Batumelebi

1951 წლის დეკემბერში შუახევის სოფელ ლომანაურიდან 12 ოჯახი გადაასახლეს შუა აზიაში. ქალები, ბავშვები, ავადმყოფი მოხუცები – საბჭოთა რეჟიმმა არავინ დაინდო და მკაცრ ზამთარში გაუყენა უდანაშაულო ადამიანები მათთვის უცნობ და რთულ გზას.

სტალინის ბრძანებით შუა აზიაში ასახლებდნენ მათ, ვისაც სისტემა ხალხის მტრად და პარტიისთვის მიუღებლად ჩათვლიდა. ხალხის მტერი იყავი მაშინაც, თუკი შენი წინაპარი მეზობელ სახელმწიფოში ცხოვრობდა. მიუხედავად იმისა, რომ შეიძლება პირდაპირი დანაშაული ჩადენილი არ გქონდა, თურქეთში მცხოვრებთან ნათესაური კავშირი უკვე დანაშაული იყო. სწორედ თურქეთში მცხოვრები ნათესავები გახდა ლომანაურში მცხოვრები 9 ოჯახის „დანაშაული“. თუმცა ოფიციალური დოკუმენტი, რის გამო გადაასახლეს ადამიანები, ოჯახებს არასდროს მიუღიათ.

ოჯახების გაუბედურებაში უბადლო სისტემამ არ დაინდო არავინ – არც ბავშვები და არც ასაკოვანი ადამიანები.

სოფელ ლომანაურში დღემდე ახსოვთ ორი ამბავი რეპრესიებზე, რომელმაც ათეულობით ადამიანის ცხოვრება სამუდამოდ შეცვალა.

1938

1938 წლის 3 მარტს სოფელ ლომანაურიდან 9 კაცი გაიქცა თურქეთში.

მუსტაფ ბერიძე, მურთაზხ ქამადაძე, ემინ ბერიძე, შაქირ ბერიძე, ინუს ფუტკარაძე, დემურალ ბერიძე, ისუფ ბერიძე, ალი ფუტკარაძე, რეჯებ ბერიძე – ეს ლომანაურელი კაცები თურქეთში გაექცნენ იმ სტალინურ რეპრესიებს, რომელიც 1937 წელს დაიწყო.

თუმცა თითოეულ მათგანს საქართველოში დარჩა ოჯახი, სტალინური რეპრესიების სისასტიკე კი სწორედ გაქცეულების ოჯახის წევრებს დაატყდათ თავს.

1951 წლის დეკემბერში, სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს დადგენილებით სოფელ ლომანაურიდან, სადაც იმ დროისათვის 45 კომლი ცხოვრობდა, 12 ოჯახი გადაასახლეს.

• ფუტკარაძეების ოჯახის ამბავი

43 წლის იყო ინუს ფუტკარაძე, როცა თანასოფლელებთან ერთად 1938 წელს თურქეთში გაიქცა. ინუს ფუტკარაძის ამბავი, ვრცლად აღწერა მისმა შვილიშვილმა, ნოდარ ფუტკარაძემ დოკუმენტურ ფაქტებზე დაყრდნობით დაწერილ წიგნში „მშობლის ნაამბობი“. ისტორიები საბჭოთა რეპრესიებზე მას მამამ, ზიქრი ფუტკარაძემ უამბო.

„მამა თურქეთში უდავოდ სიკვდილს გაექცა. ბევრი ამბობს: ინუს ფუტკარაძეს თურქეთში გაქცევის მიზეზი ნამდვილად არ ჰქონდა, საკმაოდ ხანში შესული იყო და არავინ არ დაიჭერდაო. ეს ვარაუდო მისაღები არაა. მაშინ მამა 43 წლის იყო, ხოლო ორჯერ მეტი ხსნის, 70-80 წლის ხალხის დახვრეტა იშვიათი როდის იყო?

მამამ თურქეთს შეაფარა თავი, მაგრამ ოჯახის დანარჩენი წევრები უარეს დღეში აღმოვჩნდით. უშიშროებამ გააასმაგა ჩვენი თვალთვალი. პატარა შეცდომაც შეიძლება სიცოცხლის ფასად დაგვჯდომოდა. გააქტიურდა აგენტურა. ფარულად გვამოწმებდნენ, ხომ არ გვქონდა რაიმე კავშირი თურქეთში გადახვეწილ ოჯახის წევრებთან“, – ჰყვება ზიქრი ფუტკარაძე.

მისი მონათხრობის მიხედვით, მამისგან, ინუს ფუტკარაძისგან სამჯერ მიიღო წერილი თურქეთიდან. თუმცა არც ერთხელ არ უპასუხია მისთვის, რადგან საბჭოთა უშიშროება გამუდმებით უთვალთვალებდა და დიდი იყო საფრთხე, რომ მის ოჯახს საშინელი რეპრესიები შეეხებოდა.

1949 წელს, უბედური შემთხვევის შედეგად, წელის მოტეხილობით სარეცელს მივეჯაჭვე. ჩემი მრავალრიცხოვანი ოჯახი მხოლოდ მოხუცების, პატარა ბავშვებისა და ჩემი ჩათვლით, ავადმყოფების ამარა დარჩა. შრომისუნარიანი მხოლოდ ჩემი მეუღლე ზეინაბი იყო.

ჩემ თავზე დატრიალებულმა უბედურებამ რეპრესიების შიში უფრო გამიქარწყლა. ვფიქრობდი, რომ ავადმყოფების, მოხუცებისა და ჩვილი ბავშვებისგან შემდგარ რვასულიან ოჯახს ხელს არავინ ახლებდა, მაგრამ თურმე მწარედ ვცდებოდი…

1951 წლის 25 დეკემბრის საღამოს ჩვეულებრივ დროზე დავწექით დასაძინებლად. გათენებამდე ორ საათზე მეტი იყო დარჩენილი, როდესაც კარზე კაკუნის ხმამ გაგვაღვიძა“.

ზიქრი ფუტკარაძის ნაამბობის მიხედვით, მათ ოჯახში შეიარაღებული რუსი ჯარისკაცები მივიდნენ, ოჯახის ყველა წევრს ერთ დიდ ოთახში მოუყარეს თავი და გააცნეს დოკუმენტი, რომლის თანახმადაც „სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს დადგენილებით ზიქრი ფუტკარაძის ოჯახს მიესაჯა საქართველოდან გადასახლება“.

ოჯახს მოსამზადებლად რამდენიმე საათი მისცეს. კითხვა, თუ რა დანაშაულის გამო ასახლებდნენ რვასულიან ოჯახს, სამუდამოდ უპასუხო დარჩა.

„მეზობლებს შეეტყოთ ჩვენი გადასახლების ამბავი. დიდი თუ პატარა ჩვენკენ მოემართებოდა. ძნელი საყურებელი იყო შორიდან ქვითინით მომავალი ქალები და დამნაშავესავით თავდახრილი კაცები. ეზოში მოსვლისთანავე ხმამაღლა ატირდებოდნენ, რასაც ჩვენი ოჯახის წევრების გოდება შეუერთდებოდა და ყველანი ერთად არამიწიერ უბედურებას ვგლოვობდით“, – იხსენებს ზიქრი ფუტკარაძე.

ლომანაურიდან ზიქრი ფუტკარაძის რვასულიანი ოჯახი ბათუმში ჩაიყვანეს, რკინიგზის სადგურში ვაგონებში ჩასვეს და შუა აზიაში გაამგზავრეს.

მგზავრობა აუტანელ პირობებში ორ კვირას გაგრძელდა. ფუტკარაძეების ოჯახმა დანიშნულების ბოლო პუნტში ჩასვლისას აღმოაჩინა, რომ სამხრეთ ყაზახეთის ოლქში, ილიჩევსკის რაიონში გადაესახლებინა ისინი საბჭოთა რეჟიმს.

