„ბათუმის სტადიონი შექმნილია მრაფალფუნქციური გამოყენებისთვის. აქ გაიმართება ისეთი ღონისძიებებიც, როგორიცაა: კონცერტები, მიღებები და საზოგადო მოღვაწეების გამოსვლები” – აღნიშნულია პროექტის აღწერილობით ბარათში. აქვე ვკითხულობთ, რომ მზის სინათლის თავიდან არიდების მიზნით მისი მდებარეობა ორიენტირებული იქნება ჩრდილო-სამხრეთისაკენ. სტადიონის ვიზუალი – ტალღოვანი ზოლები დაკლაკნილი ხვეულებით, პროექტის ავტორების კონცეფციით აღნიშნავს მდინარე ჭოროხის შესართავსა და შავი ზღვის ტალღებს.
სტადიონის პროექტი განათების დროს
სტადიონის კომპლექსში იქნება მაღაზიები, რესტორნები, საინფორმაციო პუნქტები, საპირფარეშოები, გამოსაცვლელი ოთახები, საკონფერენციო დარბაზები, სასწრაფო დახმარების ცენტრი. ევროპისა (UEFA) და მსოფლიოს (FIFA) ფეხბურთის ფედერაციების მიერ დაწესებული სტანდარტების მიხედვით მაყურებლის ზონისგან ცალკე უნდა იყოს განსაკუთრებული სტუმრებისთვის 400 კვ.მ-ზე განთავსებული 500-ადგილიანი VIP ზონა და 150-ადგილიანი VIP პარკირების სივრცე; საფეხბურთო მოედანი ზომით – 105X68 მეტრი და მის ირგვლივ მძლეოსნობისთვის განკუთვნილი სარბენი ბილიკები. მსაჯებისთვის განკუთვნილი ოთახები – 20 კვ.მ-ზე; სტადიონი ფერადი მონიტორებით აღიჭურვება და ექნება 10 კვ. მ-ზე განთავსებული 4 კამერა.
სტადიონის კომპლექსში შედის მედიის სამუშაო სივრცე, რომელიც განთავსდება 300 კვ.მ-ზე და განკუთვნილი იქნება 75 მედიის წარმომადგენლისა და 25 ფოტოგრაფისთვის. ცალკე იქნება პრესის ოთახი – 100-ადგილიანი დახურული სივრცე სკამებითა და მაგიდით; რადიოგანყოფილება – 25 რადიო და ტელეკომენტატორისთვის და 2 სატელევიზიო სტუდია.
სტადიონის მიმდებარე ტერიტორია
ტერიტორია, სადაც სტადიონი უნდა აშენდეს, ლეონიძისა და გაგარინის ქუჩებს შორისაა მოქცეული. გაგარინის ქუჩა სტადიონის ჩრდილოეთით, ლეონიძის ქუჩა კი, სამხრეთით მდებარეობს. მოედანზე მაყურებელი ოთხ ნაკადად, დასავლეთისა და აღმოსავლეთის მხრიდან მივა. სტადიონს სულ 16 შესასვლელი ექნება. ლეონიძის ქუჩის მხარეს განთავსდება საზოგადოებრივი ტრანსპორტის პარკინგი და დამატებითი შესასვლელი. VIP მაყურებელს ცალკე შესასვლელი ექნება გაგარინის ქუჩიდან.
42100 კვ.მ ფართობზე, რომელიც საცალფეხო გზისთვის იქნება განკუთვნილი, ქვაფენილები დაიგება. დასავლეთით, სამკუთხედის ფორმის ნაწილში ფრენბურთის პავილიონი განთავსდება. ფრენბურთის ძირითადი დარბაზი 3500 მაყურებელს, დამხმარე დარბაზი კი, 800 გულშემატკივარს დაიტევს. პროექტის მიხედვით სტადიონის ირგვლივ მდებარე ქუჩები შეიძლება გაფართოვდეს.
სტადიონი წვიმის დროს
სტადიონის პროექტების პრეზენტაციაზე, რომელიც ბათუმში სასტუმრო „რედისონში” ორ დღეს გრძელდებოდა, ყველაზე მეტად ორი საკითხი გამოიკვეთა – რამდენად იქნება სტადიონი რეგიონის ამინდზე გათვლილი და სად განთავსდება ავტოსადგომი, რომელმაც საერთაშორისო სტანდარტების მიხედვით 2000 ავტომობილი უნდა დაიტიოს.
სტადიონზე მაყურებელთა ტრიბუნები მთლიანად დახურული იქნება, ღია იქნება ფეხბურთის სათამაშო მოედანი. ეს პროექტი სპეციალურად შექმნილმა 19-კაციანმა კომისიამ საპროექტო კონკურსში მონაწილე 11 პროექტიდან შეარჩია.
არქიტექტორის, აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის მრჩევლისა და კომისიის ერთ-ერთი წევრის დავით ზოიძის თქმით, კონკურსის ერთ-ერთი მოთხოვნა იყო ნებისმიერ ამინდში თამაშის შესაძლებლობა. „იმის გამო, რომ ბათუმი ნალექიანი ქალაქია, მოთხოვნა გვქონდა მაყურებელთა ტრიბუნები ასი პროცენტით დახურულიყო. როგორც წესი, ასეთი კომპლექსები მთლიანად გადახურული არსად არ არის. ფეხბურთელებს წვიმაშიც უწევთ თამაში, მზეშიც, ქარიან და თოვლიან ამინდშიც. ასი პროცენტით დახურული სტადიონი დიდ ხარჯებთან იქნებოდა დაკავშირებული და გააძვირებდა ობიექტის მშენებლობას. დღეს პროექტი ოცი ათას მაყურებელზეა გათვლილი, მაგრამ სამომავლოდ თუ უფრო მეტი პოპულარობა შეიძინა ფეხბურთმა და საჭიროება გაჩნდა, სტადიონს შესაძლებლობა უნდა ჰქონდეს კიდევ რამდენიმე ათასი მაყურებელი დაემატოს” – აღნიშნა დავით ზოიძემ.
რატომ ეს პროექტი?
როგორც საკონკურსო კომისიის წევრმა, სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის ხელმძღვანელმა ნათია აფხაზავამ განაცხადა ”ბათუმელებთან”, საკონკურსო კომისიის წევრები პროექტებს ქულებით აფასებდნენ შემდეგი კრიტერიუმების მიხედვით: როგორ ჰქონდა წარმოდგენილი საპროექტო ტერიტორიის ურბანული განვითარება და სივრცითი მოცულობითი გადაწყვეტის სქემა; საპროექტო წინადადების ეკონომიურობა და განხორციელების პრაქტიკულობა, პროექტის ღირებულება, კვალიფიკაცია, გამოცდილება და ექსპლუატაციის ხარჯები.
პროექტის ავტორი და გამოცდილება
„IBERPROEX ENGINEERING & PROJECT MANAGEMENT SL“ ესპანური საინჟნრო კომპანია. მათ საქართველოში მუშაობის რამდენიმე წლიანი გამოცდილება აქვთ როგორც კომპანია „CMD Ingenieros“ სახელით, რომლის პროექტების მიხედვით აშენდა საქართველოს პარლამენტი ქუთაისში, ბათუმის ზღვისპირა ბულვარი, გმირთა მემორიალი თბილისში და „ანბანის კოშკი“ ბათუმში. ანბანის კოშკის მშენებლობა, რომელიც ბათუმის მერიამ შეისყიდა დღემდე არ ჩაუბარებია კომპანიას. ამ მშენებლობასთან დაკავშირებული დოკუმენტები ბათუმის მერიაში არ ინახება. როგორც მერიიდან მიღებული ოფიციალური წერილიდან ვიგებთ „ანბანის კოშკის“ მშენებლობაზე გაფორმებული ხელშეკრულებები და შესრულებულ სამუშაოებზე გაფორმებული ყველა სახის დოკუმენტაცია 2013 წლის 11 იანვარს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის, აჭარის და გურიის სამმართველომ ამოიღო.
შემთხვევა ბათუმში დღეს, 27 მარტს, დილით მოხდა, როცა მეორე სართულზე მცხოვრები სარეცხს ფენდა. შემთხვევის ადგილზე იმყოფებოდნენ მერიის აიპის, „ბათუმის კორპუსის“ თანამშრომლები. აიპის ხელმძღვანელი ზურაბ ნაკაიძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ მოაჯირის დაზიანების მიზეზი სარეცხის გასაფენი ტროსი გახდა:
„აივნის მოაჯირზე, ერთი სახლიდან მეორეზე, გადაქაჩული იყო ე.წ. სარეცხის ტროსი. მოაჯირი დროთა განმავლობაში სიმძიმისა და სიძველის გამო მოირყა. ზოგადად არ შეიძლება სარეცხის ტროსების დამაგრება მოაჯირზე, არ არის მოაჯირი ამ სიმძიმისთვის გათვლილი“ – ამბობს ზურაბ ნაკაიძე.
მისი თმით, „ბათუმის კორპუსს“ მსგავსი შემთხვებისთვის თანხა ბიუჯეტში არა აქვს გათვალისწინებული, თუმცა ამჯერად მათი სამსახურის თანამშრომლები მოსახლეობასთან აწარმოებენ მოლაპარაკებას „ხელოსნებს დავახმართ და უნდა შეკეთდეს, მიმდინარეობს ამაზე მუშაობა“ – განაცხადა ზურაბ ნაკაიძემ.
პირველი სტომატოლოგიური კლინიკა, რომელიც დღეს შემოწმდა ”ინდიგოა”.
”სანიტარული მონიტორინგის ფარგლებში, მიმიდინარეობს სტომატოლოგიური კაბინეტების და კლინიკების შემოწმება ინსტრუმენტების სტერილობაზე, თუ როგორ ხდება სტომატოლოგიური იარაღების წინასასტერილიზაციო დამუშავება, როგრო ხდება თავად ინსტრუმენტების სტერილიზაცია და დეზინფექცია. ასევე მოწმდება სამედიცინო ნარჩენების შეგროვების, შენახვისა და გაუვნებელყოფის წესები. ჩვენთან არსებული ლაბორატორიის სპეციალისტების მეშვეობით, ხდება კლინიკიდან სტერილური ინსტრუმენტებისა და იარაღების აღება სტერილობაზე, რომლებიც გადაიგზავნება ლაბორატორიაში და 10 დღის შემდეგ გვეცოდინება დასკვნა თუ, როგორ არის იარაღები გასტერილებული” – ამბობს მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამსახურის სანიტარული ზედამხედველობის განყოფილების უფროსი ნუგზარ ცეცხლაძე.
შემოწმების ძირითადი მიზანია C ჰეპატიტის პრევენცია.
”რა თქმა უნდა მივესალმებით ამ შემოწმებას, ჩვენ დიდი ხანია ვმუშაობთ ამ ნორმატივებით და ჩვენთვის ახალი არაფერი ყოფილა ამ შემთხვევაში. ვფიქრობ, რაკი სტომატოლოგიური მოსმახურება არის მაღალი რისკის შემცველი, ამისთვის აუცილებლად უნდა მოხდეს, წელიწადში ერთხელ მაინც სტომატოლოგიური კლინიკების შემოწმება, რათა თავიდან ავიცილოთ სხვადასხვა დაავადებები და გართულებები” – ამბობს სტომატოლოგიური კლინიკა ”ინდიგოს” ხელმძღვანელი, თათია ანდღულაძე.
სპეციალისტები ინსტრუმენტებს სტერილობაზე ყველა სტომატოლოგიურ კაბინეტში ლაბორატორიულად შემოწმებენ.
მერია მსგავს შემოწმებებს პერიოდულად ახორციელებს. ბათუმში 80-მდე სტომატოლოგიური კაბინეტი ფუნქციონირებს და დღეისთვის მათგან 7 კაბინეტია შემოწმებული. ნუგზარ ცეცხლაძის თქმით, ამათგან ერთ-ერთ ობიექტზე გამოვლენილია დარღვევები.
დარღვევის აღმოჩენის შემთხვევაში, სტომატოლოგიურ კაბინეტებს მიეცემათ წერილობითი გაფრთხილებები და გარკვეული ვადა ხარვეზის აღმოფხვრისთვის. ”გადამოწმების შედეგად თუ არ აღმოიფხვრება ჩვენს მიერ დასახული ღონისძიებები მითითებულ ვადებში, მაშინ შესაბამისად განხორციელდება კანონით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობები” – თქვა ნუგზარ ცეცხლაძემ.
მერიის ცნობით, ლაბორატორიული კვლევის შედეგები დაახლოებით ერთ თვეში გახდება ცნობილი.
სტომატოლოგიური კაბინეტების გარდა, გარემოსდაცვითი და სანიტარიული ზედამხედველობის განყოფილება რეგულარულად ახორციელებს მუნიციპალური სასადილოების, სკოლების, ბაღების, სავადმყოფოების, პოლიკლინიკების, სასტუმროების, სილამაზის სალონების, ბავშვთა გასართობი ცენტრებისა და საცურაო აუზების ლაბორატორიულ შემოწმებას.
ამისთვის მიმდინარე წლის ბიუჯეტში 77 ათას 526 ლარია გათვალისწინებული.
ჯანდაცვის სისტემის სოციალური მოდელი, სამედიცინო მოდელისგან განსხვავებით, განსაკუთრებული საჭიროების მქონე ადამიანებს კონკრეტულ სერვისებს უშუალოდ მათი საჭიროებებიდან გამომდინარე სთავაზობს და არა დიაგნოზის საფუძველზე, როგორც ეს ამჟამად მოქმედი სამედიცინო მოდელის მიხედვით ხდება.
დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვებს ხშირად სხვადასხვა ხარისხის გონებრივი ჩამორჩენილობა აღენიშნებათ. თუმცა, საქართველოს პორტიჯის ასოციაციის ხელმძღვანელი ნინო ცინცაძე ამბობს, რომ დაუნის სინდრომის მქონე ზოგიერთი ბავშვი ინტენსიური მუშაობის შედეგად განვითარების ნორმისთვის შესაბამის დონესაც აღწევს, ზოგიერთს საშუალო ჩამორჩენა აქვს, მძიმე ჩამორჩენა კი შედარებით უფრო ნაკლებ პროცენტს აღენიშნება. აქედან გამომდინარე, ზოგიერთ ბავშვთან მეტი მუშაობაა საჭირო, ზოგიერთთან – ნაკლები.
გარდა ამისა, ამ სინდრომის მქონე ადამიანებში უფრო მაღალია გულის მანკის ალბათობა, ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიების რისკი, ამიტომ დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვებს ზოგიერთი ისეთი გამოკვლევა და თერაპია ესაჭიროებათ, რასაც ტიპიური განვითარების ბავშვები არ საჭიროებენ.
