Batumelebi

დემოკრატიის ინსტიტუტი განცხადებას ავრცელებს აჭარის უმაღლეს საბჭოში არსებული „ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომისიის“  გაუქმების მოთხოვნით. ტექსტს უცვლელად გთავაზობთ: 

„აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოში 2013 წლის ივნისში ’’ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომისია’’ შეიქმნა.

ადამიანის უფლებათა დაცვა ძირითადად სამ მიმართულებას მოიცავს: ა) საკანონმდებლო ბაზის გაუმჯობესება; ბ) კანონის აღსრულებაზე ზედამხედველობა/კონტროლი; გ) ადამიანის უფლებების დაცვა პრაქტიკული თვალსაზრისით (სამართლებრივი დახმარება, ადვოკატირება). აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოს ზემოთჩამოთვლილი მიმართულებებიდან არცერთ სფეროში არ გააჩნია უფლებამოსილება.

ადამიანის უფლებების დაცვა ნებისმიერ მოქალაქეს შეუძლია, მით უფრო დეპუტატს, თუმცა, როდესაც სახელმწიფო ბიუჯეტის ფარგლებში ადამიანის უფლებათა დაცვის სისტემა იქმნება, მას შესაბამისი უფლებამოსილება და ინსტრუმენტები სჭირდება, რაც ამ შემთხვევაში აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკას არ გააჩნია. 

’’აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციის’’ მე-8 მუხლის შესაბამისად: ’’აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო არის აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის წარმომადგენლობითი ორგანო, რომელიც თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, ახორციელებს საკანონმდებლო საქმიანობას, აკონტროლებს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქმიანობას და ასრულებს საქართველოსა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა უფლებამოსილებებს’’. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განსაკუთრებული გამგებლობას მიკუთვნებული საკითხების (თავისი კომპეტენცია) ნუსხაში საერთოდ არ გვხვდება ადამიანის უფლებათა დაცვა, შესაბამისად აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოში თავისი კომპეტენციის ფარგლებს გარეთ ’’ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომისიის’’ არსებობის სამართლებრივი საფუძვლები არ არსებობს.

აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს ’’ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომისიის’’ საქმიანობის ძირითადი მიმართულებებია (კომისიის დებულების მე-5 მუხლი): ა) ადამიანის უფლებათა საკითხებზე საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფა და მის განხორციელებაზე მონიტორინგი; ბ) ადამიანის უფლებათა სფეროში პოლიტიკის შემუშავებასა და განხორციელებაში მონაწილეობა; გ) ადამიანის უფლებათა საკითხებზე მიღებული საკანონმდებლო აქტების, დადგენილებებისა და სხვა გადაწყვეტილებების შესრულების კონტროლი.
’’აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სტატუსის შესახებ’’ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის მე-9 მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად: ’’აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკას არა აქვს უფლება, ნორმატიული აქტით მოაწესრიგოს საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით გათვალისწინებული საკითხები’’. საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავი, სწორედ ადამიანის უფლებებს ეხება. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოს ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხების მოწესრიგების, პოლიტიკის შემუშავებისა და განხორციელების პროცესში რაიმე სახის ნორმატიული აქტის მიღების უფლება არ გააჩნია. შესაბამისად კომისიის ’’საქმიანობის ძირითადი მიმართულებების’’ აღსრულება პრაქტიკულად შეუძლებელია.

როგორც ამავე კომისიის დებულებიდან ჩანს, კომისიის ფუნქცია მხოლოდ საკანონმდებლო კუთხით მუშაობაა, მაშინ როცა, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოში არსებობს სხვა მუდმივმოქმედი კომისიებიც, მათ შორის საკონსტიტუციო, იურიდიულ და საპროცედურო საკითხთა კომისია, რომლებიც თავისი საქმიანობის მიმართულებების მიხედვით, თავისთავად მოიცავს ყველა იმ საკითხს, რომელიც ’’ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომისიის’’ საქმიანობის ძირითადი მიმართულებებია.

