თბილისიდან დაბრუნდა აჭარის ტაეკვონდისტთა ნაკრები, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო შესარჩევ ტურნირზე. როგორც ადრე ვიუწყებოდით, საქართველოს ახალგაზრდულ ნაკრებს სექტემბერში ევროპის ჩემპიონატზე მონაწილეობა ელის. თბილისურმა ტურნირმა ის კანდიდატები გამოავლინა, რომლებიც უახლოეს დღეებში ქობულეთში საწვრთნელ შეკრებაზე შეიკრიბებიან, სწორედ იქ გადაწყვეტს ნაკრების ხელმძღვანელობა, თუ ვინ გაემგზავრება ევროპირველობაზე, რომელსაც პორტუგალია უმასპინძლებს. ბათუმელთაგან ახალგაზრდული ნაკრების კანდიდატებად გურამ კუტუბიძე, კახა მახარაძე და მარი ბოლქვაძე მოიაზრებიან. შესარჩევ ტურნირზე იასპარეზეს დიდებმაც, რომლებიც ახალგაზრდებთან ერთად ქობულეთში მოემზადებიან, ვინაიდან მათ ოქტომბერში A კლასის ტურნირი ელით უკრაინაში. ეროვნული ნაკრების ხელმძღვანელობამ დიდებიდან შეკრებაზე აკაკი ცენტერაძეს, თეონა ვაშაყმაძეს, სოფია ცეცხლაძესა და გოგია კაკაბაძეს უხმო.
სიახლეები ბათუმის “დინამოში”
ბათუმური კლუბის სპორტულ დირექტორად წარსულში “დინამოს” კაპიტანი მალხაზ მახარაძე დაინიშნა. მთავარ მწვრთნელს კობა ჟორჟიკაშვილს, ასევე წარსულში ცნობილი ბათუმის „დინამოელები“ ლევან ხომერიკი და ბორის გონჩაროვი დაეხმარებიან, განვითარების მენეჯერი კი გელა შეყილაძე იქნება. „დინამო 2“-ს ივანე მახარაძე ჩაიბარებს.
2013/14 სეზონში „დინამოს“ ახალი ტექნიკური სპონსორი, გერმანული „SALLER“-ი შემოსავს. ბათუმის „დინამოს“ ერთგულ ქომაგებს, ფანკლუბ „შავი ზღვის მეკობრეების“ დაფინანსებასა და ტრანსპორტირებას კომპანია „კოკა-კოლა“ უზრუნველყოფს.
Batumi Summer Set იწყება
ხვალ, 22 აგვისტოს, ბათუმში „Batumi Summer Set“ იწყება. „Miracle Park”-ის მიმდებარე ტერიტორიაზე საფესტივალო ქალაქის მშენებლობა, რომელიც ანბანის კოშკსა და ეშმაკის ბორბალს შორის მდებარეობს, პრაქტიკულად დასრულებულია.
„Batumi Summer Set“ – ის მთავარი მოვლენა დანიური ელექტრონული მუსიკის დუეტი „Laid Back“-ია, რომელიც ფესტივალს გახსნის. „Laid Back“ რომელიც 1979 წელს ჩამოყალიბდა, 22 აგვისტოს ძველ და ახალ ჰიტებს შესთავაზებს მსმენელს. მათ შორის Sunshine Reggae და Happy Dreamer.
უცხოელ დიჯეებს აკომპანიმენტს 12 ქართველი დიჯეი გაუწევს.
„ფესტივალის მიზანია ქართველი არტისტების პრომოუშენი. იქიდან გამომდინარე, რომ ეს არტისტები უკრავენ ძალიან დიდი სახელების გვერდით და შესაბამისად მათ კარიერაში ძალიან კარგად იწერება ამ არტისტებთან ერთად მონაწილეობის მიღება მსგავს ფესტივალებში. ასევე ეს ფესტივალის ბათუმის პრომოუშენსაც ემსახურება. მსგავსი ტიპის ფესტივალები აჭარი რეგიონში ტურიზმის განვითარებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია,“ – ამბობს ფესტივალის არტ მენეჯერი ტატო ხარჩილავა.
„Batumi Summer Set“-ს 22 აგვისტოს საღამოს რვა საათზე SOLAR ECLIPSE გახსნის, ასევე გამოვლენ, BACHO&COBERT, SYNKRO, PHON-O. ღამის 12 საათზე სცენა მთავარ ჰედლაინერს LAID BACK -ს დაეთმობა.
„Batumi Summer Set“ ბათუმში უკვე მეორედ იმართება.
ღია წერილი საქართველოს განათლების სამინისტროს
აღნიშნული კონცეპციის ჩამოყალიბებისას უნდა გაეცეს პასუხი შემდეგ ორ კითხვას: 1. როგორი უნდა იყოს თანამედროვე უმაღლეს სასწავლებლების კურსდამთავრებულების მომზადების დონე, რომ ის აკმაყოფილებდეს თანამედროვე მოთხოვნებს და 2. როგორია ამჟამად ჩვენი უნივერსიტეტის შესაძლებლობანი მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადების საქმეში და რა პერსპეკტივები ისახება დღევანდელი მდგომარეობიდან გამომდინარე.
ამჟამად პოსტინდისტრიული საზოგადოება თანდათან გადადის ინფორმაციულში, სადაც მთავარი სიმდიდრე გახდება არა მატერიალური ობიექტები, არამედ დაუფლება და მაქსიმალურად ქმედითად გამოყენება ინფორმაციული მასივების, სადაც პრიორიტეტულად იზრდება ინფორმაციული და ორგანიზაციული ტექნოლოგიების როლი, ინტელექტუალიზირდება წარმოება. შესაბამისად, პროგრესის ქვაკუთხედათ ისახება ადამიანის პიროვნება, მისი ცოდნა, გამოცდილება, ღირებული ორიენტირები, უნარი მიიღოს დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებები და მათზე პასუხისმგებლობის გათვითცნობიერება.
ამგვარი მიდგომის გამოყენების მომწიფება გამოწვეულია განათლების უკვე არსებული მსოფლიო კრიზისით. ეს გამოიხატება რიგ ასპექტებში -შეუთანხმლებლობით დინამიკურად ცვლადი საზოგადოების მოთხოვნებსა და უმაღლესი სკოლის გამოშვებულების უნარებს შორის ადეკვატური რეაგირება მოახდინონ ამ ცვლილებეზე; წინაღმდეგობებში უმაღლესი სასწავლებლების ახალ მიზნებსა და ძველ ორგანიზაციულ სტრუქტურებთან და მთელი უმაღლესი სასწალებლების მართვის ფორმებთან.
ჩვენი ქვეყანა არაა იზოლირებული მსოფლიოს სხვა ქვეყნებისაგან და ის განიცდის მსგავს სიძნელეებს განათლების სფეროში, მაგრამ ჩვენი მდგომარეობის სირთულე იმაშია, რომ ზოგად ტენდენციებს ემატება საკუთარი სპეციფიკური პრობლემები, უპირველეს ყოვლისა დაფინანსების სიმცირე და ზოგ შემთხვევაში საერთოდ არარსებობა, პროვინციალიზმი და წინა მთავრობის ცხრაწლიანი მართველობის პერიოდში გატარებული „რეფორმისაგან“ დატოვებული რეციდივები.
ასეთი სტაგნაციის ნათელი მაგალითია ფიზიკის დეპარამენტის ზოგიერთი პრობლემები განათლების სფეროში:
1) საბჭოთა პერიოდის ბოლო წლებიდან (დაახლოებით 1980 წლიდან) ფიზიკის კათედრას, არავითარი ფინანსური მხარდაჭერა არ გააჩნდა, ნაციონალების „რეფორმის“ დროს ამას დაემატა სასწავლო და სამეცნიერო ლაბორატორიების გაჩანაგების ტენდენციების გაძლიერება. მაგალითად, ელექტრომაგნეტიზმის ლაბორატორია გადატანილ იქნა მცირე ფართის მქონე ოთახში, გადატანის დროს ადრე დადგმული ამოცანების უმრავლესობა უვარგისი გახდა სტუდენტთა ლაბორატორიული სამუშაოთა ჩატარებისათვის. ლაბორატორიის ყოფილი ფართი კი გადაეცა ბიბლოთეკას. მსგავსი ბედი ეწია ფიზიკის პრაქტიკუმის და გამბნევ გარემოთა სამეცნიერო ლაბორატორიებს, ოღონდ იმ განსხვავებით, რომ გამონთავისუფლებული ოთახების ნაცვლად ერთი დიდი აუდიტორია გაკეთდა. შედეგად, სამი ლაბორატორია გაუქმდა.
2) არა დამაკმაყოფილებელი შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (შსუ) ფიზიკის დეპარტამენტის სამეცნიერო საქმიანობა. აი რას წერს საქართველოს ეროვნული აკადემიის წევრ – კორესპონდენტი გ. ჩაგელიშვლი თავის რეცენზიაში „შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის დეპარტამენტის 2011წლის სამეცნიერო საქმიანობის ანგარიშზე“: – „ფორმალურად ანგარიში წარმოდგენილია 18 გვერდზე. გარკვეული ფორმა ანგარიშს მიცემული აქვს, მაგრამ აქცენტები გადატანილია არა საჭირო საკითხებზე: ფოტოები კონფერენციის დროს, ფოტოები მუშაობის დროს, ფოტოები საუბრის დროს… ასევე, ბოლოში, ფაქტიურად, მთელი სტატია მოყვანილი თავისი გრაფიკებით (10 ნახაზი) და მსჯელობებით. გაბუნდოვნებულია ფაქტიური მონაცემები: კონფერენციის მასალებში გამოქვეყნებული სტატიები ჩათვლილია უცხოეთის რეცენზირებად ჟურნალებში გამოქვეყნებულად. გამოქვეყნებული სტატიების სიაში არის 2010 წელს გამოქვეყნებული სტატია. მითითებულია, რომ 2011 წელს უცხოეთის რეცენზირებად ჟურნალებში გამოქვეყნებულია 6 სტატია, რაც არ შეესაბამება სინამდვილეს. ამგვარად, არსებითად ანგარიშის დონე დაბალია -იგი არ აკმაყოფილებს წლიური საქმიანობის ანგარიშის მოთხოვნებს. ამასთან, ანგარიშის გამოსწორება შეუძლებელია, რადგანაც რეალურად მაღალი დონის კვლევები ჩატარებული არ არის.
წლების განმავლობაში ბათუმის და სხვა რეგიონალური უნივერსეტებიდან მოსული წლიური ანგარიშები მიუთითებენ მეცნიერების „რეფორმების“ მცდარ კურსს. მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში ადრე შემავალი სამეცნიერო დაწესებულებები მექანიკურად არიან მიერთებული თბილისის უნივერსიტეტებს და ამდენად შეუძლებელია მათი ზემოქმედება რეგიონალური უნივერსიტეტების სამეცნიერო დონის აწევაზე. ამ მხრივ მათი როლი მეცნიერების ამაღლებაზე საქართველოს რეგიონალურ უნივერსიტეტებში დაკნინებულია. მიზანშეწონილი იყო მეცნიერებათა აკადემიის კომისიის მიერ ხელისუფლებისათვის 2004 წელს შეთავაზებული სამეცნიერო დაწესებულებების უნივერსიტეტებთან ინტეგრების სქემის რეალიზაცია, რომლის მიხედვითაც წამყვანი სამეცნიერო ინსტიტუტები უნივერსიტეტბთან ქმნიდნენ საერთო სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამებს. ამ სქემით ინტეგრების პირობებში იყო საშუალება რეგიონალური უნივერსიტეტებისათვის მაღალკვალიფიციური კადრების გაზრდისა, რაც გარკვეული პერიოდის განმავლობაში აწევდა რეგიონალური უნივერსიტეტების სამეცნიერო დონეს. დღეს არსებული ინტეგრების ფორმის პირობებში კი რეგინალური უნივერსიტეტების სამეცნიერო დონის დონის აწევა პრობლემატურია თუ არა შეუძლებელი. მეტიც, „რეფორმების“ დღეს არსებული სქემით მიმდინარეობის პირობებში, ადრე მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში შემავალი წამყვანი სამეცნიერო დაწესებულებების ბედიც სავალალოა. უნივერსიტეტების მიერ მიღებული წესდებების მიხედვით, ისინი განწირული არიან უუფლებო და უსახსრო არსებობისათვის. “
უნდა აღინიშნოს, რომ ამ ანგარიშში, ჩვენგან დამოუკიდებელი მიზეზით, ჩვენი (აკად. დოქტორი თ. ბერიძე, ფიზ. მათემატ. მეცნიერებათა დოქტორი ჯ. ბერიძე ) ანგარიში არ შეუტანიათ. მაგრამ ეს არ ცვლის შეფასებას, „არსებითად ანგარიშის დონე დაბალია -იგი არ აკმაყოფილებს წლიური საქმიანობის ანგარიშის მოთხოვნებს. ამასთან, ანგარიშის გამოსწორება შეუძლებელია, რადგანაც რეალურად მაღალი დონის კვლევები ჩატარებული არ არის“. ამ ამოცანის გადაწყვეტა ცხადია სათანადო კადრების ყოლაზე არის დამოკიდებული. ბოლო, 2009 წლის კონკურსის დროს დაშვებული შეცდომები მხილებულ იქნა საგაზეთო სტატიაში (ქრონიკა, 2009წ. 12 – 18 ოქტომბერი). კონკურსი უნდა ჩატარებულიყო ზოგადი (ექსპერიმენტალური) ფიზიკის და თეორიული ფიზიკის მიმართულებით. ზოგადი (ექსპერიმენტალური) ფიზიკის მიმართულება დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა (10 წელი ერთი და იგივე პირია ამ თანამდებობაზე) თვითნებურად შეცვალა რადიოფიზიკით რამაც ზოგადი (ექსპერიმენტალური) ფიზიკის სპეციალისტებს ხელოვნურად შეექმნათ დაბრკოლება კონკურსში მონაწილეობაზე, სამაგიეროდ გზა გაეხსნათ ე.წ. რადიოფიზიკის და თეორიული ფიზიკის სპეციალისტებს. ეს დარღვევა გაკეთდა გააზრებულად ორი კონკრეტული პირის სასარგებლოდ და რა თქმა უნდა შედეგად ფიზიკის სწავლების საზიანოდ. მიმდინარე კონკურსის დროს დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა მოიგონა გაყალბების უფრო „უკეთესი“ სქემა, ინტერნეტში დეპარტამენტის განაცხადში მიმართულებათა გრაფაში მხოლოდ ერთი საგანმანათლებლო ფიზიკის მიმართულება ჩასვა ზოგადი (ექსპერიმენტალური) ფიზიკის და თეორიული ფიზიკის მიმართულებების ნაცვლად.
განა ფიზიკას არ ააქვს როგორც სხვა ფუნდამენტალურ საბუნებისმეტყველო მეცნიერებას ეს ძირითადი და ურთიერთ აუცილებელი განაყოფები: თეორია და პრაქტიკა? რა ფასი აქვს იმ თეორიას რომელიც ექსპერიმენტით არაა გამყარებული?
მაშინ როდესაც სხვა ყველა დანარჩენ სპეციალობებზე მსგავს მდგომარეობას ვერ შეხვდებით. ეს იგივე შენიღბული სიყალბეა, რომელსაც ადგილი ჰქონდა 2009 წლის ჩატარებული კონკურსის დროს. ესე იგი კვლავ დაზარალდა ზოგადი (ექსპერიმენტალური) ფიზიკა. ისახება დილემური სიტუაცია ერთის მხვრივ ასეთი მიდგომა უცოდინარობა და უკომპეტენტურობაა, თუ უფრო უარესი, ვეღაცის მერკანტილური ინტერესის გამო კნინდება დარგი მისი განვითარება და მომავალი.
რა უნდა გაკეთდეს, რომ ფიზიკის სპეციალობაზე ამაღლდეს სამეცნიერო მუშაობის დონე? რა საკვირველია რომ ამისათვის საჭიროა სამეცნიერო კვლევითი მუშაობა ვაწარმოოთ ფიზიკის მოსაზღვრე დარგების სპეციალისტებთან ალიანსში. ამჟამად, ვღებულობთ მონაწილეობას თემაში: შავი ზღვის ეკოლოგიური და ენერგეტიკული პრობლემები, საზოგადოებრივ საწყისებზე (თემის ხელმღვანელი საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორი მ.ჯიბლაძე).
ბოლოს ნაციონალების რეფორმატორებს უნდა შევახსენო, რომ წლების განმავლობაში დიდი რუდუნებით და შრომის ფასად ჩვენს მიერ შექმნილი იქნა ახალი მიმართულება მეცნიერებაში -სინათლის გამბნევი არხის ოპტიკა და მისი გამოყენება პრაქტიკაში. ამ მიმართულებით შექმნილი იყო სასწავლო და სამეცნერო ლაბორატორიები, სადაც შესრულებული იქნა სადოქტორო და საკანდიდატო დისერტაციები, რომლებიც წარმატებულად დაცული იქნა მოსკოვის ლომონოსოვის სახელობის და თბილისის ი. ჯავახიშვილის სახელობის უნივერსიტეტების სამეცნიერო საბჭოებზე. აქ მომზადებული და მივლინებული იქნა მოსკოვის უნივერსიტეტში ო. ნაკაშიძე, ზ. გამიშიძე, რომლებმაც დაიცვეს დისერტაცია და შემდეგ დაუბრუნდნენ მშობლიურ უნივერსიტეტს.
აღნიშნულ ლაბორატორიებში მომზადებულ იქნა სადიპლომო და სამაგისტრო საკვალიფიკაციო შრომები სტუდენტების მიერ. სალიბაურის სკოლაინტერნატის მოსწავლეებმა დ.დევაძემ (ახლა ჩვენი უნივერსიტეტის პროფესორი) და ა. ლომინეიშვილმა მოამზადეს სამეცნიერო მოხსენებები ექსპერიმენტალურ თემებზე, რომლებმაც შემდგომში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ჩატარებულ კონფერენციაზე დაიმსახურეს პირველი პრიზები. ლაბორატორიის ბაზაზე ჩატარდა საკავშირო სამეცნიერო კონფერენცია გამბნევ გარემოთა სპეკტროსკოპიაში, რომლის მუშაობაში მონაწილეობას ღებულობდა ასზე მეტი მეცნიერი. ჩვენს ბაზაზე, აგრეთვე ჩატარდა(1984 წ) საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის კრისტალოგრაფიის ინსტიტუტის გამსვლელი სესია. ლაბორატორიის საქმიანობის ყველა შედეგის ჩამოთვლა შორს წაგვიყვანდა.
მიუხედავად ზემოთ აღნიშნულ ვანდალისტურ ქმედებებს ყველაფერი ვერ გაგვინადგურეს, ნაწილი შემოვინახეთ, უფრო მეტიც რამდენიმე ექსპერიმენტალური დანადგარის მოდერნიზაცია მოვახდინეთ მაგრამ უკვე პირადი სახსრებით უნივერსიტეტის გარეთ.
რჩება კითხვები: რა აზრი აქვს შენობას დაარქვა სასწავლებლის სახელი თუ მხოლოდ კედლები გაქვს და არა გყავს პროფესიონალი სპეციალისტები? დასაფიქრებელია რა საჭიროა ასეთი „განათლება“? ან და რა საჭიროა ისეთი „განმანათლებები“ რომელებიც არაფერს არ აძლევენ მომავალ თაობას პარავენ მას და ირგებენ გართულებულ მდგომარეობას თავიანთი ამპარტავნების და მუცლის დასაკმაყოფილებლად.
ალბათ პასუხი შემდეგნაირი უნდა იყოს: მხოლოდ შემოქმედ პიროვნებებს შეუძლიად განვითრებას შეუწყონ ხელი. ხოლო შემოქმედებას ნიადაგი უნდა შეუქმნა და არა გამოაცალო ის.
51 მილიონი ევრო ბათუმის 24 საათიანი წყალმომარაგებისათვის
დღეს ბათუმის მერიაში ბათუმის წყალმომარაგებისა და ჩამდინარე წყლების მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციის მესამე ფაზით გათვალისწინებული სამუშაოების პროექტი წარმოადგინეს.
„ქალაქ ბათუმში ერთ-ერთი წარმატებული პროექტია წყლის და კანალიზაციის სისტემების რეაბილიტაცია, ახლა მიმდინარეობს მესამე ფაზის დაპროექტება. დაპროექტებას ახდენს კომპანია ეჯისი. ამ პროექტის განორციელებით ქალაქში ფაქტობრივად დარჩენილ 40 % ში მოხდება წყლის კანალიზაციის და სანიაღვრე სისტემის რეაბილიტაცია. ეს დასახლებებია ბენზე, ბარცხანა, ბონი, გარადოკი და ჭაობი ჯავახიშვილის ქუჩამდე. ამ ეტაპზე მიმდინარეობს დაპროექტების სამუშაოები. და ფაქტობრივად ჩვენ უკვე მზად ვიქნებით აგვისტოს ბოლოს, სექტემბერში გამოვაცხადოთ საერთაშორისო ტენდერი. ვფიქრობთ რომ ნოემბერ დეკემბერში გვეყოლება ის გამარჯვებული,“ – განაცხადა ბათუმის მერმა ჯემალ ანანიძემ.
მისივე თქმით პროექტი მომავალ სამ წელში განხორციელდება. პირველი სამუშაოები კი 2014 წელს დაიწყება. მერის განცხადებით ქალაქის სანიაღვრე სისტემების მოწესრიგების პარალელურად ქუჩების სრული მოწესრიგებაც მოხდება. პროექტის საერთო ბიუჯეტი 51 მილიონი ევროა. თანხის ნაწილი გრანტია, ნაწილი მერიის თანადაფინანსება, ნაწილი კი სესხი. ამასთან მომავალ სამ წელში მოხდება ქალაქის სრული გამრიცხველიანება. რის შემდეგაც ბათუმს 24 საათიანი წყალმომარაგება ექნება.
ტროტუარზე გაჩერებული მანქანები და ჯარიმები ბათუმში
ქუჩების შევიწროების ხარჯზე ტროტუარების გაფართოებისა და ველობილიკის მოწყობის გადაწყვეტილება ბათუმის მერიამ მიწისქვეშა კომუნიკაციების მოწესრიგების პროექტის ფარგლებში განახორციელა, თუმცა ბათუმში ჩამოსული ტურისტები და ბათუმელი ველოსიპედისტები ამბობენ, რომ „ასეთი ველობილიკის არსებობას აზრი არ აქვს: `ცხრაჯერ რომ ჩამოხვალ ველოსიპედიდან იმისთვის, რომ მანქანას გვერდი აუარო და ტროტუარზე გადასვლის შემთხვევაში არავის დაეჯახო, რა არის აქ მოსაწონი.“- ამბობს დამსვენებელი გოგი კახიშვილი.