განსაკუთრებული საჭიროებების მქონე (დაუნის სინდრომის, აუტიზმის, ცერემბრალური დამბლის მქონე და სხვა 7 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის საქართველოს ოთხ ქალაქში – თბილისში, ბათუმში, ქუთაისსა და ლაგოდეხში – ადრეული ინტერვენციის ცენტრები ფუნქციონირებს. ამ პროგრამით სარგებლობისთვის სახელმწიფო თითოეულ ბავშვს 144-ლარიანი ვაუჩერით აფინანსებს. ადრეული განვითარების პროგრამა მოიცავს კვირაში ორ ვიზიტს – განსაკუთრებული საჭიროების მქონე ბავშვი კვირაში ერთი საათით მიდის ცენტრში, სადაც ჯგუფურ აქტივობებშია ჩართული თანატოლებთან ერთად და კვირაში კიდევ ერთი საათი, სპეციალისტი მიდის ბავშვთან სახლში და ინდივიდუალურად მუშაობს მასთან.
ნინო ცინცაძის თქმით, ადრეული ინტერვენციის პროგრამა მიმართულია სხვადასხვა სფეროში ამ ბავშვების უნარების განვითარებისკენ. ”აქ შედის ყველა სფერო, შემეცნებითი სფერო, კომუნიკაციური მეტყველების სფერო თუ სოციალური უნარების გამომუშავება, მაგრამ, ეს არ ნიშნავს იმას, რომ მათ დამატებით სერვისები არ ესაჭიროებათ”, – ამბობს ის.
დღეს არსებული მონაცემებით, ამ პროგრამაში საქართველოს მასშტაბით 480 ბავშვია ჩართული.
დაუნის სინდრომის მქონე თითოეულ ბავშვს, ინდივიდუალური საჭიროებებიდან გამომდინარე, სხვადასხვა ღირებულების გამოკვლევა თუ დამატებითი თერაპია ესაჭიროება, რისთვისაც სახელმწიფო მათ ყოველთვიურ პენსიას – 150 ლარს უნიშნავს, მაგრამ ეს მხოლოდ მას შემდეგ ხდება, რაც მათ შესაბამისი სტატუსი ენიჭებათ.
დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვთა მშობლებისა და პროფესიონალთა კავშირის „ჩვენი ბავშვების“ პროექტების ხელმძღვანელის ლია ტაბატაძის თქმით, სტატუსის მინიჭების პროცესი გარკვეულ სირთულეებთან არის დაკავშირებული და ხშირად დროშიც იწელება. ”სტატუსის მინიჭება სამ წლამდე არ ხერხდება. ჩემი გოგო ხუთი წლისაა და მას სტატუსი ჯერაც არ აქვს. ჩვენს ბავშვებს მუდმივად ესაჭიროებათ მეტყველების თერაპია, ფიზიოთერაპია, მასაჟები… სამ წლამდე ასაკში ბევრი გამოკვლევაა ჩასატარებელი სმენაზე, მხედველობაზე, ფარისებრ ჯირკვალზე და სხვა რისკებზე, სადაც დროული ჩარევაა საჭირო. ეს ყველაფერი საკმაოდ ძვირადღირებული სერვისია და ხშირად ოჯახებს ამის ფული არ აქვთ”, – ამბობს ის.
დღეს საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრო განსაკუთრებული საჭიროებების მქონე ბავშვებს სტატუსს დიაგნოზის საფუძველზე ანიჭებს. იმ დიაგნოზთა ჩამონათვალში, რომლითაც ბავშვებს შეზღუდული შესაძლებლობის სტატუსი ენიჭებათ, დაუნის სინდრომი არ არის შეყვანილი, ამიტომ მათ სტატუსს ანიჭებენ მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მათ ფუნქციური უნარების დარღვევა დაუდგინდებათ.
„ეს დიაგნოზი არის ძალიან მძიმე, როცა ჩატარდება და დასრულდება მკურნალობის კურსი, როცა დასრულდება სარეაბილიტაციო კურსი და მას არანაირი ფუნქციური გაუმჯობესება რომ არ ეტყობა, ამ შემთხვევაში ვანიჭებთ სტატუსს”, – განმარტავს სოციალური მომსახურების სააგენტოს მთავარი სპეციალისტი ნინო ჯინჯოლავა.
ლია ტაბატაძე ამბობს, რომ გაიდლაინი დაუნის სინდრომის მქონე ადამიანების სამედიცინო მეთვალყურეობის საჭიროებების შესახებ ჯანდაცვის სამინისტრომ რამდენიმე დღის წინ მიიღო. პედიატრებისთვის, ნეონატოლოგებისა და ოჯახის ექიმებისთვის დაუნის სინდრომის სამედიცინო მეთვალყურეობის პროტოკოლის შექმნაზე ორგანიზაცია „ჩვენი ბავშვები” ორი წელი მუშაობდა.
„სამწუხაროდ, ბევრმა ჩვენმა პედიატრმა არ იცის რა ასაკში რა სჭირდება დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვს. უნიშნავენ ტვინის მკვებავებს, რაც ბავშვს არ სჭირდება, უშვებენ თავის სონოსკოპიაზე, აკვირდებიან ტვინს და ტყუილად ასხივებენ ბავშვს. სწორედ ამიტომ შევქმენით ეს გაიდლაინი და ერთწლიანი ხვეწნა-მუდარის შედეგად, ჯანდაცვის მინისტრმა სულ რამდენიმე დღის წინ მოაწერა ამ პროტოკოლს ხელი. იგი სულ მალე სამინისტროს ვებგვერდზეც აიტვირთება”, – ამბობს ის. მისივე თქმით, ახლა მათი მიზანია მიიღონ ამ პროტოკოლით გათვალისწინებულ გამოკვლევებზე მორგებული, ცალკე სადაზღვევო პაკეტი. `თუმცა, კი ვიცით, რომ ამას დრო დასჭირდება”, – ამბობს ლია.
სოციალური სააგენტოს ინფორმაციით, ჯანდაცვის სისტემის სოციალურ მოდელზე გადასვლის სამოქმედო სამთავრობო გეგმა 2014-2016 წლებზეა გაწერილი. ”შექმნილი გვაქვს საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტი და ახლა მულტიდისციპლინარული ჯგუფების დებულებაზე, წესდებასა და სხვა დოკუმენტების შემუშავებაზე ვმუშაობთ”, – ამბობს ნინო ჯინჯოლავა. მისივე თქმით, თუ დღეს შეზღუდული შესაძლებლობის სტატუსს საქართველოს მასშტაბით 69 სამედიცინო დაწესებულება ანიჭებს, 2016 წლიდან ამას სპეციალური ცენტრი გააკეთებს: ”ეს იქნება ახალი სისტემა, რომლის საფუძველზეც მათ არა მხოლოდ დროულად მიენიჭებათ სტატუსი, არამედ შევთავაზებთ რამდენიმე სერვისს, იქნება ეს სახელმწიფო პროგრამებში ჩართვა, სარეაბილიტაციო კურსი, მედიკამენტები, საკურორტო მკურნალობა თუ სხვა”.
[checklist]
დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვი შესაძლოა ეყოლოს ნებისმიერ ადამიანს.
დაუნის სინდრომი დაავადება კი არა, გენეტიკური ცვლილებაა.
დაუნის სინდრომი არც მემკვიდრეობითია და არც გადამდები.
დაუნი არ შეიძლება გამოიყენებოდეს დამაკნინებელ სიტყვად – დაუნი არის მეცნიერი, რომელმაც პირველმა აღწერა ეს სინდრომი.
“სწორად არჩეული პროფესია არის საკუთარი მომავლის უზრუნველყოფის ერთ-ერთი ძირითადი პირობა. განათლება, რომელსაც ჩვენ ვაძლევთ ახალგაზრდებს ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტში, მაღალი ხარისხისაა და ამას ჩვენ კი არა, ის სერტიფიკატები და რეკომენდაციები მოწმობს, რასაც საზღვაო განათლების შემფასებელი ადგილობრივი თუ საერთაშორისო ექსპერტები გასცემენ. რაც მთავარია, უნივერსიტეტში ჩვენ სტუდენტებს ვაძლევთ საშუალებას, დაეუფლონ იმ პროფესიებს, რომლებიც მაღალანაზღაურებად და პერსპექტიულ სპეციალობებად არის მიჩნეული ჩვენს ქვეყანაში“ – ასე პასუხობს ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორის მოადგილე და ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი ნათია მიქელთაძე კითხვას, თუ რატომ უნდა აირჩიონ აბიტურიენტებმა მათი უნივერსიტეტი.
ნათია მიქელთაძე
ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტი ახალ სასწავლო წელს სიახლეებით ხვდება. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია ის, რომ უნივერსიტეტის მენეჯმენტმა, მიუხედავად ქვეყანაში არსებული ეკონომიკური გამოწვევებისა, სწავლის გადასახადი შეამცირა. ნათია მიქელთაძის თქმით, ხშირად არჩევანის გაკეთებისას როგორც ახალგაზრდებისთვის, ასევე მათი ოჯახებისთვის მნიშვნელოვანია მატერიალური საკითხი და სწორედ ამიტომ უნივერსიტეტის ადმინისტრაციამ მიიღო გადაწყვეტილება, საბაკალავრო პროგრამებზე საზღვაო მიმართულებით სწავლის გადასახადი შეემცირებინა სასწავლებლის არსებობის მანძილზე პირველად: „თუ ჩვენთან აქამდე სწავლის გადასახადი იყო 2800 ლარი, 2015-2016 წელს ჩარიცხული სტუდენტები გადაიხდიან 2500 ლარს წელიწადში.“
უნივერსიტეტს აქვს სიახლეები საერთაშორისო ურთიერთობის კუთხითაც: ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტმა განათლების ხარისხის ეროვნულ ცენტრში კიდევ ერთი ახალი პროგრამის შესახებ შეიტანა განაცხადი. პროგრამა ქართულ-უკრაინულია და მომზადებულია ნავიგაციის უნივერსიტეტისა და უკრაინის ქალაქ ნიკოლაევის ადმირალ მაკაროვის გემთმშენებლობის ეროვნული უნივერსიტეტის ერთობლივი მუშაობის შედეგად. პროგრამის სახელწოდებაა „გემის ენერგეტიკული დანადგარები“. ახალი პროგრამა ბევრ კომპონენტს მოიცავს, მათ შორის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი _ სტუდენტთა გაცვლის ნაწილია, ანუ საქართველოში ჩარიცხული სტუდენტები რამდენიმე სემესტრს ისწავლიან უკრაინაში, ხოლო იქაური სტუდენტები _ ბათუმში. ამ პროგრამის საბოლოოდ გავლის შედეგად კურსდამთავრებული მიიღებს ორ დიპლომს, რაც კიდევ ერთი დამატებითი ინდიკატორი იქნება კურსდამთავრებულთა დასასაქმებლად.
განსაკუთრებული სიახლე აქვს უნივერსიტეტის ლოგისტიკის ფაკულტეტს, რომელიც ასევე ახალი საერთაშორისო მიღწევაა. ფაკულტეტის წარმომადგენლები მიმდინარე წლის მარტში მიიღებენ მონაწილებას სლოვაკეთში დაგეგმილ საერთაშორისო კონფერენციაში, რომელზედაც ბნსუ-ს ლოგისტიკის ფაკულტეტის დეკანი პროფესორი ქეთევან გოლეთიანი ხელს მოაწერს ბნსუ-ს (საქართველო), ჩერნიგოვოს ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტსა (უკრაინა) და ბალუდიანსკის აკადემიურ საზოგადოებას (სლოვაკეთი) შორის თანამშრომლობის შესახებ მემორანდუმს; ხოლო მიმდინარე წლის მაისში ნავიგაციის უნივერსიტეტი უმასპინძლებს ბათუმში მასშტაბურ და წარმომადგენლობით კონფერენციას დარგის სპეციალისტებისთვის. ღონისძიებაზე დასწრებისა და წარმოჩენის საშუალება ექნებათ სტუდენტებსაც, რაც კიდევ უფრო გაზრდის მათ კომპეტენციას ამ სფეროში.
„ჯერ კიდევ არსებობს სტერეოტიპი – ახალგაზრდა აუცილებლად სახელმწიფო სასწავლებელში უნდა ჩაირიცხოს, რომ მაღალი ხარისხის განათლება მიიღოს. სხვადასხვა სასწავლებელში მუშაობის 21-წლიანი გამოცდილებით და სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებ, თუკი არსებობს განსხვავება სახელმწიფო და კერძო სასწავლებელს შორის, ეს განსხვავება მხოლოდ კერძო უნივერსიტეტის სასარგებლოდაა. დაწესებულება, რომლისთვისაც სტუდენტი შემოსავლის ძირითადი წყარო და საშუალებაა, ყოველთვის იქნება მიმართული იქითკენ, რომ მაქსიმალური კომფორტი შეუქმნას სტუდენტს, უკეთესი სპეციალისტი გაზარდოს, მის პროფესიონალიზმში ჩადოს მთელი თავისი რესურსი, რათა სამომავლოდ კიდევ მეტი და მეტი სტუდენტი მოიზიდოს. ამიტომ, ყველა მოტივირებულ ახალგაზრდას მოვუწოდებ ისწავლონ ჩვენთან, ჩვენ კი ვპირდებით, რომ სტუდენტი, რომელიც ჩვენთან ისწავლის, გახდება პროფესიონალი, დასაქმებული და წარმატებული მოქალაქე“ – ამბობს ნათია მიქელთაძე.
ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტი – უზრუნველყავი შენი მომავალი – ისწავლე ჩვენთან!
მის.: თამარ მეფის გამზირი #38 დარეკეთ ტელეფონის ნომერზე: +995 790 292525
პროგრამის ფარგლებში საქართველოს 10 რეგიონში 10 ახალგაზრდული არასამთავრობო ორგანიზაცია შეირჩევა, რომლებიც შერჩეულ მოხალისეებს ადგილობრივ დონეზე გაუწევენ კოორდინირებას. რეგიონული ორგანიზაციები მოხალისეებს რეგიონის ტერიტორიაზე არსებულ მუნიციპალიტეტებში შეარჩევენ.
შერჩეული 134 მოხალისისა და 10 რეგიონული ორგანიზაციის წარმომადგენლებისთვის 6-დან 10 მაისის ჩათვლით ჩატარდება 5- დღიანი მოსამზადებელი ტრეინინგსემინარი (საქართველოს მოხალისეთა ფორუმი), რომელსაც სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს მიერ შერჩეული ტრენერები ჩაატარებენ.
ახალგაზრდების შერჩევა მოხდება 2 ეტაპად:
კონკურსის პირველ ეტაპზე პროგრამაში მონაწილეობის მსურველმა ახალგაზრდებმა 25 მარტიდან 17 აპრილამდე რეგისტრაცია უნდა გაიარონ პროექტის ვებგვერდზე. კონკურსის მეორე ეტაპზე გადავლენ სააპლიკაციო ფორმების საფუძველზე შერჩეული კანდიდატები.