ოჯახმა გადასახლებაში 2 წელი გაატარა.

1953 წლის 5 მარტს სტალინი გარდაიცვალა.

„დიადი ბელადის გარდაცვალებით უდიდესი უბედურება დაატყდა თავს საბჭოთა კავშირის ხალხებს – დაიწყო პარტიული ორგანიზაციის მდივანმა. გლოვობს მთელი ქვეყანა. ვიგლოვოთ ჩვენც. ყველამ ერთად დავდგეთ და ვიტიროთო. ჩვენც დავდექით და ავტირდით.

ჩასახლების პირველი დღიდან დაწყებული, დღე არ გავიდოდა, პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ან სტალინისთვის წერილი არ გაგვეგზავნა. როგორც უდანაშაულოები სამშობლოში დაბრუნებას ვითხოვდით, მაგრამ პასუხის ღირსად არ ჩავუთვლივართ. იმ დღეს კი პარტიის დავალებით ვიდექით და ყველანი სტალინის სიკვდილს ვგლოვობდით,“ – ასე მოუყვა წლების შემდეგ შვილს ზიქრი ფუტკარაძე სტალინის სიკვდილის ამბავს.

სტალინის სიკვდილიდან სამ თვეში, 1953 წლის ივნისში გადასახლებულებს ცნობა მიუვიდათ, რომ სახლში დაბრუნება შეეძლოთ. საბოლოოდ მშობლიურ შუახევში დაბრუნება ზიქრი ფუტკარაძის ოჯახმა 1953 წლის დეკემბერში შეძლო.

• როგორ ახსოვთ სოფელ ლომანაურში სტალინური რეპრესიები

„1951 წლის დეკემბერი იყო მგონი. პატარა ვიყავი, დედაჩემი მოვიდა – ჩვენს მეზობელს ასახლებენო. ვკითხე – სად ასახლებენ-მეთქი და ყაზახეთშიო. მათ ჰყავდათ ჩემი ტოლი გოგო. დედაჩემს ვთხოვე ის მოვიდეს, სახლში მარტო ვერ გავჩერდები, მეშინია-მეთქი. არა შვილო, იმასაც ასახლებენო. მათ ოჯახში მწოლიარე ავადმყოფი ჰყავდათ. ციგაზე დააკრეს ეს ქალი. ოჯახის უფროსი წელმოტეხილი კაცი იყო, უჭირდა სიარული, ისიც წაიყვანეს.

საცალფეხო გზა იყო ჩასავლელი, გაღმა ცენტრალურ გზაზე მანქანები ელოდებოდათ. რაც შეეძლოთ მეზობლები დაეხმარნენ, ჩაუტანეს საჭმელი – რაც დასჭირდებოდათ. ტანსაცმელი ბევრი არ ჰქონდათ. ტანზე რაც ეცვათ, იმით წავიდნენ. ზიქრი და ბარათალ ფუტკარაძეები იყვნენ,“ – იხსენებს მიხეილ ფუტკარაძე, სოფელ ლომანაურის მცხოვრები.

ლომანაურიდან შუა აზიაში 12 ოჯახი გაასახლეს.

„ლომანაური სოფელ დღვანის საკრებულოში შედის. დღვანის საკრებულოს სოფლებიდან ყველაზე მეტი სწორედ ლომანაურიდან გაასახლეს, რადგან აქაურებმა 1936-37 წლებში არსებულ წყობილებას ვერ გაუძლეს და გაიქცნენ თურქეთში.

მაშინ მათ თავს უშველეს, ციხეში მოხვედრას გადარჩნენ, თუმცა ალბათ არ იფიქრეს იმაზე, თუ რა დაემართებოდათ მათ ოჯახებს,“ – ამბობს მიხეილ ფუტკარაძე.

სოფელ ლომანაურში მცხოვრები სონია ბერიძეც რეპრესირებული ოჯახის შთამომავალია. სონიას სამი ბიძა იმ 9 ადამიანში იყო, რომელიც 1938 წელს თურქეთში გაიქცა.

„1938 წელს, როცა რეპრესიები აქტიურ ფაზაში იყო შესული, ბიძაჩემებმა გაიგეს, რომ რაიონში დგებოდა სიები იმ ხალხის, ვინც არ იზიარებდა საბჭოთა ხელისუფლების იდეოლოგიას.

გაიგეს ისიც, რომ ასეთი ხალხი ექვემდებარებოდა გადასახლებას ან დაპატიმრებას. რადგან ადრიანად გაიგეს და მიხვდნენ, რომ ვერ გაიტანდნენ თავისას, აშკარა სიკვდილს ან გადასახლებას წასვლას არჩიეს ემიგრაციაში გაქცევა.

ბიძაჩემებმა, სამმა ძმამ – იუსუფ, მუსტაფა და ემინ ბერიძეებმა ცოლები დატოვეს და წავიდნენ. მათ ცოლ-შვილს მერე ბაბუაჩემმა უპატრონა.

რეპრესიები ყველას ოჯახს შეეხო. 1951 წლის ზამთარში ყველა აყარეს და შუა აზიაში გადაასახლეს. 1954 წელს დაბრუნდნენ, სტალინის სიკვდილის შემდეგ.

ჩამოვიდნენ აქ და ზოგს სახლი აღარ დახვდა. დაშალეს და სახელმწიფო დაწესებულებებისთვის სხვადასხვა სოფლებში წაიღეს მასალა. მეზობელმა სოფლებმა მხრებით მოიტანეს მასალები და ისე აუშენეს სახლები გადასახლებიდან დაბრუნებულებს,“ – იხსენებს სონია ბერიძე.

„არა რუსულ კანონს“ – ამ პლაკატების გამოქვეყნების შემდეგ დღეს, 26 აპრილს, ქობულეთის საკრებულოს სხდომაზე ოპოზიციას „ქართული ოცნების“ წევრები თავს დაესხნენ. უმრავლესობის წევრებმა ოპოზიციას პლაკატები წაართვეს და დაუხიეს, მიაყენეს ფიზიკური და სიტყვიერი შეურაცხყოფა.

„არა რუსულ კანონს კი არა, დაახვიეთ აქედან, წადი მოშორდი აქედან, გამოგიქნევ სახეში… დამთავრდა თქვენი პოზიციების გამოხატვები. შენ მოღალატე შენ, შენ ვიგინდარავ შენ,“ – ისმის „ქართული ოცნების“ უმრავლესობის წევრის მიმართვა ლაშა კომახიძის ფეისბუქლაივში, რომელიც ასახავს დაპირისპირებას სხდომაზე.

ლაშა კომახიძე ქობულეთის საკრებულოს წევრია „ერთიანი ნაციონალი მოძრაობიდან“. მისი თქმით, თავდაპირველად მათ აგრესიულად გიორგი გოგიტიძემ მიმართა, ფრაქცია „ქართული ოცნების“ ხელმძღვანელმა.

„მე ვისარგებლე რეგლამენტით გათვალისწინებული უფლებით და გავაკეთე განაცხადი: „არა რუსულ კანონს“. დახიეს ჩვენი ფურცლები, შეურაცხყოფა მოგვაყენეს სიტყვიერი, დარბაზიდან როცა გამოვყავდი დაცვის პოლიციას, უკნიდან მომეპარა და კისრის არეში დამარტყა გელა შაქარიშვილმა, სხვებს წყალი შეასხეს, ბოთლებს გვესროდნენ…

თავდაპირველად აგრესიულად მოგვმართა გიორგი გოგიტიძემ, ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ. საკრებულოს თავმჯდომარე ფსკერზეა დასული, მოვუწოდებდი, რომ სწორად წარმართა სხდომა, მაგრამ არაფერი გააკეთა.

ახლაც გრძელდება მასკარადი საკრებულოში, სხდომა გააგრძელეს, მაგრამ ჩვენ იქ აღარ დავბრუნდებით,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ლაშა კომახიძემ, ქობულეთის საკრებულოს წევრმა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან“.

