Batumelebi

ბათუმში, სასტუმრო “მგზავრებში” გაჩენილი ხანძარი ლიკვიდირებულია. სახანძრო-სამაშველო სამსახურის ინფორმაციით ცეცხლი სასტუმროს საუნაში, პირველ სართულზე გაჩნდა.

“საუნაში იწვოდა საყოფაცხოვრებო ნივთები და თვითონ სააბაზანოს მოპირკეთება, დაახლოებით სამ კვადრადზე. ათ წუთში ჩავაქრეთ ცეცხლი,” – უთხრა ჟურნალისტებს აჭარის საგანგებო სიტუაციების მართვის მთავარი სამმსართველოს უფროსის მოადგილემ ხუსეინ სირაბიძემ.

ხანძრის გაჩენიდან მალევე ევაკუაცია გამოცხადდა. ყველა სტუმარი  და მომსახურე პერსონალი შენობის გარეთ გამოვიდნენ. ხანძრის შედეგად არავინ დაშავებულა.

ამავე თემაზე:

სახანძრო-სამაშველო სამსახური ბათუმში, მემედ აბაშიძის გამზირზე მდებარე სასტუმრო „მგზავრებში“ მუშაობს. სასტუმროს პირველ სართულზე დაკვამლიანებაა.

რამდენიმე წუთის წინ [10:40] ოთხი სახანძრო მანქანა მივიდა გამოძახების ადგილზე. იქვე მობილიზებულია სასწრაფო-სამედიცინო სამსახურიც, თუმცა კლინიკაში არავინ გადაუყვანიათ.

2019 წლის 15 მარტს ბათუმის მერმა, ლაშა კომახიძემ, კულტურული მემკვიდრეობის ეროვნული სააგენტოდან მორიგი წერილი მიიღო, სადაც კიდევ ერთხელ განუმარტეს, რომ დამცავი ზონების დასამტკიცებლად საჭირო დოკუმენტების მომზადებისას შპს „გეოგრაფიკის“ კვლევით დადგენილი საზღვრებით უნდა იხელმძღვანელოს. თუმცა განმარტება ამით არ დასრულებულა და მერის კითხვაზე – ხომ არ საჭიროებს „გეოგრაფიკის“ დოკუმენტი კიდევ ერთხელ განახლებას, რადგან მისი მომზადებიდან დღემდე ბათუმის ინფრასტრუქტურა მკვეთრად შეიცვალა, სააგენტომ უპასუხა, რომ დამატებით კვლევების ჩატარება რეკომენდებულია ქალაქმშენებლობითი დოკუმენტაციის შესამუშავებლად.

„ამასთან, რეკომენდებულია დამატებითი კვლევების ჩატარება, რომლის მიხედვითაც შემუშავდება ქალაქ ბათუმის სრული ქალაქმშენებლობითი დოკუმენტაცია და საჭიროების შემთხვევაში განახლდება კულტურული მემკვიდრეობის ზოგადი დამცავი ზონები“, – ნათქვამია წერილში.

კულტურული მემკვიდრეობის დამცავი ზონების დამტკიცების დაჩქარება ძველი ბათუმის დამცველების ინტერესებშია – გამომდინარე იქედან, რომ ზონა მეტ შეზღუდვას აწესებს დადგენილი საზღვრების შიგნით, რამაც ისტორიული განაშენიანების მენაშენისგან დაცვა უნდა უზრუნველყოს.

კულტურული მემკვიდრეობის დამცავი ზონების დამტკიცებაზე ბათუმში აქტიური მსჯელობა 2018 წლიდან დაიწყო და დღემდე გრძელდება – გეოგრაფიკის მიერ მომზადებული და შემდეგ დაკორექტირებული დოკუმენტი მერიამ სააგენტოს 2018 წლის 16 აპრილს გადაუგზავნა. შემდეგ იყო რამდენიმე პასუხი დ პასუხის პასუხი, რის შემდეგაც ბათუმის მერმა ლაშა კომახიძემ პროცესის გაჭიანურებაში სააგენტო დაადანაშაულა.

რას გააკეთებს მერი მას შემდეგ, რაც სააგენტოსგან დამატებით მიიღო რეკომენდაცია, რომ დოკუმენტი განახლებას ისევ საჭიროებს:  სწრაფად გააგზავნის გეოგრაფიკის დადგენილი საზღვრებით დოკუმენტს დასამტკიცებლად, თუ ტენდერს გამოაცხადებს განახლებისთვის [ეს სპეციალისტების რჩევის მიხედვით საჭიროა] და პროცესს კიდევ რამდენიმე თვით გაახანგრძლივებს? – სააგენტოში გვითხრეს, რომ ლაშა კომახიძეს შეუძლია დააჩქაროს ზონების დამტკიცება და პარალელურად მის განახლებაზეც იზრუნოს.

„მონაცემის განახლება, რა თქმა უნდა, რეკომენდებულია, მაგრამ ამ დროისთვის ზონები უნდა იყოს დამტკიცებული. წერილის პირველივე აბზაცში ძალიან კონკრეტულად ვუთხარით – რეკომენდაციას ვაძლევთ, რომ გეოგრაფიკის მიერ შემუშავებული დაცვის ზონების მიხედვით იმოქმედოს“, – განმარტა მანანა ვარძელაშვილმა, ეროვნული სააგენტოს საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსმა.