პრობლემაა ავტობუსის გაჩერებაზე არსებული ვითარებაც: „ავტობუსის გაჩერებაზე ვერ გაჩერდები, მანქანები დგას. ხშირად იქვე პატრული მოძრაობს, მაგრამ რეაგირებას არ ახდენს. #11-ით დავდივარ. რამდენჯერმე იმის გამო, რომ მანქანები იდგა გაჩერებაზე, ავტობუსმა ისე გაიარა, ვერ დავჯექი.“ – ამბობს ლამარა ბალაძე.
მანქანის არასათანადო ადგილზე გაჩერების შემთხვევაში რეაგირების უზრუნველყოფა შპს „ბათუმის ავტოპარკინგის“ მოვალეობაა. ამ სამსახურმა იანვრიდან დღემდე 28 601 მძღოლი დააჯარიმა, მათ შორის 1372 მანქანა საჯარიმო ავტოფარეხში იყო გადატანილი. დაჯარიმებულებს შორის არიან ტურისტები და უცხოეთის მოქალაქეებიც.
ჯარიმის ფასი ადგილზე დაჯარიმების შემთხვევაში 10 ლარია, მანქანის ავტოფარეხში გადატანის შემთხვევაში კი მძღოლმა მის დასაბრუნებლად „ბათუმის ავტოპარკინგის“ ადმინისტრაციას პირადობის დამადასტურებელ დოკუმენტთან და მანქანის მფლობელობის დოკუმენტებთან ერთად 35-ლარიანი გადახდის ქვითარი უნდა წარუდგინოს. სპეციალურ სადგომზე მანქანის დამატებით 24 საათის განმავლობაში გაჩერების შემთხვევაში კი გადასახადი იზრდება. თუ მფლობელი მანქანას დროულად ვერ გადაიყვანს, ამ შემთხვევაში ის ვალდებულია დამატებით ათი ლარი გადაიხადოს. სპეციალურ სადგომზე მანქანის გადაყვანის შემთხვევაში მფლობელს ეძლევა საჯარიმო ქვითარი, რომლის გადახდის ვადაც 30 დღეს შესადგენს. იმ შემთხვევაში კი თუ ჯარიმა არ იქნება გადახდილი მითითებულ ვადაში, მძღოლს საურავის სახით დამატებითი ჯარიმის სახით 150 ლარი დაერიცხება.
ჯარიმის გადასახადი სახელმწიფო ხაზინაში ირიცხება, იანვრიდან დღემდე არსებული მონაცემებით, ბათუმში იმ პირთა მიერ გადახდილი ჯარიმების ოდენობა, რომლებიც 10 ლარით დაჯარიმდნენ, 272 290 ლარს შეადგენს, 35 ლარით დაჯარიმებულთა გადახდილი თანხა კი – 480 020 ლარია. მთლიანობაში ჯარიმისათვის ბიუჯეტში გადახდილი თანხა 752 310 ლარია, თუმცა ამას დაემატებოდა ის მოსაკრებელიც, რომელსაც მძღოლები სპეციალურ სადგომზე ავტომანქანის დამატებითი 24 საათის გაჩერების შემთხვევაში იხდიან.
პრეტენზიები აქვთ მძღოლებსაც: „ქუჩები დაავიწროვეს, მოძრაობაც გადატვირთულია, პარკინგის ნიშნებთან კი ხშირად ადგილი არ არის. მეც გამიჩერებია არასათანადო ადგილზე, რადგან ბანკში ვიყავი შესასვლელი და იმის გამო, რომ იქვე ახლოს ადგილი არ იყო, რამდენიმე მეტრის მოშორებით უნდა დამეყენებინა მანქანა. ვიფიქრე მალევე გამოვალ-მეთქი. ბანკში რიგში ჩადგომა მომიწია, რომ გამოვედი, მანქანა აღარ დახვდა“ – უთხრა „ბათუმელებს“ დავით დიასამიძემ.
კითხვაზე, როგორ უნდა მოიქცეს მძღოლი, როცა ბანკთან ან კაფესთან ახლოს მანქანის წესების ფარგლებში გაჩერების საშუალება არ არის, „ბათუმის პარკინგის“ დირექტორს ნუკრი ცინცაძეს ასეთი პასუხი აქვს: „გამოსავალი მანქანის წინასწარ განსაზღვრულ ადგილზე გაჩერება და დარჩენილი გზის ფეხით გავლაა.“
პარკირების საფასური თვითმმართველი ქალაქის – ბათუმის საკრებულოს 2013 წლის 28 თებერვლის #4 დადგენილებით განისაზღვრება. საკრებულოს დადგენილებით მსუბუქი მანქანებისთვის 30-დღიანი პარკირების ფასი ბათუმში 10 ლარია, ნახევარი წლის საფასური 25 ლარს, ერთი წლის პარკირების საფასური კი – 40 ლარს შეადგენს. იმ მძღოლებისთვის კი, რომლებიც ბათუმში მხოლოდ ერთი დღით ან ერთი კვირით აპირებენ დარჩენას, სპეციალური ტარიფი მოქმედებს: „მათ შეუძლიათ პარკირებისთვის შესაბამისი გადასახადი აირჩიონ, ნებისმიერ ბანკში გადაიხადონ და დოკუმენტი საჭიროების შემთხვევაში წარუდგინონ ჩვენს თანამშრომლებს“ – განმარტა ნუკრი ცინცაძემ.
საკრებულოს დადგენილების მიხედვით, სხვადასხვა კატეგორიის მანქანებისთვის დაწესებული გადასახადი ასე ნაწილდება:
მსუბუქი ტექნიკა: 1-დღიანი პარკირება -1 ლარი; 7-დღიანი პარკირება – 5 ლარი; 30-დღიანი პარკირება _ 10 ლარი; 182-დღიანი პარკირება – 25 ლარი; 365-დღიანი პარკირება – 40 ლარი;
ტაქსის პარკირება: 10-დღიანი პარკირება – 10 ლარი; 20-დღიანი პარკირება – 20 ლარი; 30-დღიანი პარკირება – 30 ლარი; სპეც.ტექნიკის პარკირება: 1-დღიანი პარკირება – 3 ლარი; 30-დღიანი პარკირება – 30 ლარი;182-დღიანი პარკირება – 150 ლარი; 365-დღიანი პარკირება – 250 ლარი.
როცა სასამართლოს დოკუმენტი უსარგებლოა
ჟურნალისტისთვის ბათუმის სასამართლოდან გადაწყვეტილების წამოღებას იმ შემთხვევაში აქვს აზრი, როცა ამ კონკრეტული საქმის სასამართლო პროცესებს ესწრები. სხვა შემთხვევაში სასამართლოდან გადაწყვეტილების გამოთხოვა აზრს კარგავს – გადაწყვეტილებაში, უბრალოდ, წაშლილია არამხოლოდ განსასჯელის ან დაზარალებული პირის ვინაობა, არამედ ადვოკატისა და პროკურორის გვარებიც კი.
გადაწყვეტილებაში, რომელიც ახლახანს მოაწოდა „ბათუმელებს“ საქალაქო სასამართლომ, წაშლილია სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული დაწესებულების სახელწოდება. ასევე საგულდაგულოდ არის წაშლილი იმ თანხის ოდენობა, რომელიც, ძიების ვერსიით, გარკვეული პირების ქმედების შედეგად სახელმწიფომ იზარალა.
სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახელმწიფო ქონების – ბათუმის ყოფილი ქიმიურ-ფარმაცევტული ქარხნის სახელწოდება (დოკუმენტში ეს სახელწოდებაა მოშლილი) პირადი ინფორმაციაა. ასევე პირადი ინფორმაციის მოტივით წაშალეს გადაწყვეტილებიდან ხალხისთვის მოპარული თანხის – სამ მილიონზე მეტი ლარის ოდენობის შესახებ ინფორმაცია.
ვისი პირადი ინფორმაცია შეიძლება იყოს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების სახელწოდება ან ქვეყნისთვის მიყენებული ზარალის ოდენობა? – ამის გარკვევა „ბათუმელებმა“ უზენაეს სასამართლოში სცადა. სასამართლოში ამბობენ, რომ დოკუმენტის დაშტრიხვას მათ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი და საქართველოს კონსტიტუცია ავალდებულებს, „რადგან, როგორც კანონით, ისე კონსტიტუციით პირადი ინფორმაცია საიდუმლოა“.
გარდა ამისა, პრესცენტრში ამბობენ, რომ „სასამართლოს აქვს შიდა სტანდარტის დოკუმენტი, რომელიც აზუსტებს რა როგორ დაშტრიხონ“.
„ბათუმელებს“ უზენაესი სასამართლოდან დაჰპირდნენ „შიდა სტანდარტის დოკუმენტის“ მოწოდებას, მაგრამ ეს დოკუმენტი არ მოგვაწოდეს. სასამართლოდან მიღებულ წერილში, რომელსაც საერთო განყოფილების უფროსი, გოჩა დიდავა აწერს ხელს, წერია: „ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის თანახმად, პერსონალური მონაცემების დაცვა საჯარო დაწესებულების ვალდებულებას წარმოადგენს. პერსონალური მონაცემი არის ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელიც უკავშირდება იდენტიფიცირებულ ან იდენტიფიცირებად ფიზიკურ პირს. პირი იდენტიფიცირებადია, როდესაც შესაძლებელია მისი იდენტიფიცირება პირდაპირ ან არაპირდაპირ, კერძოდ, საიდენტიფიკაციო ნომრით ან პირის მახასიათებელი ფიზიკური, ფსიქოლოგიური, ფიზიოლოგიური, ეკონომიკური, კულტურული, ან სოციალური ნიშნით“.
უზენაესი სასამართლოდან მიღებულ დოკუმენტში ასევე წერია, რომ „პერსონალურ მონაცემების დაცვისა და დამუშავებასთან დაკავშირებული საკითხები წესრიგდება „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონით“.
ჟურნალისტები ამბობენ, რომ სასამართლო გადაწყვეტილებების „დაშტრიხვის არსებული მეთოდი უაზრობაა“. გიორგი მგელაძე – სტუდია „მონიტორის“ გამომძიებელი ჟურნალისტი, მეთოდის აბსურდულობაზე საუბრის დროს კიდევ ერთ მნიშვნელოვან გარემოებაზე მიუთითებს: ღია სასამართლო სხდომაზე ნებისმიერ ადამიანს, მათ შორის არაჟურნალისტსაც, შეუძლია ჩაიწეროს ყველაფერი, რაც პროცესზე ითქმება, მათ შორის პროცესის მონაწილე ნებისმიერი პირის ვინაობა. პროცესიდან ორ დღეში თუ მოითხოვ განაჩენს, მასში აუცილებლად მოშლიან ყველა სახელს, გარდა მოსამართლისა.
სამი კვირის წინ გიორგი მგელაძე ამ პრობლემის შესახებ ერთ-ერთ ტრენინგზე პირადად ესაუბრა იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრს, მოქმედ მოსამართლე მერაბ გაბინაშვილს. გიორგი ამბობს, რომ მოსამართლემ მანამდე არ დაიჯერა აპრობირებული დაშტრიხვის მეთოდების არსებობა, ვიდრე ერთ-ერთი გადაწყვეტილება არ აჩვენეს.
გიორგი და სხვა ჟურნალისტები აპირებენ გამოიყენონ მოსამართლე გაბინაშვილის შემდეგი შეთავაზება – „მოგვმართეთ იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს, შეიძლება საკანონმდებლო ინიციატივის შემუშავებაც გახდეს საჭირო“.
ჯერ უცნობია მართლა იმსჯელებს იუსტიციის საბჭო ამ საკითხზე თუ არა. ფაქტად მხოლოდ ის რჩება, რომ სასამართლოდან გამოთხოვილ გადაწყვეტილება ფორმალურად არის დოკუმენტი, მაგრამ ამ დოკუმენტისგან ინფრომაციის მიღება შეუძლებელია და მისთვის დრო იმ შემთხვევაში უნდა დახარჯო, თუ კონკრეტული საქმის შესახებ სხვა წყაროსგან ხარ დეტალურად ინფორმირებული.
სხვა წყარო, როგორც წესი, ძირითადად, დაზარალებულია. 2010 წლამდე დაზარალებულს ჰქონდა უფლება მასთან დაკავშირებული საქმის გადაწყვეტილება მიეღო. 2010 წლის შემდეგ, როგორც გიორგი მგელაძე ამბობს, დაუშტრიხავი გადაწყვეტილების მიღების უფლება მხოლოდ ბრალდებულს დაუტოვეს. შესაბამისად, თუ დაზარალებული ჩათვლის, რომ მის მიმართ უკანონო გადაწყვეტილება გამოიტანეს, დაზარალებული კი არ მოინდომებს ჟურნალისტთან თანამშრომლობას, მაშინ დაუშტრიხავი დოკუმენტის, ანუ ამომწურავი ინფორმაციის მისაღებად, სამართლებრივი გზა აღარ რჩება.
ნინო ზურიაშვილი – კიდევ ერთი ჟურნალისტი, რომელმაც დაშტრიხული განაჩენის მიწოდებისთვის საქართველოს ევროსასამართლოში უჩივლა, დაშტრიხვის არსებულ მეთოდს უწოდებს „უაზრობას, რომელიც საქმიანობაში ძალიან უშლის ხელს“.
ლეიბორისტი ტაქსის მძღოლი
ლეიბორისტული პარტიის აჭარის რეგიონული ორგანიზაციის ხელმძღვანელი საკუთარი მანქანით სამუშაოდ ძირითადად დღის მეორე ნახევარში გადის. მისი „დისლოკაციის ადგილი“ რუსთაველისა და დემეტრე თავდადებულის ქუჩების კვეთაა. აქედან მგზავრები გადაჰყავს, უკან ბრუნდება და თავის რიგს ელოდება.
ამბობს, რომ უხელფასოდ დარჩა და ოფისში უსაქმურად ჯდომას მუშაობა და ოჯახის მოვლა ამჯობინა: „ჩემი შვილისთვის ყველაფერს გავაკეთებ, სათაკილო არაფერია“.
კითხვაზე, ფიქრობთ თუ არა, რომ საქართველოში დამკვიდრებულ სტერეოტიპებს არღვევთ? – პასუხობს: „ყოველთვის ვარღვევდი. ჰალსტუხით ან კაბინეტში მჯდარი გინახივართ?“
ამბობს, რომ მგზავრები, რომელთა გადაყვანაც მას უწევს, ხშირად მანამდეც კი ცნობენ, ვიდრე მათ გამოელაპარაკება. მათი რეაქცია უარყოფითია: „რომ ხედავენ ვინ ემსახურება, მთავრობის მიმართ უწმაწურ სიტყვებს არ იშურებენ, შენ აქ უნდა იყოო? – მეუბნებიან.“
ლეიბორისტების რეგიონული ორგანიზაციის ლიდერი მგზავრთა გადაყვანას ხშირად პარტიულ საქმიანობასაც უთავსებს. უკეთესი დრო და ადგილი ამომრჩევლის დასარწმუნებლად, „რომ შალვა ნათელაშვილი უალტენატივო საპრეზიდენტო კანდიდატია“ დავით რობაქიძეს სხვაგან არ ეგულება: „დანიშნულების ადგილამდე ამომრჩეველი შენია, ვერსად წავა, იძულებულია მოგისმინოს და საუბარი მანქანაში უმეტესწილად რაზე იქნება, ამას თქვენ ჩემზე უკეთ მიხვდებით,“ – ამბობს რეგიონის პირველი ლეიბორისტი.
დავით რობაქიძე
პარტიის ლიდერი შალვა ნათელაშვილი საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობას გეგმავს, მიუხედავად ამისა, მის რეგიონულ შტაბში წინასაარჩევნო აქტიურ რეჟიმზე ჯერ არ გადასულან, პარტიას დაფინანსება არ აქვს, რეგიონული ორგანიზაციის ლიდერს კი – ხელფასი. დავით რობაქიძის თქმით პარტია „პროტესტის ნიშნად“ არც იმ 150 000 ლარის მიღებას აპირებს, რომელიც საქართველოს პარლამენტმა არჩევნებში მონაწილეობის ხარჯების დაფინანსების მიზნით არაკვალიფიციური პარტიებისთვის ერთჯერადი ფინანსური დახმარების სახით დააწესა.
„ქვეყანაში არსებული ვითარების გათვალისწინებით“ რეგიონალური ორგანიზაციის ლიდერს სჯერა, რომ შალვა ნათელაშვილი საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებზე ერთადერთი უალტერნატივო კანდიდატია და ხალხის მხარდაჭერასაც სწორედ ის მიიღებს: „რა მოგვიტანა ძველმა, კარგად ვიცით და რა ძველის გადმონაშთმა, ისიც კარგად ვიცით. ბოლოს და ბოლოს გამოფხიზლდება მოსახლეობა და მიხვდება, ვისთან ჰქონდა საქმე, ვისთან აქვს საქმე და რა არჩევანი უნდა გააკეთოს. ერთადერთი გამოსავალი იმისათვის, რომ ჩვენ წრეზე არ ვიტრიალოთ, არის ახალი პოლიტიკური ძალის მოყვანა ხელისუფლებაში,“ – ამბობს აჭარის მთავარი ლეიბორისტი.
მაშინ, როცა პარტია ბიუჯეტიდან დაფინანსებას იღებდა, დავით რობაქიძის, როგორც პარტიის რეგიონალური ორგანიზაციის ხელმძღვანელის სახელფასო ანაზღაურება დარიცხვის გარეშე 400 ლარს შეადგენდა. კოორდინატორებისთვის კი პარტია აფინანსებდა სატელეფონო და გადაადგილების ხარჯს. პარტია ინახავდა ოფისსაც.
2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე ლეიბორისტებმა ბარიერი ვერ გადალახეს. შესაბამისად პარტია ბიუჯეტიდან დაფინანსებას ვერ იღებს. ლეიბორისტული პარტიის აჭარის რეგიონალური ორგანიზაციის თავმჯდომარე წინა მოწვევის საკრებულოს ოპოზიციური ფრაქციის წევრი იყო, ამჟამად კი ის უმუშევარია და როგორც პარტიის რეგიონალური ორგანიზაციის თავმჯდომარე არანაირ ანაზღაურებას არ იღებს.
დავით რობაქიძეს ოჯახში მეუღლე, შვილი და პენსიონერი დედა ჰყავს. მეუღლე უმუშევარია. მისივე თქმით, ძმა ახალი მთავრობის მოსვლიდან მალევე სამსახურიდან გაათავისუფლეს, რის შემდეგაც ის საფრანგეთში წავიდა საცხოვრებლად და იქ პოლიტიკური თავშესაფარი ითხოვა.
დავით რობაქიძე ამბობს, რომ ახალი მთავრობიდან მას არანაირი შეთავაზება არ მიუღია: „არც ირაკლი ჩავლეიშვილი, ჩემი ყოფილი კოლეგა და ჩემი ფრაქციის ხელმძღვანელი არ შემხმიანებია. მე რომ მის ადგილას ვყოფილიყავი, პირველივე, რასაც გავაკეთებდი, მას დავიყენებდი გვერდით“.
ირაკლი ჩავლეიშვილი ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარეა. წინა მოწვევის საკრებულოში ის ოპოზიციურ ფრაქციას ხელმძღვანელობდა.
კოლიბაქტერიებით ბინძური წყალი
81 წლის დურმიშხან გაბეჩავა ურეხის დასახლებაში მდებარე წყაროზე წყალს იმის საილუსტრაციოდ სვამს, რომ წყაროს წყალი დაბინძურებული არ არის და სასმელად ვარგისია.
„81 წლის გავხდი და მთელი ცხოვრება ამ წყალს ვსვამ. საჭმელსაც მაგით ვაკეთებთ, სასმელადაც მაგას ვხმარობთ. ვინ გასინჯა? სად გასინჯა? რა გასინჯა? ჩვენ გვკითხეს რამე, საბუთი მოიტანეს?“ – კითხვაზე კითხვებითვე პასუხობს დურმიშხან გაბეჩავა.
მის მსგავსად ურეხის დასახლებაში, წყაროს მახლობლად მცხოვრები გივი თებიძეც ამბობს, რომ წყაროს წყალი უსაფრთხოა და ლაბორატორიის დასკვნა არაფერს ნიშნავს.
„2003 წელს გავაკეთეთ რემონტი. წყაროდან 30 მეტრში, მიწიდან ამოდის წყალი. იმ ადგილას მცირე საცავი გავაკეთეთ, გავწმინდეთ, ზღვის კენჭები ჩავყარეთ. თავის დროზე ბაბუაჩემმა ურეხში სახლი ამ წყაროს გამო იყიდა. შეუძლებელია ეს წყალი დაბინძურებული იყოს, იმიტომ, რომ ყველაფერი კარგად გვაქვს გაკეთებული,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ საუბარში გივი თებიძე.
გივი თებიძემ და ურეხის დასახლებაში მცხოვრებმა კიდევ რამდენიმე ადამიანმა თქვეს, რომ ინფორმაციას წყლის დაბინძურების შესახებ ვიღაც სპეციალურად ავრცელებს.
„მთელ ქალაქს აქედან მიაქვს წყალი. მაღაზიაში რომ შეხვიდე, ერთი ლარი ღირს ლიტრა წყალი, ვიღაცას ბიზნესი უვარდება და ამიტომ სჭირდებათ ალბათ ამ ინფორმაციის გავრცელება. მანქანებით მოდიან დილაობით ორგანიზაციებიდან და ბინულებით მიაქვთ წყალი,“ – ამბობს გივი თებიძე.
სურსათის ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონალური სამმართველოს უფროსი ილია სირაბიძე ამბობს, რომ ურეხში მდებარე წყაროს შემოწმება გეგმიური იყო, შემოწმების შედეგად კი წყალი დაბინძურებული აღმოჩნდა.
„მიკრობიოლოგიურად დაბინძურებული იყო წყალი. ნაწლავის ჩხირები იყო წყალში და არაა რეკომენდებული მისი სასმელად გამოყენება. მას შემდეგ, რაც გამოკვლევის შედეგები მივიღეთ, მივწერეთ მერიას და გავაფრთხილეთ,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ილია სირაბიძემ.
თავის მხრივ ბათუმის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის გარემოს დაცვითი და სანიტარული ზედამხედველობის სამსახურმა წყაროზე აბრის დადგმა გადაწყვიტა, თუმცა მოსახლეობისგან წინააღმდეგობას წააწყდა.
