სტუდენტი ილო ურუშაძე ერთ-ერთი ინიციატორია. ისიც ფიქრობს, რომ უნივერსიტეტში 2007 წლის 8 ნოემბერს მომხდარი ფაქტი დანაშაულია და მისი გამოძიება ხელმეორედ უნდა დაიწყოს: „პროკურატურას „ალტერნატივის“ ინიციატივით გაეგზავნა თხოვნა, რომ აღნიშნული ფაქტი გამოიძიონ, თუმცა ეს იყო მთელი სტუდენტების ერთსულოვანი გადაწყვეტილება. დისკუსია გავმართეთ, რომელსაც ადმინისტრაციაც ესწრებოდა, ჩვენ ყველამ ერთად გადავწყვიტეთ, რომ ვუთხრათ არა ძალადობას. თხოვნა წინა სამშაბათს გავაგზავნეთ, პასუხს ველოდებით, მხოლოდ ამის შემდეგ გადავწყვეტთ, როგორ მოვიქცეთ. მე პირადად ძალიან მიკვირს, რომ თბილისში ამ ფაქტს არ ეხმაურებიან, ამის გამო გულნატკენი ვარ. ჩვენი უნივერსიტეტიც დუმილს ამჯობინებდა ამ თემასთან დაკავშირებით, ამის მიზეზი იყო ის რეჟიმი, რომელიც იყო ქვეყანაში. თუმცა იყვნენ ისეთი ლექტორებიც, რომლებიც ყოველთვის ეხმაურებოდნენ ამ ფაქტს“.
სტუდენტებს ეთანხმება უნივერსიტეტის რექტორი, ალეკო ბაკურიძეც: „მსგავსი რამ არსად მომხდარა, მაგრამ რომც მომხდარიყო, 8 ნოემბერს ჩვენს უნივერსიტეტში მომხდარ ფაქტს მაინც ვერ გაამართლებდა. უნივერსიტეტი არ არის ის ადგილი, სადაც ხელკეტებით უნდა შემოდიოდეს ვინმე, ეს აბსოლუტურად სხვა დაწესებულებაა და არავის აქვს უფლება, აქ ძალა გამოიყენოს. მომხდარ ფაქტს სამართლებრივი სახე უნდა მიეცეს, ყოველ 8 ნოემბერს არ უნდა ვიკრიბებოდეთ ამ თემების განხილვისთვის, ერთხელ და სამუდამოდ მას უნდა მიეცეს სამართლებრივი შეფასება, იყო თუ არა დანაშაული, აუცილებლად უნდა გაირკვეს“. რექტორი ამბობს, რომ სტუდენტურ ჯგუფ „ალტერნატივას“ მიერ გაგზავნილი მიმართვა პროკურატურისადმი ფაქტის გამოძიების თხოვნით უნივერსიტეტის პოზიციას გამოხატავს.
უნივერსიტეტის კანცლერი ედიშერ ჩავლეიშვილი ფიქრობს, რომ თუ ძალა გადამეტებული იყო, დამნაშავეები უნდა დაისაჯონ: „ვისაც ზარალი მიადგა, ყველამ უნდა იჩივლოს. უნივერსიტეტი არ დაზიანებულა მატერიალურად, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა არ დამტვრეულა… კი, მორალური ზარალი მიიღო, მაგრამ ამაზე როგორ უნდა იჩივლოს? შესულია უკვე წერილობით თხოვნა, სხვანაირად როგორ უნდა იჩივლოს, მე ვერ ვხედავ აქ რაღაც წინააღმდეგობას, ნამდვილად უნდა დაისაჯოს ყველა ის პირი, ვინც გადაამეტა თავის უფლებამოსილებას. ეს ფაქტი თავისთავად უნდა იქნეს გამოძიებული“.
2007 წლის 8 ნოემბერს ბათუმის უნივერსიტეტის სტუდენტები დაარბიეს – სპეცდანიშნულების რაზმი უნივერსიტეტში შეიჭრა და მხუთავი გაზი გაუშვა. ამ დარბევის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი დავით ბედია – შს სამინისტროს აჭარის სამმართველოს მაშინდელი უფროსი, ცოტა ხნის წინ შს სამინისტროს კრიმინალური პოლიციის უფროსად დანიშნეს. ირაკლი ღარიბაშვილის თქმით, `ბედია არის პროფესიონალი პოლიციელი, ის თავისი საქმის ძალიან კარგი სპეციალისტია“.
უმაღლეს საბჭოში პრემიები შეხვდათ ჯამბულ კურცხალიძეს, ვლადიმერ ხუბულავას, ალეკო ბაუჟაძეს, მარინა ბერიძეს, შალვა ჯინჭარაძეს, პლატონ მანჯგალაძესა და რამაზ ბოლქვაძეს. თითოეული მათგანი ერთ თვეზე მეტია, რაც უმაღლეს საბჭოში დასაქმდა. უმაღლესი საბჭოდან მოწოდებული დოკუმენტების თანახმად, ზოგიერთი მათგანი მოვალეობას ასრულებს, ზოგიერთი უკვე დაინიშნა თანამდებობაზე.
მაგალითად, აჭარის უმაღლესი საბჭოს აპარატის უფროსის მოადგილის მოვალეობის შესასრულებლად ჯამბულ კურცხალიძე 12 ნოემბერს გაამწესეს. მან სამი კვირის მუშაობის თავზე 1121 ლარი მიიღო ხელფასის სახით, რასაც დაემატა პრემიაც – 560 ლარი. ცოტა უფრო მეტი, 1770 ლარი მიიღო იმავე თანამდებობაზე მყოფმა, ოღონდ შვებულებაში გასულმა სუზანა ვაშაყმაძემ. ნოემბრის თვეში უმაღლესმა საბჭომ ამ პრინციპით – ერთ თანამდებობაზე ორი მოხელე – ხელფასები ზუსტად 7 თანამდებობის პირს მისცა.
რამდენად კანონიერი და მართლზომიერია ბიუჯეტის ფულის ამ სახით დახარჯვა? – უმაღლეს საბჭოში მიაჩნიათ, რომ აპარატის გამართულად მუშაობისთვის ამის გაკეთება აუცილებელია.
აპარატის უფროსი რამაზ ბოლქვაძე „ძველსა“ და „ახლებს“ შორის არსებულ „საპრემიო სხვაობას“ კი შემდეგი გარემოებით ხსნის: „თუ ნახავთ ოქტომბრის თვის პრემიებს, აღმოაჩენთ, რომ ყველა თანამშრომელს 100 პროცენტით აქვს პრემია მიღებული. სწორედ ამიტომ ვერ მიიღეს მათ ამ თვეში პრემია – დადგენილი წესით, ყოველთვიური პრემია ხელფასის ოდენობის 50 პროცენტია და არა – 100“.
რამაზ ბოლქვაძის თქმით, პრემიებთან დაკავშირებით ახალი ხელმძღვანელობის პოზიცია თანამშრომლებისთვის ცნობილია. ამას საფინანსო-სამეურნეო უზრუნველყოფის განყოფილების უფროსი ილია თურმანიძე ადასტურებს. განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის საკითხთა კომისიის აპარატის უფროსი ნაირა აბულაძე კი ამბობს, რომ პრემიების გაცემის ახალი წესის შესახებ არაფერი სმენია. ნაირა აბულაძემ, ზოგადად, არც ის იცის, ვინ აიღო პრემია და ვინ არა: „ეს უფროსების გადასაწყვეტია“.
პრემიების მიმღებთა სიაში არის საზოგადოებასთან ურთიერთობის დეპარტამენტის ახალი უფროსი მარინა ბერიძე. მას 20 დღეში აქვს მიღებული 1416 ლარი ხელფასის სახით და 708 ლარი პრემია. მარინა ბერიძე დეპუტატ მურმან დუმბაძის ძმის ცოლია. ის ამბობს, რომ უმაღლეს საბჭოში შვიდი წელი მუშაობდა, შემდეგ კი „მიხეილ მახარაძემ გააგდო“.
მარინა ბერიძეს აღიზიანებს კითხვა – დანიშნეს თუ არა უმაღლეს საბჭოში იმის გამო, რომ მურმან დუმბაძის რძალია? ის ფიქრობს, რომ პირიქით – 2009 წელს მურმან დუმბაძის რძლობის გამო გაუშვეს სამსახურიდან. „მე ჩემს ადგილზე დავბრუნდი ახლა“, – ამბობს მარინა ბერიძე, რომელიც 2009 წლამდე საქმის წარმოების განყოფილებაში წამყვან სპეციალისტად მუშაობდა.
„ჩემს ადგილზე“ სააკაშვილის ხელისუფლების პირობებში ვლადიმერ მამულაძე მუშაობდა. მარინა ბერიძის დანიშვნის შემდეგ, სხვებისგან განსხვავებით, ამ მოხელემ სამსახური შეინარჩუნა, ოღონდ წამყვან სპეციალისტად ჩამოაქვეითეს.
ვლადიმერ მამულაძისგან განსხვავებით სამსახური ვერ შეინარჩუნა აბესალომ ასლანიძემ – უმაღლესი საბჭოს კაბინეტის ყოფილმა უფროსმა: „ჯერჯერობით შვებულებაში ვარ. ჩემი მოლოდინი ის არის, რომ განცხადება დაწერილი მაქვს გათავისუფლებაზე. როცა ოჯახს ჩემი ხელფასის გარდა სხვა შემოსავალი არ ჰქონდა, წასვლის სურვილი არ შეიძლება მქონოდა, მაგრამ მგონი ნორმალურია ჩემი წასვლა – ახალი თავმჯდომარე მოვიდა და თავისი კაბინეტის უფროსი სჭირდება“.
აბესალომ ასლანიძე ვლადიმერ ხუბულავამ შეცვალა. ეს უკანასკნელი ამბობს, რომ მხოლოდ მოვალეობის შემსრულებლად დაინიშნა. ვლადიმერ ხუბულავა ვარაუდობს, რომ მის მიერ დაკავებულ თანამდებობაზე კონკურსი მაქსიმუმ 4 თვეში გამოცხადდება.
აჭარის უმაღლეს საბჭოს 9-წლიანი არსებობის პერიოდში თანამშრომლების შესარჩევად კონკურსი არც ერთხელ არ გამოუცხადებია. აქამდე მოხელეები დეპუტატების სურვილების მიხედვით ინიშნებიან.
როსტომ შერვაშიძე სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილედ ზუსტად ერთი თვის წინ წარადგინეს. ბლიცინტერვიუში იგი განმარტავს, რატომ გადაწყვიტა ბელორუსში ბიზნესის მიტოვება და საჯარო სამსახურში მუშაობა.
ბატონო როსტომ, რატომ დაგნიშნეს სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილის თანამდებობაზე?
რა გითხრათ, რატომ დავინიშნე, მომიწვიეს და დამნიშნეს. 3-4 წელი ბელორუსში ვიყავი, იქ ვმუშაობდი. დამირეკეს და მითხრეს, თუ ვიმუშავებდი მინისტრის მოადგილედ. გამოცდილება მაქვს ყველანაირი, დაწყებული კოლმეურნეობის თავმჯდომარეობიდან, დამთავრებული ბიზნესით, სულ სოფლის მეურნეობის ხაზით ვმუშაობდი.
საქართველოში სამსახური ვინ შემოგთავაზათ?
სამსახური რა… ჩამოვედი და არჩევნებში მივიღე მონაწილეობა. მინისტრმა შემომთავაზა, თუ ვიმუშავებდი ჩემი გამოცდილებით.
თქვენ დეპუტატ მურმან დუმბაძის დეიდაშვილი ხართ. ამან გავლენა თუ იქონია თქვენ დანიშვნაზე?
მერე რა დეიდაშვილი, ვარშალომიძეც ჩემი ნათესავი იყო, მაგრამ არ მიმუშავია. დეიდაშვილობით რა არის, მაგი ვერ გავიგე ახლა. მურმან დუმბაძეს ჩემთან საუბარი არ ჰქონია მაგაზე, მე მომიწვია ბატონმა ზაურ ფუტკარაძემ, მინისტრმა. ჩამოვედი სამი თვის წინ, არჩევნებში ვმონაწილეობდი აქტიურად და შემდეგ მივიღე წინადადება. სხვათა შორის, რამდენიმე პოსტი შემომთავაზეს, მაგრამ სოფლის მეურნეობაზე შევჩერდი.
მინისტრთან მანამდე გქონდათ პირადი ნაცნობობა?
ნაცნობობა როგორი მქონდა – მეგობრები არ ვიყავით, მაგრამ ვიცნობდი შორი-ახლოს. დეიდაშვილი ხომ… შერვაშიძეების ნათესავია მთელი აჭარა – ვარშალომიძეები, გვარიშვილები, ჯაყელები, დუმბაძეები, შეიძლება თქვენც ჩემი ნათესავი იყოთ. მაგით ხომ არ განისაზღვრება, არა? დეიდაშვილი ვარ, მაგრამ მურმან დუმბაძეს ჩემ დანიშვნაში მონაწილეობა არ მიუღია, გაუკვირდა კიდეც, თუ როგორ მოვხვდი. მე ბატონმა ზაურმა მომიწვია. არჩევნების მერე ჩავედი მინსკში, მერე დავბრუნდი და დავთანხმდი მუშაობას.
ბელორუსში რა ბიზნესი გაქვთ?