ბათუმის მერიაში გვითხრეს, რომ ეროვნული სააგენტოს წერილი მიიღეს და მას უახლოეს მომავალში განიხილავენ.

მთავარი ფოტო: „გეოგრაფიკის“ რუკა, წითელ ფერში ნაჩვენებია ბათუმის ისტორიული განაშენიანების დაცვის ზონა, ხოლო ლურჯ ფერში – განაშენიანების რეგულირების დაცვის ზონა.

დღეს, პირველ აპრილს, ბათუმის ევროპის მოედანზე სამოქალაქო აქტივისტებმა თბილისში დაღუპული მუშების გამო საპროტესტო აქცია გამართეს. აქციის მთავარი მოთხოვნაა, ხელისუფლებამ შექმნას ეფექტური მექანიზმი, რომელიც დაიცავს დასაქმებულთა უსაფრთხოებას.

მარიამ მუთიძე, სამოქალაქო აქტივისტი: „დღევანდელი აქციის გზავნილია, გვქონდეს ისეთი შრომითი კოდექსი, რომელიც იქნება ადამიანის უსაფრთხოების გარანტი. შეთანხმებული მოქმედება მთავრობასა და ბიზნესს შორის, რომელიც ადამიანის სიცოცხლეზე გადის, უნდა დამთავრდეს და ყველას უნდა შეგვეძლოს უსაფრთხო გარემოში მუშაობა. ასე აღარ შეიძლება გაგრძელება“.

მარიამ ქაჯაია: „უკვე ძალიან დაგვიანებულია, მაგრამ მაინც ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ გამოფხიზლდეს მთავრობა, პარლამენტარები და ამოქმედდეს ძლიერი შრომის ინსპექცია, რომელიც არის იმის გარანტია, რომ მშრომელი ადამიანები აღარ დაიღუპებიან.

ბიზნესი არ იცავს და არც დაიცავს შრომის უსაფრთხოებას, თუ არ იქნება სახელმწიფოს ნება. სახელმწიფოს აკისრია ცენტრალური როლი ადამიანის უფლებების დაცვაში, მან უნდა აიძულოს ბიზნესი დაიცვას დასაქმებულები, მშრომელები“.

ანა მდინარაძე, საიას აჭარის ორგანიზაციის თავმჯდომარე: „ამ აქციით, პირველ რიგში, ხაზს ვუსვამთ იმას, რომ შემაშფოთებელია ის მდგომარეობა, რაც ქვეყანაშია შექმნილი შრომის უსაფრთხოების თვალსაზრისით. ამას ცალსახად ადასტურებს ამდენი გარდაცვლილი ადამიანი და კრიტიკულად მზარდი დინამიკა, რასაც ყოველდღიურად ვხედავთ.

ჩვენი მთავარი მოთხოვნაა, ქმედითი და ეფექტური შრომის ინსპექტირების მექანიზმი და ის, რომ მინიმუმამდე იყოს დაყვანილი პროფესიული დაავადებები, სამუშაო დროს ადამიანთა სიკვდილი.“

ირაკლი ბაკურიძე, გამომცემლობა „წიგნები ბათუმში“: „ჩვენ ოჯახით ვართ დღეს წარმოდგენილები და ვეუბნებით არა მხოლოდ ხელისუფლების კონკრეტულ ჯგუფს, არამედ, ზოგადად, საზოგადოებას, რომ დაიცვან ადამიანების სიცოცხლე, რადგან ეს პრობლემა ბევრს გვეხება და მეტი სიფრთხილით უნდა მოვეკიდოთ ადამიანების სიცოცხლეს. არ არის აუცილებელი ჩვენს ახლო წრეს შეეხოს ტრაგედია, რომ მივხვდეთ, რამდენად მტკივნეულია ეს. უნდა შეჩერდეს ქაოტური მშენებლობებიც და ესეც დაარეგულირებს ალბათ ამ პრობლემას“.

მარიამ იობიძე: დღეს გამოვედით მშრომელთა უფლებების დასაცავად და გვინდა ვკითხოთ ხელისუფლებას, როდემდე უნდა გაგრძელდეს ადამიანების გამიზნულად ხოცვა. უნდა ამოქმედდეს ისეთი მექანიზმი, რომელიც დაიცავს შრომის უფლებას“.

31 მარტს ბათუმში ტურიზმის ფესტივალი „ტურისტერი“ დაიწყო და იმავე დღეს დასრულდა კიდეც. ფესტივალი სულ ერთ დღეს გრძელდებოდა, დილის 11-დან დაახლოებით 20 საათამდე, თუმცა ქართული ტურიზმის ყველა მნიშვნელოვან პრობლემას შეეხო: კანონმდებლობას, კლიმატს, გასტრონომიას, სტარტაპებს, ტურიზმში კრეატივის მნიშვნელობას და ირიბად – კულტურულ მემკვიდრეობასაც კი.

„ტურისტერის“ ორგანიზატორები „ტურიზმის ინსტიტუტი“ და მარკეტინგული კომპანია „შინდი“ იყვნენ. მასზე დასასწრებად მსურველს ბილეთი უნდა შეეძინა, რომლის ფასიც 25 ლარი იყო. ჯამში ფესტივალს 200-მდე ადამიანი დაესწრო, მათ შორის იყვნენ გამომსვლელები, მოწვეული სტუმრები და ის ადამიანები, რომელთაც ბილეთი შეიძინეს.

