Batumelebi

სწორედ ამიტომ, 2011 წელს, ფონდის – „ღია საზოგადოება – საქართველოს“ ინიციატივითა და ფინანსური მხარდაჭერით, დაიწყო პროექტი „საკუთრების უფლების დაცვის ხელშეწყობა ახალ ტურისტულ ზონებში“. პროექტს „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“, „ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია“, ასოციაცია „მწვანე ალტერნატივა“ და „საქართველოს რეგიონული მედიის ასოციაცია“ ახორციელებდნენ.

პროექტის მიზანი საკუთრების უფლების დაცვის, ამ უფლების დაცვის გარანტიების პრაქტიკაში დანერგვის ხელშეწყობა, ასევე, საკუთრების ხელყოფის საფრთხეების შემცირება და უკვე დაზარალებული მოსახლეობისთვის სამართლებრივი დახმარების გაწევა, მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლება და განსახლების პოლიტიკის შემუშავება გახლდათ.

2004-2012 წლებში ქონების იძულებით დათმობის, სახელმწიფოსთვის უსასყიდლოდ გადაცემისა და ჩუქების ასეულობით ფაქტია გამოვლენილი, რომლებსაც პროექტის ფარგლებში თავი მოეყარა, გაანალიზდა და შესაბამისი რეკომენდაციებიც შემუშავდა.

2004-2012 წლებში საქართველოს მოქალაქეებისთვის ქვეყნის ტერიტორიაზე ჩამორთმეული ქონებების საკითხი კვლავ ბუნდოვანია. დაზარალებულ მოსახლეობას ამ დრომდე არ აქვს კითხვაზე პასუხი – დაუბრუნებს თუ არა სახელმწიფო იძულებით დათმობილ ქონებას, ან რა სახით მოხდება მათი უზრუნველყოფა. მნიშვნელოვანია, რას აკეთებს სახელმწიფო შემუშავებული რეკომენდაციების გათვალისწინების და შესაბამისი საკანონმდებლო გარანტიების შექმნის თვალსაზრისით.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა  – საქართველოს“  პროექტის მენეჯერი გია გვილავა:

ჩვენ, ამ პროექტის ფარგლებში, გამოვითხოვეთ ინფორმაცია ეკონომიკის სამინისტროდან იმის შესახებ, ვინ, რა ქონება და დროის რა მონაკვეთში გადასცა სახელმწიფოს სიმბოლურ თანხად ან საერთოდ უსასყიდლოდ. ყველა ეს ინფორმაცია ეკონომიკის სამინისტროში ინახება. მონაცემები მოიცავს 2004 წლიდან 2012 წლამდე პერიოდში განხორციელებულ ტრანზაქციებს.

აღმოჩნდა, რომ ძალიან ბევრი სხვადასხვა ტიპის უძრავ-მოძრავი ქონება და წილები, ასევე, მოთხოვნის უფლებები უსასყიდლოდ იყო სახელმწიფოსთვის გადაცემული, რომლის საერთო ღირებულება 100 მილიონ ლარზე და ათეულობით მილიონ დოლარზე მეტია. თუმცა, ეს არის ამ ქონების ოფიციალური საბაზრო ღირებულება, მაგრამ რეალურად შესაძლებელია, გაცილებით მეტი თანხა ყოფილიყო.

არის შემთხვევები, როდესაც ერთი ფიზიკური პირი გადასცემს 12-15 მიწის ნაკვეთს სახელმწიფოს საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში, უსასყიდლოდ. გვაქვს შემთხვევები, როდესაც ასეულობით ავტომობილია სახელმწიფოსთვის გადაცემული ასევე უსასყიდლოდ, ან როდესაც დედაქალაქში არის დაფიქსირებული უძრავი ქონების გადაცემის ფაქტები. მაგალითად, დედაენის ძეგლის მიმდებარე ტერიტორია სახელმწიფოს უსასყიდლოდ გადასცა ერთ-ერთმა პირმა, ასევე, რამდენიმე კომერციული ფართობი რუსთაველის გამზირზე და ცენტრალურ ადგილებში. არის შემთხვევები რეგიონებშიც, სადაც სახელმწიფოს მიწის ნაკვეთები გადაეცემოდა.

დარღვევა ყველა ზემოთ აღნიშნულ საკითხში იკვეთება თუ არის გამონაკლისებიც?

ხშირ შემთხვევაში, ჩვენ გვქონდა ეჭვი, რომ ეს იყო ზუსტად ის შემთხვევები, რომლებიც გარკვეულ ზეწოლასთან იყო დაკავშირებული ფიზიკურ პირზე ან ბიზნესზე. თუმცა, ჩვენს კვლევებში ასეულობით ტრანზაქციაა მოცემული, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ყველა პრობლემაა. იყო ისეთი შემთხვევები, როდესაც თავისი სურვილით გადასცემდნენ პირები სახელმწიფოს მათ საკუთრებაში არსებულ ქონებას. თუმცა, ზოგიერთ შემთხვევაში დადასტურდა, რომ ქონება პირებს იძულებით დაათმობინეს. ჩვენი კვლევის მიზანი პრობლემების აღმოჩენა იყო და ვფიქრობთ, ამას მივაღწიეთ. გამოვიტანეთ სააშკარაოზე იმ ქონების მოცულობა, რომელიც ძალიან დიდი ღირებულებისაა და უსასყიდლოდ არის გადაცემული სახელმწიფოსთვის.

მიმართეს თუ არა ამ პირებმა სახელმწიფოს ქონების დაბრუნების მოთხოვნით 2012 წლის შემდეგ?

ჩვენ ცალკე დაგვიკავშირდა რამდენიმე ადამიანი, რომლებმაც მიმართეს პროკურატურას განცხადებით, თუმცა, რა შედეგი დადგა, ეს ინფორმაცია აღარ გვაქვს. ასევე, ჩვენც გვქონდა რამდენიმე ფაქტზე განცხადება პროკურატურაში შეტანილი – ეს ეხება ანაკლიის, საირმისა და გონიოს ტერიტორიებზე განხორციელებულ ტრანზაქციებს. გამოვაქვეყნეთ კიდეც პატარა ვიდეოკლიპი, სადაც დაზარალებულები პირდაპირ საუბრობენ ზეწოლაზე, რომ მათ მუქარით აიძულეს სახელმწიფოსთვის ქონების ჩუქება, თუმცა, არც ერთ ამ ფაქტზე პროკურატურის მხრიდან რეაგირება არ გვინახავს. არც კი ვიცით, დღეს გამოძიების რა ეტაპზეა ეს საქმეები.

 აღნიშნული საკითხით მთავარ პროკურატურაში შექმნილი დეპარტამენტი არ დაინტერესდა?

 სანამ მთავარ პროკურატურაში ახალი დეპარტამენტი შეიქმნებოდა, აქტიური კომუნიკაცია გვქონდა პროკურატურასთან. მაშინ ოფიციალურადაც აცხადებდნენ, რომ მიმდინარეობდა საქმეების გამოძიება, თუმცა, საქმეების სიმრავლიდან გამომდინარე, ის დროში ჭიანურდებოდა. ახალ დეპარტამენტსაც, დაახლოებით, იგივე პასუხი აქვს, რადგან ძალიან ბევრი საქმეა მათ წინაშე. როდის მიენიჭება ამ საქმეებს პრიორიტეტი ან როდის მოუწევს გამოძიება, არ ვიცით. მათ მიერ რამდენიმე საქმეზე საჯაროდ გაკეთებული განცხადება ძალიან ცოტაა, რადგან პრობლემა რეალურად გაცილებით მეტია.

 დაზარალებული მოსახლეობის ნაწილი სტრასბურგის სასამართლოსთვის მიმართვას აპირებდა. თუ არის საქმე წარმოებაში მიღებული და რა ეტაპზეა ის?

 რამდენიმე საქმე არის წარმოებაში მიღებული, ერთ-ერთი ანაკლიის საქმეზე, სადაც პირს 48 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი ჩამოართვეს. ქონების ჩამორთმევა ამ შემთხვევაში განსხვავებული ფორმით მოხდა. საკუთრების უფლება ნამდვილად შეიზღუდა და ამ ადამიანმა ეს საქმე ორი წლის წინ სტრასბურგში გაასაჩივრა. ეს პროცესი ჯერ არ მიმდინარეობს. კიდევ არის რამდენიმე საქმე, რომელიც საია-მ გააგზავნა ევროსასამართლოში. ხშირად იყო ის პრობლემებიც, რომ სასამართლო სისტემის გავლით ვერ ხერხდებოდა დარღვეული უფლების აღდგენა. ბევრმა არ იცოდა პროცედურები, არ ჰქონდათ გასაჩივრების რესურსი და ვადები გაუშვეს, რის გამოც პროცესები წაგებული აქვთ. მათ ამის შემდეგ ვერ ან არ გაასაჩივრეს სტრასბურგში. თუმცა, ეს ადამიანები რეალურად დაზარალდნენ. ეს პრობლემა განსაკუთრებით რეგიონის მოსახლეობას ეხება.

 რაც შეეხება არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ ამ პროექტის ფარგლებში და შემდგომ გაცემულ რეკომენდაციებს, რამდენად ითვალისწინებს მათ ახალი ხელისუფლება?

 ამ კუთხით ბევრი რეკომენდაცია არსებობს, მათი დიდი ნაწილი ექსპროპრიაციას ეხება. ამ მხრივ კანონზე რეალურად მუშაობა, რამდენადაც ვიცი, არ მიმდინარეობს და ისევ ის კანონი გვაქვს, რაც წლების განმავლობაში იყო. რაც შეეხება სხვა რეკომენდაციებს, ძირითადად, ჩვენი მოთხოვნა იყო დაწყებულიყო გამოძიება და აღდგენილიყო ხალხის უფლებები. თითქოს გადაიდგა ნაბიჯები მთავარ პროკურატურაში ახალი დეპარტამენტის შექმნით, მაგრამ, ჯერჯერობით, შედეგი არ გვაქვს. გასაგებია, რომ ბევრი საქმეა, მაგრამ ამ დეპარტამენტის შემთხვევაში, არ ვიცით, როგორ და რა საქმეებს ანიჭებენ პრიორიტეტს, ვინ წყვეტს ამას და რატომ არის ეს საქმეები ნაკლებმნიშვნელოვანი. აქედან გამომდინარე, რეკომენდაციების დიდი ნაწილი ძალაში არ არის.

 პრობლემების ნაწილი ეხება ექსპროპრიაციას, ნაწილი – განსახლების პრობლემას, საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას და ა. შ. ამ კუთხით უზენაეს სასამართლოს აქვს კარგი პრაქტიკა და ნაწილობრივ ეს მოგვარებულია, თუმცა, საკანონმდებლო დონეზეც უნდა მოგვარდეს. ეს პრობლემა ყოველთვის იქნება, თუ კანონმა არ გაითვალისწინა და მიწის კადასტრი და საჯარო რეესტრის მუშაობის პრინციპი ამ კუთხით არ გაუმჯობესდა.

 რეალურად რამდენად არის შესაძლებელი, დაზარალებულ პირებს სახელმწიფომ ზიანი აუნაზღაუროს?