რესტორანი მქონდა და სავაჭრო ფირმა – საქონელი გადამქონდა. საქართველოში არ გვაძლევდნენ უფლებას, აწი გვექნება. მე ბიზნესი სულ მქონდა, კომუნისტებიდან მოყოლებული. ახლა ჩემი ძმა მოსკოვში ცხოვრობს და ის უყურებს ამ ბიზნესს. თქვენ არ იცით გორაზე რესტორანი რომ მქონდა და სააკაშვილის კლანმა გამაყიდინა? აი, რესტორანი თავადური ჩემი იყო და გამაყიდინეს… ბელორუსიაში იმიტომ წავედი, რომ ოჯახი მერჩინა.
ნათესავები ყველა ვართ, ხალხი მაგით არ ინიშნება, ინიშნება იმით, რომ საქმე გააკეთოს. სამინისტროში ძლიერი გუნდი მოვიდა – ოთხი კაცი, მინისტრი და მოადგილეები. ადგილზე ვინც იყო, ძლიერი პიროვნებები, ყველა დავტოვეთ, რადგან მათთან მუშაობა შეიძლებდა… და არა ისე, როგორც მუშაობდნენ წინა მინისტრი თუ გუნდი მთლიანად.
ბათუმგორაზე რესტორანი მქონდაო ამბობთ, აპირებთ ამ რესტორნის დაბრუნებას?
ვაპირებ. მაგი თურქზე გააფორმეს, მაგრამ წილში ჰყავთ მთავრობა. 5 მილიონად ყიდიან, მაგრამ არ გავაყიდინე, ჩვენ ის თანხა არ მოგვცეს, რაც დავხარჯეთ.
დღეს, პარასკევს, 18:30 საათზე ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდი ბათუმში აწყობს საჯარო დისკუსიას თემაზე:
ქართული საზოგადოების ინკლუზიურობის შესაძლებლობები: განსხვავებულობის მიმღებლობის კულტურული და სამართლებრივი ასპექტები
ძირითადი მომხსენებლები: ლევან აბაშიძე – ლაბორატორია 1918 (თბილისი); თამარ გურჩიანი – სამოქალაქო აქტივისტი, უფლებათა დამცველი (თბილისი); ასლან ჭანიძე – თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლი (ბათუმი)
მოდერატორი: რუსუდან (ნატა) იმედაიშვილი – რადიო „თავისუფლების“ ჟურნალისტი (ბათუმი)
დასწრება თავისუფალია.
მისამართი: პრეს-კაფე (ბათუმი, მელაშვილისა და საბაჟოს ქუჩების კვეთა 2/1)
ინფორმაცია წარსული დისკუსიების შესახებ შეგიძლიათ იხილოთ ფონდის ვებ-გვერდზე: www.ge.boell.org
აჭარის მთავრობის დღევანდელ სხდომაზე განსახილველად 19 საკითხი იყო გამოტანილი, თუმცა სხდომა ჟურნალისტებისთვის დაიხურა. ღიად მხოლოდ ერთი საკითხის განხილვა მოხდა, რომელიც აჭარის ტელევიზიას შეეხებოდა.
დღეს დამტკიცდა ტელევიზიის დროებითი ბიუჯეტი. ტელევიზიის წარმომადგენლის ვახტანგ ქავთარაძის განცხადებით, აჭარის ტელევიზიის ბიუჯეტში 923 ათასი ლარის ეკონომია გაჩნდა. „დაგეგმილი იყო სტუდიის რემონტი, რომელიც არ განხორციელდა, შემცირდა ოფისის და მივლინებების, გადამცემი სადგურების და ელექტროენერგიის ხარჯები, რის შედეგადაც ტელევიზიის ბიუჯეტი 5 მილიონი ლარიდან, ოთხ მილიონ ლარზე ჩამოვიდა. გარდა ამისა, მზადდება ორი საახალწლო გადაცემა, რომელზეც გამოცხადებული იყო ტენდერი და გაიმარჯვა „თი ბი სი სტუდიამ“, სატენდერო თანხა შეადგენდა 860 ათას ლარს, ტენდერის შედეგად კი ეს თანხა 84 ათას ლარზე დავიდა“ – განაცხადა ვახტანგ ქავთარაძემ.
აჭარის ტელევიზიის წარმომადგენელმა მთავრობას ტელევიზიის უშტატო თანამშრომლებზე გასაცემი ე.წ „მე-13 ხელფასის“, სულ 145 ათასი ლარის დამტკიცება სთხოვა, რაზეც მთავრობა დათანხმდა. წინააღმდეგი მხოლოდ აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრი, გიორგი თავართქილაძე იყო. მისი განცხადებით, „მე-13 ხელფასი“ მანკიერი პრაქტიკაა, რომელზეც უარი უნდა ვთქვათ: „ეს ასე ვეღარ გაგრძელდება. შეუძლებელია ტელევიზიაში 46 შტატი იყოს და 150 კაცი უშტატოდ მუშაობდეს. ეს არ არის მიზანშეწონილი, უნდა ჩამოყალიბდნენ და განსაზღვრონ, რამდენი თანამშრომელია საჭირო ტელევიზიისთვის“.
მთავრობის თავმჯდომარის, არჩილ ხაბაძის განცხადებით, რადგან ტელევიზიის სტატუსი ჯერ გადაწყვეტილი არ არის, ხელისუფლება არ მიიღებს კონკრეტულ ზომებს, „ვთანხმდებით იმაზე რომ უშტატო თანამშრომლებზე პრემიების გაცემის საკითხი არასწორია, მაგრამ იმედია დეკემბერში თუ არა, თებერვალში მაინც გადაწყდება ტელევიზიის სტატუსის საკითხი და სამომავლოდ შტატების საკითხიც დარეგულირდება“.
ახალი მედია, სოციალური ქსელები, სამოქალაქო ჟურნალისტიკა, ბლოგები, ფოტოგრაფია, ვიდეოგადაღება – 6 თვის განმავლობაში სასკოლო ასაკის 24 მოზარდი ისწავლის როგორ გამოიყენოს ინტერნეტი: არა მხოლოდ გასართობად, არამედ ინფორმაციის შექმნისა და გავრცელებისთვის. კონკურსში მონაწილეობისსპეციალური განაცხადის ფორმა (ჩამოსატვირთად დაკლიკეთ ბმულს) განთავსებულია ვებგვერდზე: batumelebi.ge
განცხადების მიღების ბოლო ვადა: 18 ნოემბერი.
პროექტი „მედიაწიგნიერება“ ხორციელდება საერთოშორისო კვლევებისა და გავლების საბჭოს ( IREX ) მხარდაჭერით.
თბილისში, სპორტის სასახლის წინ, ევანგელისტი მქადაგებლის დევით ჰეთევეის საჯარო ქადაგებისას მართლმადიდებელი ეკლესიის წარმომადგენლები დარბაზის შესასვლელ კარებთან იდგნენ და ხალხს მოუწოდებდნენ, არ დასწრებოდნენ უცხოელი მისიონერის ქადაგებას. ადამიანები, რომლებიც თავიანთ თავს „ეროვნული სარწმუნოების“ დამცველებად მიიჩნევდნენ, ხალხს მოწოდებებთან ერთად წერილობით გზავნილსაც აცნობდნენ. „…ის, რაც ამ დღეებში სპორტის სასახლეშია დაგეგმილი, არის აშკარა მაგალითი პროზელიტიზმის, ანუ მცდელობა ადამიანების ფართო მასების თავის რწმენაზე გადაბირების“ – ეწერა მათ მიერ გავრცელებულ ტექსტებში, რომელსაც ისინი პატრიარქის გაფრთხილებას უწოდებდნენ. „განა რას გიხდიან, სულს რომ ყიდით“ – ამბობდა ერთ-ერთი მამაკაცი. „იესო უფალია, როგორც თქვენ გწამთ, ისე გვწამს ჩვენც“ – იყო პასუხი.
„პროზელიტიზმი“ ბერძნული სიტყვაა და სხვების საკუთარ რწმენაზე მოქცევისკენ სწრაფვას ნიშნავს. საერთაშორისო სამართალი კრძალავს ადამიანის რწმენაში უხეშ ჩარევას და იძულებას, რაც დანაშაულად მიიჩნევა. თუმცა დღეს ქრისტიანული ეკლესიები ამბობენ, რომ პროზელიტიზმის პრობლემა არ დგას, რადგან ადამიანები არჩევანს საკუთარი სინდისის კარნახით აკეთებენ. მართლმადიდებლური ეკლესია კი მიიჩნევს, რომ დღეს საქართველოში პროზელიტიზმის ანუ რელიგიური გადაბირების პრობლემა დგას. „ის, რომ მე სახლში ვარ, ვისვენებ და შენ მიკაკუნებ იმისთვის, რომ ღმერთზე მელაპარაკო, ეს არის პროზელიტიზმი“ -ამბობს მართლმადიდებლური ეკლესიის დეკანოზი გიორგი მამალაძე, ბარბარეს ტაძრის წინამძღვარი. მისი აზრით, პროზელიტიზმია არსებული რელიგიის ინტერპრეტაციით სწავლებაც. გადაბირებაა, როდესაც ადამიანებს აძლევ მატერიალურს ანგარებით. მე, როგორც მოძღვარს, მაქვს ფაქტები, როდესაც ადამიანებს უთქვამთ, რომ ერთი კილო ბრინჯისა და ხორცის გამო შეიცვალეს რწმენა. იგივე ისლამური სასწავლებლები, რომლებიც ეწევიან მატერიალურ დაინტერესებას ადამიანების და გაჭირვებული ოჯახებიდან მიჰყავთ ბავშვები სასულიერო სასწავლებლებში სასწავლებლად.“
Symbols of the Three Monotheistic Religions – Image by Sebastien Dusarmaux/Godong/Corbis
დეკანოზის თქმით, მართლმადიდებლური ეკლესია არც საჯარო ქადაგებებს მიმართავს: „ამას ჩვენ ამბიონიდან ვაკეთებთ. მაგრამ თუ გვაქვს ისეთი ქვეყნები, სადაც ადამიანები ჯერ კიდევ ტომებად ცხოვრობენ, მაგალითად, აფრიკაში, ვიყენებთ პრინციპს – „წადით და მოიმოწაფეთ ყოველნი“. თუმცა კათოლიკე მისიონერების მიერ ჩატარებული საჯარო ნათლობები ინდოეთსა და აფრიკაში არის პროზელიტიზმი, რადგან ისინი ადამიანებს გაუცნობიერებლად ნათლავენ“.
„ჩვენ უნდა გვეშინოდეს არაკეთილსინდისიერი პროზელიტიზმის და არა ზოგადად რწმენის გავრცელების და ღმერთის სიტყვის ქადაგების“ – ამბობს „ქართველ მუსულმანთა კავშირის“ ხელმძღვანელი ტარიელ ნაკაიძე. მისი აზრით, ყველა რელიგიის პრინციპი პროზელიტიზმია:
„მთავარია, ადამიანის რელიგიური გრძნობები არ იქნეს ვინმეს მხრიდან ბოროტად გამოყენებული, მაგალითად, პოლიტიკური მიზნით. თუკი ასეთი რამ არსებობს, ეს არის პრობლემა, თუმცა არა მგონია რომელიმე ქვეყანა საქართველოში რელიგიური ექსპანსიით დაინტერესდეს“.
ტარიელ ნაკაიძის აზრით, ექსპანსიის ყველაზე ეფექტური ფორმა თანამედროვე მსოფლიოში არა რელიგიური, არამედ ეკონომიკური თემაა: „დღეს ბევრს საუბრობენ იმაზე, რომ თურქეთს შესაძლებელი ჰქონდეს ექსპანსიური ინტერესები აჭარაში, ეს დანამდვილებით არავინ იცის. მაშინ იგივე შეგვიძლია ვთქვათ რუსეთზე. თურქული ექსპანსიის დროს აჭარაში 20 მეჩეთი აიგო, საბჭოთა პერიოდში კი – 200, იმიტომ, რომ რელიგიური ნიშანი პოლიტიკური დაპირისპირებისთვის გამოეყენებინათ. მთავარია, ჩვენ თვითონ არ გავაუცხოოთ სხვა აღმსარებლობის ადამიანები“.
ტარიელ ნაკაიძის აზრით, დღეს პროზელიტიზმი, თანაც იძულებითი, დომინანტი ეკლესიის მხრიდან უფრო შესამჩნევია, ვიდრე – სხვა აღმსარებლობის მორწმუნეების: „როცა იძულებულს გხდიან, რომ გახდე მართლმადიდებელი, ეს არ არის პროზელიტიზმი? აუცილებელი არ არის თავში ჩაგარტყან, დისკრიმინირებული მდგომარეობაც იგივეა“.
ტარიელ ნაკაიძის აზრით, სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს ყველა აღმსარებლობის ადამიანის უფლებების დაცვა: „თვითონ შეგვიწყოს ხელი და ბიუჯეტიდან დაგვეხმაროს პრობლემების მოგვარებაში, მაშინ აღარ იქნება საუბარი უცხოურ შემოწირულობებზე. სულ აპელირებენ იმაზე, რომ თურქეთს აჭარიდან 12 000 სკოლადამთავრებული მიჰყავს და აფინანსებსო. ამდენი მოსწავლე საერთოდ თუ სწავლობს აჭარაში. თურქეთში მარტო მუსულმანები არ მიდიან. წელს 17 000 სტუდენტისთვის გამოაცხადა თურქეთმა სტიპენდიები და საქართველოდან 250 სტუდენტი წავიდა. მათ შორის თბილისიდან და გორიდან. იმიტომ, რომ თბილისში გაცილებით ძვირია ცხოვრებაც და სწავლაც. თეოლოგიის ფაკულტეტზე აქედან 20 სტუდენტი თუ იქნება, ყველა რელიგიურ განათლებას კი არ იღებს, ასეთი სტიპენდიები ყველა უნივერსიტეტს აქვს თურქეთში უცხოელებისთვის. აჭარელი რომ სწავლობს თურქეთში, პრობლემაა და თბილისელი რომ სწავლობს – არა? თუკი ვინმეს აქვს შიში, რომ მრევლს დაკარგავს, ესე იგი, მას არ ჰყავს მყარი მრევლი. ვინც შეიცვალა რწმენა და მართლმადიდებლობა მიიღო, იცით რა არის მათი არგუმენტები? არა ის, რომ ქრისტიანობაში იპოვა ჭეშმარიტება, ქართველი ვარ და ამიტომ უნდა ვიყო ქრისტიანიო, მეუბნებიან“.