„არ მაქვს უფლება ვუღალატო ჩემს ქვეყანას და ყოველდღე, უნივერსიტეტის შემდეგ, მივდივარ პარლამენტთან. ვისაც ოდნავ მაინც გადარდებთ თქვენი ქვეყანა, თქვენი შვილები და თქვენი თანამოქალაქეები უბრალოდ არ უნდა გაჩუმდეთ“ – ამბობს ნათია ჭელიძე, სტუდენტი ხულოდან, რომელიც თბილისში სწავლობს და საქართველოს პარლამენტთან რუსულ კანონს აპროტესტებს.

ნათიამ „ბათუმელებს“ წერილობით მოაწოდა მოსაზრება, თუ რატომ ეწინააღმდეგება რუსულ კანონს:

„კანონის წაკითხვის შემდეგ მივხვდი, თუ რატომ ეძახდნენ ამ კანონს რუსულს. ეს კანონი დასავლური ქვეყნებიდან დაფინანსებულ სამოქალაქო ორგანიზაციებსა და დამოუკიდებელ მედიას აგენტებად და მოღალატეებად აცხადებს და იმაზე მეტად იძლევა კერძო სექტორში შეჭრის საშუალებას, ვიდრე ეს საჭიროა.

ვიღაც ჩემს სახლში რომ შემოიჭრას და ანგარიში მომთხოვოს ჩემს ფინანსებზე, მაშინ ჩემი მშობლებიც აგენტები გამოდიან? ამ ორგანიზაციების ფინანსებს და ანგარიშებს რაც შეეხება, თავისი ნორმების ფარგლებში ისედაც ღია და გამჭვირვალეა და ის პროპაგანდა, რასაც დღეს მთავრობა ეწევა, ნიშნავს რუსეთისკენ სვლას, რომელსაც ჩვენი ქვეყნისთვის არაფერი კარგი არ გაუკეთებია.

წარმოუდგენელია, რომ ორგანიზაცია, რომელიც ჩვენს უფლებებს იცავს, ან მედია, რომელიც ხალხის პრობლემებს აშუქებს, შევრაცხოთ უცხოური ინტერესის გამტარებად. ანუ ამ კანონით, ვინც ამ საქმეს ემსახურება, ცხადდება აგენტად, მოღალატედ, მტრად, ხოლო მთავრობა, რომელიც თვითონაც იღებს დასავლეთიდან დაფინანსებას – არა.

რისი გამჭვირვალობაც ქართველ ხალხს გვაინტერესებს არის ის, თუ სად მიდის ჩვენი ფული, მაშინ როცა ჩვენი პრობლემები ამდენი წლის განმავლობაში მოუგვარებელი რჩება?

რა პრობლემები შეიძლება შექმნას ამ კანონმა? აღარ გვეყოლება მედია, რომელიც ჩვენს პრობლემებს გააშუქებს. აღარ გვექნება თავისუფალი აზრის გამოხატვის შესაძლებლობა, როგორც მოხდა რუსეთში. ჩვენი ქვეყანა დარჩება დაუცველი და ყველაფერი, რაც ამდენი წლის განმავლობაში ჩვენს წინაპრებს უკეთებიათ – ჩამოინგრევა.

2008 წლის აგვისტოს ომში ჩემი ძალიან ახლობელი ადამიანი, მერაბ ჭელიძე რუსეთმა მოკლა. მერაბს იმიტომ არ გაუწირავს თავისი სიცოცხლე, რომ მე და ზოგადად, მომავალ თაობას, რუსეთში გვეცხოვრა, რუსული კანონებით. ჩვენს მთავრობას ეს ადამიანები მხოლოდ აგვისტოში ახსენდება და ამ კანონის ინიციირებაც კი ამ ადამიანების შეურაცხყოფას ნიშნავს.

ქვეყანა, რომელმაც ამდენი რამ დაგვიშავა, ამდენი ძვირფასი ადამიანი წაგვართვა, ამ კანონის მერე გახდება ჩვენი ერთადერთი „მეგობარი“ და ეს იქნება ყველაზე მძიმე ტრაგედია ჩვენი ქვეყნის ისტორიაში.

ამ კანონის მეორედ ინიციირება არის ქართველი ხალხისთვის სახეში შეფურთხება. ევროკავშირიც გვეუბნება, რომ ამ კანონით ვერანაირად ვეღარ შევალთ ევროკავშირში.

ეს კანონი არ ემსახურება საქართველოს ინტერესებს და ქართველი ხალხის არჩევანს. მთავრობის წევრებს და იმ 83 დეპუტატს, რომლებმაც ამ კანონს მხარი დაუჭირეს, ცხადია, აქვთ პირადი ინტერესები, რის გამოც შეუძლიათ მესამეჯერაც დააინიციირონ იგივე კანონი.

რუსული კანონის მეორედ ინიცირება არაფერს არ ემსახურება გარდა იმისა, რომ არ გავხდეთ ევროკავშირის წევრი ქვეყანა. როცა მოსახლეობა გეუბნება, რომ არ უნდა რუსული კანონი, როცა ევროკავშირი გეუბნება, რომ ამ კანონის მიღებით ვერაფრით ვეღარ შევალთ ევროკავშირში და შენ მაინც მეორეჯერ აინიციირებ – ღალატობ საკუთარ ქვეყანას და ხალხს. 

ძალიან მძიმე შედეგი დადგება თუ სამოქალაქო საზოგადოება და კრიტიკული მედია აღარ იარსებებს. გამოვა, რომ ამ მთავრობას არავინ არ გააკრიტიკებს, ყველა გავხდებით რუსული ინტერესების მატარებელი მთავრობის მონა.

ცოტა უცნაურია, მაგრამ რაც თბილისში ჩამოვედი, ყველაზე ხშირად სადაც დრო გამიტარებია უნივერსიტეტის შემდეგ, პარლამენტის ეზოა. სულ პროტესტის გრძნობა მქონდა რეგიონში ცხოვრების დროსაც, როცა ადამიანების მძიმე ყოფას ვუყურებდი მთაში. მეც ამ მძიმე ყოფის ერთ-ერთი მონაწილე ვარ, რომელსაც ყველაზე კარგად ესმის რა აწუხებს რეგიონში და სოფლად მცხოვრებ ადამიანებს და ისიც, რომ ეს მძიმე ყოფა კი არ უმჯობესდება პირიქით, უარესობისკენ მიდის.

ევროკავშირმა ძალიან ბევრ ადამიანს შეუმსუბუქა ეს ყოფა. ახალგაზრდებს ცნობიერება გაუზარდა, მიზნები და სურვილები გაუჩინა, რომ მათ სოფლებს იქეთ არსებობს სამყარო უამრავი შესაძლებლობებით, რომელიც აუცილებლად უნდა ნახონ და მერე თავადაც შეიტანონ წვლილი ამ ყველაფრის გაუმჯობესებაში.

ცოტა იმედგაცრუებულიც ვარ, იმიტომ რომ საქართველოში სტუდენტობა ძალიან რთულია და არც ისეთია, როგორც ჩემს წარმოდგენებში იყო. არავინ ხელს არ გიწყობს. გიწევს მუშაობა იაფ მუშახელად, რომ დაიკმაყოფილო მინიმალური საცხოვრებელი პირობები და ბოლოს ისე გღლის ეს ყოფა, ერთადერთი რაც გინდება, ამ ქვეყნიდან გაქცევაა. არაფერი არ ფასდება ამ ქვეყანაში ღირსეულად. ზუსტად ამ პრობლემების მოგვარების და მძიმე ყოფის გაუმჯობესების გარანტია ჩემთვის ევროპა და ევროკავშირი.