დილის 11 საათზე კლუბი „გეითი“, სადაც ფესტივალი მიმდინარეობდა, ხალხით იყო სავსე. განათებული იყო მხოლოდ სცენა, სადაც ფესტივალის მონაწილეები საკუთარ გამოცდილებასა თუ მოსაზრებებზე საუბრობდნენ. ეს იყო კარგი საშუალება იმისათვის, რომ აუდიტორიის ყურადღება მხოლოდ სცენისკენ, მოსაუბრეებისკენ ყოფილიყო მიმართული და არა დარბაზის დათვალიერებაზე. აუდიტორია თემატურად ირჩევდა და ესწრებოდა მისთვის საინტერესო თემაზე მოხსენებასა და განხილვას.

ფესტივალის პირველი ნაწილი ფორუმს დაეთმო, სადაც დარგის სპეციალისტებმა ტურიზმის პოლიტიკა განიხილეს და ისეთ მნიშვნელოვან თემას შეეხნენ, როგორიცაა კლიმატის ცვლილების გავლენა ტურიზმის განვითარებაზე. ფორუმის მოდერატორები იყვნენ ტურიზმის ექსპერტები: მამუკა ბერძენიშვილი, ვანო ვაშაყმაძე და ტურიზმის სამართლის ექსპერტი ირინე ურუშაძე, მონაწილეები კი: პოლიტიკოსები და მსხვილი და მცირე ბიზნესის წარმომადგენლები, რომლებიც ტურიზმის სფეროში მუშაობენ.

პანელებს შორის იყო მცირე „იოგა პაუზებიც“, რომლის საშუალებითაც Zen Travel-ის დამფუძნებელი და იოგა ინსტრუქტორი თამარ გიორგაძე ცდილობდა მარტივი და სახალისო ვარჯიშებით ფესტივალის მონაწილეებისათვის დაღლილობა მოეხსნა და გონება გადაეხალისებინა.

ფორუმის ერთ-ერთი პანელისტი იყო ამერიკელი ჯონ უერდემანი, მეღვინე და გასტრონომიის მკვლევარი, რომელიც წლებია სიღნაღში ცხოვრობს. მან ხაზი გაუსვა, რომ დღეს საქართველოში უფრო მეტს ზრუნავენ ე.წ. საერთაშორისო გასტრონომიაზე, ვიდრე უნიკალურ, ქართულ კულინარიაზე, რაც ტურიზმის სფეროს განვითარებას აზარალებს.

ჯონ უერდმანი: „არ არსებობს ქვეყანა, სადაც არის ყურძნის ჯიშები ჰექტრობის მიხედვით… ადამიანი, რომელიც გიჟდება უნიკალურ ღვინოზე ან იშვიათი ფრინველები [ფრინველების გადაფრენა] აინტერესებს, ხუთჯერ და ათჯერ მეტ ფულს ტოვებს ქვეყანაში. უნდა გავიგოთ, რას ვცვლით, ვისთვის და რატომ.

…დღეს ბათუმის ბაზარზე რომ წახვალ, სადაც ღვინო იყიდება, 95 პროცენტი იქნება კახეთში ნაყიდი ყურძნისგან დამზადებული. დღეს ბათუმელებს ურჩევნიათ მეორეხარისხოვანი ყურძნისგან დაამზადონ ღვინო, ვიდრე მამაპაპურ ადგილებში, უნიკალური ჩხავერი დარგონ. ეს არის მენტალური შეცდომა. რამდენი ფულიც არ უნდა დახარჯოს სახელმწიფომ, რამდენი კონსულტანტიც არ უნდა მოვიდეს უცხოეთიდან, ეს ერმა თვითონ უნდა გააცნობიეროს, ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი.“

დღის მეორე ნახევარში ფესტივალზე ისეთ თემებზე ისაუბრეს მომხსენებლებმა, როგორიცაა: სტარტაპები, გასტრონომია და ტურიზმი, სოციოლოგიური კვლევების მნიშვნელობა ტურიზმში და ა.შ.

სოციოლოგმა იაგო კაჭკაჭიშვილმა თავისი გამოსვლა ასე დაიწყო:

„დილით ჩემ გვერდით იჯდა ქალბატონი, რომელიც აღმოჩნდა, რომ ტურიზმის ბიზნესშია ჩართული. როცა გაიგო, რომ სოციოლოგი ვარ, მკითხა – თქვენი აზრით, რატომ არიან ქართველები ასეთი ინერტულები, რატომ არ არიან აქტიურები, როგორც სოციოლოგი, როგორ ახსნით ამასო.

ფუნდამენტური მიზეზი, ჩემი აზრით, არის ის, რომ ჩვენ დღემდე ვცხოვრობთ ავტორიტარული ცნობიერების ველში, ამ დისკურს აქვს სხვადასხვა მაჩვენებელი და ჩემთვის ამის ერთ-ერთი ყველაზე ძირითადი მაჩვენებელი არის ის, რომ გადაწყვეტილების მიღების პროცესში არ არიან ჩართული ადამიანები, საზოგადოება. გადაწყვეტილებას იღებს მცირე ჯგუფი, ელიტა, რომელსაც არ აინტერესებს, რას ფიქრობს ხალხი.