თუ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოში ’’ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომისიის’’ არსებობა და ამ მიზნით საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვა რაიმე ლოგიკით გამართლებულია, ზუსტად იგივე არგუმენტით ამგვარი კომისია შეიძლება შეიქმნას აჭარის მთავრობაში, სამინისტროებში, საკრებულოში, გამგეობაში, დასუფთავების სამსახურში და ა.შ. საბიუჯეტო დაფინანსებით სახელმწიფო ინსტიტუტები მხოლოდ მკაფიოდ განსაზღვრული კომპეტენციის ფარგლებში, კანონმდებლობით დაკისრებული ამოცანების შესასრულებლად უნდა იქმნებოდეს.
ზემოთაღნიშნულიდან გამომდინარე, მიგვაჩნია, რომ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოში’’ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომისია’’ უნდა გაუქმდეს.“ – ნათქვამია განცხადებაში. 

შეგახსენებთ, რომ ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომისიას დეპუტატი მედეა ვასაძე ხელმძღვანელობს, 2013 წელს მას მოქალაქე დოდო დიასამიძემ უჩივლა. იგი დეპუტატს ფიზიკურ და სიტყვიერ შეურაცხყოფაში ადანაშაულებს. პროკურატურა ამ საქმეს ჯერ ისევ იძიებს.

მედეა ვასაძეს ასევე უჩივლა მისმა ყოფილმა თანაშემწემ, სოფიო კობალაძემ.

ბოლო, გახმაურებული ინციდენტი კი ჟურნალისტ ჯაბა ანანიძეს უკავშირდება. ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომისიის ხელმძღვანელი მედეა ვასაძე  ჯაბა ანანიძეს საგამოძიებო ფილმის – „უმაღლესი კომფორტით“, ეთერში გასვლის შემდეგ დაუკავშირდა  და უთხრა, რომ მას უახლოეს დღეებში პროკურატურა დაკითხავდა. მან ასევე ჟურნალისტს უთხრა, რომ ქალაქში ხმები დადიოდა მისი „ორიენტაციის შესახებ“.  

 აღნიშნულ შემთხვევას ჟურნალისტი აფასებს როგორც ჟურნალისტურ საქმიანობაში ხელშეშლას და შანტაჟის მცდელობას. ჯაბა ანანიძემ ამ ფაქტზე პროკურატურას მიმართა. 

მალხაზ ჭკადუა, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ ბათუმის ოფისის კოორდინატორი ამბობს, რომ 2014 წლის თვითმმართველობის არჩევნებზე აჭარაში მშვიდი სიტუაცია იყო: „აჭარაში არ დაფიქსირებულა არსებითი ხასიათის დარღვევები, ისეთი, რომელმაც შეიძლება საბოლოო შედეგზე გავლენა იქონიოს, თუმცა იყო ბევრი პროცედურული და ტექნიკური ხასიათის გადაცდომა, დარღვევა, რომელიც დაფიქსირდა საარჩევნო უბნის გახსნიდან დღის ათ საათამდე. ეს ეხებოდა, ვთქვათ, საკონტროლო ფურცლის არადროულად ჩაგდებას, იყო ფაქტი, როცა პირველ მოქალაქეს ისე მიაცემინეს ხმა, რომ არ იყო საკონტროლო ფურცელი ყუთში ჩაგდებული. იყო შემთხვევა, როცა ჩვენი დამკვირვებლები არ შეუშვეს უბნებზე, მაგრამ ჩავრთეთ საოლქო და აღმოიფხვრა ეს პრობლემა.

