Batumelebi

„რეჟიმი გადადის ღია, ოფიციალურ, პირდაპირ ტერორზე… ამას როდესაც ერთხელ დაუშვებ – სამთავრობო იქნება, თუ ოპოზიციური, რომ არსებობდეს მსგავსი ძალადობრივი გაერთიანება – ამით შენ, ფაქტობრივად, აანონსებ სამოქალაქო ომს. ეს აუცილებლად დიდ უბედურებამდე მიგიყვანს. ესაა ჩვენი უახლესი ისტორიის გამოცდილება.

სახელმწიფო, რომელიც ამას ითმენს, ძალიან საეჭვოა, რომ ის საერთოდ სახელმწიფოდ იქნას აღქმული,“ – მიიჩნევს ფილოსოფოსი გიორგი მაისურაძე, რომელსაც დღეს, 27 ივლისს შექმნილ სამოქალაქო მოძრაობაზე ვესაუბრეთ.

MMA-ს მებრძოლმა გიორგი ქართველიშვილმა, თავის რამდენიმე თანამოაზრესთან ერთად, რომელთა ვინაობაც არ დაუსახელებია და არც მათ გაუკეთებიათ რამე კომენტარი, მოძრაობა დააფუძნა და აანონსებს, რომ ტრადიციების, ღირებულებებისა და რელიგიის დაცვის საბაბით, ციხეში ჩაჯდომასაც არ მოერიდება, ანუ დანაშაულებრივ ქმედებებზე წავა.

სამართლებრივი რეაგირების ნაცვლად, „ოცნების“ ლიდერები ღიად ახალისებენ ჯგუფს, რომელიც განსხვავებულ აზრზე ძალადობას აანონსებს. სწორედ ამ თემაზე „ბათუმელებმა“ ფილოსოფოს გიორგი მაისურაძესთან ინტერვიუ ჩაწერა.

• ბატონო გიორგი, „ოცნებასთან“ დაახლოებულმა ჯგუფმა დღეს დააანონსა მოძრაობის შექმნა და ადამიანებზე ძალადობა – „საჭიროების შემთხვევაში ციხეშიც კი წავალთო“. თქვენი აზრით, რასთან გვაქვს საქმე? ბევრს გაახსენა ამ ამბავმა „მორალის პოლიცია“, ირანის „გუშაგთა კორპუსი,“ ასევე ქართული „მხედრიონი“.

თქვენ ახსენეთ „მორალის პოლიცია“. როგორც ჩანს, „ქართული ოცნება“ დაადგა ზუსტად ირანულ მოდელს. ფაქტობრივად, სახეზე გვაქვს ძალადობრივი, შეიძლება ითქვას, ტერორისტული ორგანიზაციის დაფუძნება, რომელიც ხელშეწყობილია მმართველი პარტიის მიერ. თუ სახელმწიფოს ეს არ აწყობს და მისგან არ არის ინიციირებული, მას შეუძლია ეს პროცესი მომენტალურად აღკვეთოს – განცხადება, რომელიც ჩვენ დღეს მოვისმინეთ, ეწინააღმდეგება ქართულ კანონმდებლობას.

ამიტომ, სახელმწიფო ვალდებულია, აღკვეთოს დაუყოვნებლივ ასეთი ფორმირებების შექმნა. თუმცა, ჩვენ ვხედავთ პირიქით: ხელშეწყობას და წახალისებას უმაღლეს დონეებზე.

• „ოცნების“ ერთ-ერთი ლიდერი ნინო წილოსანი ამბობდა: „ფიზიკური ანგარიშსწორება არ უნდა გახდეს ფორმა, რომლითაც დამნაშავეებს გაუსწორდებიან, მაგრამ არც იმის სურვილი მაქვს, რომ ყველამ ყველაფერი „გავატაროთო“…

ეს ოფიციალური წახალისებაა, სხვა არაფერი არ ჰქვია ამას.

მოძალადე სპორტსმენები გაერთიანდნენ, ადამიანები, რომლებსაც ინტელექტის ნასახი არ გააჩნიათ. რომელ ღირებულებებს შეიძლება იცავდეს ადამიანი, რომელსაც გონებრივი კავშირი არ აქვს არაფერთან: არც ტრადიციასთან, არც ეროვნულ ღირებულებებთან? საერთოდ, ღირებულება ინტელექტუალური ფორმაა.

როგორ შეიძლება უინტელექტოს მოსთხოვო, ან ის ითხოვდეს ღირებულების დაცვას? ღირებულებები იქმნება გონების, ინტელექტის, ცოდნის მეშვეობით და არა სადღეგრძელოებით, პარტიის დავალებით, ან ისე, რომ ეკლესიამ უთხრა, ან მამაომ მიუთითა რაღაც.

რეალურად, ჩვენ ვხედავთ იმას, რომ „ტიტუშკების“ ორგანიზაციის ლეგალიზაცია ხდება. ეს არის ოფიციალური „ტიტუშკური“ ორგანიზაცია…

ანალოგიები წარსულთან მეეჭვება, რადგან ჩვენ დამახინჯებული გვაქვს უახლოესი წარსული. ყველა პოლიტიკურ პარტიას და ორგანიზაციას თავისი შეიარაღებული ფორმირებები ჰყავდა. ახლა ყველაფერს ერთი სახელი დაერქვა. დღეს ეს არის მოძალადე ჯგუფების – „ტიტუშკების“ ლეგალიზება, მეტი არაფერი.

არ არსებობს აქ ღირებულებების დაცვა. ვიღაც მოძალადის დასაცავი თუ გასარკვევი არ არის, რა არის ღირებულება, ან არ არის ეროვნულობა. ისინი არიან ხორცის მასა, რომელსაც მიუქსევენ და შეასრულებინებენ დავალებებს ზემოდან. ეს არის პოლიტიკური ანგარიშსწორებისთვის ლეგალური ფორმის შექმნა.

ამასთან, „ოცნებამ“ უბოროტესი სამსახური გაუწია სპორტს და სპორტსმენებს. ფაქტობრივად, სპორტსმენი დღეს არის გონებისგან, სინდისისგან დაცლილი მასა, რომელიც მზადაა პარტიული დავალების შესაბამისი ფინანსური წახალისებით გამოვიდეს და იძალადოს.

დეპუტატი ჰქვია ადამიანს, რომელიც უმაღლესი კანონმდებელია, ამ დროს წერა-კითხვა არ იცის და, ფაქტობრივად, არის მართლაც მოძალადე ხორცის მასა. აი, ამ დონეზე დაიყვანა სპორტი „ქართულმა ოცნებამ“.

სპორტსმენი დღეს საქართველოში ასოცირდება ძალადობასთან, უტვინობასთან, უსინდისობასთან. ალბათ ძალიან დიდი დრო დასჭირდება იმას, რომ სპორტსმენების რეაბილიტაცია მოხდეს და არ იყოს ასეთი დასაცინი. ეს არის კლასიკური ნიმუში სპორტის ბოროტად გამოყენების. ამას აკეთებდნენ ნაციონალ-სოციალისტები, ფაშისტური პარტიები აკეთებდნენ და აკეთებენ დღესაც.

„ქართული ოცნება“ სწორედ დღევანდელ ნეოფაშისტურ იდეოლოგიურ მიმართულებაში მოიაზრებს საკუთარ თავს. ვინმე რამეს კი არ აბრალებს: მემარჯვენე პოპულიზმი იქნება, თუ მემარჯვენე რადიკალიზმი, ექსტრემიზმი, ნეოფაშიზმი თუ პოსტფაშიზმი – ამ ტერმინებს არ აქვს მნიშვნელობა. მთელს მსოფლიოშია მოდებული, როგორც დაავადება, ახალი ფაშიზმი და „ოცნება“ აკოპირებს ამ საერთაშორისო, ფაშისტურ მეთოდებს. ამ მოძრაობის ნაწილია აგრეთვე სპორტსმენების გამოყენება ძალადობისთვის.

• ეს ქმნის სამოქალაქო დაპირისპირების საფრთხეს? როგორ უნდა დაიცვას თავი მოქალაქემ მოძალადე ჯგუფებისგან, როცა მათ ხელს უწყობს ხელისუფლება, რა ხდება ამ დროს?

უწყობს კი არა, ეს არის უკვე სამოქალაქო დაპირისპირების საკმაოდ ღია და გარეთ გამოტანილი ფორმის შექმნა.

როდესაც ძალადობრივ „ტიტუშკურ“ ორგანიზაციას ქმნი და მას ტრიბუნას უთმობ, რომელიც შექმნილია იმისთვის, რომ იძალადოს ყველაზე, ვინც „ქართულ ოცნებას“ არ ეთანხმება, განზე დგას ან აკრიტიკებს, ფაქტობრივად, ჩვენ გვაქვს რაღაც ტერორისტულ ორგანიზაციასთან საქმე. ამ ძალადობას შსს კი არ ჩაიდენს, ან ოფიციალური ორგანოები, არამედ ასეთი ფორმირებები.

ამ გზით ლეგალურად მისცემენ მათ „სარგოს“ და არა რაღაც კონვერტებით, როგორც მანამდე ხდებოდა.

სახელმწიფო, რომელიც ამას ითმენს, ძალიან საეჭვოა, რომ ის საერთოდ სახელმწიფოდ იქნას აღქმული.

• მკაფიოა თქვენთვის ივანიშვილის განზრახვა – ის თვლის, რომ ამჯერად ამ გზით მოახერხებს ხალხის დაშინებას და პროტესტის ჩახშობას? 

დიახ, ამის დანახვა ხომ ძალიან მარტივია?!

ის სამი მოძალადე, რომელიც დახვდა, მაგალითად, ონისე ოქრიაშვილს და ფიზიკურად გაუსწორდა, მართლა ვინმეს სჯერა, რომ ისინი ნოდარ დუმბაძის ხსოვნას იცავდნენ? საერთოდ გაგონილი თუ ჰქონდათ, ვინ არის ნოდარ დუმბაძე? სამი წინადადება წაკითხული ჰქონდათ ნოდარ დუმბაძის რომელიმე ნაწარმოებიდან?

როცა საუბარია თითქოს ეროვნული ღირებულებების დაცვაზე, ნათელია, რომ აქ არაფრის დაცვაზე არ არის ლაპარაკი – ეს არის ძალადობის ექსცესების მოწყობა, რომ ეს ჯგუფი მიუქსიონ ვიღაცებს.

ის ფაქტიც, რომ ოქრიაშვილზე თავდამსხმელი გამოუშვეს 5 ათასი ლარი გირაოს სანაცვლოდ, გვაჩვენებს, რომ ისინი ასრულებდნენ მმართველის გუნდის დავალებას.

ასე რომ, რეჟიმი გადადის ღია, ოფიციალურ, პირდაპირ ტერორზე.

• რა შემთხვევაში მუშაობს ეს რეჟიმის სასარგებლოდ და როდის ვერ მუშაობს, რას აჩვენებს გამოცდილება? 

ჩვენ ისტორიაში გვაქვს ასეთი გამოცდილება: ყველა პოლიტიკურ დაჯგუფებას თავისი შეიარაღებული ფორმირება ჰყავდა და ამან ბუნებრივად მიგიყვანა სამოქალაქო ომამდე და კატასტროფამდე.