აბსოლუტურად არ არის საჭირო ავტორიტარიზმი უკავშირდებოდეს საბჭოთა გამოცდილებას, არსებობს ძალიან საინტერესო ფენომენი, როგორიცაა ლიბერალური ავტორიტარიზმი, რომელშიც ჩვენ ვცხოვრობდით და შესაძლოა ახლაც ვცხოვრობთ, როდესაც არსებობს წარმოდგენა, რომ უნდა იყოს საზღვარგარეთგანათლებამიღებულთა კასტა, რომელმაც უკეთ იცის, როგორ უნდა მოვიქცეთ. ეს არის ავტორიტარული ცნობიერება და თუ ჩვენ ასეთ საზოგადოებაში ვცხოვრობთ, ასეთ საზოგადოებას არ სჭირდება სოციოლოგია, სოციოლოგიური კვლევები.“

ფესტივალზე ფორუმის ერთ-ერთი მომხსენებელი იყო დარია ხოლოდილინა, თანაავტორი წიგნისა Vinologue Georgia, რომელმაც მედიის მაღალი შეფასებები დაიმსახურა.

დარიამ აღნიშნა, რომ უკვე 7 წელია საქართველოში ცხოვრობს, მანამდე გერმანიაში ცხოვრობდა, სადაც ქართველებს დაუმეგობრდა, 2013 წელს ჩამოვიდა საქართველოში და მას შემდეგ აქ ცხოვრობს. იგი ოთხი წლის განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს ტურიზმის ადმინისტრაციაში, ამჟამად კი კერძო ბიზნესშია. მან ისაუბრა, თუ რა მნიშვნელოვანი ტურისტული პროდუქტია უნიკალური კულტურა. მან აღნიშნა, რომ არ უყვარს ტურები, რომლის ფარგლებშიც რამდენიმე დღეში ადამიანებს მიზნად აქვთ, რაც შეიძლება ბევრი ადგილის მონახულება:

„როცა ათი ადგილი გაქვს სანახავი მოკლე ხანში, საბოლოოდ ჯამში ხარ დაღლილი და არ გინდა ცხოვრება… როცა მთელ კახეთს მოივლი ერთი დღის განმავლობაში, ეს არ არის ნაღდი საქართველო, ჩემი აზრით… მიდიხარ ღვინის ქარხანაში, გიდი დაღლილია: „გამარჯობა, ეს არის ბოთლი, ეს არის კასრი. მაღაზია აი, იქ არის, სხვათა შორის, დღეს ფასდაკლება გვაქვს“, – არ მინდა ეს ვაჩვენო ხალხს. ამის ნაცვლად გადავწყვიტე რაღაც განსაკუთრებული პროდუქტის შექმნა.  ჩინური მაგნიტები არ შედის ჩემს ფილოსოფიაში. მე ვთავაზობ ტურიზმს, როცა თავად არის ტურისტი ჩართული, როცა ღრმად ეცნობი ქვეყნის კულტურას. იგივე, რატომ გვაქვს ღვინის კულტურა, რატომ არის მარანი წმინდა ადგილი საქართველოში… ნელი ტურიზმი იმიტომ არის ჩემი ფილოსოფიის ერთ-ერთი ასპექტი, რომ ადამიანებმა უნდა ისიამოვნონ. ამიტომ, როცა მწერენ, რომ გვინდა კახეთი, ყაზბეგი და ბათუმი სამ-ოთხ დღეში, ვამბობ, რომ არასწორია, შემიძლია გავაკეთო, მაგრამ დიდი სიამოვნება არ გამოვა. თუ, რა თქმა უნდა, ვერტმფრენი არ გვაქვს ტურის ბიუჯეტში. ნელი ტემპი გვჭირდება კარგი გამოცდილებისთვის.

იგივე, საქართველო იყო აბრეშუმის გზის ნაწილი, მაგრამ სად არის აბრეშუმი ახლა საქართველოში? როგორ უნდა ნახოს ტურისტმა ეს? აბრეშუმის მუზეუმში დაიწყეს მასტერკლასების გაკეთება, რაც ძალიან მიხარია და ვაჩვენებთ ამას. იგივეა თიხასთან დაკავშირებით. ასევეა სიმღერა და ცეკვა. ჩვენ ვთავაზობთ მასტერკლასებს ჩვეულებრივ ხალხთან, სიმღერა და ცეკვა ძალიან მნიშვნელოვანია. მე ქართველი არ ვარ, არ მაქვს სისხლში ეს გენი, მაგრამ მინდა ვასწავლო ტურისტებს რამდენიმე მოძრაობა მაინც, იმიტომ, რომ ადამიანებს ეს მოსწონთ. იმედია, უფრო მეტი კომპანია აღმოჩნდება საქართველოს ბაზარზე, ვისაც მოუნდება ამის ჩვენება ტურისტებისთვის.

მასტურიზმი არ არის ჩვენთვის მისაღები, ჩვენ პატარა ქვეყანა ვართ, არ გვაქვს იმდენი ადგილი, რომ ჩამოვიდეს ხალხი ავტობუსებით სელფის გადასაღებად, ჩვენ ვიმსახურებთ სხვა კატეგორიის ტურისტებს და იმედია, წარმატებული ვიქნებით ამ სფეროში.“

ფესტივალის ფორუმზე გამოვიდა გიორგი კაპანაძე, „ბათუმი რივიერას“ დირექტორი, რომელმაც მდგრადი ტურიზმის განვითარებაში კერძო სექტორის როლზე ისაუბრა. საუბრისას იგი შეეხო ქალაქგანაშენიანების საკითხსაც და აღნიშნა, რომ ბიზნესს ბათუმში, ძირითადად, მხოლოდ მოკლევადიანი გეგმები აქვს, რისი ილუსტრაციაცაა K2 კოეფიციენტების შედეგად სიმაღლეში გაზრდილი ბათუმი. მისი აზრით, ამაში, პირველ რიგში, კანონმდებლობაა დამნაშავე, რომელიც ბიზნესმენს ამის საშუალებას აძლევს.