ამიტომაც, რაც არ უნდა იმედგაცრუებული და დაღლილი ვიყო, არ მაქვს უფლება ვუღალატო ჩემს ქვეყანას და ზუსტად ამიტომაც ყოველდღე უნივერსიტეტის შემდეგ მივდივარ პარლამენტთან. ვისაც ოდნავ მაინც გადარდებთ თქვენი ქვეყანა, თქვენი შვილები და თქვენი თანამოქალაქეები უბრალოდ არ უნდა გაჩუმდეთ და ნებისმიერი ფორმით გააპროტესტოთ“. 

• რა ხდება?

მმართველმა პარტიამ მიცემული პირობა დაარღვია და ე.წ. რუსულ კანონის ჩაგდებიდან ერთი წლის შემდეგ კანონპროექტი ისევ დააბრუნა. „ქართული ოცნების” მიერ 3 აპრილს დარეგისტრირებულ კანონპროექტში „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“, გასულ წელს „ხალხის ძალის“ მიერ ინიციირებული და საპარლამენტო უმრავლესობის 76 დეპუტატის მხარდაჭერილი კანონისგან განსხვავებით, ტერმინი „უცხოური გავლენის აგენტი“ ჩანაცვლებულია „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებლით“.

კანონპროექტი გრანტის მიმღებ ორგანიზაციებს — „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებლის“, ხოლო მათ შორის აშშ-ს, ევროკავშირსა და საერთაშორისო ფონდებს, რომლებიც გრანტებს გასცემენ საქართველოში, „უცხოური ძალის“ სტატუსებს მიანიჭებს.

საქართველოს საერთაშორისო პარტნიორებმა, აშშ-ის, ევროკავშირისა და ევროპის საბჭოს ჩათვლით, შეშფოთება გამოთქვეს საქართველოს ხელისუფლების მიერ შარშან „უპირობოდ“ გაწვეული კანონპროექტის ხელახალი ინიციირების გამო. დასავლელი პარტნიორები საქართველოს მოუწოდებენ, უარი თქვას აღნიშნული კანონის მიღებაზე, რადგან ის ხელს შეუშლის საქართველოს ევროპულ პერსპექტივას.

მსგავსი კანონის მიღებამ რუსეთში სრულად გააქრო დამოუკიდებელი სამოქალაქო ორგანიზაციები და მედიასაშუალებები. დროთა განმავლობაში რუსეთი აღნიშნულ კანონს სულ უფრო ამკაცრებდა და ის ამჟამად ვრცელდება ფიზიკურ პირებსა და ნებისმიერ ადამიანზე, რომელიც რაიმე ფორმით იღებს ფულს დასავლეთისგან.

ხვალ, 26 აპრილს, ბათუმში, შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან გაიმართება საერთო საზოგადოებრივი განხილვა, თუ რატომ არის „ქართული ოცნების“ კანონი რუსული.

დისკუსია დაიწყება 17 საათზე, ღია სივრცეში, კითხვა-პასუხის რეჟიმში.

დისკუსიის შემდეგ კი, 19:00 საათზე, დაიწყება მსვლელობა – „კი ევროპას, არა რუსულ კანონს“.

რუსული კანონის შესახებ რეგიონებში საერთო საზოგადოებრივი განხილვები იმართება. განხილვებში მონაწილეობას იღებენ სამოქალაქო ორგანიზაციების, პოლიტიკური პარტიების, აკადემიური სფეროს წარმომადგენლები, რომლებიც საზოგადოებას უხსნიან, რატომ არის „ქართული ოცნების“ მიერ ინიციირებული კანონი რუსული, როგორ აშორებს ქვეყანას ევროკავშირს და რა დამატებით საფრთხეებს მოუტანს საქართველოს მისი მიღება.

დისკუსია ღიაა ნებისმიერი დაინტერესებული პირისთვის.

2023 წლის 7-9 მარტის მოვლენების შემდეგ, როცა ფართომასშტაბიანი საპროტესტო აქციების გამო “ქართულმა ოცნებამ” თავისივე მხარდაჭერილი კანონპროექტი ჩააგდო, პირობაც დადო, რომ რუსულ კანონი დღის წესრიგში აღარასდროს დაბრუნდებოდა. მმართველმა პარტიამ ეს პირობა ერთ წელში დაარღვია და 2024 წლის აპრილში იგივე კანონი, განსხვავებული სახელწოდებით, კვლავ დააინიციირა. 

ყველა საერთაშორისო პარტნიორის კრიტიკისა და ქვეყნის შიგნით, მოქალაქეთა პროტესტის მიუხედავად, 17 აპრილს, საპარლამენტო უმრავლესობამ კანონი პირველი მოსმენით მიიღო. ერთ კვირაზე მეტია მოქალაქეები პარლამენტის შენობასთან რუსული კანონის გასაპროტესტებლად იკრიბებიან და მრავალათასიან აქციებს აწყობენ.

„უცხოური გავლენის გამჭვირვალეობის შესახებ“ პროექტი ზიანს აყენებს ქვეყნის მომავალს და წარმოადგენს დაბრკოლებას ევროინტეგრაციის გზაზე“ – ოპოზიციის ფრაქცია აჭარის უმაღლეს საბჭოს რუსული კანონის წინააღმდეგ რეზოლუციით მიმართავს და პროექტის უკან გაწვევას ითხოვს.

„საქართველოს კონსტიტუციის 78-ე მუხლის შესაბამისად კონსტიტუციურმა ორგანოებმა თავიანთი უფლებამოსილების ფარგლებში უნდა მიიღონ ყველა ზომა ევროპის კავშირსა და ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციაში საქართველოს სრული ინტეგრაციის უზრუნველსაყოფად. ამავე დროს, კვლევებით დასტურდება, რომ საქართველოს მოსახლეობის არჩევანი, სწორედ ევრვოკავშირსა და ნატოში გაწევრიანებაა, რაც უზრუნველყოფს საქართველოს უსაფრთხოებას, გრძელვადიან სტაბილურობას და მშვიდობას“ – ნათქვამია მიმართვაში.

აჭარის უმაღლესი საბჭოს „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ფრაქციის შეფასებით, კანონის მიზანი მედიის გაჩუმება და სამოქალაქო საზოგადოების დისკრედიტაციაა:

„ჩვენ კარგად ვხედავთ, რომ ივანიშვილი და მისი ხელისუფლება გახდა მთავარი დაბრკოლება ქვეყნის დემოკრატიული განვითარებისა და ევროინტეგრაციის გზაზე. რუსული კანონის მიღებით მათ უნდათ გააჩუმონ თავისუფალი მედია და მოახდინონ სამოქალაქო საზოგადოების დისკრედიტაცია, რათა ხმამაღლა აღარ ისმოდეს: ქვეყანაში არსებული პრობლემები ,,მოსახლეობის უკიდურესი გაჭირვება, ის რომ მასიურად ტოვებენ ქვეყანას ახალგაზრდები, არ ისმოდეს კრიტიკა კორუფციულ ფაქტებზე. როცა გვესაუბრებიან გამჭვირვალეობაზე გადახედონ საჯარო დაწესებულებების კანცელარიებში რატომ მალავენ ინფორმაციას კორუფციულ ფაქტებზე, მათი საქმიანობის გამჭვირვალეობაზე.“

ფრაქციაში მიიჩნევენ, რომ ასეთ დროს აუცილებელია აჭარის უმაღლესმა საბჭომ გამოხატოს თავისი პოზიცია.

„დღეს ჩვენ წარვადგენთ უმაღლესი საბჭოს მიმართვას საქართველოს პარლამენტისადმი, რომლითაც მოვუწოდებთ: უკან გაიწვიონ რუსული კანონი.