რატომ იცვლიან ადამიანები რწმენას? პროტესტანტული ეკლესიის პასტორის, ვარლამ რამიშვილის აზრით, ამის რამდენიმე მიზეზი შეიძლება არსებობდეს: „პირველი მიზეზი შეიძლება იყოს ადამიანის ფორმალური მდგომარეობა პირველ რელიგიაში. მეორე ის, რომ ადამიანი შეიძლება იცვლიდეს რელიგიას ამბიციებისა და პირადი ინტერესების გამო. როდესაც ქრისტემ ხუთი ათასი კაცი დააპურა, უთხრა მათ, თქვენ იმიტომ მომდევთ, რომ დაგაპურეთო. მესამე მიზეზი შეიძლება იყოს იძულება. შეიძლება დღეს აღარ კლავენ ადამიანებს მაგრამ, ისეთ მდგომარეობაში ვარდება, იძულებულია, მიატოვოს თავისი რწმენა. ის შეიძლება აღმოჩნდეს მენტალური დევნის ქვეშ. ჰაინე იყო ებრაელი, მაგრამ ლუთერანი გახდა, რომ გერმანიაში რაიმესთვის მიეღწია, რადგან ძალიან შევიწროვებულნი იყვნენ მაშინ ებრაელები. და რწმენის შეცვლის მიზეზი შეიძლება იყოს პერსონალური, გულწრფელად მიიღოს რაღაც ახალი, უფრო სულიერი, რადგან ძველ რწმენაში იმედგაცრუება ნახა“.
თამაზ ხაჯიშვილი, ქრისტიანული ეკლესია „მადლიერის“ პასტორი: „რწმენა ადამიანის სუბიექტური მდგომარეობა და არჩევანია. ადამიანს საბოლოოდ მაინც იმ კითხვაზე სურს პასუხის მიღება, რა იქნება სიცოცხლის შემდეგ. თუკი ვერ აძლევს ეკლესია ამაზე პასუხს, უნდა წავიდეს. “
თამაზ ხაჯიშვილი ეკლესიების მხრიდან ადამიანების მატერიალურ დაინტერესებას გამორიცხავს: „მეეჭვება, რომ მატერიალურის გამო ვინმე მიდიოდეს ეკლესიაში. მატერიალურს ვერც მისცემს ეკლესია, რადგან ამის რესურსი არც არსებობს. საჯარო ქადაგების უფლებას კი იესო გვაძლევს და მისი პირველი დავალებაც ეკლესიის მიმართ ეს იყო: „წადით და მოიმოწამეთ მთელი ქვეყნიერება“.
პროზელიტიზმთან დაკავშირებით ყველაზე მეტი პრეტენზია იეჰოვას მოწმეების მისამართით ისმის, რადგან საჯარო ქადაგებების ყველაზე გამოხატულ ფორმას, კარდაკარ ქადაგებას მისდევენ. თუმცა ისინიც, როგორც სხვა კონფესიების წარმომადგენლები, მიიჩნევენ, რომ აზრის, რელიგიური შეხედულებებისა და ინფორმაციის გავრცელებაში თავისუფალნი არიან: „საჯარო ქადაგება ყველა ქრისტიანის ვალდებულებაა. ჩვენი ამოსავალი წერტილიც სახარების სიხარულის გადაცემაა ადამიანებისთვის“. მატერიალურ დაინტერესებას კი გამორიცხავენ: „მარადიული ცხოვრების გარდა რა უნდა შესთავაზოს ეკლესიამ ამაზე უკეთესი ადამიანებს. ისინი, ვინც ავრცელებენ ინფორმაციებს, რომ ჩვენ დოლარებს ვურიგებთ თურმე მორწმუნეებს და ამით ვაინტერესებთ, ყოველთვის ილაპარაკებენ, მაგრამ ადამიანი თვითონ ირჩევს, საით წავიდეს“ – ამბობს მანუჩარ ციმინტია.
„მორწმუნეების გადაბირებას არასდროს მიმართავს კათოლიკური ეკლესია. ჩვენ გვირჩევნია, მორწმუნე დარჩეს იმ ეკლესიის ერთგული, სადაც ის მოინათლა, მაგრამ ადამიანის სინდისი თავისუფალია და არჩევანს ვერ ავუკრძალავთ“ – ამბობს გაბრიელ ბრაგანტინი, კათოლიკური ეკლესიის მოძღვარი ბათუმში.
კათოლიკური ეკლესია ბევრ სოციალურ პროექტს ახორციელებს. აქვს საავადმყოფოები, მოხუცთა და უსახლკაროთა თავშესაფრები და საქველმოქმედო აქციები: „1992-1994 წლებში, 2008 წლის აგვისტოს ომის დღეებში, ეკლესიამ ათასობით ადამიანს აღმოუჩინა დახმარება, მაგრამ ეს იმიტომ არ კეთდება, რომ ვინმე გადავიბიროთ, არამედ იმიტომ, რომ ამის საჭიროება არსებობს“.
გაბრიელ ბრაგანტინის აზრით, დღეს მართლმადიდებლური ეკლესია უფრო მიმართავს პროზელიტიზმს, ვიდრე სხვა ეკლესიები: „თუ ხარ ნამდვილი ქართველი, უნდა იყო მართლმადიდებელი – ეს შეიძლება ჩაითვალოს მენტალურ ძალადობად. დღეს უფრო ბევრს საუბრობენ ნაციონალიზმზე, ვიდრე ადამიანის უფლებებსა და სინდისის არჩევანზე“.
საუბრობენ ქართულ ტრადიციაზე, მაგრამ რა არის საქართველოს ნამდვილი ტრადიცია? „ერთი ერი და ერთი რელიგია, თუ ის, რომ რელიგიებს შორის უნდა იყოს თანამოზიარეობა და ურთიერთგაგება?!” – კითხულობს კათოლიკური ეკლესიის მოძღვარი.
თეოლოგ ბექა მინდიაშვილის შეფასებით, წმინდა სამართლებრივი თვალსაზრისით, პროზელიტიზმი პრობლემა არ არის. „ეს არის სარწმუნოების გავრცელების აქტიური ფორმა, რაც ყველა რელიგიისთვის დამახასიათებელია. რელიგია და კონფესია არ არსებობს გავრცელების გარეშე. პროზელიტები ადრეულ საუკუნეებში ახალმოქცეულ ქრისტიანებს ეწოდებოდათ. თეოლოგიური თვალსაზრისით, პროზელიტიზმი ეკლესიებს შორის შეთანხმების საკითხია და როგორც ვიცი, ამ შეთანხმებას საქართველოში კათოლიკური, პროტესტანტული თუ სომხური ეკლესიები არ არღვევენ. თუმცა მართლმადიდებლური ეკლესია ცდილობს, გადმოიბიროს არამართლმადიდებლები, როგორც მატერიალური, ასევე მენტალური თვალსაზრისით“. მინდიაშვილის შეფასებით, ამის მაგალითია პატრიარქის განცხადება, როდესაც მან თქვა, რომ ის, ვინც არ არის მართლმადიდებელი, არა მხოლოდ ეკლესიის, არამედ მოღალატეა საკუთარი ქვეყნის: „ეს არის მენტალური ძალადობა და ანტიქრისტიანული მოვლენა. თუმცა ესეც ადამიანის პირადი სფეროა, ან წამოეგება ამ რიტორიკას, ან გააკეთებს არჩევანს საკუთარი სურვილის მიხედვით“.
რაც შეეხება მატერიალურ დაინტერესებას, ბექა მინდიაშვილის აზრით, ეს შეიძლება განვიხილოთ როგორც ქველმოქმედება: „სკოლების ან საავადმყოფოების გახსნა არ შეიძლება ჩაითვალოს მოსყიდვად, რადგან ეს არის ეკლესიის ჩვეულებრივი საქმიანობა. პირიქით, ნებისმიერი სოციალური აქტივობა მისასალმებელია და ევროპული გამოცდილება მთლიანად ამაზეა აგებული, სადაც სოციალური სფერო ძალიან მჭიდროდ არის გადახლართული ამა თუ იმ რელიგიურ გაერთიანებასთან“.
ბათუმში მოქმედი 20-მდე ადვოკატი საქალაქო სასამართლოსთან პროტესტის მიზნით შეიკრიბა. ისინი აჭარის პროკურატურაში საგამოძიებო განყოფილების უფროსად ავთანდილ კილაძის სავარაუდო დანიშვნას აპროტესტებენ. მათი თქმით, წარმოუდგენელია ზვიად ფხაკაძის შემცვლელი იყოს ავთანდილ კილაძე.
თუ ქვეყანაში გვყავს პოლიტიკური დევნილები, თუ ქვეყანაში გვყავს უკანონო პატიმრები და ამ ხელისუფლებას სამართლიანობის აღდგენაზე აქვს პრეტენზია, არ შეიძლება მსგავსი გადაწყვეტილების მიღება. ავთანდილ კილაძე ერთ-ერთი მათგანია, ვინც ამ ყველაფერში იღებდა მონაწილეობას წლების განმავლობაში. ის ბათუმის პროკურორად 7 წელი მუშაობდა“, – ამბობდნენ სასამართლოსთან შეკრებილი ადვოკატები.
თუ არსებობს რაიმე კონკრეტული სამართალდარღვევის ფაქტი, რომელიც ავთანდილ კილაძის სახელს უკავშირდება? – ამ კითხვაზე ადვოკატები პასუხობენ, რომ არაერთი ასეთი ფაქტი იციან. „ჩვენ ვერ შევითავსებთ გენინსპექციის ფუნქციებს და ვერ დავიწყებთ მტკიცებულებების შეგროვებას. ჩვენ უამრავი საქმე გვაქვს და არც ის გვინდა, რომ მუდმივად პროტესტის რეჟიმში ვიყოთ. ხომ შეიძლება ერთხელ მაინც მოგვეცეს იმის შესაძლებლობა, რომ ჩვენი პროფესიული საქმიანობა ზედმეტი ჭიდილის გარეშე შევასრულო“, – თქვა ადვოკატთაგან ერთ-ერთმა, რამინ პაპიძემ.
ავთანდილ კილაძე „ბათუმელებთან“ არ ადასტურებს მისი დანიშვნის შესახებ ინფორმაციას. ის ამბობს, რომ ამ ეტაპზე ბუნებრივი რესურსების სააგენტოში მუშაობს. „განიხილება არ განიხილება ჩემი დანიშვნის საკითხი ვერ გეტყვით, ამ გადაწყვეტილებას ხელმძღვანელობა იღებს“, – უთხრა „ბათუმელებს“ ავთანდილ კილაძემ.
სხდომაზე არჩილ ხაბაძე შეეხო აჭარის ტელევიზიის სტატუსის საკითხსაც, რომელიც მისი განცხადებით, შემაფერხებელი ფაქტორია ბიუჯეტის დამტკიცების პროცესში. „როგორც ვიცი ეს საკითხი პარლამენტში ბიუროს სხდომაზე გავიდა და მიმდინარეობს კომიტეტებში განხილვა, მაგრამ სესიები 17-იდან 22 დეკემბრამდეა და შესაძლოა წელს ვერ მოესწროს ტელევიზიიის სტატუსის განხილვა. თუ ასე მოხდა, მაშინ ტელევიზიის მუშაობა რომ არ შეფერხდეს, დროებითი ბიუჯეტი უნდა დავამტკიცოთ, იანვარ-თებერვალში კი ცვლილება შევა, ან გამოსავალი უნდა ვიპოვოთ“.
არჩილ ხაბაძემ სხდომაზე მაღალმთიან რეგიონებში გზების პრობლემაც დააყენა. როგორც მუნიციპალიტეტების ხელმძღვანელებმა აღნიშნეს, მათ არ აქვთ შესაბამისი ტექნიკა, განსაკუთრებით ზამთარში, რომელიც გზების გაწმენდას უზრუნველყოფს. სხდომაზე დაისვა ეკომიგრანტებისა და სოციალური სახლების მშენებლობის საკითხიც. არჩილ ხაბაძის განცხადებით, ეკომიგრანტთა მდგომარეობა არ არის შესაბამისად შესწავლილი და ჯანდაცვის სამინისტროს ამ პრობლემის მოგვარება დაავალა. „ზუსტად უნდა ვიცოდეთ რამდენ ეკომიგრანტს ესაჭიროება დახმარება. ეს ციფრები მუდმივად იცვლება, ამიტომ შეისწავლეთ და ზუსტი მონაცემი დადეთ“.