გიორგი კაპანაძეს დარბაზიდან რეპლიკებითა და შეკითხვებით შეახსენეს, რომ „ბათუმი რივიერას“ აშენება სწორედ ქალაქის ისტორიულ ადგილას იგეგმება. იგი შენიშვნებს არ დაეთანხმა და განაცხადა, რომ კომპანია „ბათუმი რივიერას“ შემთხვევაში არ ითხოვს K2 კოეფიციენტის გაზრდას.

ფორუმის მონაწილე იყო ბათუმში მდებარე კაფეების: „ვინილისა“ და K2-ის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, ლევან ხუჯაძე, რომელმაც კრეატიულ სივრცეებზე ისაუბრა და თავისი გამოსვლა დაასრულა ამერიკელი ურბანისტის, მწერლისა და აქტივისტის ჯეინ ჯეიკობსის სიტყვებით: „ახალ იდეებს სჭირდება ძველი შენობები“.

ფესტივალის ფორუმზე ბოლო მომხსენებელი, სტარტაპერი გაგა ღვინიანიძე იყო, რომელიც პუბლიკის წინაშე ჩუსტებით გამოვიდა და საზოგადოებას ესაუბრა იმაზე, თუ როგორ უნდა გავიშინაუროთ ტურისტები ისე, რომ მათ სახლში, „ჩუსტებში“ იგრძნონ თავი. ამისათვის გოგამ პროექტი „შინაური“ შექმნა, რომელიც სხვა, ნაკლებად ტურისტულ და ნამდვილ ბათუმს აცნობს ტურისტებს.

ფესტივალი „ტურისტერი“ დაგეგმილზე ერთი საათით გვიან დასრულდა, თუმცა ფესტივალის ორგანიზატორების თქმით, მხოლოდ ერთი წლით. ორგანიზატორები იმედოვნებენ, რომ მომავალში „ტურისტერი“ ბათუმში ისევ დაბრუნდება და ქალაქის ტრადიციული ფესტივალი გახდება.

„ტურიზმის ინსტიტუტის“ აღმასრულებელი დირექტორი, „ტურისტერის“ ერთ-ერთი ორგანიზატორი მამუკა ბერძენიშვილი ამბობს, რომ პირველი „ტურისტერით“ კმაყოფილია:

„პოზიციები სახელმწიფო და ბიზნესსექტორის მხრიდან ასე საჯაროდ და ცხადად არ მქონდა მოსმენილი კანონმდებლობასთან, სეზონურობის პოლიტიკასთან და გარემოსა და ტურიზმის განვითარებასთან მიმართებაში. მეორე მხრივ, ჩემი ერთ-ერთი მთავარი ტკივილი სამზარეულოსთან მიმართებაში, რომ ყველგან ხინკალი, მწვადი და პიცა არ უნდა იყოს. აჭარას და, ზოგადად, ქართულ რეგიონებს აქვთ ქართული სამზარეულოს კარგად გამოყენების პოტენციალი – ამაზეც დავაფიქრეთ საზოგადოება. მესიჯები, რაც გვინდოდა მიგვეწოდებინა საზოგადოებისთვის, მგონი გამოგვივიდა.“

2 აპრილს, აუტიზმის ცნობადობის ამაღლების მსოფლიო დღესთან დაკავშირებით, მაღაზია „წიგნები ბათუმში“ გაიმართება შეხვედრა, რომელზე დასწრებაც ნებისმიერ მსურველს შეეძლება.

გამომცემელი მარიამ კორინთელი შეხვედრაზე ისაუბრებს ლიზა ჯენოვას წიგნის შესახებ –  „სიყვარულით, ენტონი”. წიგნი აუტისტური სპექტრის აშლილობის მქონე ბიჭისა და მისი გარშემომყოფების შესახებ მოგვითხრობს.

ექიმი-რეაბილიტოლოგი ნესტან შაშიკაძე ისაუბრებს, აუტისტური სპექტრის აშლილობის რაობაზე, მითებზე, სტერეოტიპებზე, სერვისებსა და საზოგადოების დამოკიდებულებაზე.

ბათუმის მე-13 საჯარო სკოლის პედაგოგ – ფსიქოლოგი სოფო ზოიძე კი, აუდიტორიას თავის გამოცდილებას გაუზიარებს ინკლუზიური განათლების სპეციფიკაზე აუტისტური სპექტრის აშლილობის მქონე ბავშვებისთვის.

შეხვედრა 19:00 საათზე დაიწყება.

2007 წლის 18 დეკემბერს, გაერო, აუტიზმის ცნობადობის ამაღლების მსოფლიო დღედ 2 აპრილი გამოაცხადა. აუტიზმის მსოფლიო დღის აღნიშვნის მიზანია, გაზარდოს საზოგადოების ცნობიერების დონე აუტიზმთან დაკავშირებით. ასევე ხელი შეუწყოს აუტისტური სპექტრის აშლილობის მქონე ადამიანების ფუნდამენტური უფლებების დაცვასა და რეალიზაციას.