 ამაზე საუბარი ახლა ძალიან რთულია. ჩვენ ჯერ ის პრობლემა გვაქვს, რომ რეალურად არ ვიცით, რამდენი ადამიანია დაზარალებული – ეს არავის დაუთვლია. შესაბამისად, არ ვიცით, რა თანხაა საერთო ჯამში კომპენსაციის სახით გაცემული. ის, რაც ჩამოერთვათ, გასაგებია, მაგრამ მარტო უძრავი ქონებაც არ არის პრობლემა. თუ დადასტურდა სახელმწიფოს, პროკურატურის, სამართალდამცავების ჩარევა, მაშინ გამოდის, რომ ეს ზიანი უნდა აანაზღაურონ. თუ დიდ თანხაზეა საუბარი, მაშინ რამდენად არის სახელმწიფო ამ ზიანის ანაზღაურებისთვის მზად? თეორიულად, შესაძლებელია ამ პრობლემის მოგვარება, თუმცა, პრაქტიკულად რამდენად განხორციელდება ეს ყველაფერი, ძალიან ძნელი სათქმელია.

მასალა მომზადებულია პროექტის – „საკუთრების უფლების დაცვის ხელშეწყობა ახალ ტურისტულ ზონებში“ – ფარგლებში. პროექტის ფინანსური მხარდამჭერია ფონდი „ღია საზოგადოება – საქართველო“. პუბლიკაციაში გამოქვეყნებული მოსაზრებები, შესაძლოა, არ ემთხვეოდეს ფონდის შეხედულებებს.

ქვიშის რაგბის ტურნირის ფარგლებში მოწვეული ბრიტანელი სტუმრები როცა მიხვდნენ, რომ არც მათი ჩამოსვლისთვის და არც ფესტივალისთვის ბათუმში მზადება არავის დაუწყია, რაგბის მოედნის დალაგება თავად დაიწყეს.

 „ამის დანახვას მიწა გამხეთქოდა მერჩივნა“, – უთხრა „ბათუმელებს“ საქართველოს ქვიშის რაგბის კავშირის პრეზიდენტმა ზურაბ დუგლაძემ.

ზურაბ დუგლაძის ინფორმაციით, სტუმრები გონიოში ერთ-ერთ სასტუმროში საქართველოს რაგბის კავშირის ეროვნული ფედერაციის ხარჯებით დააბინავეს.

ბათუმის საკრებულოს ოპოზიციური ფრაქციის თავმჯდომარის, გიორგი კირთაძის თქმით, მერია უპასუხიმგებლოდ მოიქცა, უპასუხიმგებლოდ მოიქცა ასვე საკრებულოც.

„როგორც ვიცი, მერიამ მიმართა არჩილ ხაბაძეს ტენდერის გამარტივებულად გამოცხადებასთან დაკავშირებით და დადებითი პასუხი მიიღო. მაგრამ ეს თანხა ჯერ არ ასახულა შესყიდვების დოკუმენტში, შესაბამისად, არც საკრებულოს დაუმტკიცებია ის. გამომდინარე აქედან, ვერც ტენდერი გამოცხადდებოდა. მერიას რომ მოენდომებინა, საკრებულოს სხდომა მაინც ვერ ჩატარდებოდა, რადგან ქვორუმი ვერ შედგებოდა. საკრებულოს თავმჯდომარე, მოადგილე და რესპუბლიკელების ფრაქცია ერთად წავიდნენ მივლინებაში საფრანგეთში. გარდა ამისა, არის ის, რომ საკრებულომ დაარღვია რეგლამენტი, რომლის თანახმადაც საკრებულოს სხდომა უნდა გაიმართოთ ყოველ თვეში ერთხელ მაინც“, – განაცხადა გიორგი კირთაძემ დღეს გამართულ ბრიფინგზე.

რაგბის ფედერაციის აჭარის ორგანიზაციის თავმჯდომარე ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე ირაკლი ჩავლეიშვილია. მერიის პრესსმასახურის ინფორმაციით, ამ საკითხზე განმარტებას მერის მოადგილე დღეს, ოთხ საათზე გააკეთებს. 

ყოველი წლის 28 ივლისს ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია აღნიშნავს ჰეპატიტის მსოფლიო დღეს. ეს დღე შეირჩა ნობელის პრემიის ლაურიატის ბარუჰს ამუელ ბლუმბერგისთვის პატივისცემის ნიშნად, რომელმაც აღმოაჩინა B ჰეპატიტის გამომწვევი ვირუსი.
ჰეპატიტის მსოფლიო დღესთან დაკავშირებით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო საქართველოს 9 რეგიონში, მათ შორის აჭარაში აცხადებს მოსახლეობის ნებაყოფლობით უფასო სკრინინგის ორკვირეულს. ორკვირეული დაიწყება 27 ივლისს და გაგრძელდება ათი სამუშაო დღის განმავლობაში.

27 ივლისიდან, კვირეულის ფარგლებში, ნებისმიერ მოქალაქეს შესაძლებლობა ექნება ჩაიტაროს უფასო სკრინინგი შემდეგ მისამართებზე:

1). აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრი
ბათუმი, გორგასალის ქ. 141/14

2). დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი, აჭარის სამმართველო
ბათუმი, ჯ. ქათამაძისჩიხი 4 (ბარცხანის დასახლება)

3). საინფორმაციო, სამედიცინო-ფსიქოლოგიური ცენტრი ”თანადგომა” 
ქ.ბათუმი, გორგასალის ქ.113 

28 ივლისს სასტუმრო ,,შერატონში“ მოეწყობა მრგვალი მაგიდა ადგილობრივი მმართველობის ორგანოების, სამედიცინო სფეროსა და მედია საშუალებების მონაწილეობით.
29–30 ივლისს ბათუმის ბულვარში ჩატარდება საინფორმაციო აქცია ,,ცოტა C” და ნებისმიერ მსურველს საშუალება ექნება ადგილზევე ჩაიტაროს ტესტიტება და მიიღოს კვალიფიცირებულუ კონსულტაცია. 
30 ივლისს მობილური ლაბორატორია განთავსდება ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტების ცენტრში (სარფი–საბაჟოს მიმდებარე ტერიტორია).
31 ივლისი მობილური ლაბორატორია განთავსდება ხულოს, შუახევის, ქედის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ ცენტრებში
6 აგვისტოს აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრში გაიმართება შეხვედრა სტომატოლოგიური სერვისის მიმწოდებლებთან.
2015 წელს ჰეპატიტის მსოფლიო დღის სლოგანია
იმოქმედე ახლავე, აიცილე ჰეპატიტი!
და მიმდინარეობს ოთხი ძირითადი გზავნილით
• აიცილე ჰეპატიტი: იცოდე რისკების შესახებ;
• აიცილე ჰეპატიტი: მოითხოვე უსაფრთხო ინექციები;
• აიცილე ჰეპატიტი: ჩაუტარეთ ბავშვებს ვაქცინაცია;
• აიცილე ჰეპატიტი: ჩაიტარე ტესტირება, იმკურნალე.

საპატრულო პოლიციის თანამშრომლებმა მიმდებარე ქუჩები გადაამოწმეს და დაკარგული ბიჭუნა სასტუმრო „ინტურისტის“ მიმდებარედ რამდენიმე წუთში იპოვეს. მცირეწლოვან ბავშვს არანაირი დაზიანება მიღებული არ ჰქონდა და ის ოჯახს უვნებელი დაუბრუნდა.

„ბათომი“ გაზეთ „ბათუმელების“ მიერ გამოცემული მეორე წიგნია, რომელიც ძველი ქალაქის ამბებს მოგვითხრობს. დღეს, როცა ბათუმში მიმდინარე პროცესები სამუდამოდ ცვლის ძველი ქალაქის იერსახეს, განსაკუთრებით მნიშვნელოვან და საპასუხისმგებლო საქმედ მიგვაჩნია ამ წიგნის გამოცემა და საზოგადოებისთვის ქალაქის ისტორიისა და იმ ადამიანების შეხსენება, რომლებიც ბათომში ცხოვრობდნენ.

აქციის პირობები: 

travelinoldbatumi@gmail.com – მოგვწერეთ ამ ელფოსტაზე თქვენი სახელი, გვარი და მისამართი, სადაც გსურთ, რომ გაზეთი მოგაწოდოთ. 

წინასწარ გადაიხადეთ გაზეთის  ხელმოწერის საფასური – 50 ლარი. 

საბანკო რეკვიზიტები: 
მიმღები: შპს გაზეთი ბათუმელები 
ბანკი: სს პროკრედიტ ბანკი 
ბანკის კოდი: MIBGGE22 
ანგარიშის #: GE45PC0033600100047778 
დანიშნულება: „ბათუმელების“ ხელმოწერა

თანხა: 50 ლარი 

გაზეთის გამოწერის შემდეგ სახლში მიიღებთ წიგნს „ბათომი“, ხოლო 2015 წლის ბოლომდე, ყოველ ორშაბათს სახლში მოგაწვდით „გაზეთ ბათუმელებს“, რომელიც თქვენთვის ინფორმაციის სანდო წყარო იქნება.   

დამატებითი ინფორმაციისთვის დაგვიკავშირდით: 
ბათუმი, მ. აბაშიძის გამზირი #48; თბილისი, ლ. პასტერის #7
ტელ: (0422) 27 99 12 ; (032) 296 08 30
მობ: 599745605; 599 29 93 13
ელფოსტა: travelinoldbatumi@gmail.com

ეს არის წიგნი იმ ქალაქის შესახებ, სადაც ყველა ერთიანად ცდილობდა გამდიდრებას და მთელი იმპერიიდან აწყდებოდნენ აქაურობას. აწყდებოდნენ და თანაც როგორ. დარბოდნენ, ყვიროდნენ, ეძებდნენ, პოულობდნენ, ქირაობდნენ და ყიდულობდნენ ყველაფერს. ბათუმი, ქალაქი პორტო-ფრანკოს სტატუსით.

„ბათომი“ ერთადერთი წიგნია იმ ქალაქის შესახებ, რომელიც 1883 წელს ორჯერ დაიბადა. ერთხელ როგორც „ნავთის ქალაქი“ და მეორეჯერ, როგორც ქალაქი, რომელშიც ორთქმავალი პირველად შევიდა. 

ეს წიგნი იმ ქალაქის შესახებაც არის, 1901-ში აკაკი რომ ჩამოვიდა ბათუმში და გიმნაზიელებმა ზედ სადგურზე გამოხსნეს ცხენები ეტლიდან. მერე მისცვივდნენ პოეტს, ჩასვეს ეტლში, თავად შეებნენ ცხენების მაგივრად და ასე მიიყვანეს ქალაქის მაშინდელ საკრებულოში.

ეს არის წიგნი დაუჯერებელი ამბით, თუ როგორ გახდა ლუკა ასათიანი ქალაქის პირველი არჩეული თავი და როგორ დატოვა ამ საქმეში ილია ჭავჭავაძისა და გრიგოლ ვოლსკის მონდომებამ წინასწარ მოზეიმე რუსები პირდაღებული.

მხოლოდ აქ, ამ წიგნში ნახავთ ამბავს პირველი კლასის სასტუმროს შესახებ, რომელიც მეოცე საუკუნის დასაწყისში ბათუმში განვითარებული პოლიტიკური პროცესების უმთავრესი ეპიცენტრი იყო. სასტუმრო, რომელში გამართულ მოლაპარაკებებზეც ბათუმის საქართველოს შემადგენლობაში დარჩენის საკითხი გადაწყდა და დღეს ამ სასტუმროს შენობისგან აღარაფერია დარჩენილი.