„მერიაში შემოვიდა წერილი სურსათის ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონალური სამმართველოდან. მათ მიერ მოწოდებული ინფორმაციის თანახმად, სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ლაბორატორიამ ურეხში მდებარე წყაროს წყალზე ჩაატარა მიკრობიოლოგიური კვლევები. დასკვნის შემდეგ დადგინდა, რომ მიკრობიოლოგიური მაჩვენებელი არ შეესაბამებოდა სახელმწიფო სტანდარტის მოთხოვნებს,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ მერიის ზედამხედველობის სამსახურის გარემოს დაცვითი და სანიტარული ზედამხედველობის განყოფილების უფროსმა ნუგზარ ცეცხლაძემ.
მისი თქმით, მერიამ მოამზადა დაფა, სადაც მითითებული იყო, რომ აღნიშნული წყაროს წყლის სასმელად გამოყენება ჯანმრთელობისთვის სახიფათოა.
„საუბარია სასმელად გამოყენებაზე და არა ტექნიკურ მოხმარებაზე. ჩვენ ვალდებული ვიყავით, რომ ინფორმაცია მიგვეწოდებინა მოსახლეობისათვის, მაგრამ მოსახლეობამ წინააღმდეგობა გაგვიწია ბანერის გაკვრაზე. ჩვენ კი არ ვუკრძალავდით ამ წყლის გამოყენებას, ინფორმაციას ვაწვდიდით, რომ სასმელად გამოყენება არ შეიძლება,“ – ამბობს ნუგზარ ცეცხლაძე.
„ბათუმელები“ ესაუბრა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ხელმძღვანელს მარო ჩხაიძეს. მისი თქმით, იმ შემთხვევაში, თუკი წყალი ნამდვილად დაბინძურებულია, შესაძლოა ნაწლავური ინფექციები განვითარდეს და მოსახლეობის ჯანმრთელობას საფრთხე შეექმნას.
მისივე თქმით, არსებული მონაცემებით, ნაწლავურ ინფექციებსა ან დიარეაზე მიმართვიანობა არ გაზრდილა.
კომპანიამ საექსპერტო დასკვნა უნდა წარადგინოს
ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ სატენდერო პირობებში ერთ-ერთ მთავარ მოთხოვნად საექსპერტო დასკვნა გასულ თვეში შეიტანა. ადგილობრივი თვითმმართველობის მიერ გამოცხადებულ ტენდერში საექსპერტო დასკვნის ვალდებულებისაგან თავისუფლდებიან ის კომპანიები, რომელთა მიერ შესრულებული სამუშაოს ღირებულება 15 000 ლარს არ აღემატება.
ქედის საკრებულოს დეპუტატი ელგუჯა ნაკაშიძე საკრებულოს გადაწყვეტილებას არასამართლიანად მიიჩნევს და ამბობს, რომ საექსპერტო დასკვნა მუნიციპალიტეტის გამგეობის შესაბამისმა სამსახურმა უნდა წარმოადგინოს და ამისთვის კომპანიები დამატებით თანხას არ უნდა იხდიდნენ.
„გამგეობაში არის სამსახურები, რომლებსაც ევალება ზედამხედველობა გაუწიონ სამშენებლო და სარემონტო პროცესებს, საექსპერტო დასკვნისთვის კომპანია დამატებით თანხას არ უნდა იხდიდეს, სატენდერო პირობებში ამ მოთხოვნის ჩადება ფირმებს დააზარალებს, მაშინ რატომ ფინანსდება რიგი სამსახურები?“ – კითხულობს დეპუტატი.
მუნიციპალიტეტის გამგეობის ზედამხედველობის სამსახურის უფროსი გია გათენაძე ამბობს, რომ სატენდერო პირობებში ექსპერტიზის დასკვნის მოთხოვნა საჭიროებამ განაპირობა. იგი ამბობს, რომ მის სამსახურს ქედაში საკმარისი თანამშრომელი არ ჰყავს და არც შესაბამისი ხელსაწყო არ აქვს. ამიტომ დიდი ობიექტების ხარისხიანობის სრულად შემოწმებას ვერ უზრუნველყოფენ.
„არ ვართ აღჭურვილი ისეთი ხელსაწყოებით, რომლებიც დიდი ობიექტების ხარისხს სრულად შეამოწმებს. საჭიროებიდან გამომდინარე მივიჩნიეთ ექსპერტიზის დასკვნის ჩადება სატენდერო პირობებში. მარტო სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით 117 ღონისძიება არის დაგეგმილი, ჩვენს სამსახურში კი მხოლოდ სამი თანამშრომელია. რაც შეეხება ფირმების დაზარალებას, მცირე კომპანიები ვერც იღებენ მონაწილეობას 100 და 200 000-ლარიან პროექტებში,“ – ამბობს გია გათენაძე.
ქედის მუნიციპალიტეტის მიერ გამოცხადებული ტენდერების ფარგლებში დასრულებულ ობიექტებს მუნიციპალიტეტში მოქმედი ინსპექტირების ჯგუფი და მიმღები კომისია იბარებს.
„პირობებში მხოლოდ ლიცენზირებული ექსპერტიზის დასკვნა მოეთხოვებათ, რაც კარგი და მისასალმებელია, ეს მოთხოვნა გასულ წელს არ გვქონდა,“ – ამბობს ინსპექტირების ჯგუფის ხელმძღვანელი გივი დევაძე.
სებილე ბებოს 107 წელი
107 წლის სებილე შარაძეს ორი შვილი, 8 შვილთაშვილი და 15 შვილთაშვილიშვილი ჰყავს: „იმდენი შვილთაშვილი მყავს, რომ არ დეითლება. ვცხოვრობ ასე, შვილიშვილებთან და რძლებთან ერთად, ოთხი რძალი ვართ, რძლები არაფერს მაკლებენ, სტუმრები ბევრი გვყავს, ხშირად მოდიან, საჩუქრებსაც მჩუქნიან, ყველაზე მეტად შვილიშვილების კარგად ყოფნა მახარებს,“ – ამბობს სებილე შარაძე.
საკუთარი ქორწინების გახსენებისას ამბობს, რომ ოჯახის შექმნის ტრადიცია ძველად კარგი არ იყო, გათხოვებამდე ქალი საქმროს არ იცნობდა, მან საკუთარი მეუღლე პირველად ქორწილიდან მეორე ღამეს გაიცნო.
„კარგ გოგოს სხვასთან არ გუუშვებდნენ. 25 წლის ვიყავი, რომ გავთხოვდი. სახლში მოსვლამდე ქმარს არ ვიცნობდი, ნანახი არ მყავდა, არ ვიცოდი ვისთან ერთად უნდა მეცხოვრა. ქორწილი ასეთი იყო – ფარდას ჩამოაფარებდნენ, შიგ დაგაყენებდნენ და მთელი ღამე უნდა ყოფილიყავი, ეს არ იყო კარგი ტრადიცია, მე ქმარი მეორე ღამეს დევინახე, ქორწილამდე და ქორწილშიც ერთმანეთს ვერ დევენახვებოდით, ფარდაში დაგაყენებდნენ და დილამდე არ გამოგაჩენდნენ. ახლა რომ არის, ისე არ იყო, ბიჭმა დედოფალი არ იცოდა, ქალმა – ქმარი. ახლანდელი ტრადიცია კარგია, გაცნობილი ჰყავს და ყველაფერი იცის“.
ოჯახის შექმნიდან რამდენიმე წელიწადში სიბილე შვილებთან ყაზახეთში გადაასახლეს: „ორი წელი შვილებთან ერთად გასახლებაში გავატარე, ჩემს ქმარს, ხასანს, იჭირავდნენ და რომ არ დაეჭირათ, თურქეთში გეიქცა. თურქეთში წასვლის შემდეგ აღარ მინახავს. ხასანის გაქცევისთვის ორ შვილთან ერთად ყაზახისტანში გამასახლეს, უფროსი შვილი მაშინ ოთხი წლის იყო. რომ ჩაგვიყვანეს და საცხოვრებელში მიგვიყვანეს, არ იცხოვრებოდა. იქ გაჭირვება, ჩამოვედი და აქ სახლი გავერანებული დამხვდა, აღარც იატაკი ჰქონდა შერჩენილი და აღარც ფანჯარა, 7 სული საქონელი მყავდა, კოლექტივში გეიყვანეს, 10 ფრთა ქათამიც წეეყვანათ… ასე წვალებით ავაგე ცხოვრება, მარტომ დავზარდე შვილები. გასახლებიდან 7 წლის შემდეგ გავიგე ხასანის გარდაცვალება, თურქეთშია მისი საფლავი, მაგრამ რას იზამ. შვილები გამეზარდა, დავაქორწილე, ჩემი სოფლიდან მოვიყვანე რძალი,“ – გვიამბობს სებილე შარაძე.
მისი პირველი რძალი, ფატყუმე შარაძე, 83 წლისაა. ქალბატონი ფატყუმე ამბობს, რომ ყველაფრის მიუხედავად ცხოვრებით მაინც კმაყოფილია: „ოთხი შვილი მყავს, ყველას მისი ოჯახი აქვს. ბაირამზე დ ახალწელზე ყველა ვიკრიბებით, შვილიშვილები მოდიან, ეს მახარებს მოხუცებულს. ახლა სადაა პრობლემები, ჩემ დროს რომ იყო, არც გზა იყო, არც შუქი, ახლა პრობლემა არ არის, გზა არის, შუქი არის, იმუშავე და ჭამე,“ – ამბობს ქალბატონი ფატყუმე.
სებილე ბებოს შვილთაშვილის ცოლი გულნარა ამბობს, რომ უხუცესებს საგულდაგულოდ უვლის. „ორივე მარხულობს, მუსლიმანი ოჯახი გვაქვს, ღამით ვდგები და ვუმზადებ, ერთხანს ვიფიქრე, საჭმელს თუ არ მოვუმზადებ, აღარ იმარხავენ-მეთქი, რადგან შემეცოდა, 107 და 83 წლის მოხუცებულებისთვის მთელი დღე უჭმელ-უსმელად ყოფნა, ერთი თვე მარხვა რთულია, მაგრამ მათი რომ არ დაიშალეს, მეც ვუმზადებ, რაც შემიძლია მათ გვერდში ვდგავარ,“ – ამბობს გულნარა შარაძე.
2 600 მეტრი სიგრძის საბაგირო გზა ბათუმში
„საბაგირო გზის მშენებლობა 29 აპრილს უნდა დამთავრებულიყო, მაგრამ რიგითი მიზეზების გამო მოვითხოვეთ სამშენებლო ვადის გაგრძელება. მოგეხსენებათ საბაგირო გზა როგორც ქალაქის ტერიტორიაზე, ასევე ფერიის მთაზე რთულ რელიეფურ ზონაში, გორაკ-ბორცვებზე გადის“, – განმარტა „ჰესტოკ-ბათუმის“ დირექტორმა გიორგი ქავჟარაძემ.
ბათუმის საბაგირო გზა კომპანია „ჰესტოკ-ბათუმის“ საკუთრებაა, რომელმაც 2010 წლის 11 ივნისს ფერიის მთაზე დაიწყო გასართობ კომპლექს „არგოს“ მშენებლობა. ქალაქის სანაპიროდან მასთან დამაკავშირებელი საბაგირო ზოლის მშენებლობა 2012 წლის 10 აპრილიდან მიმდინარეობდა.
სამშენებლო სამუშაოებს, დანადგარების შესყიდვასა და დამონტაჟებას ავსტრიული კომპანია „დობერმაიერი“ ახორციელებდა.
ბათუმის პირველი საბაგირო აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ არჩილ ხაბაძემ გახსნა. საზეიმო ცერემონიალს მინისტრთა კაბინეტის, მერიის, საკრებულოს, შს სამინისტროს აჭარის რეგიონალურო სამმართველოს, უმაღლესი საბჭოს და უცხო ქვეყნის საკონსულოების წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.
მშენებლობის დაგვიანებით გახსნა არჩილ ხაბაძემაც აღნიშნა და თქვა, რომ:
„საბაგირო გზის გახსნის დაგვიანება უსაფრთხოების ზომების სრული დაცვის გამო მოხდა. ამ პროექტით ჯამში 23 მილიონი ლარის ინვესტიცია განხორციელდა. ამიერიდან ტურისტებს შესაძლებლობა ექნებათ ბათუმი ზემოდან დაინახონ “.
საბაგირო გზა ზღვის დონიდან 260 მეტრ სიმაღლეზეა და 22 გონდოლაზეა გათვლილი. „ჰესტოკ ბთუმის“ დირექტორი გიორგი ქავჟარაძე ამბობს, რომ:
„ერთ საათში შესაძლებელია 500 მგზავრის გადაყვანა. მგზავრობის ფასი 3 ლარი ეღირება. ბავშვებისთვის კი – ლარნახევარი. საბაგიროს მიზანია მოემსახუროს როგორც ადგილობრივ მოსახლეობას, ასევე ჩამოსულ სტუმრებს“.
რაც შეეხება გასართობ ცენტრის ფუნქციონირებას ფერიას გორაზე – ის ჯერ არ გახსნილა, რადგან მისი კეთილმოწყობა ჯერ არ დასრულებულა. გიორგი ქავჟარაძის თქმით, შესაბამისი კომპანიები შემოჰყავთ დიზაინრული კეთილმოწყობისთვის.
საბაგირო ხიდით ფერიის მთაზე ასვლას 10 წუთი სჭირდება. გასართობ ცენტრ „არგოზე“ მოხვედრა საავტომობილო გზითაცაა შესაძლებელი.
დღეს მგზავრებს ბათუმის სიახლით სარგებლობა უფასოდ შეეძლებათ. ხვალიდან საბაგირო გზა ოფიციალურად დაიწყებს ფუნქციონირებას.
მძღოლების მორიგი პროტესტი
დღეს, აჭარის პროფკავშირების გაერთიანების ოფისში, საქართველოს ტრანსპორტის პროფკავშირმა და აჭარის გაერთიანებულმა პროფკავშირებმა საგანგებო პრესკონფერენცია გამართეს. ტრანსპორტისა და გზების მუშაკთა პროფკავშირები შპს „ბათუმის ავტოტრანსპორტს პროკურატურაში უჩივის და მოთხოვნის შეუსრულებლობის შემთხვევაში ქვეყნის მასშტაბით გაფიცვით იმუქრება.
მძღოლები ხელფასების მომატებას ითხოვენ. ამბობენ, რომ ამ მოთხოვნის გამო „ბათუმის ავტოტრანსპორტის“ ადმინისტრაციამ პროფკავშირის აქტივის დევნა დაიწყო და წევრებს პროფკავშირებიდან გასვლას აიძულებდა.
პროფკავშირების წარმომადგენლები ბათუმის ტრანსპორტის დირექტორს, გია ლორიას პროფკავშირების წევრი მძღოლების დისკრიმინაციაში ადანაშაულებენ. მათი თქმით, „ზეწოლის ქვეშ მყოფი მძღოლები იძულებით წერდნენ განცხადებებს პროფკავშირებიდან გასვლაზე. მათ აქვთ დამადასტურებელი ჩანაწერი, სადაც „ბათუმის ავტოტრანსპორტის“ დირექტორმა პროფკავშირის წარმომადგენლებს ბანდიტები უწოდა.
საქართველოს ტრანსპორტისა და გზების მუშაკთა პროფესიული კავშირის თანაშემწისა ნიკა სიხარულიძის თქმით, რომელიც ასმავე დროს მძღოლადაც მუშაობს, „ახალი შრომის კოდექსიდან გამომდინარე, ზეგანაკვეთური სამუშაოები უნდა ანაზღაურდებოდეს, კვირაში 40 საათის ზემოთ ანუ თვეში 160 საათის შემდეგ. თუმცა, ბათუმის ავტოტრანსპორტი ზეგანაკვეთურ შრომას არ ანაზღაურებს და მსგავსი ანაზღაურება საერთოდაც არ აქვს გათვალისწინებული.
ნიკა სიხარულიძის თქმით, „არსებობს სხვა სახის პრობლემაც – მერიის მხრიდან დაპირებული ხელფასი, საათში 4,50 ლარი შემცირებულია 4,00 ლარამდე, 50 თეთრი ადმინისტრაციის წევრების ხელფასებს დაემატა“.
კიდევ ერთ პრობლემად მძღოლებმა სპეცტანსაცმელი დაასახელეს – მათი თქმით, ადმინისტრაცია არ აძლევს სამუშაო სპეცტანსაცმელს, თუმცა მოითხოვს, რომ ყველა მძღოლმა ის შეიძინოს.
მძღოლებისთვის, ადმინისტრაციის უკმაყოფილება გაუგებარია, რადგანაც სახელმწიფო საწარმოში არსებული პრობლემა არანაირად არ ეხება დირექტორსა და ადმინისტრაციას.
ბათუმში 35 წლის მამაკაცი დაჭრეს
ბათუმში, ყოფილი ბლაგოვგრადისა და გამსახურდიას ქუჩების კვეთაში 35 წლის მამაკაცი დაჭრეს. ის დღის 2 საათზე სასწრაფო დახმარების მანქანამ ბათუმის რესპუბლიკურ საავადმყოფოში გადაიყვანა. საავადმყოფოს ექიმის გია კიკაბიძის ინფორმაციით ჭრილობა ბასრი იარაღით თავისა და გულმკერდის არეში იყო მიყენებული: იყო შემავალი ჭრილობა, რომელიც დამუშავდა და პაციენტი სახლში გაიგზავნა. “
ადგილზე გამოძახებული იყო პოლიცია.
გამოფენა იუსტიციის სახლში
დღეს, ბათუმის იუსტიციის სახლში ქართველი მსახიობის რამაზ ჩხიკვაძის დაბადებიდან 85 წლის იუბილესადმი მიძღვნილი გამოფენა გაიხსნა. გამოფენას იუსტიციის მინისტრის პირველი მოადგილე დავით ჯანდიერი და ეროვნული არქივის გენერალური დირექტორი თეონა იაშვილი ესწრებოდნენ.
დავით ჯანდიერის თქმით, „ეს პროექტი ეროვნულ არქივში დაცული საგანძურის რეგიონის მოსახლეობისთვის გაცნობას ისახავს მიზნად“.
გამოფენაზე წარმოდგენილია რამაზ ჩხიკვაძის 40-მდე ფოტო. წარმოდგენილია, როგორც ბიოგრაფიული ხასიათის ფოტოები, ასევე კინოროლებისა და რეპეტიციების ამსახველი ფოტოები. გამოფენაზე დაცული ფოტოების ნაწილი დაცულია „საქინფორმის“ კოლექციაში.
ქართული თეატრისა და კინოს მსახიობი რამაზ ჩხიკვაძემ რუსთაველის თეატრის სცენაზე მრავალი საინტერესო როლი განასახიერა: ლირი („მეფე ლირი“), კირილე მიმინოშვილი („სამანიშვილის დედინაცვალი“), ქოსა მრჩეველი („ჭინჭრაქა“). რამაზ ჩხიკვაძე ასევე 70-ზე მეტ მხატვრულ ფილმშია გადაღებული. მათ შორის „ჭრიჭინა“, „თეთრი ბაირაღები“, „ნატვრის ხე“.
ბათუმის იუსტიციის სახლში გამოფენა 23 აგვისტომდე გაგრძელდება. დასწრება თავისუფალია.
როცა ბორდელების გარემოცვაში ცხოვრობ
მე და ჩემი მეზობლები ბორდელების გარემოცვაში ვცხოვრობთ: ოთხი ასეთი დაწესებულება გვაქვს წინა მხარეს და ერთი უზარმაზარი სასტუმრო უკან. დიდ სასტუმროს თურქეთის მოქალაქე ამუშავებს ქართველ პარტნიორთან ერთად.
ასეთ გარემოცვაში ცხოვრება ძალიან ჭირს, ამიტომაც მე და ჩემმა მეზობლებმა, დაახლოებით 15-მა ადამიანმა პოლიციის შესაბამის განყოფილებას განცხადებით შევატყობინეთ იმის შესახებ, რაც ხდება სასტუმრო „მირორში“. მოვიდა უბნის რწმუნებული, გამოიკვლია და რა… მისი შეფასებით იქ პროსტიტუციას ადგილი არ აქვს. პოლიციამ ჩვენი მტკიცებულება თუ არგუმენტები არ გაიზიარა.
„მირორში“ ყველა კატეგორიის გოგონები მუშაობენ, მათ შორის არიან ქართველებიც. ტრეფიკინგის ნიშნები ცხადია არის – თვენახევრის წინ ჩემი მეზობლები ასეთ ფაქტს შეესწრნენ – სექსმუშაკი პირდაპირ სასტუმროს წინ სასტიკად სცემა მამაკაცმა – ჯერ თმებით ათრია, შემდეგ კი ჩაარტყა მუცელში, გამოიძახეს სასწრაფო დახმარების ჯგუფი… ბუნებრივია, შეიყარა მთელი ქუჩა.
ვფიქრობ, ამ და სხვა ქმედებებში, რასაც მე და ჩემი მეზობლები ყოველდღიურად ვხედავთ, ტრეფიკინგის ნიშნები არის. ტრეფიკინგს სამართალდამცავებიც დაინახავდნენ, ეს პრობლემა ნამდვილად რომ აინტერესებდეთ.
ქართული კანონმდებლობით პროსტიტუციისთვის ადგილის გადაცემა დანაშაულია. „მირორში“, ისე როგორც ამ ტიპის სხვა დაწესებულებებში, ჩვენ გვეუბნებიან, რომ ეს არის სასტუმრო, რესტორანი, ღამის კლუბი. ეს ნაწილობრივ სიმართლეა – იქ ღამის კლუბი არ მუშაობს, მაგრამ სასტუმრო, ძირითადად, მეძავებს იღებს. სხვათა შორის, იგივე მეძავები ამ სასტუმროს პირველ სართულზე არიან დასაქმებულები. რესტორანი და ღამის კლუბი კი მხოლოდ და მხოლოდ პროსტიტუციას ემსახურება.
არის თუ არა პროსტიტუციისთვის ადგილი გაცემული? – ამის დადგენა არც ისე იოლია, ამისათვის პოლიციამ უნდა აწარმოოს სისტემატური ოპერატიული დაკვირვება, უნდა განსაზღვროს რა ტიპის სამუშაო შეასრულოს. შესაძლოა ჩანერგოს ოპერმუშაკიც, რომელიც ამ ფაქტს გამოავლენს.
მე ასე ვხედავ ამ საკითხის შესწავლის გზებს, მაგრამ შს სამინისტროს ბათუმის მესამე განყოფილება ჩემს მოსაზრებას რომ არ იზიარებს, იქედანაც ჩანს, რომ რამდენიმეკვირიანი დაკვირვების შედეგად „მირორში“ პროსტიტუციის კვალიც კი ვერ აღმოაჩინეს… არ ვიცი ამას პოლიცია რითი ხსნის, მათი არგუმენტები არ მომისმენია.