ჯანდაცვის მინისტრის განცხადებით, სამინისტროში ძალიან ბევრი განცხადებაა შესული სოციალურ სახლებთან დაკავშირებით. „ჩვენ იმ სოციალურ სახლებში, რომელიც მაღალმთიან რაიონებში კეთდება, მხოლოდ 39 ოჯახის დაკმაყოფილება შეგვიძლია. სამინისტროში კი სულ ცოტა 1500 განცხადებაა, რომლებიც სოციალურ სახლებში ცხოვრებას ითხოვენ“.
არჩილ ხაბაძის განცხადებით, ხელისუფლება იფიქრებს იმაზე, რომ სოციალური სახლებისთვის დაფინანსება მომავალ წელსაც გამოიყოს.
არასამთავრობო ორგანიზაცია „დემოკრატიის ინსტიტუტის“ ხელმძღვანელმა დღეს გამართულ ბრიფინგზე, ცენტრალური ხელისუფლების მიერ ადგილობრივ კადრებისა და ადგილობრივ მოსახლეობის მიმართ არსებულ უნდობლობაზე ისაუბრა. „შს სამინისტროს აჭარის მთავარი სამმართველო, საპატრულო პოლიცია, აჭარის პროკურატურა, ბათუმის რაიონული პროკურორი, ფინანსური პოლიცია, კონტროლის პალატა – ახალმა ხელისუფლებამ ყველა ამ უწყებაში არადგილობრივი კადრი დანიშნა“, – განაცხადა გენო გელაძემ.
გენო გელაძის თქმით, ეს იმას ნიშნავს, რომ ცენტრალური ხელისუფლება არ ენდობა ადგილობრივ პროფესიონალ კადრებს და ადგილობრივ მოსახლეობას: „რეგიონებში გზავნიან ისეთ კადრებს, რომლებიც ცენტრში არ გამოიჩინებიან. ჩვენ ამ საკითხზე ოთხი წელია ვლაპარაკობთ, წინა ხელისუფლების დროსაც ასე ხდებოდა, მაგრამ მაშინ მინიმალურად მაინც ნიშნავდნენ ადგილობრივ პროფესიონალებს. ახლა სრულად მოწვეული კადრები დანიშნეს თანამდებობებზე“.
გენო გელაძისთვის უცნობია, რატომ „არ ენდობიან ადგილობრივ კადრებს“. – „ამ კითხვას ცეტრალური ხელისუფლების წარმომადგენლებმა უნდა უპასუხონ“.
ამ საკითხთან დაკავშირებით დემოკრატიის ინსტიტუტმა თავისი მოთხოვნები ორ პუნქტად ჩამოაყალიბა: 1. ცენტრალური ხელისუფლება, აჭარის ავტონუომიურ რესპუბლიკაში სამართალდამცავ თუ სხვა დაწესებულებების ხელმძღვანელი პირების შერჩევისას, დაეყრდნოს ადგილობრივ რესურსებს და უნდობლობას ნუ გამოუცხადებს ადგილობრივ პროფესიონალებს.
2. აჭარის ხელისუფლებამ გამოიყენოს მის ხელთ არსებული ყველა შესაძლებლობა, აჭარაში სამართალდამცავ თუ ცენტრალურ ხელისუფლებას დაქვემდებარებულ სხვა ორგანოებში ხელმძღვანელებად ადგილობრივი კადრების დანიშვნის მიზნით.
დავითმესხიძე: ჩვენ ყოფილი სპორტსმენები ვართ და სპორტში არსებულ მდგომარეობაზე გული შეგვტკივა. ავიღოთ რაგბი, კალათბურთი, ფეხბურთი… დიდი პოტენციალი გააჩნია აჭარას, მაგრამ ეს რატომღაც შედეგებზე არ აისახება. თუმცა ამ შემთხვევაში მხოლოდ რაგბზე ვისაუბრებთ. ვთვლით, რომ რაგბისთვის გამოყოფილი თანხები არამიზნობრივად იხარჯება და ასეთი სავალალო შედეგიც სწორედ ამან განაპირობა.
–არამიზნობრივხარჯვაშირასგულისხმობთ?
– ავიღოთ თუნდაც ის ფაქტორი, რომ სარაგბო გუნდი „ბათუმი“ ძირითადად ჩამოყვანილი მოთამაშეებითა არის დაკომპლექტებული, მათ საკმაოდ სოლიდურ ხელფასებს უხდიან, მაგრამ შედეგი არ ჩანს, გუნდს ჩემპიონატში მხოლოდ სამი მოგება აქვს. არაფერი დაშავდება იმით, თუ გუნდის ძირითად ბირთვს სწორედ ბათუმელებით დავაკომპლექტებთ და დარწმუნებულები ვართ, რომ ისინი გაცილებით მეტი შემართებით ითამაშებენ და შედეგიც გაუმჯობესდება.
– გეთანხმებით და სწორედ ეს არის პრობლემა. კახა კუნჭულიას შერჩეული გუნდი შედეგს ვერ აჩვენებს.
მინდია ღლონტი
მინდიაღლონტი: „დელფინები“ პირველ ლიგაში ასპარეზობს. გვყავს ისეთი მორაგბეები, რომლებიც უმაღლეს ლიგაშიც შეძლებენ მაღალ დონეზე თამაშს, მაგრამ რატომღაც ჩვენ მიმართ ყურადღებას არ იჩენენ. არავითარი პრობლემა არ გვაქვს ჩამოყვანილ ბიჭებზე, ჩვენ ერთი დიდი ოჯახი ვართ, მაგრამ დარწმუნებულები ვართ, რომ ბათუმელებს გაცილებით მეტი სარგებლის მოტანა შეუძლიათ გუნდისთვის. არის მეორე ფაქტორიც, ჩამოყვანილ მოთამაშეს რომ ხელფასს უხდიან, დაახლოებით 2500-2800 ლარს, იმ თანხით შეიძლება ორ ბათუმელს გადაუხადონ. თანხის ნაწილი შეიძლება და აუცილებელიცაა, ბათუმელი მორაგბეების ახალი თაობის აღზრდას მოხმარდეს, რაც ისევ ჩვენს რეგიონს გამოადგება.
– გვქონდა ერთობლივი შეხვედრა „ბათუმის“, „დელფინების“, აჭარის რაგბის კავშირის ხელმძღვანელობას და დასავლეთ საქართველოს რაგბის კურატორს, რომელიც ფედერაციის ამჟამინდელი ხელმძღვანელის, რობერტ ჩხაიძის (ბათუმის ყოფილი მერი) კაბინეტში შედგა. შევთავაზეთ, ჩვენი ძალები გაგვეერთიანებინა და ორი კარგი გუნდი ჩამოგვეყალიბებინა, რომლებიც როგორც უმაღლეს, ასევე პირველ ლიგაშიც ღირსეულად წარსდგებოდნენ. გარდა ამისა, აუცილებელია გვყავდეს A და B ლიგის გუნდები, ასევე საფესტივალო ასაკის (ბავშვთა რაგბი) გუნდები, საერთო ჯამში კი გამოვა დიდი სარაგბო აკადემია, როგორიც ეროვნული ჩემპიონატის წამყვან გუნდებშია, თუმცა ამ თემაზე საუბარიც არ ისურვეს. ეს კი არადა, პირველი ლიგისთვის ანუ ჩვენთვის, შეჯიბრისთვის 2500 ლარი ვერ გამონახეს. საქართველოს რაგბის კავშირის ხელმძღვანელს, გია ნიჟარაძეს მივმართეთ და დაგვპირდა, რომ ბათუმში გვესტუმრებოდა და ადგილზე გაეცნობოდა ვითარებას. უბრალოდ გული გვტკივა, რომ აჭარას, რომელსაც სარაგბო ტრადიციები გააჩნია, დღეს ასეთი სუსტი გუნდი ჰყავს. ერთი მაგალითი მინდა მოგიყვანოთ: ქუთაისის „აია“, რომელიც დღეს ეროვნული ჩემპიონატის ფავორიტია, ანალოგიური პრობლემის წინაშე აღმოჩნდა. გაერთიანდა ყველა, ვისაც რაგბზე გული შესტკივა, ძველი ხელმძღვანელობა, რომელმაც ვერ გაამართლა, წავიდა. ახლები მოვიდნენ ახალი გეგმებით და დღეს „აია“ თუ რა გუნდიცაა, ყველას კარგად მოეხსენება.
–თქვენცხომარგეგმავთხელმძღვანელობისშეცვლას?
– ეს მხოლოდ ჩვენი გადასაწყვეტი არ არის. დღეს აჭარის რაგბის კავშირს რობერტ ჩხაიძე ხელმძღვანელობს. ვფიქრობთ, რომ როდესაც ერთი ვერ ამართლებს, უნდა წავიდეს და ასპარეზი მეორეს დაუთმოს, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ საერთოდ წავიდეს რაგბიდან.
– დიახ, და არა მარტო ისინი, ვინც ამჟამად ბათუმშია. ზოგიერთი თბილისში თამაშობს, ზოგიერთი – საზღვარგარეთ. ირაკლი ნინიძე, დავით გუგუშვილი, გიორგი თხილაიშვილი, მამუკა და ნიკა ნინიძეები, აჩიკო ალიქაძე და სერგო მოქია, რომელსაც ველაპარაკე და თანახმაა ბათუმში დაბრუნდეს.
კახაკუნჭულია: ჩვენ ვართ კლუბი, რომელიც 2000 წელს „ბათუმი ელიტის“ სახელით ჩამოყალიბა, შემდეგ გადაკეთდა აიპ „ბათუმი XV“-ად, რომელმაც 2009 წელს უმაღლესი ლიგის ფინალი ითამაშა და მეორე ადგილზე გავედით. 2010 წელს გუნდი ათმა კაცმა დატოვა, რამაც ჩვენი პირველ ლიგაში დაქვეითება განაპირობა. მოგვიანებით ჩვენზე პატრონაჟი ბათუმის მერიამ აიღო საკუთარ თავზე და დღეს ის შპს „სარაგბო კლუბ ბათუმის“ 100-პროცენტიან წილს ფლობს. პირველ ლიგაში 14-დან 14-ივე თამაში მოვიგეთ და უმაღლეს ლიგაში დავბრუნდით და სწორედ ამის შემდეგ, გუნდის გაძლიერების მიზნით დავიმატეთ მორაგბეები, მათ შორის საქართველოს ნაკრების წევრი გიორგი ბეგაძე.
წელს უმაღლეს ლიგაში დარჩენაზე ვიბრძვით და დარწმუნებულები ვართ, დავრჩებით კიდეც. ჩვენს უშუალო კონკურენტებს მოვუგეთ. ბევრი მოთამაშე დაგვემტვრა და უმეტესობა ბათუმელი, მათ შორის გუნდის წამყვანი მოთამაშეები გიორგი სვინტრაძე, გიორგი გოგიტიძე, აჩიკო მეგრელიძე, ასევე საქართველოს ნაკრების წევრი ირაკლი გიორგაძე და სხვები. ფაქტობრივად, 18 კაცით გვიწევს ასპარეზობა. რაც შეეხება მოგებებს, ქვიშის რაგბის მოქმედი ჩემპიონები ვართ, ასევე, შვიდკაცა რაგბის ყველა ფინალი გვაქვს ნათამაშევი.
ბავშვთა რაგბზეც გეტყვით, გვყავს ორი გუნდი, ერთი B ლიგაში თამაშობს, მეორე – საფესტივალო ასაკში. მომავალი წლიდან A ლიგის გუნდიც გვეყოლება.
რაც შეეხება გაერთიანებას, „დელფინების“ ყველა თამაშს ვესწრები. რომ დამენახა ისეთი მოთამაშე, რომელიც ჩვენს ბიჭებს რეალურ კონკურენციას გაუწევდა, ავიყვანდი გუნდში აუცილებლად. ნუ დაავიწყდებათ, რომ „დელფინების“ 40 პროცენტი „ბათუმი ელიტის“ აღზრდილია. არასწორად მიმაჩნია ის ფაქტიც, რომ ბათუმის გუნდში მარტო ბათუმელები უნდა თამაშობდნენ, თუმცა ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ადგილობრივ კადრებს ყურადღებას არ ვაქცევთ. როდესაც ანტალიაში ვიყავით შეკრებაზე, ყველა ის მორაგბე, მათ შორის ის ბავშვებიც წავიყვანე, რომლებსაც ჩვენი კლუბისთვის სარგებლის მოტანა შეუძლია.
მათ მიერ ჩამოთვლილი მოთამაშეები, რომლებიც თითქოსდა ბათუმში დაბრუნდებიან, კარგ კლუბებში თამაშობენ და ისეთი ანაზღაურება აქვთ, რომ აქ ვერ შევთავაზებთ. მაგალითისთვის ალიქაძეც საკმარისია, რომელიც საფრანგეთში თამაშობს და თავისი რეგიონის ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მორაგბეა. ასევეა გუგუშვილიც, რომელიც პოლონეთში თამაშობს. თხილაიშვილმა ხუცუბანში დაიწყო თამაში, შემდეგ „ბათუმი ელიტის“ წევრი გახდა და ფინალიც ითამაშა, დღეს ის ერთ-ერთი წამყვანი მორაგბეა. ირაკლი ნინიძე, რომელიც ჩვენი წამყვანი მოთამაშე იყო, „არმიამ“ მიიწვია და მე ვიყავი პირველი, ვინც მის გადასვლას მხარი დაუჭირა. განა იმიტომ რომ გუნდში არ მჭირდებოდა, უბრალოდ მას უკეთესი პირობები შესთავაზეს და რად უნდა დამეკავებინა?!
და ბოლოს, ჩვენ სიტყვებით არ ვთამაშობთ, ჩვენ რაგბს ვთამაშობთ, დავნიშნოთ შეხვედრა „ბათუმსა“ და „დელფინებს“ შორის, იქ გამოჩნდება ყველაფერი.