კიდევ ამბავი სახლისა, რომელშიც ერთმანეთის მონაცვლეობით ცხოვრობდნენ ჯერ ბათუმის გენერალ-გუბერნატორი, მერე საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენელი და ერთ-ერთი ვერსიით, 1921 წლის 21 თებერვალს სულაც ამ  სახლში მიიღეს დემოკრატიული საქართველოს პირველი კონსტიტუცია.

ამბავი კაცისა, ივანე მესხი რომ იყო და გრიგოლ ვოლსკისა და დავით კლდიაშვილთან ერთად იმაზე მეტი გააკეთა ბათუმის ქალაქად გადაქცევისთვის, ვიდრე ჩვენ ვიცით. ასევე ამბავი გენერალი მაზნიაშვილისა, იმ მაზნიაშვილისა, 1921-ში ქიაზიმ-ბეის კუდით ქვა რომ ასროლინა და ბათუმი საქართველოს შემადგენლობაში დატოვა.

და განა მარტო ეს ამბები? უცნობი და გულისამაჩუყებელი ისტორიები, რომლებიც შეიძლება მხოლოდ ბათუმში მომხდარიყო. მაგალითად, ისეთი, ქართულ-გერმანული სიყვარულის ისტორია რომ ჰქვია და კინოთეატრისა და ღვინის უცნაური ნაზავია. იმ ღვინისა, რომელმაც გერმანიაში გადახვეწილ შვილებს, მრავალი წლის შემდეგ, მამის საფლავი აპოვნინა სოუქსუზე, ბათუმში.

ამბები ადგილისა, სადაც ახალი პრესა პირველი მიჰქონდათ ბათუმში და საათი, რომლის ქვეშაც პაემნები ინიშნებოდა. შაქრო ლომთათიძის ცნობილი საპარიკმახერო. აი, იმ შაქროსი, კაცი რომ არ დარჩენია გაუკრეჭავი. „ღიმილის ბიჭებში“ რომ გადაიღეს და იქაც პარიკმახერი იყო. სციპიონ ბათუმელის ისტორია და მსოფლიოში ყველაზე მაგარი ბიჭიკოს ამბავი, ბათუმში რომ ცხოვრობდა. უცნობი ადგილები ქალაქიდან, სადაც ფაეტონის სადგომები იყო და თითქმის ერთწინადადებიანი საკამათო ჩანაწერი, თუ ვინ გაიარა პირველად  ბათუმში ავტომობილით.

უამრავი სხვა სევდიანი ამბავი ქალაქზე, რომელიც  დროსა და სივრცეში გაქრა. ძველი ბათუმის ორასამდე ფოტო, რომელთა დიდი ნაწილი სრულიად უნიკალურია და ასე ერთად თავმყორილს ვერსად ნახავთ. ფოტოისტორიები, რომლებიც სულ სხვა თვალით დაგანახებთ ქალაქს. ქალაქს, რომელიც შეიძლება ძალიან გიყვარდეს და მაინც ყოველდღე კარგავდე.

ახლა მხოლოდ ისღა დამრჩენია გითხრათ, რომ კარგად მოკალათდით, გადაშალეთ „ბათომი“ და დაიწყეთ მოგზაურობა ქალაქში. ქალაქში, რომელსაც, ვერასოდეს დაივიწყებთ.

იყო და არა იყო რა. იყო ბათომი…

ბათუმის ზღვის სანაპიროზე, პლაჟზე არსებობს მონაკვეთები, რომლებიც მერიის განცხადებით, ფასიანია. სანაპირო ზოლის იჯარით გაცემის გამო, მოიჯარეები როგორც დამსვენებლებს, ასევე ადგილობრივ მცხოვრებლებს პლაჟის წინ ზღვაში შესვლასაც უზღუდავენ. როგორ არეგულირებს კანონი პლაჟის სარგებლობის წესებს და რისი უფლება აქვთ მოიჯარეებს?

ბათუმელი თიკო აბაშიძე ამბობს, რომ „ივერია ბიჩის“  მიმდებარედ, ზღვასთან ახლოს, მას კაფეს მენეჯერმა ზღვაში შესვლის უფლება არ მისცა:  „ ასლარიანი ადგილების წინ პირსახოცს არ დაგადებინებთო, მითხრა. მე არ ვყოფილვარ მათ ტერიტორიაზე, თითქმის ზღვასთან მეწყო ნივთები და ამის მიუხედავად, სანაპიროზე დაჯდომის უფლება არ მოგვცეს“. 

თიკოს აზრით, სანაპირო საზოგადოებრივი ადგილია და მერია ამ სივრცის შეზღუდვით მოქალაქეების უფლებას არღვევს. 

ბულვარის ხელმძღვანელი გიორგი ზირაქიშვილი „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ პლაჟზე არსებობს გარკვეული მონაკვეთები, რომლებიც ბულვარის დაქვემდებარებაში არ შედის.

„ასეთი ადგილებია „ივერია ბიჩის“ მიმდებარედ სანაპირო ზოლი; პლაჟი სასტუმრო „კემპინსკის“  წინ – ესეც არ გადმოუცია მერიას ჩვენთვის და ალბათ ეს მონაკვეთიც აღებული აქვთ სასტუმროს მფლობელებს სარგებლობაში. იგივე მდგომარეობაა საცხოვრებელ კომპლექს „მაგნოლიასთან“ მიმართებაშიც; პლაჟი გაცემულია კერძო მფლობელზე სასტუმრო „შერატონისა“ და „აკვაპარკის“  წინაც. „აკვაპარკს“ დაახლოებით ხუთი სექტორი აქვს აღებული“, – ამბობს გიორგი ზირაქიშვილი.   

როგორც ბათუმის ბულვარის ხელმძღვანელმა თქვა, პლაჟი ფასიანია კაფე-ბარ  „პიერ -ბათუმის“  წინაც.  

ბათუმის მერიის საფინანსო ეკონომიკური სამსახურის, ქონების მართვისა და განკარგვის განყოფილების უფროსი რეზო ხახვა ამბობს, რომ მოიჯარეებს პლაჟზე ან სანაპიროს წინ ადამიანებისთვის გადაადგილების ან ზღვაში ჩასვლის შეზღუდვის უფლება არ აქვთ:

„ხელშეკრულებაში წერია, რომ მათ უნდა მოაწესრიგონ პლაჟი, დადგან ქოლგები, შეზლონგები, მოაწყონ ინფრასტრუქტურა, მაგრამ არსად წერია, რომ პლაჟზე დაჯდომის უფლება შეუზღუდონ მოქალაქეებს. ასე არ უნდა იყოს“.

რეზო ხახვას თქმით, ბუნებრივია, მოქალაქეები იჯარით გაცემულ ტერიტორიაზე თავიანთ შეზლონგებს ვერ დადგამენ, თუმცა ნაპირზე დაჯდომის ან მიმდებარედ ზღვაში ცურვის უფლებას ვერ აუკრძალავენ.  მისივე თქმით, თუ მოიჯარეები მოქალაქეებს პლაჟზე გადააგილებას შეუზღუდავენ, ამის თაობაზე მათ მერიას წერილობით უნდა აცნობონ: `წერილობით უნდა მოგვმართონ და ჩვენ მივცემთ გაფრთხილებას კაფე-ბარების მფლობელებს, რომ დაიცვან ხელშეკრულების პირობები“.

რეზო ხახვას ინფორმაციით, ექვს მოიჯარეზე სულ პლაჟის 11 სექტორია გაცემული, წლიური საიჯარო თანხა კი 129 690 ლარს შეადგენს.

ბათუმში წიგნს ემზარ ნაგერვაძე წარადგენს.

პრეზენტაციაზე  დამსწრე სტუმრებს წიგნი უფასოდ გადაეცემა.  დასწრება თავისუფალია.

ნაწარმოები ორგანიზაცია „რადარამმა“ თარგმნა.

 “რადარამი” ქართულად თარგმნის, გამოსცემს და ავრცელებს მსოფლიო მასშტაბით აღიარებულ, პოპულარულ ენაზე დაწერილ სამეცნიერო, შემეცნებით, ბიოგრაფიულ და სხვა ჟანრის წიგნებს, რომლებიც ბოლო დროს სხვადასხვა ქვეყანაში გამოქვეყნდა.

„ჩვენი სურვილია შევუქმნათ ქართველ მკითხველს პირობები, რათა მშობლიურ ენაზე გაეცნოს იმ წიგნებს, რომლებიც თანამედროვე აქტუალურ პოლიტიკურ, სოციალურ თუ ეკონომიკურ საკითხებს ეხება, შეიძინოს ისინი ხელმისაწვდომ ფასად და მსოფლიოში მიმდინარე დისკუსიაში ჩაებას.“

წიგნი დაფინანსებულია საქართველოში აშშ-ის საელჩოს წიგნების თარგმანის პროგრამის ფარგლებში.

წიგნის და ავტორის შესახებ: 

„ეს წიგნი იმიტომ დავწერე, რომ მინდოდა, გამეგო, სად ქრება ჩემი ნაგავი“.

ჰედერ როჯერსი ახალგაზრდა ამერიკელი ჟურნალისტი და რეჟისორია. წიგნის დაწერამდე მან ამავე სახელწოდების დოკუმენტური ფილმი გადაიღო, რომელმაც არაერთი კინოფესტივალის ყურადღება მიიქცია.

დღეს წყნარ ოკეანეში ექვსჯერ მეტი პლასტმასაა, ვიდრე პლანქტონი. ჰედერ როჯერსის აზრით, ეს პრობლემა ხელოვნურია. ახალგაზრდა მწერალი ცდილობს, ნაგვის საშუალებით ჩვენს საზოგადოებაზე მრავალი საინტერესო რამ გვითხრას. თქვენ წინაშე ერთდროულად ნაგვის მოვლის ისტორიული მიმოხილვაცაა და კრიტიკული ანალიზიც. წიგნში დეტალურადაა აღწერილი, თუ როგორ და რის გამო წარმოვქმნით უფრო და უფრო მეტ ნაგავს. ეს მონაცემები დაგაფიქრებთ არა მხოლოდ ეკოლოგიურ, არამედ ეკონომიკურ და სოციალურ პრობლემებზე, რომელთა წინაშეც თანამედროვე ცივილიზაცია დგას. წიგნის კითხვისას გაგიჩნდებათ კითხვები: რატომ აღარ ვიყენებთ შუშის ბოთლებს? რა საჭიროა ერთჯერადი საპარსები? რატომ არ შეგვიძლია, მოვიხმაროთ ნაკლები? რაც მთავარია, კიდევ ერთხელ დაფიქრდებით იმაზე, თუ რისი გაკეთება შეგვიძლია ჩვენი ეკოსისტემის გადასარჩენად.

მოქმედი კანონმდებლობით, 5 000 ლარამდე ღირებულების ერთგვაროვანი ობიექტების სახელმწიფო შესყიდვას საბიუჯეტო ორგანიზაციები გამარტივებული წესით ახორციელებენ.

კანონით გათვალისწინებულია ასევე „გადაუდებელი აუცილებლობა“, რომლის არსებობისას გამარტივებული შესყიდვის განხორციელებასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილებას იღებს შემსყიდველი ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, რაც წერილობით უნდა შეთანხმდეს შემსყიდველის ზემდგომ ან სახელმწიფო კონტროლის განმახორციელებელ ადმინისტრაციულ ორგანოსთან/თანამდებობის პირთან. შემსყიდველი ასევე ვალდებულია მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობოს სააგენტოს.