არც ის ვიცი, რატომ უჭირთ მათ ტრეფიკინგის ნიშნების შემჩნევა – ალბათ იმიტომ, რომ ერთია, როცა კანონი რაღაცას კრძალავს და მეორე – ხელისუფლების პოლიტიკური ნება. თუ ეს ორი ფაქტორი ერთმანეთთან თანხვედრაში არ მოდის, მაშინ კანონი არ მოქმედებს.
ამდენი ბორდელის არსებობა ბათუმში არის თუ არა პოლიციის უმოქმედობის შედეგი? – ამ კითხვაზე მე ჩემი პასუხი მაქვს: დიახ, ეს არაეფექტური გამოძიების შედეგია. მოსახლეობაში არსებობს მოსაზრება, რომ ხშირ შემთხვევაში მათ პოლიციელები და ცალკეული ჩინოსნები მფარველობენ. პირადად მე ამის არავითარი დოკუმენტი, მტკიცებულება არ მაქვს. ის მეტ-ნაკლები სიზუსტით იციან იმ ადამიანებმა, რომლებიც ამ ტიპის დაწესებულების გვერდით ცხოვრობენ, ზუსტად იციან რომელი პოლიციელი და ჩინოვნიკი რომელ დაწესებულებას მფარველობს.
რაზეც მე ვსაუბრობ, ეს არ არის ცალკეული დანაშაული, ეს სისტემური პრობლემაა და ბათუმს აწუხებს. ვფიქრობ, ძალიან კარგი იქნება, თუ საზოგადოების აქტიური წევრები ამ სასტუმროებს დავასურათებთ და გამოვაქვეყნებთ. ჩვენ ვალდებულნი ვართ ძალოვანები გამოვაფხიზლოთ. იქნებ როგორმე მათაც დავანახოთ, რამდენად მასშტაბურია ეს პრობლემა და არა ისე, როგორც ეს მოხდა კაფე-ბარ „X“-ის მფლობელთან დაკავშირებით. ეს ადამიანი ცოტა ხნის წინ დააკავეს, მეორე თუ მესამე დაკავება იყო ეს მისთვის…
ვიცი ისეთი შემთხვევებიც, როცა მსგავსი დაწესებულების ხელმძღვანელი ჯერ დააჯარიმეს, შემდეგ მის წინააღმდეგ სისხლის სამართლებრივი დევნა დაიწყო, მაგრამ საოცრება ის არის, რომ საბოლოო ჯამში ეს ადამიანები რატომღაც იგივე დაწესებულებებში აგრძელებენ იმავე ტიპის საქმიანობას. არ ვიცი, ამას რა ახსნა უნდა მოვუძებნოთ. შესაძლოა ცალკეულ შემთხვევაში საქმე გვქონდეს მფარველობასთან, რაზეც საზოგადოებაში საკმაოდ მაღალი ეჭვი არსებობს. მაგრამ როცა პოლიციის მთავარ სამმართველოსა თუ პოლიციის განყოფილებებში ათობით განცხადებაა შესული და პრობლემა პრობლემად რჩება, ვფიქრობ საქმე გვაქვს სხვა რამესთან, რასაც მხოლოდ ცალკეული პოლიციელების მხრიდან ან მაღალჩინოსნების მხრიდან ამ ტიპის დაწესებულებების მფარველობა ჰქვია. საქმე სისტემურ პრობლემასთან გვაქვს.
უჯინ რეი “ბუდა” ბარიდან
“ბევრს ჰგონია, რო Dj-ი მხოლოდ დისკს ატრიალებს და სკრეჩს აკეთებს, ამ პროფესიას დიდი პრაქტიკა სჭირდება და სმენა პირველ რიგში.”
სად შეიძლება უჯინ რეის მოსმენა?
„ბუდა ბარში” ვუკრავ თბილისში. ქსელური ბარია, თითქმის მთელი მსოფლიო მასშტაბითაა ეს ბარი, სტილი კი ყველგან ერთია. სანამ დავიწყებდი მუშაობას, სტილს მასწავლიდნენ. ამბარს განსხვავებული მუსიკა აქვს არაბულ სტილში, ამ მხრივ თავიდან დაძაბული ვიყავი, რადგან არ არის ეს ჩემი, ვეცადე და გამომივიდა. ხშირად მიწვევებსაც ვიღებ და სხვა ადგილებშიც ვუკრავ.
Dj-ს პროფესიაში მთავარია გიყვარდეს მუსიკა, თუ არ გიყვარს მუსიკა, ეს საქმიანობა ჰობის ემსგავსება. ბევრი Dj-ი საქართველოში უკრავს იმისთვის, რომ ჰონორარი მიიღოს, პროფესიას ცოტა სერიოზულად უნდა შეხედო, ბევრი მუშაობა უნდა ამ საქმეს, ასე თუ ისე რთულიცაა, თუმცა გარკვეული გამოცდილება გიგროვდება წლებთან ერთად და მერე გიმარტივდება წერაც.
რატომ აირჩიე ეს პროფესია?
მეგობრებმა მირჩიეს, სცადე, თუ გამოგივა დაკვრაო. მეც ვცადე და გამომივიდა, რაც მთავარია მსმენელს მოეწონა. „ვაკანტაში” დავუკარი, ეს კლუბი დღეს აღარ ფუნქციონირებს. 17 წლის ვიყავი, ძალიან ვნერვიულობდი, საერთოდ ყოველთვის, როცა ახალგარემოში მიწევს დაკვრა, განსაკუთრებულად ვნერვიულობ. თავიდან ასეა, მერე ეჩვევი სიტუაციას და ნერვიულობის ნაცვლად თავადაც სიამოვნების მიღებას იწყებ. მერე გერმანიაში წავედი ძმასთან სტუმრად და იქ დაიწყო ჩემთვის მეორე ეტაპი.
გერმანელი მსმენელის მოხიბვლა რთული არ იყო? როგორ მიიღეს Dj-ი საქართველოდან?
ჩემს ძმასთან ვიყავი სტუმრად, არაფერს არ ვაკეთებდი, მერე უცებ მომინდა გერმანიაში დამეკრა. კლუბები ჩამოვიარე, ვუხსნიდი, რომ Dj-ი ვიყავი და მინდოდა მათ კლუბში დაკვრა, თავიდან უკვირდათ, საიდან, საქართველოდან? მითუმეტეს ამ მხრივ გერმანია ძალიან განვითარებული ქვეყანაა, მოეწონათ ჩემი მუსიკა, სისტემატურად ორ-სამ ადგილას ვუკრავდი გერმანიაში.
როგორ რეაგირებდა შენს მუსიკაზე გერმანელი მსმენელი და რა განსხვავებაა ქართველ და გერმანელ მსმენელს შორის?
თავიდან ვერა, თუმცა მალევე მივხვდი რა სჭირდებოდა მსმენელს და ის მივაწოდე, ძალიან კარგად მიიღეს. გერმანელი და ქართველი მსმენელი იმით განსხვავდება, რომ საქართველოში 20 პროცენტი უსმენს ხარისხიან ელექტრონულ მუსიკას, გერმანიაში კი თითქმის ყველა ბარსა და ლაუნჯში ისმის ეს მუსიკა. გერმანელ მსმენელს ერთხელ თუ მოეწონა, მერე სულ დადის და ისმენს. კლუბში მუსიკის მოსასმენად მიდიან და არა გასართობად, უყვართ მუსიკა. ჩვენთან სულ სხვა მუსიკასაა ხალხი მიჩვეული, თუ შემთხვევით აღმოჩნდებიან კლუბში, სადაც ხარისხიან ელექტრონულ მუსიკას უკრავენ, არ მოსწონს 80 პროცენტს და გადის კლუბიდან.
რა არის საჭირო ამ პროფესიაში წარმატების მისაღწევად?
პირველ რიგში სმენა უნდა გქონდეს, უნდა გიყვარდეს მუსიკა და არ იყო ზარმაცი. მე მუსიკასთან კავშირი ადრეც მქონდა, მოცეკვავე ვიყავი, ანსამბლ `რუსთავში~ ვცეკვავდი, გარდა ამისა ანანიაშვილის დასის წევრიც ვიყავი. რამდენიმე წლის წინ ტრავმა მივიღე და ცეკვისთვის თავის დანებება მომიწია. მაშინ ძალიან მტკივნეული იყო ეს ჩემთვის, თუმცა დღეს ვფიქრობ, რომ თავადაც დავანებებდი თავს, მაინცადამაინც პერსპექტიული არ არის, თუნდაც ანაზღაურება, ჩემი, როგორც მოცეკვავის მთელი თვის ხელფასზე სამჯერ მეტია Dj-ის ორი კვირის ხელფასი. თუმცა ანაზღაურება ჩემთვის არ არის მნიშვნელოვანი, ვცდილობ მსმენელს ვასიამოვნო და თავადაც მივიღო სიამოვნება.
თავად თუ წერ მუსიკას?
თავიდან მხოლოდ ვუკრავდი, მერე წერაც დავიწყე, “დიფ ჰაუსს” სტილში ვწერ. მუსიკის წერისას ვცდილობ უფრო კონცენტრირებული ვიყო, მშვიდად და წყნარად ვაკეთებ. ერთი თვეც გამგრძელებია წერა, თავიდან მონახაზს ვაკეთებ, მერე ვცვლი ხარვეზებს.
რამდენად რეაგირებ მსმენელის გემოვნებაზე, თუ განსაზღვრავს მათი რეაქცია შემდგომ მელოდიას?
რა თქმა უნდა, მომდევნო მუსიკას ხშირად მოცემული მომენტი განსაზღვრავს. თუ ასი პროცენტიდან ოც პროცენტს მოსწონს ჩემი მუსიკა, ვცდილობ, იმ ოც პროცენტს მუხტი არ დავუგდო და ბოლომდე ვასიამოვნო.
რა არის ყველაზე რთული ამ პროფესიაში?
უძილობა. ახლა უკვე Dj-ის რეჟიმზე ვარ გადასული, თავიდან ძალიან მიჭირდა, დღე-ღამე გეცვლება, მთელი დღე გძინავს და ღამით გღვიძავს. მეორე ის არის, რომ ქართველ მსმენელს ყველაფერი მალე ბეზრდება, ყოველთვის სიახლე უნდა. ჩემი ყველაზე დიდი კრიზისია მაქსიმუმ ერთი თვე უსაქმურობა, ამ პროფესიამ კი ლომკა იცის, საშინელი შეგრძნებაა. ამიტომ, როცა არ ვმუშაობ, ყოველთვის მეგობრებთან ერთად ვუკრავ, ბევრი Dj-ი მეგობარი მყავს, ერთად კარგ დროს ვატარებთ.
თუ არის ადგილი, სადაც დაკვრა გსურს?
ლონდონის კლუბია „ფეიბრიკი”, სადაც დაკვრა ყოველთვის მინდოდა. მონდომება უნდა, ვფიქრობ, გამომივა.
ჰობი თუ გაქვთ?
მოგზაურობა მიყვარს. როცა ვცეკვავდი, მაშინ თითქმის მთელი მსოფლიო მოვიარეთ. ახლა თავად ვგეგმავ, მთავარია კარგად დაგეგმო და ყველაფერი თავიდანვე გათვალო. ბოლოს გერმანიაში ვიყავი ისევ, ფეხით მოვიარე მთელი ბავარია. ახლა ვფიქრობ მონაკოში წასვლას, არ ვიცი რატომ, უბრალოდ მინდა ვნახო. ხშირად მოსმენილი ამბები იწვევს ჩემს დაინტერესებას, შეიძლება ორ დღეში მოვაგვარო ყველა საკითხი, ავიღო ბილეთი და წავიდე.
რა ხდება შენს პირად ცხოვრებაში?
ჩემს ცხოვრებაში სულ ცოტა ხნის წინ გამოჩნდა ადამიანი, რომელიც ძალიან მიყვარს. როცა ადამიანს ეძებ და ვერ პოულობ, მერე კი სურვილიც რომ აღარ გაქვს ძებნის და რომ გამოჩნდება, სწორედ ის შემთხვევაა. თან ისე, რომ შენს ცხოვრებას შეცვლის დადებითად. საერთო მეგობარი გვყავს, ადრეც ვიცნობდი, მაგრამ შორიდან. ბარში იყო ჩემთან, მოეწონა ჩემი მუსიკა და მერე ფეისბუქზე მიმახვედრა, რომ მოეწონა, მივწერე და დაიწყო და დაიწყო. ბედნიერი ვარ, რომ ვიპოვე.
ქობულეთელების პროტესტი შემოვლით გზას
ქობულეთის სოფელ საჩინოს მოსახლეობა შემოვლით გზის მშენებლობასთან დაკავშირებით პროტესტს გამოთქვამს. ისინი მოითხოვენ ადეკვატური ღირებულებით იმ ზარალის ანაზღაურებას, რომელსაც მათ ავტომაგისტრალის მშენებლობა მოუტანთ.
სოფლის მკვიდრი ჯამბულ გოგიტიძე მშენებლობის ორგანიზატორების მხრიდან მოსახლეობისთვის არასრულყოფილი ინფორმაციის მიწოდებაზე საუბრობს და იმასაც ამბობს, რომ თუნდაც მიწის გასხვისებაზე შეთანხმება შედგეს, გზის მშენებლობის შემდეგ იქ ცხოვრება შეუძლებელი იქნება:
„მოვიდნენ ჩემთან. 2000 მეტრო მიწა მიაქვთ. თქვეს, გზა რვა მეტროში გადის სახლს არ ეხებაო. მაგრამ რვა მეტროში რომ გზა გაივლის იქ გაჩერდება სახლი? მოვიდნენ და აგვიხსნან სახლი რამდენი მეტრის დაშორებით უნდა იდგეს გზიდან, რა ღირებულებას ანაზღაურებენ, ნარგავი რა ღირს, მიწის ნაკვეთი რა ღირს? მოიტანეს ხელშეკრულებები და შემოგვთავაზეს მხოლოდ მიწის თანხა – 55 ათასი ლარი. დაგვემუქრნენ თუ შეთანხმება არ შედგა გაგასახლებთო“.
საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის განსახლებისა და გარემოს დაცვის სამმართველოს უფროსი ზაურ აფშინაშვილის თქმით, ავტოტრასის მშენებლობა საერთაშორისო პროექტია და საერთაშორისოდ აღიარებული მეთოდებით მიმდინარეობს. გარდა ამისა, ის კერძო ინტერესი კი არა, სახელმწიფო მნიშვნელობის საქმეა:
„ახალი ავტომაგისტრალის პროექტი აზიის განვითარების ბანკისგან“ ფინანსდება. თვითონ ბანკის მოთხოვნა და პოლიტიკაა საერთაშორისო სტანდარტების დაცვით მშენებლობა. ეს ითვალისწინებს მიწის შესყიდვებისა და განსახლების გეგმასაც. პროექტის მოსამზადებელი ეტაპზე შევისწავლეთ და აღვწერეთ მოსახლეობის კუთვნილი მიწები, ნარგავები, ნათესები. დიფერენცირებული გვაქვს სასოფლო-სამეურნეო მიწის ღირებულება, რომელიც ათი ლარიდან იწყება. კომპენსაციის დროს ისიცაა გათვალისწინებული, მიწის მესაკუთრე სოციალურად დაუცველია თუ არა.
ამ მონაცემების მიხედვით, სერთიფიცირებულმა აუდიტორულმა კომპანიამ შეაფასა მოსახლეობისთვის ასანაზღაურებელი ქონების საბაზრო ღირებულება. გზის მშენებლობა სახელმწიფო მნიშვნელობისაა და ემსახურება არა ერთი და ორი ადამიანის ინტერესს, არამედ სახელმწიფოს და მის მოსახლეობას. თუ მოხდა ისე, რომ მოსახლეობასთან შეთანხმება არ შედგა, ჩვენ გამოვიყენებთ სახელმწიფო კანონით მინიჭებულ უფლებას“.
18-კილომეტრიანი შემოვლითი გზის მშენებლობა ორ მონაკვეთზე მიმდინარეობს. პირველი მონაკვეთი შეკვეთილში იწყება და ქობულეთის შუა ტერიტორიაზე მთავრდება. მეორე მონაკვეთი იწყება ქობულეთის შუანაწილიდან და გვირაბიდან გასასვლელ გზას უერთდება.
ზაურ აფშინაშვილისვე თქმით, აღნიშნულ ტერიტორიაზე მოქცეულია დაახლოებით 355-მდე მიწის მესაკუთრე. აქედან მხოლოდ რამდენიმე ოჯახი მოითხოვს თანხის გაორმაგებას, მოსახლეობის უმრავლესობასთან ხელშეკრულებებს უკვე აფორმებენ.
ფოტოკამერით, ცარცითა და დაფით ტურისტების დასახვედრად
დღეს აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტში 2013 წლის სეზონის სიახლეს ონლაინ-მარკეტინგული ღონისძიებები წარმოადგინეს. სოციალურ მედიაში, სხვადასხვა ენაზე შექმნილია სპეციალური გვერდები ბათუმის შესახებ. დეპარტამენტმა 10 ქვეყანა შეირჩა (საქართველოს, რუსეთი, უკრაინა, აზერბაიჯანი, სომხეთი, ბელორუსია, ყაზახეთი, ისრაელი, პოლონეთი) საიტები შექმნილია ინგლისურ, თურქულ და რუსულ ენებზე. ინფორმაცია ბათუმის ღირსშესანიშნაობების, მიმდინარე ღონისძიებებისა და ტურისტული ობიექტების შესახებ ყოველდღიურად ახლდება Facebook-იქ გვერდზე. ( www.facebook.com/visitbatumi.travel)
დეპარტამენტის ერთ-ერთი ახალი პროექტია „გაიზიარე ბათუმის სიყვარული“. პროექტი ითვალისწინებს უკვე ტურისტად მყოფი ადამიანების შთაბეჭდილებებისა და მოსაზრების გაზიარებას იმ ტურისტებისთვის, რომლებიც სამომავლოდ გეგმავენ საქართველოში ჩამოსვლას. პროექტში ჩართულია ბათუმის უნივერსიტეტის სტუდენტთა ჯგუფი, რომლებიც ფოტოკამერებით, ცარცითა და დაფებით შეიარაღებულები ქალაქის ტურისტულად აქტიურ ადგილებში ხვდებიან უცხოელ ტურისტებს. (www.gobatumi.com)
აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტის, ტურისტული პროექტებისა და სერვისის განყოფილების უფროსის, მამუკა ბერძენიშვილის თქმით, პროექტი – „გაიზიარე ბათუმის სიყვარული“ ხელს შეუწყობს იმ ტურისტებს, რომლებიც მომავალში აპირებენ ჩამოსვლას.
ასევე მოქმედებს პროექტი – „Batumi In Your Pocket” – მცირე ფორმატში მოქცეულია მაქსიმალური ინფორმაცია ბათუმის შესახებ. ბროშურა გამოიცა სამ ენაზე: ინგლისურ, რუსულ და პოლონურ ენებზე. ბროშურები ტურიზმის საინფორმაციო ცენტრებსა და სასტუმროებში ვრცელდება.
მორაგბეები ქალთა ძალადობის წინააღმდეგ
დღეს, ბათუმში გაეროს ქალთა ორგანიზაციის ინიციატივით, გაეროს ერთობლივი პროგრამის ფარგლებში – „გენდერული თანასწორების ხელშეწყობისთვის საქართველოში“ – ცნობილი ქართველი სპორტსმენები უფროსკლასელ ბიჭებს შეხვდნენ. შეხვედრაში მონაწილეობდნენ მორაგბეები – ნოდარ ანდღულაძე, გიორგი ჭყოიძე, ლექსო გუგავა და კიკბოქსიორი – გიგი ჭიკაძე.
გაეროს ქალთა ორგანიზაციის მენეჯერის, ირინა ჯაფარიძის თქმით, „ვაჟებთან ამ თემაზე საუბარი მნიშვნელოვანია, რადგანაც მათი ჩართულობის გარეშე ოჯახში ძალადობისა და ქალთა მიმართ ძალადობის დაძლევა შეუძლებელია. პროგრამა ასევე მიზნად ისახავს ოჯახის ძალადობის მსხვერპლთათვის არსებული ცხელი ხაზის (2 309 903) მომსახურების პოპულარიზაციას, რომელშიც ასევე აქტიურად მონაწილეობენ სპორტსმენები.
საქართველოში ოჯახში ძალადობის 3 თავშესაფარი არსებობს: თბილისსა და გორში, ხოლო ქუთაისში აგვისტოს თვეში გაიხსნება. თავშესაფარები გაეროს ქალთა ორგანიზაციის ფინანსური და ტექნიკური მხარდაჭერით შეიქმნა, თუმცა, ამჟამად სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ფინანსდებიან.
ირინა ჯაფარიძის თქმით, ამ პროექტისათვის „რაგბისა და მოჭიდავეების გუნდის წევრები იმიტომ შეარჩიეს, რომ რაგბი არის ერთ-ერთი მამაკაცური და პოპულარული სპორტი საქართველოში, რომელსაც გააჩნია თავისი ეთიკის კოდექსი. ძალადობა არასდროს გამოდის მოედნის გარეთ.“
საქართველოს ნაკრების ყოფილი წევრი ნოდარ ანდღულაძე 3 წელია ჩართულია ამ პროექტში. ის ამბობს: „ჩვენ ყოველთვის ვსაუბრობთ იმაზე, თუ რა არის სწორი და რა არა? რომელი სტერეოტიპი უწყობს ხელს ქალთა მიმართ ძალადობას და თუ რა შეგვიძლია შევცვალოთ. ხშირად ვსაუბრობთ ჩვენს თავზე, თუ როგორ გავიზარდეთ, როგორ შეიცვალა ჩვენი ფასეულობები და იმ შეცდომებზეც, რასაც არასდროს დავუშვებთ ჩვენი ქცევით“.
ნოდარ ანდღულაძე ამბობს, რომ პროექტში ჩართვის ინიციატივა სხვა სპორტსმენებს – წყალბურთელებსა და კალათბურთელებსაც აქვთ.
გლობალური პროექტი „გავერთიანდეთ ქალთა მიმართ ძალადობის წინააღმდეგ“ 2008 წელს დაიწყო და 2015 წლამდე გაგრძელდება. პროექტში რაგბისტები 2010 წლიდან არიან ჩართულები.
შეხვედრა დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში გაიმართა და ქალი ჟურნალისტებისთვის დახურული იყო. შეხვედრის მონაწილეებმა მედიასთან კომენტარები შეხვედრის დასრულების შემდეგ გააკეთეს.