ძირითადი, რაც ყველაზე თვალშისაცემი იყო, ბათუმის რამდენიმე უბანზე შეინიშნებოდა „ოცნების“ აქტივისტების მობილიზება, იმისათვის, რომ აღერიცხათ რამდენი ადამიანი მივიდა არჩევნებზე. მე არ მინახავს, ისინი ეწეოდნენ  თუ არა პოლიტიკურ აგიტაციას, თუმცა ის, რომ უბანთან ახლოს იდგნენ, არ არის კანონდარღვევა. პრობლემა იყო ის, რომ ადამიანები, რომლებიც წარმოადგენდნენ ახლად ჩამოყალიბებულ არასამთავრობო ორგანიზაციებს, ფაქტობრივად, იყვნენ პოლიტიკური პარტიების სუბიექტები და მათი საქმე იყო მხოლოდ და მხოლოდ ის, რომ აღერიცხათ უბანზე მისული ამომრჩეველი. ეს არის დამატებითი გზა პარტიებისთვის, ჰყავდეთ უფრო მეტი დამკვირვებელი უბანზე, მაგრამ ფაქტია, რომ ისინი ჩვენგან განსხვავებით, აკვირდებოდნენ მხოლოდ ამომრჩეველთა რაოდენობას და მათი კვალიფიკაციაც არ იყო ისეთი, რაც მოეთხოვება არასამთავრობო ორგანიზაციის წარმომადგენელს.“

მადონა ბერიძე, სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო ორგანიზაციის აჭარა-გურია-ფოთის რეგიონალური კოორდინატორი „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ 2014 წლის თვითმმართველობის არჩევნებზე აჭარაში მათმა ორგანიზაციამ ძირითადად პროცედურული ხასიათის დარღვევები დააფიქსირა: „ბათუმის მასშტაბით ჩვენ ყველა უბანზე გვყავდა დამკვირვებელი, დაფიქსირდა ისეთი დარღვევები, როგორიც არის: გადასატანი ყუთის სია ამოვიდა ისე, რომ არც ერთ ამომრჩეველს ხელი არ ჰქონდა მოწერილი, ამომრჩეველს კი ხმა  ჰქონდა მიცემული; აგიტაციის ფაქტი დავაფიქსირეთ; ასევე მარკირების გარეშე ხმის მიცემის ფაქტი; ამომრჩეველს ხელი დახვდა სიაში მოწერილი; იყო შემთხვევა, როდესაც საარჩევნო სიაში არ იყო ამომრჩეველი; #21-ე უბანზე ჩვენს დამკვირვებელს შეეზღუდა დაკვირვების უფლება; ჩვენმა ორგანიზაციამ ამ დრომდე ბათუმში დაწერა ცხრა საჩივარი და ჩვენ ვითხოვთ დისციპლინურ პასუხისმგებლობას. ასევე, ხაზს გავუსვამ იმას, რომ აქტიურად გამოიკვეთა ჩანაწერთა წიგნში ჩანაწერის გაკეთებისა და საჩივრის დაწერის პრობლემა. რატომღაც ყველა საარჩევნო ადმინისტრაციაში მიიჩნევენ, რომ ეს დიდი პრობლემაა და ამ უფლებას უზღუდავენ დამკვირვებლებს.

ძირითადად პროცედურული ხასიათის დარღვევებია და ჩვენ ვითხოვთ დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაყენებას იმ ადამიანების, ვის მიმართაც დაფიქსირდა შენიშვნები.“ მადონა ბერიძე ამბობს, რომ თითქმის იმავე ხასიათის დარღვევები დაფიქსირდა 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზეც.

გია ქარცივაძე, ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის აჭარის ფილიალის ხელმძღვანელი ამბობს, რომ საიას აჭარაში 70 საარჩევნო უბნის დამკვირვებელი ჰყავდა:  „ძირითადად იყო ტექნიკური ხასიათის დარღვევები, რაც იყო გამოწვეული საუბნო-საარჩევნო კომისიის წევრების არაკომპეტენტურობით. გასულ არჩევნებს რომ შევადაროთ, ძირითადად იმავე ტიპის, ტექნიკური ხასიათის დარღვევებია. არსებითია ის, რომ მომავალი არჩევნებისთვის უნდა შეიცვალოს საარჩევნო ადმინისტრაციის დაკომპლექტების წესი“-  ამბობს გია ქარცივაძე.