კონკურსის მეორე ეტაპზეგადასულ კანდიდატებთან მოხდება გასაუბრება, რის შედეგადაც თითოეულ მუნიციპალიტეტში გამოვლინდება ორი გამარჯვებული და პროგრამის ფარგლებში გაფორმდება მოხალისეობის ხელშეკრულება.
შერჩევისას გათვალისწინებული იქნება შემდეგი ფაქტორები: ასაკი – 18დან – 25 წლამდე, მოტივაცია და კომუნიკაბელურობა,გუნდური მუშაობის უნარ-ჩვევები, საზოგადოებრივი და სამოქალაქო აქტიურობა.
პროგრამაში მონაწილე მოხალისეებს საშუალება ექნებათ, 6 – დან 10 მაისის ჩათვლით გაიარონ 5-დღიანი ტრენინგსემინარი დაბა ბაკურიანში, მიიღონ 45-ლარიანი ყოველთვიური მოხალისეთა სტიპენდია.
ისინი მონაწილეობას მიიღონ სამინისტროს ეგიდით გამართულ სხვა ღონისძიებებში, ჩაერთვებიან საერთაშორისო მოხალისეობრივ პროექტებში (European Voluntary Service).
ტრეინინგკურსის დასრულების შემდეგ „საქართველოს მოხალისეები“ საკუთარ მუნიციპალიტეტში, მაისიდან დეკემბრის ჩათვლით, უშუალოდ განახორციელებენ მოხალისეობრივ საქმიანობას, ჩაატარებენ წინასწარ დაგეგმილ ღონისძიებებსა და საკუთარ ინიციატივებს, ყოველთვიურად შეადგენენ მათ მიერ განხორციელებული საქმიანობის ანგარიშს, რის საფუძველზეც გამოვლინდებიან წლის საუკეთესო მოხალისეები. მოხალისეები საკუთარი ინიციატივისა და მუნიციპალიტეტის საჭიროებიდან გამომდინარე, ახორციელებენ ისეთ აქტივობებს როგორიცაა:
მოხალისეთა კლუბის შექმნა; გარემოსდაცვითი ღონისძიებები; საქველმოქმედო საქმიანობა – სხვადასხვა საჭიროების მქონე ადამიანების დახმარება; ფილმების ჩვენება; უცხო ენის კურსების გამართვა; ცხოვრების ჯანსაღი წესის პოპულარიზაცია (სპორტული შეჯიბრებები, მარათონები); შშმ ბავშვების ინტეგრაცია; ღირშესანიშნავი თარიღების აღნიშვნა; შემოქმედებითი საღამოების გამართვა; ცნობილ ადამიანებთან შეხვედრები და სხვა.
სოფელ ჩაოში უკუმიგრირებულთა შორის ერთ-ერთი მერაბ მახარაძის ოჯახია. მახარაძეების ოთხსულიანი ოჯახი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხურვალეთში ხუთი წელი ცხოვრობდა. მას შემდეგ, რაც ქართულ-ოსური დაპირისპირება დაიწყო, ოჯახი იძულებული გახდა საცხოვრებელი დაეტოვებინა და უკან დაბრუნებულიყო.
„სოფელში ზვავისა და მეწყრის შემთხვევა ხშირი იყო, გეოლოგიური დასკვნით აქ ცხოვრება არ შეიძლებოდა, სწორედ ეს იყო ჩვენი გადასახლების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი“, – მიხსნის სოფლის მკვიდრი და სკოლის პედაგოგი მერაბ მახარაძე.
„სოფელ ხურვალეთში ოჯახთან ერთად ხუთი წელი ვიცხოვრე, მაგრამ მას შემდეგ, რაც არეულობა დაიწყო, იძულებული გავხდით უკან დავბრუნებულიყავით. საზღვარი ჩემს სახლთან გაიყვანეს, სახლი ჩვენ მხარეს იყო, მიწა და საკარმიდამო ადგილები კი ოსურ მხარეს დარჩა, მიწის გარეშე რით უნდა მერჩინა თავი, თან დაძაბულობა მატულობდა: საზღვრის მარჯვენა მხარეს, სახლთან ახლოს რუსულ-ოსურ ჯარი იდგა, მარცხენა მხარეს კი – ქართული გვარდია. როგორც კი ვითარება გართულდა, მივატოვეთ საცხოვრებელი და წამოვედით“, – ამბობს მერაბი.
სახლი, სადაც უკუმიგრირებული მახარაძეების ხუთსულიანი ოჯახი ახლა ცხოვრობს ცუდ მდგომარეობაშია, სახლს გამაგრება სჭირდება, რადგან ორი წლის წინ მთიდან ჩამოვარდნილმა ლოდმა ხის ერთსართულიანი სახლის საყრდენი ბოძი და კედელი ჩამოშალა. დაზიანებულ სახლს გასულ წელს ხე დაეცა და ისევ დააზიანა. ოთახი, რომელსაც ორი წლის წინ მისაღების დანიშნულება ჰქონდა, დღეს უფუნქციოა, რადგან, როგორც მერაბი ამბობს, იატაკი და კედლები მოირყა, ცხოვრება კი სახიფათოა. სახიფათოა დანარჩენი ოთახებიც. უსაფრთხოების მიზნით მისაღები ოთახი ოჯახმა სარდაფში მოაწყო. ოჯახის დიასახლისი ამბობს, რომ ქვათა ცვენისა და ზვავის შემთხვევები ხშირია, რის გამოც ორი წელია, რაც მახარაძეები საცხოვრებელი სახლისა და მიმდებარე ტერიტორიის შესწავლას ითხოვენ.
„ორი წელია ვითხოვ საცხოვრებელი სახლისა და მიმდებარე ტერიტორიის გეოლოგიურ შესწავლას, შეიძლება თუ არა აქ ცხოვრება, მაგრამ ჩემი განცხადება ვერა და ვერ დაკმაყოფილდა. ხშირია ქვათაცვენისა და ზვავის შემთხვევა, მეწყერმა 2007 წელს ნალია დამინგრია, ორი წლის წინ ლოდი დაეცა სახლის საყრდენ ბოძს, შარშან კი – ხე, ამ ყველაფერმა გამოიწვია სახლის დეფორმირება. გვეშინია. სამი ბიჭი მყავს, სამივე ცოლ-შვილიანია, რადგან საშიშროების წინაშე ვართ და ხშირად არის მეწყრისა და ქვათაცვენის შემთხვევები, ერთი ბიჭი ცოლ-შვილთან ერთად მისი ცოლის დასთან გადავიდა საცხოვრებლად, მეორეს კი დაბა ხულოში ვუქირავე ერთოთახიანი ბინა და იქ ცხოვრობენ დროებით. ოჯახში მე ვმუშაობ მხოლოდ, როგორ მერჩინა 11 სული? კი იცით პედაგოგის ხელფასი რაც არის, რადგან სხვა გზა არ იყო -ჩემმა შვილმა ხულოში რომ ცხოვრობს, მეეზოვედ დაიწყო მუშაობა იმის მიუხედავად, რომ მეორე ჯგუფის ავადმყოფია, მარჯვენა ხელ-ფეხი პარალიზებული აქვს.
გასულ წელს ნაადრევად მოსულმა თოვლმა ტყეში საუკუნოვანი წიფლის ხეები დაგლიჯა და სოფლის განაპირა მხარეს მცხოვრებ 15 ოჯახს პრობლემა შეგვიქმნა, ზვავის საშიშროება გვემუქრება, 50 ძირი ხეა დაგლეჯილი, რომელსაც ქვა-ღორღი მოაქვს“, – ამბობს მერაბი.
მერაბის მსგავსად სოფლის დატოვება ჩაოში მცხოვრებ 74 ოჯახს მოუხდა, გადასახლებული 75 ოჯახიდან 15 ხურვალეთში დასახლდა, 35 – წითელუბანში, დანარჩენი კი – გრიგოლეთში. სოფელში იმ დროს მხოლოდ 43 ოჯახი დარჩა, მაშინ გეოლოგებმა გადაწყვიტეს, რომ მათი გასახლება საჭირო არ იყო, ეროზიის საშიშროება არ ემუქრებოდათ.
სკოლა ჩაოში
როგორც სოფელში საუბრობენ, ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყებიდან მალე ხურვალეთში ჩასახლებული 15 ოჯახიდან 10 ოჯახი ჩაოში დაბრუნდა, ხუთი დარჩა, თუმცა 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს ხუთი ოჯახიდან ორ ოჯახსაც მოუწია სახლის მიტოვება.
„ჩემს მეზობლად, გორში, 15 ჩაოელი ოჯახი ცხოვრობდა, არეულობის შემდეგ მხოლოდ ხუთი დარჩა, დანარჩენი წამოვედით. ხურვალეთში დარჩენილი ორი ოჯახი, ბეგლარ აბულაძისა და ციალა აბულაძის ოჯახები 2008 წლის ომის დროს წამოვიდნენ და ფაქტობრივად უსახლკაროდ დარჩნენ, რადგან ჩაოში მათი სახლები დაინგრა. როგორც ვიცით, ბეგლარ აბულაძე ოცნების ქალაქს რომ ვეძახით, იქ აფარებს თავს, ციალა ლაბაძემ კი თავი ძმის ოჯახს შეაფარა“, – ამბობს მერაბი.
სოფლის მოქმედი გამგებელი და ჩაოს საჯარო სკოლის პედაგოგი გენადი ცეცხლაძე გვიყვება, რომ წლების წინ 34 ოჯახთან ერთად მის ოჯახსაც მოუხდა საცხოვრებლის მიტოვება და გორში, სოფელ წითელ უბანში გადასახლება. ამბობს, რომ კარგად განვითარებული მეურნეობა მოსახლეობას დიდ შემოსავალს აძლევდა და მშრომელ ადამიანს თავის რჩენის უფრო მეტი შესაძლებლობა ჰქონდა, ვიდრე ჩაოში, მაგრამ კონფლიქტმა და სოფელში გავლებულმა საზღვარმა ოჯახებს საცხოვრებლების დატოვება აიძულა. სოფელ წითელ უბანში ჩასახლებული 35 ოჯახიდან, გენადის თქმით, 15 უკან დაბრუნდა.
„სახლი ავაშენე, ჩემს ოჯახთან ერთად ახალაშენებულ სახლში გადასვლაც ვერ მოვახერხე, ისე მოგვიხდა სოფლის დატოვება, გვითხრეს საცხოვრებლები უნდა დაგვეცალა და გორში გადავსულიყავით… ვიდრე აქედან გადავიბარგებოდით, ჩავედი და ვნახე ის ადგილი, სადაც უნდა მეცხოვრა. მომეწონა, უარი არც მითქვამს. სოფლის უმრავლესობა ეროვნებით ოსი იყო, ჩემთან ერთად იმ სოფელში ჩაოელი 34 ოჯახი დაბინავდა. როგორც ვიცი, ჩვენს გადასახლებას გეოლოგიური მიზეზის გარდა პოლიტიკური დატვირთვაც ჰქონდა, ქართველებისა და ოსების დაახლოება უნდა მომხდარიყო.
ვერ ვიტყვი ცუდ მდგომარებაში ვცხოვრობდით-მეთქი, პირიქით ბევრად უკეთესი პირობებიც იყო, ვიდრე ჩაოში, მეურნეობა იყო განვითარებული და მშრომელი კაცი თავს ყველანაირად ირჩენდა. პირველად კლუბის შენობში დავბინავდით, სადაც ერთი წელი ვიცხოვრე, მერე ერთოთახიანი ბინა შემიძინეს და იქ გადავედით საცხოვრებლად, ვმუშაობდი, მეურნეობის მეთოდისტი ვიყავი, საკუთარი შემოსავალი გამაჩნდა და არც არაფერი გვიჭირდა, მაგრამ გადასახლებიდან ორი წლის შემდეგ იძულებული გავხდით სოფელს დავბრუნებოდი, რადგან არეულობა დაიწყო და რთული იყო იქ გაჩერება“, – ამბობს გენადი.
ლამარა ცინცაძე
უკუმიგრირებულ ოჯახებს შორის ლამარა ცინცაძის ოჯახიცაა. ლამარას წამოსვლის მიზეზიც დაპირისპირება და სოფელ კვარხეთში შექმნილი რთული ვითარება იყო. საკუთარ საცხოვრებელს დაბრუნებული მოხუცი დაბრუნებას ნანობს და ამბობს, რომ ვინც დარჩა და დაძაბულობას გაუძლო, დღეს უკეთეს პირობებში ცხოვრობს, ვიდრე სოფელში დაბრუნებული ოჯახები.
„კვარხეთში დაძაბულობა რომ დაიწყო, იძულებული გავხდით უკან გამობრუნებულიყავით, ერთი წლის წინ ჩაკეტილი კარები გავხსენით და მას შემდეგ აქ ვცხოვრობთ. ჩვენ წამოვედით, მაგრამ ჩემთან ერთად ჩასახლებული ჩემი მეზობლების ნაწილი დარჩა. როგორც ვიცი, ვინც დარჩა ის ოჯახები კარგად არიან, ჩვენ უფრო რთულ ვითარებაში ვართ. ზვავ და მეწყერსაშიში მდგომარეობაა ჩვენთან, საშიში მდგომარეობა რომ იყო, ამიტომ გაგვასახლეს თავის დროზე“, – მიყვება 74 წლის ლამარა.
ლამარას მეზობლად მცხოვრები ნაზი ცეცხლაძე ამბობს, რომ მათი ოჯახის სოფელში უკან გამობრუნების მიზეზი, გარდა კონფლიქტისა, ოჯახის უხუცესი წევრების ჯანმრთელობის მდგომარეობა იყო:
„ჩვენს მდგომარეობას ისიც ართულებდა, რომ ქმრის დედ-მამამ ჰაერი ვერ აიტანა – ცუდად ხდებოდნენ, ამას მუდმივი სროლა ემატებოდა და იქ რა გაგვაჩერებდა. წამოვედი და დღემდე აქ ვცხოვრობთ. აქ ჩვენი სახლი ყოველდღე ფორმას იცვლის. ვითარდება გეოლოგიური პროცესები. ეზოში ნალია მქონდა, 2012 წელს ზვავი ჩამოწვა და დამინგრია, გეოლოგები მოვიდნენ, შეისწავლეს, მაგრამ რამდენად რთული ვითარება იყო, არაფერი უთქვამთ, არც კარგი და არც ცუდი“.
ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგებელი ბესიკ ბაუჩაძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ „საცხოვრებელი სახლით დაკმაყოფილებასთან დაკავშირებით ამ სოფლიდან არავის მოუმართავს. რაც შეეხება მერაბ მახარაძის საცხოვრებელ სახლს, გეოლოგები უახლოეს ხანში შეისწავლიან მდგომარეობას და ოჯახს გეოლოგიური დასკვნის შესაბამის დახმარებას გავუწევთ.