გაეროს გენერალური მდივნის ბან კი მუნის გლობალური კამპანიის ეგიდით – „გავერთიანდეთ ქალთა მიმართ ძალადობის წინააღმდეგ“, გამართული ინიციატივა – „სპორტსმენები ერთიანდებიან ქალთა მიმართ ძალადობის წინააღმდეგ“, მიზნად ისახავს ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის წინააღმდეგ ვაჟების ცნობიერების ამაღლებას და მგრძნობელობის გაზრდას.
ოსმალთა ბატონობისგან გათავისუფლების აღმნიშვნელი მემორიალური დაფა ქობულეთში
„აჭარის მამულიშვილთა საგვარეულო კავშირის“ ხელმძღვანელი ნიაზ ბოლქვაძე ამბობს, რომ მისი კავშირი და „ქართული ოცნება სამართლიანობისათვის აჭარაში“ 17 აგვისტოსთვის ქობულეთში აპირებენ დადგან საინფორმაციო დაფა, „რომელიც მიეძღვნება აჭარის ოსმალთა იმპერიის 300 წლოვანი ბატონობისგან გათავისუფლების 135 წლის თავს“.
ნიაზ ბოლქვაძის თქმით, საინფორმაციო დაფა დაიდგმება ჩოლოქის ხიდთან. ის იმედოვნებს, რომ მომავალში საინფორმაციო დაფის ადგილზე შესაბამისი მემორიალის დადგმას ქობულეთის გამგეობა უზრუნვევლყოფს.
ნიაზ ბოლქვაძის განმარტებით, ეს დაფა არ იდგმება იმისთვის, რომ „მეზობელ თურქეთთან ურთიერთობა გაგვიფუჭდეს“.
ნიაზ ბოლქვაძის თქმით, ქობულეთის გამგეობამ საინფორმაციო დაფის განთავსების მიზნით უკვე გამოყო შესაბამის ადგილი ჩოლოქში.
ქობულეთის გამგეობაში საინფორმაციო დაფისთვის ადგილის გამოყოფას არ ადასტურებენ, თუმცა ამბობენ, რომ პროცედურა დაწყებულია.
ქობულეთის გამგებლის მოვალეობის შემსრულებლის, ჯანსუღ ჯინჭარაძის თქმით, „ეს წერილი შემოვიდა იმ კვირაში, მაგრამ, ჯერჯერობით, პროცედურა მიმდინარეობს. შეთანხმების თაობაზე გადაწყვეტილება მიღებული არ არის. მისასვლელია, კონკრეტულად ადგილია გამოსაყოფი თუ რაც არის, ეს ყველაფერი დაწყებულია“.
ჩვენი მოგზაურობა საქართველოში
2012-2013 სასწავლო წლებში მე და ჩემმა ქმარმა გრეგორმა ერთწლიანი შვებულება ავიღეთ. ამ ერთი წლის განმავლობაში ბევრი ვიკითხეთ, ბინა გავარემონტეთ და რამდენჯერმე ვიმოგზაურეთ. ჩვენი მოგზაურობა სომხეთსა და საქართველოში იყო ყველაზე განსაკუთრებული ამ ერთი წლის განმავლობაში.
პირველად ამ მოგზაურობის იდეა დაახლოებით 6 წლის წინ გამიჩნდა. იმ დროისთვის ვენის ერთ-ერთ კინოთეატრში, რომელიც სპეციალიზებულია უცხოენოვან ფილმებზე, ერთი კვირის განმავლობაში იმართებოდა სომხური კინოს ფესტივალი. მე მხოლოდ ორ ფილმს ვუყურე, თუმცა აღფრთოვანებული დავრჩი ნანახი პეიზაჟითა და ხალხით.
ცოტა ხნის შემდეგ გერმანულ-ფრანგულ ტელეარხზე „ARTE“-ზე ვიხილე ქართული ფილმი – „მას შემდეგ, რაც ოთარი წავიდა“. საქართველომ ჩემში დიდი ინტერესი აღძრა, ვინაიდან შემექმნა შთაბეჭდილება, რომ საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ახალგაზრდებში გენიალური ინტელექტუალური და შემოქმედებითი პოტენციალი იბადება.
რა თქმა უნდა, მე მხოლოდ ფილმებით დავტკბი, მაგრამ გავხდი უფრო ცნობისმოყვარე. მაშინ მე არაფერი ვიცოდი საქართველოში არსებული პოლიტიკური სიტუაციის შესახებ, მხოლოდ ის, რომ საბჭოთა პერიოდში ძალიან პოპულარული იყო საქართველო ტურისტებისთვის და ქართული სამზარეულო – ზღაპრულად გემრიელი.
უკანასკნელი წლების განმავლობაში კავკასიის რეგიონმა განსაკუთრებით გაითქვა სახელი. ავსტრიულ გაზეთებში არაერთხელ დაიწერა სტატია ჩეჩნეთის კონფლიქტის, მთიანი ყარაბახის ომისა და სამხრეთ ოსეთში განვითარებული მოვლენების შესახებ.
ტელევიზიიდან ჩვენ ვიცნობდით შევარდნაძეს, გავიგეთ ვარდების რევოლუციის, სააკაშვილის რეფორმებისა და ქვეყანაში არსებული დიდი ეკონომიკური პრობლემების შესახებ. რუსეთ-საქართველოს კონფლიქტმა ძალიან შეგვაშინა ავსტრიელები – ჩემს მეგობრულ წრეში არ მეგულება ადამიანი, ვისაც სურდა ამ „კრიზისული რეგიონის“ მონახულება და დასვენება.
ერთ დღესაც, 2012 წლის შემოდგომაზე, ჩემმა ქმარმა მაჩვენა სამოგზაურო შემოთავაზება საზოგადოებრივი რადიოსადგურისგან. მათ შემოგვთავაზეს საქართველოს მონახულება მაისში. ამ მოგზაურობის მთავარი მიზანი იყო გადაცემისთვის ინფორმაციის მიწოდება არჩეულ ქვეყანაში არსებული პოლიტიკური და კულტურული მდგომარეობის შესახებ. სამწუხაროდ, ეს მოგზაურობა არ ითვალისწინებდა სომხეთის მონახულებასაც, მე კი ორივე ქვეყნის ნახვის სურვილი მქონდა.
ინტერნეტში შევარჩიეთ ბერლინში არსებული ტურისტული სააგენტო „Ex Oriente Lux~. პოლიტიკურად საინტერესო პროგრამებს ის გვთავაზობდა. გარდა ამისა, ჩვენ შეგვეძლო ორ ქვეყანაში მოგზაურობა – კერძოდ, საქართველოსა და სომხეთში.
ასე რომ, როგორც იქნა მოვედით სასაუბროდ გაზეთ „ბათუმელებში~. ამ დიალოგისას ჩვენ გვქონდა შესაძლებლობა გავცნობოდით როგორც რედაქციის, ასევე მისი მკითხველების პოლიტიკურ ორიენტაციას. შევეხეთ ისეთ თემებს, როგორიცაა სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფის ერთად ცხოვრება, აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის კონფლიქტი, სახელმწიფოს შესაძლებლობა გახდეს ეკონომიკურად უფრო ძლიერი და დამოუკიდებელი, საქართველოს ურთიერთობა ევროპასთან, ახალგაზრდების როლი ქვეყანაში, ეკოლოგიური თვითშეგნება და ასე შემდეგ. დიალოგი ძალიან საინტერესო იყო ჩემთვისა და ჩემი ქმრისათვის.
ჩვენ ვცხოვრობთ ავსტრიაში, მსოფლიოს ერთ-ერთ მდიდარ ქვეყანაში, სადაც ომი არ ყოფილა 1945 წლის შემდეგ. რა თქმა უნდა, ჩვენს ქვეყანაში არის კორუფცია და ნეოლიბერალიზმმაც მნიშვნელოვნად გაზარდა მანძილი მდიდარ და ღარიბ ფენას შორის. უკანასკნელი 15 წელია, რაც სახელმწიფოს ეკუთვნოდა, თითქმის ყველაფრის პრივატიზაცია მოხდა. ეს ყოველთვის არ იყო ჩვენი ქვეყნისთვის სასარგებლო. ჩვენთან არის რამდენიმე პოლიტიკური პარტია, რომელიც იყენებს ლტოლვილებისა და მიგრანტების მდგომარეობას და საარჩევნო ხმებს ამით აგროვებენ. თუმცა ჩვენ დემოკრატიული ქვეყანა ვართ და არც ერთი კონფლიქტი არ გადაზრდილა შეიარაღებულ დაპირისპირებაში 1945 წლის შემდეგ. ჩვენ გვაქვს კარგად განვითარებული სოციალური სისტემა და უმუშევართა დაბალი პროცენტული მაჩვენებელი.
სწორედ ამიტომაც არის მნიშვნელოვანი ჩვენთვის გვქონდეს კონტაქტი სხვა ქვეყნის მოსახლეობასთან, რათა გავეცნოთ იქ არსებულ რეალობას. საქართველოში მოგზაურობას ხშირად ვიხსენებ, რადგან გამოცდილება, რომელიც ამ ქვეყანაში მივიღე, ძალიან მნიშვნელოვანია ჩემთვის. მაგალითად, მე და ჩემი ქმარი თბილისში ყოფნისას გავემართეთ სასეირნოდ ქალაქის გარეუბანში. იქ კორპუსების მაგივრად იდგა პატარა სახლები ეზოებითა და ბაღებით. მე დავეხმარე იქ მცხოვრებ ერთ-ერთ ხანდაზმულ ადამიანს ქლიავის მოკრეფაში, მან კი სახლში შეგვიპატიჟა. უკვე საღამო იყო და ამ მოხუცი კაცის ოჯახი სრული შემადგენლობით დაბრუნდა სახლში. მასპინძელთაგან ერთი ახალგაზრდა ქალი ლაპარაკობდა გერმანულად და ერთმა სკოლის მოსწავლემაც ცოტაოდენი ინგლისური იცოდა. ოჯახი ძალიან მეგობრულად და თბილად გვექცეოდა, დაგვათვალიერებინა სახლი და დესერტითაც კი გაგვიმასპინძლდა. ოჯახის ყველა ზრდასრული წევრი ინტელიგენტი იყო, თუმცა მხოლოდ ახალგაზრდა ქალს (მას ჰქონდა უმაღლესი განათლება) და დედამისს (მუშაობდა ბიოლოგიის მასწავლებლად) ჰქონდა სამსახური, დანარჩენებს არ ჰქონდათ შემოსავალი და იძულებულები იყვნენ, ამ ორი ადამიანის ხელფასზე ეცხოვრათ.
ამ ოჯახის ბინამ გამახსენა ჩემი ბინა, რომელშიც ახალგაზრდობის დროს ვცხოვრობდი. ის არც ისე დიდი, მაგრამ ძალიან მყუდრო იყო, ბევრი წიგნით. ყველა ოთახში ოჯახის რომელიმე წევრი ცხოვრობდა, ამიტომ ისედაც პატარა სახლში თაროები სხვა რაღაცისთვის უნდა ყოფილიყო განკუთვნილი და არა წიგნებისთვის (ჩვენს სახლში, ვენაში, ძალიან ბევრი წიგნი გვაქვს და ძალიან გვიხარია მათი დანახვა).
საქართველოში ყოფნისას, ყველა ადგილის მონახულებისას მეუფლებოდა შეგრძნება, თითქოს ევროპის რომელიღაც სახელმწიფოს ვსტუმრობდი. ზოგიერთი ადგილი რუსეთს მახსენებდა, მაგალითად, მართლმადიდებლური ეკლესიები, საბჭოური დროის ნაგებობები, რომლებიც არა მარტო რუსეთში, არამედ პოლონეთში, ჩეხეთსა და აღმოსავლეთ გერმანიაში გვხვდება.
ძალიან შემაძრწუნა იმ ფაქტმა, რომ საქართველოში ინდუსტრია აღარ ვითარდება, მაგალითად, რუსთავში. ჩვენ აგვიხსნეს, რომ ფაბრიკა-ქარხნები, რომლებმაც ფუნქციონირება შეწყვიტეს, საბჭოთა პერიოდშია აშენებული და დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ აღარ სჭირდებოდა სახელმწიფოს. მაგრამ ახალჩამოყალიბებულმა სახელმწიფომ უნდა იზრუნოს ინდუსტრიის განვითარებაზე. დღეს ამ ქარხნების მაგივრად ნანგრევებია, რომლებიც მათ შემყურე ქართველებისთვის, საქართველოს ეკონომიკურ მდგომარეობასთან ასოცირდება.
მიუხედავად ამისა, საქართველოში სომხეთთან შედარებით უფრო პოზიტიურად არიან განწყობილები. ქართველი მოსახლეობა არც ისე ღარიბია, როგორც სომხები, მაღაზიები საქართველოში უფრო დატვირთულია პროდუქტით, ბაზრებზე აქტიურად ვაჭრობენ და კვების პროდუქტების ასორტიმენტიც მრავალფეროვანია.
საქართველოში მოგზაურობის ერთ-ერთი ბანალური, თუმცა ძალიან შთამბეჭდავი მიზანი იყო კავკასიონის ნახვა, რომლის მთებშიც მდებარეობს არაერთი უმშვენიერესი მონასტერი. პირადად მე კათოლიკე ვარ, თუმცა არც ისე დიდი რწმენით გამოვირჩევი. გაოცებული ვარ იმ ფაქტით, რომ ყოფილ საბჭოთა ქვეყნებში რელიგია „აყვავებულია~. არ მიმაჩნია მიზანშეწონილად ეკლესიების მშენებლობისთვის დიდი თანხის გამოყოფა, ვინაიდან უმჯობესია ეს თანხა სოციალურ პროექტებს მოხმარდეს. სამწუხაროდ, რწმენის გასაძლიერებლად არსებული პროგრამები ადგილობრივებში, რომლებიც ადრე კეთილმეზობლურად ცხოვრობდნენ, იწვევენ კონფლიქტებს სხვადასხვა აღმსარებლობის გამო. გარდა ამისა, ისტორიამ გვიჩვენა, რომ სიღარიბე ეხმარება რწმენის გამტკიცებას ამა თუ იმ რეგიონში.
ქართული პოლიტიკის ერთ-ერთი ასპექტი მე და ჩემს ქმარს ძალიან არ მოგვწონს. როგორც კი ჩამოვედით, რამდენიმე დღეში გაიმართა სერიოზული კონფლიქტი მოსახლეობასა და იმ მომიტინგეებს შორის, რომლებიც ითხოვდნენ ტოლერანტობას ჰომოსექსუალებისთვის. განსაკუთრებით გავლენიანმა პირმა საქართველოში ილია II-მ, მიტინგის ჩატარებამდე რამდენიმე დღით ადრე მოითხოვა გეი-პარადის აკრძალვა. პრემიერ-მინისტრი ივანიშვილი კი მოუწოდებდა მოთმინებისკენ ქართულ მოსახლეობას, რომლებიც უარყოფითად იყვნენ განწყობილები პარადის მიმართ. მიტინგი დაარბიეს ძალიან აგრესიულად და არაჰუმანურად მართლმადიდებლებმა, რომლებსაც სასულიერო პირები ხელმძღვანელობდნენ. რამდენადაც მე ვიცი, ჰომოსექსუალიზმი საქართველოში აკრძალული არ არის, მაგრამ ძალიან ბევრი მართლმადიდებელი მორწმუნე უარყოფითად არის განწყობილი მათ მიმართ. ამ საკითხთან დაკავშირებით ჯერ კიდევ საჭიროა საქართველოსთვის ავსტრიისა და, ზოგადად, ევროპის მაგალითის აღება…
მიმაჩნია, რომ ეკლესიის ასეთი დიდი ზეგავლენა პოლიტიკაზე დამღუპველია ქვეყნისთვის. რელიგია არ ფუნქციონირებს დემოკრატიისთვის, თუმცა ის „მუშაობს~ ადამიანის გრძნობებსა და ემოციებზე როგორც დადებითად, მაგალითად, ქველმოქმედების თვალსაზრისით, ისევე უარყოფითად – იმ ხალხის წინააღმდეგ, რომლებიც ცხოვრების განსხვავებულ წესს ირჩევენ. ასეთი ხალხი ნორმალურად არ აღიქმება და საზოგადოება რიყავს მას, ყველაზე კარგ შემთხვევაში.
საქართველოს სურს ევროპული სახელმწიფო გახდეს, ამიტომაც საჭიროა მოსახლეობამ არქაული აზროვნება წარსულს ჩააბაროს. მსგავსი პრობლემები გხვდება მუსლიმანურ თურქეთში, რუსეთში თავისი მართლმადიდებლური ეკლესიით, იუგოსლავიაში.
მე, პირადად, პატივს ვცემ მორწმუნეებს და არასდროს ჩავიცვამ ლოცვის დროს შეუფერებლად, შეურაცხმყოფელად. თუმცა, განსაკუთრებით ახალგაზრდა ქართველ გოგოებთან მიმართებაში მექმნება შთაბეჭდილება, რომ მათ უცნაური დამოკიდებულება აქვთ რელიგიის მიმართ. მაშინ, როდესაც მე მართლმადიდებლურ ეკლესიაში მივდივარ თავსაფრითა და ჯინსებზე კაბას ვიცვამ, ახალგაზრდა გოგოები ეკლესიაში ძალიან მოკლე ქვედაბოლოებსა და მაღალქუსლიან ფეხსაცმელში გამოწყობილები მოდიან. ეს ძალიან მაკვირვებს. ავსტრიაში ახალგაზრდა გოგოები ასეთი ტანსაცმლით დისკოთეკებზე დადიან ხოლმე.
დავუბრუნდეთ მოგზაურობის მიზნებს – თბილისიდან ბათუმში მატარებლით ჩამოვედით, რაც ძალიან სასიამოვნო იყო. მგზავრობის წინ შევიძინეთ კარგი ქართული ღვინო, რომელსაც კუპეში ვსვამდით დესერტის თანხლებით.
განსხვავება ბათუმსა და თბილისს შორის ჩემთვის საკმაოდ საინტერესო აღმოჩნდა. მე ორივე ქალაქში კომფორტულად ვგრძნობდი თავს. რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ადგილმდებარეობა და კლიმატიც. ბათუმი ზღვისპირა ქალაქია და ვრცელი და უკიდეგანო ზღვა დადებითად აისახება ადგილობრივების განწყობაზე. ძველი ბათუმი (ძალიან გთხოვთ არ დამცინოთ) მახსენებს ამერიკაში, ნიუ ორლეანში გატარებულ ძველით ახალ წელს. აივნიანი სახლები ძალიან ჰგავს ერთმანეთს და ერთობლიობაში „ბოჰემური“ ცხოვრების განწყობას ქმნის. სხვათა შორის, ფრანგული უბანი ნიუ ორლეანში, სადაც მე ვცხოვრობ, ასევე ევროპული სტილისაა.
ბათუმში ყოფნისას დამეუფლა შეგრძნება, თითქოს „დიდ მსოფლიოში“ ვიმყოფებოდი, მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი ძალიან წყნარია და არც თუ ისე დინამიური. თურქეთის სიახლოვე მახსენებდა ჩემთვის კარგად ნაცნობ სახელებს: ერზრუმსა და ტრაპიზონს. სანაპიროზე ჯდომისას მზერას ჰორიზონტს მივაპყრობდი ხოლმე და ვიძირებოდი ფანტაზიის მორევში, ვფიქრობდი, რომ სადღაც ახლოს ოდესაა და ჩემი მშობლიური ქალაქის მდინარე – დუნაი შავ ზღვაში ჩაედინება. რამდენიმე ფოტოც კი გადავიღე რესტორანში ყოფნისას ზღვის ფონზე. ისინი ასახავენ ჩემს განწყობას ზღვაზე ყოფნისას.
ძალიან დიდი სურვილი მქონდა მომენახულებინა ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და გავსაუბრებოდი იქაურ სტუდენტებსა თუ ლექტორებს, მაგრამ, სამწუხაროდ, ამისთვის დრო აღარ მქონდა. ასევე სამწუხაროა, რომ ტექნიკური უნივერსიტეტი აღარ გადააქვთ ლამაზ თეთრ ცათამბჯენში, ეს ძალიან კარგი იქნებოდა უკეთესი განათლებისთვის.
თბილისი, თავისი მთების, რესტავრირებული ცენტრის, თანამედროვე და კარგად შესრულებული არქიტექტურული ნაგებობების გამო აქტიურ და ცოცხალ ქალაქად მიმაჩნია. ძალიან დიდი სურვილი მქონდა, რომ ქართული ენა მცოდნოდა, წავსულიყავი თეატრში, მეყიდა წიგნები და მომენახულებინა კინოთეატრი.
საქართველოში ყოფნისას არ შემქმნია შთაბეჭდილება, რომ მოსახლეობას ეშინია ხელისუფლების. ყველა, ვისთანაც ვისაუბრე პოლიტიკის შესახებ, თამამად აკრიტიკებდა ხელისუფლებას.
წინათ, სხვადასხვა მოგზაურობისას ხშირად მინახავს, თუ რა დაჟინებით უცქერდნენ უცხოელებს, თუ რა სიფრთხილით ეკიდებოდნენ ტურისტები თავიანთ ნივთებს, რომ, ზოგადად, ქუჩები თუ მოედნები, ან თუნდაც საზოგადოებრივი ტრანსპორტი არ არის დაცული კრიმინალისგან. ამ მხრივ საქართველოში სასიამოვნო გარემო იყო.
საქართველო ძალიან მომეწონა, ქალაქები მოვლილი და სუფთაა, თუმცა ვნახეთ ნაგავსაყარებიც, რომლებზეც არავის სურდა პასუხისმგებლობის აღება.
საქართველოს ვუსურვებ, რომ მალე გაუმჯობესებულიყო პოლიტიკური და ეკონომიკური სიტუაცია ქვეყანაში. შემიძლია დაუმთავრებლად ვილაპარაკო საქართველოში გატარებული დღეების შესახებ… სხვა დროს, ალბათ, აუცილებლად ვეწვევი კიდევ ერთხელ ამ ქვეყანას.
თარგმნა ანანო იაშვილმა
სტადიონის აშენება გადაწყდა, „დინამოს“ მივხედოთ
– ოთარ, თუ ათვითცნობიერებთ იმ პასუხისმგებლობას, რომელიც აიღეთ არა მარტო გუნდის, არამედ მთელი ქალაქის წინაშე?
– ვიცოდი რაზეც მივდიოდით მე და ჩემი გუნდი. რვა თვის წინ დავაარსეთ მოძრაობა „გადავარჩინოთ ბათუმის დინამო“, გული შეგვტკივა ბათუმის „დინამოზე“, ცვლილებები იყო საჭირო.
– ცვლილებებს გეგმავთ ეს ცხადია! რა იქნება პირველი, რასაც გააკეთებთ ამ თანამდებობაზე დანიშვნის შემდეგ?