ირაკლი ჭეიშვილი, თამაზ თურმანიძე, თენგიზ აფხაზავა და ნატალია ზოიძე. კოალიციიდან საკრებულოში შევლენ:  „რესპუბლიკელი“ ზაურ ახვლედიანი, „თავისუფალი დემოკრატებიდან“ – ნინო ბერაძე, კონსერვატიული პარტიიდან -დიმიტრი დარჩია.

რაც შეეხება მაჟორიტარებს, საკრებულოში „ოცნება“ ამ დროისთვის  ცხრა მანდატითაა წარმოდგენილი. მეათე  მანდატით თეიმურაზ ყურაშვილი უნდა შესულიყო, თუმცა ამ უბნის შედეგები საოლქო საარჩევნო კომისიამ გააბათილა და საბოლოო შედეგი მეორე ტურის შემდეგ იქნება ცნობილი.

„ოცნების“ მაჟორიტარები არიან:  ჯაბა ბერიძე, ლევან კინწურაშვილი, თეიმურაზ ორაგველიძე,  თეიმურაზ ბასილაძე,  ირაკლი ჩავლეიშვილი,  კობა ჩხეიძე,  ვაჟა რამიშვილი,  ლაშა სირაბიძე,  ირაკლი მიქელაძე. 

50 პოცენტით ლიდერობს კოალიცია „ქართული ოცნება“,

18, 7 – ნაციონალური მოძრაობა.

15, 7 – ნინო ბურჯანაძის „ერთიანი ოპოზიცია“

4,7  –  დავით თარხანმოურავის „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი“

სხვა პარტიებმა ბარიერი ვერ გადალახეს.

რაც შეეხება გამგებლობის კანდიდატს, ლიდერობს კოალიცია „ქართული ოცნების“ კანდიდატი ნადიმ ვარშანიძე.

ამ მონაცემების მიხედვით ხელვაჩაურში ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების მეორე თურის ჩატარება საჭირო არ იქნება. 

“ჩვენი გათვლებით კარგი შედეგებია, უბრალოდ ოფიციალურ ინფორმაციას ველოდებით. დაგეგმილი არაფერი გვაქვს, სპონტანურად აღვნიშნავთ აუცილებლად. სავალდებულო არ არის ფოიერვერკი. ხახლი მოვა – ჩვენი მხარდამჭერები და ეს იქნება” – ამბობს გიორგი ერმაკოვის პრესსამსახური.

ბათუმის მერობის კანდიდატის, გოჩა გუგუნავას შტაბის  განცხადებით, არჩილ ხაბაძემ მოსახლეობას წინასაარჩევნოდ მიწის დარეგისტრირებას დაპირდა, რაც წინასაარჩევნო მოსყიდვაა.

„კომისია არის შექმნილი და ყოველ დღე ვმუშაობთ იმაზე, რომ სწორი გადაწყვეტილება მივიღოთ“- ეუბნება არჩილ ხაბაძე შეხვედრაზე მისულ მოსახლეობას.

ვიდეოჩანაწერში ჩანს, რომ საუბარში ერთვება შეხვედრაზე მყოფი ერთ-ერთი მამაკაცი, რომელიც ამბობს:  „თუ გინდათ არჩევნებამდე დავანაწილოთ ეს ნაკვეთები, რახან წამოიჭრა ეს საკითხი. მოიტანეთ რეალური სია, ცენტრალური ხელისუფლებიდანაც არის პოლიტიკური ნება და ბატონმა არჩილმაც ბრძანა“.

„არც ვყიდით (მიწას)და არც არაფერს ვუშვებით…“ -ამბობს ხაბაძე ჩანაწერში.