იმ შემთხვევაში თუ ოჯახები ნამდვილად უსახლკაროები არიან, ამის თაობაზე უნდა მოგვმართონ წერილობით. ამავდროულად შესაბამისი დოკუმენტები გვჭირდება, რომ ოჯახები ნამდვილად იქ ცხოვრობდნენ და მათი ყოფილი საცხოვრებლები დაინგრა. ასეთ შემთხვევაში ჩვენ შუამდგომლობას გავუწევთ ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროსთან შემდგომი რეაგირებისთვის.
რაც შეეხება მეწყერ და ზვავსაშიშროებას, ჩემი მუშაობის პერიოდში ამ სოფლიდან მსგავსი შემთხვევების შესახებ არ მსმენია. დაწვრილებით რაიმეს თქმა მხოლოდ გეოლოგიური შესწავლის შემდეგ შეიძლება“.
ტურიზმის ფაკულტეტის დეკანის თანამდებობა მას შემდეგ გახდა ვაკანტური, რაც ყოფილი დეკანის როსტომ ბერიძის თანამდებობაზე ყოფნის ვადა ამოიწურა. დეკანი უნივერსიტეტში აირჩევა ოთხი წლის ვადით. დეკანის თანამდებობაზე ერთი და იგივე პირი შეიძლება არჩეულ იქნეს ზედიზედ მხოლოდ ორჯერ.
როსტომ ბერიძე ფაკულტეტის დეკანი იყო 2011 წლიდან, იგი დეკანის არჩევნებში მონაწილეობას წელსაც გეგმავს.
ტურიზმის ფაკულტეტის ახალი დეკანი შეიძლება გახდეს მხოლოდ ამავე ფაკულტეტის პროფესორი ან ასოცირებული პროფესორი, რომელსაც გააჩნია ადმინისტრაციულ ან აკადემიურ თანამდებობაზე მუშაობის არანაკლებ 5 წლის გამოცდილება. კანდიდატთა რეგისტრაცია 15 აპრილიდან 25 აპრილამდე გაგრძელდება, არჩევნები კი 27 აპრილს ჩატარდება.
არჩევნებში კანდიდატისთვის ხმის მიცემის უფლება ფაკულტეტის ყველა აკადემიურ პირს აქვს. ხმის მიცემის უფლება აქვთ ფაკულტეტის საბჭოს წევრ სტუდენტებსაც.
ტურიზმის ფაკულტეტი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ფაკულტეტია შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
„სპეციალურ სტენდზე რეგიონის ტურისტული, ისტორიული და კულტურული ღირსშესანიშნაობების ამსახველი სარეკლამო-საინფორმაციო მასალებია გამოფენილი. წარმოდგენილია რეგიონისათვის დამახასიათებელი სამზარეულო, ტრადიციული ადგილობრივი ღვინოები: ჩხავერი, ცოლიკაური და საწური. ასევე საკონდიტრო და კულინარიული ნაწარმი. პარალელურად მონიტორზე რეგიონის შესახებ ვიდეო რგოლებს აჩვენებენ,“ – ამბობს ნათია სირაბიძე, აჭარის მტავრობის პრეს სამსახურის ხელმძღვანელი.
ნათია სირაბიძის ინფორმაციიით, 25 მარტს ევროპის საბჭოს შენობაში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ოფიციალურმა დელეგაციამ სპეციალური მიღება გამართა. აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ არჩილ ხაბაძემ მიღებაზე მიწვეულ სტუმრებს, ასამბლეაზე დამსწრე საზოგადოებას და დიპლომატებს პირადად გააცნო რეგიონის ტურისტული და საინვესტიციო პოტენციალი. მიღებაზე მოწვეულ ევროსაბჭოს წევრებს არჩილ ხაბაძესთან ერთად კონგრესის პრეზიდენტი ბატონი ფრეკონი მიესალმა. ოფიციალური ნაწილის შემდეგ სტუმრებმა ქართული ღვინო და კერძები დააგემოვნეს“.
„ჩვენ დღეს შევიკრიბეთ, რათა გავიცნოთ აჭარის ტრადიციები. მადლობა მინდა გადავუხადო ბატონ ხაბაძეს, რათა მოგვცა საშუალება გავცნობოდით აჭარის რეგიონის მდიდარ კულტურას. ეს ღონისძიება არა მხოლოდ აჭარის ეკონომიკური განვითარების ხელშეწყობას ემსახურება, არამედ მნიშვნელოვანია ზოგადად ევროპული კულტურული მემკვიდრეობის მრავალფეროვნებისთვის. ვინაიდან გლობალიზაციის პირობებში, კულტურული ურთიერთდამოკიდებულება და მრავალფეროვნება მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ევროპაში საერთო სტანდარტებისა და ამავე დროს განსხვავებათა პატივისცემის დამკვიდრებაში“ – აღნიშნა ადგილობრივ და რეგიონალურ ხელისუფალთა კონგრესის პრეზიდენტმა ჟან-კლოდ ფრეკონმა.
„მიხარია, რომ ასეთ მნიშვნელოვან ღონისძიებაზე აჭარა ღირსეულად არის წარმოდგენილი. ჩვენი მიზანია, საქართველო გახდეს ევროპული ოჯახის სრულუფლებიანი წევრი, რათა შედეგად ქვეყანაში მივიღოთ ევროპული სტანდარტის დემოკრატიული ინსტიტუტები, ევროპული მოდელის საბაზრო და ეკონომიკური სტანდარტები და ეფექტური, ხალხის ინტერესებზე ორიენტირებული მმართველობითი სისტემა ყველა დონეზე. დღეს წარმოდგენილი საინფორმაციო მასალა და ქართული სამზარეული ხელს შეუწყობს რეგიონის მიმართ ინტერესის ამაღლებას. 47 ქვეყნის წარმომადგენელი ესწრება კონგრესს და შეიძლება ითქვას ამდენივე ქვეყანა გაიგებს თუ რა მდიდარი კულტურის და ტრადიციების მატარებლები ვართ.“ – განაცხადა არჩილ ხაბაძემ.
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ისტორიულ-კულტურული სიმდიდრის და ტურისტული პოტენციალის ამსახველი გამოფენა გუშინ დასრულდა.
დელეგაციის შემადგენლობაში იყვნენ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე არჩილ ხაბაძე, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრი დავით ბალაძე, აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრი გიორგი თავამაიშვილი და უმაღლესი საბჭოს წევრები.
შს სამინისტროს ინფორმაციით, მუზაფერ უსტაბაშს ბრალად ედება ბელგიის სისხლის სამართლის კოდექსის 66-ე, 322-ე, 323-ე, 461-ე, 468-ე, 471-ე, 472-ე და 484-ე მუხლებით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა, რაც ყაჩაღობის ორგანიზებას ან ყაჩაღობას გულისხმობს. 2011 წელს ქალაქ ანდერლეხტში მდებარე ბულგარული სატრანსპორტო კომპანია „ექსპრესტრანსის“ მძღოლმა განაცხადა მომხდარი ყაჩაღური თავდასხმის შესახებ. განცხადების თანახმად, პოლიციელების ფორმაში გადაცმული 5 შეიარაღებული მამაკაცი შეიჭრა კომპანიაში, რომლებმაც გაანეიტრალეს – „თურკისჰ ჭაყ“-ში მყოფი 5 დისპეტჩერი, აიყვანეს ისინი მძევლებად და მუქარით წაართვეს კონვერტი, რომელშიც, სავარაუდოდ, იყო 56-დან 87 700 ევრომდე თანხა. აგრეთვე, იქ მყოფ პირებს წაართვეს მობილური ტელეფონები და პირადი ნივთები. გამოძიების შედეგად დადგინდა, რომ აღნიშნული დანაშაული, სავარაუდოდ, მომზადებული იყო ვინმე „ტოტი“-ს მიერ. შემდგომი ღონისძიებების შედეგად, „ტოტი“ იდენტიფიცირებული იქნა როგორც მუზაფერ უსტაბაში.
ამჟამად მუზაფერ უსტაბაში დაკავებული და გადაყვანილია აჭარა-გურიის დროებითი მოთავსების იზოლატორში. მის მიმართ მიმდინარეობს კანონით გათვალისწინებული წინასაექსტრადიციო პროცედურები.
გასულ კვირას „ქამრების შემოჭერის“ არგუმეტით ბათუმის მერიამ შესყიდვების გეგმიდან რამდენიმე თავი ამოიღო, რამდენიმე თავში გათვალისწინებული თანხა კი შეამცირა და შესაბამისი ცვლილება ბიუჯეტშიც შეიტანა: მერია აღარ შეიძენს სამზარეულოს ჭურჭელს, მტვერსასრუტს და წყლის მაღალი წნევის ტუმბოს, რის შედეგადაც 4700 ლარი დაიზოგება. ასევე, ბათუმის მერია აღარ დაბეჭდავს საინფორმაციო ბუკლეტებს, უარს იტყვის თანამშრომელთათვის სატრენინგო მომსახურების შესყიდვასა და საინფორმაციო სააგენტოებიდან ინფორმაციის მიღებაზე. ამ ნაწილში კი ჯამში 17 800 ლარი დაიზოგება.
მერიის საფინანსო-ეკონომიკური პოლიტიკის სამსახურის ხელმძღვანელის მოადგილის, არჩილ ვანაძის ინფორმაციით, მცირდება წარმომადგენლობითი ხარჯებიც, საწვავის, სატელეფონო და მივლინებების ნაწილში. საერთო ჯამში კი, მერია ქამრების შემოჭერის პოლიტიკის ფარგლებში 123 300 ლარს დაზოგავს.
პრემიერ ირაკლი ღარიბაშვილის მითითებას ქამრების შემოჭირაზე ბათუმის საკრებულოშიც დაემორჩილენ. საკრებულოს აპარატის უფროსის, პაატა მგელაძის მიერ სხდომაზე წარმოდგენილი ინფორმაციით, ბათუმის საკრებულო ადმინისტრაციული ხარჯებიდან 135 000 ლარს დაზოგავს. თანხა მოაკლდება საოფისე, რბილი ავაჯის შესაძენად, ტრანსპორტის ექსპლუატაცია-მოვლის, ასევე საქონლით მომსახურებისა და სხვა ხარჯებს. ბათუმის საკრებულოს წევრებს კი ტელეფონით საუბრის ლიმიტი 90 ლარიდან – 50 ლარამდე შეუმცირდათ. პაატა მგელაძის განმარტებით, ამ თანხის დაზოგვით საკრებულოს ეფექურად მუშაობას ხელი არ შეეშლება.
სხდომა აჭარის მთავრობაში
ქამრების შემოჭერის პოლიტიკაზე აჭარის მთავრობაშიც იზრუნეს.
სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ბიუჯეტის დაგეგმარებისა და ანალიზის სამსახურის უფროსის ლია ბერიძის თქმით, ცვლილება პროგრამულ ნაწილს არ შეეხება და თანხას ძირითადად ადმინისტრაციული ხარჯებიდან დაზოგავენ: “ჩვენი ბიუჯეტის 70 პროცენტი პროგრამებზეა მიმართული. თავის დროზეც შეზღუდული გვქონდა რესურსი ადმინისტრაციულ ხარჯებში, თუმცა ახლა კიდევ ერთხელ გადავხედეთ და შევეცდებით, რომ მივლინებები, საქონლით მომსახურება იქნება ეს თუ სხვა, მაინც კორექტირება შევიტანოთ.”
ამავე უწყების მთავარი ფინანსისტის ნონა გალოგრეს ინფორმაციით, ჯანდაცვის სამინისტრო 21 000 ლარის დაზოგვას გეგმავს, მათ შორის 7500 ლარი წარმომადგენლობითი ხარჯია:
„ეს პირველი კვარტლის მიხედვით, წლის განმავლობაში შეიძლება უფრო მეტიც შევამციროთ, თანხ ტენდერების შედეგადაც დაიზოგება“, – განმარტავს ნონა გალოგრე.
ფინანსთა და ეკონომიკის სამინიტრომ „ქამრების შემოჭერის“ პოლიტიკის განსაზღვრის მიზნით, მასზე დაქვემდებარებულ უწყებებს წერილობით მიმართა.
„მათ უნდა წარმოადგინონ კონკრეტული გეგმა, თუ როგორ ხედავენ ქამრების შემოჭერის პოლიტიკას და ჩვენ მათგან ველოდებით პასუხებს“, – ამბობს სამინისტროს პრესსამსახურის ხელმძღვანელი თამუნა დიასამიძე.
ადმინისტრაციული ხარჯების შემცირებას გეგმავენ აჭარის განათლების, სპორტისა და მეცნიერების სამინისტროში: „ჩვენ უკვე მოვამზადეთ პროექტი, ამ დროისათვის უკვე შევამცირეთ ბიუჯეტი სამი პროცენტით – ეს არის დაახლოებით 48 800 ლარი, ცვლილება შეეხო სამივლინებო, წარმომამდგენლობით ხარჯებს და ასევე საწვავს. ეს გადაწყვეტილება მივიღეთ მთავრობის გადაწყვეტილების შემდეგ ქამრების შემოჭერასთან დაკავშირებით, თუმცა ჩვენ გასულ წელსაც დავზოგეთ თანხა“.
პრემიერმა ირაკლი ღარიბაშვილმა „ქამრების შემოჭერაზე“ განკარგულება (# 422) 2015 წლის 6 მარტს გამოსცა, რის შემდეგაც გახმაურდა მისი ადმინისტრაციული ხარჯებისა და ავეჯის შეძენის შესახებ ინფორმაცია. ფინანსთა მინისტრმა ნოდარ ხადურმა ლარის კურსის ვარდნისა და აღიარებული კრიზისის ფონზე პრემიერის გადაწყვეტილება გაამართლა. ამ ფონზე რამდენად შეასრულებენ პრემიერის დავალებას მასზე დაქვემდებარებული უწყებები, ამას „ბათუმელები“ ეტაპობრივად დააკვირდება.
პროგრამის ფარგლებში ბენეფიციარები მიიღებენ სპეციალისტთა გუნდის მომსახურებას (საჭიროებიდან გამომდინარე ადრეული განვითარების სპეციალისტის, ფსიქოლოგის, მეტყველების თერაპევტის, ოკუპაციური თერაპევტის მომსახურებას), რომელიც შეაფასებს ბავშვების კოგნიტურ, ფიზიკურ, ფუნქციურ, სოციალურ-ემოციურ, კომუნიკაციურ უნარებს და ინდივიდუალური ძლიერი მხარეებისა და საჭიროებების გათვალისწინებით, განვითარების გეგმის საფუძველზე განავითარებს შესაბამის უნარებს.
ბავშვებთან მუშაობის ინდივიდუალური და ჯგუფური აქტივობები დაეხმარება განსაკუთრებული საჭიროების მქონე ბავშვებს მაქსიმალურად გამოავლინონ მათი შესაძლებლობები, განავითარონ საკუთარი პოტენციალი, ჩაერთონ სკოლამდელი ან დაწყებითი საფეხურის განათლებაში და ინტეგრირდნენ საზოგადოებაში, რათა გახდნენ საზოგადოების სრულფასოვანი წევრები.