66 კგ. წონით კატეგორიაში მესამე ადგილები დაიკავეს კობა კაკალაძემ და მალხაზ ზარქუამ; 96 კგ. წონაში ვერცხლის მედალი მოიპოვა ბექა ჭელიძემ; ამავე წონაში მესამე ადგილზე გავიდა მამუკა კორძაია. მძიმეწონოსანთა (120 კგ.) შორის კი არჩილ დავითაძე ბრინჯაოს დასჯერდა. ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც აჭარის ფალავნებმა ეროვნულ პირველობაზე ერთბაშად 5 მედლის მოპოვება შეძლეს.
ასაკით უმცროსი „თავისუფლები“ კი ევროპის, მსოფლიოსა და ოლიმპიური ჩემპიონის ლერი ხაბელოვის სახელობის ტურნირზე დაეჭიდნენ ერთმანეთს. 1999-2000 წლებში დაბადებულ ჭაბუკთა შორის სამი მედალი მოიპოვეს აჭარის ნაკრების წევრებმა. ჩემპიონი თორნიკე ქათამაძე გახდა (29 კგ), მეორე ადგილზე გავიდა იგორ ბერიძე (26 კგ), 32 კგ. წონით კატეგორიაში კი ლუკა ქარჩხაძეს ბრინჯაო ერგო.
სადაზღვევო კომპანია „ჯი პი აი ჰოლდინგის“ ბათუმის ფილიალის ხელმძღვანელი ნინო ფაცია გასულ წელს აჭარის ეკონომიკის სამინისტრომ აჭარაში საუკეთესო მენეჯერ ქალად დაასახელა. „საერთოდ არ ველოდი ამ სტატუსს. ბათუმში ბევრი მენეჯერი ქალია, რომლებიც უბრალოდ არ ჩანან. ჩემთვის ეს ძალიან მნიშვნელოვანი იყო, ვფიქრობდი, დავიმსახურე თუ არა. როცა საქმე ჩემს სამსახურს ეხება, აბსოლუტურად ბოლომდე მივყვები, მერე ჩემს თავზე რომ არ დავრჩე ნაწყენი. მთელი დღე რაღაცას აკეთებ და სახლში რომ მიდიხარ, ყველას რომ დააძინებ, ჯდები და ფიქრობ. რამე თუ არ გამოგივიდა, ეს რაღაცნაირად გბურღავს, ამიტომ მაქსიმალურად ვცდილობ, ყველაფერი გავაკეთო, რომ საღამოს ეს გრძნობა არ მქონდეს“, – ამბობს ნინო.
ნინომ მუშაობა 17 წლის ასაკში ფოთში დაიწყო, ერთ-ერთ საზღვაო სააგენტოში ასისტენტად. მოგვიანე-ბით ფოთის ნავსადგურში გადავიდა კურიერად. შემდეგ პორტის მარკეტინგის განყოფილებაში მუშაობდა, სადაზღვევო კომპანიაში მისვლამდე კი ფოთში „საქართველოს ბანკის“ ერთ-ერთი სერვისცენტრის მმართველიც იყო“.
„2007 წლიდან გადმოვედი სადაზღვევო კომპანიაში. ამ ოფისში რომ შემოვედი პირველ დღეს, ვიტირე. იმიტომ, რომ იყო ჩაკეტილი, გაურემონტებელი, არ ვიცოდი ბათუმის ქუჩები. პირველად დავაზღვიე ერთ-ერთი სამშენებლო კომპანია – „ზიმო 7“.
მთელი დღეები დავრბოდი, ხან ქარხანაში ვიყავი, რამე არ გამომრჩეს-მეთქი, ყველაფერს ვამოწმებდი. ბაყაყი რომ ჩავარდება ქოთანში, რძეს იმდენ ხანს დღვიბავს, რომ არაჟანი
გაკეთდება და ამოძვრება. ისე ვიყავი ზუსტად. არ მჯერა, რომ ადამიანს რამის გაკეთება არ შეუძლია. ყველაფერი შეუძლია. მთავარია, მონდომება, პასუხისმგებლობა და დანარჩენი ყველაფერი იქნება“, – ამბობს ნინო.
კითხვაზე, რამ განაპირობა მისი, როგორც მენეჯერის წარმატება, პასუხობს რომ პასუხისმგებლობის გრძნობამ. „ვფიქრობ, ადამიანმა რომ წარმატებას მიაღწიოს, უნდა იყოს შრომისმოყვარე და მთავარია, ჰქონდეს პასუხისმგებლობის გრძნობა. ეს ყველაფერს მოიცავს, პასუხისმგებლობის გრძნობა სიყვარულს გასწავლის, შრომისუნარიანობას გინვითარებს. ეს არის ალბათ ყველაფრის საწინდარი“.
კარიერაზე საუბრისას ოჯახს კარიერის გვერდით აყენებს და ამბობს, რომ ორივე თანაბრად მნიშვნელოვანია მისთვის.
„ქალი მენეჯერი და ქალი მეოჯახე, ეს ორი განსხვავებული რამეა, რომელთა შორის არ უნდა დაირღვეს ბალანსი. როდესაც ირღვევა ბალანსი, მაშინ ქალი ხდება გაუწონასწორებელი. ქალმა მენეჯერმა იმდენი დრო უნდა დახარჯოს მის სამსახურზე, რამდენსაც ხარჯავს ოჯახზე. სხვანაირად გამორიცხულია, მაშინ ბალანსი დაირღვევა. რაც მთავარია, თუ გიყვარს, ყველაფერი გამოდის. სამსახურში ვმუშაობ, მთელი დღე გადარბენაზე ვარ. საღამოს მივდივარ სახლში და მეორე ცა იხსნება. ადიხარ დაღლილი კიბეებზე, გააღებ კარებს, შეგხვდება მეუღლე და მორჩა, დამთავრდა. შაბათ-კვირას არასოდეს ვმუშაობ. მანამდე დილის ცხრაზე მივდიოდი სახლიდან და საღამოს თორმეტზე შემოვდიოდი. ახლა რაღაცნაირად ეს გავმიჯნე. შაბათ-კვირას ჩემს შვილს ვუთმობ. არ მინდა რამე შემეშალოს ჩემი შვილის აღზრდაში, რამე გამომეპაროს“.
მენეჯერი „რჩეული ვილადან“
ეკა გოგიბერიძე
ეკა გოგიბერიძე ხუთი წელია ბათუმში სასტუმრო „რჩეული ვილას“ ბათუმის ფილიალის მენეჯერია. განათლება შვეიცარიაში მიიღო. სამუშაო გამოცდილებაც მხოლოდ ევროპული ჰქონდა, სანამ სასტუმროს მენეჯერი გახდებოდა.
„მენეჯერად მუშაობის გამოცდილება, სანამ სასტუმროში არ დავიწყე მუშაობა, არ მქონდა, თუმცა ევროპაში გავლილი მქონდა ყველა დაბალი საფეხური მენეჯერამდე. უკვე ხუ-თი წელია ვმუშაობ, საკმაო გამოცდილება დამიგროვდა. კლიენტებთან ურთიერთობა ცოტა სპეციფიკურია, ყველა კლიენტთან შეხებაში რაღაც გამოცდილება გიგროვდება და მერე ამ გამოცდილებით სწავლობ. სასტუმროს გარდა, რესტორანს ვმართავ მახინჯაურში“, – ამბობს ეკა.
მისი თქმით მთავარი მის სფეროში ის არის, რომ გამოცდილება თანამშრომლამდე სწორად მიიტანოს: „ერთი თანამშრომელი მყავს სულ, რომელსაც აქვს ამ სფეროში თეორიული განათლება, ცოტა პრაქტიკაც, დანარჩენი თანამშრომლები დილეტანტები იყვნენ. ჩემი მთავარი ამოცანა არის, რომ ჩემი გამოცდილება მათ გავუზიარო. იმის მისაღწევად, რომ მივლინების პერიოდში, როცა ქალაქში არ ვარ, ვიყო მშვიდად. დაახლოებით სამი წელი დამჭირდა. ახლა როცა გავდივარ ქალაქიდან, აღარ ვღელავ, თუმცა გასული სამი წლის განმავლობაში არც ერთი შაბათ-კვირა არ დამისვენია, თუ გამოუვალი სიტუაცია არ მქონდა. აბსოლუტურად მთელი ობიექტი იყო ჩემზე დამოკიდებული.
ქალი მენეჯერის პლუსი არის ის, რომ უფრო მოქნილები ვართ ამ სფეროში. ყოველთვის წარმოვიდგენ ხოლმე ჩემს თავს ჩემი თანამშრომლის ადგილზე და ვცდილობ ისე მოვექცე, ისე მივცე რაღაც მითითება ან დავალება, რომ ამას უხეში რეაქცია მისი მხრიდან არ მოყვეს“.
კითხვაზე, ქმნის თუ არა სირთულეს მუშაობის პროცესში ის ფაქტი, რომ მენეჯერი ქალია, ეკა პასუხობს:
„პრობლემები არის, განსაკუთრებით ქართველი მამაკაცების მხრიდან, როდესაც მამაკაცი გყავს თანამშრომელი, სხვანაირად გიყურებენ და უჭირთ იმის შესრულება, რასაც ქალი ავალებს. ამ შემთხვევაში ისინი არ აქცევენ ყურადღებას, რომ მე მენეჯერი ვარ და რასაც ვეტყვი, ის უნდა შეასრულონ. ყოფილა შემთხვევა, როცა კონტრაქტში დამატებით შესრულებული სამუშაო შემიტანია, იმიტომ, რომ მამაკაცების მხრიდან ყოფილა – „ეს არ წერია ჩემს კონტრაქტში და არ შევასრულებ“. ქალებთან ურთიერთობა ცოტა უფრო ადვილია“. – ამბობს ეკა.
„უარყოფითი თვისება ქალი მენეჯერის ის არის, რომ ნაკლები დრო რჩება ოჯახისთვის. ამას ძალიან განვიცდი, მაგრამ არ გამომდის. როდესაც მეკითხებიან, პირველ ადგილზე რას დააყენებ, ყოველთვის კარიერას ვარჩევ. თუ კარიერა მოწესრიგებული არ არის, პრობლემები მეტია“.
„ჰეიფერ ინტერნეშენალ საქართველო“ წარმოადგენს არასამეწარმეო არაკომერციულ იურიდიულ პირს, რომელიც ახორციელებს საქართველოში სოფლის მეურნეობის განვითარების პროექტებს. 2009 წლიდან „ჰეიფერ საქართველო“ ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუკნარში ახორციელებს მეცხოველეობის განვითარების პროექტს.
წვრილ ფერმერული მეურნეობის განვითარების სრული ციკლის შესაქმნელად 2012 წელს „ჰეიფერ პოლონეთმა“ მოიპოვა პოლონეთის მთავრობის გრანტი, რომელიც ითვალისწინებს აჭარაში სუბტროპიკული ხილის საკონსოლიდაციო ცენტრის შექმნას. ამ პროექტის პარტნიორი და განმახორციელებლია „ჰეიფერ საქართველო“. პროექტი განხორციელდება ქობულეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ჩაისუბანში ადგილობრივი პარტნიორის, ბუკნარის ფერმერთა ასოციაციის თანამონაწილეობით.
პროექტის განხორციელების შედეგად წვრილ ფერმერულ მეურნეობებს მიეცემა საშუალება სუბტროპიკული ხილის პირველადი დამუშავების, მისცენ საბაზრო სასაქონლო სახე და გაიტანონ პროდუქტი ექსპორტზე საქართველოს ფარგლებს გარეთ.
პროექტში მონაწილეობით დაინტერესებულ პირებს გთხოვთ დაგვიკავშირდეთ შემდეგ მისამართზე:
ქ.თბილისი, მიცკევიჩის 27, მე-8 სართული, „ჰეიფერ ინტერნეშენალ საქართველო“. ტელ.: 231 31 77, ელ-ჰოსტა: ინფო@ჰეიფერ.გე ან ქობულეთის მუნიციპალიტეტი, სოფელი ბუკნარი, გიორგი ჩხარტიშვილი. ტელ.: 593 352 650.
პროექტი განხორციელდა 2012 წელს. პროექტის თანადამფინანსებელია პოლონეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტრო პოლონეთის განვითარების საკითხებში თანამშრომლობის 2012 წლის პროექტის ფარგლებში.
ბათუმის საქალაქო სასამართლომ განაახლა გოჩა თავდუმაძის საქმის მოსმენა. გასულ ხუთშაბათს მოსამართლე ლერი თედორაძემ მოწმეები დაკითხა. პროკურორი ფრიდონ ქარცივაძე, რომელიც სახელმწიფო ბრალმდებელია, გოჩა თავდუმაძეს დრამატული თეატრისა და მუზეუმის კუთვნილი, დაახლოებით, 80 ათასი ლარის მატერიალურ-ტექნიკური საშუალებების მითვისებას ედავება.
საქმეზე სასამართლომ მოწმის სახით დაკითხა ვაჟა ცისკარიძე, რომელმაც თქვა, რომ თეატრში დროგამოშვებით ხმის რეჟისორად მუშაობდა. ვაჟა ცისკარიძის ცნობით, 2004 წლის ვარდების რევოლუციიდან მეორე დღეს ის თეატრის დაცვის ერთ-ერთ თანამშრომელს დაკარგულად გამოცხადებული აპარატურის აღრიცხვაში დაეხმარა.