არჩილ ხაბაძემ, გავრცელებულ ვიდეოსთან დაკავშირი კომენტარი, საკუთარი ფეისბუკის გვერდზე გააკეთა. განცხადებას გთავაზობთ უცვლელად:

„ არ მაქვს სურვილი აგონიაში მყოფი ოპონენტების პროვოკაციას ავყვე, მაგრამ საზოგადოების ინტერესების გათვალისწინებით საჭიროდ ვთვლი გამოვეხმაურო გოჩა გუგუნავას განცხადებას, თითქოს გონიოს მოსახლეობას მიწების დაბრუნებას დავპირდი არჩევნებში ხმის მიცემის სანაცვლოდ.

სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებ, რომ აღნიშნული ინფორმაცია არ შეესაბამება სიმართლეს. 13 ივნისს უფლებადამცველ თამაზ ბაკურიძესთან ერთად მართლაც შევხვდი გონიოს მოსახლეობას მათივე თხოვნით და კიდევ ერთხელ განვუმარტე, რომ სამთავრობო კომისია მუშაობს აღნიშნულ საკითხზე და მხოლოდ შესწავლისა და საბოლოო დასკვნის შემდეგ იქნება შესაძლებელი მათ მოთხოვნებზე რეაგირება. არანაირი საუბარი არჩევნებზე და დაპირება მიწების დაბრუნებაზე არ ყოფილა. რაც შეეხება ოპონენტის მიერ გავრცელებულ ვიდეოს, ისიც ადასტურებს, რომ საუბარი არჩევნებს არ ეხებოდა“.

„დღეს ვიყავით ძალიან ბევრ საარჩევნო უბანზე და თითქმის ყველგან დაგვხვდნენ მობილიზებული მმართველი პარტიის დამთვლელები. ისევ კორიდორში უწევთ ადამიანებს არჩევანს გაკეთება, მათ ითვლიან, როგორც ცხვრებს!“  -ეს განცხადება დღეს „სალომე ზურაბიშვილი – საქართველოს გზის“ ბათუმის ოფისში გამართულ ბრიფინგზე გაკეთდა. ბრიფინგზე ვიდეომასალაც წამოადგინეს, სადაც ჩანს, #16 უბანზე მობილიზებული სამარშუტო ტაქსი, რომელსიც ქალბატონები ისხდნენ ხელში სიებით.

ბრიფინგზე „სალომე ზურაბიშვილი – საქართველოს გზის“ დამკვირვებლების მიერ დაფიქსირებულ სხვა დარღვევებზეც ისაუბრეს. კერძოდ, ბათუმის 38-ე უბანზე „ქართული ოცნების“ დამკვირვებელმა ერთ-ერთ ამომრჩეველს 50 ლარი გადასცა. მმართველი პარტიის დამკვირვებელმა თანხის გადაცემის ფაქტი აღიარა, თუმცა უარყო, რომ ამომრჩევლის მოსყიდვას ცდილობდა.

გიორგი კირთაძის თქმით, მათ დამკვირვებლებს დღის განმავლობაში ხელი ეშლებოდათ ვიდეო გადაღებაში, რაც კანონით დაუშვებელია, მისივე თქმით პრობლემები იყო საჩივრების დაწერასთან დაკავშირებითაც, კერძოდ კი, რამდენიმე უბანში მდივანი არ არეგისტრირებდა საჩივარს და არ იძლეოდა დამოწმებულ ცნობას.

ნაციონალური მოძრაობის წარმომადგენლები ვარაუდობენ, რომ ახლა ქართული ოცნება გეგმავს ე.წ. “კარუსელის” ჩატარებას – “მათ წინასაარჩევნოდ ყველაფერი გააკეთეს იმისთვის რომ გაეგოთ, თუ რომელი ამომრჩევლები არ მივიდოდნენ უბანზე. მაგალითად #82 უბანზე ხმის მისაცემად მისულ ამომრჩეველს, მის ნაცვლად ხმა უკვე მიცემული დახვდა” – ამბობს ის. თუმცა მათ მიერვე მოწედებული ინფორმაციით, ამ დარღვევაზე საჩივარი არ დაწერილა.