ბატონო მურმან, პრემიერ-მინისტრმა თქვენ და თქვენს თანამოაზრეებს მოღალატეები გიწოდათ..,
ეს არის ღრმა შეცდომა საქართველოს პრემიერ-მინისტრის. ის არის ქვეყნის პირველი პოლიტიკოსი და ის უნდა იყოს არამარტო მისიანის პრემიერი, არამედ მისი პოლიტიკური ოპონენტის პრემიერ-მინისტრიც. ეს უნდა გააცნობიეროს ახალგაზრდა ღარიბაშვილმა. როგორც ჩანს, მას ჰყავს სუსტი მრჩევლები, ეს სიტყვა მას ერთხელ რომ წამოცდეს, გასაგებია აპატიებდი, მაგრამ პრაქტიკულად ეს სტანდარტია და მის გონებაში, მენტალობაში არის სერიოზული პრობლემა. მირჩევნია ის განვითარდეს და იმ ადამიანებთან, რომლებიც მასთან პოლიტიკურ კონკურენციაში არიან, კონკურენციით მოუგოს.
ვინც პოლიტიკურ ოპონენტს მოღალატეს უწოდებდა, ის ხელისუფალი საქართველოში არ ცხოვრობს, მაგალითად, ასლან აბაშიძე ოპონენტებს მოღალატეებს ეძახდა, ასე იქცეოდა მიხეილ სააკაშვილიც. მე მაქვს სურვილი, ირაკლი ღარიბაშილმა, როცა ის ხელისუფლებაში აღარ იქნება, საქართველოში იცხოვროს.
ხომ არ აპირებთ მიმართოთ სასამართლოს?
პატივისა და ღირსების შელახვა დაუშვებელია საქართველოს კონსტიტუციით, მაგრამ მე სასამართლოს გზით არ წავალ. გარდა იმისა, რომ პოლიტიკოსი ვარ, პროფესიით მასწავლებელი ვარ და მე ვასწავლი ირაკლი ღარიბაშვილს პოლიტიკურ ოპონენტებთან კონკურენციას. მე სასამართლო არ მაინტერესებს.
არასრულწლოვანი მსჯავრედებულები, 2014 წელს ჩადენილი დანაშაულის მიხედვით:
განზრახ მკვლელობა: მსჯავრდებული იყო – 6 არასრულწლოვანი, აღეკვეთა თავისუფლება – 5 არასრულწლოვანს;
ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე დაზიანება: მსჯავრდებული იყო – 8 არასრულწლოვანი, აღეკვეთა თავისუფლება – 2 არასრულწლოვანს;
გაუპატიურება: 0;
ქურდობა: მსჯავრდებული იყო – 229 არასრულწლოვანი [აქედან 10 გოგონა], აღეკვეთა თავისუფლება – 53 არასრულწლოვანს;
ხულიგნობა: 0;
ნარკოტიკების უკანონო დამზადება, წარმოება, შეძენა, შენახვა, გადაზიდვა, გადაგზავნა ან გასაღება: მსჯავრდებული იყო – 14 არასრულწლოვანი, აღეკვეთა თავისუფლება – 2 არასრულწლოვანს;
სხვა დანაშაული: მსჯავრდებული იყო – 124 არასრულწლოვანი [აქედან 6 გოგონა], აღეკვეთა თავისუფლება – 42 არასრულწლოვანს;
ჩადენილი დანაშაულის მიხედვით არასრულწლოვანი მსჯავრდებულების შესახებ ინფორმაცია, სტატისტიკის ეროვნულმა სამსახურმა, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მონაცემებზე დაყრდნობით გაავრცელა.
“ჩვენი პარტიის დამფუძნებელმა წევრებმა გააკეთეს არჩევანი და ეს მათი არჩევანია, არ ვიცი რის ხარჯზე, რა მიზნით ან რა მოტივით ერთმა დატოვა პარტია, მერე ჩვენ გავრიცხეთ პარტიიდან… ეს ნორმალური პროცესია, ჩვენ ურჩ და მოღალატე წევრებს არ გავიჩერებთ პარტიაში და თუ ვინმეს შევატყობთ მოღალატეობრივ საქციელს, რა თქმა უნდა, სხვებსაც ადეკვატურ პასუხს გავცემთ… ის, რაც ხდება აჭარაში, ეს პოლიტიკური თამაშებია და სიტუაცია კონტროლის ქვეშაა, ოპოზიციას არაფრის თავი არ აქვს, ვერავინ ვერ გადააყენებს მთავრობას.”
ღარიბაშვილმა განაცხადა, რომ რეგიონში ის ვადამდელ არჩევნებს არ ელოდება.
“ყველა იმ ადამიანს, ვინც უღალატა ქართველი ხალხს, მოსახლეობა გასცემს პასუხს მომდევნო არჩევნების დროს… ჩემთვის არ არის საინტერესო მურმან დუმბაძე, არც ჯემალ ფუტკარაძე, ისინი მოღალატეები არიან, ჩემთვის არც მედეა ვასაძე არ არის საინტერესო და არც მათზე საუბარი”.
სასოფლო-სამეურნეო მავნებლის – კალიის გავრცელების კერებში, სალიკვიდაციო ღონისძიებების გატარება, უნდა განხორცილედეს ძირითადად აღმოსავლეთ საქართველოში (სავარაუდოდ – 10 ათას ჰექტარზე), ავიაციის საშუალებით, ულტრამცირემოცულობიანი აგრეგატების მეშვეობით, სააგენტოს მიერ მითითებულ ადგილებში;
მომსახურების სავარაუდო ღირებულება შეადგენს120 000 ლარს; ხოლო მომსახურების გაწევის სავარაუდო ვადებია: 2015 წლის მაისი-აგვისტო (კალიის მასობრივი გავრცელების შემთხვევაში); მომსახურების გაწევის საჭიროებას განსაზღვრავს შემსყიდველი, კალიის გავრცელების გათვალისწინებით.
სატენდერო პირობების მიხედვით, შემსრულებელი ვალდებულია მკაცრად დაიცვას პესტიციდებისა და აგროქიმიკატების შენახვის, ტრანსპორტირების, რეალიზაციისა და გამოყენების წესები. გაწეული მომსახურების მიღება-ჩაბარება განხორციელდება თითოეულ ჰექტარზე გაწეული მომსახურების მიხედვით – გახარჯული ნაზავის რაოდენობა, ფრენის ხანგრძლივობა, შემასხურებელი აგრეგატის ტექნიკური მაჩვენებლები.
ტენდერში მონაწილემ უნდა წარადგინოს ცნობა ერთიანი სატრანსპორტო ადმინისტრაციიდან, იმის დასადასტურებლად, რომ საჰაერო ხომალდ(ებ)ის ექსპლუატანტის მოწმობა არის მოქმედი და პრეტენდენტს უფლება აქვს განახორციელოს საავიაციო სამუშაოები. წინადადებების მიღება მიმდინარე წლის 10 აპრილს დაიწყება და 15 აპრილს შეწყდება.
ბათუმის საქალაქო სასამართლო/მანანა ქველიაშვილის ფოტო
ევროპული სასამართლო მიიჩნევს, რომ მხარეთა თანასწორობა თითოეული მხარისთვის გულისხმობს საკუთარი პოზიციის, მათ შორის მტკიცებულებების წარდგენის გონივრულ შესაძლებლობას ისეთ პირობებში, რომელიც მას არ ჩააყენებს არახელსაყრელ მდგომარეობაში მოწინააღმდეგესთან. მხარეთა შეჯიბრებითობა გულისხმობს დაცვისა და ბრალდების მხარეთა თანაბარ პირობებს მოიპოვონ, შეისწავლონ, წარადგინონ და გამოიკვლიონ საკუთარი და მოწინააღმდეგე მხარის მტკიცებულებები, საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარებისას ისარგებლონ თანაბარი უფლება-მოვალეობებით… მხარეთა თანასწორობასა და შეჯიბრებითობაზე აგებული სისხლის პროცესის მიზანი სამართლიანი სასამართლოს უზრუნველყოფაა.
მიუხედავად ამისა, ადვოკატები ამბობენ, რომ პროკურორებთან არათანაბარ პირობებში იმყოფებიან, ამიტომაც ადვოკატები საკანონმდებლო ინიციატივაზე მუშაობენ. “სისხლის სამართლის პროცესში მხარეთა შეჯიბრებითობისა და თანასწორობის უზრუნველყოფისთვის”, – ასე ჰქვია 72-გვერდიან კვლევას, რომელსაც მალე საკანონმდებლო ინიციატივად აქცევენ, მანამდე კი ავტორები მოსაზრებებს ფოკუსჯგუფებს აცნობენ. აპირებენ შეხვდნენ მოსამართლეებს და მათთან განიხილონ კანონის ნორმები, რომლითაც, მათი შეფასებით, ბრალდებისა და დაცვის მხარის თანაბარი უფლებები ირღვევა. ადვოკატები ამბობენ, რომ პროკურატურა ამ ბოლოს განსაკუთრებით ჩაიკეტა. ამის მიუხედავად იმედი აქვთ, რომ მათი კოლეგები დისკუსიაზე უარს არ იტყვიან. “ჩვენი მიზანი სულაც არ არის პროკურორები დაჩაგრულები ან მაჩანჩალები იყვნენ. ჩვენ გვსურს თანაბარი უფლებებით ვსარგებლობდეთ”, – ამბობს კანონპროექტის ერთ-ერთი ავტორი, ადვოკატი ემზარ პაქსაძე.
ადვოკატი და ყოფილი პროკურორი ედიშერ მახარაძე მიიჩნევს, რომ თანასწორუფლებიანობა პირობითია მთელი რიგი გარემოებების გამო: “მთელი რიგი საკანონმდებლო დანაწესი პირდაპირ ავლენს არათანასწორობას. მხოლოდ ბრალდების მხარეა უფლებამოსილი ახორციელოს სისხლის სამართლებრივი დევნა, დაცვას ეს უფლება არა აქვს, ე.ი. საკითხი დავას მოკლებულია. საკანონმდებლო დონეზე არათანაბარ მდგომარეობაშია დაცვისა და ბრალდების მხარე არა მხოლოდ ცალკეული საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარების შესაძლებლობაში და დამოუკიდებლობაში. ბრალდება მტკიცებულების მოპოვების ვადას განსაზღვრავს თვითონ, დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებით, ხოლო დაცვას, წინასასამართლო სხდომის თარიღის ჩანიშვნით, სასამართლოს მიერ განესაზღვრება ეს ვადა. ბრალდების მხარე სასამართლოს თავის პოზიციას უსაბუთებს სახელმწიფო ინტერესით, დაცვა კი – ბრალდებულის, ეს ახდენს ზეგავლენას საკითხის გადაწყვეტაზე და აისახება ცალკეული შუამდგომლობების დაკმაყოფილებაზე. მნიშვნელოვანია კვალიფიკაციის შეცვლაზე დავაც. სასამართლო იშვიათად თუ იზიარებს დაცვის პოზიციას და ცვლის პირველად კვალიფიკაციას გამამტყუნებელი განაჩენის დადგენისას, რაც ნიშნავს ბრალდების მხარის მოსამართლეთა პროფესიულ დონესთან გათანაბრებას”.
ედიშერ მახარაძის აზრით, “მოსამართლე უფრო კვალიფიციური იურისტია, ვიდრე ბრალდების ან დაცვის წარმომადგენლები, მათ მეტი სამართლებრივი წინდახედულობა და გამოცდილება აქვთ, ე.ი. დანაშაულებრივი ქმედების ზუსტი შეფასების უნარი გააჩნიათ და ამ უნარს მოსამართლეები უნდა იყენებდნენ მუდამ“.
გასული წლის სექტემბერში კანონში შესული ცვლილების შემდეგ ადვოკატებს ჩხრეკისა და ამოღების უფლება მიენიჭათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ უფლების მიღებას ყველა ადვოკატი ითხოვდა, აღმოჩნდა, რომ პრაქტიკაში თითქმის არავინ იყენებს. თუ მაგალითად, ერთ-ერთ საქმეში ქურდობა აფთიაქთან ახლოს მოხდა, სათვალთვალო კამერიდან ვიდეოჩანაწერის ამოღების უფლება ადვოკატსაც აქვს, მაგრამ ამისთვის მან სასამართლოს უნდა მიმართოს. მოსამართლე კი ნეიტრალურ გამომძიებელს ავალებს ადვოკატის შუამდგომლობის შესრულებას. თავის მხრივ, გამომძიებელი ვალდებულია მტკიცებულება პირველად საქმის პროკურორს მიუტანოს. „ჩემ მიერ გამოთხოვილ მტკიცებულებებს პირველად საქმის პროკურორი ამოწმებს და მერე მე. ხომ შეიძლება ჩემი დაცვის ქვეშ მყოფისთვის საზიანო მტკიცებულება ამოიღონ ჩემი შუამდგომლობით? და გამომძიებელმა „ძალით“ რომ გამიფუჭოს მტკიცებულება, რა მოხდება ასეთ დროს? ჩვენ ადვოკატები ვართ და სიმართლის დადგენის ვალდებულება არ გვაქვს“, -ამბობს ემზარ პაქსაძე. დაცვის მხარე ამ არგუმენტით მტკიცებულებების მოპოვებას ერიდება.
ადვოკატი დავით კვაჭანტირაძე ამბობს, რომ მტკიცებულებების მოპოვების პროცესში დაცვის მხარე უთანასწორო პირობებშია ბრალდების მხარესთან. ის, რომ დაცვის მოპოვებული მტკიცებულება პირველად ბრალდების მხარეს გადაეცემა, დაცვის უფლებას ეწინააღმდეგება: „ადვოკატი არ არის ვალდებული კლიენტის საზიანო მტკიცებულებები წარუდგინოს გამოძიებას. თანაც ჩხრეკისა და ამოღების ხარჯებს დაცვის მხარე ანაზღაურებს. რაც შეეხება კომპიუტერში დაცულ ინფორმაციას, მისი მოპოვების უფლებას კანონი დაცვის მხარეს საერთოდ უზღუდავს“.
თუმცა, ადვოკატმა ირაკლი გრძელიძემ კოლეგებისგან განსხავებით, ამ კანონით მინიჭებული უფლების გამოყენება სცადა -მან შუამდგომლობით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურს მიმართა და მათი საშვთა ბიუროდან ამონაწერის მიღება ითხოვა. ეს დოკუმენტი მისი დაცვის ქვეშ მყოფის საქმეზე დასართავად სჭირდებოდა (ადვოკატი ეჭვობდა, რომ პირი, რომელიც მისი დაცვის ქვეშ მყოფს ადებდა ხელს, როგორც დამნაშავეს, საგამოძიებო უწყებებთან მანამდე ჰქონდა ურთიერთობა, ვიდრე დანაშაული მოხდებოდა): „ვეჭვობდი, რომ ე.წ. დაზარალებულმა დანაშაულის პროვოცირება მოახდინა, ამიტომაც მაინტერესებდა ეს დაზარალებული რამდენჯერ იყო ნამყოფი საგამოძიები უწყების შენობაში“.