– პირველ რიგში აუდიტს მოვიწვევ, რათა „დინამოს“ ფინანსური მხარე შისწავლოს! არავის არაფერს ვაბრალებ, მინდა მხოლოდ ყველაფერი კანონის ფარგლებში იყოს და ჩვენ ახალი ეტაპი სუფთა ფურცლიდან დავიწყოთ. ასევე ვაპირებთ საკონტრაქტო სისტემისა და თავად კონტრაქტების გადახედვას. შრომის ხელშეკრულებები შესასწავლია და არ არი გამორიცხული, რაიმე დეფექტი მათშიც აღმოჩნდეს. ამას უკვე აუდიტი და იურისტები გაარკვევენ.
– პირველი, რაც განაცხადეთ, „დინამოს“ ინფრასტუქტურის მოწესრიგება და მეტი გულშემატკივარი სტადიონზეო. უკაცრავად და, რომელ სტადიონს გულისხმობთ?
– თამამად შემიძლია განვაცხადო, რომ ბათუმში, მომავალი წლიდან, ყოფილი მანქანათმშენებელი ქარხნის ტერიტორიაზე დაიწყება საფეხბურთო სტადიონის მშენებლობა. აჭარის პირველი პირი არჩილ ხაბაძე თავად არის ამით დაინტერესებული, ფეხბურთი უყვარს და სტადიონის მშენებლობის საკითხი უკვე გადაწყვეტილია. უახლოეს დღეებში პირადად შევხვდები მას და დეტალებს მაშინ დავაზუსტებთ. 12 ან 15-ათასიანი სტადიონი აშენდება, შემდგომი დაშენების პერსპექტივით.
– არჩევნებს დავუბრუნდეთ, კონკურენციას ვახტანგ ქორიძე გიწევდათ, ბათუმისა და თბილისის „დინამოს“ ლეგენდარული ფეხბურთელი…
– ბატონ ვახტანგს უდიდეს პატივს ვცემ. მან ძალიან ბევრი გააკეთა ქართული ფეხბურთისთვის და დარწმუნებული ვარ, მისი გამოცდილება აუცლებლად გამოგვადგება. ჩვენ ვაპირებთ ვახტანგ ქორიძე ვეტერან ფეხბურთელთა საბჭოს პრეზიდენტად მოვიწვიოთ და არა მარტო ის, არამედ ყველა ვეტერანი ფეხბურთელი, ვინც „დინამოს“ სამსახურში იყო, ყველასთან ვითანამშრომლებთ. ჩემი მიზანი დირექტორობა არ ყოფილა, მიყვარს ბათუმის „დინამო“, გული შემტკივა მასზე და დარწმუნებული ვარ, ბევრი კარგი საქმის გაკეთებასაც შევძლებ ჩემს გუნდთან ერთად.
– კონტრაქტების გადახედვას ვაპირებო… ნიშნავს თუ არა ეს იმას, რომ „დინამოს“ სამწვრთნელო შტაბშიც გეგმავთ ცვლილებებს?
– პირადად მე არც კობა ჟორჟიკაშვილის, არც ლევან ხომერიკისა და და არც ბორის გონჩაროვის წინააღმდეგი ვარ! პირიქით, ეს ის გუნდია, რომელსაც ჩვენთვის წარმატების მოტანა შეუძლია. რაც შეეხება კონტრაქტების გადახედვას, ეს უკვე იურიდიული მხარეა. მე მოხარული ვიქნები, თუ ეს სამეული „დინამოში“ მუშაობას გააგრძელებს.
– ხშირად ახსენებთ „ჩვენ გუნდს“…
– მივხვდი რისი კითხვაც გინდათ. ჩემს გვერდში არიან მალხაზ მახარაძე, ირაკლი თოთლაძე, ბესო თედორაზე, არჩილ ინწკირველი, კარლო მუკბანიანი და ბევრი სხვა ადამიანი, რომელსაც გულით უყვარს ბათუმის „დინამო“. ჩვენ ვითანამშრომლებთ ყველასთან, ვისაც სიკეთის მოტანა შეუძლია ჩვენი გუნდისთვის.
– პირველ ლიგაში დაქვეითების შემდეგ, „დინამო“ ბევრმა ფეხბურთელმა დატოვა. ყოფილი დირექტორი სულხან გოგიბერიძე აცხადებდა, რომ კლუბის ანგარიშზე 700 ათას ლარამდე იყო დარჩენილი. როგორ აპირებთ ამ თანხის გამოყენებას?
– 7-8 ფეხბურთელი უნდა დავიმატოთ აუცილებლად, ოღონდ ისეთები, რომლებიც გუნდს რეალურ სარგებელს მოუტანენ და უმაღლეს ლიგაში დაბრუნებაში დაეხმარებიან. ეს არა მარტო ჩვენი მიზანი, არამედ ჩვენი მოვალეობაცაა. ჩემპიონატი 21 აგვისტოს იწყება და ვიმედოვნებ, მანამდე აუდიტორულ შემოწმებასაც ჩავატარებთ და საჭირო ცვლილებებსაც განვახორციელებთ.
– ადრე აცხადებდით, რომ ინვესტორების მოზიდვას შეძლებდით…
– არც ვუარყოფ. არის ინვესტორთა ჯგუფი, რომელიც მზადაა `დინამოში~ ინვესტიცია განახორციელოს, მაგრამ რაღაც ხომ უნდა დავახვედროთ? სტადიონი მაინც.
– იყო საუბრები, რომ „დინამოს“ ვეტერანი ფეხბურთელი, გელა შეყილაძე მოიაზრებოდა გუნდის მთავარი მწვრთნელის თანამდებობაზე…
– საუბრები იყო, გელასაც ველაპარაკე და გვინდა, რომ მას საფეხბურთო აკადემიია ჩავაბაროთ. ვიცი, ამჟამად ასეთი არ არსებობს, მაგრამ ეს ჩვენი გეგმის ერთ-ერთი მთავარი ნაწილია. აღნიშნული აკადემია ანგისის სტადიონზე განთავსდება, მოეწყობა გასახდელები, საშხაპეები, შეიცვლება მინდვრის საფარი! მოკლედ ყველაფერი, რაც საჭიროა ახალი თაობის აღზრდისთვის. გლა შეყილაძეს ბავშვებთან მუშაობის დიდი გამოცდილება აქვს და დარწმუნებული ვარ, ამ საქმესაც ღირსეულად უთავკაცებს.
– სიახლეები, რომელსაც გულშემატკივრებს ჰპირდებით?…
– პირველ რიგში სტადიონი და ინფრასტრუქტურის მოწესრიგება, ასევე გვინდა ფუტზალისა და საპლაჟო ფრხბურთის, ასე ვთქვათ, შემოერთება, რომ ისინი ბათუმის „დინამოს“ სახელით გამოვიდნენ ასპარეზზე, ქალთა ფეხბურთის აღდგენა და განვითარება და „დინამოს“ მუზეუმის მოწყობა. დაგეგმილი გვაქვს, აგრეთვე, კვირაში ერთხელ მაინც, რომ „დინამოს“ ფეხბურთელებმა სკოლებში იარონ, რათა ბავშვებს თავად აუხსნან, თუ რა არის ბათუმის „დინამო“, ვინ თამაშობდა და რა ტრადიციების მატარებელი გუნდია. მომავალი წლისთვის ვაპირებთ ამხანაგური შეხვედრის გამართვას თურქეთის „ტრაბზონსპორთან“, ეს შეხვედრა გვინდა ქაზიმ ქოინჯუს ხსოვნას მივუძღვნათ, ის წარმოშობით ქართველია, ლაზი, მან დაწერა „ტრაბზონსპორის“ ჰიმნი, რომელიც დღეს გუნდის სავიზიტო ბარათია. გეგმები ძალიან ბევრი გვაქვს და ვიმედოვნებთ, რომ ეტაპობრივად მათ განხორციელებას სევძლებთ.
– და ბოლოს, დიდი მითქმა–მოთქმა გამოიწვია შენს მიერ საკრებულოს სხდომაზე ანუ არჩევნებზე, წმინდა გიორგის ხატით მისვლამ…
– წმინდა გიორგის ხატი მეგობარმა მაჩუქა ზუსტად სხდომაზე შესვლის წინ, ის გამარჯვების სიმბოლოა, მე მორწმუნე კაცი ვარ და ეკლესიაში მარტო დღესასწაულებზე არ დავდივარ. და რატომ უკვირთ თუ ხატი მეჭირა ხელში?! ეს ჩემი სურვილი იყო. ყველამ საკუთარ გულში ჩაიხედოს.
ევროპის ჩემპიონატი – ახალი მწვრთნელების პირველი გამოცდა
დავით ბაბუაძე: როგორც იცით, ეროვნულ ფედერაციაში ახლახან რადიკალური ცვლილებები განხორციელდა, შეიცვალა ხელმძღვანელობა. ახლა ცვლილებები სამწვრთნელო შტაბშიცაა დაგეგმილი, თუმცა, ჯერჯერობით საბოლოოდ გადაწყვეტილი არაა, თუ ვის დაასახელებენ გუნდების მესაჭეებად.
– ჩვენი ინფორმაციით, ახალგაზრდულ ნაკრებს ბათუმელი აკაკი ცენტერაძე უხელმძღვანელებს, კადეტების მთავარი მწვრთნელი კი ქუთაისელი რომეო გურეშიძე იქნება. რამდენად შეესაბამება ეს მოსაზრება სიმართლეს?
– ცენტერაძე და გურეშიძე ამჟამად ჩვენთან იმყოფებიან შეკრებაზე. აკაკი ახალგაზრდებს ავარჯიშებს, რომეო კი კადეტებს მეთვალყურეობს. როგორც უკვე გითხარით, ჯერ საბოლოოდ არ არის გადაწყვეტილი, თუ ვის დაასახელებს ფედერაციის ხელმძღვანელობა ნაკრების მწვრთნელებად, თუმცა ფაქტია, რომ ევროპის ჩემპიონატისთვის გუნდებს სწორედ ეს ორი მწვრთნელი ამზადებს, მათთან ერთად, გუნდების მომზადებაში ჩართულია წყალტუბოს გუნდის მწვრთნელი ნოდარ გოლეთიანი. სამივე თავისი საქმის პროფესიონალია და რაც მთავარია, გულით ეკიდებიან წვრთნებს. დღეში სამჯერადი ვარჯიშები გვაქვს. მაქსიმალურად ვცდილობთ, ეს შეკრება სათანადოდ გამოვიყენოთ, რათა ევროპულ სარბიელზე ღირსეულად წარვსდგეთ.
– ვინ გაემგზავრება ევროპის ჩემპიონატზე?
– ამ ეტაპზე კანდიდატების შერჩევა მიდის, თუმცა, მიახლოებთ ვიცით, თუ ვინ დაიცავს ჩვენი ქვეყნის ღირსებას. თქვენ ალბათ, თქვენი თანაქალაქელები გაინტერესებთ. კადეტთა შორის ბათუმელები არ არიან, იუნიორებში კი გურამ კუტუბიძე, კახა მახარაძე და მარი ბოლქვაძე მოიაზრებიან, თუმცა, მანამდე მათ კიდევ მოუწევთ ერთი შეკრების გავლა, სადაც საბოლოოდ დასახელდებიან ნაკრების წევრები, რომლებიც სექტემბერში პორტუგალიაში გასამართ ევროპის ჩემპიონატზე იასპარეზებენ.
– საწვრთნელი შეკრებებით განებივრებულნი არ იყავით…
– შეკრებები გვქონდა ადრეც, ყოფილი ხელმძღვანელობის დროს, თუმცა ახლა სულ სხვა ვითარებაა. პირველ რიგში აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ ბავშვებმა რეალურად დაინახეს, რომ თუ დაიმსახურებენ, ტურნირზე გაემგზავრებიან და მათ არავინ დაჩაგრავს.
– გინდათ თქვათ რომ ადრე ამ მხრივ პრობლემები იყო?
– თავადაც კარგად იცით, რომ ადრე მხოლოდ ორი კაცი განაგებდა ფედერაციას და საკუთარი სურვილით წყვეტდნენ, თუ ვინ დაეყენებინათ ნაკრებში, ახლა კი ყველა რეგიონისა და ქალაქის მწვრთნელთა ერთობლივი გადაწყვეტილებით მოხდება ნაკრების წევრების შერჩევა, რაც ბავშვებს დამატებით სტიმულს აძლევს, გარდა ამისა, სულ სხვა ატმოსფერო სუფევს თავად სპორტსმენებში. ერთ დიდ ოჯახად შეიკრა გუნდი, ვარჯიშის დროსაც ერთმანეთს ძალიან ეხმარებიან.
– კადეტთა და იუნიორთა ნაკრების შესახებ უკვე ვისაუბრეთ, ეროვნული ნაკრების, ანუ დიდების სამწვრთნელო შტაბშიც იგეგმება ცვლილებები, ეს კი პირველ რიგში, გუნდის მიერ ნაჩვენები არადამაკმაყოფილებელი შედეგის ბრალია. როგორც ვიცი, ამ პოსტზე თქვენი კანდიდატურა განიხილება…
– არ მინდა მოვლენებს წინ გავუსწრო. არის საუბრები, თუმცა, როგორც აღვნიშნე, საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ მიღებული არაა და ყველაფერი ნაკრების ხელმძღვანელობაზეა დამოკიდებული. როგორც ჩვენი ფედერაციის ახალმა პრეზიდენტმა სულხან ბაბუაძემ აღნიშნა თქვენთან ინტერვიუში, გადაწყვეტილება ერთპიროვნულად არ მიიღება, ყველაფერს ერთობლივად განვიხილავთ, როგორც ფედერაციის ხელმძღვანელობა, ასევე სამწვრთნელო შტაბი და მხოლოდ ამის შემდეგ დავასახელებთ გვარებს.
– სპორტსმენებზე რას იტყვით? გაკმაყოფილებთ მათი მომზადების დონე?
– პირველ რიგში მწვრთნელთა სათანადო მუშაობას აღვნიშნავ, გულით და პასუხისმგებლობით ეკიდებიან საქმეს. სპორტსმენებს რაც შეეხება, ამ გუნდში არიან ისეთი ბიჭები, ვისაც რეალურად შეუძლიათ მედლის მოპოვება. მარტივად რომ გითხრათ, კარგი თაობა წამოვიდა და ჩვენზეა დამოკიდებული, რამდენად შევუწყობთ მათ განვიითარებას ხელს. შეკრებები იგეგმება როგორც საქართველოში, ასევე საზღვარგარეთაც, ვაპირებთ სხვა ქვეყნის ასაკობრივი ნაკრებების მოწვევას ერთობლივი წვრთნების ჩასატარელად, ეს კი ჩვენების დონეს საგრძნობლად აამაღლებს.
როგორ დავაბრუნოთ დათვი და შველი გარემოში
თბილისის ზოოპარკის დირექტორი ზურაბ გურიელიძე ამბობს, რომ ქართულ რეალობაში ბუნებაში დათვის დაბრუნება ჭირს. მისი თქმით, თავისთავად დათვის „მოშინაურება“ არასწორი და კანონით აკრძალულია, მაგრამ ასეთი ფაქტები მაინც ხდება. „დათვი დიდი ზომის მტაცებელი ცხოველია, რომლის ბუნებაში დაბრუნება ბევრ სირთულესთან არის დაკავშირებული. დათვი არის პოტენციურად სახიფათო ცხოველი, მას შეუძლია დაესხას თავს საქონელს, რიგ შემთხვევაში, თუ მოხდა კონტაქტი ადამიანთან, მას არ ეშინია ადამიანის, შესაძლებელია თავს დაესხას კიდეც, ამიტომ მისი გაშვება, მით უფრო თუ ასაკოვანი ცხოველია, არ შეიძლება. ერთადერთი, შესაძლებელია ბელების დაბრუნება, თუ სპეციალურად მომზადება ამისათვის, რასაც დიდი ძალისხმევა სჭირდება. ისე უნდა გაიზარდოს ბელი, რომ მაქსიმალურად ველურ დათვს დაუახლოვდეს თავისი ქცევით, ეშინოდეს ადამიანების, იცოდეს საკვების მოპოვება და ა.შ.“ – ამბობს ზურაბ გურიელიძე.
მისი თქმით გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრომ იმ პირებს, ვისაც დათვი ან დათვის ბელი ჰყავს, ცხოველი უნდა ჩამოართვას. თუმცა აქვე თავს იჩენს პრობლემა, სად უნდა წაიყვანონ ადამიანებთან გაზრდილი დათვები?
„რა უნდა უყონ ამ დათვებს? ერთადერთი გამოსავალი იყო, ჩვენთან ზოოპარკში მოეყვანათ, მაგრამ ამჟამად ჩვენ 17 დათვი გვყავს და ზოოპარკი გადატვირთულია მთლიანად. გამოსავალი ის არის, რომ აშენდეს დათვების თავშესაფარი, სადაც დროებით მოთავსდებიან. ამასთან საჭიროა კონტროლის გამკაცრება ბრაკონიერობასთან დაკავშირებით, რომ ისევ არ აღმოჩნდნენ დათვის ბელები ადამიანებთან“, – ამბობს ზურაბ გურიელიძე. მისი თქმით მალე დაიწყება კამპანია, რომელიც დათვების გადარჩენას ისახავს მიზნად.
დათვებისგან განსხვავებით შვლების ბუნებაში დაბრუნება სირთულეებთან დაკავშირებული არ არის. ოთხი შველი ბათუმის ზოოკუთხეში სხვადასხვა დროს მიიყვანეს. როგორც „ბათუმელებს“ „6 მაისის პარკის“ ადმინისტრაციიდან აცნობეს, ბათუმის ზოოკუთხეში აჭარის სოფლებიდან მოსახლეობას გზააბნეული შვლები ხშირად მიჰყავს. 2010 წლიდან დღემდე „6 მაისის პარკმა“ უპატრონოდ დარჩენილი ოთხი შველი შეიფარა. დღესდღეობით ყველაზე ასაკოვანი შველი (20.05.2010 წელს ხელვაჩაურის რაიონის სოფელი მახოდან მოყვანილი მდედრი) 3 წლისაა, ხოლო უმცროსი (ისიც მდედრი, 17.02.2012 წელს ხულოს რაიონის სოფელ ზამლეთიდან) – 1 წლის და 6 თვის. მანამდე `6 მაისის პარკში“ კიდევ ერთი მდედრი შველი (2011 წლის 9 იანვარს) ხულოს რაიონის სოფელ ირემაძეებიდან, ხოლო მამრი (იმავე წლის 30 მაისს) ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ ჯოჭოდან მიიყვანეს. გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროსთან შეთანხმებით შვლები მტირალას ეროვნულ პარკში გაუშვეს. ზურაბ გურიელიძე ამბობს, რომ ამ შემთხვევაში სწორი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული.
ზურა გურიელიძე: „შველი არ არის ისეთი ცხოველი, რომლის ბუნებაში დაბრუნება შეიძლება იყოს დიდ სირთულეებთან დაკავშირებული, ამიტომაც მარტივად მოხდა მათი გაშვება. როდესაც ცხოველი ტყვეობაშია, ის ეჩვევა ადამიანს, ეჩვევა მირთმეულ საკვებს, რაც შვლის შემთხვევაში გამორიცხულია. ის ბალახისმჭამელია, შესაბამისად მათთვის სპეციალურად რაღაც თვისებების გამომუშავება, რომ საკვების მოპოვება შეძლონ, საჭირო არ არის. ერთადერთი რისკი რჩება, რომ ადამიანს ნაკლებად უფრთხის და შეიძლება ბრაკონიერმა მოკლას. ამ შემთხვევაში უკვე ამის გარანტია ხდება დაცული ტერიტორია. ადგილი უნდა იყოს შერჩეული ისე, სადაც ეს უფრო ადვილად არის თავიდან ასაცილებელი. ასეც იქნა შერჩეული მტირალას ეროვნული პარკის ტერიტორია. იმედი მაქვს, რომ ახლა თვითონ პარკის რეინჯერები და დირექცია კარგად გაართმევს თავს მის დაცვას“.
პროექტი არასრულწლოვანი პატიმრებისთვის, უსინათლოებისთვის… სტუდენტებისთვის
დღეს, ბათუმში საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის დეპარტამენტმა წარმოადგინა ის 12 პროექტი, რომლებიც პარალელურ რეჟიმში მიმდინარეობს. პროექტი ითვალისწინებს არასრულწლოვან მსჯავრდებულთა, ეთნიკური უმცირესობებისა და უსინათლოთა დახმარებას.
სასჯელაღსრულების სისტემაში მყოფი არასრულწლოვანები პროექტის ფარგლებში სწავლობენ ხელსაქმეს, ხვდებიან ცნობილ ადამიანებს, მართავენ სპორტული ღონისძიებებს.
უსინათლო პირთათვის კი ბრაილის შრიფტით ლოცვები დაიბეჭდა. ამავე ჯგუფის მონაწილეობთ იღებენ სხვადასხვა სპექტაკლებსა და პანტომიმურ დადგმებს.
იგივე პროექტის ფარგლებში ქვემო ქართლსა და სამცხე-ჯავახეთში მცხოვრები ეთნიკური უმცირესობებისთვის ქართულ ენაზე სწრაფ ბეჭდვაში კონკურსი ჩატარდა.
სპორტისა და ახალგაზრდობის დეპარტამენტის ინფორმაციით, პროექტის ერთ-ერთი კომპონენტი ითვალისწინებს სტუდენტური თვითმართველობის მხარდაჭერას. პროექტის ავტორების თქმით, „პროგრამის მიზანია მივიღოთ თანამედროვე, დემოკრატიულ პრინციპებზე აგებული სტუდენტუნური თვითმართველობა, რომელიც არ იქნება პოლიტიზირებული და თითოეულ სტუდენტს ეცოდინება თავის უფლებები. სასწავლო სემესტრის დაწყებიდან თითოეულ უნივერსიტეტში სტუდენტური უფლებების დეკლარაციის პრეზენტაცია ჩატარდება. დეკლარაციის შექმნაში მონაწილეობას საქართველოს სახელმწიფო და კერძო უნივერსიტეტების თვითმართველობის გუნდის წევრები და სტუდენტური ორგანიზაციების წარმომადგენლები იღებდნენ“.
პროექტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტი – „პრაქტიკების სააგენტო“ კი სექტემბრიდან ამოქმედდება. ეს პროგრამა სტუდენტებს მისცემს შესაძლებლობას 2-თვიან პრაქტიკა გაიარონ სახელმწიფო და კერძო სტრუქტურებში. სარეგისტრაციო ბაზაში 6 000 ადგილია.