ბათუმის #30-ე საარჩევნო უბანთან, რამდენიმე ათეულ მეტრის დაშორებით მოქალაქეების ჯგუფია მობილიზებული. ერთ-ერთი დამკვირვებელი, მიხეილ ფუტკარაძე ამბობს, რომ მათ სიები აქვთ და „ქართული ოცნების“ კოორდინატორები  არიან. „ბათუმელების“ ჟურნალისტს ერთ-ერთმა მოქალაქემ, დალი ქემოკლიძემ ცესკოს აკრედიტაცია წარუდგინა, სადაც აღნიშნულია, რომ იგი სამოქალაქო საზოგადოების განვითარების ცენტრის წამომადგენელია. ტელეფონზე საუბრის შემდეგ მან განაცხადა, რომ მას აქვს კანონით იქ ყოფნის უფლება. პეროდულად იგი საარჩევნო უბანში ბრუნდება და კომისის თავმჯდომარეს განცალკევებით ესაუბრება.

„ქართული ოცნების“ კოორდნატორები არიან  #38 უბანზეც. უბანზე მისულ „ბათუმელების“ კორესპოდენტს დამკვირვებელმა უთხრა, რომ მან შენიშნა, როგორ გადასცემდნენ ფულს საარჩევნო უბანთან მობილიზებული ადამიანები მოქალაქეს. „ვალი გვქონდა მძღოლის და გადავუხადეთ“ – ასე განუმარტეს „ბათუმელების“ კორესპოდენტს ფულის გადაცემის მიზეზი ჯგუფის წევრებმა და საარჩევნო უბნიდან მოშორებით გადაინაცვლეს. მათ შორის არიან „ქართული ოცნების“ ბათუმის ორგანიზაციის ახალგაზრდული ფრთის წევრები.

„ქართული ოცნების“ ბათუმის შტაბის ხელმძღვანელი ირაკლი ჭეიშვილი ადასტურებს, რომ მათი წარმომადგენლები საარჩევნო უბნებთან შორიახლოს მოქალაქეების არჩევნებზე მისვლას უწევენ კოორდნაციას, მისი თქმით, ეს კანონის ჩარჩოებში ჯდება. ირაკლი ჭეიშვილი არ აკონკრეტებს, მათი რამდენი წარმომადგენელი მუშაობს დღეს ბათუმში საარჩევნო უბნებთან.

30-ე საარჩევნო უბანი

მე-6 და 52-ე საარჩევნო უბნები

68-ე საარჩევნო უბანი

12 საათის მონაცემებით რეგისტრირებული 103 ამომრჩველიდან უკვე ხმა მისცა 92 ამომრჩეველმა. კომისიის წევრები ასევე ამ უბნის ამომრჩველები არიან, თუმცა, ბიულეტენების სიმცირის გამო, რამდენიმე მათგანმა შესაძლოა ხმა ვერ მისცეს. 103 ამომრჩევლისთვის უბანზე 100 ბიულეტენია.

23:05 მას შემდეგ, რაც ოლქის თვმჯდომარე და საიას წარმომადგენლები #30 უბანზე მივიდნენ, დათვლის პროცედურა გაგრძელდა ისე, როგორც ამას საიას დამკვირვებელი მაკა დოლიზე ითხოვდა. იქამდე კომისიის წევრები ბიულეტენებს ახარისხებდნენ უხმოდ ისე, რომ არ აცხადებდნენ თუ ვინ რამდენი ხმა დააგროვა.

22:59 #30 უბანზე, ბათუმის ოლქის თავმჯდომარის კახა ჯაიანისგან კომისიის წევრებმა მიიღეს შენიშვნა – “გიწერენ საჩივარს ჩაიბარეთ, მიეცით ცნობა.”

22:50 #30 უბანზე იმყოფება ბათუმი ოლქის თავმჯდომარე კახა ჯაიანი და საიას წარმომადგენელი ნინო ტავლალაშვილი, ასევე “სამართლიანი არჩევნებიდან” მადონა ბერიძე. ისინი არკვევენ თუ, რატომ მოითხოვა კომისიის თავმჯდომარემ საიას დამკვირვებლის მაკა დოლიძის ჩანაცვლება.

22:40 #30 უბნის კომისიის თავმჯდომარემ დაურეკა ოლქის თავმჯდომარეს, საიას და “სამართლიანი არჩეევნების” დამკვირვებლების შესახებ და უთხრა რომ – მოაშოროს.  დამკვირვებლების მიმართ, შეურაცხმყოფელი წინადადებები ამ უბანზე მთელი დღეა ისმის. 

პრეტენზიები ამ დამკვირვებლების მიმართ, ოპოზიციური პოარტიების წარმომადგენლებსაც ჰქონდათ, იმის გამო რომ მათი მიზეზით პროცედურა გაჭიანურდა.

21:11  #30 უბანზე კენჭისყრით გამოვლენილი მთვლელი შეცვალეს, რის გამოც საიას დამკვირვებელი წერს საჩივარს. კომისიის წევრების მხრიდან მის მიმართ ისმის ფრაზები – “როგორ იქცევი, ასე არ შეიძლება, ყველაფერი წინ გაქვს”.

18:06 #29 უბანზე, 17 საათისთვის 1426-დან მხოლოდ 337-მა ამომრჩეველი მივიდა. ამ დრომდე ამ უბანზე საჩივარი არ დაწერილა.

17:50 ქედაში განსაკუთრებული აქტივობა წონიარისის თემში, საჯარო სკოლის შენობაში გახსნილ #29 უბანზე ფიქსირდება.

როგორც  ერ-ერთი ამომრჩეველი ამბობს, ამ უბანზე ამორჩევლები სოფლებიდან კანდიდატებს მოჰყავთ, ამ მაჟორიტარულ ოლქში ორი დამოუკიდებელი კანდიდატია.

ამავე უბანზე რეგისრატორმა, ჟუჟუნა გოგიტიძემ ამომრჩეველს ერთის ნაცვლად გამგებლობის ორი ბიულეტენი გადასცა, აღნიშნულთან დაკავშირებით შენიშვნა ჩანაწერთა წიგნში არასამთავრობო ორგანიზაცია “სამართლიანი არჩევნების” წარმომადგენელმა შეიტანა

16:30 #38 უბანზე, მოქალაქემ ვერ იპოვა თავისი თავი სიაში, მისივე ვარაუდით ამის მიზეზი საცხოვრებელი მისამართის შეცვლა გახდა. მას ხმის მიცემის საშუალება არ მიეცა.

16:01 #38 საარჩევნო უბანზე “მომავლის არჩევნების” დამკვირვებელს, კომისიის თავმჯდომარე არ აძლევდა ვიდეოს გადაღების საშუალებას, თუმცა მას შემდეგ რაც საჩივარი დაიწერა, მას მიეცა გადაღების უფლება.

15:02 ამ დროსთვის #17 უბანზე 1392-დან 292-მა ამომრჩეველმა მისცა ხმა, #54 უბანზე 1368-დან 336-მა, ხოლო #18 საარჩევნო უბანზე 1474 ამომრჩევლიდან 320-მა. 

14:10 ამ დროისათვის რამდენიმე უბანზე ამომრჩეველთა დაბალი აქტივობა შეინიშნება. ბათუმის #19 უბანზე სიაში 1416 ამომრჩევლიდან 180-მა ამომრჩეველმა მისცა ხმა, #16 უბანზე – 1517 ამომრჩევლიდან 250-მა ამომრჩეველმა. 