მოწმის სახით დაიკითხა პაატა ცეცხლაძეც – შს სამინისტროს უფროსი ოპერატიული თანამშრომელი და ყოფილი „აჭარის უშიშროების“ ასევე ყოფილი თანამშრომელი გენადი საფარიძე.
ძალოვანების წარმომადგენლებმა სასამართლოს უთხრეს, რომ დაკარგულად გამოცხადებული აპარატურა მათ დრამატულ თეატრსა და მუზეუმში 1998 წელს დაამონტაჟეს.
პროცესზე ჩვენების მისაცემად ვერ გამოცხადდა ერთ-ერთი მოწმე – სერგო კუვშინოვი, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო. პროკურორმა კიდევ ერთი მოწმის შესახებ განაცხადა, რომ ის უკვე გარდაცვლილია.
გოჩა თავდუმაძის საქმე ერთი გარემოებით არის უჩვეულო – სამართალდამცავებმა ის 2004 წელს დააკავეს, მაგრამ ცხრა თვის შემდეგ, ყოველგვარი განაჩენის გარეშე, იმ მიზნით გაათავისუფლეს, რომ ბათუმში სამი ქვეყნის პრეზიდენტის ვიზიტთან დაკავშირებული ღონისძიების ორგანიზებაში მიეღო მონაწილეობა. მან მაშინ მართლაც უზრუნველყო აზერბაიჯანის, საქართველოსა და უკრაინის პრეზიდენტების ვიზიტის ფარგლებში დაგეგმილი სინქრონული თარგმანი და მიკროფონების გამართულად მუშაობა.
გოჩა თავდუმაძეს, დაკავების ეტაპზე, სამართალდამცავები ქვეყნის საწინააღმდეგო საქმიანობაში სდებდნენ ბრალს.
„ჯინსების თაობას“ ჰოლივუდში გადაიღებენ. ამის შესახებ ინფორმაცია www.imdb.com -ზე გამოქვეყნდა.
ფილმს დათო ტურაშვილის ამავე სახელწოდების წიგნის „ჯინსების თაობის“ მიხედვით იღებენ. სცენარის ავტორი ტომას დანია. ფილმს ჰოლივუდში მოღვაწე ქართველი რეჟისორი ნიკოლოზ ხომასურიძე გადაიღებს.
www.imdb.com -ის ინფორმაციით, ფილმში მთავარ როლებს ჰოლივუდის ცნობილი მსახიობები: არმან ასანტე, ჯეისონ ფლემინგი და სტივენ ბერკოფი შეასრულებენ. ეს უკანასკნელი ფილმში ედუარდ შევარდნაძეს განასახიერებს.
„ჯინსების თაობა“ 1983 წელს განვითარებულ მოვლენებს ეხება. როდესაც რამდენიმე ქართველმა ახალგაზრდამ საბჭოთა საქართველოდან თვითმფრინავის გატაცება და ამ გზით ამერიკაში მოხვედრა სცადა. თუმცა ეს მცდელობა კრახით დამთავრდა. გატაცების მცდელობას მსხვერპლი მოჰყვა თვითმფრინავის ეკიპაჟის წევრებსა და მგზავრებს შორის. დაიღუპნენ გამტაცებლებიც. მათი უმრავლესობა სასამართლოს წინაშე წარსდგა, სასამართლოს მიერ გამოტანილი განაჩენის თანახმად ისინი დახვრიტეს.
აჭარის პოლიციის უფროსად დანიშნული ვალერი თელია „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ მას ინტერვიუს მიცემა ჟურნალისტებისთვის მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეუძლია, თუ ამის უფლებას სამინისტროს პრესსამსახური მისცემს.
შს სამინისტროს პრესსამსახურის ხელმძღვანელი ნინო გიორგობიანი კი „ბათუმელებთან“ აცხადებს, რომ დღეს გადაწყდება, მისცემენ თუ არა რეგიონებში პოლიციის უფროსებს ჟურნალისტებთან კომენტარის გაკეთების უფლებას.
წინა ხელისუფლების პირობებში, შს მინისტრის განკარგულებით, ჟურნალისტებთან კომენტარის გაკეთების უფლება არც ერთ პოლიციელს არ ჰქონდა. ყოველ შემთხვევაში, ასე აცხადებდნენ პოლიციელები. საერთაშორისო ორგანიზაციების დასკვნებით, საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე დახურული უწყება შს სამინისტრო იყო.
აჭარის პოლიციის ახალი უფროსი ვალერი თელია, რომელმაც გოგა კოკაია შეცვალა ამ თანამდებობაზე, 34 წლისაა და აქამდე თბილისში, ვაკე-საბურთალოს პოლიციის განყოფილებაში გამომძიებლად მუშაობდა.
„გუგლის“ საძიებო სისტემაში თეიმურაზ კუპატაძის შესახებ, ძირითადად, ინგლისურენოვანი ინფორმაციაა ხელმისაწვდომი და უკავშირდება 2010 წლის საერთაშორისო სკანდალს. მაშინ საქართველოს ხელისუფლებამ სომხეთიდან უკანონოდ შემოტანილი 18 გრამი გამდიდრებული ურანის ამოღებაზე გაავრცელა ინფორმაცია. სწორედ ამ ოპერაციაში იღებდა მონაწილეობას თეიმურაზ კუპატაძე.
რადიო „თავისუფლება“ 2010 წელს წერდა: „შინაგან საქმეთა სამინისტროს განმარტებით, ლაპარაკია 2010 წლის მარტში სომხეთის ორი მოქალაქის – სუმბათ ტონოიანისა და ჰრანტ ოჰანიანის დაკავების ფაქტზე, რომლის შესახებაც საქართველოს პრეზიდენტმა მიმდინარე წლის აპრილში ვაშინგტონის ბირთვული უსაფრთხოების საერთაშორისო სამიტზე ისაუბრა“.
თეიმურაზ კუპატაძეს უკვე ჰყავს ერთი მოადგილე, რევაზ ურუშაძე. კუპატაძე ამბობს, რომ ამ დროისთვის მისი მეორე მოადგილე დანიშნული არ არის.
შს სამინისტროს აჭარის მთავარი სამმართველოს უფროსი – ვალერი თელიაა. ამ უწყებაში მოადგილის თანამდებობა შეინარჩუნა რესან კონცელიძემ. მეორე მოადგილედ კი ემზარ (ბუბა) ბოლქვაძე დაინიშნა, რომელიც 2010 წლიდან 2012 წლის არჩევებამდე ხულოს პოლიციის უფროსად მუშაობდა. ემზარ ბოლქვაძეს ხულოში ვახტანგ ბერიძე ჩაენაცვლა, რომელიც მანამდეც ხულოს პოლიციაში მუშაობდა.
პოლიციის უფროსი არ დაუნიშნიათ შუახევში და სავარაუდოდ არც ქედაში. თუმცა ქედის მუნიციპალიტეტში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ ამ თანამდებობაზე ემზარ ბერიძის დანიშვნის შესახებ ბრძანება უკვე დაწერილია თბილისში.
ამ ეტაპზე პოლიციის უფროსი დაინიშნა ხელვაჩაურშიც – ჯუმბერ აბულაძე. ის აქამდე ბათუმში, „ტაბიძის პოლიციაში“ მუშაობდა.
სხვა მუნიციპალიტეტებისგან განსხვავებით მოწვეული პოლიციის უფროსი ჰყავთ ქობულეთში. „ბათუმელებს“ მუნიციპალიტეტში უთხრეს, რომ პოლიციის უფროსი დავით დვალიშვილი და მისი მოადგილე ირაკლი ოსიავა – ორივე თბილისიდან არიან გამოგზავნილები.
ახალი უფროსი ჰყავს ბათუმის პოლიციასაც და ამ ეტაპზე ის ჰამლეტ ჯორბენაძეა.
ცვლილებები განხორციელდა აჭარის პროკურატურაშიც – აჭარის პროკურორს, ლევან გზირიშვილს ჰყავს ერთი მოადგილე და ის ირაკლი იმერლიშვილია. აჭარის პროკურორის თქმით, „ირაკლი იმერლიშვილი ბათუმელი კაცია. ბოლო დროს კითხულობდა ლექციებს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, ასევე ადვოკატობდა. მანამდე მუშაობდა კახეთსა და თბილისის პროკურატურაში“.
ბათუმის პროკურორის თანამდებობაზე კი ანზორ ხიჯაკაძე დანიშნეს. ლევან გზირიშვილის თქმით, ბოლო პერიოდში ხიჯაკაძე მუშაობდა ადვოკატად, მანამდე – გენერალურ პროკურატურაში. რამდენიმე წლის წინ კი იყო ხაშურის პროკურორი. აჭარის პროკურორის თქმით, „თავის დროზე ის საკუთარი განცხადებით წავიდა პროკურატურიდან“.
ნაწილობრივ დასტურდება არაოფიციალური ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ აჭარის პროკურატურის ქვედა რგოლის თანამშრომლები თანამდებობებს ტოვებენ. ლევან გზირიშვილი: „ქვედა რგოლებში არიან თანამშრომლები, რომლებიც წასვლაზე ფიქრობენ. ოთხმა კაცმა უკვე გამოთქვა სურვილი წასვლაზე. მე ვთხოვე, რომ გაჩერებულიყვნენ და ეტაპობრივად გავუშვებდი“.
„ბათუმელების“ ინფორმაციით, თანამდებობა უკვე დატოვა ზვიად ფხაკაძემ. ის 21 მაისის აქციის დროს დაკავებულთა საქმის პროკურორი იყო.
რაც შეეხება აჭარაში სოდის, კუდისა და კონტრდაზვერდის პირველ პირებს, შს სამინისტროს პრესსამსახურის ხელმძღვანელი, ნინო გიორგობიანი ამბობს, რომ მიმდინარეობს ამ სამსახურების რეორგანიზაცია, რის დასრულების შემდეგაც დაინიშნებიან ხელმძღვანელი პირები.
-ლამაზია ზამთრის საღამოები. განათებებით აკიაფებული ქუჩები და დეკორატიული ხეები, აქაურობის შემხედვარეს იტყვი ზამთრის სული უთუოდ აქ დასახლებულაო,საკუთარ ამოსუნთქვასაც კი ნისლივით ხილული რომ ხდება (ჩემი გმირი 10 წლის თვალანთებული ბიჭუნასავით იკრიჭება) ისიც კი ზამთრისეულია.აქ განსაკუთრებით ლამაზია ახალი წლის მოლოდინში მილეული დეკემბრის დღეები, კოშკიც კი განსაკუთრებით ელოდება ახალ თორმეტთვეულს.განწყობა კი განწყობა ყველას საახალწლო აქვს ისეთი როგორც ყმაწვილობისას საახალწლო არდადეგებზე. საინტერესოა რატომ ირთვება ქალაქი ასე ზღაპრულად?
-ალბათ იმიტომ რომ ადამიანები მიხვდნენ ზოგჯერ ზღაპრის ელემენტებიც საჭიროა…
-ვფიქრობ მართალი ხართ,თუმცა აბა ამათ გაჰხედეთ (და ორ პატარა გოგონაზე მიმითითა) ჩვენ გვავიწყდება რომ ნაცრისფერ რეალობა შეპარულ უფროსებთან ერთად ქალაქში ცხოვრობენ პატარა და ძალიან მნიშვნელოვანი ადამიანები. და თქვენს ქვეყანაში როგორ ხვდებიან ახალ წელს?
– ჩვენთან? მოგეხსენებათ ჩვენ მთელი რიგი ტრადიციებით გამოვირჩევით, ალბათ ისიც მოგეხსენებათ, რომ საოჯახო სუფრები ღვინისა და სადღეგრძელოების თანხლებით ჩვენი ხორცშესხმული ტრადიციაა, ჩვენთვის მნიშვნელოვანია ახალი წლის ღამეს ოჯახთან ერთად სუფრასთან ყოფნა, პირველ რიგში ახალ მობრძანებულ წელს ვადღეგრძელებთ, შემდგომ ოჯახს და ასე შემდეგ. მოგეხსენება ალბათ მეკვლის ტრადიციაც, კარგია ჩვენთან ახალი წელი…
ჩემს გმირს ღიმილი და ინტერესი დაეტყო, ვიღიმი მეც, ის თანდათან უფრო ინტერესდება ჩემი ქვეყნით, როგორ მოვუთხრო 12 საათზე მთელი დღის ფუსფუსისგან გასავათებული დიასახლისების ფქვილიან მკლავებზე, ახლობლების დასანახად საახალწლო სუფრისთვის თითქმის მთელ ბიუჯეტ გათავებულ ოჯახებზე, ერთმანეთის ჯიბრზე მაგიდის სიმძიმისათვის, გაუთავებელ სადღეგრძელოებზე, ღრეობად ქცეულ მოლხენაზე, ალკოჰოლით გაჟღენთვაზე, გონების დაბინდვაზე, სუფრაზე ჩამოძინებაზე, საცივში თავის ჩადებაზე, კაცების ღრიალზე, 5 მორიგეობა სუფრის განახლებაზე, ნაცნობ-უცნობთან პურ-მარილზე,ღვინის სუნზე,ახალი წლის შეხვედრაზე თითქმის უგონოდ ალკოჰოლის გადამეტებითი დოზის შემდგომ. როგორ მოვუთხრო? და ამ მომენტში სრულად ვეთანხმები ილიას რუსი მხატვრების მიერ იამშჩიკის ლამაზად გამოსახვის შემდეგ მას ოყრაყულ სანახაობას რომ უწოდებს, ვეთანხმები ილიას და ვციტირებ გულში: „ოჰ, მამულის კვამლო, მართლა-და ტკბილი და სასიამოვნო ხარ: ხანდისხან ისე აგვიბამ თვალებს ხოლმე, რომ ჩვენ ჩვენს საკუთარს უბედურებასაც ვერა ვხედავთ.“ და ავუყევით მე და ჩემი გმირი განათებულ ხეივანს. უკან დარჩა ქალაქს გადმომზირალი მშვიდი ეიფელი და უამრავი საახალწლო განათება.