გამარტივებული შესყიდვა ხორციელდება, ასევე, თუ საქართველოს პრეზიდენტის ან/და საქართველოს მთავრობის სამართლებრივი აქტით დადგინდა შესყიდვების განხორციელება, სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის ღონისძიების შეზღუდულ ვადებში შეუფერხებლად ჩატარების მიზნით. ასეთი მიზნის არსებობის  შემთხვევაში გამარტივებულ შესყიდვაზე თანხმობას აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარეც იძლევა. გადაწყვეტილების მიღებისა და თანხმობის მოპოვების პროცესი კი არაგამჭვირვალეა იმ კუთხით, რომ ის არ აისახება შესყიდვების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში.

კანონპროექტის მიღების მიზეზი, როგორც საქართველოს მთავრობაში განმარტავენ, ქვეყნის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებაა. კერძოდ, სავიზო რეჟიმის ლიბერალიზაციის სამოქმედო გეგმის მე-2 ფაზის იმპლემენტაციის შეფასების შედეგად, ევროკომისიამ მოამზადა ანგარიში, რომლის მიხედვით კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლასთან დაკავშირებული რეკომენდაციები საქართველოს მიერ ნაწილობრივ დაკმაყოფილებულად მიიჩნევა და არსებობს შემდგომი პროგრესის პერსპექტივა.

ევროკომისიის ანგარიშის მიხედვით, „საქართველოს ხელისუფლებამ უზრუნველყოს, რომ წესები, რომლებშიც განსაზღვრულია კრიტერიუმები სახელმწიფო შესყიდვების სატენდერო პროცესის გარეშე ჩატარებისთვის, გარკვევით განსაზღვრავდეს იმ კონკრეტულ გარემოებებს, როდესაც შესაძლებელია ტენდერის გარეშე შესყიდვის ჩატარება, ასევე იმ პროცედურებს, რომლებიც უნდა შესრულდეს. ეს პროცედურები უნდა მოიცავდეს საჯარო შეტყობინების გამოქვეყნებას, მოსაზრებების წარდგენისა და მათი განხილვის შესაძლებლობას. შესყიდვის სატენდერო პროცედურების გარეშე ჩასატარებლად აუცილებელი უნდა იყოს სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს დამოუკიდებელი თანხმობა“, _ აღნიშნულია კანონპროექტის განმარტებით ბარათში.

თანხმობის მოსაპოვებელი მიმართვა შემსყიდველმა ორგანიზაციამ სააგენტოს უნდა წარუდგინოს ელექტრონული სისტემის მეშვეობით, რითაც ეს მიმართვა ხელმისაწვდომი იქნება ნებისმიერი დაინტერესებული პირისთვის.

მას შემდეგ, რაც შემსყიდველი ორგანიზაცია წარადგენს მიმართვას, სააგენტოს მიერ თანხმობის გაცემამდე ან მის უარყოფამდე, დაინტერესებულ პირებს ეძლევათ საშუალება, წარადგინონ პოზიცია ამ მიმართვაზე. გადაწყვეტილების მიღებისას კი სააგენტომ უნდა განიხილოს როგორც შემსყიდველი ორგანიზაციის მიმართვა, ასევე დაინტერესებული პირების მიერ მასზე დაფიქსირებული მოსაზრებები.

სააგენტოსთან გამარტივებული შესყიდვის შეთანხმების კონკრეტული წესი და პირობები კი სააგენტოს თავმჯდომარის კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით განისაზღვრება.

მთავრობის პროგნოზით, ახალი კანონი სრულად უნდა ამოქმედდეს 2015 წლის პირველი ნოემბრიდან, რითაც „უზრუნველყოფილი იქნება სახსრების საჯაროდ, რაციონალური ხარჯვა სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების, ასევე სხვა შემსყიდველი ორგანიზაციების მიერ. სააგენტოს მიერ თანხმობის გაცემის მექანიზმის დამკვიდრებით კი შემცირდება დაუსაბუთებელი შესყიდვები, რომლებიც სატენდერო პროცედურების გარეშე ჩატარდება“.

საკითხი _ „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ – პარლამენტმა პლენარულ სხდომაზე 2 სექტემბრამდე უნდა განიხილოს.

რაც შეეხება ინიციატივას, რომ ტენდერში გამარჯვებულის გამოსავლენად, პრეტენდენტის მიერ შეთავაზებული დაბალი ფასი გადამწყვეტი აღარ იქნება – სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოში „ბათუმელებს“ განუცხადეს, რომ აღნიშნულთან დაკავშირებით მიმდინარეობს სამუშაო პროცესი და კომენტარს მას შემდეგ გააკეთებენ, რაც ეს ინიციატივა კანონპროექტის სახით პარლამენტში შევა.

მოქმედი კანონმდებლობით, სატენდერო კომისიის მიერ პრეტენდენტთა [ორი და მეტის არსებობისას] ფასდება შემდეგი თანმიმდევრობით _ წინადადების ფასის, მათ მიერ სისტემაში განთავსებული ტექნიკური და საკვალიფიკაციო მონაცემების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მიხედვით. ამასთან, ელექტრონული ტენდერის დროს სისტემა ავტომატურად ახდენს პრეტენდენტების დაჯგუფებას წინადადების ყველაზე დაბალი ფასის მიხედვით. იმ შემთხვევაში, თუ ორი ან მეტი პრეტენდენტის მიერ სისტემაში მითითებულია თანაბარი ფასი, სისტემა ავტომატურად ანიჭებს უპირატესობას იმ პრეტენდენტს, რომელმაც პირველმა მიუთითა აღნიშნული ფასი.

სატენდერო დოკუმენტების მიხედვით გამარჯვებულმა კომპანიამ  ბათუმში არსებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების ინვენტარიზაციისა და არსებული მდგომარეობის შეფასების ელექტრონულად მართვის პროგრამული უზრუნველყოფა; კულტურულ მემკვიდრეობის ძეგლების დამცავი ზონებისათვის დასაშვები ქმედებების რეკომენდაციების შემუშავება, ქმედებების პრიორიტეტულობის, თავისუფალი სივრცეების გამოყენების პირობების, რეაბილიტაციის მეთოდოლოგიის საკითხების დადგენისათვის 3D ფორმატში მოცულობითი ლაქების შექმნა და ელექტრონულად მართვის პროგრამული უზრუნველყოფა უნდა შეძლოს.

 დოკუმენტის მიხედვით მომსახურება, რომელსაც ბათუმის მერიის განვითარების ფონდი შეისყიდის, უნდა იყოს ინტერდისციპლინარული ჯგუფის მიერ განხორციელებული, რომლის შემადგენლობაშიც შევლენ კონსტრუქტორი, არქიტექტორ-რესტავრატორი,ხელოვნებათმცოდნე, იურისტი, ფოტოგრაფი და საჭიროების შემთხვევაში, ძეგლის დაზიანების სპეციფიკიდან გამომდინარე, შესაბამისი დარგის სპეციალისტები.

პრეტენდენტს (სამუშაო ჯგუფს) განხორციელებული უნდა ჰქონდეს არანაკლებ სამი  პროექტი შემდეგი რომელიმე მიმართულებით: • კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების ინვენტარიზაცია; • კულტურული მემკვიდრეობის სფეროში მუშაობისა და ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმების შემუშავება;   ისტორიული ურბანული დასახლებების კვლევა;  კულტურული მემკვიდრეობისა და ქალაქმშენებლობით სფეროებში კონცეფციებისა და მეთოდური ინსტრუქციების შემუშავება;  კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებზე საინჟინრო-კონსტრუქციული სამუშაოების წარმოების გამოცდილება.  კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების აღდგენა-გამაგრება და რეაბილიტაცია;

პრეტენდენტი უნდა იცნობდეს კულტურული ლანდშაფტების ისტორიული ურბანული ქსოვილის კვლევის საერთაშორისო გამოცდილებას და გააჩნდეს სათანადო კვლევის მეთოდების საფუძვლიანი ცოდნა;

პრეტენდენტმა უნდა წარმოადგინოს როგორც საკუთარი რეზიუმე და კვალიფიკაციის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, შესრულებული სამუშაოები-პროექტების ჩამონათვალი და მათი ხელშეკრულებები მიღება-ჩაბარების აქტებთან ერთად ზემოთ მითითებული მიმართულებით, ასევე ჯგუფის (ორგანიზაციის)  შემთხვევაში სპეციალისტების რეზიუმეები შესაბამისი გამოცდილების ჩვენებით და მსგავს პროექტებში მონაწილეობის დამადასტურებელი დოკუმენტების ასლები – საკუთარი პოზიციის მითითებით. პრეტენდენტს ასევე მოეთხოვება სპეციალისტთა ჯგუფის მართვის გამოცდილება;

პრეტენდენტის მიერ ქვეკონტრაქტორის დაქირავების შემთხვევაში მის (ქვეკონტრაქტორის) მიმართ მოქმედებს ისეთივე საკვალიფიკაციო მოთხოვნები, როგორიც თვით პრედენდენტის მიმართ. სამუშაოს შესრულების პროცესში, მეთოდოლოგიის შერჩევისას გამოყენებულ უნდა იქნას საქართველოში ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმების შემუშავების გამოცდილება.

შესაბამისად, აუცილებელი პირობაა: მოცემული სამუშაოს შესრულებისათვის თანამედროვე გეო-საინფორმაციო ტექნოლოგიების, ინფორმაციის შეგროვების, სისტემატიზაციის, შენახვისა და გაცვლის ინსტრუმენტების გამოყენება.

ტენდერით გათვალისწინებული სამუშაოების შესრულებამ უნდა უზრუნველყოს  ბათუმში არსებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ობიექტების ფიქსაცია და სააღრიცხვო დოკუმენტაციის შედგენა, დამცავ ზონებში დასაშვები ქმედებების რეკომენდაციების, ქმედებების პრიორიტეტულობის, თავისუფალი სივრცეების გამოყენების პირობების, რეაბილიტაციის მეთოდოლოგიის საკითხების დადგენასა და სხვა. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ობიექტების ფოტოფიქსაცია (საერთო ხედები, ფასადისა და ინტერიერის ფოტოები, მხატვრულ-არქიტექტურული დეტალები).  კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ობიექტების სააღრიცხვო ბარათების შედგენა. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ობიექტების კონსტრუქციული მდგომარეობის შეფასება.  კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ობიექტების სამართლებრივი მდგომარეობის შესწავლა- შეფასება: ა) უშუალოდ ძეგლზე არსებული საკადასტრო ერთეულის მოძიება, მისი არსებულ რეალობასთან შედარება და ფიქსაცია; ძეგლის ტერიტორიაზე და მის ინდივიდუალურ დამცავ ზონაში არსებული ობიექტების საკუთრების თაობაზე ინფორმაციის მოძიება და დამუშავება.  თანამედროვე გეო-საინფორმაციო ტექნოლოგიების, ინფორმაციის შეგროვების, სისტემატიზაციის, შენახვისა და გაცვლის ინსტრუმენტების გამოყენებით ინვენტარიზაციისა და ძეგლების დამცავ ზონებში დასაშვები ქმედებების რეკომენდაციების, ქმედებების პრიორიტეტულობის, თავისუფალი სივრცეების გამოყენების პირობების, რეაბილიტაციის მეთოდოლოგიის საკითხების დამუშავებას.

ვიცე-მერის  ბაგრატ მანველიძის ინფორმაციით მან ამ დროისთვის არ იცის თუ ვინ განიხილება  ვაკანტურ თანამდებობაზე.