13: 21 #53 უბანზე ჩანაწერთა წიგნში გაკეთებული საიას დამკვირვებლის შენიშვნის მიხედვით, დილის 8 საათისთვის უბანი მზად არ იყო გახსნისთვის, შევსებული არ იყო საკონტროლო ფურცელი და კომისიის თავმჯდომარემ ამ გამოაცხადა ბიულეტენების ოდენობა. ამ უბანზე 1264 ამომრჩეველია რეგისტრირებული. 12 საათის მონაცემებით ხმა მისცა 148 ამომრჩეველმა. 

12:45 #13 საარჩევნო უბანზე 41 ნომრიანი მაისურით მოსულმა მოხუცმა მისცა ხმა, რის თაობაზეც შენიშვნა დაიწერა. უბანზე 1430 ამომრჩეველია რეგისტრირებული, აქედან ხმა მისცა 185-მა ამომრჩეველმა. 

12: 20 ბათუმის #102 უბანთან ახლოს „დემოკრატიის განვითარების ეროვნული ცენტრის“ დამკვირვებლის, ბექა ექსეულიძის თქმით, „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერების მობილიზება შეინიშნებოდა. 

„სამარშუტო ტაქსით იყვნენ, დაახლოებით 15 ადამიანი. 20-25 მეტრის მოშორებით იდგნენ საარჩევნო უბნიდან, სიებით და ტელეფონზე რეკავდნენ, ხალხს მოუწოდებდნენ მხარი დაეჭირათ „ქართული ოცნებისათვის“. მისი თმით, ისმოდა მოწოდებები „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წინააღმდეგაც. 

დამკვირვებლის თქმით, აღნიშნული ფაქტის შემდეგ უბანზე ამერიკის საელჩოს წარმომადგენლები მივიდნენ და მოისმინეს ინფორმაცია ამის შესახებ. ფაქტზე დაიწერა საჩივარი. 

უბნის საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარის, მერაბ ბოლქვაძის თქმით, ამჟამად უბანზე სიმშვიდეა. საარჩევნო უბანზე 1246 ამომრჩეველია რეგისტირებული.

12: 10 ამ დროისთვის ერთი საჩივარია დაწერილი შუახევის მუნიციპალიტეტში, საჩივარი არასამთავრობო ორგანოზაცია „სამართლიანმა არჩევნებმა“ # 38 უბანზე დაწერა, უბანზე ერთდროულად შევიდნენ „ქართული ოცნებისა“ და „ლეიბორისტული პარტიების“ ორი წარმომადგენელი, არასამთავრობომ ეს ფაქტი გაასაჩივრა. 

12 საათის მონაცემებით შუახევში 15087 ამომრჩევლიდან ხმა მისცა 3 267 ამომრჩეველმა.

12:09 #91 უბანზე ამომრჩეველი 11 საათის შემდეგ გააქტიურდა. კომისიის თავმჯდომარის თქმით არჩევნები ექსცესების გარეშე მიმდინარეობს და წინა არჩევნებთან შედარებით აქტივობა დაბალია. ამ უბანზე რეგისტირირებული 1425 ამომრჩევლიდან ამ დროისათვის ხმა მისცა 248 ამომრჩეველმა. 

11: 45 #66 -ე უბანს გახსნისას მზად არ იყო საარჩევნო ბიულეტენები. უბანზე რამდენიმე შენიშვნა დაიწერა, მათ შორის: გაფრთხილებულ იქნა თავმჯდომარე; კომისიის წევრი, რომელიც საარჩევნო უბანზე ეწეოდა სიგარეტს და რეგისტრატორი, რომელმაც რამდენიმე ბიულეტენს წინასწარ მოაწერა ხელი, იმ მიზეზით, რომ ამომრჩევლის ნაკადი იყო დიდი და დროს დაზოგავდა, შენიშვნის შემდეგ მან ბიულეტენების ხელმოწერა შეწყვიტა. #66-ე უბანზე 1120 ამომრჩეველია.