დილიდან ვრცელდება ინფორმაცია, რომ სამართალდამცავებმა დააკავეს აჭარის კუდის ყოფილი უფროსი თემურ პატარიძე.
პატარიძის დაკავების შესახებ ინფორმაციას არ ადასტურებენ იუსტიციის სამინისტროში. სამინისტროს პრეს-სამსახურის ცნობით, თემურ პატარიძე დაკითხვაზე ჰყავდათ დაბარებული – „დაკითხეს და გაუშვეს“.
უცნობია, რის თაობაზე დაკითხეს აჭარის კუდის ყოფილი უფროსი, რომელიც არჩევნების შემდეგ სახელმწიფო დაცვის სამსახურში გადავიდა სამუშაოდ.
„ბათუმელებს“ ეს ინფორმაცია არაოფიციალურად საკრებულოს რამდენიმე წევრმა დაუდასტურა, თუმცა საჯაროდ ამაზე საუბრისგან, ჯერჯერობით, ყველა თავს იკავებს. დეპუტატების თქმით, მათ საკუთარი თვალით აქვთ ნანახი ზემოთ ჩამოთვლილი დეპუტატების მიერ წასვლასთან დაკავშირებით ფურცელზე დაწერილი განცხადებები.
ბესო ჭოხონელიძე, გია გაბაიძე და თამაზ გორგილაძე სატელეფონო ზარებს არ პასუხობენ.
საკრებულოს თავმჯდომარე გიორგი კირთაძე ამბობს, რომ მას კოლეგების გადაწყვეტილების შესახებ ინფორმაცია არ აქვს.
თუ ეს სამი დეპუტატიც დატოვებს ფრაქციას, მაშინ 23-წევრიანი საკრებულოდან „ნაციონალურ მოძრაობაში“ მხოლოდ 9 დეპუტატი დარჩება, ანუ მმართველ პარტიას საკრებულოში უმრავლესობა აღარ ეყოლება.
ამ დროისთვის ბათუმის მერიის შენობაში სამი მოქალაქე შიმშილობს – ისინი საკრებულოს თავმჯდომარის გადადგომას ითხოვენ.
– „ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ფრთის ლიდერი ვიყავი, გარკვეულწილად მქონდა შეხება ახალგაზრდებთან, სპორტთანაც. პირადად მე სპორტსმენი არასდროს ვყოფილვარ და ცოტა არ იყოს, ეს სფერო ჩემთვის უცხოა, მაგრამ მნიშვნელოვანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარებაა, რომელიც სპორტს და სპორტსმენებს მოემსახურება.
–სახელმწიფოპოლიტიკაშირასგულისხმობთ?
– პირველ რიგში, სწორ მენეჯმენტს და რაც მთავარია, კერძო ინტერესების არდაცვას.
– რა თქმა უნდა, დავინტერესდი და სწორედ მაგაში ვგულისხმობ კერძო ინტერესებს, რომლის არაერთი შემთხვევა იყო. თუმცა დღეიდან მსგავსი რამ არ მოხდება. ჩვენი მთავარი პრიორიტეტი სპორტული ფედერაციების მუშაობის სწორი მიმართულებით წარმართვა და ახალგაზრდა თაობის აღზრდა იქნება. გარდა ამისა, ვაპირებთ მწვრთნელებისა და მსაჯების გადამზადებას საერთაშორისო დონეზე.
– როგორც აღვნიშნე, ჩვენ სახელმწიფო პოლიტიკის გამტარებლები ვართ, რომელიც ამ საქმეს უნდა ემსახუროს. აქვე დავძენ, რომ გვექნება შეხვედრები და კონსულტაციები სპორტულ საზოგადოებასთან, რომელთა აზრიც ჩვენთვის მნიშვნელოვანია.
– დეპარტამენტის ფინანსური მხარის გაცნობა და შესწავლა დავიწყე. შევხვდი ფედერაციების წარმომადგენლებსაც, არ დაგიმალავთ და გეტყვით, არიან პროფესიონალებიც და არაპროფესიონალებიც. ჩვენ ყველა ღონეს ვიხმართ, რომ ეს სფერო პროფესიონალებმა მართონ. გარდა ამისა, ყველა ფედერაციას მივმართავთ, ეს არ იქნება ბრძანება, არამედ იქნება თხოვნა, რომ მეტი ყურადღება მიაქციონ საკლუბო სისტემას. ეს მეთოდი აპრობირებულია მსოფლიოში და მომგებიანია როგორც შედეგების, ასევე ფინანსური მხრითაც. თან კონკურენციაც გაიზრდება.
– ასეთი მექანიზმი აუცილებლად იარსებებს. თუ ჩვენი რეგიონის სპორტსმენი დაიმსახურებს შეჯიბრზე წასვლას, წავა კიდეც, ანუ აღარ დაიჩაგრება.
–ფედერაციებსდაფინანსებაგაეზრდებათ?
– მომავალი წლიდან აუცილებლად ვაპირებთ დაფინანსების გაზრდას. ჩვენ ფედერაციების ხელმძღვანელობასთან ერთად გადავხედავთ სპორტული კალენდრის გეგმას და შევარჩევთ ისეთ ტურნირებს, სადაც მონაწილეობას მიიღებენ ჩვენი სპორტსმენები და ეს არ იქნება მხოლოდ სახელობითი ტურნირები. ჩვენი მიზანია, რომ სპორტსმენებმა მეტ საერთაშორისო ტურნირში მიიღონ მონაწილეობა, რაც მათ პროფესიონალური დონის ამაღლებას შეუწყობს ხელს, ეს კი თავისთავად შედეგებზეც აისახება.
–პრიორიტეტი?
– პრიორიტეტი სპორტის გუნდური სახეობები იქნება, ფეხბურთი, რაგბი, კალათბურთი… თუმცა ეს არ ნიშნავს იმას, რომ სხვა სახეობებს უყურადღებოდ დავტოვებთ. პირადად ჩემთვის ამ ეტაპზე პრიორიტეტი ფეხბურთია. ბათუმის „დინამოს“ გაძლიერება, სტადიონის მშენებლობა და რაც მთავარია, ბათუმში, „დინამოს“ საფეხბურთო აკადემიის დაარსება. როგორც ვიცი, ბათუმში სტადიონის თემით რამდენიმე უცხოური კომპანია დაინტერესდა და ვნახოთ, იმედია, ჩვენი მუშაობა წარმატებული იქნება.
აქვე დავსძენთ, რომ 8 დეკემბერს თბილისში საქართველოს მშვილდოსნობის ფედერაციის პრეზიდენტის არჩევნები გაიმართება. ახალ პრეზიდენტს ნაკრების ახალი ხელმძღვანელის დანიშვნაც მოჰყვება, რომლის ადგილიც ახლა ვაკანტურია. დაბრუნდება თუ არა თამაზ ფუტკარაძე ეროვნული გუნდის მწვრთნელად, რომლის მუშაობის პერიოდშიც აჭარის ნაკრებმა არაერთ წარმატებას მიაღწია?! – „მართალია, შემოთავაზება მქონდა, რომ სათავეში ჩავდგომოდი ეროვნულ გუნდს, მაგრამ ჩემი პოზიცია ასეთია, მე ნაკრების მწვრთნელად აღარ დავბრუნდები“, – განუცხადა „ბათუმელებს“ თამაზ ფუტკარაძემ.
გივიკერესელიძე: გოჩა აბაშიძესა და არტურ უსტიანთან ერთად გადავწყვიტეთ გაგვეხსნა აღნიშნული კლუბი, სადაც ეს სამი სახეობა შეისწავლებოდა. ვიქირავეთ ფართობი გორგილაძის ქუჩაზე მდებარე სტამბის (გორგილაძის 91, მე-2 სართული) შენობაში და საკუთარი ხარჯებით გავარემონტეთ. სპორტსმენები და მათი მშობლებიც დაგვეხმარნენ. მართალია, ჯერ ბოლომდე დასრულებული არ არის სამუშაოები, მაგრამ ვიმედოვნებთ, რომ უახლოეს მომავალში დასრულდება. მიუხედავად ამისა, ვარჯიშები უკვე მიმდინარეობს და მსურველებიც ბლომად გვყავს. რინგის აწყობას მალე დავასრულებთ, სამომავლოდ ტატამსაც დავაგებთ. კლუბის თავმჯდომარე გოჩა აბაშიძეა, წარსულში ცნობილი მოკრივე და ამჟამად არანაკლებ ცნობილი მწვრთნელი, რომელმაც არაერთი წარმატებული სპორტსმენი აღზარდა.
–კერძოსექტორიხართ, ფინანსურიინტერესიცგაქვთალბათ…
– როდესაც ამ საქმეს ვიწყებდით, ფინანსებზე არ გვქონდა საუბარი. უბრალოდ გვიყვარს ჩვენი საქმე და ვცდილობთ, მომავალი თაობა აღვზარდოთ. ჩვენ კარგი ურთიერთობა გვაქვს რაიონების სპორტულ სკოლებთან და შაბათ-კვირას ხშირად გვსტუმრობენ. ერთობლივ წვრთნებსა და სპარინგმატჩებს ვატარებთ, სადაც საუკეთესო სპორტსმენებს ვავლენთ, რომლებიც, ვიმედოვნებთ, რომ მოგვიანებით, როგორც აჭარის, ასევე საქართველოს ნაკრების ღირსებას დაიცავენ. გარდა ამისა, ამ დარბაზში ჩავატარებთ ლოკალური ხასიათის საერთაშორისო ტურნირებს როგორც ნახევრადპროფესიონალებს, ასევე პროფესიონალთა შორისაც. მებრძოლები ჩამოვლენ თურქეთიდან, სომხეთიდან, აზერბაიჯანიდან და რა თქმა უნდა, საქართველოს ყველა კუთხიდან.
–დღესსაკმაოდპოპულარულიაორთაბრძოლების K1 და M1 ვერსიები…
– ჩვენთან ძირითადად კრივი, კიკ-ბოქსინგი და კარატე-კიოკუშინკაი შეისწავლება, თუმცა, თუკი ვინმეს ექნება რომელიმე ვერსიით ვარჯიშის სურვილი, არც ეგ არის პრობლემა, შეგვიძლია ინდივიდუალური პროგრამა შევუდგინოთ. მივიღებთ ნებისმიერი ასაკის მსურველს და მისი ფიზიკური შესაძლებლობების გათვალისწინებით, ჩავუტარებთ ვარჯიშს. მართალია, ფასიანი ჯგუფები გვყავს, გადასახადი თვეში 30 ლარამდეა, მაგრამ კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, რომ ჩვენი მთავარი მიზანი და აქცენტი ბავშვთა სპორტია და გვინდა, საქართველოს ნაკრების წევრები მოვამზადოთ.
„ხუთი წლის განმავლობაში, ხუთი ყინულის მოედანი აიგო და სულ ათი მილიონი ლარია ბიუჯეტიდან დახარჯული. გაუმართავია ინვენტარიც, ოთხი თვე კი საერთოდ უფუნქციოდ იყო. წელს ყინულის მოაედნის ფუნქციონირებისთვის ერთი მილიონი ლარია გამოყოფილი, რისი წინააღმდეგიც ვარ“.
ირაკლი ჩავლეიშვილის აზრით, მშობლებმა ისევე უნდა გადაიხადონ სპორტის ამ სახეობისთვის ფული, როგორც სხვა სახეობების შესწავლაში იხდიან. „ფასიანი უნდა გახდეს. სოციალურად დაუცველი ბავშვებისთვის იქნება უფასო. ძალიან ძვირი ჯდება მოედნის შენახვა, მარტო მოციგურავეების კაბები ჯდება თურმე 300-400 ლარი. ეს მაშინ, როცა ბავშვების ფეხბურთის მწვეთნელის ხელფასი 200 ლარია, ბავშვებს არ აქვთ ბურთი, მაისური და საშხაპე. რატომ არის ასე? ჩვენ უნდა ვიცოდეთ რომელია ბათუმისთვის პრიორიტეტული სპორტის სახეობა“.
ყინულის სასახლის მწვრთნელების განცხადებით, ყინულის სასახლეში ამ დროსათვის 500-მდე ბავშვი დადის.
ფსიქოთერაპევტი მანანა სოლოღაშვილი, რომელიც ალკოჰოლზე დამოკიდებულ ადამიანთა ჯგუფებთან წლებია მუშაობს, ამბობს, რომ საქართველოში, როგორც ღვინის ტრადიციების ქვეყანაში, სმის პრობლემა საზოგადოებისთვის მტკივნეული მხოლოდ უკიდურეს ფაზაში ხდება.
„ეს არის ნარკომანიაზე უფრო დიდი სოციალური პრობლემა საქართველოში და განსაკუთრებით რეგიონებში ყვავის. ალკოჰოლიზმი ნარკომანიაზე უფრო ხშირად ვითარდება მისი უფრო ადვილი ხელმისაწვდომობის გამო.“
სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ ალკოჰოლი ნარკოტიკულ საშუალებებზე სწრაფად იწვევს დამოკიდებულების ჩამოყალიბებას და ფსიქიკური აზროვნების დეგრადაციას.