ამას როდესაც ერთხელ დაუშვებ – სამთავრობო იქნება, თუ ოპოზიციური, რომ არსებობდეს მსგავსი ძალადობრივი გაერთიანება, ამით შენ, ფაქტობრივად, აანონსებ სამოქალაქო ომს. ეს აუცილებლად დიდ უბედურებამდე მიგიყვანს. ესაა ჩვენი, საკუთარი, უახლესი ისტორიის გამოცდილება.

უკვე მივდივართ ტერორისტული რეჟიმის შექმნამდე… დღეს ფეისბუქპოსტზე ციხეში უშვებენ ადამიანებს, რაზეა ლაპარაკი? ეს რეალობა მივიღეთ საქართველოში. დიქტატურა უკვე დამყარებულია. ახლა რეჟიმი უფრო და უფრო მეტად ძალადობრივი ხდება.

___

ამ თემაზე:

ბათუმის მუნიციპალურ ავტობუსებზე რუსული, დასანქცირებული ონლაინ სავაჭრო კომპანიის, „ვაილდბერიზის“ რეკლამებია განთავსებული. მუნიციპალურ ავტობუსებს „ბათუმის ავტოტრანსპორტი“ განაგებს. თავის მხრივ, ეს კომპანია ბათუმის მერიას, ანუ სახელმწიფოს ეკუთვნის.

„ბათუმელები“ დაუკავშირდა „ბათუმის ავტოტრანსპორტს“ და ჰკითხა, თუ რატომ განათავსეს რუსული, ამავე დროს სანქცირებული კომპანიის რეკლამები ავტობუსებზე და რამდენი ხნით არის განთავსებული?

როგორც „ბათუმის ავტოტრანსპორტში“ გვითხრეს, მუნიციპალურ ავტობუსებზე სარეკლამო მასალის განთავსება, იჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე გადაცემული აქვს სარეკლამო კომპანია „ალმას“, რომელიც ფაქტობრივად მონოპოლიას ფლობს ბათუმის ბაზარზე.

„სარეკლამო შინაარსის შეთანხმება არ ხდება ჩვენთან“, – აცხადებენ ბათუმის ავტოტრანსპორტში.

მათ ვერ მოგვაწოდეს ინფორმაცია იმის თაობაზე, თუ რამდენ ავტობუსზეა რუსული კომპანიის რეკლამა განთავსებული და რამდენი ხნით.

„ბათუმელებმა“ დღეს, 27 ივლისს, ბათუმის ქუჩებში გადაიღო ავტობუსები რუსული კომპანის რეკლამით.

ვიდეო:

დავუკავშირდით შპს „ალმასაც“ – მათ ვკითხეთ, როდის მიმართა ვაილდბერიზმა „ალმას“ რეკლამისთვის, რამდენი ხნით არის განთავსებული მათი რეკლამები ბათუმის ავტობუსებზე, რამდენ ლარს იხდიან სანქცირებული კომპანიისგან მიღებული შემოსავლებით ბათუმის ბიუჯეტში და რადგან „ვაილდბერიზი“ დასანქცირებულია იმის გამო, რომ ის უკრაინის წინააღმდეგ ომში ეხმარება კრემლს, სამხედრო დანიშნულების მასალების მიწოდებაში, ხომ არ შეუქმნის ეს ფაქტი მათ რაიმე პრობლემას მომავალში?

კომპანიაში თავიდან დაგვპირდნენ, რომ კომენტარს გაგვიკეთებდნენ ამ საკითხზე, თუმცა შემდეგ, „ბათუმელების“ ზარებს აღარ უპასუხეს.

„სარეკლამო მასალის შინაარსი მუნიციპალიტეტთან არ თანხმდება. ამასთან, კომპანია ვალდებულია დაიცვას „რეკლამის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოთხოვნები.

იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს კანონით გათვალისწინებული ნორმების დარღვევის საფუძველი, შესაბამისი რეაგირება მუნიციპალიტეტის კომპეტენციის ფარგლებში მუნიციპალური ინსპექციის მიერ ხორციელდება.

სხვა სამართლებრივი მექანიზმი და კომპეტენცია მუნიციპალიტეტს, მოქმედი კანონმდებლობით არ გააჩნია“, – მოგვწერეს მერიიდან.

დაზუსტებისთვის მერიას ვკითხეთ, „კანონით გათვალისწინებული ნორმების დარღვევის საფუძველში“ რა იგულისხმება? ასევე, როცა კომპანია დასანქცირებულია, მასთან თანამშრომლობას ზღუდავს თუ არა არსებული კანონი?

გარდა ამისა, მერიას ვკითხეთ, თუ რეკლამის შინაარსში არ ერევიან, მისცემენ თუ არა „ალმას“ უფლებას ავტობუსებზე განათავსოს, მაგალითად, ამ შინაარსის ბანერი – „თავისუფლება რეჟიმის ტყვეებს“, „თავისუფლება სინდისის პატიმრებს“?

მერიაში ამ კითხვებს არ უპასუხეს. „ალმას მიმართეთ ამ შეკითხვებით“, – მოგვწერეს მერიიდან.

___

რაც შეეხება რუსულ კომპანია ვაილდბერიზს, ის რუსული უმსხვილესი ონლაინ სავაჭრო ქსელია. ბოლო რამდენიმე დღეა, უკრაინის სამხედროებმა იერიში მიიტანეს მათ ოფისებზე რუსეთში. კომპანიის ოფისები დაიბომბა მოსკოვში, სანქტ-პეტერბურგში და სხვა ქალაქებში.

რუსეთის მიერ უკრაინაში ომის დაწყების შემდეგ, Wildberrries აშშ-მა, პოლონეთმა და უკრაინამ დაასანქცირა უკრაინის წინააღმდეგ ომში, რუსეთის დახმარებისთვის. სანქციების პირობებშიც კი, Wildberries-ი ხშირად გამოიყენებოდა, როგორც არხი იმ საქონლის რეალიზაციისთვის, რომელიც რუსეთში აღარ უნდა შედიოდეს, მაგრამ მესამე ქვეყნების გავლით მაინც ხვდება ამ კომპანიის საწყობებში.

ამ პლატფორმაზე მასობრივად იყიდება დრონები, თერმული ვიზორები, ჯავშანჟილეტები, ტაქტიკური ტანსაცმელი და კავშირგაბმულობის საშუალებები.

ბოლო ერთი წელია, ამ დასანქცირებულმა კომპანიამ აქტიურად დაიწყო საქართველოში ოფისების გახსნა. ყველაზე მეტი ოფისი გახსნილი აქვს თბილისსა და ბათუმში.

____________

მთავარი ფოტო: ვაილდბერიზის რეკლამები ბათუმის მუნიციპალურ ავტობუსებზე/ფოტო: ბათუმელები.

____________

ამ თემაზე:

„ოცნების“ მთავრობის გადაწყვეტილებით, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურში [სუს] „მოსამსახურის დღე“ და „სამსახურის ეროვნული ჯილდო“ დააწესეს. ჯილდო სამკერდე ნიშანს და ფულად გასაცემელს მოიცავს 10 ათასი ლარის ოდენობით.

ირაკლი კობახიძემ 2026 წლის 24 ივლისს მოაწერა ხელი შესაბამის დადგენილებებს, რომლებიც 21 ივლისიდან ამოქმედდა.

სუს-ში „ხელფასისა [თანამდებობრივი და წოდებრივი სარგოების] და ხელფასზე [ფულად სარგოზე] დანამატის ოდენობების განსაზღვრის წესის დამტკიცების შესახებ“ დადგენილებაში შეტანილი ცვლილებით, აღნიშნულ წესს დაემატა შემდეგი პუნქტი:

„სამსახურის მოსამსახურეს გამოჩენილი მაღალი პროფესიონალიზმისათვის ან/და სამსახურებრივი მოვალეობის კეთილსინდისიერად შესრულებისათვის ან/და სახელმწიფო უსაფრთხოების ინტერესების დაცვაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისათვის, რამაც ხელი შეუწყო სამსახურის მუშაობის საერთო ეფექტიანობას, შესაძლებელია, მიეცეს სამსახურის სამკერდე ნიშანი – „საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ეროვნული ჯილდო“ და მასთან ერთად ერთდროული ფულადი გასაცემელი – 10 000 ლარის ოდენობით.“

სუს-ის უფროსის 2026 წლის 24 ივლისის ახალი ბრძანებით კი ცვლილებები შევიდა „საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის სამკერდე ნიშნის, მედალიონისა და მედლის ნიმუშებისა და აღნიშნული სამკერდე ნიშნით, მედალიონითა და მედლით დაჯილდოების წესის დამტკიცების შესახებ“ ბრძანებაში.

ცვლილების მიხედვით:

„სამსახურის სამკერდე ნიშნით – „ღირსეული სამსახურისათვის“ ჯილდოვდებიან სამსახურის მოსამსახურეები, რომლებიც ხასიათდებიან დადებითად და წარმატებით ასრულებენ სამსახურებრივ მოვალეობებს. პირის დაჯილდოება „ღირსეული სამსახურისათვის“ ხდება მხოლოდ იმ ხარისხის სამკერდე ნიშნით, რომელიც შეესაბამება წელთა ნამსახურობას (5 წელი, 10 წელი, 15 წელი, 20 წელი) დაჯილდოების დღისათვის.

სამსახურის სამკერდე ნიშნით – „საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ეროვნული ჯილდო“ ჯილდოვდებიან სამსახურის მოსამსახურეები გამოჩენილი მაღალი პროფესიონალიზმისათვის ან/და სამსახურებრივი მოვალეობის კეთილსინდისიერად შესრულებისათვის ან/და სახელმწიფო უსაფრთხოების ინტერესების დაცვაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისათვის, რამაც ხელი შეუწყო სამსახურის მუშაობის საერთო ეფექტიანობას. ამ პუნქტით გათვალისწინებულ სამსახურის სამკერდე ნიშანთან ერთად პირს ეძლევა ერთდროული ფულადი გასაცემელი 10 000 ლარის ოდენობით.

სამკერდე ნიშნების – „ღირსეული სამსახურისათვის“ და „საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ეროვნული ჯილდო“ ჩამორთმევა ხდება სამსახურის უფროსის სამართლებრივი აქტის საფუძველზე, დაჯილდოებულის მიერ უხეში დისციპლინური გადაცდომის ან დანაშაულის ჩადენის შემთხვევაში“.

მთავრობის დადგენილებით, ცვლილება შევიდა სუს-ის დებულებაშიც და დაემატა შემდეგი პუნქტი:

„დაწესდეს სამსახურის მოსამსახურის დღე და აღინიშნოს ყოველი წლის 1 აგვისტოს.“

აღსანიშნავია, რომ სუს-ი მიმდინარე წლის 1-ელ აგვისტოს საზეიმო ღონისძიების ჩატარებას გეგმავს სამსახურის დაარსების დღესთან დაკავშირებით.

ვინაიდან პირველი აგვისტო უკვე სუს-ის „მოსამსახურის დღეცაა“ და ჯილდოც დაწესებულია, ალბათ „გამოჩენილ“ სუს-ელებს ამ ზეიმზე დააჯილდოებენ კიდეც.

საზეიმო ღონისძიების ორგანიზებაში კი, სუს-ი ტენდერის გარეშე, 80 ათას ლარს დახარჯავს.

სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს 22 ივლისის განკარგულებაში აღნიშნულია, რომ „დაკმაყოფილდეს საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მომართვა და შემსყიდველ ორგანიზაციას მიეცეს თანხმობა, სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის ღონისძიების შეზღუდულ ვადებში შეუფერხებლად ჩატარების მიზნით შესყიდვის დასადგენად მიმართოს საქართველოს მთავრობას.“

ამ თემაზე:

ორგანიზაცია „პლატფორმა 2025“ მოუწოდებს მოქალაქეებს, სამოქალაქო ჯგუფებს, პოლიტიკურ პარტიებსა და ემიგრანტებს, ერთობლივად მიმართონ დასავლეთის ქვეყნების მთავრობებს პროპაგანდისტული მედიასაშუალებების ჟურნალისტებისა და მენეჯერების დასანქცირების მოთხოვნით.

„ბათუმელები“ სრულად გთავაზობთ განცხადებით ტექსტს, რომელიც „პლატფორმა 2025-მა“ დღეს, 27 ივლისს გამოაქვეყნა.

„მივმართავთ საქართველოს ყველა დემოკრატიულ ძალას – სამოქალაქო ორგანიზაციებს და ჯგუფებს, პოლიტიკურ პარტიებს, საზღვარგარეთ მცხოვრებ თანამემამულეთა გაერთიანებებს და ცალკეულ მოქალაქეებს, რომლებიც აქტიურად უპირისპირდებიან ანტიქართულ და ანტიჰუმანურ პოლიტიკურ ძალას „ქართულ ოცნებას” და მიიჩნევენ, რომ საქართველოს განვითარება შესაძლებელია მხოლოდ ევროპულ და ევროატლანტიკურ სივრცეში სრულფასოვანი ინტეგრაციის გზით – გავზარდოთ ჩვენს შორის თანამშრომლობა!

ამ წინადადების მიზანია მაქსიმალური ეფექტის მიღწევა როგორც ჩვენი დასავლელი პარტნიორების მხარდაჭერის, ასევე საქართველოს მოქალაქეთა მობილიზაციის თვალსაზრისით.

არ ითანამშრომლო, დაასანქცირე, გაასამართლე „ქართული ოცნება” – ეს არის ჩვენი მთავარი გზავნილი დასავლეთის ქვეყნების მთავრობებისა და საზოგადოებების, ასევე საერთაშორისო ორგანიზაციების მიმართ.

გამოვდივართ კონკრეტული წინადადებით: ერთობლივი თანამშრომლობის ფარგლებში მომზადდეს „ქართული ოცნების” პროპაგანდისტული მედიების ჟურნალისტების, პროდიუსერებისა და მენეჯერების სია და მათი დასანქცირების თხოვნით ერთობლივად მიეწოდოს დასავლეთის ქვეყნების მთავრობებსა და ევროკავშირს.

ამასთანავე, გამოვდივართ მეორე წინადადებით, რომ სამოქალაქო ჯგუფებისა და პოლიტიკური პარტიების მიერ უკვე შემუშავებული სასანქციო წინადადებების პაკეტები გაერთიანდეს და კოორდინირებული ძალისხმევით გაგრძელდეს მათ მხარდაჭერაზე მუშაობა.

დამატებით გვსურს გაგიზიაროთ ჩვენი მოსაზრება ერთ მნიშვნელოვან საკითხთან დაკავშირებით. პლატფორმა 2025-მა, სხვა ემიგრანტულ და სამოქალაქო ჯგუფებთან ერთად, მოამზადა სასანქციო წინადადებების პაკეტი, რომელიც უკვე მიწოდებულია დასავლეთის ქვეყნების მთავრობებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებისთვის და რომელშიც შედის „ქართული ოცნების” 300-მდე საკვანძო ან/და აქტიური წევრი და მხარდამჭერის მონაცემები. ეს სია მოიცავს პოლიტიკური თანამდებობის პირებს, მოსამართლეებს, პროპაგანდისტებს, ე.წ. სასამართლო სისტემის თანამშრომლებს, ცრუმოწმეებს, ტიტუშკებს.

ჩვენ ამ სიას ვუწოდებთ „მზიას სიას”, რადგან მიგვაჩნია, რომ მზია ამაღლობელი ჩვენი ბრძოლის გამორჩეული მორალური და ამავე დროს გამაერთიანებელი და რეალური სიმბოლოა, რომლის ბრძოლა და თავგანწირვა, ასევე მის წინააღმდეგ რეპრესიული რეჟიმის გაუგონარი ძალადობა ფართოდაა ცნობილი საერთაშორისო პოლიტიკურ და მედია წრეებში.

„მზიას სიის” სახელდება სასანქციო პაკეტისთვის დასავლეთისთვისაც მნიშვნელოვანი გზავნილი იქნება – დასავლეთი არასოდეს შეეგუება ჟურნალისტების, ქალებისა და აქტივისტების დევნასა და ძალადობას, არასოდეს შეურიგდება ავტოკრატიულ მმართველობას, რომელიც ძალადობრივი გზით ცდილობს ქვეყნის საგარეო პოლიტიკური კურსის ცვლილებას და ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების სისტემურ და სისტემატურ ხელყოფას“ – აცხადებს „პლატფორმა 2025“.

„პლატფორმა 2025“ არის გაერთიანება, რომელიც აქტიურად თანამშრომლობს პროდასავლურ ორგანიზაციებთან და მიზნად ისახავს საქართველოში არსებული პოლიტიკური რეპრესიების წინააღმდეგ საერთაშორისო საზოგადოების ორგანიზებას.

ქონების ეროვნული სააგენტო შეკვეთილში, „ბლექ სი არენას“ წინ, ზღვის მხარეს, ორ მიწის ნაკვეთს, ჯამში 2 ჰექტარზე მეტს [24 999 კვ.მეტრი] სიმბოლურ ფასად – 1 ლარად და პირობით ყიდის. აუქციონი 15 ივლისს გამოაცხადეს და 29 ივლისს უნდა დასრულდეს.

მიწის ნაკვეთის კონკრეტული პირობებით გაყიდვაზე „ოცნების“ პრემიერმა, ირაკლი კობახიძემ 8 ივლისს გამოსცა განკარგულება, 15 ივლისს კი ქონების ეროვნულმა სააგენტომ ის ელექტრონულ აუქციონზე  გასაყიდად გაიტანა.

გაყიდვის ფასი სიმბოლური, 1 ლარია, ბიჯი 5000 ლარი, საგარანტიო თანხა 491 000 ლარი.

პირობის მიხედვით, მყიდველმა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 3 წელში, პირადად ან მესამე პირის მეშვეობით, შესყიდული ტერიტორიიდან არანაკლებ 5000 კვ.მეტრზე არანაკლებ 7 956 000  ლარის დანახარჯი უნდა გასწიოს შპს „სთარინგ ჯორჯიასთან“ შეთანხმებული კონცეფციის შესაბამისად [„სთარინგ ჯორჯია“ სახელმწიფოს შპს-ა].

პირობების მიხედვით, მყიდველმა არანაკლებ 4000 კვ.მეტრზე უნდა ააშენოს შენობა, სადაც იქნება 65 ერთეული [შესაძლოა არ შემოიფარგლებოდეს], არანაკლებ 30 კვ.მეტრი შიდა სივრცის მქონე აპარტამენტები ინდივიდუალური სველი წერტილებითა და სამზარეულო კუთხით, 6 ერთეული არანაკლებ 60 კვ.მეტრი და 1 ერთეულ 40 კვ.მეტრი [შიდა სივრცე] ფართობის მქონე აპარტამენტი ან სასტუმრო ნომერი, იმავე განაშენიანებით.

არანაკლებ 800 კვ.მეტრ საერთო სარგებლობის ფართობს, რომელიც მოიცავს არანაკლებ 100 ადამიანზე გათვლილ საკონფერენციო დარბაზს, კაფეტერიასა და არანაკლებ 50 ადამიანზე გათვლილ სამუშაო სივრცეს.

შემსყიდველს დაევალება შენობა-ნაგებობების ექსპლუატაციაში მიღების უზრუნველყოფა.

მყიდველმა უნდა აიღოს ასევე ვალდებულება მშენებლობის დასრულებიდან 12 თვეში, მაგრამ არაუგვიანეს შესაბამისი ხელშეკრულების გაფორმებიდან 48 თვისა, უზრუნველყოს  რემონტის დასრულება, შემდეგ კი არაუმეტეს 1  თვის ვადაში ეს ქონება სახელმწიფოს გადასცეს [საუბარია ზემოთ მითითებულ შენობაზე].

მყიდველს ასევე დაევალება, შესაბამისი ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 6 წელში, პირადად ან მესამე პირის მეშვეობით გადაცემული ტერიტორიის განვითარება. ეს მოიცავს, მაგრამ შესაძლოა, არ შემოიფარგლებოდეს არანაკლებ 100 ნომრის მქონე ჰოსტელის, სასტუმროს ან აპარტამენტის, სპორტულ-გამაჯანსაღებელი სივრცის, ღია სივრცეების მქონე კვების ობიექტების, საბავშვო სივრცისა და შინაური ცხოველებისთვის განკუთვნილი სივრცის შექმნა-მოწყობას და კანონმდებლობით დადგენილი წესით შენობა-ნაგებობების ექსპლუატაციაში მიღებას.

ამ  ვალდებულების შესრულების მიზნით, მყიდველმა, პირადად ან მესამე პირის მეშვეობით, არანაკლებ 3 მილიონი ლარის ინვესტიცია უნდა განახორციელოს, დამატებული ღირებულების გადასახადის გათვალისწინების გარეშე.

მყიდველი ვალდებულია საპრივატიზებო პირობების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე დაკისრებული პირგასამტეხლოს გადახდის უზრუნველყოფის მიზნით, შესაბამისი ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებამდე, სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოში, წარადგინოს არანაკლებ 300 000 ლარის უპირობო და გამოუხმობი საბანკო გარანტია, რომლის ვადაც პროექტის ჩაბარების ვადას 4 თვით უნდა აღემატებოდეს.

ბათუმში, გორგასლის ქუჩაზე, 7 წლის ბავშვს ავტომანქანა დაეჯახა. თვითმხილველის ინფორმაციით, ბავშვი დედასთან ერთად იმყოფებოდა. ის სასწრაფო დახმარების მანქანამ კლინიკაში გადაიყვანა.

შს სამინისტროს ინფორმაციით, ბავშვი მსუბუქად დაშავდა და მის სიცოცხლეს საფრთხე არ ემუქრება.

გამოძიება დაიწყო 276-ე მუხლით, რაც ტრანსპორტის მოძრაობისას უსაფრთხოების წესების დარღვევას გულისხმობს.

დღესვე, „მთავარის“ ინფორმაციით, კლინიკაში გარდაიცვალა კახეთში ავარიის შედეგად დაშავებული 29 წლის ქალი.

ავტოსაგზაო შემთხვევა დღეს, 26 ივლისს, ყვარელში, ალაზნის ხიდთან მოხდა – ერთმანეთს ორი მსუბუქი ავტომობილი შეეჯახა. შემთხვევის შედეგად 4 პირი დაშავდა, მათ შორის 2 არასრულწლოვანი და ქალი, რომელიც კლინიკაში დაიღუპა.
შს სამინისტროს ინფორმაციით, გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლით დაიწყო.