თვითმმართველობის კოდექსით მოადგილის თანამდებობა კონკურსს არ ითვალისწინებს და მისი დანიშვნის ექსლუზიური უფლება აჩეულ მერს აქვს.

ათი ფერადი პიანონი ბათუმის ცენტრალურ ნაწილში, სხვადასხვა ადგილზე „ჰიტ ბათუმის“ ფარგლებში ორი კვირის წინ განათვსეს.

პიანინოები ქუჩებში ორი თვის განმავლობაში იქნება განთავსებული და ნებისმიერ მსურველს შეეძლება დაკვრა.

ბათუმში განთავსებული პიანინოები სამართალდამცავების ყურადღების ობიეტტიც გახდა.

რამდენიმე დღის წინ ბათუმის ბულვარში, ბარბარეს ეკლესიასთან ახლოს განთავსებული პიანინო ნასვამ მდგომარეობაში მყოფმა მამაკაცმა წააქცია.

დაცვის პოლიციამ გამოიძახა პოლიცია, რის შემდეგაც მამაკაცი დააკავეს. 

როგორც “ბათუმელებს” შინაგან საქმეთა სამინისტროში განუცხადეს, დაცვის პოლიციამ დაკავებული პოლიციის მე-6 განყოფილებას  გადასცა. უწყების ცნობით, მამაკაცი ნასვამ მდგომარეობაში იყო, აღიარა ბრალდება და აიღი ვალდებულება, რომ დაზიანებული პიანინოს შეაკეთებს. ის პატიმრობიდან გაათავისუფლეს.

რაც შეეხება პასუხისმგებლობის,  გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც გულისხმობს ნივთის დაზიანებას ან განადგურებას. “რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, – ისჯება ჯარიმით ან საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ვადით ასიდან ას ოთხმოც საათამდე ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ერთ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთიდან სამ წლამდე.”

აქციის ორგანიზატორების ინფორმაციით, პიანინოები განთავსებულია შემდეგ მისამართებზე:

– ჭაჭის კოშკის მიმდებარე ტერიტორია

– პიაცა

– ერას მოედანი – რესტორან BK-ის მიმდებარე ტერიტორია

– სექტორი 36-37 – რესტორანი სანრემოსკენ

– კოლონადების უკან, პალმასთან

– „თეიქ 5“-ის მიმდებარე მოედანი

– გრილთაუნის ტერასა – მიმდებარე ტერიტორია

– შოთა რუსთაველის სკვერში გარდენის მიმდებარე ტერიტორია

– კაფე ფან-ფანის მიმდებარე ტერიტორიაზე ბულვარის სკვერში, ქანდაკება გულთან

– სექტორი 22-23 – საზაფხულო თეატრის მიმდებარე ტერიტორია

პიანინოები მოხატეს ბათუმის სამხატვრო აკადემიის სტუდენტებმა. 

„იდეა გაჩნდა და გავაკეთეთ. ხალხი მოდის , მოსწონთ. ფოტოს იღებენ. ეს ჩვენც გვახარებს. უფრო მეტი ფერადი ქოლგა გვინდოდა, მაგრამ არ გამოვიდა. თუ მოგწონთ მთელ ქუჩაზე გამოვფინოთ, ზღვამდე.“

იდეის ავტორებმა ქოლგები საკუთარი სახსრებით შეიძინეს, მათ განთავსებაზე კი თანხმობა ბათუმის მერიისგან მიიღეს.

 ლივ ვორფილდი, შავი ზღვის ჯაზ-ფესტივალი 2015; © ნეტგაზეთი

 34 წლის ვორფილდი კონცერტის დაწყებამდე ჟურნალისტებს ენერგიულ გამოსვლას დაპირდა და შეასრულა კიდეც – მისმა ძლიერმა ხმამ და ემოციურმა პერფორმანსმა, ასევე ბენდის NPG Hornz ენერგიულმა შესრულებამ მსმენელი გულგრილი არ დატოვა.

-მაგარია, ფანტასტიურია – ისმოდა შეფასებები.

სცენაზე გამოსული ამერიკელი მუსიკოსი მსმენელს ქართულად მიესალმა და შოუს დასრულებისას მადლობაც ქართულად გადაუხადა. ბისზე გამოსულმა მუსიკოსებმა სცენაზე ფესტივალზე მისული ბავშვები აიყვენეს და ბოლო კომპოზიცია მათი ცეკვის ფონზე შეასრულეს.

წინა დღის კონცერტისგან განსხვავებით, რომელიც დაახლოებით სამ საათს გაგრძელდა, ვორფილდისა და ჯგუფი NPG Hornz გამოსვლა საათნახევრიანი იყო. სწორედ შოუს ხანგძლივობის გამო, მსმენელთა ნაწილი იმედგაცრუებული დარჩა.

“იხალტურა, ცოტა იმღერა. ისე ფანტასტიური კონცერტი იყო, ძალიან კმაყოფილი ვარ, პირველად მოვუსმინე ამ მუსიკოსს და ძალიან მომეწონა”.

“საოცარი ენერგეტიკა მოდიოდა, მაგრამ გუშინდელთან შედარებით მალე დამთავრდა”,- აღნიშნეს მსმენელებმა ნეტგაზეთთან საუბარში.

ლივ ვორფილდმა და ბენდმა NPG Hornz საქართველო კმაყოფილებმა დატოვეს. როგორც ვორფილდმა ჟურნალისტებთან საუბარში განაცხადა, ის ქართველების თბილმა მიღებამ აღაფრთოვანა.

მინდა, რომ ისევ ჩამოვიდე, გთხოვთ, დამპატიჟეთ – უთხრა ჟურნალისტებს ამერიკელმა მისიკოსმა.

შავი ზღვის ჯაზ-ფესტივალი 2015, Liv Warfield feat NPG Hornz © ნეტგაზეთი

ვორფილდის მუსიკალურ გემოვნებაზე დიდი ზეგავლენა მოახდინეს შემსრულებლებმა Nina Simone, Etta James, Tina Turner, Sade, Mary J. Blige. მისი პირველი ალბომი “Embrace Me” 2006 წელს გამოვიდა. მოგვიანებით, ლივ ვორფილდი პრინცის ჯგუფის „New Power Generation“ წევრი გახდა და მონაწილეობა მიიღო მის ელექტრონულ ლაივ შოუში “NPG Hornz’’. ბოლო რამდენიმე წელია,  მუსიკოსი სცენაზე პრინცთან და მის ბენდთან ერთად გამოდის. პრინცი ვორფილდის ყველაზე დიდი მხარდამჭერია.

2014 წელს გამოცემული მისი მეორე ალბომის პროდიუსერი სწორედ პრინცი იყო. 2014 წელს ლივ ვორფილდმა მუსიკალური შოუს „Soul Train“-ის ჯილდო მიიღო ნომინაციაში „წლის საუკეთესო ახალი მუსიკოსი“.

შავი ზღვის ჯაზ-ფესტივალის შემდეგი შემსრულებელი, 25 ივლისს,  LISA STANSFIELD იქნება.

შავი ზღვის 2015 წლის რიგით IX ჯაზ-ფესტივალის ორგანიზატორია კომპანია “ისთერნ პრომოუშენი”. ფესტივალის წარმდგენია “თი ბი სი სტატუსი”, ხოლო ძირითადი მხარდამჭერები – კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო, აჭარის კულტურის სამინისტრო და საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია.

შპს „ქროსვეისი“ ერთ-ერთია მათ შორის, რომელიც აჭარის მთავრობასთან ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო 2013 წელს 442 500 აშშ დოლარით, ხოლო 2014 წელს 32 500 აშშ დოლარით დააჯარიმეს. საბოლოოდ კი, სულ ჯარიმის სახით კომპანიამ ბიუჯეტის სასარგებლოდ 415 000 აშშ დოლარი გადაიხადა. დარჩენილი თანხისგან ინვესტორი აჭარის მთავრობამ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების პირობით გაათავისუფლა.

კომპანიას ბათუმში, გოგებაშვილის ქუჩის #10-ში სასტუმროს აშენების ვალდებულება აქვს. ამ მისამართზე მდებარე შენობა-ნაგებობა და მასზე დამაგრებული 2522,27 კვ/მ მიწის ნაკვეთი 2008 წელს აჭარის მთავრობამ პირობადებული აუქციონით შპს  „არაი ჯორჯიას“ სამი მილიონ დოლარად, 60-ნომრიანი სასტუმროს და სამორინეს მშენებლობის პირობით მიჰყიდა. კომპანიას მშენებლობა 2010 წელს უნდა დაესრულებინა. ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესასრულებად ინვესტორს ვადა რამდენჯერმე გაუგრძელეს. 2013 წლიდან კი ამ პროექტის განხორციელების ვალებულება კომპანია „ქროსვეისს“ გადააბარეს. ამ დროისთვის არსებული შეთანხმებით კომპანიამ პროექტი 2015 წლის მაისამდე უნდა დაასრულოს.

„ქროსვეისი“ 2010 წელსაა დაფუძნებული და დაარსებიდან დღემდე კომპანიის  ერთპიროვნული მფლობელი თეიმურაზ უგულავაა. „ბათუმელები“ მასთან დაკავშირებას ცდილობდა, ინვესტორმა არც ზარებს უპასუხა და არც ელექტრონულ წერილებს.

ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები რამდენჯერმე გაუგრძელეს, ხოლო მისი შეუსრულებლობის გამო 2015 წელს 340 000 აშშ დოლარის ჯარიმის გადახდა დაევალა შპს „აქტივ ბათუმსაც.“ ამ დრომდე კომპანიას ჯარიმით დაკისრებული თანხა ბიუჯეტში არ შეუტანია. „აქტივ ბათუმს“ აჭარის მთავრობამ 2010 წლის მარტში ბათუმში, მ.აბაშიძის #33-ში მდებარე 3 448კვ/მ შენობა-ნაგებობა და მასზე დამაგრებული 2 255 კვ/მ არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი მიასხვისა (ყოფილი ფოსტის შენობა). შეთანხმების თანახმად, მყიდველს 2 500 000 დოლარის ექვივალენტი ლარში 2011 წლის 15 დეკემბრამდე უნდა გადაეხადა, ხოლო 100-ნომრიანი სასტუმრო ხელშეკრულების დადებიდან 48 თვის ვადაში, 2014 წლის გაზაფხულზე უნდა გაეხსნა. აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ აიღო ასევე ვალდებულება, რომ სასტუმროს ტერიტორიაზე არსებულ სამორინეს სანებართვო მოსაკრებელისგან 10 წლის განმავლობაში გაათავისუფლებდა. მშენებლობა დათქმულ ვადაში ვერ დასრულდა. ხელშეკრულებაში ბოლო ცვლილება 2014 წლის 30 მარტს შევიდა და სასტუმროს ექსპლოატაციაში შესვლის თარიღად 2016 წლის 30 იანვარი განისაზღვრა. შპს „აქთივ ბათუმის“ 100% წილის მფლობელი სააქციო საზოგადოება – „ირადა“ ლიხტენშტეინშია რეგისტრირებული.

ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო 2013 წელს 2 მილიონ 910 000 ლარის ოდენობის ჯარიმა დააკისრეს შპს „ჟასმინსაც,“ თუმცა მოგვიანებით ინვესტორს ყველა ჯარიმა აპატიეს, შესაბამისად, მას ბიუჯეტში ერთი თეთრიც არ გადაუხდია. ინვესტორს ბათუმში, მემედ აბაშიძის ქუჩაზე, ყოფილი  #1 აფთიაქის შენობის ხარჯზე ახალი სასტუმროს მშენებლობის ვალდებულება აქვს აღებული. შენობა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.

ახალი ხელშეკრულებით „ჟასმინს“ მშენებლობის ნებართვის აღებიდან 2 თვის განმავლობაში სასტუმრო კომპლექსის მშენებლობა უნდა დაეწყო და 24 თვის ვადაში დაესრულებინა. ამ ეტაპზე სამუშაოები ისევ არ მიმდინარეობს. 2015 წლის მარტში ახალ საინვესტიციო პროექტებზე გამართულ პრეზენტაციაზე აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრმა დავით ბალაძემ ეს პროექტი განსახორციელებელ პროექტებში მოიხსენია.

„ჟასმინის“ 10% წილის მფლობელი თურქეთის მოქალაქე მეჰმეთ ქოჩარსლაია, ხოლო 90%-ის შპს „მელს თურიზმ გიდა ვე ინშაათ სანაია“, რომელიც ასევე თურქეთშია რეგისტრირებული.

2014 წელს ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობისთვის აჭარის მთავრობამ მაია სამადაშვილს 213 271 აშშ დოლარი ჯარიმა დააკისრა. ამ თანხიდან მას მხოლოდ 10 000 აშშ დოლარი აქვს გადახდილი. 2009 წელს პირობადებული აუქციონით მაია სამადაშვილმა ბათუმში, გოგებაშვილის ქუჩაზე, #30-ში მდებარე ყოფილი მეზღვაურთა საავადმყოფოს შენობა (1799,4 კვ/მ)  და მასზე მიმაგრებული 1362 კვ/მ მიწის ნაკვეთი შეისყიდა. გასულ წელს ამ მისამართზე ინვესტორმა „რედიქსის“ ჯგუფის აპარტოტელი „ლე პორტი“ გახსნა. „რედიქსის“ ჯგუფის დამფუძნებელი ბიზნესმენი ლაშა პაპაშვილია. 

შპს  „GEORGIA INN “- ზე დარიცხული პირგასამტეხლო კი 297 840 ლარია, აქედან ამ დროისთვის კომპანიას მხოლოდ 5 000 ლარი აქვს გადახდილი. შპს  „GEORGIA INN“ – ის მფლობელმა ბათუმში, თამარის დასახლებაში მდებარე დაუმთავრებელი შენობა და მასზე მიმაგრებული 22 666 კვ/მ მიწის ნაკვეთი 2009 წელს შეისყიდა.

შპს  „V&T Agro“ -ს აჭარის მთავრობამ ხელ¬შეკრ¬ულებით ნაკისრი ვალდებულებების დარღვევისთვის ბოლო ორი წლის განმავლობაში 219 703 ლარისა და 24 292 აშშ დოლარის ჯარიმა დააკისრა. კომპანიამ ბიუჯეტის სასარგებლოდ 15 071 ლარი გადაიხადა, დარჩენილი თანხის გადახდისგან კი გაათავისუფლეს „ვალდებულების შესრულების პირობით.“ აღნიშნული ვალდებულებები აჭარის მთავრობასთან კომპანია „V&P“-მა აიღო. რეესტრის მონაცემებით, ეს კომპანია „V&T Agro -ს შეერწყა და მთავრობასთან აღებული ვადებულებებიც ამ კომპანიაზე გადავიდა.

„V&P“-ს 2011 წლის 6 იანვარს პირდაპირი მიყიდვის ფორმით საკუთრებაში გადასცეს ქობულეთში, სოფელ ხუცუბანში მდებარე 10 000 კვ/მ და 1001 კვ/მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთები. ხელშეკრულების მიხედვით, კომპანიას  2014 წლის პირველ ივნისამდე საკუთრებაში გადაცემულ მიწის ნაკვეთიდან არანაკლებ 6200 კვ/მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე თანამედროვე სტანდარტის  სასათბურე მეურნეობა და მასთან დაკავშირებული სერვისზონა უნდა მოეწყო, რაშიც არანაკლებ 400 000 აშშ დოლარის ინვესტიცია უნდა განეხორციელებინა.

შპს „ცენტრომედი“ იგივე „პრემიუმ რეზიდენსია“. კომპანიამ სახელი 2014 წელს შეიცვალა. აჭარის მთავრობასთან დადებული შეთანხმების თანახმად, ინვესტორს ბათუმში, ფარნავაზ მეფის ქუჩის #48-ში პოლიკლინიკის გახსნის ვალდებულება ჰქონდა აღებული, თუმცა მოგვიანებით შეთანხმება შეიცვალა და კომპანია მთავრობას შენობაში აპარტოტელის გახსნაზე შეუთანხმდა. შენობამ ძეგლის სტატუსი შეინარჩუნა. ვადების დარღვევის გამო დაჯარიმებულმა ინვესტორმა ბიუჯეტის სასარგებლოდ 40 000 ლარი გადაიხადა. კომპანიამ აპარტოტელი გასული წლის ნოემბერში გახსნა. გახსნას არჩილ ხაბაძეც ესწრებოდა.

ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო 391 500 ლარი ჯარიმა დაეკისრა შპს „ავანტე ჰოსპიტალების მართვის ჯგუფს,“ კომპანიამ ბიუჯეტის სასარგებლოდ 70 000 ლარი გადაიხადა, დარჩენილი თანხა კი ვალდებულების შესრულების პირობით აპატიეს. შპს „აგროდეკორსერვისს“ 18 886 ლარი დააკისრეს და 4281 ლარი გადაახდევინეს, დარჩენილი თანხა აპატიეს. 61 642 ლარი დაეკისრა შპს „TECNO SERVIS“ -ს. კომპანიამ ბიუჯეტის სასარგებლოდ 50 000 ლარი გადაიხადა დარჩენილი თანხა აპატიეს. ჯარიმის სახით 57 000 ლარი დაეკისრა „ავრასია ჯორჯიას“ კომპანიამ 4 000 ლარი გადაიხადა.

ჯარიმა ნაწილობრივ ან სრულად კიდევ რამდენიმე კომპანიას გადაახდევინეს.

ოფიციალური დოკუმენტაციის შესწავლის გზით ცხადი ხდება, რომ სახელმწიფოსთან ნაკისრი ვალდებულებების გამო 863 850 ლარი დაეკისრა ირის ბორჩაშვილს. თანხა არც მას გადაუხდია.

ინვესტორებს, რომლებსაც მთავრობამ ჯარიმები სრულად ან ნაწილობრივ გადაახდევინა, მედიასთან საუბარი არ სურთ. ძირითადად ზარებს მათი თანამშრომლები პასუხობენ; ვინც პასუხობს, იმითაც კმაყოფილია, რომ ჯარიმა გაუნახევრეს და საქმის გაგრძელების საშუალება მისცეს. მათ შორისაა შპს „მაჭახელა 25“ -ის დამფუძნებელი ლევან მსხალაძე: „კმაყოფილი ვარ, რომ ვადა გამიგრძელეს, ახლა აქტიურად ვმუშაობ და დათქმულ ვადაში დავასრულებ მშენებლობას,“  –  ამბობს ბიზნესმენი.

შპს „მაჭახელა 25“ 2014 წელს 55 134 ლარით დააჯარიმეს. კომპანიას ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქედქედში რესტორნისა და გასართობი კომპლექსის აშენების ვალდებულება აქვს აღებული. დაკისრებული ჯარიმიდან ლევან მსხალაძემ ბიუჯეტის სასარგებლოდ 7 000 ლარი გადაიხადა.

გასულ წელს ფინანსთა სამინისტროს მიერ მთავრობისადმი წარდგენილი წინადადებების  საფუძველზე სანქციებისგან მთლიანად გათავისუფლდნენ: შპს „ADOG – GEOღGIA“ (დარიცხული ჯარიმა 257 700 ლარი), შპს „გლორია“ (დარიცხული ჯარიმა 108 300 ათასი ლარი), შპს „თEM-GEO“ (დარიცხული ჯარიმა 221,200).

დარიცხული ჯარიმა შეუმცირდათ: შპს „ცენტრომედს“ (4009 ათას ლარამდე); შპს „ბაკარას“ (2383,4 ათასი ლარით), რზა თალიბოვს (შემცირდა 10, 0 ათას ლარამდე).

დოკუმენტების შესწავლით ასევე ცხადი ხდება, რომ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო ზოგ ინვესტორს თუ ჯარიმას საერთოდ არ ახდევინებს, ზოგს დაკისრებული თანხის ამოღების მიზნით სასამართლოშიც კი უჩივის.

საერთო ჯამში პირდაპირი მიყიდვის და პირობიანი აუქციონის ფორმით 2014-2015 წლებში პრივატიზების მიზნით გაფორმდა 24 ნასყიდობის ხელშეკრულება. ხოლო უპირობო აუქციონის ფორმით – 33 ნასყიდობის ხელშეკრულება. სამინისტროს ინფორმაციით, ჯამში 74 050 000 ლარისა და 96 530 000 აშშ დოლარის ინვესტიციაა განსახორციელებელი.

დროებით სარგებლობაში გადაცემის მიზნით გაფორმებულია 45 ხელშეკრულება. სახელშეკრულებო  პირობების შეუსრულებლობის გამო მოიშალა 21 ხელშეკრულება. მოშლილ ხელშეკრულებათა პირგასამტეხლოს დაკისრების თაობაზე წარმოება სასამართლოებში 14 საქმეზე მიმდინარეობს.

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო კონტრაქტორზე თანხის ჩამოწერისა და ინვესტორზე შეღავათების გაწევის გადაწყვეტილებას ხშირად საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესების მოტივით ხსნის. ამ მიზნით შეღავათის გაწევის მიზანშეწონილობაზე კანონმდებლობაშიც არის საუბარი. აჭარის ქონების მართვასთან დაკავშირებულ საკითხებს აჭარის ქონების მართვის შესახებ კანონი არეგულირებს. ამ კანონის 29-ე მუხლის მიხედვით, იმ უძრავი ქონების მყიდველების მიმართ, რომლებიც მიმართავენ სამინისტროს ხელშეკრულებით ნაკისრი სხვა ვალდებულების შეუსრულებლობისთვის დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლების ან ვალდებულებების შეცვლა-გადახედვის თხოვნით, სამინისტრო უფლებამოსილია საინვესტიციო გარემოს ხელშეწყობის მიზნით, საჯარო და კერძო ინტერესების დაცვის პრინციპებზე დაყრდნობით, დასაბუთებული აუცილებლობის შემთხვევაში, აჭარის მთავრობის თანხმობით გადაწყვიტოს პრივატიზებულ ქონებაზე გაფორმებული ხელშეკრულების პირობების შეცვლის ნებისმიერი ვალდებულების შეუსრულებლობისთვის დაკისრებული სანქციისგან გათავისუფლების შესახებ.