სპორტისა და ახალგაზრდობის დეპარტამენტის წარმომადგენლებმა ბათუმში, დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში გამართულ შეხვედრის დროს კიდევ ერთ აქტივობაზე გაამახვილეს ყურადღება, რომელიც გერმანულ ფონდ „ბერგქობთან“ ერთად დაიგეგმა – ქართველი, სომეხი და აზერბაჯანელი ახალგაზრდების მონაწილეობით ჩატარდა კონფერენცია. ამ კონფერენციაზე ჩამოაყალიბეს სტუდენტებისგან დაკომპლექტებული კვალიფიცირებული ჯგუფი, რომლებმაც ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრებ ახალგაზრდებთან დიალოგი უნდა დაიწყონ. პირველი ასეთი შეხვედრა, სავარაუდოდ, წელს ჩატარდება.
ასევე, პროექტის ფარგლებში გაგზავნილია მოთხოვნა ევროპის ახალგაზრდული ბარათის ლიცენზიაზე. ამ ბარათის მფლობელი სტუდენტებს საქართველოდან ექნებათ ფასდაკლება ნებისმიერ სერვისზე, ევროპის ნებისმიერ ქალაქში.
ნინო ჟიჟილაშვილი აჭარის ტელევიზიის კონკურსის შედეგებზე
ნინო, როგორ შეაფასებდით გასაუბრების პროცესს, რამდენად კვალიფიციური კონკურსანტები იყვნენ?
პროცესი იყო ჩვეულებრივი და მოსალოდნელი. არაფერი მომხდარა ისეთი, განსხვავებული, რისი მოლოდინიც პირადად მე ან კომისიის წევრებს არ გვქონია. რაკიღა შევარჩიეთ კონკრეტული ადამიანების გუნდი, შეიძლება ჩავთვალოთ, რომ ნაწილი კონკურსანტების იყო კვალიფიციური.
რა კრიტერიუმებით იხელმძღვანელეთ კონკურსანტების შერჩევის დროს?
სამი ეტაპი გავიარეთ – პირველ ეტაპზე განვიხილეთ მხოლოდ საბუთები, რაც შემოვიდა საკონკურსო კომისიაში. ეს იყო სივები, სადაც აღწერილი იყო ადამიანების განათლება, გამოცდილება, თუ პროფესიული ტრენინგები. სწორედ ამ სამ მიმართულებას მივაქციეთ ყურადღება. პრინციპში მეორე ეტაპზე ჩვენ გადავიყვანეთ თითქმის ყველა, ვისაც ჰქონდა ტელევიზიასთან ან ტელესააგენტოებთან ურთიერთობა, გამოცდილების თვალსაზრისით; ასევე ვისაც ჟურნალისტური განათლება ჰქონდა. მეორე ეტაპზე კრიტერიუმები გაიწერა დეტალებში. ეს კრიტერიუმები იყო: განათლება, გამოცდილება, ანალიტიკური აზროვნების უნარი და ჟურნალისტური სტანდარტი.
ამ ხუთი კრიტერიუმიდან რომელშიც ყველამ გამოავლინა უფრო მეტი უნარი, ბუნებრივია, მას მივანიჭეთ უპირატესობა გადასულიყო მესამე ტურში, რომელშიც უკვე პრაქტიკულად გამოვცადეთ ადამიანები. მაგალითად, თუკი პროდიუსერობა უნდოდა კონკურსანტს, მივეცით საშუალება, რომ კონკრეტული დავალება შეესრულებინა, დაეგეგმა ერთი დღე, მოეძიებინა თემები. დეტალურად გაეწერა მაგალითად, როდესაც რეპორტიორს დაავალებდა გადაღებაზე წასვლას, როგორ დაუსახავდა მას ამოცანას. ასევე ვთქვათ, კითხვის დასმის თვალსაზრისით, რა კითხვებით დაინტერესდებოდა, რეპორტიორს მისთვის ამბავი რომ მოეტანა. პროდიუსერების შემთხვევაში ასევე ძალიან დიდი ყურადღება გავამახვილეთ ექსკლუზიურ თემებზე რეგიონში, რაც, ზოგადად, ქართულ ნიუსრუმებს აკლია, შესაბამისად, აჭარის ტელევიზიასაც.
ვინც გვაჩვენა პროდიუსერების სიაში ეს უნარები უკეთ, რა თქმა უნდა, ისინი ავიყვანეთ. რეპორტიორებს რაც ეხება, მათ შევაქმნევინეთ ტელერეპორტაჟი ვირტუალურად. მივეცით კონკრეტული თემა, რომელიც იყო პრაქტიკულად გადაღეჭილი, მაგალითად, ერთ-ერთ თემად „მარიამ კოჩალიძის მკვლელობის მეორე დღე“ მივეცით. აქ იყო ასეთი დეტალი, თუ რითი დაიწყებდნენ მეორე დღის რეპორტაჟს, რითი დაამთავრებდნენ, ბეგრაუნდს სად ჩასვამდნენ, რომელ ბლოკს რა კადრებით გადაფარავდნენ არსებული ვიდეო მასალების მიხედვით. ასევე უნდა ჩამოეწერათ კითხვები, რომელიც არც ერთი ტელევიზიის მიერ არ დაისვა.
რეპორტიორებს ქუდისთვის უნდა დაეწერათ ტექსტი. ჩვენ ყველა მოვსინჯეთ პირდაპირ ჩართვაში. ყველას დავავალეთ იმ თემასთან დაკავშირებით, რომელიც მათ შეხვდათ, ჩამოეწერათ კითხვები, რასაც დაუსვამდნენ ამა თუ იმ რესპონდენტს. მოკლედ, გავსინჯეთ ისინი წერის უნარებში, ჩართვის უნარებში და შევარჩიეთ კითხვის დასმის უნარში. რამდენად სწორი ფორმულირებით, რამდენად ლაკონურად, რამდენად გასაგებად დასვამდნენ კითხვას. ბარიერი გადალახეს მათ, ვინც გადალახა.
ტელეწამყვანების შემთხვევაში მარჟა ავწიეთ. აჭარის ტელევიზიის წამყვანების უმეტესობას არ ჰქონდა გამოცდილება, რომ ამ დრომდე დაეწერათ საკუთარი ტექსტები, ემუშავათ საკუთარ გამოშვებაზე თვითონ. ამიტომ ჩვენ მათ მივეცით თემები – ხუთი თემა, მოკლე ინფორმაციით, რომლის მიხედვითაც თვითონ უნდა გაეკეთებინათ მოკვლევა და საკუთარი საკადრო ტექსტები უნდა შეექმნათ, რომელსაც ეთერში წაიკითხავდნენ. ასევე მათ შევუმოწმეთ რეპორტიორის უნარები. ყველა დავაყენეთ პირდაპირ ჩართვაში და გავაკეთებინეთ ჩართვა. რა თქმა უნდა, წამყვანის უნარები შევამოწმეთ, რაკიღა წამყვანობაზე ჰქონდათ შემოტანილი განაცხადი. ყველამ მოსინჯა თავი კამერასთან.
შედარებით რთული მდგომარეობა დაგვხვდა რადიოში. რადიოში იყო ნაკლებკონკურენტუნარიანი გარემო, ამიტომ ჩვენ წამყვან რეპორტიორის სამი ვაკანსია დავტოვეთ. სარეკომენდაციო ნაწილში ჩავწერეთ, რომ ტელევიზიის წამყვანებმა და რეპორტიორებმა, მორიგეობით, ვიდრე ახალი კადრები შეირჩევა (მათ აქვთ ამის უნარი და საკმარისი რაოდენობაც არის იქ), იმუშაონ რადიოშიც. რადიოს პროდიუსერები ადგილზე დავტოვეთ. მათ არ ჰყავდათ კონკურენტი. რომ არ დაგვეტოვებინა, რადიო უნდა დაგვეხურა. თოქ-შოუს ერთადერთი წამყვანი ავირჩიეთ მოქმედი თანამშრომლებიდან. მეორე ადგილი ასევე თოქ-შოუს წამყვანის, დავტოვეთ ვაკანტური.
რადიოს ვაკანსიებიდან მხოლოდ სამი ვაკანსია შევავსეთ. რადიომ უნდა იმუშაოს ტელევიზიის საინფორმაციო სამსახურის გამოშვებასთან თანამშრომლობის რეჟიმში, ვიდრე ახლებს შეარჩევენ. ან დანარჩენი ტელევიზიის დირექტორის გადასაწყვეტია.
ჩემი ინფორმაციით, კონკურსში მონაწილე რამდენიმე ჟურნალისტს პარლამენტარებმა გაუწიეს რეკომენდაცია. თქვენთვის ხომ არ მოუმართავთ მსგავსი რეკომენდაციით?
არა, ჩემთვის მსგავსი რეკომენდაციით არავის მოუმართავს. მინდა გითხრათ, რომ ვისთანაც მსგავსი რეკომენდაცია შეგვხვდა, ჩვენ ის ჩავთვალეთ სუსტ და არაკონკურენტუნარიან კანდიდატად.
ჩვენ რეკომენდატორების ნაწილს ვურეკავდით. მითითებული ჰყავდათ რეკომენდატორები კონკრეტულ ადამიანებს, სხვადასხვა ჩვენთვის უცხო გვარები ან ნაცნობი გვარები, ვთქვათ, მედიიდან, რაც ჩვენთვის უფრო გასაგები იყო. მქონდა შემთხვევა, როდესაც ჩვენ ვრეკავდით და რეკომენდატორი გვეუბნებოდა, რომ არ ჰქონდა წარმოდგენა, რომ მისი გვარი იყო მითითებული. ძალიან ფასეული აღმოჩნდა რამდენიმე რეკომენდაცია. როდესაც ყოფილ ხელმძღვანელს ეკითხები კონკრეტული ადამიანი, რომელსაც შემოტანილი აქვს რეპორტიორადაც და პროდიუსერადაც, რომელში უფრო უნარიანია და ის გიხასიათებს, იმიტომ რომ მისი ხელმძღვანელი იყო ორი წლის წინ, ასეთი რეკომენდაცია ძალიან ფასეულია. თუმცა, როცა ჩვენ გვხვდებოდა დეპუტატის რეკომენდაცია, იშვიათ შემთხვევაში, ჩვენ მასთან არც ვრეკავდით და ამ რეკომენდაციას ვთვლიდით ძალიან სუსტ რეკომენდაციად.
ასევე გვქონდა ერთი შემთხვევა, როდესაც ერთ მოქმედ ჟურნალისტს პრესსამსახური ჰყავდა მითითებული რეკომენდატორად. ძალიან ბევრი კითხვა გაგვიჩნდა ამასთან დაკავშირებით. ბევრი ვიფიქრეთ მის შესახებ. მას შემდეგ ეტაპზე გადასვლის საშუალება მივეცით, თუმცა ტექსტი, რომელიც მან შექმნა, სამწუხაროდ, აღმოჩნდა პიარშიკული, დაგეგმვის თვალსაზრისით, ვიდრე ჟურნალისტური. ის, რაც იყო მის რეკომენდაციაში და რის გამოც ჩვენ ძალიან დავეჭვდით, შემდეგ დაადასტურა საკუთარი ტექსტით. ასეთი შემთხვევები იყო, მაგრამ ზარი ჩვენთან არავის გაუკეთებია. საერთოდ, ჩვენ ძალიან ბევრი შანსი მივეცით მოქმედ ჟურნალისტებს, თავი რომ გამოეჩინათ.
კონკურსამდე განსჯის საკითხი იყო ის თემა, რომ აჭარის ტელევიზიის თანამშრომლებს კონკურენტი არხის სახეები არჩევდნენ, გულისხმობდნენ ვახო სანაიას და თქვენ. მე მესმის თქვენ საგანმანათლებლო საქმიანობასაც ეწევით, მაგრამ მაინტერესებს, თქვენ როგორ ფიქრობთ, რამდენად სწორია, როდესაც კონკურენტი არხის სახეები („ტელეიმედის“ და „მაესტროს“), სხვა არხის საინფორმაციო სამსახურს აკომპლექტებენ?
თქვენ უკვე აღნიშნეთ, რომ მე სხვა მიმართულებით ვმუშაობ, „მაესტრომდეც“ ვმუშაობდი და ჩემი საქმიანობის ერთ-ერთი მთავარი ნაწილია. ამიტომ რაკიღა ამ საქმიანობას დავთანხმდი, რაკიღა ძალიან ბევრს ვზრუნავ, ჩემი შესაძლებლობის ფარგლებში, ქართული მედიის განვითარებაზე და ამ შემთხვევაში ტელე მიმართულების, მე, უბრალოდ, ჩავთვალე, რომ არც კი მქონდა მორალური უფლება ამ წინადადებაზე უარის თქმის. ეს ჩემთვის იყო სირთულე, როგორც სამუშაო პროცესის თვალსაზრისით, ასევე ვთქვათ, მორალური თვალსაზრისით. ნამდვილად არაა სასიამოვნო, როდესაც შენზეა დამოკიდებული ამდენი ადამიანის ბედი და შესაძლებელია რომელიმე დარჩეს სამსახურის გარეშე. მაგრამ მე ჩავთვალე, რომ აჭარის მოსახლეობას რაკიღა აქვს თავისი ტელემაუწყებელი, მას უნდა ენდობოდეს და მისგან ჰქონდეს მაქსიმალური ინფორმაცია. ჩემს მოვალეობადაც კი მივიჩნიე ამაში მონაწილეობა. მე სხვადასხვა არხზე ვმუშაობ, სხვადასხვა რადიოსთან თუ გაზეთთან ვთანამშრომლობ. „ნეტგაზეთთან“ ვთანამშრომლობდი – თქვენს გამოცემასთანაც, მაგრამ ეს ხელს არ მიშლის იმაში, რომ დავრჩე ობიექტური. პირიქით, ყველა ტელევიზიასა თუ გამოცემას მაქსიმალურად ვეხმარები ჩემი ცხოვრების სხვადასხვა ეტაპზე. ამ შემთხვევაში ასეთი აღმოჩნდა აჭარის ტელევიზია.
თქვენი აზრით, უნდა ჩატარდეს თუ არა განმეორებით კონკურსი არხის საზოგადოებრივი მაუწყებლად ქცევის შემდეგ?
ჩვენ ეს კონკურსი უკვე ჩავატარეთ. თუკი შემდეგ მენეჯერი ჩათვლის, რომ ჩასატარებელი აქვს კონკურსი, ბუნებრივია, უნდა ჩაატაროს, თუკი ამას საკანონმდებლო ნაწილიც ხელს შეუწყობს. ან არ უნდა ჩაატაროს, თუკი არ ჩათვლის საჭიროდ. მე ამაზე პასუხი არ მაქვს. მე რომ ვიყო მენეჯერი, საკუთარ გადაწყვეტილებას მივიღებდი.
იყო თუ არა აზრთა სხვადასხვაობა ამა თუ იმ კანდიდატთან დაკავშირებით. თუ იყო ისეთი ვინმე, ვინც მოგეწონათ, თუმცა კონკურსს მიღმა დარჩა?
უფრო ტელე-რეპორტიორებში იყო დიდი კონკურსი, უფრო დიდი სია. ასე შევაჯამეთ… ვინც მოყვა პირველ ათეულში, შემდეგ პირველ 15-ში, მათზე ვიმსჯელეთ. ჟიურის ერთმანეთთან ოპონირების რეჟიმი გვქონდა. გვეჭირა ადამიანის ტექსტი, ვუყურებდით მის ჩართვას, ვიხსენებდით დეტალებს მისი გასაუბრებიდან და ასე ვიღებდით ფინალურ გადაწყვეტილებას. არ ყოფილა არც ერთი კანდიდატი, რომელთან დაკავშირებითაც კომისიის ოთხივე წევრი არ შევთანხმდით.
არ მახსენდება არც ერთი შემთხვევა, რომ მე ვინმეზე გული დამწყდა. ვინც საშუალოზე უკეთესი სტანდარტი გვაჩვენა, ისინი ხვდებოდნენ შემდეგ ტურში.
რამდენიმე ადამიანთან დაკავშირდებით გაჩნდა კითხვები, თუ რატომ ვერ მოხვდნენ ისინი გამარჯვებულებს შორის…
თითოეულ კონკურსანტს აქვს უფლება სამი დღის განმავლობაში სააპელაციო კომისიას მიმართოს. სააპელაციო კომისია დაგვისვამს კითხვას და ჩვენ ვუპასუხებთ მათ საფუძვლიანად. ყველა გასაუბრება არის ჩაწერილი. ყველა ნაწერი, რაც მათ მოგვცეს, არის შენახული და ჩვენ გვაქვს ყველასთან დაკავშირებით პასუხი. პრეტენზიები რომ იქნებოდა, ეს გასაგებია. მე არ გამოვრიცხავ, რომ რომელიმე კანდიდატთან დაკავშირებით სააპელაციო კომისიამ შეცვალოს ჩვენი გადაწყვეტილება. ჩემთვის ეს გასაგები და მისაღები იქნება. არ ვპასუხობ არც ერთ აპლიკანტს ინდივიდუალურად. ჩვენ ყველას ვუპასუხებთ გუნდურად. ვინც გაასაჩივრებს თავის შედეგს სააპელაციო კომისიაში, ჩვენ მზად ვართ თითოეულს განვუმარტოთ საფუძვლიანად, რატომ ვერ მოხვდა გამარჯვებულებს შორის.
“მოხეტიალე შუქურა” ბათუმში
პატარა სატვირთო მანქანაზე მსხდომი ადამიანები ძველი ბათუმის ქუჩებში მიდიან. სატვირთოზე დამაგრებული ხმის გამაძლიერებლიდან სხვადასხვა ჟანრის მუსიკა ისმის, მიქსი მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან. ვინილის ფირფიტები სინათლეს აშუქებენ, რაც ძველი ბათუმის არქიტექტურას ახალ იერს აძლევს. ილეინ ბაკჰოლცმა ბათუმს საინტერესო ინსტალაციით აცნობა რომ „ბათუმის ეზოს ამბები“ წელსაც გაცოცხლდა.
„სინათლის ინსტალაციის საშუალებით ძველი ბათუმის კედლები იქნება სხვაგვარი. შეიძლება ყოველდღიურად ხედავდე ერთსა და იმავე რაღაცას, მაგრამ თუ კარგად გაახელ თვალებს, შეიძლება ის საინტერესო და არაჩვეულებრივი იყოს. ამისთვის არ გჭირდება არც ფული და არც არაფერი ისეთი განსაკუთრებული,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ილეინ ბაკჰოლცმა.
„ამ ქუჩებს ჩემზე უკეთ არავინ იცნობს, ყოველდღე დავდივარ მაგრამ, დღეს ახლიდან აღმოვაჩინე თითქოს ყველაფერი,“ – ეს კი ბათუმელი მოქალაქის აზრია, მას შემდეგ რაც მან ილეინის „მოხეტიალე შუქურით“ ბათუმის ქუჩები მოიარა.
„მოხეტიალე შუქურა“ სწორედ ასე ჰქვია ილეინის პროექტს და ეს მართლაც ერთგვარი შუქურაა ძველი ქალაქის კარგად ნაცნობი ქუჩების თავიდან აღმოსაჩენად. ილეინის თქმით საქართველო მეოთხე ქვეყანაა, სადაც მსგავს პროექტს ახორციელებს.
„ჩემთვის საინტერესოა, როდესაც ხელოვნება კვეთს სხვადასხვა კულტურას. მიუხედავად ქვეყნებს შორის სხვაობისა, შედეგი, ჩვენების შემდეგ, ყოველთვის ერთნაირია. ჩემი ინსტალაცია იმ ადგილებს, რომლებიც ყველამ კარგად იცის, განსხვავებულად აჩვენებს იმავე ადამიანებს, რომლებიც ამ კედლებს მანამდე განსხვავებულად ვერ აღიქვამდნენ.
მუსიკაც აბსტრაქტულია, მთელი მსოფლიოდან არის მიქსი მუსიკის. ეს მუსიკა აღწევს იმას, რომ ადამიანები, მიუხედავად იმისა, სად, რომელ ქვეყანაში ცხოვრობენ, განიცდიან ერთსა და იმავეს. ორი ადამიანი რომ მიდის ერთად და რაღაც თემაზე ლაპარაკობს, ორი გრძნობაა. ერთია, რას ლაპარაკობენ, მეორეა ის, რომ გადიხარ რაღაც მანძილს, რომელიც განიჭებს რაღაც სხვა გრძნობას. ამ პროექტის ერთ-ერთი მთავარი მომენტი ის არის, რომ ადამიანებს შორის განსხვავებები, სოციალური იქნება ის თუ სხვადასხვანაირი, დაინგრეს და ერთად განიცადონ ეს მომენტი,“ – ამბობს ილეინ ბაკჰოლცი.
„მსგავსი პროექტები დააინტერესებს არა მარტო პროფესიონალებს, არამედ ჩვეულებრივ ადამიანებსაც. არა აქვს მნიშვნელობა, ის იქნება მთელი ცხოვრება არტში, თუ პირველად შეხედავს ამას. ხელოვანი მათ გადასცემს მესიჯს და ეს მესიჯი ერთნაირად მიუვა ორივეს. ეს პროექტი აძლევს ადამიანებს დისკუსიის გამართვის და ერთმანეთთან დაახლოების საშუალებას,“ – ამბობს პროექტის კურატორი ლიდია მეთიუ, სახვითი ხელოვნების პროფესორი ნიუ-იორკიდან.
„ბათუმის ეზოს ამბები“ კულტურულ-სახელოვნებო ინიციატივაა, რომელიც მხატვრების ერთობლივ შემოქმედებით პროცესს საჯარო სივრცეში აერთიანებს.
საჯარო სივრცეს ბათუმის ერთ-ერთი უბნის რამდენიმე ქუჩა და ეზო წარმოადგენს, სადაც პროექტის ფარგლებში, ქართველი და უცხოელი მხატვრები ეზოს მცხოვრებლებთან ერთად საინტერესო პერსონალურ ისტორიებს, ოჯახებში არსებულ ფოტო-მასალებს, საყოფაცხოვრებო საგნებს, ეზოს ურბანულ გარემოსა და ყოველდღიურ ცხოვრებას ხელოვნების ენაზე „გადათარგმნიან”.
12 ხელოვანი, სხვადასხვა სახელოვნებო მედიიდან 10 დღის განმავლობაში ეზოს მცხოვრებლებთან ინტენსიური თანამშრომლობის საფუძველზე შექმნიან ჯგუფურ და ინდივიდუალურ ნამუშევრებს, პერმანენტულის, პერფორმანსის ან დროებითის სახით. ნამუშევრები გამოიფინება ბოლო 3 დღის განმავლობაში იმავე ეზოებსა და ქუჩებში (23, 24 და 25 აგვისტოს).