ადვოკატს საშვთა ბიუროდან მონაცემების მიღებაზე უარი უთხრა თბილისის საქალაქო სასამართლომ. უარის თქმის მიზეზი ადვოკატისთვის უცნობია. მას ასევე უარი უთხრა სასამართლომ სატელეფონო საუბრების ამოღების შუამდგომლობაზეც- მოსამართლის თანაშემწემ ადვოკატს ტელეფონით განუმარტა, რომ ეს პროკურორის პრეროგატივა იყო. ადვოკატების მიერ მომზადებულ რეკომენდაციებში, რომელსაც მალე კანონპროექტის სახით პარლამენტს წარუდგენენ, საუბარი კიდევ ერთ დეტალზეა – თუ ადვოკატმა მისი დაცვის ქვეში მყოფის საქმეზე ექსპერტიზა ჩაატარა, კანონი ავალდებულებს ექსპერტიზის დასკვნა დაუყონებლივ ბრალდებას გადასცეს.
კანონპროექტების ავტორები კანონში კიდევ ერთი დეტალის დამატებას ითხოვენ. იმ შემთხვევაში თუ, მაგალითად, პირს ბრალი ედება ყაჩაღობაში, მაგრამ სასამართლომ მიიჩნია, რომ ბრალდებულს იარაღი არ ჰქონია და მან ყაჩაღობა კი არა ქურდობა ჩაიდინა, შესაძლოა სასჯელის ზომა შეუმცირდეს და ბრალდების მუხლი შეიცვალოს. ემზარ პაქსაძე ამბობს, რომ მოსამართლეს მუხლის შეცვლა მხოლოდ ბრალდებულის სასიკეთოდ შეუძლია: `რეკომენდაციის მომზადების დროს ვისარგებლეთ ევროპული კონვენციით, მაგალითად, თუ ადამიანს ბრალად ედებოდა ყაჩაღობა, მაგრამ მოსამართლემ ჩათვალა, რომ იქურდა, მიზანშეწოლილია აპელაციამ დაცვის მხარეს მისცეს საშუალება დამატებით წარადგინოს მტკიცებულებები და მხოლოდ ამ ნაწილში საქმე არსებითად განიხილოს სასამართლომ, რადგან პირველი ინსტანციის სასამართლოში ეს ვერ მოხერხდა“.
უზენაესი სასამართლოს მონაცემებით, გასულ წელს 251 პირს შეუმსუბუქდა სასჯელი სააპელაციო სასამართლოში, საკასაციო სასამართლოში 11 ადამიანს შეეცვალა კვალიფიკაცია და სასჯელი. პირველი ინსტანციის სასამართლოებმა კი, სულ 17391 ადამიანის სისხლის სამართლის საქმე განიხილეს.
სპექტაკლის შემდეგ მოზარდების გამოფენა გაყიდვა მოეწყო
ხელოვანთა კლუბის ფოტო
“ჩხიკვთა ქორწილის” რეჟისორი, ნიკოლოზ ტუღუში ამბობს, რომ ეს მისი მეოთხე სპექტაკლია, რომელიც მოსწავლეებთან ერთად მოამზადა. ის გეგმავს მოზარდებთან მუშაობის გაგრძელებას.
300 კვ.მ. ტერიტორიის კეთილმოსაწყობად ტენდერი დღეს გამოცხადდა. თანამედროვე ბაზრის მოსაწყობად ადგილობრივი ბიუჯეტიდან 60 000 ლარი გამოიყო. პირველ ეტაპზე ბაზარში 100 დახლი დამონტაჟდება.
ახალ ბაზარში ფერმერები სავაჭრო ადგილებით უფასოდ ისარგებლებენ. ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში ბაზრის გახსნა მაისის თვეში არის დაგეგმილი.
მერიის ცნობით, აღნიშნული პროექტის ფარგლებში, ჩაქვის წყლის სამარაგო რეზერვუარების მშენებლობა იწყება, რაც ჩაქვის მოსახლეობისთვის წყლის თვითდენით მიწოდებას უზრუნველყოფს. სამუშაოებს ჩაქვში დღეს ბათუმის მერი გიორგი ერმაკოვიც ესწრებოდა.
პროექტში ასევე გათვალისწინებულია მწვანე კონცხისა და მახინჯაურის მოსახლეობის წყალმომარაგების სისტემების რეაბილიტაცია.
პროექტი ევროკავშირის საგრანტო ფონდის დაფინანსებით ხორციელდება და მისი ღირებულება 6 მილიონ 100 ათას ევროს შეადგენს. სარეაბილიტაციო სამუშაოები 2017 წლის II კვარტლისთვის დასრულდება.
ნაზი ფუტკარაძე თამარის დასახლებაში ცხოვრობს. იგი ამბობს, რომ ბოლო ორი წელია თამარისა და ბარცხანის დასახლებების შემაერთებელი გზა არ შეკეთებულა და მოსახლეობას გზაზე ღრმულებისა და დატბორილი ქუჩის გამო გადაადგილებისას პრობლემები ექმნება:
„ესაა ბარცხანისა და ბენზეს დასახლებების შემაერთებელი გზა, 496 მეტრია ეს მონაკვეთი. ცუდ მდგომარეობაშია არა მარტო ნობელების, არამედ სხვა ქუჩებიც. ამ ქუჩაზე სამარშრუტო ხაზიც გადის და შეწუხებული არიან მძღოლებიც, გადაადგილება შეუძლებელია. ბენზეს დასახლებაში საოჯახო მედიცინის ცენტრია, სადაც ავადმყოფები მიდიან, ბავშვები სკოლაში დადიან… მივმართეთ მერიას, რომ პასუხი გაგვცენ, რას გეგმავენ, ასეთი უყურადღებობა როგორ შეიძლება. ადრე პერიოდულად მაინც გადიოდა გრეიდერი და ასეთი ღრუმლები არ იყო და წყალი არ დგებოდა, 2-3 წელია ამ გზაზე არაფერი გაკეთებულა“ – ამბობს ნაზი ფუტკარაძე.
თამაზ სალუქვაძე, მერის რწმუნებული თამარის ადმინისტრაციულ დასახლებაში ამბობს, რომ გზა შეკეთდება მას შემდეგ, რაც გამოვლინდება ტენდერში გამარჯვებული:
„ერთი ტენდერი გამოცხადდა თებერვლის ბოლოს, ჩავარდა ის ტენდერი, ხელახალი გამოცხადდა და ამ თვის ბოლოს უნდა გამოვლინდეს ტენდერში გამარჯვებული და დაიწყება ამ პრობლემის მოგვარება. გზის მოხრეშვა, მოშანდაგება და გასწორება მოხდება, ჯერჯერობით კაპიტალურად ვერ გაკეთდება, რადგან ქალაქში მიმდინარეობს საკანალიზაციო და სანიაღვრე წყლების რეაბილიტაციის პროგრამა, რომელიც 2017 წლამდე გაგრძელდება, ამჯერად გზა მოწესრიგდება“ – განმარტა თამაზ სალუქვაძემ.
აჭყვისთავის სკოლის ოთხმა მოსწავლემ 18 მარტს განაცხადა, რომ შიმშილობას იწყებდნენ, თუმცა აქცია იმ დღესვე შეწყვიტეს, დღეს კი მოსწავლეები ისევ სკოლასთან შეიკრიბნენ და განაცხადეს, რომ შიმშილობდნენ.
აჭყვისთავის სკოლის მასწავლებელი ხათუნა მენაბდე გამოცდაზე ჩაჭრილი ერთ-ერთი მოსწავლის დედაა. კონფლიქტი აჭყვისთავის საჯარო სკოლაში ექსტერნის გამოცდებს მოჰყვა. რამდენიმე მოსწავლემ განაცხადა, რომ სკოლის დირექტორმა შორენა მენაღარიშვილმა მათ შეცდომით შემოახაზვინა გამოცდის დროს პასუხები, რის გამოც ისინი გამოცდაზე ჩაიჭრნენ.
გამოცდების შედეგებს სიტყვიერი დაპირისპირება მოჰყვა სკოლის დირექტორსა და ხათუნა მენაბდეს შორის, რაც, სკოლის დირექტორის განცხადებით, ფიზიკურ დაპირისპირებაში გადაიზარდა და პედაგოგმა დირექტორს ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა, რასაც პედაგოგი, ხათუნა მენაბდე უარყოფს. დირექციამ ხათუნა მენაბდე სკოლის დისციპლინური საბჭოს ოქმის, შრომის შინაგანაწესისა და მასწავლებლის პროფესიული კოდექსის დარღვევის საფუძველზე დაითხოვა.
ექსტერნის გამოცდაზე ჩაჭრილმა მოსწავლეებმა და მათმა მშობლებმა აჭარის განათლების სამინისტროს მიმართეს განცხადებით, შეესწავლათ მათი საკითხი. სამინისტროს შიდა აუდიტისა და ინსპექტირების დეპარტამენტის უფროსმა ალექსანდრე მჟავანაძემ „ბათუმელებთან“ განაცხადა, რომ სამინისტრომ საქმე შეისწავლა:
„სამინისტრომ დაასრულა ინპექტირება, რომელიც განხორციელდა მოსწავლეებისა და მათი მშობლების განცხადების საფუძველზე, განცხადებას ახლდა მოსწავლეების განმარტებითი ბარათიც, სადაც გამოთქვამდნენ თავიანთ შენიშვნებს. ექსტერნის გამოცდაზე არიან კომისიის სხვა წევრები, პედაგოგები… ყველა ამბობს, რომ ასეთი ფაქტი [დირექტორის მხრიდან კარნახი] არ ყოფილა. ექსტერნის გამოცდა სულ 11 იყო და რამდენიმე გამოცდაში ამ მოსწავლეებს ჰქონდათ მიღებული არადამაკმაყოფილებელი შედეგი. ექსტერნის გამოცდებში თუ ერთი მაინც არადამაკმაყოფილებელი ნიშანი მიიღო მოსწავლემ, სხვა გამოცდებში, მაღალი ქულებიც რომ მიიღოს, გამოცდები არ ითვლება ჩაბარებულად. მოსწავლეებს პრეტენზია ჰქონდათ, რატომ გაგვიყვანეს სხვა გამოცდებზე, თუ მანამდეც ჩაჭრილები ვიყავითო, მაგრამ სკოლას არ ჰქონდა უფლება აეკრძალა მათთვის შემდეგ გამოცდაზე გასვლა.“
ალექსანდრე მჟავანაძემ განაცხადა, რომ დღეს თავადაც იმყოფებოდა აჭყვისთავში და ესაუბრა სკოლის მოსწავლეებსა და მათ მშობლებს. მისი თქმით, დღეს აჭყვისთავში იმყოფებოდა სოციალური აგენტიც, რომელმაც მოსწავლეების მშობლები გააფრთხილა, რომ ისინი აგებდნენ პასუხს ბავშვების უსაფრთხოებაზე.
ბათუმი, 12 მარტი, აქცია ნაციონალური მოძრაობის ოფისთან
ვინ არიან ის ორგანიზაციები, რომლებიც ენმ-ის (ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა) გაუქმებას ითხოვენ? რატომ აქტიურდებიან ისინი ერთდროულად საქართველოს სხვადასხვა რეგიონსა თუ თბილისში და თანაც სწორედ მაშინ, როდესაც “ნაციონალური მოძრაობა” ქუჩის აქციების სამზადისშია? რა არის მათი შემოსავლის წყარო? რა კავშირი აქვთ მათ ხელისუფლებასთან, ძალოვან უწყებებთან? რა პროექტებს ახორციელებენ ისინი?
ბოლო დროის ერთ-ერთი პროექტი – პრიალა ფურცელზე დაბეჭდილი ფოტოკოლაჟი, რომელიც ექსპრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის დისკრედიტაციას ემსახურება, ფურცლის ხარისხის მიხედვითა და გავრცელების არეალით თუ ვიმსჯელებთ, იაფი არ უნდა დამჯდარიყო. ამ პლაკატების მომზადება დააფინანსა ორგანიზაციამ სახელწოდებით – “ყველა თაობა საქართველოსთვის”. ორგანიზაცია, რომელიც რეგისტრირებულია 2014 წლის 24 თებერვალს, პოლიტპატიმრებს აერთიანებს. ორგანიზაციის აღმასრულებელი დირექტორი – მერაბ თორია ამბობს, რომ არ ახსოვს რამდენი ერთეული პლაკატი დაბეჭდეს ან რა დაჯდა მისი გავრცელება. “დოკუმენტებში უნდა ჩავიხედო და გეტყვით”, – უთხრა მან “ბათუმელებს”. მერაბ თორიას თქმით, მას არც ენმ-ის მამხილებელი ფილმის ჩვენებისთვის გახარჯული თანხის ოდენობა ახსოვს.
“ყველა თაობა საქართველოსთვის” აღმასრულებელი დირექტორის თქმით, მათ ორგანიზაციას ბიზნესი აფინანსებს. “ქართველები არიან დონორები, ბიზნესშემოწირულობები, ზოგი მცირე შემოწირულობაა, ზოგი ცოტა უფრო მეტი”, – ამბობს მერაბ თორია. ორგანიზაციას ხუთი დამფუძნებელი ჰყავს. ინტერნეტსივრცეში არსებული ინფორმაციის მიხედვით, ეს ორგანიზაცია მხოლოდ “ნაციონალური მოძრაობის” წინააღმდეგ მუშაობით არის დაკავებული. მათ წესდებაში, სხვადასხვა მიზანთან ერთად, ერთ-ერთ უმთავრესად მითითებული აქვთ “ღირსებით აღსავსე სამოქალაქო საზოგადოების ჩამოყალიბებისა და ქვეყანაში სამართლიანობის დამკვიდრების ხელშეწყობა”.
ენმ-ის ყველაზე აქტიურად მაინც ორგანიზაცია “თავისუფალი თაობა” ებრძვის. ორგანიზაციას ოთხი დამფუძნებელი ჰყავს, მათ შორის გამოკვეთილი ლიდერი ვლადიმერ სადღობელაშვილია. ორგანიზაციას არ აქვს ვებგვერდი, შესაბამისად, არც იმის შესახებ არის ცნობილი, რა პროექტებს ახორციელებს, ან ვინ არის მისი ფინანსური მხარდამჭერი. წესდების მიხედვით, ამ ორგანიზაციის მიზნებია: საქართველოს მასწავლებლების, პროფესორ-მასწავლებლების, მოსწავლეების, სტუდენტების ინტერესებისა და უფლებების დაცვა ეროვნული მიზნებიდან გამომდინარე, ასევე, ზემდგომ ორგანოებს შორის შუამავლის ფუნქციის შესრულება; მოსახლეობაში ქრისტიანული მართლმადიდებლობის ღირებულებების დაცვა და განმტკიცება; ზრუნვა ქართული ენის, დამწერლობის პოპულარიზაციასა და მათ მიმართ პატივისცემის დამკვიდრებაზე”.