„კრილია სოვეტოვის “ ფეხბურთელი ჯანო ანანიძე ქობულეთში ხუთმილიონიანი ინვესტიციის განხორციელებას გეგმავს. თუ მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთს [აბაშიძის ქუჩის #90-ის მიმდებარედ, ზღვასთან ახლოს] მიიღებს სპორტსმენი, ოთხმოცნომრიან სასტუმროს ააშენებს 10 495 კვადრატულ მეტრ ფართობზე.

ის ტურისტული ინფრასტრუქტურის მოწყობის მიზნით, იჯარის წესით, ასევე ითხოვს ზემოთ აღნიშნული მისამართის გვერდით არსებულ დაურეგისტრირებელ ტერიტორიას. თუმცა დოკუმენტებში დაზუსტებით არ ჩანს, კონკრეტულად რომელ მიმდებარე ტერიტორიაზეა საუბარი და იგულისხმება თუ არა პლაჟი.

ქონების ეროვნულმა სააგენტომ დაგეგმილ ინვესტიციასთან დაკავშირებით ქობულეთის მუნიციპალიტეტის მერიას აზრი უკვე ჰკითხა. მერიის მიზანშეწონილობის კომისიის ოქმში, რომელმაც პროექტი უკვე განიხილა და მოიწონა, ნათქვამია, რომ ფეხბურთელი ქობულეთში ჯამში ხუთი მილიონი ლარის ინვესტიციას განახორციელებს. იჯარით გადაცემულ მიწის ნაკვეთზე კი 50 000 ლარს დახარჯავს.

ტერიტორიზე, რომელსაც ფეხბურთელი ითხოვს, მრავალწლიანი ხეებია გაშენებული. რა ბედი ელის ამ ხეებს, ჯერჯერობით, ქონების გასხვისებასთან დაკავშირებულ არც ერთ დოკუმენტში არ წერია.

ქობულეთის მერიის მიზანშეწონილობის კომისიის ოქმის  მიხედვით, ჯანო ანანიძე ინვესტიციას განახორციელებს ქონების ეროვნული სააგენტოს პროექტის ფარგლებში – „50 ქონება შენი სასტუმროსთვის“. ამ დროის მონაცემებით, ზემოთ აღნიშნული ნაკვეთი ჯერ ისევ ქონების ეროვნული სააგენტოს საკუთრებაშია.

ქობულეთის მიზანშეწონილობის კომისიამ  მოთხოვნილი ნაკვეთის გასხვისებაზე 2019 წლის 23 იანვარს იმსჯელა. 2019 წლის 21 მარტს კი ქონების ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარემ, გიორგი დუგლაძემ, გამოსცა ბრძანება, რომლის მიხედვითაც ტერიტორიას პირობიანი აუქციონით გაასხვისებენ. საწყის საპრივატიზებო თანხად ორი მილიონ  110 000  ლარი განისაზღვრა.

ქონების ეროვნული სააგენტოს ბრძანებაში ნათქვამია, რომ საპრივატიზებო მიწის ნაკვეთის 433 00 კვ.მეტრია, რომელზეც დადგენილია სერვიტუტის უფლება – შემძენმა ზღვასთან მისასვლელი გზა უნდა მოაწყოს და ქვაფენილით მოაპირკეთოს, ასევე უზრუნველყოს ამ გზის განათება.

პროექტი „50 ქონება შენი სასტუმროსთვის“ 2016 წლის ოქტომბრიდან დაიწყო. ქონების ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, პროექტის მიზანია ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარების მიზნით, საქართველოს მასშტაბით, ინვესტორებს  შესთავაზოს სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება. პროექტი „50 ქონება შენი სასტუმროსთვის“ ინვესტორებს აძლევს შესაძლებლობას, საქართველოს ტერიტორიაზე უკვე არსებული ინფრასტრუქტურის გამოყენებით მოაწყონ სასტუმრო კომპლექსები.

მთავარი ფოტო: ჯანო ანანიძის ფეისბუქგვერდიდან

სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ინფორმაციით, პირველი აპრილიდან პირველ მაისამდე ის მოქალაქეები, რომლებიც ქაღალდის უვადო პირადობის მოწმობას ფლობენ, უფასოდ მიიღებენ საქართველოს მოქალაქის პასპორტსა და პირადობის ელექტრონულ მოწმობას. საქართველოში ასეთი სულ 401 000 მოქალაქეა.

ამავე წყაროს ცნობით, უფასოდ შეუძლიათ პასპორტისა და პირადობის მოწმობის აღება საზღვარგარეთ მყოფ საქართველოს მოქალაქეებსაც.

„2020 წლისთვის, საარჩევნო სიასთან დაკავშირებით, ოდირის (ODIHR) დადებითი დასკვნის მისაღებად, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, რომ ჩვენ ერთხელ და სამუდამოდ დავემშვიდობოთ ქაღალდის პირადობის მოწმობას.

დღეისათვის ასეთი მდგომარეობაა – 401 000 ადამიანი ფლობს ქაღალდის პირადობის მოწმობას, რომელსაც ზედ აწერია „უვადო“. ეს არის ჩვენი მოქალაქეების ის კატეგორია, რომლებიც ფლობენ ძველი დროის გადმონაშთ დოკუმენტს, რომელსაც აქვს უვადო მოქმედების ვადა და არ ცვლიან მას“, – ნათქვამია სააგენტოს განცხადებაში.