ასევე, გადაიდგას 9 ნაბიჯი ევროპისკენ, რაც გულისხმობს კომპლექსური რეფორმების განხორციელებას . ამ მიმართვის კენჭისყრისას პიროვნულად უნდა გადაწყვიტოს თითოეულმა დეპუტატმა: მხარს უჭერენ ევროინტეგრაციას თუ რუსულ კანონს, მხარს უჭერენ საქართველოს დემოკრატიულ განვითარებას თუ რუსული რეპრესიული სისტემის გაძლიერებას. ამიტომ მოვუწოდებთ ქართული „ოცნების“ გუნდს, სწრაფად იქნას განხილული წარდგენილი მიმართვა და კარგად დაფიქრდნენ საკუთარ პოზიციაზე, რას ეტყვიან ისინი საკუთარ ამომრჩეველს, ახალგაზრდებსა და საქართველოს პარტნიორ, მეგობარ ქვეყნებს.“

რეზოლუციის მოთხოვნებია:

• უკან იქნას გაწვეული/ჩაგდებული „უცხოური გავლენის გამჭვირვალეობის შესახებ“ კანონპროექტი;
• შესრულდეს საზოგადოების წინაშე აღებული ვალდებულება, რომ არ იქნება ინიციირებული და მიღებული მსგავსი კანონპროექტი;
• საქართველოს კონსტიტუციის 78-ე მუხლის აღსრულების უზრუნველსაყოფად სწრაფად იქნას გადადგმული 9 ნაბიჯი ევროპისკენ, რაც გულისხმობს კომპლექსური რეფორმების განხორციელებას და ანტიდასავლური კამპანიის წინააღმდეგ ბრძოლისკენ ეფექტური ნაბიჯების გადადგმას.

რეზოლუციას ენმ-ის ფრაქცია უმაღლეს საბჭოში დღეს დაარეგისტრირებს. ამის პარალელურად ფრაქცია რიგგარეშეს სხდომის ჩანიშვნას ითხოვს.

„გვილეწავენ ყველაფერს, აი, ეს არის მომავალი საქართველო – დალეწილი, ეს არის აგენტობა, ეს არის რუსული კანონი,“ – საკუთარი საშაურმის ჩალეწილ ვიტრინაზე მიგვითითებს მოქალაქე ვაჟა თავართქილაძე.

ჩამტვრეულ ვიტრინაში ჯერ კიდევ იკითხება მოქალაქის საპროტესტო გზავნილები, მაგალითად, „ბიძი, 10 – 10 კილოგრამს თუ დაგვიმატებთ, ჩვენც წამოვალთ!“

საშაურმის ვიტრინა ბათუმში, ქალაქის ცენტრში, გორგილაძის ქუჩაზე, 25 აპრილს, დაახლოებით დილის 4 საათზე ჩალეწეს.

ვაჟა თავართქილაძე გვიყვება, რომ ვიტრინა ძალაყინით შეიარაღებულმა, შენიღბულმა პირმა ჩალეწა და მშვიდად განაგრძო გზა. მალევე საშაურმესთან საპატრულოს ეკიპაჟი მისულა, რომელსაც საშაურმეს მორიგე თანამშრომელმა მომხდარის შესახებ უთხრა.

„მათ არ უცდიათ შეჩერება ამ პირის, რომელმაც ფეხით მშვიდად განაგრძო გზა, ეტყობა, პოლიცია იმიტომ მოვიდა, რომ ჩვენ არ გვეხმაურა, ან ჩვენ დავეკავებინეთ.

ოპერაცია ჩამიტარეს მე, შეთანხმებული სპეცრაზმის და პოლიციის მიერ. რა თქმა უნდა, უნდათ, რომ შემაშინონ და პროტესტი ჩაკლან, ვინმეს ხმის ამოღება რომ აღარ მოუნდეს,“ – მიიჩნევს ვაჟა თავართქილაძე.

ვაჟა თავართქილაძე ის მოქალაქეა, რომელმაც ბათუმში, გორგილაძის ქუჩის დასაწყისში მდებარე, საკუთარი საშაურმის ვიტრინაზე  2023 წელს გამოაკრა განცხადება: „ბათუმის ზონდერი მერი ხალხის მტერი“.

კონსტიტუციით გარანტირებული გამოხატვის თავისუფლებით სარგებლობისთვის იგი მოსამართლე ალექსანდრე გოგუაძემ 1000 ლარით დააჯარიმა. მოსამართლემ მოქალაქე პროტესტის გამოხატვისთვის რომ უკანონოდ დააჯარიმა, ეს სააპელაციო სასამართლომ დაადასტურა.

მოგვიანებით ვაჟა თავართქილაძემ წინასაარჩევნო პერიოდში საპატრიარქოს დაფინანსების გაზრდა გააპროტესტა იმ ფონზე, როცა სკოლებში მოსწავლეებს შიათ.

ვაჟა თავართქილაძის თქმით, დღევანდელ ინციდენტამდე დაახლოებით 10 დღით ადრე, საშაურმეში ერთი პირი შევიდა და ვიტრინაში გამოკრული განცხადებები ჩამოხია. სამართალდამრღვევისთვის ბათუმის საქალაქო სასამართლოში მოსამართლე ხათუნა ბოლქვაძეს მხოლოდ გაფრთხილება მიუცია.

„აქ მქონდა გაკრული განცხადება: „ბიძი, 10 – 10 კილოგრამს თუ დაგვიმატებ, ჩვენც წამოვალთ,“ – ჩამსხვრეულ ვიტრინაში განცხადებების ხელახლა გაკვრას ცდილობს ვაჟა თავართქილაძე. – „ვგულისხმობ იმას, რომ ხალხს ყიდულობს და ძალად მიჰყავს თავის აქციაზე, ზოგს ხახვს მისცემს, ზოგს – კარტოფილს, ან რუსული მზესუმზირას ზეთს.

ამ ბანერზე ეწერა „29-ში ბათუმში სუფთა ჰაერია, ისუნთქეთ თავისუფლად“.

ვგულისხმობ იმას, რომ ბათუმიდან გავა მონურად მორჩილი საზოგადოება, რომელიც ყიდის თავის ღირსება და თავისი ინტერესების საწინააღმდეგოდ და ივანიშვილის მილიარდების დასაცავად წავა თბილისში.

ჩემპიონატზე რომ გავიდა ჩვენი საამაყო ნაკრები, არავითარი ჯილდო, ისევ დაპირებები: თუ ქვეჯგუფიდან გახვალთ, მოგცემთ 30 მილიონსო იმის იმედად, რომ ჯგუფი ვერ გავა ქვეჯგუფიდან. ამიტომაც ასეთი ბანერი მოვამზადე: „ნაკრები ფინალს თუ მოიგებს, ვჩუქნი 100 ქარხანას,“ – გვიყვება ვაჟა თავართქილაძე.

ეს მოქალაქე ბათუმში მოსამართლე ალექსანდრე გოგუაძემ რომ პროტესტის გამოხატვის გამო უკანონოდ დასაჯა, დადასტურდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით. ვაჟა თავართქილაძე ამბობს, რომ სწორედ კრიტიკული მედიაში ამ ამბის გაშუქების და „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ აქტიურ ჩართვის შემდეგ გახდა იძულებული სასამართლო კონსტიტუციით გარანტირებული გამოხატვის თავისუფლება დაეცვა.

„ამიტომაც უნდათ რუსული კანონით მედიის და არასამთავრობო ორგანიზაციების გაქრობა,“ – მიიჩნევს მოქალაქე ვაჟა თავართქილაძე. ის დარწმუნებულია, რომ მის საშაურმეზე თავდასხმა სამართალდამცველებთან შეთანხმებული იყო.

„არ დაედევნნენ ფეხით მიმავალ კაცს, კაცს, რომელიც სპეცრაზმელის ეკიპირებით მოვიდა აქ, ხელთათმანებით, ნიღბით…

ჯერ მომიგზავნეს ვიღაც და ჩამომიხიეს ბანერი, რომ არ შევშინდი და მაინც გამოვაკარი ახალი ბანერი, ახლა სპეცრაზმელი მომიგზავნეს.