“თავისუფალი თაობა” დაფუძნდა 2014 წლის 13 ნოემბერს. ორგანიზაციას ოფისი აქვს ბათუმშიც. ვლადიმერ სადღობელაშვილმა ოფისი ბათუმში სამჯერ გახსნა – პირველად რეგიონში ხელმძღვანელად ჯემალ დუაძე გამოაცხადა, ხოლო შემდეგ – ვახტანგ მითაიშვილი. ვახტანგ მითაიშვილი “ბათუმელებთან” ამბობს, რომ ორგანიზაციას ბათუმში 100-ზე მეტი წევრი ჰყავს.
“აქედან შვიდი-რვა ადამიანი ვიღებთ ხელფასს, მათ შორის მეც ვიღებ ხელფასს. რაც შეეხება ოფისის იჯარას – ყოველთვიურად 1 000 ლარს ვიხდით”, – ამბობს ვახტანგ მითაიშვილი, რომელიც მისივე თქმით, ბათუმის მერიის ერთ-ერთ სამსახურში სპეციალისტად მუშაობს. რაც შეეხება ორგანიზაციის ბათუმის ოფისის ზოგად ბიუჯეტს, ვახტანგ მითაიშვილის თქმით, ეს იმაზეა დამოკიდებული, რა სახის აქციებს მართავენ და რამდენად მასშტაბურია ესა თუ ის აქცია.
ვახტანგ მითაიშვილი ირწმუნება, რომ მათ ორგანიზაციას ფინანსურად მხარს უჭერენ ის ბიზნესმენები, “რომლებიც ნაციონალურ მოძრაობაზე გაბრაზებულნი არიან”.
ვახტანგ მითაიშვილი ბოლო პერიოდში აგორებული სკანდალების გამო სამსახურიდან, ამ შემთხვევაში ბათუმის მერიის ტურისტული ობიექტების მართვის სააგენტოდან წასვლას არ აპირებს. ის სააგენტოში სპეციალისტად მუშაობს. მითაიშვილი ამბობს, რომ სამსახურთან შეუფერებელი არაფერი გაუკეთებია (გასულ კვირას ვახტანგ მითაიშვილმა და მისმა მეგობრებმა აქცია გამართეს უმაღლესი საბჭოს დეპუტატის – ჯემალ ფუტკარაძის სახლთან, რასაც დეპუტატმა შეურაცხმყოფელი უწოდა).
გასულ კვირას მერიის კიდევ ორი სამსახურის სამი თანამშრომელი, როგორც მოძალადე, ისე მოექცა საზოგადოების ყურადღების ცენტრში. ბათუმის მერიის ავტოსატრანსპორტო მონიტორინგის სამსახურის უფროსი გიორგი თუშმანიშვილი, ამავე სამსახურის თანამშრომელი მერაბ ღოღობერიძე (ინციდენტის შემდეგ ღოღობერიძემ სამსახური დატოვა პირადი განცხადების საფუძველზე) და მერიის კულტურის ცენტრის თანამშრომელი გუჯა აგირბა. სამივე მოხელე “დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში” თავს დაესხა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატს პეტრე ზამბახიძეს.
მიუხედავად იმისა, რომ გავრცელდა ვიდეომასალა, სადაც ჩანს, თუ როგორ შეურაცხყოფენ დეპუტატს, მათ შორის ფიზიკურადაც, შს სამინისტრო ამ დრომდე აცხადებს, რომ “ფაქტზე მოკვლევა არ დამთავრებულა”. ბათუმელების ინფორმაციით კი, რომელიც ინფორმირებულ წყაროებს ეფუძნება, შს სამინისტრო აპირებს პეტრე ზამბახიძეზე განხორციელებული ფიზიკური შეურაცხყოფა და კვერცხების დაშენის ფაქტი განიხილოს როგორც გამოხატვის თავისუფლება. შესაბამისად, თავდამსხმელებს პრაქტიკაში დამკვიდრებული 100 ლარითაც კი არ დააჯარიმებენ.
უმაღლესი საბჭოს წევრს ნაციონალური მოძრაობიდან, პეტრე ზამბახიძეს კვერცხები ესროლეს
მედიით გავრცელებულ კადრებს დეპუტატზე თავდასხმად არც ბათუმის არჩეული მერი მიიჩნევს. ის ამბობს, რომ მის დაქვემდებარებაში არსებულ სამსახურებში დასაქმებული ადამიანების ქცევაზე პასუხის მოთხოვნის უფლება იქიდან გამომდინარე არ აქვს, რომ ინციდენტი არც სამუშაო საათებში მომხდარა და არც სამუშაოს ტერიტორიაზე. ბათუმის მერი გიორგი ერმაკოვი განათლებით იურისტია, იგი რამდენიმე წლის განმავლობაში ლექციებსაც კითხულობდა თბილისის ჯავახიშვილის უნივერსიტეტში. შესაბამისად, გამორიცხულია არ იცოდეს ბათუმის მერმა კანონი “საჯარო სამსახურის შესახებ”, რომლის 78-ე მუხლის “გ” ქვეპუნქტში დისციპლინურ გადაცდომასთან დაკავშირებით პირდაპირ წერია: “ზოგადზნეობრივი ნორმების წინააღმდეგ ან მოხელისა და დაწესებულების დისკრედიტაციისაკენ მიმართული უღირსი საქციელი (ბრალეული ქმედება), განურჩევლად იმისა, სამსახურშია ჩადენილი თუ მის გარეთ”.
გიორგი ერმაკოვის სიტყვებს “ბათუმელებთან” უცვლელად იმეორებს კულტურის ცენტრის უფროსი ჯონი საბაშვილი. კითხვაზე – აპირებს თუ არა გაათავისუფლოს სამსახურიდან თანამშრომელი, რომელიც საზოგადოების ყურადღების ცენტრში მოექცა, როგორც ძალადობრივი აქცევის მონაწილე, ამბობს რომ – არა. ჯონი საბაშვილი თავის მოტივაციას ასე აკონკრეტებს: “მაგას რამე დანაშაული რომ ჰქონოდა, პოლიციამ წაიყვანა და გამოუშვა. ესე იგი, არაფერი დანაშაული არ ჩაუდენია, ხომ?”
გიორგი თუშმანიშვილი და გუჯა აგირბა, როგორც თავად ამბობენ, დღემდე არიან “ქართული ოცნების” ბათუმის ახალგაზრდული ორგანიზაციის წევრები.
რას ნიშნავს ბათუმის მერის გიორგი ერმაკოვის, მისი თანამშრომლების ეს განცხადებები ან შს სამინისტროს მიერ ღია ძალადობის ფაქტზე “ხანგრძლივი მოკვლევა”? – არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებს, რომლებიც უკვე მრავალი წელია ადამიანის უფლებებზე მუშაობენ, ეს მიდგომა აშფოთებთ, რადგან მიაჩნიათ, რომ ბოლო პერიოდში დაფიქსირებული ძალადობრივი ქმედება და მასზე ოპერატიული რეაგირების უქონლობა, ჰგავს ხელისუფლების სხვადასხვა შტოს შორის შეთანხმებას, არ დაისაჯოს გარკვეული სახის ძალადობა, უფრო მეტიც – ის იქნას წახალისებული.
ზუგდიდი, აქცია ნაციონალური მოძრაობის ოფისთან
მართლაც, დეპუტატ ზამბახიძის მიმართ ჩადენილი ძალადობიდან დროის გასვლის შემდეგაც, გიორგი თუშმანიშვილი ამბობს, რომ ის, რაც მან გააკეთა, თავდასხმა არ ყოფილა და არც სამსახურიდან წასვლას აპირებს. კითხვაზე – “ნაციონალურ მოძრაობაში” მიაჩნიათ, რომ დეპუტატ პეტრე ზამბახიძის ადგილსამყოფელის შესახებ ინფორმაცია მოგაწოდათ სუს-მა, იქნებ გვითხრათ, საიდან გაიგეთ, რომ პეტრე ზამბახიძე დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში იმყოფებოდა, გიორგი თუშმანიშვილი ამბობს:
“სპეცსამსახურების მითითებები ყოველგვარ საზიზღრობებს თვითონ აკეთებდნენ. ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ სად იყო პეტრე ზამბახიძე, ჩვენ შევიტყვეთ ქალაქიდან”.
კიდევ ერთი არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომლის მიზანიც ენმ-ის მუშაობის აკრძალვაა, “სრულიად საქართველოს სახალხო დარბაზის” სახელწოდებით არის ცნობილი. ორგანიზაციას ხუთი დამფუძნებელი ჰყავს, ლიდერი კი – გოდერძი ოთარაშვილია. მისი თქმით, “ორგანიზაციას ჰყავს სადროშოები ქვეყნის მასშტაბით, რომელიც, ჯამში, რამდენიმე ათას წევრს აერთიანებს და დაპირისპირების შემთხვევაში, რეგიონებიდან 6 ათასი ადამიანის მობილიზება შეუძლია”. კითხვაზე, თუ ვინ აფინანსებს ორგანიზაციას, ოთარაშვილი პასუხობს – “არიან ადამიანები ჩვენ შორის და ჩვენი შრომით ვაგროვებთ და ასე გაგვაქვს თავი”. წესდების მიხედვით, ამ ორგანიზაციის მთავარი მიზანი სახელმწიფოში სამართლიანობის აღდგენის განვითარებაა.
ენმ-ის გაუქმებაზე თუ აკრძალვაზე ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური გაერთიანების სახელწოდებაა “ერთსულოვნება საზოგადოებრივი უფლებებისთვის”, რომელსაც მოგვიანებით კოალიცია “ერთსულოვნება”ეწოდა.
კოალიციის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი მიხეილ ანდღულაძე “ბათუმელებთან” ამბობს, რომ კოალიციაში 300-მდე არასამთავრობო ორგანიზაციაა გაერთიანებული:
“ჩვენთან არის დაახლოებით 60-70-წევრიანი სათათბირო ორგანო, რომელსაც ხელმძღვანელობს ბატონი რეზო ჩხეიძე. არის უხუცესთა საბჭო. არის სასულიერო დასი, მამაოები არიან ჩაბმული ჩვენს სივრცეში, არის ახალგაზრდული ფრთა. არის საზოგადოებრივი კოლეგია, რომელშიც 60-მდე მეცნიერი და აკადემიკოსია შემოსული. ისინი უშუალოდ, დოკუმენტურად ადგენენ იმ საბუთებსა და საფუძველს, რომელზედაც ჩვენ ვართ, არის მმართველობითი რგოლი, რომელიც ძირითადად თავმჯდომარეების, მოადგილეებისა და სამსახურების ხელმძღვანელებით არის და ასევე არის რეგიონული სტრუქტურა საქართველოს მასშტაბით, დაახლოებით 53 რაიონში გვყავს წარმომადგენლობა”.
კოალიცია “ერთსულოვნების” ხელმძღვანელი მიხეილ ანდღულაძე ამბობს, რომ მათი საქმიანობის მთავარი მიზანი ენმ-ის გაუქმებაა: “სააკაშვილის უმსგავსოების გასაპროტესტებლად 2012 წლის 11 ნოემბერს ჩამოყალიბდა ჩვენი კოალიცია, პირველი კონფერენცია მაშინ გვქონდა. საზოგადოების გამოჩენილი წარმომადგენლები შეიკრიბნენ და წარმოაჩინეს, რა მდგომარეობაა ქვეყანაში, რომ ეს კოჰაბიტაციური ხელისუფლება იყო დამანგრეველი ჩვენი სახელმწიფოებრიობისთვის და მით უმეტეს, კიდევ ის, რომ საკონსტიტუციო ვადის ამოწურვის მიუხედავად, პრეზიდენტი აპირებდა პრეზიდენტობას კიდევ 10 თვის განმავლობაში.
ამიტომ დავიწყეთ ჩვენ მისი გადადგომის მოთხოვნა. მილიონ-ნახევარი ხელმოწერა შევაგროვეთ საქართველოს მასშტაბით, რათა ეს უმსგავსობა არ განხორციელებულიყო, მაგრამ არ დაგვიჯერა ჩვენმა ხელისუფლებამ ეს ჩვენი შეძახილი. ახლა უკევ არც არავინ არ დავობს და ის კი არა, ბრალდებებიც აქვს წაყენებული ამ ადამიანს ამ უმსგავსოების შედეგად გაფლანგული ბიუჯეტის სახსრებისა და მილიარდებია გატანილი საქართველოდან”.
მიხეილ ანდღულაძე ვარაუდობს, რომ ახლა მაინც დაუგდებს ყურს მათ ხმას ხელისუფლება: “ასეთივე შეძახილით ვაცხადებთ დღესაც, რომ ნაციონალური მოძრაობა არის გასაუქმებელი”.
რაც შეეხება კოალიციის ფინანსურ წყაროს, მიხეილ ანდღულაძე ირწმუნება, რომ მათი კოალიცია წევრების შემოწირულობებით არსებობს: “ეს არის ინდივიდუალურ საწყისებზე, ვინც რასაც შევძლებთ და რასაც წარმოვადგენთ… ყველა წევრს ვერ ჩამოვთვლი, შორს წაგვიყვანს ამაზე ლაპარაკი – გაწევრიანებული არის საქართველოს ავღანელთა კავშირი, საქართველოს ჩოხოსანთა დარბაზი, საქართველოს უხუცესთა დარბაზი, ქალთა მოძრაობა მანდილიონი, კავკასიის ხალხთა ანსამბლი”.
“ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა” 2012 წლის ოქტომბრის არჩევნების შემდეგ შექმნილ არაერთ ორგანიზაციას უწოდებს, როგორც ხელისუფლებისგან მართულს. ბოლო წლებში დაფუძნებული რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაცია განსაკუთრებით ორგანიზებულად ენმ-ს ებრძვიან თბილისში, ზუგდიდში, ფოთსა და ბათუმში. კახეთში, სამცხეთ-ჯავახეთსა და ქვემო ქართლში მომუშავე ჟურნალისტებმა “ბათუმელებს” უთხრეს, რომ მსგავსი მიზნების არასამთავრობო ორგანიზაციები ამ რეგიონებში ჯერ არ არსებობს.
რეჟისორ გიორგი ოვაშვილის „ხიბულა“ [განმცხადებელი კომპანია – შპს ” ალამდარი”]; ნინო ჟვანიას „აღლუმი“ [შპს “ახალი ქართული ფილმი”] და ჰოლანდიელი რეჟისორის, ლუდი ვოეკენის „ნელსონი“ [შპს “მილიმეტრ ფილმი”] – აჭარის განათლების სამინისტრო წელს ამ კინოპროექტებს დააფინანსებს.