და მაინც ვინ და როგორ წყვეტს ვის რა უნდა ეპატიოს? – ამ საკითხზე აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროში „ბათუმელებს“ წერილობით განუმარტეს, რომ  „კონკრეტული კომპანიების მიერ ნაკისრი ვალდებულებების დროულად ვერ შესრულებისას, როდესაც ისინი გარკვეულ შეღავათებს ითხოვენ პირობის შესასრულებლად, გადაწყვეტილება რამდენიმე ფაქტორის გათვალისწინებით მიიღება. აღნიშნულ საკითხს სპეციალური სამთავრობო კომისია განიხილავს. პროცესი ინდივიდუალურია და სხვადასხვა კომპანიის საკითხზე მუშაობა მისივე სპეციფიკის გათვალისწინებით მიმდინარეობს. ყურადღება ექცევა ინვესტიციის მოცულობას, ასევე თუ რა თანხა აქვს უკვე დახარჯული ინვესტორს მოცემულ მომენტში, მნიშვნელოვანია ასევე პროექტის მასშტაბურობა და მისი ღირებულება რეგიონის განვითარებისთვის. საბოლოო გადაწყვეტილება შესაბამისი კვლევისა და მსჯელობის შედეგად სხვადასხვა მნიშვნელოვანი საკითხის გათვალისწინებით მიიღება.“

მოგვიანებით აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრმა „ბათუმელებთან“ განმარტა, რომ, თუ კომპანიები ახალ ვადებშიც ვერ შეასრულებენ ვალდებულებებს, „მათ ძველი ჯარიმებიც გაუცოცხლდებათ.“

რა კრიტერიუმით ხელმძღვანელობს ფინანსთა სამინისტროს ზემდგომი – აჭარის მთავრობა, როცა ზოგიერთ ინვესტორს ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო ათასობით დოლარით აჯარიმებს, ზოგს კი პატიობს და რას ითვალისწინებს კანონმდებლობა? – ამ კითხვით „ბათუმელებმა“ აჭარის მთავრობასაც მიმართა. მთავრობის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის ხელმძღვანელის დავით გაბაიძის თქმით, ამ შემთხვევაში პირდაპირი ადრესატი ის არ არის, რადგან ვის შეიძლება აპატიო  -მთავრობის თავმჯდომარესთან თავისი არგუმენტებით ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო შედის.

„კანონმდებლობით, აჭარის მთავრობას შეუძლია განსაზღვროს, საჯარო და კერძო ინტერესების პროპორციულობის გათვალისწინებით ხელშეკრულების პირობების მიზანშეწონილობა, ერთი მხრივ, საჯარო ინტერესისთვის და მეორე მხრივ, იმ ინვესტორისთვის, რომელმაც გადაწყვიტა კონკრეტულ პროექტში ფულის დაბანდება. აქ სამართლებრივი პრობლემა არ დგას, რადგან მიზანშეწონილობა სწორედ მთავრობის დისკრეციის საკითხია, ანუ ერთსა და იმავე საკითხს შეიძლება მთავრობა სხვადასხვაგვარად უყურებდეს – საჯარო და კერძო ინტერესების ზღვარი სად გადის, ეს არსად არ არის დადგენილი. მთავრობა არის პოლიტიკური ორგანო და თუ რომელი პროექტია რეგიონისთვის უკეთესი, ამას ის წყვეტს.“

იურისტ დათო ჭყონიას მოსაზრებით კი, ერთი ინვესტორისთვის ჯარიმის პატიება, ხოლო მეორის დაჯარიმება აჩენს კითხვებს. თუმცა `ზოგჯერ კანონიერმა გადაწყვეტილებებმაც კი შეიძლება გააჩინოს უსამართლობის შეგრძნება. ამიტომ უჯობესია, თუ კონკრეტულად იქნება კანონში გაწერილი, რამდენჯერ, რა შემთხვევაში და ვის უნდა აპატიოს მთავრობამ ჯარიმის გადახდა.“

საქართველოს აუდიტის სამსახურის მიერ აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2014 წლის საქმიანობის შესახებ მომზადებულ დასკვნაში პრობლემად და ბუნდოვანებად განიხილება ბიზნესის მიმართ ამ სამინისტროს არაერთგვაროვანი მიდგომა. აუდიტი ამ საკითხს აფასებს, როგორც პრობლემას.

„პრესკაფე“ მსგავსი აქციების გამართვას ბათუმის სხვადასხვა დასახლებაში გეგმავს.

აქციის მიზანია გარემოს დაცვის მნიშვნელობაზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება. საინფორმაციო აქცია  პროექტის „ჩემი გარემო ჩემი სიამაყეა” ფარგლებში  ბათუმის მერიის ფინანსური მხარდაჭერით ხორციელდება.

ხვალ 26 ივლისს კი მაყურებლის წინაშე Snoop Dogg  წარსგდება.

გუშინდელ კონცერტზე Liv Warfield – ს მოუმინეს. 

პაციენტის თავმდგურმა ზეინაბ ნაკაშიძემ „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ შუქის გამორთვის მიზეზების გარკვევას თავად პაციენტები ცდილობდნენ და ისინი რამდენჯერმე დაუკავშირდნენ „ენერგო პრო ჯორჯიას“, თუმცა უშედეგოდ: „შუქი ჩაირთო რამდენიმე წუთით და ისევ გამორთო“.

საავადყოფოში მისულმა რამდენიმე პაციენტმა კი  უშუქობის გამო კარდიოლოგიური გამოკველევა ვერ ჩაიტარა.  ამის შესახებ მათ საჩივარი ჯანცდაცვის სამინისტროს ცხელი ხაზის მეშვებით დააფიქსირეს.

საავადმყოფოს დირექტორის მოადგილის გია კიკაბიძის განმარტებით, საავადმყოფოში შუქი მართლაც რამდენჯერმე გამოირთო:

 „ დიახ შუქის გამორთვა ჩვენ არ გვიკვირს, სამწუხაროდ ასეთ ქვეყანაში ვცხოვრობთ. ამიტომ გვაქვს გენერატორი. როცა შუქი ქრება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი განყოფილებები და აპარატურა გენერატორზე გადაგვყავს. სპეციალისტები ღამითაც მორიგეობენ, რომ შუქის გამორთვიდან მცირე დროში გადავიდეთ გენერატორზე. ის მხოლოდ რენტგენის და ტომოგრაფიის აპარატის მუშაობას ვერ უზრუნველყოფს, სიმძლავრე არ ყოფნის. სხვა მხვრივ პაციენტს პრობლემას არ შევუქმნით უშუქობის გამო.“ – განაცხადა გია კიკაბიძემ „ბათუმელებთან“ სატელეფონო საუბარში.

პრესსამსახურის ინფორმაციით აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე არჩილ ხაბაძე ამ დროისთვის შუახევში იმყოფება. ის სახალხო დღესასწაულს „სელიმობას“ დაესწრება და მოსახლეობას შეხვდება.

ტყვეთა სყიდვას ქართველთა ისტორიაში სამარცხვინო ფურცელს უწოდებენ ისტორიკოსები. საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში მოტაცებული ქალები, ახალგაზრდა გოგო-ბიჭები წლების მანძილზე აჭარის გავლით გაჰყავდათ საქართველოდან. ეს პროცესი ვერც იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის 1759 წელს მიღებულმა გადაწყვეტილებამ (ოფიციალურად აკრძალულიყო ტყვეთა  სყიდვა) და ვერც დასავლეთ საქართველოს საეკლესიო კრებაზე შედგენილ კათალიკოსთა სამართალმა ვერ შეაჩერა.

„ჯვარზე გაეცვას ის, რომელიც კაცს მოიპარავს, დიდი იქნება, მცირე იქნება ეკლესიაში უზიარებლობით დაისაჯოს“, – კათალიკოსთა სამართალში ცალკე პუნქტად ჩაწერილმა ტყვის გაყიდვაზე აკრძალვამ შედეგი ვერ გამოიღო.

ისტორიული ცნობებით, ერთ-ერთი ადგილი, სადაც მოტაცებული ადამიანები მიჰყავდათ და შემდგომ ტყვეებად ყიდდნენ, სოფელ მუხაესტატეს ცენტრი იყო. ოსმალეთის იმპერიის ვაჭრები ჩადიოდნენ, სასურველ ტყვეს არჩევდნენ და შემდეგ გემით იმპერიის გზას უყენებდნენ.

ასევე მსგავსი ვაჭრობა იმართებოდა სოფელ ხუცუბანში, ჩაქვის ისტორიულ ცენტრში, სახალვაშოში, ქობულეთის ზღვისპირა ზოლში, ბათუმის შემოსასვლელში ე.წ. თამარის ციხესთან და გონიოს ციხის მიმდებარედ.

„ტყვეებით ვაჭრობდა ყველა – დაწყებული მეფეებით, დამთავრებული გლეხებით. ქართველებს ჰყიდდნენ  ოსმალეთის იმპერიაში, სპარსეთსა და არაბეთში. ეს უფრო გამოკვეთილი გახდა ოსმალთა ბატონობის პერიოდში. აჭარიდან გადადიოდნენ გურიის ტერიტორიაზე, იტაცებდნენ ხალხს, გადაჰყავდათ აჭარაში და ყიდდნენ. ასევე იტაცებდნენ სამეგრელოში, იმერეთსა და აფხაზეთში.

ტყვეების ფასი სხვადასხვა იყო.

ბავშვებს თუ ისინი ფიზიკურად კარგად გამოიყურებოდნენ, უფრო დიდი ფასი ჰქონდათ. ტყვეების გატაცება სპეციალობად ჰქონდათ ქცეული. ამას ხელს ადგილობრივი ფეოდალებიც უწყობდნენ. იყვნენ თავადები, რომლებიც კატეგორიული წინააღმდეგნი იყვნენ ამგვარი საქმიანობის, მაგრამ თავადთა ნაწილი ამ საქმეში იყვნენ დახელოვნებულები. ალი ფაშა თავდგირიძე, ხასან ბეგ თავდგირიძე – ცნობილები იყვნენ აჭარაში ტყვეთა ყიდვა-გაყიდვით.

მას შემდეგ, რაც მოტაცებულებს აჭარაში გადმოიყვანდნენ, ორი გზა იყო აქედან წასაყვანად – ან სახმელეთო გზით გონიოდან გაჰყავდათ, ან გემით, საზღვაო გზით. ტრაპიზონში იყო დიდი შემკრები პუნქტი ტყვეებით მოვაჭრეების. გოგონები, ძირითადად, თურქეთის ჰარამხანებში მიჰყავდათ, ბიჭები ძლიერი აგებულების იყვნენ, მაშინ იანიჩრები ხდებოდნენ.

ინგლისის კონსული ტრაპიზონში პალგრევი თავის ჩანაწერებში წერს: „ტრაპიზონში მე ყოველდღე ვხედავდი ათასობით ტყვეს, რომელიც საქართველოდან ჩამოჰყავდათო“, – ამბობს ისტორიკოსი, ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის აჭარის მუზეუმის დირექტორი ოთარ გოგოლიშვილი.

ტყვეების გასაყიდი ერთ-ერთი პუნქტი გონიოს ციხის მიმდებარედ იყო

მისივე თქმით, ტყვეების ყიდვა-გაყიდვა ღიად ხდებოდა აჭარის მთელ ტერიტორიაზე. ჩინოვნიკები, ვისაც ამის აღკვეთა შეეძლო, ხელსაც არ ანძრევდნენ გასაყიდად განწირული ადამიანების დასახმარებლად. რაც შეეხება მოსახლეობას, აჭარის მცხოვრებნი ამის კატეგორიული წინააღმდეგნი იყვნენ და როგორც შეეძლოთ ეხმარებოდნენ გატაცებულებს.