ავტორიტარული, ტოტალური, დიქტატორული რეჟიმის ხელში როცა ხვდება კანონი, როგორც უნდა ისე შემოატრიალებენ ამ კანონს. თუ ახლა ხულიგნურად თავს დამესხნენ, მერე უკვე კანონიერად დაგვესხმებიან თავს. რუსეთი უკვე წიგნების დაწვაც დაიწყეს. გაგახსენდათ ჰიტლერი? ამას ვებრძვი მე, ეს არ მინდა მე,“ – უთხრა ვაჟა თავართქილაძემ „ბათუმელებს“.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესცენტრში ვერ გვითხრეს, დაიწყო თუ არა გამოძიება ამ შემთხვევაზე.

დღეს, 25 აპრილს, ავტომობილი 3 წლის ბავშვს დაეჯახა. ავარიის შედეგად ბავშვი დაიღუპა.

შემთხვევა მახინჯაურში მოხდა.

შსს-ს ინფორმაციით, გამოძიება სსკ-ის 276-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც გულისხმობს, ავტომობილის, ტრამვაის, ტროლეიბუსის, ტრაქტორის ან სხვა მექანიკური სატრანსპორტო საშუალების მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესის დარღვევას იმის მიერ, ვინც ამ სატრანსპორტო საშუალებას მართავს, რამაც ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა გამოიწვია.

საქართველოს რკინიგზის ინფორმაციით, აღდგომის დღესასწაულთან დაკავშირებით, ბათუმისა და ფოთის მიმართულებით დამატებითი რეისები დაინიშნება.

დამატებით რეისებზე ბილეთების შეძენა შესაძლებელია 2, 3, 4 და 6 მაისს თბილისი-ფოთის მიმართულებით. ხოლო პირველიდან 6 მაისის ჩათვლით კი, თბილისი-ბათუმის მიმართულებით.

ბილეთების შეძენა დაინტერესებულ პირებს შეუძლიათ როგორც ელექტრონულად, ასევე სალაროებში.

ბათუმში ჰაერში მტვრის ნაწილაკების შემცველობის მაჩვენებელი 2024 წლის 25 აპრილის მონაცემებით გაუარესებულია.

გარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით ჰაერის დაბინძურება „უდაბნოს მტვრის მასების გავრცელებით არის განპირობებული“.

„24 აპრილიდან დედაქალაქში და  საქართველოს ზოგიერთ რაიონში ატმოსფერულ ჰაერში ფიქსირდება მყარი ნაწილაკების [PM10, PM2.5] შემცველობის მატება, რაც ძირითადად ტრანსსასაზღვრო დაბინძურებას უკავშირდება და სამხრეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან უდაბნოს მტვრის მასების გავრცელებით არის განპირობებული“ – აცხადებს გარემოს ეროვნული სააგენტო.

გარემოს ეროვნული სააგენტოს ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის პორტალის მიხედვით, ბათუმში დღეს ჰაერში მტვრის ნაწილაკების შემცველობის მაჩვენებელი არის „ცუდი“ და „ძალიან ცუდი“:

მტვრის ნაწილაკების გავლენა ჯანმრთელობაზე: თვალის გაღიზიანება, ასთმა, ბრონქიტი, ფილტვის დაზიანება, სიმსივნე, მძიმე ლითონებით მოწამვლა, უარყოფითი ზემოქმედება გულსისხლძარღვთა სისტემაზე.

რა არის ამ ნაწილაკების ჰაერში გაფრქვევის ძირითადი წყარო და რა გავლენა აქვს მას ჯანმრთელობაზე, იხილეთ ამ ბმულზე:

• ჰაერში მტვრის შემცველობის მაჩვენებელი ბათუმში გაუარესდა

„თუ რუსულ კანონს მიიღებენ, მე არ ვიცხოვრებ ასეთ საქართველოში. წავალ ოჯახით, დავტოვებ აქაურობას, რადგან „რუსეთი“ არ არის ჩვეულებრივი სიტყვა, ამის უკან არის ტერორიზმი, ეს არის კრიმინალი, ეს არის შიში, ტერორი და ჩემს შვილებს ვერ გავზრდი აქ“, – ამბობს გიორგი ტუღუში, ბათუმის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის თანამშრომელი, მწერალი.

„ბათუმელები“ მას „ქართული ოცნების“ მიერ ხელმეორედ ინიციირებულ რუსულ კანონპროექტზე ესაუბრა და ჰკითხა, როგორც საჯარო მოხელე და ამ ქვეყნის მოქალაქე, ხედავს თუ არა საშიშროებას ამ კანონში.

„მე დიდი ხანია, რაც საჯარო მოხელე ვარ, წინა ხელისუფლების დროსაც ვმუშაობდი საჯარო უწყებაში და ვერ ვიტყვი, რომ ჩემთვის გამოხატვის თავისუფლება ვინმეს შეუზღუდია.

იმ საჯარო მოხელეებს კი, ვინც არ გამოხატავენ საკუთარ აზრს, ვფიქრობ უფრო თვითცენზურა აქვთ, რადგან არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ სტალინურმა რეჟიმმა, რომელიც ჩვენს მშობლებს, ბებიებს და ბაბუებს მართავდა, გაუმძაფრა შეგრძნება შიშებზე.

ეს გენეტიკური მეხსიერებაა და ეს თვითცენზურაა ჩაბუდებული ბევრ ადამიანში დღესაც.

ამიტომ, ვერც იმას ვიტყვი, რომ ამ ადამიანებს ვინმე თბილისში წასვლას აიძულებს აქციაზე, რომელიც ხელისუფლებამ დაგეგმა 29 აპრილს. ჩემამდე არავინ მოსულა, არც ჩემს მეგობრებთან და არ უთქვამს, რომ უნდა წავიდეთ აქციაზე. ალბათ პარტაქტივზეა გათვლილი ეს აქცია და ამიტომ“, – ამბობს გიორგი ტუღუში.

მისი აზრით, „ქართული ოცნების“ მიერ დაგეგმილი აქცია, ჰაერის ნაყვაა და შედეგს ვერ გამოიღებს.

„იმ ხალხს, რომელიც დღეს რუსთაველზე დგას რუსული კანონის წინააღმდეგ, ხელისუფლება საკუთარ ხალხად არ თვლის. მაგრამ ჩვენი შვილების არჩევანი არის ევროპა და ჩვენ ვდგავართ შვილების გვერდით.

მაგრამ არიან ისეთი ადამიანებიც, მაგალითად მწერალთა სახლებში, საჯარო დაწესებულებებში, საპატრიარქოში, ვისი არჩევანიც არის რუსეთი.

არის ისეთი ხალხიც, ვინც იძახის, რომ ეს ყველაფერი თეატრია და შემდეგ, როცა სიღრმეებში შედიხარ და ეუბნები, რა თეატრზეა საუბარი, იქნებ ესეც გვითხრან, იცინიან, ან გეუბნებიან. „მოგცლია“ – რაღაც ასეთი დამოკიდებულებაა.

რაც შეეხება რუსულ კანონს, აქ ყველაფერი არის ძალიან მარტივად. პუტინმა პროდასავლურად განწყობილი ოპოზიცია სწორედ ამ კანონის მეშვეობით მოგუდა, აფხაზეთში არსებობდა თავისუფლების კუნძულები არასამთავრობოების სახით და სწორედ ამ კანონით განადგურდნენ.

უფრო გასაგებიც რომ იყოს რუსული კანონის მიზნები, მარტივი მაგალითი შეგვიძლია დავასახელოთ. მაგალითად, თუ რომელიმე კეთილშობილური მიზნებით შექმნილი არასამთავრობო ორგანიზაცია ბელგიიდან მე გადმომირიცხავს 5000 ევროს, ამ კანონის არსებობის შემთხვევაში, ხელისუფლებას თავისუფლად შეეძლება მიმაწებოს ესა თუ ის იარლიყი და პირდაპირ ამბობენ, რა იარლიყსაც მოგვაწებებენ – ეს არის აგენტი.

ახლა ამბობენ გავლენის მქონე, რაც იგივეა დოქს საითაც უნდათ, იქიდან მიაბნევენ სახელურს.

რა თქმა უნდა, მე არ ვეთანხმები ამ კანონის მიღებას, რადგან ეს იქნება საქართველოს სუვერენიტეტის დასასრული. ჩვენ ძალიან კარგად უნდა გვესმოდეს, რომ საზოგადოების რაღაც ნაწილს, მთლიანობაში არ შეუძლია სურათის დანახვა, მაგრამ აქ  აღარ არის საუბარი იმაზე, ეს პარტია მოგწონს თუ ის, არამედ სასწორზე დგას ჩვენი ქვეყნის ევროპული მომავალი“, – ამბობს გიორგი ტუღუში.

ევროპარლამენტარებმა არაერთი განცხადება გააკეთეს და მკაფიოდ მოუწოდეს „ქართულ ოცნებას“ არ მიიღონ რუსული კანონი, წინააღმდეგ შემთხვევაში, საქართველოსთვის არ გაიხსნება ევროკავშირში გაწევრიანებისთვის მოლაპარაკებების ფანჯარა.

როგორ ფიქრობთ, რატომ ჯიუტობს „ოცნება“? – ვკითხეთ გიორგის.

„უნდა გვესმოდეს, რომ ჩვენ მივედით დასავლეთთან და ვთხოვეთ დახმარება. ისინი არ მოსულან ჩვენთან და არ დაუგლეჯიათ კალთები. დასავლეთის ქვეყნებს აქვთ ძალიან მძლავრი ეკონომიკა, დიადი კულტურა, მაგრამ რადგანაც ჰუმანისტურ საწყისებზე დგას ევროპა, თუ ქართველ ერს უნდა ჩვენს ოჯახში, დაე იყოს. ეს არის.

და ახლა უნდათ, რომ რუსულ პროპაგანდისტულ მანქანას, კრემლისტურს, დახატოს ამის საპირისპირო, რომ თურმე გვართმევენ იდენტობას და რაღაც ასეთი.

ჟან პოლ სარტრის, კამიუს, ჰაიდეგერის და იასპერსის ერებს არაფერში არ სჭირდება ქართული იდენტობა.

აქ ძალიან მარტივია ყველაფერი – თქვენ მოდიხართ ჩემს ოჯახში და გეუბნებით, რომ ვიქეიფოთ, ჩემი თავი შემოგევლოს, დავლიოთ, მაგრამ ოთახში ორი წლის ბავშვი მყავს და სიგარეტს ნუ მომიწევ. ანალოგიური სიტუაცია გვაქვს აქაც.

ევროკავშირთან ინტეგრაციის დროს უნდა მოხდეს ეროვნული კანონის ჰარმონიზაცია ევროკავშირის კანონმდებლობასთან, თუ გვინდა ამ ოჯახში ყოფნა. თუ არ გვინდა ევროპულ ოჯახში ვიარსებოთ, მაშინ რატომ წერია საქართველოს კონსტიტუციაში, რომ ქართველი ერის არჩევანი არის ევროატლანტიკური სივრცე?“ – ამბობს გიორგი ტუღუში.

თქვენი აზრით, რა გააჩერებს რუსულ ძალას? – ვკითხეთ მას.

„ნაპოლეონი ამბობდა, რომ დაუმარცხებელია ჯარი, არმია, რომელსაც ერი უძღვება წინ.

თუმცა, არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ რუსული პროპაგანდა ძალიან ძლიერია და ჩვენი საზოგადოების ნაწილში, ღრმად აქვს ფესვები გადგმული ამ პროპაგანდას. ამიტომ დგას დღეს რუსთაველზე, ვთქვათ 20 ათასი მოქალაქე და არა ორი მილიონი.

გავითვალისწინოთ კონფორმიზმიც – მე თუ მაქვს დღეს პური და ღვინო, ესე იგი ყველაფერი კარგადაა. უფრო სწორად, ეს პლატონის გამოქვაბულია, როცა ზიხარ და გგონია, რომ სხვაგან არაფერია ამ გამოქვაბულის გარდა.

ამ ნაჭუჭშიც ზის ბევრი დღეს, მაგრამ არსებობს სხვა ფერებიც და ეს ფერებიც უნდა ვნახოთ. ხელისუფლების წარმომადგენლების შვილები დგანან ამ აქციებზე… წარმოიდგინეთ, როგორი მძაფრი მოთხოვნა უნდა იყოს კრემლისგან, რომ ასეთ რაღაცებს აკეთებენ“.

თქვენ თუ წარმოგიდგენიათ ცხოვრება ისეთ საქართველოში, სადაც რუსული კანონი იქნება? – ვკითხეთ გიორგი ტუღუშს. „არა“ – გვიპასუხა მან.

„თუ ეს კანონი მივიღეთ, საქართველოს სუვერენიტეტი დასრულდება და საქართველოს ხელისუფლებაც დასრულდება დასავლეთისთვის იმ დღესვე.

მე არ ვიცხოვრებ ასეთ საქართველოში. წავალ ოჯახით, დავტოვებ აქაურობას, რადგან „რუსეთი“ არ არის ჩვეულებრივი სიტყვა, ეს არის ტერორიზმი, ეს არის კრიმინალი, ეს არის შიში, ტერორი და ჩემს შვილებს ვერ გავზრდი აქ“, – ამბობს გიორგი ტუღუში.

„რუსეთი ოკუპანტია. ჩვენი გზა ევროპაშია. არა რუსულ კანონს!” – ხმამაღლა გაისმა ბათუმის სახელმწიფო დრამატული თეატრის სცენიდან 23 აპრილის საღამოს.

მსახიობებმა სცენიდან გააპროტესტეს რუსული კანონი, მას შემდეგ რაც პაოლო ჯინოვეზეს პიესის მიხედვით დადგმული სპექტაკლი „თამაში“ ითამაშეს.

„სასამართლოში გავარკვევთ,“ – მსახიობების თქმით, ასეთი იყო თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელის ალექსანდრე ქანთარიას პირველი რეაქცია მათი პოზიციის დაფიქსირების შემდეგ.

თუმცა, როცა მსახიობებმა მას დაკონკრეტება სთხოვეს, რას გულისხმობდა „სასამართლოში გარკვევაში“, სამხატვრო ხელმძღვანელს დამატებითი განმარტება აღარ გაუკეთებია.

როგორც „ბათუმელებისთვის“ გახდა ცნობილი, დღეს, 24 აპრილს „თამაშში“ მონაწილე მსახიობები სამხატვრო ხელმძღვანელმა დაიბარა და მათგან ახსნა-განმარტება მოითხოვა.

„არ ვიცი რა სახის რეაგირება ექნება“, – ამბობს „ბათუმელებთან“ რეჟისორი და მსახიობი ოთო ქათამაძე.

„ყველა მსახიობი, ვინც გუშინ დრამატული თეატრის სცენაზე იდგა და თავისი პოზიცია გამოხატა, შევხვდით [ალექსანდრე ქანთარიას]. ყველა მსახიობმა დავაფიქსირეთ ჩვენი აზრი, რომ უკანონო არაფერი არ გაგვიკეთებია.

მას არ უთქვამს, რომ რაღაც სასჯელი იქნება ან რამე ზომებს მიიღებს, მსგავსი რამ არ უთქვამს.

ჩვენ ხელშეკრულებაში გვაქვს მუხლი, რომელიც მსგავს აქტივიზმს გვიკრძალავს. შეხვედრაზე [ალექსანდრე ქანთარიამ] ამ მუხლზე მიუთითა – ხელშეკრულებაში გიწერიათ ეს და რატომ გააკეთეთო.

მე ვუთხარი, რომ არ ვცნობდი ამ მუხლს, რომ ეს არის არადემოკრატიული, არაკონსტიტუციური და შრომით ხელშეკრულებაში არ უნდა იწერებოდეს ისეთი რამ, რაც ადამიანს სიტყვის და თავისი პოზიციის თავისუფლად გამოხატვაში უშლის ხელს.

დასის გამგემ, თეონა ლორთქიფანიძემ, დაწერა მოხსენებითი ბარათი, სადაც აღწერა რაც მოხდა გუშინ, სპექტაკლის შემდეგ. დანარჩენი არაფერი არ ვიცი. მსახიობებს არაფერი არ დაგვიწერია,“ – გვითხრა ოთო ქათამაძემ.

„ბათუმელები“ კომენტარისთვის დაუკავშირდა ბათუმის სახელმწიფო დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელს ალექსანდრე ქანთარიას.

რა იყო თქვენთვის მიუღებელი მსახიობების ქმედებაში? – ჰკითხა „ბათუმელებმა“ ბათუმის დრამატული თეატრის ხელმძღვანელს.

„იცით რა, ეს ჩვენი შიდა საქმეა და კომენტარის გარეშე,“- მოკლე პასუხით შემოიფარგლა ალექსანდრე ქანთარია.

20 დღეზე მეტია საქართველოს მოსახლეობის დიდი ნაწილი რუსულ კანონს აპროტესტებს, რომლის მიღებასაც „ქართული ოცნება“ გეგმავს.

პროტესტი არის როგორც ქუჩებში, ისე სხვადასხვა დაწესებულებებში. რუსული კანონის საწინააღმდეგოდ გამოვიდა თეატრალური საზოგადოება.

თბილისში, ქუთაისში, ზესტაფონში, ოზურგეთში და გუშინდელი დღის შემდეგ უკვე ბათუმშიც, მსახიობებმა რუსული კანონი გააპროტესტეს და თქვეს, რომ „საქართველოს მომავალი ევროპაშია“.

• რა ხდება 

2024 წლის 3 აპრილს, ცნობილი გახდა, რომ „ქართული ოცნება“ კვლავ აპირებს რუსული კანონის მიღებას.

ეს კანონპროექტი 2023 წლის მარტში მასობრივი პროტესტის შემდეგ “ოცნებამ” უკან გაიწვია და პირობა დადო, რომ მას აღარასოდეს დაუბრუნდებოდა. ხელისუფლებამ პირობა დაარღვია, ხალხი მოატყუა და კანონპროექტი განსახილველად პარლამენტში დააბრუნა.

ანალოგიურმა კანონმა რუსეთში გააქრო ყველა დემოკრატიული ინსტიტუტი და გაამყარა პუტინის რეჟიმი.

საერთაშორისო დიდოსტატი, საქართველოს ნაკრების წევრი, მოჭადრაკე ნინო ბაციაშვილი რუსული კანონის წინააღმდეგია, რადგან, მისი აზრით, ეს კანონი საქართველოს მეგობრებს დააკარგვინებს და დააშორებს ევროპას.

„ჩვენ, მოჭადრაკე ქალთა ნაკრებმა შარშანაც გამოვხატეთ ჩვენი პოზიცია და რა თქმა უნდა, უარყოფითი იყო ჩვენი დამოკიდებულება რუსულ კანონთან დაკავშირებით. წელს ნამდვილად გამაოგნა, როცა გავიგე, რომ თავიდან აპირებდნენ ამ კანონის შემოტანას.

მაშინ როცა ეს ერთი წელი უნდა გამოგვეყენებინა იმისთვის, რომ ევროპას უფრო დავახლოებოდით და წინ წავსულიყავით ევროინტეგრაციის გზაზე, ახლა უკან-უკან მივდივართ და ამ კანონის შემოღება დაგვაშორებს საერთოდ.

მეც ევროპის ჩემპიონატზე ვარ ახლა, ევროპაში დავდივართ და ვისაც შეხება აქვს ევროპასთან, ყველა ხვდება, რომ ჩვენი კეთილდღეობის გზა ევროპაზე გადის, ამიტომ რუსული კანონი ძალიან გვაშორებს ამ გზას.

ეს კანონი ყველა მოქალაქეს ძალიან ცუდ მდგომარეობაში გვაყენებს. ევროპიდან დაფინანსებულ ორგანიზაციებს, რომლებიც ხალხს ეხმარებიან, შეექმნათ პრობლემები, რაც ძალიან ცუდია.

ჩემი იმედი მაინც ახალგაზრდები არიან. მათ უნდა გამოხატონ საკუთარი აზრი, უფრო უშიშარნი არიან და რაც უფრო მეტი ხალხი გამოხატავს პროტესტს, მით უფრო კარგი იქნება“ – ამბობს ნინო ბაციაშვილი „ბათუმელებთან“.

• რა ხდება?

მმართველმა პარტიამ მიცემული პირობა დაარღვია და ე.წ. რუსულ კანონის ჩაგდებიდან ერთი წლის შემდეგ კანონპროექტი ისევ დააბრუნა. „ქართული ოცნების” მიერ 3 აპრილს დარეგისტრირებულ კანონპროექტში „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“, გასულ წელს „ხალხის ძალის“ მიერ ინიციირებული და საპარლამენტო უმრავლესობის 76 დეპუტატის მხარდაჭერილი კანონისგან განსხვავებით, ტერმინი „უცხოური გავლენის აგენტი“ ჩანაცვლებულია „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებლით“.

კანონპროექტი გრანტის მიმღებ ორგანიზაციებს — „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებლის”, ხოლო მათ შორის აშშ-ს, ევროკავშირსა და საერთაშორისო ფონდებს, რომლებიც გრანტებს გასცემენ საქართველოში, „უცხოური ძალის” სტატუსებს მიანიჭებს.

საქართველოს საერთაშორისო პარტნიორებმა, აშშ-ის, ევროკავშირისა და ევროპის საბჭოს ჩათვლით, შეშფოთება გამოთქვეს საქართველოს ხელისუფლების მიერ შარშან „უპირობოდ“ გაწვეული კანონპროექტის ხელახალი ინიციირების გამო. დასავლელი პარტნიორები საქართველოს მოუწოდებენ, უარი თქვას აღნიშნული კანონის მიღებაზე, რადგან ის ხელს შეუშლის საქართველოს ევროპულ პერსპექტივას.

მსგავსი კანონის მიღებამ რუსეთში სრულად გააქრო დამოუკიდებელი სამოქალაქო ორგანიზაციები და მედიასაშუალებები. დროთა განმავლობაში რუსეთი აღნიშნულ კანონს სულ უფრო ამკაცრებდა და ის ამჟამად ვრცელდება ფიზიკურ პირებსა და ნებისმიერ ადამიანზე, რომელიც რაიმე ფორმით იღებს ფულს დასავლეთისგან.

მესამე დღეა ბათუმში ზღვაში დაკარგულ ახალგაზრდას უშედეგოდ ეძებენ.

17 წლამდე მოზარდი ზღვაში შესვლის შემდეგ გაუჩინარდა.

სამაშველო სამსახურის ინფორმაციით, დაკარგულის ძებნა ისევ მიმდინარეობს.

საქართველოში აშშ-ს საელჩოს ინფორმაციით, საზღვრის უსაფრთხოების გასაძლიერებლად, შემოსავლების სამსახურს თანამედროვე ტექნიკური აღჭურვილობა გადაეცა.

ტექნიკური აღჭურვილობა 13 მილიონი დოლარის ღირებულებისაა.

ტექნიკის გადაცემას აშშ-ს ელჩი რობინ დანიგანიც ესწრებოდა.

თანამედროვე აღჭურვილობა ხელს შეუწყობს კონტროლის გაძლიერებას საზღვარზე, რათა თავიდან იყოს აცილებული უკანონო ვაჭრობისა და გავრცელების შემთხვევები.