დღეს, კიდევ ერთი ავარია მოხდა ქუთაისი – ზესტაფონის გზაზე. ავარიის შედეგად 13 ადამიანი დაშავდა, დაშავებულები სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ჯგუფებმა კლინიკებში გადაიყვანეს.

„ინტერპრესნიუსის“ ინფორმაციით, დაშავებულები ტურისტები არიან და თბილისიდან დასავლეთის მიმართულებით მიემგზავრებოდნენ.

ავარია ბათუმში მსხვერპლით დასრულდა გუშინაც – ტურისტების მიკროავტობუსს მსუბუქი ავტომანქანა შეეჯახა. დაიღუპა 2 ადამიანი.

„პირველი ქართული სკოლა ამ ხეობაში იმ სოფელში გახსნილა“, – გვეუბნება ზურაბ წითელაძე და მიგვითითებს დასახლებაზე, რომელიც მდინარის გაღმა ნაპირზე მოჩანს.

88 წლის პედაგოგი საკუთარი სახლის ეზოდან გაჰყურებს იმ სოფელს, რომელსაც ადრე ზედა მარადიდი ერქვა, შემდეგ კი მურათლი დაურქმევიათ.

ზედა მარადიდი მურათლი მას შემდეგ გახდა, რაც ერთი სოფლის ორ უბანს შორის სახელმწიფო საზღვარი გავიდა – ზედა ნაწილი თურქეთში, ქვედა კი საბჭოთა საქართველოს შემადგენლობაში მოექცა. საზღვრის საკითხი 1921 წლის ყარსის ხელშეკრულებით განისაზღვრა, თუმცა ზურაბ წითელაძე გვიყვება, რომ დაახლოებით 1928 წლამდე – „სანამ [საბჭოთა] მთავრობა კარგად ეეწყობოდა“ – სოფლებს შორის მიმოსვლა ჯერ კიდევ იყო შესაძლებელი.

კოლექტივიზაციის პროცესში საზღვრის კონტროლი უფრო და უფრო მკაცრდებოდა, თუმცა გამონაკლის შემთხვევებში მისი გადაკვეთა ისევ შესაძლებელი იყო – სახელმწიფო საზღვარმა ხომ არა მხოლოდ სოფელი, არამედ ოჯახები გაყო?!

ზურაბ წითელაძის თქმით, დედამ – როხსეთ ბაგრატიონმა 1920-30-იან წლებში ორჯერ გადაკვეთა საბჭოთა საზღვარი და თურქეთის ქართულ სოფელში, მულების სანახავად ჩავიდა. პედაგოგი გვიყვება, რომ მისი მამიდები, აიშე და ჰაჯერი, რომლებიც ოჯახებთან ერთად მდინარე ჭოროხის გაღმა ნაპირზე ცხოვრობდნენ, საზღვრის გავლების შემდეგ თურქეთის ტერიტორიაზე აღმოჩნდნენ. როსხეთ ბაგრატიონი იქ სწორედ მულების მიწვევით გადავიდა.

„მამიდები მყავდა გათხოვილი, ორივე. დედაჩემი რომ მოსულა – დედაჩემი 1928 წელს მოუყვანიათ – იქ მულებმა დაპატიჟეს და პროპუსკით [რუს. საშვი] გედევდა. ორჯერ ნამყოფი იყო დედაჩემი თურქეთში“, – გვეუბნება ზურაბ წითელაძე.

საბჭოთა რეპრესიული პოლიტიკის გაძლიერების შემდეგ, არა თუ საზღვრის გადაკვეთა, საზღვრისკენ გახედვაც კი აიკრძალა.

„ხელს ვერ გუუთითიებდი. მოსულ სტუმრებს აფრთხილებდნენ, რომ ხელი იმკენ არ გეიშვიროო. უშლიდნენ. ებრძოდნენ კომუნისტები“, – გვიხსნის ზურაბ წითელაძე.

უფრო მეტიც, მისი თქმით, სოფელში ამ თემაზე საუბარსაც კი უფრთხოდნენ – „აკრძალული იყო, ასეთი რამე არდა თქმულიყო“.

ასე განსაჯეთ, თავად ზურაბ წითელაძემ მხოლოდ 15-16 წლის ასაკში გაიგო, რომ იმ საზღვრის მიღმა, რომლისკენ გახედვა და ზედმეტი ინტერესის გამოხატვაც ეკრძალებოდა, ქართველები, უფრო მეტიც, მისი ღვიძლი ნათესავები ცხოვრობდნენ.

„მე-10 კლასში ვიქნებოდი, დაახლოებით, დედაჩემმა რომ მითხრა, ნამყოფი ვარ იქო. პროპუსკით გადამიყვანეს და გადმომიყვანეს [ახალი რძალი] რომ ვიყავიო. მაშინ გავიგე, რომ ეს ტერიტორია საქართველოს ყოფილა. იქამდე ვიცოდი, რომ თურქები იყვნენ მაგენი. ვინ მეტყოდა?! ბაღანა ვიყავ“, – გვეუბნება ის.

• ცხოვრება საბჭოთა საზღვართან

„კომუნისტური პარტიის წევრებს დიდი პრივილეგიები ჰქონდენ – სამსახურზე, მთავრობაში და ა.შ. როდესაც გავხდი სტუდენტი – მესამე კურსზე ვიყავი თუ მეორეზე ზუსტად არ მახსოვს, ვიფიქრე, პარტიაში შევალ-მეთქი და არ მიმიღეს. განცხადება დავწერე, პასუხი არ მომცეს. მეორეჯერ რომ მოვიკითხე, შენი კომუნისტურ პარტიაში შესვლა არ შეიძლებაო, მიპასუხეს – მამიდები გყავს თურქეთშიო. ესე იგი, უნდო ვიყავი“, – გვიყვება ზურაბ წითელაძე.

• მთელი სოფლის გადასახლება

მისი თქმით, საბჭოთა ხელისუფლება არასანდოდ მიიჩნევოდა არა მხოლოდ მის ოჯახს, არამედ მთელ სოფელს. ამის მიზეზი კი საზღვრის პირას ცხოვრება იყო. ზურაბ წითელაძე გვიყვება ამბავს მშობლიური სოფლის, კირნათის მაღლა არსებულ დასახლებაზე – ოღლავზე, რომლის მოსახლეობა მთლიანად გადაასახლეს სხვაგან.

„ხალხის მიმართ ნდობა არ ჰქონდა მთავრობას. განსაკუთრებით საზღვარზე მცხოვრებლების მიმართ. რატომ იცი? გეტყვი მაგასაც: სოფელი ოღლავი გაგონილი გაქვს? სოფელში ჩამოდის მდინარე. იმ მდინარეზე წისქვილი იყო. აქედან ჩვენები ჩადიოდნენ, ოღლაველები, აფქვავდენ, იქიდან თურქები ჩამოდიოდნენ, ისინიც აფქვავდენ. ურთიერთკავშირი ჰქონდენ – ლაპარაკი, გაზეთს გადატანა, ასეთები ხდებოდა და მთელი სოფელი აასახლეს კომუნისტებმა 1945-1947 წლებში. კირნათიც შეიძლება ეესახლებიათ. სტალინი მოკვდა თვარა, საშიში იყო“, – ამბობს ზურაბ წითელაძე.

კომუნისტების შიში, რომ თუ საზღვრის პირას მცხოვრები მოსახლეობა „თავისუფალ ქვეყანაში“ გაქცევას შეეცდებოდა და ამას სხვებთან შედარებით მარტივად მოახერხებდა, მთლად უსაფუძვლოც არ იყო. წითელაძის თქმით, საბჭოთა კავშირის შექმნის პირველ წლებში არაერთი ადამიანი გაიქცა თურქეთში.

„აქედან გეიქცენ ცინცაძეები. გაბიტაძეებთან მკვლელობა მოუხდათ და გეიქცენ. ნახევარი მაჭახელი გაქცეულია და დარჩენილია დღემდე. არ უნდოდენ საბჭოთა კავშირი. თავისუფლება იყო იქ მეტი. ჩვენთან შეზღუდული იყვნენ. დამოკიდებული იყავი რუსებზე. თავისუფლად გავლის უფლება არ გქონდა“, – ამბობს ზურაბ ცინცაძე.

• რუსი ოფიცრის „გაქცევა“ თურქეთში

ის იხსენებს შემთხვევას, როცა თურქეთში გაიქცა არა ადგილობრივი, არამედ რუსი ოფიცერი, რომელიც სოფელ კირნათში საზღვრის დასაცავად იყო გამწესებული. ზურაბ წითელაძის თქმით, მოგვიანებით გაირკვა, რომ რუსი ჯარისკაცის თურქეთში გაქცევა კომუნისტური მთავრობს დაგეგმილი სცენარი ყოფილა. ამ გეგმას კირნათელი კაცის, თუფან შოთიძის თავისუფლების 10 წელი შეეწირა.

„კირნათის სკოლაში დირექტორად მუშაობდა თუფან შოთიძე. მიდიოდა სკოლისკენ და შეხვდა ოფიცერი, რუსი. დეილაპარაკის, ხელი ჩამოართვეს. მეორე დღეს დეიჭირეს მაგი – თუფანაი. რატომ? იმიტომ, რომ იმ ლაპარაკის შემდეგ, ეს ოფიცერი მოაჯდა ცხენზე, გავარდა და გედევდა თურქეთში. აქეთიდან დააყარეს ტყვიები რუსებმა, კომუნისტებმა, მაგრამ ვითომ ვერ დაატანესო. სინამდვილეში პირდაპირ არ ისვროდნენ. იქიდანაც დახვდნენ, დეიჭირეს, წეიყვანეს.

მერე და მერე გამომჟღავნდა, რომ გაგზვანილი იყო კომუნისტების მიერ. ავტომატით ტყვიები იმიტომ დააყარეს, რომ იქ ემუშავა [ჯაშუშად]. ეს დაამტკიცა წითელაძე ახმედ ბიძამ – მოსკოვში გამოფენაზე იყო და ის ოფიცერი კაცი იცნა. დაბრუნებულიყო. იცნა, მარა ვერ დაელაპარაკა ამან – შიში ჰქონდა. ვინმეს ვერ დეელაპარაკებოდი. იმანაც მიყურა, მეც ვუყურეო და ისე დავცილდით ერთმანეთსო“, – გვიყვება ის.

თუფან შოთიძე 10 წლით დაუპატიმრებიათ იმის გამო, რომ რუსი ოფიცრის „გაქცევამდე“ მასთან ლაპარაკში შენიშნეს.

„ახალდაქორწინებული იყო მაშინ თუფანაი“ – სინანულით ამბობს ზურაბ წითელაძე.

ციხიდან გათავისუფლების შემდეგ თუფან შოთიძეს განაჩენი გაუსაჩივრებია. ციხეში გატარებულ 10 წელს უკან ვერ დაუბრუნებდნენ, ამიტომ ეს პერიოდი სამუშაო სტაჟში ჩაუთვალეს.

• გამოქცევა სამშობლოში

ზურაბ წითელაძემ მოგვიყვა ისტორია მამიდაშვილზე, რომელიც თურქეთიდან საბჭოთა საქართველოში გამოიქცა. მისი სურვილი იყო გარდაცვალების შემდეგ საქართველოში, ბიძას მიწაზე დაესაფლავებინათ. წლების შემდეგ, როცა საბჭოთა კავშირი დაინგრა და საზღვრები გაიხსნა, თურქეთიდან მის მოსაძებნად ძმა ჩამოვიდა, თუმცა უკვე გარდაცვლილი დახვდა.

„ერთ-ერთი მამიდაშვილი გამოიქცა იქიდან – თურქეთიდან გამოიქცა საბჭოთა კავშირში. მიზეზი მკვლელობის ამბავი იყო. მამა მუუკლეს თუ ბიძა, არ ვიცი. მანაც შური იძია და გამოიქცა. მამაჩემი ეპატრონა. ჯერ აქ ცხოვრობდა, კირნათში, მერე შოფრობა ისწავლა და მარადიდში, კოლმეურნეობის მანქანაზე დაჯდა. მერე ბათუმში გადაიბარგა.

იმან დამიბარა – მე რომ მოვკვდები, ტაიას [ბიძა დედის მხრიდან] მიწაში დამასაფლავეთო და ჩემი ძმის, მურადის სახლის თავზე დავასაფლავე. მისი ძმა იყო ჩემთან. სასაფლაოზე მივყვანე და ძმის საფლავი ვაჩვენე. სასაფლაოდან მიწა ეიღო, პლატოკში გაახვია და წეიღო. ახლა არაა ცოცხალი, მაშინაც მოხუცებული იყო“, – გვიყვება ზურაბ წითელაძე.

• საშვის აღება საკუთარ სახლში მისასვლელად

ზურაბ წითელაძე გვიყვება, რომ საბჭოთა კავშირის დროს, საზღვრისპირა სოფლებში თავისუფლად შესვლა მხოლოდ იქ მცხოვრებთ შეეძლოთ, სხვები კი მხოლოდ სპეციალური საშვებით შედიოდნენ. სოფელ აჭარისწყალთან იყო სასაზღვრო შლაგბაუმი, სადაც ყველა გამვლელ-გამომვლელს ამოწმებდნენ.

ის იხსენებს პერიოდს, როცა ბათუმში ცხოვრობდა და სახლში, სადაც დაიბადა და გაიზარდა, საშვის გარეშე არ უშვებდნენ.

„აჭარისწყალზე შლამბაო იყო [რუს. შლაგბაუმი – სასაზღვრო ბარიერი]. ან პროპუსკი [რუს. საშვი] უნდა გქონოდა, ან აქაურ მცხოვრები უნდა ყოფილიყავი და პასპორტით გამოივლიდი-გეივლიდი. ჩავლაიც გსინჯავდა, ამოვლაიც. ქალაქში თუ ცხოვრობდი, ოფიციალურად, მილიციიდან პროპუსკი გინდოდა. მილიცია გაძლევდა კომენდანტურასთან შეთანხმებით – ვის შეეძლო გასულიყო საზღვარზე?! ყველას არც უშვებდნენ. მაგ მომენტში მეც მოვხვდი: ჯარიდან რომ ჩამოვედი, ქალაქში ჩევეწერე და უპროპუსკოთ დედაჩემთან ვერ მოვდიოდი“, – ამბობს ზურაბ წითელაძე.

• რეპრესიები

ისედაც შეზღუდვებით სავსე საბჭოთა კავშირში, მისი ოჯახი განსაკუთრებული კონტროლის ქვეშ იყო მამის წარსული საქმიანობის გამო. მამამ, შუქრი წითელაძემ, ჯერ სასულიერო განათლება მიიღო, შემდეგ კი გახდა ყადი – სასულიერო მსაჯული, დაახლოებით იგივე, რაც მოსამართლე. მეფის რუსეთის პერიოდში ის ქედის მაზრის ყადი იყო. გასაბჭოების შემდეგ, როგორც იმპერიის დროინდელი მოხელე, კომუნისტური წყობის მოწინააღმდეგედ შერაცხეს.

შუქრი წითელაძე დახვრეტას გადაურჩა, თუმცა მისი ოჯახი მძიმე რეპრესიების ქვეშ ცხოვრობდა.

„მე ძალიან ცუდი ბავშვობა მქონდა. მამა რეპრესირებული იყო და ჩვენ ყოველგვარი უფლება წართმეული გვქონდა. მახსოვს, მე-5 თუ მე-6 კლასში ვიყავი, შემოწმებაზე მოვიდნენ და დამმალეს – მე არ მქონდა უფლება, მესწავლა; მამაჩემს უფლება არ ჰქონდა დასწრებოდა მშობელთა კრებას.

მიზეზი – ძველი მთავრობის წარმომადგენელი იყო. კირნათი, აჭარისწყალი, მაჭახლის ხეობა შედიოდა ქედის მაზრაში, სადაც მამაჩემი იყო ყადი. ყადი ნიშნავს რაიონის სასამართლოს თავმჯდომარეს. რევოლუცია რომ მოხდა და თანდათანობით კომუნისტური პარტია მიიწევდა აღმა – ქედაში ავიდა, შუახევში ავიდა, ხულოში ავიდე, ორხელისუფლებიანობა რომ შეიქმნა ქედაში, მამაჩემი გამოიქცა. გამოიპარა. მაინც მოაკითხეს და დეიჭირეს“, – ამბობს ზურაბ წითელაძე.

მისი თქმით, დაკავების საფუძვლად პროკლამაციები გამოიყენეს, რომელიც თავადვე „ჩაუდეს“. შედეგ აწამეს, ბოლოს კი დახვრეტა მიუსაჯეს, რისგანაც სიმამრმა იხსნა.

„მამა გადაარჩინა სიმამრმა. შემთხვევით, მეგობარი ჰყავდა ჩეკისტებში – ახლა უსაფრთხოების სამსახურს ეძახიან, მაშინ ერქვა უშიშროება. თბილისში გადაყვანილ მამაჩემს, ჩაუსწრო და ჩამეიყვანა. მიუსწრო დახვრეტამდე. მანამდე აწვალეს – ბოდიში თქვენთან და კბილები დათხარეს, ბოთლზედ დასვეს მამაჩემი. გამოსატეხად, ვითომ. პროკლამაციები დაუდეს მამაჩემს. ბუხარში ჩამოუკიდეს. დასაჭერად რომ მოვიდნენ, სანამ მამას ბორკილებს გაუკეთებდნენ მანამდე ბუხარს ეცნენ და პროკლამაციები ჩამეიღეს. ასე დეიჭირეს მამაჩემი“, – გვიყვება ზურაბ წითელაძე.

შუქრი წითელაძე 1947 წელს გარდაიცვალა, ზურაბი მაშინ 10 წლისაც არ იყო. ოჯახი მამის გარდაცვალების შემდეგაც გრძნობდა წნეხს საბჭოთა ხელისუფლებისგან.

„სიმამრმა გადაარჩინა, სიცოცხლე შეუნარჩუნა, მაგრამ ხმა წაართვეს. კოლექტივში არ ვიყავით. მამა რომ მოკვდა, მერე შევედით კოლექტივში. ისიც წვალებით. არ გღებულობდნენ რაიონში. საოლქო კომიტეტის მდივანი იყო ბეჭვაია, სამეგრელოდან მოვლენილი, იმასთან მივიდა ბიძაჩემი, დედაჩემი წეიყვანა, ელაპარაკენ და ისე მიგვიღეს. მამა გადარჩა დახვრეტას, მაგრამ ცხოვრებისთვის ყოველგვარი უფლებები წართმეული ჰქონდა. მაგალითად, გადასახადს ორმაგს ვიხდიდით“, – იხსენებს ის.

მამის გარდაცვალებიდან დაახლოებით 30 წლის შემდეგ, 1970-იან წლებში ზურაბ წითელაძემ მისი რეაბილიტაცია შეძლო. საბჭოთა ხელისუფლებამ აღიარა, რომ ის უსამართლოდ იყო დასჯილი და შეზღუდული. პედაგოგს გული სწყდება, რომ ვერ მოიპოვა ოფიციალური მტკიცებულებები, რომლითაც დაადასტურებდა, რომ არა მხოლოდ მამა, არამედ მთელი მისი ოჯახი იყო რეპრესიების მსხვერპლი.

• საზღვრის გახსნა

საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ, როცა დამოუკიდებელ საქართველოსა და თურქეთს შორის მიმოსვლა შესაძლებელი გახდა, ზურაბის ძმები, მურადი და ომერი საზღვარზე გადავიდნენ და მამიდების შთამომავლები მოძებნეს. ზურაბს გული სწყდება, რომ მამიდაშვილებმა მათთან კომუნიკაციისა და ნათესაური ურთიერთობების აღდგენის შესაძლებლობას დიდი ენთუზიაზმით არ შეხვდნენ.

„ჩემს მამიდებს შვილიშვილები და  შვილთაშვილები ჰყავთ. საზღვრები რომ გაიხსნა, ჩემი ძმები იყვნენ გადასულები. ქართული იციან, მარა გათურქებული არიან – ვინმეს არ ცნობენ, არ უნდებიან მიხვიდე-მოხვიდე, არ გვესტუმრნენ, ჩვენ ვესტუმრეთ – დიდი ყურადღება არ მოგვაქციეს. მეც დამაინტერესა, მაგრამ აგენი რომ იყვნენ და ყურადღება არ მიაქციეს, მეც არ ვისურვე გადასვლა. არ აინტერესებს კაცს და ძალით ხომ ვერაფერს იზამ?!”, – ამბობს ზურაბ წითელაძე.

საბჭოთა კავშირის დაშლას დადებით მოვლენად აფასებს. ბრაზობს მათზე, ვინც საბჭოთა წარსულს დადებითად იხსენიებენ.

„300 წელზე მეტი ოსმალებმა იბატონეს. მერე, რუსებმაც ბევრი გავლენა მოახდინეს. ხალხი დაჩაგრეს რუსებმა, მონა-მორჩილი გახადეს. მერე და მერე, ჩვენები კომუნისტურ პარტიაში შევდენ  – ორჯონიკიძე, ფილიპე მახარაძე, მაგენი … ქართველები წუუძღვენ რუსებს წინ და ორჯონიკიძემ და მახარაძემ შამეიყვანეს საქართველოში რუსები. ლენინს მიწერეს, თბილისის თავზე წითელი დროშა ფრიალებს, გაუმარჯოს საბჭოთა საქართველოსო.

ვიღაცები ამბობენ, კაი დრო იყოო. მაგას იმიტომ ფიქრობენ, რომ გაყიდეს საქართველო, გახდენ კომუნისტები და აწვალებდნენ ხალხს. ვისთვის იყო კაი? მათთვის“, – ამბობს 88 წლის კაცი.

• 45 წელი სკოლაში და პენსიაზე გასვლა

ზურაბ წითელაძე თავისი კლასის გამოშვების ფოტოს გვაჩვენებს. „კირნათის საშუალო სკოლის პირველი გამოშვება“ – აწერია ფოტოს, რომელიც 1959 წელსაა გადაღებული. მასზე 30-მდე ადამიანია გამოსახული – მოსწავლეები, რომლებმაც პირველებმა დაასრულეს სოფელ კირნათის სკოლა და მათი მასწავლებლები.

„აქედან არცერთი აღარაა ცოცხალი ჩემ გარდა. მე ვარ ბოლო“, – გითხრა მას შემდეგ, რაც ყველას სახელი ჩამოგვითვალა და თითოეულ მათგანი გაიხსენა.

გაიხსენა, რომ სკოლაში სწავლისას „ჭვარტლიანი ლამპით ბუხარში შევძვრებოდი და გაკვეთილებს ვამზადებდი. აქეთ რომ გამომეტანა, ჭვარტლი მოედებოდა სახლ-კარს. გაჭირვება იყო”.

სკოლის დასრულების შემდეგ ჯარში წავიდა – 8 თვე აზერბაიჯანში, 2,5 წელი კი ურალში გაატარა. დაბრუნების შემდეგ ბათუმში დასახლდა, სადაც ჯერ სატვირთო მანქანის მძღოლად მუშაობდა, შემდეგ ბავშვთა პოლიკლინიკაში – იქაც მძღოლად. პარალელურად სწავლობდა ე.წ. დაუსწრებელ განყოფილებაში გეოგრაფიის ფაკულტეტზე, შემდეგ კი მშობლიურ სოფელში დაბრუნდა. 1979 წლიდან კირნათის თემში შემავალ, სოფელ შუშანეთის დაწყებით სკოლაში ასწავლიდა. 2019 წელს, 81 წლის ასაკში სწავლებას თავი დაანება და პენსიაზე გავიდა. სკოლაში, სადაც 45 წელი გაატარა, ახლა მისი შვილი ასწავლის.

„ჯერ ვიყავი რიგითი მასწავლებელი, მერე გამგე მასწავლებელი. ბოლოს დირექტორი და მერე პენსიაში გავედი“, – გვიხსნის ის.

პენსიაზე გასვლამდე სოფლის სამი თაობის მასწავლებელი იყო – ასწავლიდა მისი პირველი მოსწავლეების შვილიშვილებსაც. ფაქტობრივად, მთელი სოფელი მისი ყოფილი მოსწავლეა. ამის შესახებ საუბრისას გულისწყვეტა შეეტყო.

„მე სამი თაობა გამოვზარდე, მაგრამ ვინ გიფასებს ახლა?! ჩაბარდა ისტორიას. რამე დაგჭირდეს, მიხვალ – არა. რამე დახმარებას არ გიგიკეთებენ“, – გვითხრა მოკლედ. ამ თემაზე საუბრის გაგრძელება აღარ ისურვა.

გვითხრა, რომ ჰყავს 5 შვილი, 11 შვილიშვილი და 4 შვილთაშვილი. დროს ძირითადად სახლში და მის შემოგარენში ატარებს.

„ხანდახან ბაღჩაში ჩევპარები და მიშლიან“, – გაგვიმხილა სიცილით.

• იმედი

ზურაბ წითელაძე ამბობს, რომ უკეთესი მომავლის შესაქმნელად ახალგაზრდებმა წარსულის გამოცდილება უნდა იცოდნენ. გვითხრა, რომ ამიტომ მოგვიყვა დეტალურად მისი ოჯახის და სოფლის ისტორია.

„მომავალმა თაობამ უნდა იცოდეს ვინ ვყავით, დღეს ვინ ვართ და ხვალ ვინ ვიქნებით. ამიტომაა საჭირო ისტორიის ცოდნა. ბევრი გარბის სოფლიდან. სულ არ მომწონს ეს. სოფელი საჭიროა. სოფელში უნდა იცხოვრო. სოფელმა გამზარდა მე. აქ დევბადე, აქ გევზარდე. დღეს დაცლილია. სოფელში რომ გაიარო და დეელაპარიკო, ვინმე არ არის. წასულია აქიდან ყველა, – ამბობს ზურაბ წითელაძე.

ზურაბ წითელაძე მხარს უჭერს საქართველოს გაწევრიანებას ევროკავშირში და დაბეჯითებით გვეუბნება, რომ ეს აუცილებლად მოხდება.

„ევროპული ქვეყანა ჯობია. ყოველნაირად დაცულები ვიქნებით. დღეს საქართველო საშიშროების ქვეშაა. რუსებისგან, ძირითადად და თურქებისგან კიდევ. ევროპული ცხოვრება თავისუფალი ცხოვრებაა. დღეს ჩვენც თავისუფლება ვართ, დამოუკიდებელი ქვეყანა გვაქვს. მართალია, ჯერ სახელმწიფო არაა აწყობილი იმ დონეზე, რომ ევროპა მიიღოს, მაგრამ შევალთ, ევროპაში შევალთ, აუცილებლად“, – ამბობს 88 წლის ზურაბ წითელაძე.

თვითმხილველის ინფორმაციით ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ერგესთან ორი მსუბუქი ავტომანქანა შეეჯახა ერთმანეთს, დაშავებულები კლინიკაში გადაიყვანეს.

ადგილზე მობილიზებული იყო სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ჯგუფი და პოლიცია.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით საავადმყოფოში გადაიყვანეს ორი ახალგაზრდა კაცი, მათგან ერთი მსუბუქად არის დაშავებული, მეორე შედარებით მძიმედ,  მის სიცოცხლეს საფრთხე არ ემუქრება.

შსს-ს ინფორმაციით, მომხდარ ფაქტზე ძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლით დაიწყო. ეს მუხლი ტრანსპორტის მოძრაობისას უსაფრთხოების წესების დარღვევას გულისხმობს, რამაც ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა გამოიწვია.

სახელმწიფოს საკუთრებაში ცალკე საკადასტრო კოდად დაარეგისტრირეს ნაკვეთი მდინარე ჭოროხზე, რომელიც ბათუმი-სარფის ახალი ავტომაგისტრალის პროექტის არეალშია და სადაც საავტომობილო ხიდი უნდა აშენდეს.

ახალი ხიდი მდინარე ჭოროხზე მოქმედი [ე.წ. გონიოს] ხიდიდან ზემოთ, დაახლოებით 2,4 კილომეტრით იქნება დაშორებული.

ხიდი ბათუმის შემოვლით გზას ქალაქის სამრეწველო ზონიდან დააკავშირებს გვირაბს, რომლის მშენებლობაც ხელვაჩაურის სოფელ ახალსოფელში დაიწყება.

ბათუმი-სარფის ახალი ავტომაგისტრალი სწორედ ახალ ხიდზე და გვირაბში გაივლის.

ახალი გვირაბი, რომლის მშენებლობა სოფელ ახალსოფლის ტერიტორიაზე დაიწყება, სარფში, ანდრიას ჩანჩქერის მიმდებარედ გამოვა. ამ გვირაბის სიგრძე პროექტის მიხედვით 7,6 კილომეტრი იქნება

პროექტის გამო კერძო საკუთრების გამოსყიდვა უკვე დაწყებულია, ზოგან კი ექსპროპრიაცია გახდა საჭირო.

ბათუმი-სარფის გზის პროექტის ფარგლებში მომზადებული მიწის შესყიდვისა და განსახლების გეგმის თანახმად, გზის განთავსების ზოლში მოქცეულია კერძო საკუთრებაში/სარგებლობაში არსებული 117 მიწის ნაკვეთი, 9 საცხოვრებელი სახლი, 10 ბინა/არასაცხოვრებელი ფართობი, 27 კომერციული/ადმინისტრაციული შენობა და 37 დამხმარე ნაგებობა.

„მიწის შესყიდვისა და განსახლების გეგმის თანახმად, ჯამური საკომპენსაციო თანხა მიწის ნაკვეთებისათვის შეადგენს 61 410 384 ლარს, ხოლო შენობა-ნაგებობებისათვის – 44 630 671 ლარს. მიწის შესყიდვისა და განსახლების გეგმის განხორციელება დაიწყო 2025 წლის აგვისტოს თვეში“, – აღნიშნულია გზების დეპარტამენტისგან „ბათუმელებისთვის“ 2025 წლის 11 სექტემბერს გამოგზავნილ წერილში. 

ავტობანი, გვირაბიდან თურქეთის საზღვრამდე მონაკვეთში, ბათუმი-სარფის არსებულ გზას დაემთხვევა.

დოკუმენტების მიხედვით ახალ გზას სარფის პლაჟთან შეხება არ ექნება.

პროექტით, ზღვის სანაპირო ზოლში დაგეგმილია დარღვეული ნაპირდამცავი კონსტრუქციის შეკეთება. ასევე, ზოგ ადგილებში სანაპიროს დიდი ზომის ლოდებით და ტეტრაპოდებითაც გაამაგრებენ.

ბათუმი-სარფის ავტობანის მშენებლობა 2031 წელს უნდა დასრულდეს, თუმცა მშენებელ კომპანიასთან ხელშეკრულება ჯერ გაფორმებული არ არის.

მიუხედავად ამისა, ბათუმი-სარფის ახალი გზის მშენებლობასთან დაკავშირებით „ოცნების“ მთავრობის ინფრასტრუქტურის მინისტრმა განაცხადა, რომ რამდენიმე კვირაში გვირაბის მშენებლობა დაიწყება.

ამ თემაზე ვრცლად:

საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევისთვის ჯარიმებიდან 2026 წლის ბიუჯეტში, 6 თვეში, 148 მილიონი ლარი შევიდა.

სახელმწიფო ხაზინის ანგარიშის მიხედვით ამ თანხიდან 59.3 მილიონი ცენტრალურ ბიუჯეტში, 89 მილიონი კი – თვითმმართველი ქალაქების ბიუჯეტში შევიდა.

მათ შორის, პარკირების წესების დარღვევის გამო ჯარიმამ 11 მილიონ 193 937 ლარი შეადგინა;

უბილეთოდ მგზავრობის გამო გადახდილი ჯარიმებიდან ბიუჯეტში 1 მილიონ 660 792 ლარი გადაიხადეს, საქალაქო რეგულარული სამგზავრო გადაყვანის პირობების დარღვევის გამო კი – 82 044 ლარი.

ფინანსთა სამინისტროს ხაზინის ანგარიშის მიხედვით შემოსავალი ავტომობილის გაჩერების წესების დაუცველობისათვის ბიუჯეტში შევიდა 20 მილიონ 099 941 ლარი.

თვითმმართველობის მიერ განსაზღვრულ გზებზე დადგენილი ავტობუსების გაჩერების ადგილების გარდა სხვა ადგილებზე გაჩერება ან ავტობუსების გაჩერების ადგილებზე სხვა სახის სატრანსპორტო საშუალების გაჩერება – დგომისათვის ბიუჯეტში 52 757 ლარი გადაუხდიათ.

ველობილიკზე ან ველოსიპედის მოძრაობის ზოლზე ველოსიპედის გარდა სხვა სახის სატრანსპორტო საშუალების მოძრაობის, გაჩერების ან დგომისათვის ან სატრანსპორტო საშუალების გზაზე გაჩერება – დგომისათვის სატრანსპორტო საშუალების რეგისტრაციის ნომრის (სახელმწიფო სანომრე ნიშნის ან ნიშნების), შიდა ტრანზიტის, ტრანზიტული ნომრის ან TEST ნომრის გარეშე – 1 მილიონ 173 940 ლარია გადახდილი.

ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების მიზნით სატვირთო ავტომობილის [N1, N2 და N3 კატეგორიების] მოძრაობა ან ეკონომიკური საქმიანობის განსაზღვრული ადგილის ან/და დროის დარღვევისათვის ბიუჯეტში 651 335 ლარი გადაუხდიათ.

10 ივლისს ბათუმში, იაშვილის სახელობის ბათუმის დედათა და ბავშვთა ცენტრალურ ჰოსპიტალში ქალის რძის პირველი ბანკი გაიხსნა.

ეს პირველი შემთხვევაა როცა საქართველოში და რეგიონში ქალის რძის ბანკი იხსნება. როგორც ბათუმის ბავშვთა ჰოსპიტლის ადმინისტრაცია განმარტავს, ახალი პროექტი მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს ახალშობილთა ინტენსიური მოვლის ხარისხის გაუმჯობესებას.

დედის რძე განსაკუთრებით აუცილებელია იმ ჩვილებისთვის, რომლებიც სიცოცხლის პირველივე დღეებიდან განსაკუთრებული სამედიცინო მხარდაჭერა სჭირდებათ.

საქართველოში და აჭარის რეგიონში პირველი რძის ბანკის პირველი დონორი 34 წლის ბათუმელი ხათუნა ფაღავაა.

ხათუნა დედა მესამედ 5 ივნისს გახდა. სწორედ მესამე ფეხმძიმობისას აღმოაჩნდა ჭარბი რძე და მიიღო შეთავაზება კლინიკისგან, რომ დედის რძის პირველი დონორი გამხდარიყო.

რა არის საჭირო იმისათვის რომ დონორი გახდე და რა პროცედურას გადის ქალის რძე, სანამ ის საჭიროების მქონე ახალშობილამდე მივა, ამის შესახებ „ბათუმელები“ დედის რძის პირველ დონორ ქალს, ხათუნა ფაღავას ესაუბრა.

• ქალბატონო ხათუნა, როგორ გაიგეთ, რომ დედის რძის დონორობა იყო შესაძლებელი საქართველოში?

ამჟამად ლაქტაციას გავდივარ ჩემი მესამე შვილის წყალობით, რომელიც შემეძინა ხუთ ივნისს. გამოწერის დღეს როცა უკვე დაწყებული მქონდა ჰიპერლაქტაცია, ექიმმა მითხრა, რომ იგეგმებოდა რძის ბანკის გახსნა და შემეძლო ვყოფილიყავი დონორი.

• თქვენი პირველი რეაქცია რა იყო, როდესაც შემოგთავაზეს დონორობა, რა დრო დაგჭირდათ დასათანხმებლად?

პირველი ბავშვის გაზრდა მომიწია „ფორმულით“ რაღაც მიზეზების და სირთულეების გამო, ახალბედა და გამოუცდელი დედა ვიყავი. მეორე ბავშვზე ძალიან ბევრი ინფორმაცია მოვიძიე და დავაგროვე. ვიცოდი, თუ რაოდენ მნიშვნელოვანი იყო ჩვილისთვის დედის რძე. როცა გავიგე რძის ბანკის შესახებ, უყოყმანოდ დავთანხმდი, არც კი მიფიქრია, იმიტომ რომ ამით დღენაკლულ პატარებს გამოკვებავენ.

• რას ნიშნავს თქვენთვის ეს ფაქტი, რომ საქართველოში პირველი რძის ბანკის პირველი დონორი ხართ?

ძალიან მიხარია, რომ ჩემი წვლილი შემაქვს ამ კარგ საქმეში და შესაძლებლობა მომეცა მცირედით დავეხმარო პატარებს. ვფიქრობ, რაც უფრო მეტი მეძუძური დედა გაიგებს რძის ბანკის არსებობის შესახებ და გამოთქვამს სურვილს დონორობაზე, მით უკეთესი იქნება პატარებისათვის.

თან ძალიან მადლიანი საქმეა.

• თავად პროცესი რომ აღგვიწეროთ დონორობის, რა დროს მოითხოვს ქალისგან?

რძის შეგროვება ხდება შესაბამისი წესების დაცვით. სტერილური რძის საწველით ყოველდღიურად ვაგროვებ, ვასხამ ისევ კლინიკის მიერ მოწოდებულ რძის პაკეტებში და ვყინავ მინუს-მაცივარში. პაკეტებიდან უნდა გამოიტუმბოს ჰაერი მაქსიმალურად, უნდა იყოს შენახული საკვები პროდუქტებისგან იზოლირებით, მაგალითად, თავდახურულ კონტეინერში შეუძლიათ გაყინონ რძის პაკეტები.

სამ-ოთხ დღეში ერთხელ ვუკავშირდები პერსონალს და თერმობოქსით მიაქვთ გაყინული პაკეტები.

დედებს, რომლებსაც სურთ დონორობა და ასევე დედებს, რომლებსაც აინტერესებთ რა პროცესს გადის რძე, სანამ მათი პატარა გამოიკვებება, ვეტყვი შემდეგს:

პირველ რიგში დონორი იტარებს კვლევებს, შემდეგ იღებს თანხმობას რძის დონორობაზე, შემდეგ აბარებს შეგროვებულ რძეს და უკვე ჩაბარებულ რძეს უტარდება ცალკე კვლევა ბაქტერიოლოგიაზე. ამის შემდეგ რძე გაივლის პასტერიზაციას.

ყველა პროცედურა ტარდება ევროპული სტანდარტებით და მკაცრად კონტროლდება.

მე ორივე გამოვცადე, ხელოვნური კვებაც და ლაქტაციაც. პირველი შვილი „ფორმულით“ გამოვკვებე, ხოლო დანარჩენ ორზე გავდივარ ლაქტაციის პროცესს. დედები, რომლებსაც არ მიეცათ საშუალება რომ ბავშვი ბუნებრივი რძით გამოეკვებათ, თავს იდანაშაულებენ ხოლმე… როგორც მე ვიყავი  პირველ ბავშვზე… მაგრამ მთავარია პატარას ჰყავდეს ბედნიერი დედა. ამის ხაზგასმა მინდა პირველ რიგში. ხელოვნურით გამოიკვებება თუ ლაქტაციით, დედებმა თავი არ დაიდანაშაულონ ამაში.

მეორეს მხრივ, მე ვხედავ განსხვავებას. ვინაიდან პირველი შვილი „ფორმულით“ გავზარდე, მომიწია შეჯახება კუჭ-ნაწლავის პრობლემებთან. დანარჩენ ორ ბავშვზე არ მქონია მსგავსი პრობლემა.

ბუნებრივი კვება გავლენას ახდენს ძილის პროცესზეც. ლაქტაციის დროს ჩემთვის უფრო მარტივია ბავშვის დაძინება. გავლენა აქვს ჯანმრთელობაზეც.

აი, ჩვილობაში მქონდა მეორე ბავშვზე რაღაც პრობლემა, ვირუსი და ვფიქრობ, ალბათ ხელოვნურზე რომ ყოფილიყო, გამოჯანმრთელების პროცესი უფრო რთული იქნებოდა.

• ეს პირველი შემთხვევაა, როცა საქართველოში რძის ბანკი გაიხსნა. თქვენი აზრით, რატომ არის მნიშვნელოვანი მსგავსი ბანკების არსებობა სხვა რეგიონებშიც?

ძალიან კარგი იქნება თუ სხვა რეგიონებშიც ექნებათ დღენაკლულ ჩვილებს დედის რძით გამოკვების საშუალება. როგორც ვიცი, ისეთი დღენაკლული ბავშვები იკვებებიან დონორის რძით, რომლებსაც აქვთ სხვადასხვა ჯანმრთელობის პრობლემა, მაგალითად, კუჭ-ნაწლავის და ასე შემდეგ.

დედებს, რომლებიც ფიქრობენ, რომ სხვისი რძე არ არის სასარგებლო მათი შვილისთვის, ვეტყვი, რომ დონორის რძე ვრცელ გზას და პროცედურას გადის, სანამ მათ პატარასთან მოხვდება. ეს ხდება ევროპული სტანდარტებით და რძე იმდენ პროცედურას გადის სანამ პატარამდე მივა და იმდენ კვლევას გადის თუნდაც დონორი, რომ ნამდვილად არ წარმოადგენს საშიშროებას.

დედის რძის ბანკი ბავშვთა ჰოსპიტალში აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრმა გახსნა.

„მაღალი რისკის ახალშობილთა დედის რძის ბანკით უზრუნველყოფა“ – ასე ეწოდება პროგრამას, რომლის ფარგლებშიც გაიხსნა დედის რძის ბანკი.

პროგრამით ისარგებლებენ მაღალი რისკის ახალშობილები, რომელთა შერჩევა განსაზღვრული სამედიცინო რისკ-ფაქტორების მიხედვით მოხდება.

ქალის დონორული რძე გაიცემა ნეონატალური სერვისის მიმწოდებელი სამედიცინო დაწესებულების მოთხოვნის საფუძველზე, ვაუჩერული სისტემის გამოყენებით.

24 ივლისს, ღამით, მთელ საქართველოში ელექტროენერგია დაახლოებით 5 საათით გაითიშა. დენი არ მიეწოდებოდა არცერთ სტრატეგიულ ობიექტს. გასვლა ვერ შეძლო თბილისი-ბათუმის მატარებელმა. ამ დროის მანძილზე არცერთ ოფიციალურ უწყებას არ გაუკეთებია განმარტება, რამ გამოიწვია მთელი ქვეყნის ჩაბნელება.

რამდენად მოწყვლადია ქვეყნის ენერგოსისტემა და რას შეიძლება გამოეწვია მასობრივი გათიშვა ქვეყანაში? – ამ თემაზე „ბათუმელები“ ენერგეტიკოს მურმან მარგველაშვილს ესაუბრა.

• ბატონო მურმან, რა არის თქვენი ვერსია, რის გამო გაითიშა ქვეყნის ელექტროსისტემა ამდენი ხნით და რატომ არ გაკეთდა ამაზე განმარტება შესაბამისი უწყებების მხრიდან?

ცხადია, ნორმალური არ არის, თუმცა გამონაკლისი შემთხვევაა. ეს არის სისტემური ავარია, რომელიც უკიდურესად იშვიათად ხდება, მაგრამ ამისგან არ არის დაზღვეული არცერთი ქვეყანა და არცერთი ენერგოსისტემა – ეს არის უამრავი ერთმანეთთან დაკავშირებული, დაძაბულ და ცვალებად რეჟიმში მომუშავე კომპონენტების ერთობლიობა.

ხაზებია, ტრანსფორმატორებია, სარელეო დაცვაა, გენერატორები და ასე შემდეგ. უამრავი ერთმანეთთან დაკავშირებული დინამიკური კომპონენტია. ამ სისტემის მედეგობის უზრუნველყოფა, დიდი საინჟინრო დარგია და ამას ემსახურება სარელეო დაცვა.

მაგრამ შეიძლება იყოს როგორც ბუნებრივი მოვლენა, ასევე ადამიანური შეცდომაც, რაღაც ტექნიკური დაზიანება, რომელიღაც ამ დანადგარიდან, მაგრამ ეს პირველწყარო უნდა ყოფილიყო აღმოფხვრილი სწრაფად.

• თქვენ ამბობთ, რომ რაღაცამ არ იმუშავა, მაგრამ შეიძლება, რომ არავინ იცოდეს რამ არ იმუშავა?

ამის გამოკვლევა, თუ რატომ მოხდა ეს ავარია, ჩვეულებრივი სტანდარტული პროცედურაა და მიღებული პრაქტიკაა, რომ ასეთი განსაკუთრებული ავარიების შემდეგ შეისწავლონ და გაითვალისწინონ შემდგომ მუშაობაში. ცალსახა პასუხი შეიძლება მაინც არ იყოს, მაგრამ იყოს რაღაც შეფასება, რომ ვთქვათ, აქ სხვანაირად იქნებოდა უკეთესი. ამისგან არ არის დაცული არცერთი ქვეყანა.

• რომელი ქვეყანა გათიშულა ამდენი ხნით, რა გაქვთ მხედველობაში?

2025 წლის აპრილში ერთად გაითიშა მაგალითად პორტუგალია, ესპანეთი და საფრანგეთის ნაწილი. 10-12 საათი იყო გათიშული ესპანეთი, როგორც მახსოვს.

• არც იქ გაუკეთებია ხელისუფლებას რაიმე განმარტება ამ 12 საათის განმავლობაში?

ამდენი არ ვიცი, მაგრამ რა თქმა უნდა, ინფორმირება სჯობს. ასეთ დროს უნდა იმუშაოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურებმა და დროულად აცნობონ მოსახლეობას. უთხრან, რომ შეიძლება ისევ განმეორდეს ან არ განმეორდეს. ახსნა-განმარტება ყოველთვის საჭიროა. შეიძლება დივერსია იყოს, რა ვიცი, ყველაფერი ხდება.

• ითქვა, რომ ენგურჰესზე იყო პრობლემა. რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიაზე. თქვენ თუ გაქვთ ამაზე რაიმე ვერსია?

არაფერი ვიცი ამაზე და ნუ ვიჩქარებთ დასკვნების გაკეთებას. როგორც ვთქვი, ეს არის ერთიანი, დაკავშირებული სისტემა, შეიძლება ერთმა მოვლენამ გამოიწვიოს მეორე, იმას მესამე მოჰყვეს და ასე შემდეგ. ამიტომ ეს არ უნდა იყოს პოლიტიზების საგანი. შეუძლიათ აგვიხსნან, დაგვამშვიდონ, უფრო გასაგები იქნება.

• მაგალითად, დივერსია რომ მოაწყოს რუსეთმა ენგურჰესზე, პრევენციის რა ზომები არსებობს ქვეყანაში?

ასე პირდაპირ არ არის რუსეთის კონტროლის ქვეშ, მაგრამ გავლენა აქვს. მაინც და მაინც ენგურჰესზე დივერსია არც დასჭირდება რუსეთს, თუკი ამას მოინდომებს. სხვა ადგილებშიც შეძლებს. გადამცემ ხაზთან, 100 მეტრში არიან თუ 400 მეტრში – აგერ ტანკები უყენიათ შიდა ქართლში.

• ეს ნიშნავს, რომ ენერგოუსაფრთხოების თვალსაზრისითაც, როგორც სახელმწიფო მოწყვლადი ვართ?

მოწყვლადი ყველაა, მაგრამ ეს არ არის ენერგოუსაფრთხოების თემა ამ წუთში. ჯერ, სანამ არ ვიცით რა მოხდა. ეს არის უფრო ტექნიკური საკითხი, ამიტომ დაველოდოთ ტექნიკურ  შეფასებას და თუ რაიმე მოსათხოვია, მოვითხოვოთ განმარტება პასუხისმგებელი პირების მხრიდან.

• თქვენ ამბობთ, რომ არ ვიცით რა ხდება, მაგრამ თან ამბობთ, რომ ეს ტექნიკური საკითხია. თუ არ ვიცით რა მოხდა, მაშინ როგორ ვამბობთ, რომ მხოლოდ ტექნიკური საკითხია და არა პოლიტიკურიც?

გასაგებია, მაგრამ სანამ არ ვიცით, არ შეგვიძლია, რომ პოლიტიკური საკითხი დავარქვათ.

ის, რომ სისტემა ჩაქრა, ეს ჯერჯერობით არანაირ მინიშნებას არ შეიცავს არც ენერგეტიკულ უსაფრთხოებაზე, არც პოლიტიკაზე. ეს მინიშნება არის, რომ რაღაცამ არ იმუშავა სისტემაში.

ჯერ გავიგოთ რამ არ იმუშავა და მერე გავაკეთოთ დასკვნები. თუ ეს იყო გამოწვეული დივერსიით, ან ვიღაცის უცოდინარობით, ეს დასკვნა უნდა დაიდოს.

შეიძლება ეს იყოს დაგეგმვის შეცდომა, ათასი რამე შეიძლება იყოს. შეიძლება იყოს ახალი რეჟიმი, რომელიც არ ჰქონდათ გათვალისწინებული საერთოდ.

თვითონ ენერგოსისტემის მესვეურები უყურებენ ხოლმე სხვადასხვა ავარიულ სიტუაციას და გეგმავენ, როგორ უნდა აღმოიფხვრას პრობლემა.

• მინიმუმ 4 საათის განმავლობაში ელექტროენერგიის გარეშე იყო სტრატეგიული ობიექტები, მათ შორის საავადმყოფოები, რკინიგზა – რაში ვართ სუსტები, რა აჩვენა ამ ყველაფერმა?

თვითონ ენერგოსისტემაში არის გათვალისწინებული უამრავი დაცვის მექანიზმი, რომელმაც უნდა უზრუნველყოს ის, რომ თუ ქსელის ერთ ადგილას დაზიანდა, გენერატორი ამოვარდა ვთქვათ სადღაც, უნდა ჩაირთოს სხვა, სარეზერვო გენერატორი.

სავარაუდოდ, ამის პრობლემა იყო. მეორეა ის, რომ თუ რომელიღაც გადამცემი ხაზი ამოვარდა სისტემიდან, მაშინ სხვა ხაზებმა უნდა აიღოს ის ტვირთი და ასე შემდეგ. ამას ავტომატურად აკეთებს სარელეო შესაბამისი დაცვის სისტემები და ამის გათვლა ხდება წინასწარ.

ავარიები ხშირად არის სისტემაში, უბრალოდ დაცვითი სისტემა მუშაობს, გადართვები ხდება და ჩვენ ვერ ვიგებთ ამას. ბევრი რამ შეიძლება მოხდეს ხაზზე, მეხი დაეცეს და ასე შემდეგ.

ახლაც, რაღაც ასეთმა დაცვამ ვერ იმუშავა და ამიტომ გამოირთო სისტემა. ვაცალოთ, იმუშაონ პროფესიონალებმა და სწორი, პროფესიული დასკვნა დადონ.

ჩვენ მოვთხოვოთ ის, რომ სამინისტრო იქნება თუ სემეკი, თუ თვითონ ელექტროსისტემა, მოახდინონ მოსახლეობის ინფორმირება, რომ ეს აჟიოტაჟი არ იყოს.

პრევენციული ღონისძიება არის ის, რომ მაგალითად იგივე ენგურჰესზე ერთი გენერატორი თუ გამოირთო, მეორე უნდა ჩაირთოს. ენგურჰესი არის ხუთი აგრეგატი და ერთი ყოველთვის შეიძლება იყოს გაჩერებული, თუ სხვა გამოირთო, ეს ჩაირთვება. რაღაც მოხდა ტექნიკურად, რომ ვერ ჩაირთო. არც ის ვიცით, იყო თუ არა ეს ენგურჰესზე.

ნუ გავაკეთებთ ზედაპირულ დასკვნებს. ტექნიკურმა პერსონალმა თავისი საქმე უნდა შეასრულოს, პოლიტიკური პასუხისმგებლობის ხელისუფლებამ მოსახლეობას დროული და სწორი ინფორმაცია უნდა მიაწოდოს.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ უცხო ქვეყნის ტერორისტულ ორგანიზაციაში გაერთიანების და ტერორისტულ საქმიანობაში დახმარების ფაქტზე ორ პირი დამნაშავედ ცნო.

საუბარია ბათუმში, 2026 წლის მარტში დაკავებულ პირებზე, რომელთაგან ერთი საქართველოს მოქალაქეა, მეორე კი – უცხო ქვეყნის. სპეცოპერაცია ბათუმში სუს-მა ჩაატარა.

„მტკიცებულებებით დადასტურდა, რომ უცხო ქვეყნის ერთი მოქალაქე და საქართველოს ერთი მოქალაქე ტერორისტულ ორგანიზაცია „ისლამურ სახელმწიფოში“ გაერთიანდნენ, მისი ლიდერის წინაშე ერთგულების ფიცი დადეს და ტერორისტული საქმიანობაში დახმარების მიზნით, მზად იყვნენ შეესრულებინათ ნებისმიერი დავალება. ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, სხვა მტკიცებულებებთან ერთად ამოღებულია ნივთები ტერორისტული ორგანიზაციის სიმბოლიკით“ – წერს პროკურატურა.

ბრალდებულებს ბრალდება სისხლის სამართლის კოდექსის 328-ე მუხლით (უცხო ქვეყნის ტერორისტულ ორგანიზაციაში გაერთიანება და ტერორისტულ საქმიანობაში მისი დახმარება) ჰქონდათ წარდგენილი.

სასამართლომ ორივე ბრალდებული დამნაშავედ ცნო წარდგენილ ბრალდებაში და სასჯელის ზომად 11-11 წლით თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა.

აჭარის მთავრობა ყიდის უმაღლესი საბჭოს ყოფილი შენობას ჩაქვში – 13 147 კვ.მეტრ მიწის ნაკვეთს და მასზე განლაგებულ შენობას, რომელიც 2508.53 კვ.მეტრია. პირობიანი აუქციონის საწყისი ფასით 5 მილიონ ლარია.

დაზუსტებული საწყისი ფასი 4 900 000 ლარია, ბიჯი 125 000 ლარი. აუქციონი 10 ივლისს გამოაცხადეს და 30 ივლისს უნდა დასრულდეს.

აუქციონის პირობის მიხედვით, მყიდველმა საბოლოო საპრივატიზებო საფასური აუქციონის დასრულებიდან 2 ეტაპად უნდა გადაიხადოს. კერძოდ, 2026 წლის პირველ ოქტომბრამდე საბოლოო საპრივატიზებო საფასურის არანაკლებ 30% უნდა გადაიხადოს, 2026 წლის პირველ დეკემბრამდე კი დარჩენილი საპრივატიზებო საფასური.

მყიდველს ასევე დაევალება შესაბამისი ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუგვიანეს ორი თვის ვადაში არანაკლებ 200 000 ლარის უპირობო და გამოუხმობი საბანკო გარანტიის წარმოდგენა.

შესაბამისი ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებიდან 18 თვის ვადაში კი მყიდველმა შესყიდული ქონების ზონისთვის დაშვებული ობიექტის მშენებლობის ნებართვის მიღება უნდა შეძლოს და 8 მილიონი ლარის ინვესტიცია განახორციელოს.

ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებიდან 36 თვეში კი, საკუთრებაში გადაცემულ ქონებაზე შესაბამისი შენობა-ნაგებობ(ებ)ის ექსპლუატაციაში მიღება უნდა უზრუნველყოს.

აჭარის უმაღლესი საბჭოს ჩაქვიდან ბათუმში 2020 წელს გადაიტანეს. საბჭო ბათუმში იმ შენობაში განთავსდა, სადაც მანამდე ბათუმის ხელოვნების სასწავლო უნივერსიტეტი, მანამდე კი – ქალაქის N1 საავადმყოფო იყო. ეს შენობა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.