„სოკარის“ ინფორმაციით, ბათუმში იმ აბონენტებს, რომელთაც გუშინ საღამოდან ამ დრომდე გაზი არ მიეწოდებოდათ, გაზი დღის განმავლობაში, ეტაპობრივად ჩაერთვებათ. როგორც „სოკარში“ გვითხრეს, აბონენტებისათვის გაზის ჩართვა უკვე დაწყებულია.

დღეს, პირველ აპრილს, ბათუმში, ევროპის მოედანზე, გუშინ თბილისში დაღუპული მუშების – დათო აბესაძისა და ედვარდ ვარიშოვის პატივსაცემად აქცია გაიმართება.

აქცია სამოქალაქო აქტივისტების მიერ იმართება, რომლის მიზანი დაღუპული მუშების სახელით, შრომის უსაფრთხოების კონტროლის გამკაცრების მოთხოვნაა.

საპროტესტო აქცია 19:00 საათზე გაიმართება.

გუშინ, 31 მარტს, თბილისში სახელმწიფო უნივერსიტეტის II და III კორპუსებს შორის მიწა ჩამოწვა. ჩამოშლილმა მიწამ ორი მუშა მოიყოლა, მათი ცხედრები მაშველებმა იპოვეს.

დღეს, 31 მარტს, ბათუმში, ბონის დასახლებაში მდებარე რამდენიმე ქუჩას გაზის მიწოდება შეუწყდა. როგორც „სოკარში“ გვითხრეს, ამ დროისათვის ბათუმში დაახლოებით 800 აბონენტია გათიშული.

„სოკარში“ ამბობენ, რომ გაზის გათიშვის მიზეზი მიწისქვეშა მილის დაზიანება გახდა. კომპანიის ცხელ ხაზზე გვითხრეს, რომ აბონენტებს ხვალ, პირველ აპრილს, დღის პირველ ნახევარში აღუდგებათ გაზის მიწოდება.

ფეისბუკმომხმარებელი ანა მაცაბერიძე სოციალური ქსელის პირად გვერდზე ბორჯომში გადაღებულ ფოტოებს აქვეყნებს. ფოტოებზე ჩანს სუვენირები, ეგრეთ წოდებული მაცივრის დეკორატიული მაგნიტები, რომლებზეც ვლადიმერ პუტინის ფოტოა გამოსახული წარწერით – „А Я ВТИХАРЯ ПЬЮ БОРЖОМИ“.

ანა მაცაბერიძე წერს: „ეს სუვენირები ვნახე ბორჯომის პარკის შესასვლელში კვირას. როცა გამოველაპარაკე გამყიდველებს და ვკითხე, ასეთ სუვენირებს რატომ ყიდით, სირცხვილი და ქვეყნის უპატივცემულობაა-თქო, იცით რა მიპასუხეს? ასეთ ახალგაზრდა გოგოს ეს საკითხი არ უნდა გაღელვებდეს და არც უნდა ბრაზდებოდეო. რუსი ტურისტები რომ მოდიან, არ უნდა ვასიამოვნოთო? მაშინ საერთოდ რაღას ჩამოდიანო. ერთმა ქალმა მითხრა: შვილო, მე სომეხი ვარ, მაგრამ აზერები ძალიან მიყვარს, ეს მხოლოდ პოლიტიკააო. რუსებზე მეტად საქართველო არავის უყვარსო. როცა ხურვალეთი და ზოგადად, ოკუპაცია ვუხსენე, ერთმანეთს ირონიულად გადახედეს და ჩაილაპარაკეს – „ბიჭო, გაიგე ხურვალეთში რა ამბები ყოფილაო?“ კიდევ მითხრეს, შენნაირი ახალგაზრდა ამ თემაზე არ უნდა ბრაზდებოდე, ეს ხომ მხოლოდ მარკეტინგული გათვლააო“.

ბორჯომის ცენტრალური პარკი საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურში ამ საკითხზე sknews.ge-ს განუმარტეს, რომ მსგავსი სუვენირები ცენტრალურ პარკში არ იყიდება და მათზე დატანილი პარკის ფოტოც ადმინისტრაციის საკუთრება არ არის. „ჩვენ არ გვაქვს უფლება მოვითხოვოთ ამ სუვენირების აღება. კერძო პირები არიან და ყიდიან. გარდა მაგისა, თეფშები და სხვა ნივთებიც არის, სადაც დატანილია პარკის ფოტოები, თუმცა მათგან ჩვენი ფოტო არცერთია“, – განმარტეს ბორჯომის ისტორიული პარკის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურში.

ბორჯომი არ არის პირველი ადგილი საქართველოში, სადაც ოკუპანტი ქვეყნიდან შემოსულ ტურისტებს, განწყობის შესაქმნელად, არაერთ „ინოვაციას“ სთავაზობენ. გასულ შემოდგომაზე, მაგალითად, ბათუმის ბულვარში, ერთ-ერთ რესტორანზე გამოფინეს რუსეთის დროშა, მაგრამ ინფორმაციის გავრცელების შემდეგ დროშა მალევე ჩამოხსნეს. ასევე, ფართო განხილვის თემა იყო, რესტორნების პფლეილისტში რუსული მუსიკის შეტანა. თუმცა აქამდე არ ყოფილა შემთხვევა, თავად ვლადიმერ პუტინის გამოსახულებიანი სუვენირები რომ გაეყიდათ საქართველოში – ყოველ შემთხვევაში, ამის შესახებ მედიაში არ ყოფილა ინფორმაცია.