ოთარ გოგოლიშვილის თქმით, ისტორიამ შემოინახა ფაქტი, ბათუმში მოქალაქეების მიერ დიდი რაოდენობის ტყვეების გამოხსნის შესახებ:

„1846 წელი იდგა. ერთ დღეს ბათუმში ტრადიციულად თავი მოუყარეს დიდი რაოდენობის ტყვეებს, რომლებიც უნდა გაეყვანათ თურქეთში გასაყიდად. გემმა დააგვიანა. საღამოს აჭარის მოსახლეობა დაესხა თავს იმ ადგილს, სადაც ტყვეები ჰყავდათ და  ყველანი გაათავისუფლეს. ზოგი ბათუმში შეიფარეს დროებით, ზოგიც მაშინვე გურიაში გადაიყვანეს.

ტყვეებს ათავისუფლებდნენ ადგილობრივი ბეგებიც, რომლებიც ამ საქმიანობის წინააღმდეგნი იყვნენ. მაგალითად, ცნობილია, რომ 1804 წელს ბათუმში ჩამოსულმა სელიმ ბეგ ხიმშიაშვილმა რამდენიმე ტყვე გაათავისუფლა, წაიყვანა და თავის საკუთარ ჯარში ჩარიცხა. გათავისუფლებულთაგან ერთ-ერთი ოზურგეთელი ურუშაძე, სელიმის მარჯვენა ხელი გახდა და დიდი დახმარება გაუწია მას, როდესაც ახალციხის ფაშა იყო.

ტყვეთა სყიდვაში ადგილობრივ ჩინოვნიკთა ჩართულობაზე წერს თედო სახოკია, რომელმაც აჭარაში მეცხრამეტე საუკუნის ბოლოს იმოგზაურა და წარსულის ფურცლები გააცოცხლა.

„გურია იმთავითვე განთქმული იყო ლამაზი ქალებით, რომელთაც ოსმალეთის წარჩინებულთა ჰარამხანაში დიდი ფასი ჰქონდათ. მეზობელ აჭარლებს გურიიდან ქალებისა და ბავშვების მოტაცება ხელობათ ჰქონდათ გადაქცეული. მოიტაცებდნენ თავიანთ მსხვერპლს გურიაში, ამ გზით შემოჰყავდათ აჭარაში, აჭარიდან ბათუმში მიჰყავდათ, სადაც ბაზარზე, სხვა საქონელთან ერთად, კრავებივით გურიის სოფლების „ცოცხალი საქონელიც” იყიდებოდა.

მყიდველები იყვნენ სტამბოლისა და ტრაპიზონის ფაშების აგენტები. და ყოველივე ეს უშიშრად ხდებოდა, კანონი არ სდევნიდა ასეთი საქონლის გამყიდველ-მყიდველებს. ოცი წელიწადი არც კი იქნება  მას შემდეგ, რაც ასეთი სამარცხვინო ვაჭრობა არსებობდა.

ბავშვებს სხვა აზრითაც იტაცებდნენ გურიიდან.

მომტაცებელს იმედი ჰქონდა, პატრონი გამომყვება და მოტაცებულის შვილის დახსნას მოინდომებსო. ამ დახსნის დროს მომტაცებლის ჯიბეში ჩადიოდა გამოსახსნელი ფული. ამ შემთხვევაში უფრო შეძლებული დედ-მამის შვილებს იტაცებდნენ იმ იმედით, რომ ფულს მეტს ავიღებთ, როცა თავიანთ შვილებს დაიხსნიანო.

ჩემმა თანამგზავრმა, სხვათა შორის, ერთი მაგალითი მიამბო ასეთი აზრით მოტაცებისა, რომელიც ამტკიცებს, რომ მოტაცებული ბავშვის მამისაგან აღებული ფულით, მომტაცებლის გარდა, აჭარელი მოხელეებიც ითბობდნენ ხელებს. ამ 20 ან 25 წლის წინათ, სოფელ ჭვანის მცხოვრებმა ვინმე ქათამაძემ გურიიდან ორი ვაჟი მოიტაცა ათი წლისა. რა თქმა უნდა, მამა გამოედევნა და აჭარაში დაუწყო შვილებს ძებნა. მშობლები სოფელ ხულოში მივიდნენ ბოქაულის მოადგილესთან, ინჯაყად ბერიძესთან და შესჩივლეს, ასე და ასე დაგვემართაო. ბოქაულის მოადგილემ შეიტყო მომტაცებლის გვარი და დაიბარა. მერე დაიბარა ჩაუში (ჩაფრების უფროსი) დავითაძე თავისი ზაფთიებით (ჩაფრებით). მომტაცებელ ქათამაძეს ბავშვები გამოაყვანინა და თვალის ასახვევად ჩხუბი გაუმართა. მამა ყოველივე ამას უყურებდა. ქათამაძე ვითომ დამარცხდა და გაიქცა, ბავშვები კი იქ დატოვა. მამას შვილები ჩააბარეს და ფული მაინც დაატოვებინეს „გასამრჯელოდ“, რომელიც მუდირის მოადგილემ და მომტაცებელმა ქათამაძემ გაიყვეს.

ეს ამბები 1878 წლამდე ხდებოდა,“ – წერს სახოკია.

ოსმალეთის სულთნების ქართველი დედები 

დადასტურებული ფაქტია, რომ ოსმალეთის სულთნის – სელიმ III-ის დედა, მიჰრიშაჰ სულთანი ქართველი იყო. ქართველი მღვდლის ოჯახში დაბადებული გოგონა, მისი ათასობით თანამემამულის მსგავსად მოიტაცეს და ოსმალეთში გაყიდეს ტყვედ. სულთნის დედის ქართული სახელი შემორჩენილი არაა, მიჰრიშაჰი (ანუ გიშრისთვალება) კი მას შემდეგ შეარქვეს, რაც ის სულთან მუსტაფა მესამეს ჰარამხანაში მოხვდა.

მუსტაფა მესამე ოსმალეთის იმპერიას 1757-1774 წლებში მართავდა. სულთნის მრავალრიცხოვან ცოლებს შორის მიჰრიშაჰი გამორჩეული იყო. იგი უფროსი ცოლის სტატუსს ატარებდა და სულთანს განსაკუთრებულად უყვარდა. მუსტაფა მესამის გარდაცვალების შემდეგ მიჰრიშაჰ სულთანს თოფქაფის სასახლის დატოვება მოუწია. მას შემდეგ რაც მისი შვილი სელიმ მესამე ოსმალეთის იმპერიას ჩაუდგა სათავეში, მიჰრიშაჰი ვალიდე სულთანი (დედა დედოფალი) გახდა.

მკვლევარები ასევე ვარაუდობენ, რომ ქართველი იყო ოსმალეთის იმპერიის 32-ე სულთნის, აბდულ აზიზის დედაც – ფერთევნიალ სულთანი, რომელიც აბდულ აზიზის ოსმალეთის იმპერიის ტახტზე ასვლის შემდეგ ვალიდე სულთანი გახდა. თუმცა ოფიციალურ წყაროებში ფერთევნიალ სულთნის დაბადების ადგილად ვლახეთია მითითებული და არა საქართველო.

მიუხედავად დიდი მცდელობისა, ტყვეთა სყიდვა აჭარაში 1878 წლამდე, აჭარის საქართველოს შემადგენლობაში დაბრუნებამდე გაგრძელდა.

ოცი მუსიკოსისგან შემდგარი ბენდი ბათუმის ჩოგბურთის კორტებზე დამონტაჟებულ სცენაზე საღამოს ცხრა საათზე ავიდა და დაახლოებით სამი საათის განმავლობაში უკრავდა.

შოუს განმავლობაში ჯაზის მოყვარულთა ნაწილი სცენის წინ იყო შეკრებილი და ყოველ მორიგ კომპოზიციას ოვაციებით ხვდებოდა.

“ძალიან კარგი კონცერტი იყო, ძალიან ხარისხიანი მუსიკა და სიტუაციაც მთლიანად. ყველას ძალიან მოეწონა და ყველა კმაყოფილია. ყველა კარგ ხასიათზეა, ვხალისობთ, ვცეკვავთ,” – განუცხადა “ნეტგაზეთს” მარიამ მარღულიამ, რომლიც პირველად დაესწრო ჯაზ-ფესტივალს.

პირველი დღით კმაყოფილი იყო ელენე ჯგერენაიაც, რომელიც ჯაზ-ფესტივალის მუდმივი სტუმარია.

“ძალიან კარგი კონცერტია და, როგორ ყოველთვის, ყოველ წელს, ახლაც კარგად ჩაიარა. ყველა კმაყოფილია”, – აღნიშნა ელენემ კონცერტის დასასრულს.

კონცერტის დასაწყისში, ბენდის Parliament Funkadelic კლავიში დანიელ ბედროსიანი მსმენელს ქართულად მიესალმა და სცენიდან განაცხადა, რომ წინაპარი ქართველი ჰყავდა, რასაც აუდიტორიის აპლოდისმენტები მოჰყვა.

– მოხარული ვარ, რომ საქართველოში დაკვრის შესაძლებლობა მომეცა – აღნიშნა მუსიკოსმა.

George Clinton & Parliament Funkadeliс-ის კონცერტზე დასასწრები ბილეთი 70 ლარი ღირდა.

ჯორჯ კლინტონი საქართველოში კონცერტამდე ორი დღით ადრე ჩამოვიდა. 22 ივლისს თავისი დაბადების დღე ბათუმში აღნიშნა, მანამდე კი კაზინოში ვიზიტი და მაჭახელას ხეობაში თევზაობაც მოასწრო.

ჯორჯ კლინტონი ცნობილი ამერიკელი ფანკ-მუსიკოსია, რომელმაც მუსიკალური კარიერა ბენდთან The Parliaments ერთად დაიწყო. მათი ყველაზე ცნობილი ჰიტი „I Wanna Testify“ 1967 წელს ჩაიწერა. კლინტონი იყო ასევე ბენდების, P-Funk-ისა და Funkadelic ლიდერი. 80-იანი წლებიდან ჯორჯ კლინტონმა სოლოკარიერა  დაიწყო.

ჯეიმს ბრაუნთან და სლაი სთოუნთან ერთად მას ფანკ-მუსიკის ერთ-ერთ დამაარსებლად მიიჩნევენ.

შავი ზღვის ჯაზ-ფესტივალი 23-26 ივლისს, ტრადიციულად, ბათუმის ჩოგბურთის კორტების ტერიტორიაზე ტარდება.

George Clinton & Parliament Funkadeliс გარდა წლევანდელი ფესტივალის მონაწილე მუსიკოსები არიან  LIV WARFIELD &  NPG HORNZ, LISA STANSFIELD და SNOOP DOGG.

გარდა ამისა, ფესტივალის ფარგლებში, ყოველ საღამოს კლუბში “Take Five” ბენდთან ერთად კონცერტებს გამართავს ქართველი ჯაზ-პიანისტი გიორგი მიქაძე, რომელიც ახალ, მულტიჟანრულ პროექტს წარადგენს სახელწოდებით „GIORGI MIKADZE & NYC GROOVE ALIENS Feat. DJ RAYDAR ELLIS“.

შავი ზღვის 2015 წლის რიგით IX ჯაზ-ფესტივალის ორგანიზატორია კომპანია “ისთერნ პრომოუშენი”. ფესტივალის წარმდგენია “თი ბი სი სტატუსი”, ხოლო ძირითადი მხარდამჭერები – კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო, აჭარის კულტურის სამინისტრო და საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია.