Batumelebi

„აქამდეც მოთოვა რამდენჯერმე, მაგრამ საღამომდე გადნა, ახლა გაყინა კიდეც, ვეღარ გადნება ადვილად, დაახლოებით 10 – 15 სანტიმეტრი იქნება თოვლის სიმაღლე უკვე“ – ამბობს მერაბ სანიკიძე. ის გასული წლების მსგავსად, წელსაც კურორტ გომისმთაზე აპირებს გამოზამთრებას.

მერაბ სანიკიძის თქმით, კურორტამდე მისასვლელი გზა ჯერ არ ჩაკეტილა, ელექტროენერგია კი ოქტომბერში გათიშეს. კურორტის ყველა სახლი უკვე დაკეტილია – დამსვენებლებმა და მოიალაღეებმა გომისმთა სრულად დატოვეს.

„სამი ოჯახი ვართ მხოლოდ შემორჩენილი, ოზურგეთელები, გენერატორი გვაქვს და წყალიც მოდის. ყველაფერი უნდა შევავსოთ ახლა ზამთრისთვის, რადგან 15 ნოემბრის მერე საერთოდ აღარ იქნება გზა. გასულ ზამთარს, მაგალითად, 8 მეტრი თოვლი იყო აქ, საერთოდ აღარ ჩანდა სახლები,“ – გვიყვება მერაბ სანიკიძე.

2018 წლიდან მერაბ სანიკიძე კურორტ გომისმთაზე ზამთრის ტურიზმის განვითარებას თავისი ძალებით ცდილობს.

„ულამაზესი გარემოა თოვლშიც, აქ ვინც ამოდის ფეხით, ძალიან დაქანცულია, მაგრამ მერე სახლში აღარავინ შემოდის, სულ გარეთ არიან.

როცა დიდია თოვლი, თხილამურებით უნდა წახვიდე, უკვე შესწავლილი მაქვს, როდის ღირს გასვლა – ორი დღე უნდა დაანათოს მზემ და მერე შეიძლება გაიარო თხილამურით, ოღონდ ერთი კილომეტრის გასავლელად დაახლოებით ერთი საათია საჭირო. დილით ადრე გავდივარ, რომ 10 საათი ვიარო და იმ მონაკვეთამდე მივიდე, სადაც ავტომანქანით დახვედრაა შესაძლებელი.

2016 წლის აპრილში გატესტეს პირველად აქ თოვლი სნოუბორდის მოყვარულებმა. უკვე ყველგან დამდნარი იყო თოვლი, აქ კი 2 მეტრი იყო, გაგიჟდნენ სიხარულით. ახლაც ვემზადებით სნოუბორდისთვის. ბევრს უყვარს გაუკვალავ თოვლში თხილამურებით სრიალი,“ – ამბობს მერაბ სანიკიძე.

მოსკოვი-ბათუმის თვითმფრინავი, ბათუმის აეროპორტის ინფორმაციით, დღეს, 10 ნოემბერს, 4 საათით დაგვიანებით ჩამოფრინდება. შესაბამისად, ასევე დაგვიანებით შეასრულებს რეისს ბათუმიდან მოსკოვის მიმართულებით.

კომპანია TAV Georgia-ში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ თვითმფრინავი 12:30-ის ნაცვლად ბათუმის აეროპორტში დაახლოებით 16:30 საათზე უნდა ჩამოფრინდეს. დაგვიანების მიზეზებზე კომპანიაში არ საუბრობენ.

რუსულ ტელეგრამ არხებზე გავრცელებული ინფორმაციით კი, რუსული ავიაკომპანიის – Red Wings-ის თვითმფრინავი, რომელიც ასრულებდა რეისს მოსკოვი-ბათუმი, აფრენიდან გარკვეული დროის შემდეგ უკან, დომოდედოვოს აეროპორტში დაბრუნდა. მათი ცნობით, ამის მიზეზად გარკვეული დეტალის ტექნიკური გაუმართაობა სახელდება.

განახლება: თვითმფრინავი ბათუმის აეროპორტში დაახლოებით 16:10 საათზე დაჯდა:

ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური აცხადებს, რომ „გადასახადის გადამხდელების მოტყუების მიზნით, შემოსავლების სამსახურის სახელით ვრცელდება ყალბი შეტყობინებები საგადასახადო დავალიანების თაობაზე.“

„აღნიშნული დოკუმენტები მოქალაქეებს ძირითადად მათ კუთვნილ სოციალურ ქსელებში (Facebook, Instagram, WhatsApp ) ეგზავნებათ და სხვადასხვა სახის საგადასახადო უზრუნველყოფის ღონისძიების თავიდან არიდების მცდელობას შეეხება.

შემოსავლების სამსახური მოუწოდებს მოქალაქეებს, გამოიჩინონ სიფრთხილე და ამგვარი საეჭვო შეტყობინების მიღების შემთხვევაში, სასწრაფოდ დაუკავშირდნენ შემოსავლების სამსახურის საინფორმაციო სატელეფონო ცენტრს 2 299-299.“ – აღნიშნულია შემოსავლების სამსახურის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

შემოსავლების სამსახური ასევე აცხადებს, რომ „მეწარმე სუბიექტს საგადასახადო ორგანოს წერილობითი გადაწყვეტილება/შეტყობინება პროცედურების სრული დაცვით, მხოლოდ ,,საქართველოს ფოსტის“ მიერ ან მის ავტორიზებულ გვერდზე ელექტრონულად ეგზავნება.“

ავტორი: ელიზა ეფაძე

_________________

1937-38 წლებში ათიათასობით ადამიანი საბჭოთა კავშირში ხალხის მტრად შერაცხეს და დახვრიტეს ან გადაასახლეს. 2017 წელს ბათუმთან რეპრესირებულთა მასობრივი სამარხები აღმოაჩინეს – ინფორმაცია ამის შესახებ 2019 წელს გავრცელდა. დახვრეტილთა შორის იყვნენ სხვადასხვა ეროვნების, პროფესიის ადამიანები, მათ შორის სასულიერო პირებიც.

რა ვიცით ამ სამარხების შესახებ და რატომ არის მნიშვნელოვანი საბჭოთა რეპრესიების შესწავლა? – ამ თემაზე ვესაუბრეთ ისტორიკოს ანტონ ვაჭარაძეს, რომელიც ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI), მეხსიერებისა და დეზინფორმაციის კვლევების მიმართულების ხელმძღვანელია და უშუალოდ იყო ჩართული ბათუმში რეპრესირებულთა სამარხის აღმოჩენასა და კვლევაში.

• 2019 წელს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ბათუმთან ახლოს აღმოაჩინეს 1937-38 წლებში დახვრეტილ პირთა სამარხები. არსებული მონაცემებით 1050 ადამიანზეა საუბარი. ბატონო ანტონ, რა ვიცით ამ ადამიანებზე, ვინ იყვნენ, რა ასაკის, რა სოციალური სტატუსის მქონე?

როცა ამდენ ადამიანზეა საუბარი, მათი დაყოფაც მრავალფეროვანია. ყველანაირი ასაკის, სქესისა და სოციალური სტატუსის მქონე ადამიანი გვხვდება.

რეპრესიები რამდენიმე მიმართულებით მიმდინარეობდა. მათ შორის იყო სტალინური ოპერაცია, რომელიც უფრო მეტად პოლიტიკურად აქტიურ პირებს და ინტელიგენციის წარმომადგენლებს შეეხო. ამ ადამიანთა რიცხვი საკმაოდ დიდია, სადღაც 170-მდეა ამ 1050 ადამიანიდან, ვინც სტალინური სიებით გასამართლდა.

1050 ადამიანიდან ყველა დახვრეტილია, მათ მიესაჯათ სასჯელის უმკაცრესი ზომა. რეპრესიები მიმდინარეობდა გადასახლებების კუთხითაც.

• რატომ აღიქვამდა ამ ადამიანებს საფრთხედ საბჭოთა რეჟიმი? პირდაპირ რომ ვთქვათ – რა დააშავეს ამ ადამიანებმა? ვინ წყვეტდა მათ ბედს?

ეს არის დრო, როდესაც მიმდინარეობს საზოგადოების გაერთგვაროვნება. ისინი, ვინც ოდნავ მაინც აზროვნებდნენ და ფიქრობდნენ სხვანაირად, შესაძლებელი იყო შეფასებულიყვნენ, როგორც საფრთხე ქვეყნისთვის და საბჭოთა იდეისთვის.

საქართველოში 15 000 -მდე ადამიანი დახვრიტეს და დაახლოებით ამდენივე გადაასახლეს. ბევრ მათგანს სრულიად აბსურდული ბრალდება აქვს წაყენებული, თუმცა ისინი მაინც მოყვნენ რეპრესიებში.

აჭარაში რეპრესირებულთა შორის არიან, მაგალითად, სასულიერო პირები – როგორც მართლმადიდებლები, ასევე მუსლიმები; ექიმები; საზოგადოებისთვის ცნობილი პირები.

ყველაზე ხშირად ვახსენებ ხოლმე ერთი ექიმის ისტორიას, რომელსაც ევროპის ოთხ სხვადასხვა უნივერსიტეტში ჰქონდა განათლება მიღებული და საუბრობდა 8 ენაზე. პოლონელი ექიმი რაისა შიშლო, რომელიც ქალაქის წამყვანი ვენეროლოგი იყო, იგი ბათუმში სტალინურ რეპრესიებს შეეწირა. ექიმი 1937 წელს ასობით ადამიანთან ერთად დახვრიტეს.

მიზეზებზე ბევრია სასაუბრო. მათ შორის აღსანიშნავია, რომ რეპრესიების დროს ძალიან დიდი თავისუფლება ჰქონდათ კონკრეტულად საქართველოში, განსხვავებით სხვა საბჭოთა რესპუბლიკებისგან, რაც ვლინდებოდა იმაში, რომ აქ ძალიან ბევრ გადაწყვეტილებას ადგილზე იღებდნენ.

დახვრეტის მიზეზი შესაძლოა ყოფილიყო პირადი მოტივიც. ასე კონკრეტულად, თუ ვინ წყვეტდა მათ ბედს, რთულია დაასახელო. ისინი ასე მუშაობდნენ.

სტალინურ რეპრესიებს რაც შეეხება, იმ 170 ადამიანს 1050 -დან, ჯერ დააკავებდნენ, შემდეგ დგებოდა სიები და იგზავნებოდა მოსკოვში, იქ მოაწერდნენ ხელს და ბოლოს, დაბრუნდებოდა აღსასრულებლად საქართველოში. ეს სიები, ძირითადად, ინახებოდა ადგილობრივი უშიშროების ორგანოებში.

რაც შეეხება 900-მდე, ე.წ. „კულაკური ოპერაციით“ რეპრესირებულს, ასეთ დროს ხალხს ადგილზე, ე.წ. „სამეულები“ ასამართლებდნენ.

• როგორ ხდებოდა დახვრეტა რეპრესიების დროს? რა ვიცით ამ პროცესის შესახებ?

თუ მოულოდნელად მივიდოდნენ და წაიყვანდნენ სახლიდან, ჯერ ჰყავდათ იზოლატორში, ციხეში. შეიძლება ეს პროცესი გაგრძელებულიყო რამდენიმე თვის განმავლობაში, სანამ მიმდინარეობდა ე.წ. გამოძიება. შემდეგ დაინიშნებოდა სასამართლო, რომელსაც ატარებდა უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის გამსვლელი სესია. ჩამოვიდოდა რამდენიმე მოსამართლე და გარკვეული პერიოდი ისინი ასამართლებდნენ, თუმცა ეს ფუნქცია შემდეგ გადაიბარა ადგილობრივმა „სამეულმა“. მათ გამოჰქონდათ ერთ გვერდზე დაწერილი განაჩენი.

როდესაც დაასრულებდნენ ადამიანის გასამართლებას, გამოჰყავდათ სხდომაზე, რომელიც ხანდახან მხოლოდ 10-15 წუთი გრძელდებოდა. გააცნობდნენ ბრალდების შინაარსს, წაუკითხავდნენ განაჩენს, ადვოკატსა და დაცვაზე საუბარი არ იყო. მიუსჯიდნენ ან დახვრეტას ან გადასახლებას. თითქმის არასდროს არ სრულდებოდა განაჩენი მათი გათავისუფლებით.

საბოლოოდ, განაჩენს აღასრულებდნენ განსაზღვრულ ვადაში, ზოგჯერ მეორე და მესამე დღეს, ხან – ერთ კვირაში.

ძირითადად, მოაგროვებდნენ ჯგუფს – 30, 50, 70 ადამიანს, რათა ხალხის მცირე რაოდენობის გამო არ ეწვალათ და გადაჰყავდათ მათთვის წინასწარ ამოთხრილ ორმოსთან.

სამწუხაროდ, 1937-1938 წლის საგამოძიებო საქმეების უმრავლესობა, 99 პროცენტი, განადგურებულია. არ არსებობს არანაირი დოკუმენტაცია იმის თაობაზე თუ როგორ იქმნებოდა და რა პროცესები უძღოდა წინ ე.წ. „სტალინური სიების“ შედგენას, ან მოსკოვში როგორ იგზავნებოდა. გაკულაკების შემთხვევაში საკმარისი იყო, ვინმეს, თუნდაც მეზობლის მიერ დაწერილი წერილი, დასმენა და ა.შ.

• როგორც ვიცით, აჭარა განსხვავდებოდა წაყენებული ბრალდებების შინაარსითაც, რა იყო ამის გამომწვევი მიზეზი?

განსხვავება გამოწვეული იყო თურქეთის სიახლოვით. მაგალითად, თუ თბილისში ვერ ვნახავთ ბრალდებას თურქეთის აგენტურაზე, აჭარაში წაყენებული ჰქონდათ ბრალდება, თითქოს ბრალდებულები ცდილობდნენ აჭარის მიერთებას თურქეთზე.

სარწმუნოების საკითხიც მნიშვნელოვანი იყო. სავარაუდოდ, არსებობდა საქმიანი, ნათესაობრივი და სხვა სახის კავშირები თურქეთის მოქალაქეებთან.  ამ მიზეზით ბრალი ბევრს ჰქონდა წაყენებული.

• საქართველოში სამარხების ძიების პროცესის ხელისშემშლელ ერთ-ერთ ფაქტორად კვლავ 1990-იან წლებში, საარქივო მასალების დიდი ნაწილის განადგურება სახელდება.ეს ფაქტი ხომ არ მოწმობს იმას, რომ ასეთი სამარხები შესაძლოა კიდევ იყოს ბათუმში, უბრალოდ მათი არსებობის შესახებ ინფორმაცია არ არსებობდეს?

შესაძლოა, რა თქმა უნდა. ერთ-ერთი ფაქტორი ეს არის. ძირითადად, როგორც ცნობილია, 1937-38 წლებში, ოთხ დიდ ქალაქში: ბათუმში, სოხუმში, თბილისსა და ქუთაისში იყო დახვრეტის პოლიგონები. თუმცა, მიუხედავად ძიებისა, რომელიც რამდენიმე წლის წინაც იყო, თბილისთან ვერ მიაგნეს სამარხებს.

• სტალინური რეპრესიები შეეხო ყველა ქვეყანას საბჭოთა კავშირში. თუ არის ცნობილი, რომელ ქვეყნებში მიდიოდა რეპრესიები ყველაზე სასტიკად?

ყველგან ძალიან მძიმე იყო. მათ შორის რუსეთსა და უკრაინაშიც. კავკასიაში საქართველო იყო ქვეყანა, სადაც ყველაზე სასტიკად მიმდინარეობდა რეპრესიები. პროცენტულად, დახვრეტილთა რაოდენობით, აზერბაიჯანს აღვემატებით ორჯერ და სომხეთს – სამჯერ.

მნიშვნელოვანი ფაქტორია ის, რომ ადგილობრივ ხელისუფალთ დიდი უფლებამოსილებები გააჩნდათ, ძირითადად, ბერიას „დამსახურებით“. მან დაარწმუნა მოსკოვი, რომ გამსვლელი სესია არ იყო საჭირო და ადგილობრივი სამეულები საქმეს მიხედავდნენ. ეს „სტალინური ოპერაციის“ უნიკალური შემთხვევა იყო მთელ საბჭოთა კავშირში.

ბევრმა „ძველმა ბოლშევიკმა“ სტალინის შესახებ იცოდა ის, რაც არ უნდა სცოდნოდა. ადგილობრივი ხელმძღვანელები დიდი უფლებებით სარგებლობდნენ და ცდილობდნენ ასეთი გზით პარტიისთვის თავიანთი ერთგულება დაემტკიცებინათ. ამავდროულად, სტალინი იყო ქართველი და შესაძლოა, ერთ-ერთი ფაქტორი ისიც ყოფილიყო, არავინ მოსდავებოდა, რომ საკუთარი თანამემამულეები დაინდო.

• რატომ არის მნიშვნელოვანი საზოგადოებისთვის და სახელმწიფოსთვის საბჭოთა რეპრესიებს შეწირული ადამიანების სამარხების პოვნა?

სამარხების პოვნამ ბევრი რამ მოგვცა და კიდევ მოგვცემს. ეს საკითხი უმნიშვნელოვანესია.

მიუხედავად იმისა, რომ სხვა მმართველობა იყო, ეს ისტორია თანამედროვე საქართველოს მემკვიდრეობაა, რასაც სხვა ვერავინ ვერ მოუვლის. საჭიროა ამ ყველაფრის შესწავლა და კიდევ ერთხელ ნათლად ჩვენება მათთვის, ვინც ისევ რჩება სტალინის მეხოტბედ და მისტირის საბჭოთა კავშირს.

გარდა ამისა, ეს თანამედროვე საფრთხეცაა, რადგან ჩვენი ჩრდილოელი მტერი ყოველდღიურად გვახვევს თავს, რომ საბჭოთა კავშირი სინამდვილეში იყო ჰუმანური და წარმატებული სახელმწიფო.

სწორედ ფაქტების მეშვეობით და ბევრი წერით შესაძლებელია არასწორი მოსაზრებების გაბათილება. ძალიან საინტერესოა დახვრეტილთა ადამიანური ისტორიები, მათი შეწყვეტილი ცხოვრება, ცოდნა ამ ისტორიის, რათა მომავალში აღარასდროს განმეორდეს მსგავსი, იმიტომ, რომ არის საფრთხე დიქტატორული რეჟიმების.

რამდენიმე წლის ხნის წინ არავის ეგონა, რომ უკრაინაში ომი დაიწყებოდა. ამის განმეორება რომ არ უნდა დავუშვათ, ამას სჭირდება დაცვა. არავინ იფიქროს, რომ ეს მხოლოდ მაშინ იყო და არასდროს არ მოხდება. სულ რაღაც 80 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც საბჭოთა კავშირი ასეთ სისასტიკეს ახორციელებდა.

სამწუხაროდ, დღევანდელი რუსეთის მეზობლობის პერიოდში სულ არის ამის დაბრუნებისა და განმეორების საშიშროება, რადგან რუსეთი სულ უფრო და უფრო ემსგავსება იმდროინდელ საბჭოთა კავშირს და მმართველობის სისტემა ნელ-ნელა ანალოგიური ხდება.

• თქვენი აზრით, რით აიხსნება ის გარემოება, რომ მიუხედავად სტალინური რეპრესიების სისასტიკისა, რომელიც ათასობით ოჯახს შეეხო, საქართველოში საკმაოდ ბევრი ადამიანისთვის სტალინი რჩება პოზიტიურ პოლიტიკურ ფიგურად?

ბევრი რამ მოქმედებს: ისტორიის არასწორი ინტერპრეტაცია, პროპაგანდა და დეზინფორმაცია.

ბევრ ადამიანს არ უნდა წაიკითხოს რეალური ისტორია და თვლიან, რომ სტალინის უარყოფითი დახასიათება არის გამონაგონი და ტყუილი. ასეთი ადამიანები ცხოვრობენ თავიანთ წარმოსახვასა და წარმოდგენებში, რომელსაც თავს ახვევდა ხალხს საბჭოთა კავშირი. ეს მემკვიდრეობა ჯერ კიდევ არსად წასულა.

მოქმედებს ეთნიკური და ეროვნული ნიშანიც, სტალინის ქართველობა და ის, რომ პატარა ქალაქში დაიბადა და შემდეგ მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი იმპერიის ერთპიროვნული მმართველი გახდა. ეს ყველაფერი აყალიბებს გარკვეულ ემოციასა და შეგრძნებებს მისი ფიგურის მიმართ.

მიუხედავად იმისა, რომ ახალგაზრდების უმეტესობა არ ამაყობს სტალინით და იაზრებს რეალურ ისტორიას, გამოკითხულთა რაოდენობა, რომელიც მას დადებითად აფასებს, საგანგაშოა. 

ხშირად, ახალი თაობა ასეთ დროს წინაპართა პოზიციას ითვალისწინებს, მამებისა და ბაბუების აზრს.

• რას აკეთებენ სხვა ქვეყნებში სტალინური რეპრესიების შესაფასებლად, გასააზრებლად? რა შეიძლება ვისწავლოთ სხვა ქვეყნებისგან და რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

მაგალითად, პოლონეთში უდიდესი ფინანსები იხარჯება ისტორიის კვლევაში, პოპულარიზაციასა და სწორად გააზრებაში. მათ აქვთ უამრავი კვლევა ამ საკითხებზე, ასევე, დიდი ხელშეწყობა აქვთ ისტორიკოსებს, მწერლებს, სახელოვნებო სფეროს წარმომადგენლებს. ეს თემა მათთვის ყოველთვის აქტუალურია. ისტორია სასკოლო სახელმძღვანელოებში აისახება რეალურად და ეხმიანება ეროვნულ მიზნებს. პოლონეთისგან ბევრი რამის სწავლა შეიძლება.

ბათუმში, ბოლოს აღმოჩენილი სამარხის კვლევაში პოლონეთის სახელმწიფოს წვლილი უდიდესია. საქართველოს მათი ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტი სრულიად უსასყიდლოდ დაეხმარა ამ პროცესში. ჩვენ უბრალოდ, მივწერეთ მათ, რომ აჭარაში რეპრესირებულთა სიებში არიან პოლონელებიც. ჩამოვიდნენ და დაგვეხმარნენ კეთილი ნებით.

საქართველოში უნდა მოხდეს სრული დეკომუნიზაცია, ანდაც – დესტალინიზაცია. აუცილებელია სახელმწიფომ ამ საკითხს უდიდესი ყურადღება დაუთმოს, წაახალისოს კვლევები, დააფიქსიროს მკაფიო პოზიცია საბჭოთა სისტემის მიმართ და გადადგას ქმედითი ნაბიჯები, ისეთი, როგორიც გადაიდგა პოლონეთში, უკრაინაში, ბალტიის ქვეყნებში საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ.

ბოროტების იმპერიასთან ჯაჭვის სრულად გაწყვეტის გარეშე შეუძლებელი იქნება დასავლური, ცივილიზებული სამყაროს სრულფასოვანი წევრობა.

________________________

„შენ ხარ ბანძი, ჩვეულებრივი ბანძი ქალი ხარ. გაიარე რა, ფარჩაკი, ბანძი. იმ ქალების ჩამონათვალშიც ვერ ჯდები, ვისაც სააკაშვილი ევასებოდა“, – ასე მიმართა „ქართული ოცნების“ დეპუტატმა ალუდა ღუდუშაურმა ოპოზიციონერ დეპუტატ ქალს, ანი წითლიძეს.

უზრდელობის რეკორდი მოხსნა „ოცნების“ კიდევ ერთმა დეპუტატმა ირაკლი ბერაიამ, რომელმაც სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა პარლამენტარ თეონა აქუბარდიას.

„მე მოვუწოდებ ამ ადამიანს, მისი გრძელი და ყველგან ნამყოფი ენით ჩემი და ჩემი კომიტეტის სახელის ხსენებისგან თავი შეიკავოს“, – განაცხადა მან აქუბარდიას მხრიდან კრიტიკის მოსმენის შემდეგ.

თეონა აქუბარდია საუბრობდა რეზოლუციის პროექტზე და იმაზე, რომ პარტნიორებს სათანადოდ რეაგირება ჰქონოდათ შეეფასებინათ ოკუპირებულ ოჩამჩირეში რუსული სამხედრო ფლოტის განთავსებაზე.

„ქალბატონი აქუბარდია არაერთხელაა ნამყოფი ნატო-ს საპარლამენტო ასამბლეაზე. როდესაც ანგარიშებსა და რეზოლუციებში ჩემი არაერთი შენიშვნა და შესწორება ყოფილა ინიცირებული და როდესაც საქართველოს საკითხი გადიოდა, არც ერთხელ დარბაზში არ მჯდარა, შოპინგზე იყო გაქცეული, ან მისივე სიტყვებით თუ ვიტყვით, „პახმელიაზე“ ბალიშიდან თავის წამოწევა ეზარებოდა.

…(ამიტომ არ მიეცა) მისნაირებთან და ვიღაც-ვიღაცებთან „სელფების“ გადაღების და გაფეისბუქების საშუალება, აეროპორტის ლაუნჯებში შესვლის, იქ გასკდომის და გამოთრობის და გაშხლართვის საშუალება“, – ამბობდა ირაკლი ბერაია.

ამ სექსისტური და არაეთიკური განცხადებების მიუხედავად, პარლამენტის თავმჯდომარეს შალვა პაპუაშვილს ბერაიასთვის შენიშვნაც კი არ მიუცია. პირიქით, დროც კი დაუმატა სიტყვის დასასრულებლად.

თეონა აქუბარდია ითხოვს ბერაიამ თავდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის თანამდებობა დატოვოს, ღირსების შემლახავი განცხადებების გამო კი აპირებს სასამართლოში უჩივლოს.

„ის, რაც „ოცნების“ კაცუნამ ირაკლი ბერაიამ იკადრა ჩემს წინააღმდეგ, პატარა კაცობაც აღარ ჰქვია. სუს-ის მეთოდები არ გამაჩუმებს, მაშინ, როცა მათი მთავრობის წევრი პუტინთან ერთად სადილობს და დარბაზში მის გამოსვლას ესწრება, მაშინ, როცა პარლამენტის თავმჯდომარე დასავლეთის წინააღმდეგ დეზინფორმაციის ფლაგმანი ხდება და მაშინ, როცა რუსული ოკუპაცია „ოცნებას“ წინა ხელისუფლების მემკვიდრეობა ჰგონია და პასუხისმგებლობას ამით იცილებს თავიდან.

ამას ალბათ გაგრძელებაც მოჰყვება, მაგრამ სუს-ს და „ოცნება“-ს ვეტყვი, რომ მათი არ მეშინია და ვერ გამაჩუმებენ!“ – ამბობს თეონა აქუბარდია.

მოგვიანებით, ირაკლი ბერაიამ ჟურნალისტებთან თქვა, რომ „ემოციურად გადაჭარბებული“ იყო მისი განცხადება და ამის გამო მშრალად მოიბოდიშა.

„ოცნების“ დეპუტატების მხრიდან არავის გაუპროტესტებია ქალი კოლეგების მიმართ გამოთქმული ყოვლად მიუღებელი ეპითეტები. მხოლოდ ქალმა დეპუტატებმა გააკეთეს განცხადება და თქვეს, რომ ბერაიას განცხადებები უკიდურესად სექსისტური და მიზოგინიურია.

მათი შეფასებით, მმართველი პარტიის დეპუტატები ოპოზიციონერი ქალი კოლეგების წინააღმდეგ „სუს“-ის მეთოდებით იბრძვიან.

ერთი სიტყვითაც არ გამოხმაურებია ქალი კოლეგების შეურაცხყოფას მამუკა მდინარაძე, სამაგიეროდ, ირაკლი ბერიას თანამდებობიდან გადაყენების მოთხოვნაზე ქ, ალებს ასე უპასუხა: „ცოტა ზედმეტები არ მოგივიდეთ, ახლა! შეირგეთ ის ბოდიში“.

ოპოზიციონერი ქალები კი ამბობენ, რომ ბერაიას ფარისევლურ ბოდიშს არ მიიღებენ და საქმეს ბოლომდე მიიყვანენ.

„ბერაია, რომელმაც შეურაცხყოფა მიაყენა პარლამენტის ქალ დეპუტატს, თეონა აქუბარდიას, დაუყოვნებლივ გადაყენებულ იქნას თანამდებობიდან“.

„ეს არ არის ჩვეულებრივი ამბავი, ეს არის ძალიან მძიმე შეურაცხყოფა მთელი ჩვენი საზოგადოებისთვის“, – განაცხადა ხატია დეკანოიძემ, რომელსაც სიტყვის დასრულებაც კი არ აცადა პაპუაშვილმა და მიკროფონი გაუთიშა.

ოპოზიციონერ ქალ დეპუტატებს სოლიდარობა გამოუცხადა საქართველოს პრეზიდენტმა და თქვა, რომ ის სიტყვები, რაც „ოცნების“ კაცი დეპუტატებისგან მოისმინა, შეურაცხყოფს მთლიანად პარლამენტს.

მისი თქმით, თუ ამ ყველაფერზე რეაგირება არ ექნება პარლამენტის თავმჯდომარემ, „მაშინ ის თვითონ აკარგვინებს სახეს საქართველოს პარლამენტს.

ეს ნამდვილად სირცხვილია: ქართველობისთვის, საქართველოსთვის, საქართველოს პარლამენტისთვის. მე არ ვიცი, რა კანონი ვინ უნდა მიიღოს უხამსობაზე, როცა თუ ეს არ არის უხამსი სიტყვები, მე არ ვიცი, რა არის“, – ამბობს სალომე ზურაბიშვილი.

„ქართული ოცნების“ დეპუტატების მხრიდან ოპოზიციონერი ქალების შეურაცხყოფის პირველი შემთხვევა არ ყოფილა. მაგალითად, სექსისტური განცხადებებით გამოირჩევა თავად პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილიც.

ის ჯერ კიდევ არ იყო თანამდებობაზე, როცა თინა ბოკუჩავა სპიკერატისთვის განკუთვნილი ადგილიდან ძალით გამოიყვანა და ფიზიკურად იძალადა მასზე და „ოცნების“ წარმომადგენლებს არც მაშინ დაუგმიათ მსგავსი ქმედება.

პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე, სადაც შეკრებისა და მანიფესტაციის შესახებ კანონპროექტში გამკაცრებულ ცვლილებებს განიხილავენ, სწორედ პაპუაშვილმა ეძახა ქალ დეპუტატებს  რადიკალები და ისტერიულები, მათ შორის თინა ბოკუჩავას, რომელიც აპროტესტებდა კანონში დაგეგმილ ცვლილებებს.

როცა ასევე ოპოზიციონერმა დეპუტატმა ხათუნა სამნიძემ ამის გამო შენიშვნა მისცა პაპუაშვილს და უთხრა, რომ მან „სექსისტური განცხადება გააკეთა“, პაპუაშვილმა ქალ კოლეგას უთხრა, რომ „უფლებები, სექსიზმი მხოლოდ ტრენინგებზე აქვს გაგებული და “Power Point-ის პრეზენტაციაზე შორს ვერ წასულა” და რომ „მორალთან და ქალთა უფლებებთან ახლოსაც კი არ არის გავლილი“.

ოპოზიციონერი ქალი დეპუტატების მიმართ სექსისტური ლექსიკით გამოირჩევა „ქართული ოცნების“ ხელმძღვანელი ირაკლი კობახიძეც.

„მე ახლა ქალთან პოლემიკაში ვერ შევალ, ასეთი წესია“, – უთხრა ჟურნალისტებს 20 სექტემბერს, როცა მას „ნაციონალური მოძრაობის“ დეპუტატმა ანი წითლიძემ რუსი ჯაშუში და მშიშარა უწოდა.

ქალი კოლეგების მიმართ შეურაცხმყოფელი ენით საუბარს არც არჩილ თალაკვაძე მორიდებია. მაგალითად, 2020 წელს, როცა ის პარლამენტის თავმჯდომარე იყო, „სასოწარკვეთილი ნაციონალი დიასახლისები“ უწოდა ოპოზიციონერ დეპუტატებს – ელენე ხოშტარიასა და ირმა ნადირაშვილს, როცა მათ არჩილ თალაკვაძის მოხსენების დროს საბჭოთა კავშირის ჰიმნი ჩართეს.

„ქართული ოცნების“ წარმომადგენელი კაცები, განსაკუთრებული აგრესიით იმ ქალი დეპუტატების მიმართ გამოირჩევიან, რომლებიც ღიად და პრინციპულად აკრიტიკებენ „ოცნების“ პრორუსულ პოლიტიკას და უმრავლესობის წევრებს ხელი შეუშალეს რუსული კანონის მიღებაში.

ალუდა ღუდუშაურის და ირაკლი ბერაიას სექსისტური, შეურაცხმყოფელი და ღირსების შემლახავი განცხადებები, პარლამენტის გენდერულ საბჭოსაც კი არ შეუფასებია.

მხოლოდ საბჭოს თავმჯდომარემ, ნინო წილოსანმა აღნიშნა, რომ კაცი კოლეგების მხრიდან გაკეთებული განცხადებები მძიმე და მიუღებელია და „ნამდვილად არ აქვს გამართლება“, თუმცა ამ თემაზე მეტი დისკუსიის წარმოება საჭიროდ არ მიიჩნია.

გენდერის მკვლევრის მარიამ ჭანჭალეიშვილის აზრით, სრული დეჰუმანიზაცია შეიძლება ეწოდოს ქალი დეპუტატების წინააღმდეგ შექმნილ ნარატივს, რომელიც ქალთმოძულეობაზეა აგებული.

„და რაც უფრო გააქტიურდებიან ქალები პარლამენტში, რაც უფრო მკაფიო იქნება მათი გამოხატვის გზები, უფრო მეტად გაიზრდება კაცი პოლიტიკოსების მხრიდან ეს აგრესია, რომელიც დაიწყო ჯერ კიდევ უცხოური გავლენის აგენტის კანონის ინიცირების დროს, როცა ოპოზიციონერი ქალები ხმამაღლა საუბრობდნენ, ჰქონდათ მკაფიო, ხაზგასმული გამოხატვის ფორმები და ეს ძალიან დიდ აგრესიას იწვევდა „ქართული ოცნების“ დეპუტატებში.

ამით ცდილობენ გამოიწვიონ ამ ქალების მიმართ აგრესია, რადგან ჩვენ საზოგადოებაში უფრო მიღებულია ქალი, რომელიც არის მშვიდი, გაწონასწორებული, არ შედის კაცებთან დაპირისპირებაში, მორჩილია უფრო მეტად და ასე შემდეგ. აი, ამით მანიპულირებენ და ცდილობენ, ხაზი გაუსვან იმას, რომ თითქოს ეს ქალები „ქალობის“ ჩარჩოებს ცდებიან და შესაბამისად არ იქცევიან.

ამით ცდილობენ, რომ ამ ქალების ხმა იყოს მაქსიმალურად გაუფასურებული და მარგინალიზებული“, – ამბობს მარიამ ჭანჭალეიშვილი.

მისი თქმით, „ოცნების“ კაცი დეპუტატები იმიტომ ცდილობენ მიზოგინიური ლექსიკა გამოიყენონ, რომ ქალს აღარ დარჩეს მათთან ღირსეულ დისკუსიაში შესვლის სივრცე.

„ღირსების აყრას ცდილობენ ამით, რაც ხელს უწყობს ქალების განდევნას პოლიტიკური ველიდან“, – ამბობს მარიამი.

მისი აზრით, ასევე მნიშვნელოვანია სექსუალიზებული კომენტარები, რომელსაც კაცი პოლიტიკოსები იყენებენ ოპონენტი ქალების მისამართით და ამის მაგალითია თუნდაც ღუდუშაურის ლექსიკა.

„როცა ის წითლიძეს ეუბნებოდა, რომ იმ ქალების სიაშიც არ იყო, რომელიც სააკაშვილს მოეწონებოდა. ცდილობენ ქალები გაიგივებული იყვნენ მხოლოდ თავიანთ სქესთან და რომ შეიძლება ქალი პოლიტიკოსები ამ კონტექსტში განიხილო. თითქოს მათი სხეულები და გარეგნობაა მნიშვნელოვანი და არა ის პოლიტიკა, რასაც ქმნიან.

გარდა ამისა, როცა კაცი დეპუტატი ასეთი სიძულვილის ენით საუბრობს და მას არ უთიშავენ მიკროფონს, ეს აჩვენებს, რომ ქალზე ძალადობა ნებადართული და წახალისებულია პარლამენტში.

რეალურად, ქალის მიმართ პატივისცემის იდეა ფასადურია ამ ადამიანებში, რადგან მიმართავენ არათანაბარი ბრძოლის მეთოდებს, რომელსაც ქალი არასდროს გამოიყენებს მათ წინააღმდეგ. არც ჰომოფობიურ რიტორიკას მათ შორის, რადგან ქალები არ საუბრობენ ასეთი ენით.

ძალიან რთულია, როცა ადამიანი გესხმის ასეთი პირადი შეურაცხმყოფელი ენით და ეს მართლაც არის ძალადობა და შევიწროება“, – მიიჩნევს მარიამ ჭანჭალეიშვილი.

„პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ იურისტი ანა თავხელიძე კი იმ პირების პასუხისმგებლობაზე საუბრობს, ვინც ვალდებული იყო რეაგირება მოეხდინა ქალთა მიმართ ძალადობაზე, მაგრამ არ იმოქმედა.

„ის, რაც ამ დღეებში პარლამენტში ვნახეთ, ცალსახად არის სექსუალური შევიწროება, რადგან სექსუალური შინაარსის არასასურველი, ღირსების შემლახავი ვერბალური ქცევაა. ქალი დეპუტატების მიმართ მტრული გარემოს შექმნა კაცი კოლეგების მხრიდან თითქმის ყოველდღიური მოვლენა გახდა“, – ამბობს ანა თავხელიძე.

მისი შეფასებით, ამას აქვს მსუსხავი ეფექტი ქალებისთვის, რომლებიც სხვადასხვა სექტორში არიან დასაქმებული და სხვასაც უქმნის განწყობას, რომ თითქოს პოლიტიკოსი ქალების მიმართ ასეთი მოპყრობა არის ნორმალიზებული.

„შესაბამისად, წახალისება ხდება ქალთა მიმართ დისკრიმინაციული მოპყრობის და ეს მაშინ, როცა ისედაც მწვავე პრობლემაა ქვეყანაში ამ მიმართულებით – სახელმწიფო კი ეფექტურად ვერ პასუხობს ამ გამოწვევას.

იმის ნაცვლად, რომ პარლამენტი დაკავებული იყოს რაც შეიძლება ეფექტური მექანიზმი შექმნას გენდერული თანასწორობის უზრუნველსაყოფად, პირიქით, უთანასწორო გარემოს ქმნის, რომ კიდევ მეტად დაზარალდნენ ქალები“, – ამბობს ანა.

მისი თქმით, სექსუალური შევიწროება სამართლებრივი განზომილება, ადამიანის უფლებების დარღვევაა და ბოდიში ამის საპასუხო ვერ იქნება.

„სამართლებრივი რეაგირებაა ამაზე საჭირო და დეპუტატმა ქალებმა აუცილებლად უნდა მიმართონ სასამართლოს. მათ აქვთ უფლება კომპენსაციაც მოითხოვონ მიყენებული მორალური ზიანისთვის.

გარდა ამისა, უნდა დადგეს ყველა ასეთი ადამიანის პროფესიული პასუხისმგებლობის საკითხიც, რადგან ყველამ დავინახოთ, ადამიანები რომლებიც ჩადიან სექსუალურ შევიწროებას, რაღაცის ფასს იხდიან ამისთვის.

მათ შორის, ეს შეიძლება იყოს პარლამენტის თავმჯდომარეც, რადგან მას აქვს ვალდებულება რეაგირება მოახდინოს ძალადობაზე, მით უმეტეს, როცა ეს მის თვალწინ ხდება. მას კი, როგორ დავინახეთ, არანაირი ზომა არ მიუღია.

ძალადობის წამახალისებელი ადამიანები ვერ გამოხატავენ ჩვენს აზრს პარლამენტში, ამისთვის არ აგვირჩევია ისინი. ამიტომ გარდა ამ დეპუტატებისა, ვინც სექსუალურად იძალადა ოპონენტ კოლეგა ქალებზე, უნდა დადგეს საკანონმდებლო ორგანოს ხელმძღვანელის პასუხისმგებლობის საკითხიც“, – მიიჩნევს ანა თავხელიძე.

მისი აზრით, შალვა პაპუაშვილი საკითხი ჯერ კიდევ მაშინ რომ დამდგარიყო დღის წესრიგში, როცა მან თინა ბოკუჩავაზე იძალადა ფიზიკურად, „ნორმალურ ქვეყანაში ის ვერასდროს გახდებოდა პარლამენტის თავმჯდომარე და არც დღეს გვექნებოდა ეს მოცემულობა პარლამენტში“, – ამბობს ანა.

უფლებადამცველების აზრით, ქალი პოლიტიკოსების მიმართ ძალადობა არ უნდა იყოს ნორმად მიჩნეული და ამაზე საზოგადოებასაც უნდა ჰქონდეს თავისი პასუხი.

ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ინფორმაციით, საბაჟო გამშვებ პუნქტში „სარფი“, თურქეთიდან მომავალი მანდარინებით დატვირთული ორი ავტოსატრანსპორტო საშუალება იქნა შეჩერებული.

„საბაჟო დეპარტამენტის სანიტარიული, ფიტოსანიტარიული და ვეტერინარული კონტროლის სამმართველოს უფლებამოსილი პირების მიერ, სურსათის უვნებლობის სასაზღვრო კონტროლის პროცედურების განხორციელების შედეგად, 34 800 კილოგრამ მანდარინში პესტიციდების შემცველობა, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ დაშვებულ ნორმას აღემატებოდა“, – აცხადებს სამსახური.

საქართველოს მთავრობის 2023 წლის 13 აპრილის N153 დადგენილების შესაბამისად, აღნიშნული საქონელი ექსპორტიორ ქვეყანაში გაბრუნებას დაექვემდებარა.

საქსტატის მონაცემებით საქართველოდან 2023 წლის იანვარ-სექტემბერში გატანილია სულ 1 659 850 აშშ დოლარის ციტრუსი, ხოლო იგივე პერიოდში შემოტანილია 2 055 900 აშშ დოლარის მანდარინი.

2022 წელს კი, საქართველოდან 9 576 400 აშშ დოლარის ციტრუსია ექსპორტზე გატანილი, ხოლო იმპორტირებულია [შემოტანილია] 6 093 100 აშშ დოლარის მანდარინი.

მთავარი ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან

ევროკავშირის კოპერნიკის კლიმატის ცვლილების სამსახურის ცნობით, თვიური გლობალური ტემპერატურის რეკორდი კიდევ ერთხელ მოიხსნა მიმდინარე წლის ოქტომბერში.

„ეს არის ხმელეთისა და ოკეანის ზედაპირის უჩვეულო ტემპერატურის გაგრძელებადი ხაზი“ – წერს მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაცია (მმო). ოქტომბერი იყო ზედიზედ მეხუთე, რეკორდულად თბილი გლობალური ტემპერატურით.

მეცნიერების განმარტებით, ეს ნიშნავს, რომ 2023 წელი თითქმის დაზუსტებით, იქნება ყველაზე თბილი წელი.

„ეს იყო რეკორდულად თბილი ოქტომბერი, 0,85°C-ით მეტი 1991-2020 წლების საშუალო მაჩვენებელზე და 0,40°C-ით მეტი – ყველა წინა თბილ ოქტომბერზე“ – წერს მმო.

ზღვის ზედაპირის საშუალო ტემპერატურა ოქტომბერში 20,79°C-ზე მეტი იყო, რაც ოქტომბრის თვის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.

ოქტომბერი ზედიზედ მეექვსე თვე იყო, როდესაც ანტარქტიდის ზღვის ყინულის ფართობი დარჩა რეკორდულად დაბალ დონეზე წელიწადის ამ დროისთვის – ყოველთვიურ საშუალო მაჩვენებელზე 11%-ით დაბალ ნიშნულზე.

პროკურატურის ცნობით, ავეჯის დამამზადებელი კომპანია შპს “დემეს” წარმომადგენელს, მომხმარებელთა დიდი ოდენობით თანხების თაღლითურად დაუფლების ფაქტზე ბრალდება წარუდგინეს.

გამოძიებით დადგინდა, რომ კომპანია „დემეს“ წარმომადგენელმა სოციალურ ქსელში ყალბი რეკლამები განათავსა. ბრალდებულმა 2021-2022 წლებში, ავეჯის დამზადების მსურველი მოქალაქეები სოცქსელებში რეკლამებით მიიზიდა და ავეჯის დამზადების სანაცვლოდ, დაზარალებულებს ანგარიშზე თანხები წინასწარ ჩაარიცხვინა.

„ამ გზით, ბრალდებულმა ჯამში მოტყუებით 464.687 ლარი მიიღო, რის შემდეგაც მიიმალა“ – წერს პროკურატურა.

კომპანია “დემეს” წარმომადგენელს ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტით და მე-3 ნაწილის “ა”და “ბ” ქვეპუნქტებით (დიდი ოდენობით თანხების თაღლითურად დაუფლება, 47 ეპიზოდი) წარედგინა.

სასამართლომ ბრალდებულს აღკვეთი ღონისძიების სახით – პატიმრობა დაუსწრებლად შეუფარდა. ბრალდებულზე ძებნაა გამოცხადებული.

„შანსი არ აქვს ქვეყანას, გახდეს ევროკავშირის წევრი, ან მასთან მოლაპარაკებები გაიხსნას, რომელიც აცდენაშია ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკასთან. ამიტომაც, უნდა ვიცოდეთ, რომ შემდეგ ეტაპზე ჩვენ ვერ გადავალთ მნიშვნელოვანი ცვლილებების გარეშე,“ – მიიჩნევს პოლიტოლოგი ლევან ცუცქირიძე, რომელსაც ევროკომისიის ახალ დათქმაზე ვესაუბრეთ: „საქართველოს შესაბამისობის გაუმჯობესება ევროკავშირის საერთო საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკასთან“.

დღეს, 8 ნოემბერს, ევროკომისიამ რეკომენდაცია მისცა ევროსაბჭოს საქართველოს კანდიდატის სტატუსი მიანიჭოს კონკრეტული 9 დათქმით. ამ პირობებს შორისაა მოთხოვნა საგარეო პოლიტიკის „შესაბამისობაზე“. ევროსაბჭო კანდიდატის სტატუსის მინიჭებაზე გადაწყვეტილებას 2023 წლის 15 დეკემბერს მიიღებს.

ლევან ცუცქირიძის აზრით, საქართველოს ხელისუფლებას ამ მოკლე დროში შეუძლია მინიმუმ თავისი განცხადებებით აჩვენოს ევროპას, რამდენად კარგად გაიგო ევროკომისიის გზავნილები.

პოლიტოლოგს ვკითხეთ, პრემიერ ირაკლი ღარიბაშვილის დღევანდელ ბრიფინგზეც ევროკომისიაში გადაწყვეტილების გამოცხადების შემდეგ: რა აჩვენა ღარიბაშვილის რეაქციამ, რის შეცვლა მოუწევს მას?

„ბათუმელებმა“ ლევან ცუცქირიძესთან ინტერვიუ ჩაწერა. ის პოლიტოლოგია და აღმოსავლეთ ევროპის მრავალპარტიული დემოკრატიის ცენტრის – EECMD-ის აღმასრულებელი დირექტორი.

• ბატონო ლევან, თქვენი აზრით, რატომ გახდა საჭირო ევროკომისიას თავის ახალ რეკომენდაციებში ჩაეწერა ეს: „საქართველოს შესაბამისობის გაუმჯობესება ევროკავშირის საერთო საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკასთან“? 

საქართველოს მთავრობა ცდილობდა, ორმაგი თამაში ეწარმოებინა საგარეო მიმართულებით: მაგალითად, რეზოლუციებში, საერთაშორისო ორგანიზაციებში მხარი დაეჭირა ტექნიკურ დონეზე უკრაინისთვის, იმავდროულად კი, მაღალ პოლიტიკურ დონეზე მისი გზავნილები იყო სრულიად აცდენილი ევროკავშირის პოლიტიკასთან.

გვახსოვს ირაკლი ღარიბაშვილის განაცხადი, ომი იმიტომ დაიწყო, რომ უკრაინამ გააკეთა სუვერენული და დამოუკიდებელი არჩევანი ევროკავშირის და ნატოს სასარგებლოდო, ასევე განცხადება იმაზე, რომ სანქციები არ მუშაობს…ამიტომაც, ეს ძალიან მნიშვნელოვანი პრობლემაა.

საქართველოს ჯერ კიდევ ასოცირების შეთანხმებიდან აქვს ვალდებულება, ჰარმონიაში ჰქონდეს თავისი საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკა ევროკავშირთან.

ეს საკითხი ძალიან მნიშვნელოვანი იქნება სულ რამდენიმე კვირაში, როცა პოლიტიკური გადაწყვეტილებას მიიღებს ევროსაბჭო. დღეს სასიამოვნო მოვლენა გვქონდა, მაგრამ პოლიტიკური გადაწყვეტილება ჯერ კიდევ მისაღებია სახელმწიფოების ლიდერების დონეზე:

ერთმა სახელმწიფომაც რომ თქვას, რომ არ უჭერს მხარს საქართველოს, ეს ნიშნავს იმას, რომ ვერ მივიღებთ კანდიდატის სტატუსს. რამდენიმე კვირაში კი, შესაძლოა, ბევრი რამ ვერ შეცვალო, მაგრამ შესაძლებელია აჩვენო ევროკავშირს სწორი ტრაექტორია, აჩვენო ის, რომ შენ გაიგე ეს გზავნილი და მიდიხარ სწორი მიმართულებით.

• ამ პოლიტიკურ გადაწყვეტილებამდე კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება საქართველოს ხელისუფლების განცხადებები საგარეო პოლიტიკის კუთხით? 

მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ განცხადებები და გზავნილები, არამედ მოქმედებები. მაგალითად, ძალიან ნეგატიურად აღიქვა ევროკავშირმა ფრენების აღდგენა რუსეთთან. შესაბამისობის გაუმჯობესება გულისხმობს მოქმედებების ჰარმონიზაციას, მოქმედებების დაახლოებას.

• ეროვნული ინტერესების შესაბამისად ვმოქმედებთო, ღარიბაშვილმა უპასუხა დღევანდელ ბრიფინგზე ევროკავშირის რეკომენდაციას საგარეო პოლიტიკის შესაბამისობაზე. რა გამოჩნდა თქვენთვის ღარიბაშვილის რეაქციიდან? 

ძალიან მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ არსებობს განსხვავება პარტიის მიზნებსა და ეროვნულ ინტერესებს შორის, პრემიერ-მინისტრის პირად ინტერესებს და ეროვნულ ინტერესებს შორის.

საქართველოს ეროვნული ინტერესები ასახულია ძირითად სტრატეგიულ დოკუმენტებში, სადაც ნატოსა და ევროკავშირი გაწევრიანება ჩაწერილია, როგორც მთავარი ეროვნული ამოცანა. ასევე, გაცხადებულია საქართველოს ეროვნული მიზანი საქართველოს კონსტიტუციაში და ეს არის ევროპული ინტეგრაცია.

საქართველოს ეროვნული მიზანი გადაწყვეტილი აქვს საქართველოს საზოგადოებას რეფერენდუმის სახით. ყველაფერი დანარჩენი, რაც ამ მიზანს ხელს უშლის, არის შეუსაბამობაში ეროვნულ ამოცანებთან.

ამიტომაც, საქართველოს მთავრობამ უნდა შეცვალოს თავისი პოლიტიკა და რეალურ ეროვნულ მიზნებს უნდა მოემსახუროს.

• კონსტიტუციის ჩანაწერი ევროინტეგრაციაზე „ოცნებამ“ სადავო გახადა, როცა პრეზიდენტის იმპიჩმენტის პროცესი დაიწყო. რამდენად გამოჩნდა ამ პროცესში, რომ „ქართული ოცნება“ მოქმედებს ეროვნული ინტერესის საწინააღმდეგოდ? 

საზოგადოება ერთიანია ეროვნული იდეის გარშემო და „ქართულმა ოცნებამ“ ეს ძალიან კარგად იცის. „ოცნება“ ხვდება, რომ საზოგადოება ამ საკითხების მიმართ ძალიან მგრძნობიარეა და თავისი მხარდამჭერებისთვისაც კი, ევროპული იდეა უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე „ქართული ოცნება“.

ხელისუფლება ამას ხედავს და ამიტომაც ცდილობს, რომ ერთი ხელით ეს რიტორიკა ჰქონდეს და თან არ დაკარგოს საკუთარი ამომრჩეველი.

თუმცა ასე დიდხანს ვერ გაგრძელდება. ახლა ძალიან მნიშვნელოვან მიჯნას ვუახლოვდებით იმიტომ, რომ პოლიტიკური გადაწყვეტილება ძალიან სერიოზული ეტაპია. მანამდე სერიოზული სამუშაოა გასაწევი. შანსი არ აქვს ქვეყანას, გახდეს ევროკავშირის წევრი, ან მასთან მოლაპარაკებები გაიხსნას, რომელიც აცდენაშია ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკასთან.

ამიტომაც, უნდა ვიცოდეთ, რომ შემდეგ ეტაპზე ჩვენ ვერ გადავალთ მნიშვნელოვანი ცვლილებების გარეშე.

• როგორ უნდა შეაფასონ მოქალაქეებმა, რომ ხელისუფლების მოქმედება გახდა ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის შესაბამისი, რა შეიძლება გახდეს ამის მსაზღვრელი? 

ხელისუფლება ევროპული პოლიტიკის წინააღმდეგ ვეღარ უნდა გამოვიდეს საჯაროდ, მათ ევროპელ ელჩებზე ვერ უნდა თქვან, რომ საქართველოში თურმე ომის დაწყება უნდათ. მათ არ უნდა ილაპარაკონ იმაზე, რომ ევროკავშირში გაწევრიანებთ შესაძლოა დესტაბილიზაციის საფრთხე გაჩნდეს და ასე შემდეგ.

მე არ მჯერა, რომ „ოცნებას“ სურს ქვეყნის იმდაგვარად გარდაქმნა, როგორც არიან ევროპული სახელმწიფოები, რადგან ევროპული სახელმწიფო ეფუძნება ხელისუფლების ცვლილებას. მათ რეალურად სურთ ნახევრად რეფორმირებული სახელმწიფო, რაც საფრთხეს არ შეუქმნის მათ ძალაუფლებას, მაგრამ ეს პრინციპში უკვე შეუძლებელია.

„ოცნებაში“ იმასაც ხვდებიან, რომ საზოგადოების მოთხოვნები სხვაა. მთავრობა, რაც არ უნდა ავტორიტარული მიდრეკილების იყოს, იძულებულია, საზოგადოებას გაუწიოს ანგარიში.

დღეს პრემიერი თავის გამოსვლაში მუდმივად ახსენებდა „ჩვენ“ და „მე“, მაგრამ მან უნდა იცოდეს, რომ ამ რეკომენდაციის მთავარი შემოქმედი არის საქართველოს მოქალაქე. არცერთ პოლიტიკოსს და არცერთ პარტიას არ გაუკეთებია იმაზე მეტი, ვიდრე გააკეთა ქართველმა ხალხმა.

დღეს „ქართულ ოცნებას“ ეს საერთოდ დაავიწყდა. ასეთ მნიშვნელოვან, ისტორიულ მომენტში როცა დგები ტრიბუნასთან და ახსენებ „ჩემი გუნდი“ და არ გახსენდება თანამოქალაქეები, ეს არის შენი სახე, რომ რეალურად მათზე არ ზრუნავ. გამოდის, რომ ზრუნავ მხოლოდ შენს ვიწრო ჯგუფზე, შენს პარტიაზე. დღევანდელი პრესკონფერენცია ამის ნათელი მაგალითი იყო.

• არჩევნების მოახლოების დროს რამდენად შეიძლება „ქართული ოცნება“ შეელიოს იმის წარმოჩენას, რომ თითქოს რუსეთთან ურთიერთობის ნორმალიზება გამოსდის და მშვიდობას უზრუნველყოფს? 

„ოცნებას“ მოუწევს ცვლილებები. თუ ის დაინახავს, რომ ევროკავშირთან არდაახლოება საფრთხეს უქმნის თავის ძალაუფლებას.

ძალაუფლების შენარჩუნებისთვის „ოცნებისთვის“ ყველაზე კომფორტული და ბუნებრივი პარტნიორი რუსეთია, რადგან რუსეთი არ გეუბნება, რომ კარგი არჩევნები ჩაატარე, ან ადამიანის უფლებებს პატივი ეცი, სასამართლო უნდა იყოს დამოუკიდებელი. რუსეთს ხომ საერთოდ არ აინტერესებს ეს საკითხები?

თუმცა თუ „ოცნება“ დაინახავს, რომ ანტიევროპული პოლიტიკით, ან ევროპული პოლიტიკის ჩაგდებით დაკარგავს ძალაუფლებას, მაშინ ის იძულებული გახდება, გადადგას პროევროპული ნაბიჯები. ვფიქრობ, სამოქალაქო კონსოლიდაცია ამ საკითხის გარშემო „ქართულ ოცნებას“ აიძულებს, გადადგას გარკვეული ნაბიჯები.

ევროპული პოლიტიკის მთავარი შემოქმედი დღეს არის ქართული საზოგადოება. მთავრობა იძულებულია გააკეთოს ის, რასაც მას ქართველი ხალხი დაუკვეთს. ეს არის არა მისი არჩევანი, არამედ საქართველოს საზოგადოების არჩევანი.

მნიშვნელოვანია, რომ ადამიანები დარჩნენ ინფორმირებულები, დარჩნენ ამ საკითხების ერთგულები და ხედავდნენ ნაკლოვანებებს და პრობლემებს, ესმოდეთ განსხვავებული აზრი და კრიტიკა. ამ პირობებში ძალიან უჭირს მთავრობას მოატყუოს საზოგადოება.

• რა შესაძლებლობა იქნება კანდიდატის სტატუსი მოქალაქეების ხელში, რომ საზოგადოებას ჰქონდეს მეტი გავლენა ამ პროცესზე? 

რომ არ ყოფილიყვნენ საქართველოს მოქალაქეები, ჩვენ დღეს ამ რეკომენდაციას ვერ მივიღებდით, ან მარტში რომ მიეღო პარლამენტს „რუსული კანონი“ და ჩვენს საზოგადოებას ხმა არ ამოეღო, უბრალოდ დამთავრებული იქნებოდა ყოველგვარი ლაპარაკი ევროპულ პერსპექტივაზე.

ამიტომაც, ყოველი ასეთი მიღწევა გვაძლევს ძალას, ახალ იმედს და ოპტიმიზმს, გვაძლევს ასევე კურსს, თუ რის წინაშე უნდა გავხადოთ ხელისუფლება უფრო მეტად ანგარიშვალდებული.

აქ ფუნდამენტური საკითხი მომავალი არჩევნებია. მთავარი საკითხია ისევ, როგორები ვიქნებით ჩვენ: რასაც მოვითხოვთ, იმას მივიღებთ. შეიძლება, ეს ბრძოლა იყოს ძალიან რთული, ხანგრძლივი, მოგვიწიოს ჩვენი კომფორტის ზონებიდან გამოსვლა, რაღაც ისეთის გაკეთება, რაც ადრე არ გაგვიკეთებია, პროტესტის გამოხატვა, მაგრამ ასე შენდება სამოქალაქო საზოგადოება, ასე შენდება დემოკრატია.

სხვანაირად არ გამოვა – ზემოდან ქვევით არ შენდება ევროპული სახელმწიფო.  ევროპული სახელმწიფო არ დგას მთავრობაზე, ის დგას მოქალაქეზე.

„ბათუმელები“ რონდელის ფონდის უფროს მეცნიერ-თანამშრომელსა და ევროპული კვლევების ცენტრის დირექტორს, კახა გოგოლაშვილს ესაუბრა და ჰკითხა, რამდენად შესაძლებელია ითანამშრომლო ოკუპანტთან და რას ნიშნავს მუდმივად „მყიფე მშვიდობაზე“ საუბარი.

• ბატონო კახა, რამდენად სწორია, როცა პრემიერ-მინისტრი ოკუპანტების მიერ მოკლული ადამიანის მკვლელის დასჯას თავად ოკუპანტ ქვეყანას სთხოვს?  

ღარიბაშვილი არასდროს გამოირჩევა კორექტული განცხადებებით და ამ შემთხვევაშიც განცხადების ფორმა ისეთია, რომელიც, რა თქმა უნდა, პოლიტიკურად ძალიან წამგებიანია საქართველოსთვის და წამგებიანია ასევე „ქართული ოცნებისთვისაც“, რადგან ძალიან რბილია ეს ტონი.

• კალაძე, კობახიძეც და პაპუაშვილიც თავიანთ ტექსტებში თითქმის ერთსა და იმავეს იმეორებენ, რომ ის, რაც კირბალში მოხდა, წინა ხელისუფლების მემკვიდრეობაა და არ საუბრობენ საკუთარ პასუხისმგებლობაზე. რატომ აპელირებენ ამაზე მუდმივად? 

ასე შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ეს არის, მაგალითად, ერეკლე მეორის მემკვიდრეობა ან სტალინის, ფილიპე მახარაძის მემკვიდრეობა; მერე ვიტყვით, რომ გამსახურდიას მემკვიდრეობაა, რადგან მან გააფუჭა ურთიერთობები რუსეთთან; შეიძლება ვთქვათ, რომ ეს არის შევარდნაძის მემკვიდრეობა, რადგან ნატოში მოინდომა შესვლა და დაუპირისპირდა პუტინს ჯერ კიდევ მაშინ და ასე შემდეგ.

შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ისტორიული მემკვიდრეობაა, რადგან, მაგალითად, თამარ მეფის პირველი მეუღლე, რომელიც რუსი იყო, გააგდეს საქართველოდან და ასე შემდეგ. როცა „ქართული ოცნება“ არ იქნება ხელისუფლებაში, მაშინ ვიტყვით, რომ „ოცნების“ მემკვიდრეობაა, რადგან არაფერი გააკეთა ამ მიმართულებით და ვერაფერი ვერ შეცვალა.

რა თქმა უნდა, ასე საუბარი არ შეიძლება.

ეს ყველაფერი არის ძალიან პრიმიტიული თავის მართლება, რომელიც პოლიტიკას არ აკეთებს. მეტი პასუხისმგებლობის აღებაა საჭირო, რადგან თუ მოხვედი ხელისუფლებაში და ჩაიბარე რაღაც მემკვიდრეობა, სულ იმის ნუღარ იძახი, „ეს რა ცუდი მემკვიდრეობა ჩავიბარე“. რატომ აიღეს მაშინ პასუხისმგებლობა ამ მემკვიდრეობაზე, რატომ ჩაიბარეს ეს ქვეყანა ასეთი, როგორიც არის?

თუ გამოსწორება არ შეეძლოთ, რატომ ჰპირდებოდნენ ხალხს, რომ ჩვენ ამ მემკვიდრეობას გამოვასწორებთ და ყველაფერი თავის ადგილზე დადგება.

მარტივად შეიძლება ამ პოლიტიკური კონსტრუქციის ჩამოშლა.

• პაპუაშვილის თქმით, „მყიფე მშვიდობა“ გვაქვს და ამას სჭირდება გაფრთხილება. ეს ნიშნავს იმას, რომ რამდენი ადამიანიც არ უნდა მოგვიკლან რუსებმა, ხელისუფლებას ამაზე არ ექნება რეაგირება?

ამით პაპუაშვილი ამბობს, რომ ჩვენ არაფრის თავი არ გვაქვს, არანაირად არ შეგვიძლია საკუთარი თავის დაცვა, ჩავძვრეთ სოროებში, როგორც კურდღლები და ვიყოთ იქ, გავჩუმდეთ, ხმა არ ამოვიღოთ არაფერზე.

ეს არის, პრინციპში, სიგნალი, მიიღებს თუ არა ამას ქართველი ხალხი.

გავიხედოთ მარჯვნივ, მარცხნივ, უამრავი ქვეყანაა, კონფლიქტი ვის არ აქვს. ოკუპირებული ტერიტორიებიც ბევრს აქვს, მაგრამ ამის გამო ასეთი შემგუებლური პოლიტიკა არავის არ აქვს ირგვლივ. მე ასეთი პრეცედენტი არ მინახავს არსად.

აზერბაიჯანის ტერიტორია ჰქონდა ოკუპირებული სომხეთს და ამის გამო მათ შორის დიპლომატიური ურთიერთობები შეწყვეტილი იყო. სომხეთის მოქალაქეებს არ უშვებდნენ აზერბაიჯანში. ვერ გადადიოდნენ მოლაპარაკების ეტაპზე და ჩვენ კიდევ გავხსენით ჭიშკრები და შემოვუშვით ყველანაირი რუსი – ჩვენი მტერი, მოყვარე, მოძულე, შეიძლება აგენტი, „შპიონი“, ყოფილი სამხედრო, ვინც, ვთქვათ, აქ გენოციდში, ხალხის ეთნიკურ წმენდაში მიიღო მონაწილეობა და შემოდიან-გადიან როგორც უნდათ.

ჩვენ ყველაფერი დავთმეთ, ყველა მიმართულებით და რატომ? არავინ გვეხვეწებოდა და არავინ გვთხოვდა ამას. სიხარბის გამო, ალბათ, სხვა მეტი არაფერი მგონია.

• ხელისუფლება შიშზე საუბრობს მუდმივად.

აქ არ არის შიშზე საუბარი. შიშით ყველას ეშინია ომის და არავის უნდა კონფლიქტი, რა თქმა უნდა, მაგრამ აქ არის სიხარბეზე საუბარი. შეიძლება არ გინდა რუსეთთან გაამწვავო ვითარება, მაგრამ რატომ ეთანამშრომლები, რატომ ეხუტები ასე? უფულობის გეშინია, გამოდის ხომ?

რატომ უშვებ ქვეყანაში ამდენ რუსს, რომ ბინები დაიქირაონ და პროდუქტები იყიდონ? ვხედავთ, რომ თავისივე პროდუქტები შემოაქვთ და იმას ყიდიან. ორჯერ გაიზარდა რუსეთთან ვაჭრობა. აქ ხომ შეიძლება სხვანაირი პოლიტიკა გამოვიყენოთ?

ხომ შეიძლება შეუზღუდო, მაგალითად, ფრენები, რომელიც გახსენი და იყენებენ საქართველოს ტერიტორიას მთელ მსოფლიოსთან კომუნიკაციისთვის.

• შეგიძლიათ გვითხრათ, ხელისუფლების „მშვიდობის“ პოლიტიკა რეალურად რა საფრთხის წინაშე აყენებს ქვეყანას?

როგორი საფრთხის წინაშე აყენებს და ეს არის რეალურად პენეტრაცია, ანუ შემოსვლა ომის გარეშე. იკავებს ეკონომიკას შენ ტერიტორიაზეა, ნელ-ნელა შემოდის შენს პოლიტიკაში, დამოკიდებულს გხდის ბიზნესზე, დამოკიდებულს ხდის პოლიტიკოსებს და საბოლოო ჯამში გიპყრობს ყოველგვარი ომის გარეშე.

ომი არის თავდაცვის უკანასკნელი საშუალება ადამიანებისთვის, როცა სხვა გზა არ დარჩენიათ და აქ ომი არ სჭირდებათ, ომის გარეშე გვიპყრობს რუსეთი.

ჩვენ შეგვიძლია მშვიდობიანი მეთოდებითაც გავუმკლავდეთ ოკუპაციას. მაგალითად, არ ვეთანამშრომლოთ. ინდოეთში მაჰათმა განდიმ მოიგონა თავის დროზე ეს, არ თანამშრომლობდა ინგლისთან. განა, არ სჭირდებოდათ ინდოელებს ინგლისური საქონელი, მრეწველობა და ასე შემდეგ, მაგრამ რომ თქვეს არა, ინგლისი ოკუპანტია და ამიტომ არაფერს ვიყიდით ინგლისელებისგან, აიძულეს ინგლისელები დაეტოვებინათ ინდოეთის ტერიტორია.

ჩვენ რას ვაკეთებთ? პირიქით, ოკუპანტებისგან ორჯერ-სამჯერ მეტს ვყიდულობთ ახლა, ვიდრე რამდენიმე წლის წინ.

ჩვენც შეგვიძლია გავატაროთ მშვიდობიანი წინააღმდეგობის პოლიტიკა.

ამ ყველაფერს ბოლოს მაინც ომამდე მიჰყავს მდგომარეობა, რადგან რუსები თავს გადავლენ, ზღვარს გადავლენ, დაეუფლებიან საქართველოში ყველაფერს და ბოლო-ბოლო ეს გამოიწვევს აჯანყებას საქართველოში. როცა რესურსების გარეშე დარჩებიან ქართველები, გაიქცევიან საკუთარი ქვეყნიდან, იმიტომ, რომ მათ სამსახურებს, მათ ადგილებს დაიკავებენ რუსები.

მაგალითად, აფხაზები არ აძლევენ საშუალებას რუსებს, რომ ბინები იყიდონ და მერე გააქირაონ. აფხაზები უფრო ჭკვიანურად იქცევიან, ვიდრე ქართველები, რადგან ისინი ერთად არიან, ქართველები კი არიან დაშლილი ათასგვარ მოღალატეებად, ათასგვარი ინტერესების მატარებელ ჯგუფებად და ეს არის ჩვენი ყველაზე დიდი ტრაგედია.

არც სომხეთი, არც აზერბაიჯანი, არც აფხაზები, არც თურქები, ოსებიც კი, რომლებიც ძალიან ცოტანი არიან რიცხობრივად, ისინიც კი არ ატარებენ ასეთ სულელურ პოლიტიკას, როგორც საქართველოს ხელისუფლება.

• გინტურის მკვლელობის კადრები რუსებმა გაავრცელეს, ისევე როგორც თავის დროზე ანწუხელიძის წამების კადრები. ეს ჩვენთვის იყო გამიზნული, რომ გვაჩვენონ, როგორ გვილახავენ ღირსებას, თუ რა იკითხება ამ გზავნილში?

ჩვენ არც კი გვთვლიან ადამიანებად, ღირსადაც არ გვთვლიან იმის, რომ რაღაც ზემოქმედება გააკეთონ ჩვენს აუდიტორიაზე. ეს იყო შიდა მოხმარებისთვის, რუსებისთვის, რომ აი, ნახეთ, ღირსი იყო, რომ მოკლეს, რადგან აგრესიულად იქცეოდნენ, კარი შეამტვრიეს. აი, იქ, რაღაც შეიგინა ერთმა და ასე შემდეგ. ასევე ოსებისთვის, რომ მათ იცავენ ამით.

რუსებს აჩვენეს, რომ აი, ნახეთ რა ძლიერები ვართ, რა მაგრები, სადაც რა გვინდა, იმას გავაკეთებთ.

• როცა „ქართული ოცნება“ ახსენებს „მყიფე მშვიდობას“, ამის პარალელურად არ საუბრობს ევროკავშირსა და ნატოზე, რაზეც დგას რეალურად ჩვენი მშვიდობა. კანდიდატის სტატუსის ქონა რას შეცვლის ოკუპაციასთან მიმართებაში, დაგვეხმარება თუ არა?

შეიცვლება, რა თქმა უნდა, რადგან როცა კანდიდატი ქვეყანა ხარ, აქ უკვე მარტივი აღარ არის რუსეთისთვის ზეწოლის განხორციელება და ამ კონტექსტში შეიცვლება ჩვენი მდგომარეობა.

ევროპული ინტეგრაციის გზებზე ევროკავშირს მეტი უფლება აქვს, რომ დაგვიცვას.

როცა რუსეთი შეეცდება საქართველოს დაჩაგვრას და ჩაერევა ევროკავშირი, ისინი უფრო ადვილად აუხსნიან მოსახლეობას, რომ ეს კანდიდატი სახელმწიფოა, ჩვენი მომავალი წევრი და როგორ არ დავიცვათ. ამ კონტექსტში სტატუსი, რა თქმა უნდა, ძალიან მნიშვნელოვანია.

„საქართველოში რომ დავბრუნდი ემიგრაციაში ყოფნის 7 წლის შემდეგ, საკუთარი ოჯახის წევრებთან ურთიერთობა გამიჭირდა. იმიტომ კი არ გამიჭირდა, რომ სიცივე ვიგრძენი ან აღარ ვუყვარდი და შეიცვალნენ.

არა.

უბრალოდ, მე აღარ მქონდა საერთო. ის ყოველდღიური რამ, რაც გვაერთიანებდა, გამოვტოვე. მივხვდი, რომ აქ, იტალიაში, უფრო მეტ ხალხთან მქონდა კავშირი. რადგან გვაქვს საერთო დარდი, საერთო საფიქრალი, საერთო საქმე. და აქ უფრო ადვილად შეიძლება ადამიანთან იკონტაქტო, ილაპარაკო..“ – ამბობს 48 წლის ლელა ჩუბინიძე. ის  17 წელია რაც იტალიაში ცხოვრობს.

იტალიაში სამუშაოდ 2007 წელს წავიდა. იმ დროს, როცა საზღვარგარეთ წასვლა გაცილებით რთული იყო. საქართველოში დატოვა საქმე, რომელსაც აკეთებდა და რომლისგანაც საკმარის შემოსავალს ვერ იღებდა.

ემიგრაციაში ყოფნის პირველი ორი წელი მისთვისაც ისეთივე რთული იყო, როგორც სხვა ქალებისთვის, რომლებიც უცხო ქვეყანაში ბედისა და სამსახურის საძიებლად ჩადიან ხოლმე.

ლელას თქმით, საქართველოდან ყველაფერი ლამაზად ჩანს და რეალურად, რისი გამკლავება უწევთ ახალჩასულ ქალებს, მაგაზე არავინ საუბრობს.

განსაკუთრებით სტრესულად ახსოვს ქართველი ე.წ. დამსაქმებლები, რომელთა გამოც უცხო ქვეყანაში გადადგმული პირველი ნაბიჯები ასმაგად რთული აღმოჩნდა.

ემიგრაციაში ყოფნის 17 წლის თავზე ლელა ამბობს, რომ აღარასდროს იცხოვრებს „ქართველ დამსაქმებლებთან“.

მისი თქმით, არაკეთილსინდისიერი ე.წ. დამსაქმებლები ემიგრაციაში წასული არაერთი ქალისთვის აღმოჩნდნენ მახე, რომლებისგანაც თავის დაღწევა დიდ დროს, ენერგიას და თანხას მოითხოვს.

საქართველოს მოქალაქეთა უმრავლესობა, რომლებიც იტალიაში სამუშაოდ ჩადიან, პირველ ეტაპზე, სანამ საბუთებს მოაწესრიგებენ (და ზოგჯერ ეს წლები გრძელდება), არალეგალურად შრომობენ. არალეგალურად დასაქმება რთულია. სამსახურის პოვნის ორი გზა არსებობს – სანდო ნაცნობი/მეგობარი, რომელიც რეკომენდაციას გაგიწევს იტალიელ ოჯახთან ან დამსაქმებელი.

დამსაქმებლები არიან ის ადამიანები, ვინც წლებია უკვე იტალიაში ცხოვრობენ, მოწესრიგებული აქვთ დოკუმენტაცია, აქვთ დაქირავებული ბინა და ამ ბინაში საწოლებს სამსახურის მაძიებლებზე აქირავებენ.

არიან დამსაქმებლები, რომლებიც კანონის ფარგლებში მოქმედებენ და მათ მიერ სამსახურის მაძიებლისთვის გაწეული მომსახურება შესაბამისად ფორმდება, თუმცა უმრავლეს შემთხვევაში მათი საქმიანობა არალეგალურია.

სამსახურის მაძიებლებისგან, განსაკუთრებით კი, ახალჩასულებისგან დამსაქმებლები ცდილობენ მაქსიმალური სარგებელი მიიღონ. ლელა ჩუბინიძე ამბობს, რომ როდესაც იტალიაში საცხოვრებლად ჩავიდა, სწორედ მსგავს დამსაქმებელთან მოხვდა.

„ფული თითქმის არ მქონდა როცა ჩამოვედი. იყო დღეები, საჭმლის ფულიც არ მქონდა. მთელი ღამეები ვტიროდი. ვამბობდი, როგორ შეიძლება ქართველები ასეთები იყვნენ. დამსაქმებელთან, სარდაფის სტილის ოთახში ვცხოვრობდი სამ ქალთან ერთად. დიდხანს ვიყავი უმუშევარი. მერე, როგორც იქნა, დავსაქმდი.

მახსოვს, ახალი შესული ვიყავი სამსახურში და იმ დამსაქმებელმა ჩემი მეგობარი გამოაგდო. რაღაც არ მოეწონა და ღამის ცხრა საათზე გააგდო სახლიდან.

მაშინ აქ ქართველებს ბინები აღებული არ ჰქონდათ და მახსოვს, რამდენიმე ქალაქის იქით, სხვა ქალაქში გავუშვით ეს გოგო მატარებლით, რომ ღამე გაეთია,“- იხსენებს ლელა ჩუბინიძე ერთ-ერთ ეპიზოდს მისი ცხოვრებიდან.

ლელა ჩუბინიძე ფიქრობს, რომ დრო, რომელსაც ემიგრაციაში მყოფი ადამიანები საკუთარი სახლებიდან შორს ატარებენ, არის დაკარგული.

„არანაირი თანხა არაა ღირებული, როცა შვილი დედის გარეშე იზრდება. მე არ ვარ დაქორწინებული, მაგრამ მაკლია ჩემების სითბო. არ ვარ მათ გვერდით. 64 წლის მამა დამეღუპა ორი წლის წინ და ვერ წავედი. ფრენები არ იყო. ბილეთი დღემდე შენახული მაქვს, არასდროს არ გადავაგდებ. ეს ყველაფერი გაკლია, ამას ვერაფერი ვერ შეგივსებს. ჩვენ აქ ვართ იმისათვის, რომ თავი ვირჩინოთ. დანარჩენი ყველაფერი დაკარგულია.

შრომა, რომელსაც ემიგრანტები ვწევთ, არის შეუფასებელი. ძნელია იმუშაო მოხუცთან, იცხოვრო მოხუცის ცხოვრებით, მოხუცის აზრით, ეს არის ძალიან რთული, ძალიან ძნელი და ეს ყველას არ შეუძლია.

ვიცი ქალები, რომლებიც ფსიქიკურად შეირყნენ იმიტომ, რომ ეს არის სტრესი, უდიდესი ფსიქოლოგიური ტრავმა, რომელსაც ვიღებთ. ეს არის შეუფასებელი შრომა, რომელსაც ვწევთ,“ – ამბობს ლელა ჩუბინიძე.

ლელას თქმით, ემიგრაციაში ყოფნის მე-17 წელს ცდილობს ცხოვრება დააბალანსოს და მარტო მუშაობას აღარ მიუძღვნას თავი.

„ადრე მარტო მოხუცთან ვცხოვრობდი. კვირაში სამი საათი მქონდა მხოლოდ თავისუფალი დრო. ახლა გადაწყვიტა, მიდგომა შეეცვალა.

ახლა დავდივარ სავარჯიშო დარბაზში, ესთეტიკის ცენტრში, ვცდილობ, ჩემ თავს დრო დავუთმო. შემოვლილი მაქვს ევროპა. ვაძლევ ჩემ თავს იმის უფლებას, რომ მქონდეს უკეთესი ცხოვრება. ვცდილობ, არაფერი აღარ მოვიკლო“, – ამბობს ლელა.

„არ ვეცნობი ახალ ამბებს საქართველოს შესახებ, იმიტომ, რომ არ დავითრგუნო. მაგრამ როცა ჩავდივარ, კარგად ცხოვრობს ხალხი. ბევრად უკეთესად, ვიდრე ემიგრანტები ვცხოვრობთ სხვადასხვა ქვეყანაში,“ – ამბობს ლელა ჩუბინიძე.

„საქართველოს სახელმწიფოს თუ ჩვენ რამედ ვუღივართ, ელემენტარულად დაგვიცვას. ვითხოვდით საკონსულოს გახსნას ფლორენციაში, ხელმოწერებიც შევაგროვეთ რამდენიმე წლის წინ, მაგრამ არ გაუხსნია.

ძალიან ბევრი რამის გაკეთება შეუძლია საქართველოს, მისი მოქალაქეები რამედ რომ უღირდეს. ამ დროს ქვეყანა ჩვენით ცხოვრობს, ჩვენზე დგას. საქართველოში კორპუსები რომ შენდება, ვინ ყიდულობს ბინებს? ემიგრანტები ყიდულობენ. ყველაფერი ჩვენით არის. ამაზე უნდა დაფიქრდეს სახელმწიფო.

მე ჯერ საქართველოში დაბრუნებას არ ვაპირებ. წელს მქონდა რთული პერიოდი. სამსახური ვერ ვიშოვე, რაღაც სხვა სირთულეებიც მქონდა. რაღაც მომენტში რატომღაც მომინდა წასვლა იტალიიდან. მერე გადავიფიქრე. ახლა ვფიქრობ, რომ ალბათ დადგება დღე, როცა ამას ძალიან ადვილად გავაკეთებ. მაგრამ ახლა ვმუშაობ, კარგად ვარ და ამ მომენტში თავს შევიკავებ დაბრუნებისგან,“ – ამბობს ლელა.

ლელას თქმით, ევროპა მისთვის, პირველ რიგში, არის თავისუფლება და ხელმისაწვდომი ჯანდაცვა. მომენტი, როცა უფულობის გამო არ გეშინია ექიმთან მისვლის და აუცილებელი მკურნალობის მიღების გარეშე დარჩენის.

„ევროპა არის თავისუფლება. არის ძალიან ბევრი რამე, რაც აუცილებლად უნდა ვისწავლოთ ევროპელებისგან, აუცილებლად უნდა გადავიღოთ. ყველაზე მეტად რაც მომწონს, არის ის, რომ ევროპელებს აქვთ დროის გამძაფრებული შეგრძნება. ამათთვის დროს აქვს ყველაზე დიდი ფასი.

მე მომწონს ძალიან ის, რომ ბავშვები იზრდებიან ისეთი ფსიქოლოგიით, როდესაც დაბადების დღეზე, შობას, ბებია, დედა, მამა აჩუქებს ფულს, ის ბავშვი არ მიდის და იმ ფულს სათამაშოებში არ ხარჯავს. მან იცის, რომ უნდა ისწავლოს. ამიტომ თანხას აგროვებენ, სრულწლოვანი როცა გახდებიან, საკუთარი სწავლის ფული თვითონ რომ გადაიხადონ. იციან აგრეთვე, რომ სრულწლოვნები რომ გახდებიან, აუცილებლად უნდა იყვნენ დამოუკიდებლები,“ – ამბობს ლელა.

„ახალი პირობითობა არის ერთგვარი შესაძლებლობა იმისა, რომ იმ შემთხვევაში, თუ ამ პირობებს შევასრულებთ და მის აქტიურ მონიტორინგს განვახორციელებთ, ხელისუფლება, ვინც არ უნდა იყოს ის, ვაიძულებთ, გარკვეული ნაბიჯები გადადგას. ეს არის ერთადერთი ბერკეტი,“ – ამბობს ვანო ჩხიკვაძე, ღია საზოგადოების ფონდის ევროინტეგრაციის პროგრამის ხელმძღვანელი.

მას ვკითხეთ, რა ბერკეტია კანდიდატის სტატუსი იმისთვის, რომ საქართველო ევროპული ოჯახის წევრი გახდეს?

დღეს, 8 ნოემბერს, ევროკომისიამ რეკომენდაცია გასცა, საქართველოს ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყნის სტატუსი მიენიჭოს. საბოლოო გადაწყვეტილება სტატუსის მინიჭებაზე ევროსაბჭომ 2023 წლის დეკემბერში უნდა მიიღოს.

ვანო ჩხიკვაძე განმარტავს, რომ კანდიდატის სტატუსი ევროკავშირთან ურთიერთობის ახალ ეტაპზე გადასვლაა, სადაც უმთავრეს გამოწვევად ისევ რჩება ხელისუფლების პოლიტიკური ნება. ექსპერტი ხაზს უსვამს იმას, რომ შემდეგ წელს ყველაზე დიდი ინტერესით ჩვენი საერთაშორისო პარტნიორები საპარლამენტო არჩევნებს დააკვირდებიან: როგორ გარემოში ჩატარდება არჩევნები საქართველოში.

„კანდიდატის სტატუსი არ უკავშირდება პირდაპირ არჩევნებს. თუმცა იმის გათვალისწინებით, რომ ხელისუფლებას უნდა ძალაუფლება შეინარჩუნოს, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წინაპირობა, სავარაუდოდ, დაკავშირებული იქნება არჩევნები ჩატარდეს ნორმალურ და მისაღებ პირობებში.

მომავალი წლის არჩევნებთან ახლოს არის ევროკომისიის ახალი გადაწყვეტილება, რომელიც შესაძლებელია უკავშირდებოდეს საქართველო-ევროკავშირის ურთიერთობების ახალი ეტაპის დაწყებას. ბუნებრივია, ეს პროცესი იქნება ძალიან მნიშვნელოვანი.

საქართველო უკვე ჩართულია გაფართოების ქვეყნების სიაში და ყოველი წლის შემოდგომაზე მომზადდება უსაფრთხოების ანგარიში, სადაც ნათლად გამოჩნდება, რამდენად წინ წავიდა საქართველო. ეს არის მექანიზმი, რომ ვაიძულოთ ხელისუფლება, გადადგას ნაბიჯები ევროკავშირისკენ,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ ვანო ჩხიკვაძე.

საქართველოს მოქალაქეებისთვის რა იცვლება? როგორ შეიძლება ვაიძულოთ ხელისუფლება, მაგალითად, რეალურად გაათავისუფლოს სასამართლო პოლიტიკური გავლენებისგან და რეფორმები მხოლოდ ფასადურად არ ჩაატაროს? – ვკითხეთ ევროინტეგრაციის საკითხების ექსპერტს.

„უნდა დავუსვათ შეკითხვა ჩვენ თავს: მოცემული ხელისუფლების პირობებში რამდენად რეალისტურია წინსვლა ევროინტეგრაციის გზაზე, შემდეგ კი, ამის მიხედვით ვიმოქმედოთ: დავუჭიროთ მხარი მოქმედ ხელისუფლებას და მოქმედ პოლიტიკურ ძალებს, თუ სხვებს დავუჭიროთ მხარი, რომლებიც უზრუნველყოფენ ქვეყნის წინსვლას ევროინტეგრაციის გზაზე?

საქართველო ერთი ნაბიჯით დაუახლოვდა ევროკავშირში გაწევრებას. ის, რაზეც ბევრი ადამიანი ოცნებობდა, იგივე ილია ჭავჭავაძის დაბადების დღეა დღეს, ეს ოცნება შეიძლება ახდეს და საქართველო გახდეს ევროპული ოჯახის წევრი. მთავარია, რომ ეს პირობები უნდა განიმარტოს კარგად. ამ პირობების შესრულება დაეხმარება რეალურად ქვეყანას, მისი ტრანსფორმაცია მოხდეს და გახდეს უკეთესი ქვეყანა,“ – გვითხრა ვანო ჩხიკვაძემ.

დღეს, 8 ნოემბერს, ევროკავშირის გაფართოების ყოველწლიურ დასკვნაში ევროკომისიამ ბლოკის წევრ ქვეყნებს რეკომენდაცია მისცა, საქართველოს მიანიჭონ ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსი.

„კომისიის რეკომენდაციაა, მიენიჭოს საქართველოს კანდიდატის სტატუსი, დათქმით, რომ მთავრობა გადადგამს მნიშვნელოვან ნაბიჯებს რეფორმების კუთხით“ – განაცხადა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა პრესკონფერენციაზე.

მან აღნიშნა, რომ ევროკომისია მხარს უჭერს ქართველთა უმრავლესობის გულწრფელ სურვილს ევროკავშირში გაწევრებაზე.

„კომისია აცნობიერებს, რომ გადაიდგა პოზიტიური ნაბიჯები – ოპოზიციის ზედამხედველობა პარლამენტში გაიზარდა, დეოლიგარქიზაციის სამოქმედო გეგმა მიიღეს, შეიქმნა ანტიკორუფციული ბიურო“, – ამბობს ევროკომისიის პრეზიდენტი.

ევროკომისიის დასკვნის შემდეგ, გადაწყვეტილება სტატუსის მინიჭებასთან დაკავშირებით უნდა მიიღოს ევროპულმა საბჭომ, 2023 წლის დეკემბერში. კანდიდატის სტატუსის შემდგომი ნაბიჯი გაწევრიანებაზე მოლაპარაკების დაწყებაა.

რაც შეეხებათ მოლდოვასა და უკრაინას, ევროკომისიის რეკომენდაცია მათთან გაწევრიანების შესახებ მოლაპარაკებების დაწყება იქნება. თუმცა დათქმები კიშინიოვისა და კიევის შემთხვევაშიცაა გათვალისწინებული.

საქართველომ, მოლდოვამ და უკრაინამ 2022 წლის მარტში შეიტანეს განაცხადი ევროკავშირში გაწევრიანებაზე. იმავე წლის ზაფხულში მოლდოვამ და უკრაინამ კანდიდატის სტატუსი მიიღეს, ხოლო საქართველომ – ევროპული პერსპექტივა და 12 შესასრულებელი რეკომენდაცია სტატუსის მისაღებად.

____________

ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო. EPA-EFE/ZURAB KURTSIKIDZE

კვირას, 12 ნოემბერს, ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში ხილის გამოფენა გაიმართება.

გამოფენა 12 საათზე გაიხსნება და მთელის დღის განმავლობაში გაგრძელდება.

გამოფენა გაიმართება ბოტანიკური ბაღის ჩაქვის მხარეს მდებარე შესასვლელთან ახლოს, ზღვისპირა პარკში. მთელი დღის განმავლობაში ბაღში შესვლა უფასო იქნება საქართველოს მოქალაქეებისთვის.

როგორც ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში გვითხრეს, ტრადიციულ ხილის გამოფენაზე წელს წარმოდგენილი იქნება ბოტანიკურ ბაღში მოყვანილი სხვადასხვა სახეობის ციტრუსი, კენკროვნები, ბაღის ფიტო-გეოგრაფიული განყოფილებების ეგზოტიკური ხილი და კაკლოვნები.

გარდა ამისა, გამოფენაზე საკუთარ კუთხეს წარმოადგენენ მუნიციპალიტეტები, სხვადასხვა კომპანიები და კერძო მეწარმეები. მათ მიერ წარმოდგენილ გამოფენა-გაყიდვაზე შეგეძლებათ სხვადასხვა ხილის, ხილის ჩიფსების, თაფლის, ხილთან ერთად წარმოდგენილი ყველის, ხილის ჩაის და სხვა ნუგბარის შეძენა და დაგემოვნება.

გამოფენაზე წარმოდგენილი იქნება მანდარინის წვენში ამოვლებული ჩურჩხელა და მისი მომზადების მასტერკლასი.

ამავე დროს, გამოფენაზე ბათუმის თოჯინების თეატრის მეთოჯინეები ხილისგან დაამზადებენ თოჯინებს.

_____________________

ფოტო: ბათუმის ბოტანიკური ბაღი/facebook

კომპანია „სოკარის“ ცნობით, 9 ნოემბერს 06:00 საათიდან ბათუმის მუნიციპალიტს გაზის მიწოდება თითქმის სრულად შეუწყდება. კომპანიაში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ გაზი ბათუმში მხოლოდ აბონენტების მცირე ნაწილთან არ შეწყდება.

„სოკარის“ ცნობით, გაზის მიწოდება დაიწყება 10 ნოემბერს 13:00 საათიდან და სრულად აღდგება 11 ნოემბრის დღის ბოლომდე.

ასევე,  9 ნოემბრის 06:00 საათიდან 10 ნოემბრის 13:00 საათამდე გაზმომარაგება შეუწყდება ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში მცხოვრებ აბონენტებს.

გაზის შეწყვეტის მიზეზი გაზსადენზე დაგეგმილი სარემონტო-საექსპლუატაციო სამუშაოებია.

კომპანია „სოკარ ჯორჯია გაზი” აბონენტებს მოუწოდებს, დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.

დიდი ოდენობით თანხის თაღლითურად დაუფლების ფაქტზე პროკურატურამ ერთი პირი დააკავა. გამოძიების ვერსიით, ბრალდებული 28 მოქალაქეს სხვადასხვა ტურის ორგანიზებას დაჰპირდა და 61 200 ლარს მოტყუებით დაეუფლა.

ბრალის დადასტურების შემთხვევაში, ბრალდებულს სასჯელის სახით 6-დან 9 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ელის.

შსს განაგრძობს გამოძიებას „სხვა დანაშაულებრივი ეპიზოდების დადგენის მიზნით, რის შემდგომაც შესაძლოა დაზარალებულთა წრე გაიზარდოს,“ – აღნიშნულია პროკურატურის მიერ დღეს, 8 ნოემბერს გავრცელებულ ინფორმაციაში.