„ჩაკეტილი სივრცეებიდან, რომელიც განკუთვნილია ხელოვნებისთვის, ხელოვნება გადმოგვაქვს უფრო საზოგადოებრივ ადგილას, ეზოში, რომელიც ასევე ჩაკეტილია. ეზოები რეალურად ჩაკეტილი სივრცეა, პრივატულია, თუმცა ჩვენ ამ კონცეფტით ვიზიდავთ ხალხს. ეს არის უფრო სათემო, საჯარო ხელოვნების არტი,”- ამბობს პროექტის დირექტორი ლევან ხუჯაძე.
გამოფენები ქუჩებსა და ეზოებში, გარკვეული დროით, მნიშვნელოვნად შეცვლიან ეზოების იერსახეს და მობინადრეთა აქამდე უცნობ, კულტურულ, ისტორიულ და ყოფით თავისებურებებს ხელოვნების ნიმუშების სახით წარმოადგენენ.
პროექტი აჭარის განათლების, კულტურის და სპორტის სამინისტროს, საქართველოში ამერიკის საელჩოს და პარქსონის კურატორული დიზაინის კვლევით ლაბორატორიის ფინანსური მხარდაჭერით ხორციელდება.
ავარიის შედეგად ხანდაზმული ქალი გარდაიცვალა
ბათუმში რუსთაველის ქუჩაზე, წმინდა ბარბარეს სახელობის ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორიაზე ოპელის მარკის ავტომანქანა ქუჩაში მიმავალ ხანდაზმულ ქალს დაეჯახა, რომელიც ადგილზე გარდაიცვალა. შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურის ინფორმაციით მძღოლი დაკავებულია და მიმდინარეობს გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 265 -ე მუხლის მეხუთე ნაწილით.
დეპუტატის მხილება მოქალაქის ცემის ფაქტზე
საფო კობალაძე თქმით, თავის დროზე ჩვენება დიასამიძის მხრიდან თითქოსდა ტყუილის შესახებ, იძულებით მისცა. კობალაძის ვერსიით, როდესაც მას მედეა ვასაძემ შეამჩნია, რომ ეშინოდა გამოძიებისთვის ცრუ ჩვენების მიცემის, „აგრესიულად განუცხადა“, რომ არ უნდა შეშინებოდა ფაქტის გაყალბების, რადგანაც საქმის პროკურორი იყო მისი ახლობელი, ხოლო ჩვენებას მას ჩამოართმევდნენ არა პროკურორაში, არამედ თავისავე კაბინეტში.
საფო კობალაძის თქმით, დიასამიძის ცემის ფაქტზე პროკურორმა რევაზ ჯაშმა ის მართლაც თავის კაბინეტში დაკითხა. დაკითხვის დროს პერიოდულად მასთან ოთახში შედიოდა მედეა ვასაძე.
დაკითხვის დასრულების შემდეგ პროკურორმა დაკითხვის ოქმი იმ მიზნით დატოვა, რომ სხვა გამოსაკითხ პირებსაც ამ ოქმით ეხელმძღვანელათ. საფო კობალაძემ ბრიფინგზე წარმოადგინა დაკითხვის ოქმი და თქვა, რომ სოწრედ ამ ოქმით იხელმძღვანელეს უმაღლესი საბჭოს სხვა თანამშრომლებმა დაკითხვის დროს.
საფო კობალაძე ამბობს, რომ ყოველთვის გრძნობდა პასუხისმგებლობას მოქალაქე დიანა დიასამიძის წინაშე და
სწორედ ამიტომ დაეძაბა მას ურთიერთობა მედეა ვასაძესთან.
დიანა დიასამიძის ცემის ფაქტის კონკრეტული დეტალების გასაჯაროებისგან საფო კობერიძემ თავი იქამდე შეიკავა, სანამ პროკურატურას არ მისცემს ჩვენებას.
შეკითხვაზე, რატომ უნდა ენდოს საფო კობალაძის ამ განცხადებას საზოგადოება, ანუ აქვს თუ არა მას შესაბამისი მტკიცებულება, ყოფილი თანაშემწე ამბობს, რომ მტკიცებულებებს მას შემდეგ გაასაჯაროებს, როდესაც პროკურატურა ხელმეორედ დაკითხავს. ინფორმირებული წყაროს თქმით კი, საფო კობალაძეს აქვს ჩანაწერები, რომელზეც ასახულია შეხლაშემოხლა უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის, ავთანდილ ბერიძისა და მედეა ვასაძის მონაწილეობით, რაც საფო კობალაძის უმაღლესი საბჭოს შენობიდან გამოძევებას უკავშირდება.
საფო კობალაძე ამბობს, რომ მედეა ვასაძის მიერ დიასამიძის ცემის ფაქტს შეესწრო არამხოლოდ თვითონ, არამედ მთელი უმაღლესი საბჭო, მათ შორის დაცვის თანამშრომლებიც. მისივე თქმით, პროკურორმა რევაზ ჯაშმა ამ საქმესთან დაკავშირებით არამხოლოდ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები, არამედ რიგითი თანამშრომლებიც უმაღლესი საბჭოს შენობაში, მედეა ვასაძის ზედამხედველობის ქვეშ დაკითხა.
საფო კობალაძემ ბრიფინგზე ასევე განაცხადა იმ კონტრქმედების შესახებ, რაც უმაღლეს საბჭომ მის მიმართ გაატარა. „მას შემდეგ რაც გაიგეს, რომ მე დიანა დიასამიძის ცემის ფაქტს ვეღარ დავიტოვებდი და საჯაროდ ვიტყოდი ყველაფერს, დაიწყეს ადმინისტრაციული წარმოება. ჩემი სამსახურიდან გათავისუფლების დოკუმეტში წერია: „სამსახურეობრივი მოვალეობის რეალური შეუსრულებლობისა და უხეში დარღვევისათვის სახელმწიფო პოლიტიკური თანამდებობის პირისა და დაწესებულების დისკრედიტაციისაკენ მიმართული უღირსი საქციელის ჩადენის გამო“.
მედეა ვასაძე ადასტურებს, რომ საფო კობალაძე ნამდვილად დიანა დიასამიძის საქმესთან დაკავშირებით გაუშვა სამსახურიდან. დეპუტატის თქმით, თანაშემწე ამ ფაქტით მის დაშანტაჟებას ცდილობდა, რაც არ აპატია.
საფო კობალაძე კი ცემის ფაქტის კონკრეტული დეტალების გასაჯაროებისგან იქამდე არ აპირებს, სანამ პროკურატურას არ მისცემს ჩვენებას.
ყოფილ საჯარო მოხელეს იმედი აქვს, რომ მისი საქმით ქვეყნის მთავარი პროკურორი დაინტერესდება.
არტ-პროექტი „ბათუმის ეზოს ამბები“ იწყება
არტ-პროექტს დღეს საღამოს ბათუმის ისტორიული უბნის ხულოსა და გორგსალის ქუჩები უმასპინძლებს. ამ ქუჩის მაცხოვრებლების პირდი ნივთებით, ისტორიებით, ფოტოალბომებით, იტალიური ეზოების ძველი ატრიბუტიკით და წეს-ჩვეულებებით საგამოფენო ექსპონატები შეიქმნება.
პროექტი საღამოს 21:00 საათზე ბათუმის ქუჩებში ამერიკელი ხელოვანების ნამუშევარებით გაიხსნება. ორგანიზაცია micro-ფონის“ ცნობით, საღამოს ბათუმის ისტორიულ ქუჩებში ავტომანქანა სპეციფიური განათებითა და მუსიკალური გახმოვანებით ჩაივლის და ქალაქის ისტორიულ შენობებზე უჩვეულო ჩრდილებსა და კომპოზიციებს შექმნის.
12 ხელოვანი, სხვადასხვა სახელოვნებო ცენტრიდან 25 აგვისტომდე ეზოს მაცხოვრებლებთან ინტენსიური თანამშრომლობის საფუძველზე შექმნის ჯგუფურ და ინდივიდუალურ ნამუშევრებს, პერმანენტულის, პერფორმანსის ან დროებითის სახით. ნამუშევრები გამოიფინება იმავე ეზოებსა და ქუჩებში.
„micro-ფონის“ ცნობით, გამოფენები ქუჩებსა და ეზოებში მნიშვნელოვნად შეცვლიან ეზოების იერსახეს და მობინადრეთა აქამდე უცნობ, კულტურულ, ისტორიულ და ყოფით თავისებურებებს ხელოვნების ნიმუშების სახით წარმოადგენენ.
პროექტი ყოველწლიურია.
ივანიშვილი და სააკაშვილი ამერიკულ გემს ბათუმში ერთდროულად ესტუმრებიან
საქართველოში ამერიკის საელჩოს ინფორმაციით, ბათუმის ნავსადგურში გაჩერებულ აშშ-ის საზღვაო ძალების ხომალდ „ბალკლიზე“ ხვალ სხვადასხვა შეხვედრა და ტრენინგი გაიმართება.
ხვალ, 18:00 საათისთვის, „ბალკლის“ კაპიტნის სახელით ხომალდზე დაგეგმილია საქართველოს ხელისუფლების უმაღლესი თანამდებობის პირების ოფიციალური მიღებაც. ხომალდზე დიდი ალბათობით ელიან ქვეყნის პრეზიდენტს, მიხეილ სააკაშვილს. მასპინძელი მხარე აცხადებს, რომ ხომალდზე სტუმრობას დადასტურებულად გეგმავს პრემიერ-მინისტრი ბიძინა ივანიშვილი ოჯახთან ერთად.
ქვეყნის უმაღლესი თანამდებობის ორივე პირის მიღება ხომალდზე ერთსა და იმავე დროს არის დაგეგმილი.
ოფიციალური მიღების დასრულების შემდეგ, საქართველოში ამერიკის ელჩი და საქართველოს ხელისუფლების უმაღლესი პირები მედიისთვის განცხადებებს გააკეთებენ.
ბათუმს გაზის მიწოდება ხვალ საღამომდე აღუდგება
ბათუმისთვის გაზის მიწოდება უკვე დაიწყო, სრულად კი ხვალ საღამომდე აღუდგება. ამის შესახებ ინფორმაცია „ბათუმელებს“ „სოკარ ჯორჯია გაზ აჭარის“ დირექტორმა თენგიზ ქოქოლაძემ მიაწოდა.
„გაზის მიწოდება უკვე დაწყებულია. ახლა მიდის ჩატვირთვა და ხვალ საღამომდე ჩაირთვება ყველგან. ამჟამად ბენზეს დასახლებაში ირთვება გაზი, მერე ბარცხანა, შემდეგ გაუშვებენ ქალაქშიც. ოღონდ ღამის განმავლობაში კორპუსები არ ჩაირთვება, დილით ადრე რვა საათის შემდეგ დაიწყება,“ – განუცხადა „ბათუმელებს“ „სოკარ ჯორჯია გაზ აჭარის“ დირექტორმა თენგიზ ქოქოლაძემ.
მაღალი წნევის გაზსადენი გურიაში ორი დღის წინ დაზიანდა. ამის გამო მთელს აჭარას გაზის მიწოდება შეწყვეტილი ჰქონდა.
შიდა აუდიტის ორი წლის მუშაობის შედეგი – არც ერთი დასკვნა
სამსახურის უფროსი პირად საუბარში ამბობს, რომ აუდიტი 2011-2012 და მიმდინარე წლის მონაცემებს ერთდროულად ამუშავებს, მონიტორინგის შედეგები მხოლოდ მაშინ გასაჯაროვდება, როცა სამსახური ერთი წლის მონაცემებს შეისწავლის და დასკვნას დადებს.
„ბათუმელების“ კითხვას, როდის შეისწავლის შიდა აუდიტი ერთი წლის მონაცემებს და მოამზადებს დასკვნას, ჯამბულ თურმანიძე არ პასუხობს, თუმცა პირად საუბარში აღნიშნავს, რომ მისი მუშაობა ვადაში არ არის გაწერილი და დასკვნასა და მონიტორინგის შედეგებს მაშინ დადებს, როცა შესწავლა დასრულდება.
საკრებულოს თავმჯდომარემ ბადრი დიასამიძემ თქვა, რომ შიდა აუდიტმა შენიშვნები წარმოადგინა, რომელიც ბიუროს სხდომაზე დეპუტატებმა განიხილეს: „წარმოდგენილი შენიშვნები ბიუროს სხდომაზე განვიხილეთ, ის შენიშვნა, რომლებიც მისაღები იყო, გავუგზავნე წარმოების ხელმძღვანელებს და გავაცანი, შენიშვნები შემოვიდა, გადარიცხვებზე, საწვავზე, დარღვევები არ ყოფილა.“
მუნიციპალიტეტის გამგებელი ვაჟა ბოლქვაძე შიდა აუდიტის მუშაობით კმაყოფილია და დასძენს, რომ სამსახურს მისი გამგებლობის პერიოდის შესწავლა სთხოვა: „შიდა აუდიტი მუშაობს, მუშაობა ჯერ არ დაუსრულებია, ვთხოვე ჩემი მუშაობის პერიოდი შეესწავლათ, აუდიტი შესაბამისი დებულებით მოქმედებს,“ – ამბობს მუნიციპალიტეტის გამგებელი.
რას იღებს მაღალმთიანი აჭარა ცენტრალური ბიუჯეტიდან
ცენტრალური ბიუჯეტიდან გამოთანაბრებითი ტრანსფერის სახით დამტკიცებული თანხა ადგილობრივ თვითმმართველობებში ძირითადად სახელფასო ფონდს, კომუნალურ გადასახადებს, მუნიციპალიტეტში მოქმედ სპეციალურ და ჯანდაცვის პროგრამებს ხმარდება. სპეციალური ტრანსფერის სახით ცენტრალური ბიუჯეტიდან მიღებული თანხით კი მუნიციპალიტეტებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამა“ ხორციელდება.
სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მიმდინარე წელს ყველაზე მეტი თანხა ხულოს მუნიციპალიტეტს ერგო, ტრანსფერის სახით ადგილობრივი ბიუჯეტი ხულოში 5 მლნ 883 455 ლარით შეივსო, აქედან 4 მლნ 934 000 ლარი გამოთანაბრებითი ტრანსფერია, 949 455 ლარი კი – სპეციალური ტრანსფერი, რაც მთლიანად სოფლის მხარდაჭერის პროგრამას მოხმარდება.
ცენტრალური დაფინანსების გარდა ხულოს მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტი წლის ბოლომდე 912 000 ლარს აჭარის ბიუჯეტიდან მიიღებს, 912 000-ლარიანი გეგმიდან ამ ეტაპზე ხულოს მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში მხოლოდ 14 000 ლარია მიღებულია.
ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობის საფინანსო სამსახურის უფროსი თემურ ცეცხლაძე ამბობს, რომ ცენტრალური ბიუჯეტიდან ტრანსფერის ოდენობას მოსახლეობის რაოდენობა, გზების სიგრძე და ა.შ, სულ 16-მდე კომპონენტი განსაზღვრავს. მისივე თქმით, მუნიციპალიტეტის მიერ პრიორიტეტად შერჩეული პროექტის დაფინანსებაზე უარი არასოდეს მიუღიათ.
„ინფრასტრუქტურული პროექტები ძირითადად აჭარის ბიუჯეტიდან მიღებული ტრანსფერით ფინანსდება. პროექტი, რომლის დაფინანსებაც მოგვეთხოვოს და არ დაფინანსებულიყო – არ ყოფილა. მიმდინარე წელს აჭარის ბიუჯეტიდან მიღებული ტრანსფერით ორი დაწყებითი სკოლის მშენებლობა იგეგმება, რისთვისაც 60 000 ლარია გამოყოფილი, გარდა ამისა, დაბაში საყრდენი კედლების ჩამოსხმისთვის – 154 000 ლარი, ამხანაგობის ხელშეწყობის პროგრამაზე – 77 000 ლარი და კურორტ ბეშუმში სახანძრო შენობის მშენებლობისთვის 48 600 ლარია გაწერილი,“ – განმარტავს თემურ ცეცხლაძე.
ხულოსთან შედარებით ცენტრალური ბიუჯეტიდან უფრო ნაკლები თანხა მიიღო შუახევის მუნიციპალიტეტმა. ადგილობრივი ბიუჯეტი ტრანსფერის სახით აქ 4 043 900 ლარით შეივსო, აქედან გამოთანაბრებითი ტრანსფერი 3 მლნ 417 200 ლარი, სპეციალური ტრანსფერი კი – 626 700 ლარია. შუახევის მუნიციპალიტეტის საფინანსო სამსახურის საბიუჯეტო განყოფილების უფროსი თეიმურაზ კილაძე ამბობს, რომ ადგილობრივი ბიუჯეტი ძირითადად ტრანსფერზეა დამოკიდებული, რადგან ადგილობრივი შემოსავალი მწირია, ცენტრალური ბიუჯეტიდან სპეციალური ტრანსფერით მიღებული დაფინანსება კი სოფლის მხარდაჭერის პროგრამას ხმარდება. სპეციალური ტრანსფერის სახით გამოყოფილი 626 700 ლარიდან აქ ყველაზე მეტი თანხა – 150 000 ლარი სასმელი წყლის მილების შეძენას მოხმარდება.
მიმდინარე წელს შუახევის ადგილობრივმა შემოსავალმა, გეგმის მიხედვით, 250 000 ლარი უნდა შეადგინოს. თეიმურაზ კილაძე იმედოვნებს, რომ ადგილობრივი შემოსავალი 2013 წელს გეგმას გადააჭარბებს და ნახევარ მილიონს გაუტოლდება.
2012 წელს შუახევის მუნიციპალიტეტმა ცენტრალური ბიუჯეტიდან გამოთანაბრებითი ტრანსფერის სახით 3 მლნ 461 000 ლარი მიიღო, სპეციალური ტრანსფერი კი – 669 000 ლარი, აქედან 44 000 ლარით სარეზერვო ფონდი შეივსო, დანარჩენი თანხა სოფლის დახმარების პროგრამას მოხმარდა. ცენტრალური დაფინანსების გარდა შუახევის ბიუჯეტს აჭარის ბიუჯეტმა სპეციალური დანიშნულებით, ტრანსფერის სახით გასულ წელს 1 მლნ 638 200 ლარი გამოუყო. მილიონიანი ფონდიდან შუახევში სპორტკომპლექსი ააშენეს. მიმდინარე წელს კი შუახევში აჭარის ბიუჯეტიდან 964 200 ლარის მიღებას ელიან.
ცენტრალური ბიუჯეტიდან ყველაზე ნაკლებ დაფინანსებას აჭარის მაღალმთიანეთში ქედის მუნიციპალიტეტი მიიღებს. ქედის ბიუჯეტი ცენტრალური ბიუჯეტიდან გამოთანაბრებითი ტრანსფერით წლის ბოლომდე 2 მლნ 823 400 ლარით შეივსება, სპეციალური ტრანსფერით კი – 51 757 ლარს მიიღებს. აჭარის ბიუჯეტიდან ქედის ბიუჯეტს 2 მლნ 823 400 ლარი დაუმტკიცდა. აჭარის ბიუჯეტიდან გამოყოფილი ტრანსფერით ყველაზე მეტი თანხა ორი ბაგა-ბაღის მშენებლობასა და წყალსადენების რეაბილიტაციას მოხმარდება.
ქედის მუნიციპალიტეტის გამგებელი ვაჟა ბოლქვაძე ამბობს, რომ განსახორციელებელი პრიორიტეტები წინასწარ დგება და დაფინანსებაც შესაბამისად მტკიცდება: „განსახორციელებელ პრიორიტეტებს წინასწარ ვიხილავთ, საკითხზე ვთანხმდებით და რაც აუცილებლად გასაკეთებელია, ფინანსდება,“ – ამბობს გამგებელი.
მაღალმთიან მუნიციპალიტეტებში ადგილობრივი შემოსავალი ნახევარ მილიონსაც არ აღწევს. თვითმმართველობებში ადგილობრივი შემოსავლის გაზრდის შესაძლებლობას სოფლის მეურნეობისა და მთის ტურიზმის განვითარებაში ხედავენ.
შუახევის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე იური ქათამაძე ამბობს, რომ ადგილობრივი შემოსავლის გაზრდა არსებული პოტენციალის ათვისებით არის შესაძლებელი: `მთის რეგიონი არ არის ისეთი შემოსავლიანი, როგორც დაბის რაიონები, ამიტომ ხელისუფლება იძულებულია დაგვაფინანსოს. აქ შესაძლებელია განვითარდეს მთის ტურიზმი, მთა ჩირუხი, მთა ღომა – დიდი პოტენციალია. თუ მოხდება ამ პოტენციალის ათვისება, გაიზრდება ადგილობრივი შემოსავალი, რასაც გვთავაზობს ცენტრალური ბიუჯეტი, უნდა დავკმაყოფილდეთ. მე ვიმედოვნებ, რომ ქვეყნის ბიუჯეტი გაიზრდება და აისახება ჩვენს ბიუჯეტზეც. გასაკეთებელი ბევრია და ამჟამად არსებული ტრანსფერი ვერ ეყოფა, ვფიქრობ მომავალში მეტად დაგვაფინანსებს ხელისუფლება“, – იმედოვნებს საკრებულოს თავმჯდომარე.
ახალი ბაგა-ბაღები ქედაში
სარეკონსტრუქციო სამუშაოების დამკვეთი ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოა, შესაბამისად სამშენებლო და სარემონტო სამუშაოებთან დაკავშირებით ტენდერი მუნიციპალიტეტის გამგეობამ გამოაცხადა.
ახოში ბაგა-ბაღის სარემონტო სამუშაოებს ტენდერში გამარჯვებული შპს „ჯეო-ხარისხი“ აწარმოებს. სარემონტო სამუშაოებთან დაკავშირებით ქედის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ ხელშეკრულება გამარჯვებულ ფირმასთან 30 ივლისს 122 000 ლარზე გააფორმა, სატენდერო პირობების მიხედვით ობიექტი ნოემბერში უნდა ჩაბარდეს.
დოლოგნის ბაგა-ბაღის მოწყობისთვის 120 000 ლარია გამოყოფილი. ამ სოფელში ბაღის მოწყობისთვის ყოფილი ადმინისტრაციული შენობის რეაბილიტაცია მას შემდეგ დაიწყება, რაც ქედის მუნიციპალიტეტის მიერ გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვებული ფირმა გამოვლინდება, ბაგა-ბაღის მოწყობისთვის ტენდერი გასულ კვირას გამოცხადდა.
„ქედის ბაგა-ბაღების გაერთიანების“ დირექტორის აიშე თებიძის თქმით, ამ ეტაპზე არ არის გარკვეული, როგორ შეარჩევენ ახალგახსნილ ბაღებში თანამშრომლებს.