აჭარაში კინოხელოვნების განვითარების ხელშეწყობის პროგრამა უკვე მესამე წელია ხორციელდება და მისი ბიუჯეტი წლიდან წლამდე იზრდება. 2013 წელს პროგრამის ბიუჯეტი 100 ათასი ლარი იყო, 2014 წელს – 242 000 ლარი, ხოლო მიმდინარე, 2015 წელს პროგრამის ბიუჯეტი 400 000 ლარია. გასულ, 2013-2014 წლებში პროგრამის ფარგლებში დაფინანსებულ ფილმებს შორისაა გიორგი ოვაშვილის „სიმინდის კუნძული“, კარლოვი ვარის ფესტივალის გამარჯვებული და ლაშა ცქვიტინიძის ფილმი „მე ვარ ბესო“ – თბილისის საერთაშორისო კინოფესტივალის გამარჯვებული.
ძიება 116-ე მუხლით მიმდინარეობს – სიცოცხლის მოსპობა გაუფრთხილებლობით, რომელიც ისჯება თავისუფლების შეზღუდვით ვადით ხუთ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით, ვადით ორიდან ოთხ წლამდე.
შეგახსენებთ, რომ 25 მარტს ბათუმის რეფერალურ საავადმყოფოში სამშობიარო სახლიდან გადაყვანილი 29 წლის მაია ვერძაძე გარდაიცვალა. პაციენტს ორი ოპერაცია ჩაუტარდა სამშობიარო სახლში, რის შედეგადაც მისი მდგომარეობა დამძიმდა და იგი რეფერალურ საავადმყოფოში გადაიყვანეს. გარდაცვლილის ოჯახის წევრები ბათუმის სამშობიარო სახლის ექიმებს ადანაშაულებენ.
დაფინანსება მიიღეს ბათუმის შოთა რუსთაველის, ივანე ჯავახიშვილის უნივერსიტეტების, საზღვაო აკადემიისa და სხვა უმაღლესი სასწავლებლების სტუდენტებმა.
2015 წლის „სტუდენტთა დახმარების“ პროგრამის ფარგლებში სულ გათვალისწინებულია 951 სტუდენტის დაფინანსება.
სტუდენტთა დახმარების ქვეპროგრამით გათვალისწინებული დაფინანსება გაიცემა შემდეგი კატეგორიის სტუდენტებზე: სტუდენტები მაღალმთიანი აჭარიდან: ქედა, შუახევი, ხულო; დედით ან მამით ობოლი, უდედმამო; მრავალშვილიანი ოჯახის წევრი: ოთხი და მეტი შვილი; სოციალურად დაუცველი: 100 000 ქულა და ნაკლები.
რატომ გვჭირდება განათლება და რა კავშირშია ის წარმატებასთან? რა ტიპის განათლება არის საჭირო იმისათვის, რომ მივაღწიოთ წარმატებას? რატომ არის ცოდნა ძალა და როგორ შეგვიძლია ეს ძალა გამოვიყენოთ წარმატების მისაღწევად? – ტორესა მოსი ისაუბრებს განათლებაზე, როგორც წარმატების მიღწევის ინსტრუმენტზე, თანამედროვე განათლების ორიენტირებსა და შესაძლებლობებზე.
დასწრება თავისუფალია. დასაწყისი 17 საათზე.
შეხვედრაზე ასევე გაიმართება ტორესა მოსის წიგნების – ,,სიბრძნე სიცრუისა’’ და ,, მე/შენ ქრისტე ხარ’’ გამოფენა- გაყიდვა. დისკუსიის მონაწილეებს საშუალება ექნებათ ავტოგრაფი მიიღონ წიგნის ავტორისგან.
დისკუსიის მოდერატორები იქნებიან: “თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლის” წევრი, ჟურნალისტი მანანა ქველიაშვილი და “ბათუმის ახალგაზრდული ცენტრის” ხელმძღვანელი მარიკა ზაქარაძე.
მის: ბათუმი, ლუკა ასათიანის ქ. № 37 [ბათუმის ხელოვნების სასწავლო უნივერსიტეტის საკონფერენციო დარბაზი]
დისკუსია დაგეგმილია პროექტის – „ეროვნული ინტეგრაციის გაძლიერება საქართველოში“ [ANI] ფარგლებში, რომელსაც ახორციელებს საქართველოს გაეროს ასოციაცია (UNAG), აშშ-ს საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) ფინანსური მხარდაჭერით.
ბათუმის სამშობიარო სახლის დირექტორის, ნუკრი ბეჟანიძის განცხადებით, საავადმყოფომ უკვე მიმართა საქართველოს სამედიცინო საქმიანობის რეგულირების სააგენტოს, შეიწავლოს გარდაცვლილი პაციენტის საქმე. სწორედ სააგენტომ უნდა დაასკვნას, იკვეთება თუ არა საქმეში ექიმების ბრალი.
„ველოდებით სააგენტოს დასკვნას და იმის მიხედვით გაირკვევა სიტუაცია. ჩვენ შეტყობინება გადავეცით და შეისწვალიან. ოჯახის წევრებს არარეალური პრეტენზიები აქვთ, ზოგიერთი ექიმი საერთოდ არ მონაწილეობდა ამ საქმეში და მათ მიმართაც აქვთ პრეტენზიები, ამიტომ რეგულირების სააგენტო გაარკვევს ამას“ – განაცხადა ნუკრი ბეჟანიძემ „ბათუმელებთან“.
საავადმყოფოს დირექტორი დღეს გარდაცვლილი პაციენტის ოჯახის წევრებს არ შეხვედრია.
კითხვაზე, კონკრეტულად რამ გამოიწვია პაციენტის მდგომარეობის გართულება, ნუკრი ბეჟანიძე ამბობს, რომ ეს სერიოზული სიტუაციაა: „მძიმედ შემოვიდა თავიდან, ეს შემიძლია ვთქვა“ – ამბობს ნუკრი ბეჟანიძე.
ბათუმის სამშობიარო სახლის წინ რუსთაველის ქუჩა ცალმხრივად გადაკეტილია. 29 წლის მაია ვერძაძის ოჯახის წევრები სამშობიარო სახლის ექიმებს გულგრილობასა და არაპროფესიონალიზმში ადანაშაულებენ. პაციენტს ორი ოპერაცია ბათუმის სამშობიარო სახლში გაუკეთეს და შემდეგ ბათუმის რეფერალურ საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც ის დღეს, დილას გარდაიცვალა.
ოჯახის წევრების თქმით, 29 წლის მაია სამშობიარო სახლში პარასკევს, 20 მარტს, მიიყვანეს. ახლობლები ამბობენ, რომ პაციენტს ორი კვირის მანძილზე მაღალი წნევა ჰქონდა და ოჯახი ექიმებს საკეისრო კვეთის გაკეთებას სთხოვდა, თუმცა ექიმებმა ეს საჭიროდ არ მიიჩნიეს.
„მე მივიყვანე პარასკევს. ექოსკოპია რომ გადაუღეს, ექიმმა უთხრა, მკვდარია ნაყოფიო. სასწრაფოდ დავაწვინეთ. არავითარი სისხლდენა არ ჰქონია“ – ამბობს იზოლდა მორჩილაძე, გარდაცვლილის ბიცოლა.
მისი თქმით, ნაყოფი მკვდარი დაიბადა და ოჯახს უთხრეს, რომ მეორე ოპერაციაც იყო საჭირო, რის დროსაც პაციენტს საშვილოსნო ამოუღეს. „მეორე დღეს მეუბნება ექიმი, სისხლდენაა მუცლის ღრუშიო. ვითხოვდი, დამაკვალიანეთ და ჩემი ფულით გადავიყვან თბილისში-მეთქი, არა, ამის განძრევა არ შეიძლება, მდგომარეობა სტაბილურიაო. დაეწყო სისხლდენა და გაეთიშა თირკმელი. დაგვიბარეს ისევ და გვითხრეს, ძალიან დამძიმდა მდგომარეობა და რეფერალურში უნდა გადავიყვანოთ ან რესპუბლიკურშიო, დიალიზის აპარატი არ გვაქვს ჩვენო. გამოჟონა ინფორმაციამ, რომ ოპერაციის დროს მუცლის ბადის გაკაწვრა მოხდაო და ამიტომაც დაიწყო სისხლდენაო“ – ამბობს იზოლდა მორჩილაძე.
„თავისი ფეხით შევიდა სამშობიარო ბლოკში, ტყუილია ის, რაც თქვეს ტელევიზორში, რომ სისხლდენით შეიყვანეს. ვადანაშაულებთ ექიმებს, იმიტომ, რომ როცა პაციენტს ჰქონდა 180 წნევა, ორი კვირით ადრე ითხოვეს, გაუკეთეთ საკეისროო. რა მოხდებოდა, რომ საკეისრო გაკეთებულიყო, ბავშვიც გადარჩებოდა და ქალიც. უარყო ექიმმა ორი დღის წინ ტელევიზორში, არანაირი განცხადება არ შემოსულა მაგის თაობაზეო. რატომ ტყუის?!“ – ამბობს გარდაცვლილის ოჯახის წევრი მაგული კოჩალიძე.
გარდაცვლილის ოჯახის წევრებთან შესახვედრად ბათუმის სამშობიარო სახლიდან არავინ გამოსულა. სამშობიარო სახლს ამ წუთებშიც საპატრულო პოლიცია იცავს. რუსთაველის ქუჩაზე გამოიძახეს სასწრაფო დახმარებაც, რადგან გარდაცვლილი პაციენტის ოჯახის რამდენი წევრი ცუდად გახდა.
„თუ მართალი არიან ეს ექიმები, ბოდიშს მოვუხდით და წავალთ, მაგრამ არ გამოდიან. ესენი ზიან და უყურებენ ტელევიზორს, არ აინტერესებთ აქ რა ხდება. მაგათ ვუწოდებ თეთრხალათიან მკვლელებს, რით განსხვავდებიან მკვლელებისგან? იმით, რომ თეთრი ხალათები აცვიათ, ამიტომ არ იჭერენენ ამათ“ – ამბობს ზურაბ დიასამიძე, გარდაცვლილის მეუღლის ბიძა.
ბათუმის სამშობიარო სახლის დირექტორის, ნუკრი ბეჟანიძის განცხადებით, საავადმყოფომ უკვე მიმართა საქართველოს სამედიცინო საქმიანობის რეგულირების სააგენტოს, შეიწავლოს გარდაცვლილი პაციენტის საქმე. სწორედ სააგენტომ უნდა დადოს დასკვნა, იკვეთება თუ არა საქმეში ექიმების ბრალი.
„ველოდებით სააგენტოს დასკვნას და იმის მიხედვით გაირკვევა სიტუაცია. ჩვენ შეტყობინება გადავეცით და შეისწვალიან. ოჯახის წევრებს არარეალური პრეტენზიები აქვთ, ზოგიერთი ექიმი საერთოდ არ მონაწილეობდა ამ საქმეში და მათ მიმართაც აქვთ პრეტენზიები, ამიტომ რეგულირების სააგენტო გაარკვევს ამას“ – განაცხადა ნუკრი ბეჟანიძემ „ბათუმელებთან“.
საავადმყოფოს დირექტორი დღეს გარდაცვლილი პაციენტის ოჯახის წევრებს არ შეხვედრია.
კითხვაზე, კონკრეტულად რამ გამოიწვია პაციენტის მდგომარეობის გართულება, ნუკრი ბეჟანიძე ამბობს, რომ ეს სერიოზული სიტუაციაა: „მძიმედ შემოვიდა თავიდან, ეს შემიძლია ვთქვა“ – ამბობს ნუკრი ბეჟანიძე.
გასული წლის ქონებრივი დეკლარაციის მიხედვით, გურჩიანი საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კახეთის სამხარეო მთავარი სამმართველოს ახმეტის რაიონული სამმართველოს უფროსად მუშაობდა.
სად წაიყვანეს ქობულეთის პოლიციის უკვე ყოფილი უფროსი, ამ კითხვაზე პასუხის მისაღებად შინაგან საქმეთა სამინისტრომ საჯარო ინფორმაციის გაცემის ბიუროსთან გადაგვამისამართა.
საჯარო ბიბლიოთეკა წიგნებს გამარტივებული ელექტრონული ტენდერით შეიძენს. ბიბლიოთეკის მიერ გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვებული უკვე გამოვლენილია – შპს “ბესტ სელერი – წიგნის სადისტრიბუციო სამსახური”.
წიგნების შესყიდვისთვის ბიბლიოთეკის მიერ დასახელებული იყო 20 ათასი ლარი, “ბესტ სელერი” კი, წიგნებს 18 980 ლარად სთავაზობს ბიბლიოთეკას. ტენდერშიც მხოლოდ ეს ერთი კომპანია მონაწილეობდა.
მოთხოვნილი წიგნების უმეტესობა 2011-2015 წლებში უნდა იყოს გამოცემული. მეორადი წიგნების მიწოდება დაუშვებელია. წიგნების მიწოდება უნდა მოხდეს ხელშეკრულების გაფორმებიდან შვიდ დღეში. ხელშეკრულება კი, დოკუმენტების მიხედვით, 26 მარტს გაფორმდება.
„ზოგადად, წიგნის გამოცემა მოვლენა არის, მაგრამ წიგნი, რომლის განხილვაც დღეს მოეწყო, უაღრესად საინტერესო სამეცნიერო ნაშრომია. სწორედ ამ წიგნით გაიცნობ ავტონომიური რესპუბლიკის ნახევარსაუკუნოვან ისტორიას“, – ამბობს ბათუმის საკრებულოს წევრი რამაზ სურმანიძე.
პრეზენტაციაზე
ვანო პაპუნიძე ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზენდიდში დაიბადა. წლების განმავლობაში მას სხვადასხვა თანამდებობები ეკავა. 1992 წლიდან შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორია, 2009 წლიდან კი საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აჭარის რეგიონული ცენტრის ხელმძღვანელი. დღემდე 80-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი აქვს გამოქვეყნებული, მათ შორის 10 მონოგრაფია. მისი სამეცნიერო კვლევები ძირითადად მერქნიანი მცენარეულობის ბიოეკოლოგიური თავისებურებების შესწავლას, გარემო ფაქტორების ზემოქმედებასთან შეგუებას, ტყის მეურნეობისა და მწვანე მშენებლობისათვის ინტროდუცენტების შერჩევასა და პრაქტიკაში მათი დანერგვის საკითხებს ეხება.
საიუბილეო საღამო ქედის კულტურის ცენტრის ორგანიზებით მოეწყო, წიგნის განხილვას პროფესორ მასწავლებლები და სხალთის ეპისკოპოსი სპირიდონი ესწრობოდნენ.
ბათუმის სამშობიარო სახლის წინ რუსთაველის ქუჩა ცალმხრივად გადაკეტილია. 29 წლის მაია ვერძაძის ოჯახის წევრები სამშობიარო სახლის ექიმებს გულგრილობასა და არაპროფესიონალიზმში ადანაშაულებენ. პაციენტს ორი ოპერაცია ბათუმის სამშობიარო სახლში გაუკეთეს და შემდეგ ბათუმის რეფერალურ საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც ის დღეს, დილას გარდაიცვალა.