მაჭახელას ხეობაში მცხოვრები მოსახლეობა ხეობაში ჰესის აშენების მოწინააღმდეგეთა ხელმოწერებს მთელი აჭარის მასშტაბით აგროვებს.

ჰესის მოწინააღმდეგეები აპირებენ ხელმოწერები საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, მამუკა ბახტაძის სახელზე გაგზავნილ განცხადებას დაურთონ თან იმის საილუსტრაციოდ, რომ მაჭახელას ხეობაში ჰესის აშენებას არა მხოლოდ ხეობის, არამედ მთელი აჭარის მოსახლეობა ეწინააღმდეგება.

აქტივისტები პარასკევს, 5 აპრილს, ბათუმის ცენტრალურ [ყოფილი 6 მაისის] პარკში, კოლონადებთან  შეაგროვებენ ჰესის მოწინააღმდეგეთა ხელმოწერებს დღის პირველიდან სამ საათამდე.

„მემორანდუმის თანახმად დაგეგმილია 30 მგვ. ჰესის მშენებლობა გვირაბული ტიპის, 7 კმ. გვირაბის გაყვანა და მდინარე მაჭახელას შენაკადებითურთ მოქცევა გვირაბში, მაშინ, როდესაც ხეობის სიგრძე სულ რაღაც 15 კმ-ა.  ასევე სხვადასხვა კომპანიის მიერ იგეგმება მდინარე მაჭახელას შენაკადებზე პატარა ჰესების მშენებლობები.

მიზანშეუწონლად მიგვაჩნია  მაჭახლის ხეობის მდგრადი განვითარების, მოსახლეობის ჯანსაღი, უსაფრთხო საცხოვრებელი და სამუშაო გარემოთი უზრუნველყოფის მიზნით აღნიშნული პროექტის განხორციელება მდინარე მაჭახელზე,“ – აღნიშნულია წერილში, რომელიც მაჭახლელებმა პრემიერ-მინისტრთან გასაგზავნად მოამზადეს.

ჰესის აშენებას მაჭახელას ხეობაში მთავრობასთან გაფორმებული მემორანდუმის საფუძველზე კომპანია „მაჭახელა ჰესი“ გეგმავს. ამ კომპანიის 100-პროცენტიან წილს „სილქ როუდ ენერჯი“ ფლობს. კომპანიაში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ „მიმდინარეობს კონცეპტუალურ პროექტზე მუშაობა, რომელიც საჭიროებს წინასაინჟინრო კვლევების წარმოებას [ტოპოგრაფია, ჰიდროლოგია, გეოლოგია].  „სილქ როუდ ენერჯიში“ ირწმუნებიან, რომ ჰესი დაცული ტერიტორიისგან მოშორებით აშენდება.

მაჭახელას ხეობაში ჰესების აშენების წინააღმდეგ უკვე არაერთი აქცია გაიმართა. 20 თებერვალს ჰესების მშენებლობა გააპროტესტეს  ხეობაში მცხოვრებმა ახალგაზრდებმა, უფრო ადრე, 9 თებერვალს, მაჭახელას ხეობაში ჰესების მშენებლობის საწინააღმდეგო  მოძრაობა “სიტყვის კაცები” დაფუძნდა, 8 თებერვალს კი მაჭახლის ხეობის მცხოვრებლებს მხარდაჭერა გამოუცხადა  ეთნიკურად ქართველმა მომღერალმა ბაიარ შაჰინმა [გუნდარიძე]. მომღერალმა ფეისბუქზე ვიდეომიმართვა გამოაქვეყნა და ჰესების საწინააღმდეგო აქციას შეუერთდა.

დღეს, 31 მარტს, ბათუმში საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის რეფერენდუმის დღე და ზვიად გამსახურდიას 80 წლის იუბილე რამდენიმე ღონისძიებით აღინიშნა.

ბათუმის საჯარო ბიბლიოთეკაში გაიმართა ისტორიული კადრების ჩვენება და ფოტო და დოკუმენტური მასალის გამოფენა. ჩატარდა საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენისადმი მიძღვნილი საჯარო ლექცია. ღონისძიებას ესწრებოდნენ: აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე თორნიკე რიჟვაძე, ბათუმის მერი ლაშა კომახიძე, მინისტრები, დეპუტატები, ახალგაზრდები და ქალაქის საზოგადოების წარმომადგენლები.

ზვიად გამსახურდიას დაბადებიდან 80 წლისთავისადმი მიძღვნილი ღონისძიება გაიმართა ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმშიც, სადაც გამოფენილი იყო მუზეუმში დაცული იმ პერიოდის პოლიტიკური ცხოვრების ამსახველი ექსპონატები, საარჩევნო პლაკატები, გაზეთები და ფოტომასალა, ასევე 1918 წლისა და 1991 წლის დამოუკიდებლობის აქტები.

ზვიად გამსახურდია და საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის რეფერენდუმი გაიხსენეს დღეს ეროვნული მოძრაობის წარმომადგენლებმაც.

ფოტო: აჭარის მთავრობა