ალკოჰოლიკი გ.კ. იხსენებს, რომ წლების წინ, როცა ალკოჰოლის მიღების შემდეგ საცხოვრებელ კორპუსთან ჩნდებოდა, მეზობლები ეზოდან სახლებში შერბოდნენ.
„ისეთი აგრესიული ვხდებოდი, ყველას ეშინოდა ჩემი და სასწრაფოდ ტოვებდნენ იმ ადგილს, სადაც მე ვიყავი,“ – ამბობს გ.კ.
მას ალკოჰოლიზმის ფონზე ჯანმრთელობა მკვეთრად გაუუარესდა, შემდეგ კი მისი ცხოვრება ისე განვითარდა, რომ ევროპის ერთ-ერთ ქვეყანაში 18 თვე სასჯელს იხდიდა ციხეში, თუმცა, ფიქრობს, რომ ეს დრო სხვა პატიმრებისგან განსხვავებით კარგად გამოიყენა: „ბევრს ვკითხულობდი. ეს ძალიან დამეხმარა იმის მიღწევაში, რომ დღეს ფიზიკურად და ფსიქიკურად სრულიად ჯანმრთელი ვარ.“
ყოფილი ალკოჰოლიკი არ არსებობს. არსებობენ ალკოჰოლიკები, მაგალითად, 5, 10 ან თუნდაც 33 წლის სიფხიზლით. ყველა მათგანი საკუთარ სიფხიზლეს დღემდე სხვა ადამიანების დახმარებით ინარჩუნებს. ხშირად ისინი სიფხიზლის შენარჩუნებაში სხვა ადამიანებსაც ეხმარებიან. ზოგიერთი მათგანი კი AA-ს (Aლცოჰოლიცს Aნონყმოუს -ანონიმურ ალკოჰოლიკთა) ჯგუფის სპიკერი ხდება და დაგროვილი ცოდნით ალკოჰოლიკებს სიფხიზლის შენარჩუნებაში ეხმარება.
გ.კ. რამდენიმე კვირაა, რაც ანონიმურ ალკოჰოლიკთა თვითდახმარების ჯგუფს ხელმძღვანელობს და „12 ნაბიჯის“ პროგრამით ალკოჰოლზე დამოკიდებულებს სიფხიზლის შენარჩუნებასა და ფსიქიკურ გამოჯანმრთელებაში ეხმარება.
ამ მხრივ ალკოჰოლიკების მიერ დაწერილი „12 ნაბიჯი,“ რომელსაც საფუძველი აშშ-ში 1935 წლიდან ჩაეყარა, ერთადერთი აპრობირებული და შედეგიანი პროგრამაა მთელ მსოფლიოში. მისი პირველი ნაბიჯი კი იმის აღიარებას გულისხმობს, რომ „ხარ ალკოჰოლიკი და უძლური მის წინაშე.“ თუმცა, სხვადასხვა მიზეზის გამო საქართველოში ანონიმურ ალკოჰოლიკთა ჯგუფები ვერ განვითარდნენ. ამ ეტაპზე ქვეყანას ალკოჰოლიზმთან ბრძოლის სტატისტიკაც არ აქვს.
„ჩემი დაკვირვებითა და პირადი გამოცდილებით სიფხიზლის შენარჩუნება ალკოჰოლიკებს უფრო უჭირთ, ვიდრე ნარკოდამოკიდებულებს. ჩემივე პრაქტიკიდან გამომდინარე, თუ ნარკოდამოკიდებულებში ეს რიცხვი 4-5%-ია, ალკოჰოლდამოკიდებულებთან მხოლოდ 2-4%. მსოფლიო სტატისტიკა კი, აჩვენებს, რომ გამოჯანმრთელებულთა რაოდენობა 20-25 %-ია“.
ალკოჰოლიზმი, როგორც კომპლექსური დაავადება, გავლენას ადამიანის ფსიქიკაზე, ემოციებსა და ფიზიკურ მდგომარეობაზე ახდენს. ფიზიკური ჯანმრთელობის გაუარესება ყველაზე ბოლო ეტაპია და ალკოჰოლიზმის მკურნალობაც სწორედ ამ ეტაპით უნდა დაიწყოს.
კლინიკა „ურანტი“ წლებია ალკო და ნარკოდამოკიდებულთა პროფილით მუშაობს. მისი ხელმძღვანელი, ზურაბ სიხარულიძე ალკოჰოლიზმის განვითარების სამ სტადიაზე საუბრობს.
საწყის სტადიაზე ადამიანს საკუთარი კრიტიკის უნარი ჯერ შენარჩუნებული აქვს და მისი ფსიქიკა დეგრადირებული ჯერ არ არის. მეორე და მესამე სტადიაზე როგორც ფსიქიკური, ასევე ფიზიკური ჯანმრთელობა გაუარესებულია. მესამე სტადია, ექიმის განმარტებით, ფსიქიკური თვალსაზრისით თითქმის შეუქცევადი ხდება და პაციენტს ჰალუცინაციები, ციებ-ცხელება და ბოდვები უვითარდება. სამივე სტადიაზე სამედიცინო ჩარევა პაციენტის დეტოქსიკაციით ხდება, რომელიც ალკოჰოლის ნარჩენებისგან ორგანიზმის გასუფთავებას გულისხმობს.
„თუმცა, მკურნალობას არანაირი აზრი არ აქვს, სანამ ეს თავად პაციენტის ნება არ გახდება. კლინიკაში ისინი ძირითადად შეწუხებულ ოჯახის წევრებს მოჰყავთ.“
მიმართვიანობის ტენდენცია კლინიკაში მკურნალობის მაღალი საფასურის გამო, დაბალია. ალკოჰოლიზმი, კი, როგორც ექიმი ამბობს, ძირითადად, დაბალი სოციალური სტატუსის მქონე პირთა დაავადებაა.
„ალკოჰოლიზმი მაღალი სოციალური სტატუსის ფენასაც ემართება და მას „ვიქენდების“ ალკოჰოლიზმს ვეძახით. ის ძირითადად, იურისტებს, ბანკირებს და ისეთი პროფესიების ადამიანებს ემართება, ვისაც დაძაბული სამუშაო გრაფიკი აქვთ. მთელი კვირა არ სვამენ და პარასკევს საღამოდან იწყებენ. კვირას ძლიერი „პახმელიის“ მოსახსნელად უკვე ჩვენ გვაკითხავენ. იგივე გრძელდება მეორე კვირასაც,“ – ამბობს სიხარულიძე.
კლინიკის ხელმძღვანელი ამბობს, რომ ქვეყანაში გახშირდა უმუშევრობის, მთელი დღე სახლში მარტო ყოფნისა და დეპრესიების ფონზე ქალთა ალკოჰოლიზმიც, რომელიც, ძირითადად, დიასახლისებს ემართება.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის სტატისტიკის მიხედვით, ალკოჰოლიზმი სიკვდილისა და ინვალიდობის გამომწვევ მეხუთე რისკ-ფაქტორად მიიჩნევა.
მხოლოდ 2004 წელს ამ მიზეზით მსოფლიოში 2,5 მილიონი ადამიანი დაიღუპა, მათ შორის 320 ათასი 15-29 წლის ასაკში.
ალკოჰოლიზმის ძირითად გამომწვევ გარე ფაქტორებად მედიკოსები ბავშვობაში კომუნიკაციის პრობლემებს, მუდმივ სტრესებს, დეპრესიებს, სოციალურ ფონსა და უმუშევრობას ასახელებენ. სწორედ ამ ბოლო ფაქტორის გამო დეტოქსიკაციაც ხელმიუწვდომელი რჩება.
კლინიკებში, როდესაც პაციენტი პირველადი ეტაპისთვის, დეტოქსიკაციისთვის მიდის, მკურნალობა დღეში საშუალოდ 80-120 ლარი ღირს.
„დეტოქსიკაციას და ასეთ სამედიცინო ჩარევას ალკოჰოლიზმის მკურნალობაში მინიმალური წილი აქვს. გამოჯანმრთელების პროცესში და სიფხიზლის შენარჩუნებაში მთავარი ფსიქოთერაპიული და ფსიქოლოგიური ჩარევაა, რაც ასევე ხშირად თანხასთან არის დაკავშირებული. ფსიქოთერაპიული დახმარებისა და ანტიდეპრესანტების თანხა მათ არ აქვთ, როგორც წესი. ამიტომ ურჩევნიათ ისევ ორლარიანი არაყი დალიონ. ალკოჰოლიკთა მკურნალობას კი სახელმწიფო არც ერთი პროგრამა არ ფარავს,” – ამბობს ზურაბ სიხარულიძე.
საქართველო ამ დრომდე არ იყენებს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში აპრობირებულ მეთოდს, – ყოველი გაყიდული ალკოჰოლური სასმელის აქციზიდან მინიმალური თანხა (მაგალითად, 1 თეთრი) გადარიცხოს ალკოჰოლიკთა მკურნალობის ფონდში.
„მერწმუნეთ, ეს თანხა საკმარისი იქნება იმისთვის, რომ მკურნალობის ხელმისაწვდომობა მოიხსნას. მაგრამ ჩვენ არ მივიჩნევთ, რომ ეს არის საზოგადოების პრობლემა. სახელმწიფო კი ყოველთვის უსმენს საზოგადოებას, რომელიც ფიქრობს – „სვამს, მერე რა მოხდა.“
ბათუმელი მერაბ ღოღობერიძე გასულ კვირას აჭარის პროკურატურაში დაიბარეს დაკითხვაზე. ღოღობერიძის თქმით, პროკურორ ზვიად ფხაკაძეს აინტერესებდა, რატომ არის 2007 წლის 8 ნოემბერს ბათუმის უნივერსიტეტის სტუდენტების დარბევის შემდეგ დაკავებული ღოღობერიძის საქმის მასალაში ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ჩვენება.
მერაბ ღოღობერიძე სამართალდამცავებმა 2007 წლის 8 ნოემბერს, უნივერსიტეტში გაზის გაშვებისა და სტუდენტების დარბევის შემდეგ, ჟურნალისტების თვალწინ დააკავეს. ის თეთრი ფერის უნომრო „07“ მარკის ავტომანქანაში ჩატენეს და გაურკვეველი მიმართულებით წაიყვანეს.
დავით ბედია უნივერსიტეტის დარბევის დროს
რატომ დევს საქმეში ღოღობერიძის ხელმოწერილი, ორი ურთიერთგამომრიცხავი ჩვენება? – მერაბ ღოღობერიძე „ბათუმელების“ მკითხველისთვის ყვება, თუ რითი დაინტერესდა გამოძიება დარბევიდან ხუთი წლის შემდეგ, ანუ გასულ კვირას:
„მაშინ პროკურატურაში საჩივარი მე არ შემიტანია, სახალხო დაცველმა ჩემს ჩვენებაზე დაყრდნობით მიმართა პროკურატურას. მე სახალხო დამცველის წარმომადგენელს მოვუყევი, როგორ მირტყამდნენ თავში ფეხებს, როგორ დამადეს შუბლზე პისტოლეტი. აი, ამ ახსნა-განმარტების საფუძველზე შეიტანეს მათ საჩივარი, რომელსაც ხელს ვაწერდი.
საქმეში დევს მეორე ოქმიც. ამ ოქმს ხელი იმ დღეს მოვაწერე. – უნივერსიტეტის ეზოდან წამიყვანეს ბათუმის პოლიციის მე-2 განყოფილებაში. მანქანაში ნიღბიანებმა ფეხებში ჩამტენეს და პოლიციაში მისვლამდე თავში ფეხებს მირტყამდნენ. შენობაში პისტოლეტიც კი დამადეს შუბლზე. მცემდნენ და მეუბნებოდნენ, „რა გგონია, შეგრჩებოდა კაბის ჩამოკიდებაო“ – 8 ნოემბრამდე ცოტა ხნით ადრე ლევან ვარშალომიძესა და დავით ბედიას კაბები ჩამოვუკიდე სამსახურის წინ.
მერე შემოიყვანეს გამომძიებელი ჯემალ ბერიძე, რომელმაც არც კი იცოდა, რატომ ვიყავი დაკავებული. მან შეადგინა ადმინისტრაციული ოქმი, სადაც ჩაწერა, რომ დამაკავეს რუსთაველისა და ენგელსის ქუჩების კვეთაში პოლიციის შეურაცხყოფისთვის.
მე უარს ვამბობდი ოქმის ხელმოწერაზე. ჯემალ ბერიძემ გამაფრთხილა, ნუ მაგდებ უხერხულ მდგომარეობაში, ეგენი მაინც მოგაწერინებენო. ისევ შემოვიდა სპეცრაზმი… მოვაწერე ხელი, რომ ვიგინებოდი და გამომიშვეს… ცუდად ვიყავი, ტვინის შერყევა მქონდა და ვიწექი.
აი, ამიტომ დევს საქმეში ორი სხვადასხვა შინაარსის დოკუმენტი“.
მერაბ ღოღობერიძემ 8 ნოემბრის დაკავების გამო საჩივარი პროკურატურაში გასულ კვირას შეიტანა. როგორც მერაბ ღოღობერიძე ამბობს, მას „პროკურორი ზვიად ფხაკაზე შეხვდა და ესაუბრა“. ღოღობერიძე ითხოვს სახალხო დამცველის მოხსენების საფუძველზე საქმის ხელახალ გამოძიებას.
აჭარის პროკურორის ლევან გზირიშვილის თქმით, ამ დროისთვის 8 ნოემბრის მოვლენებთან დაკავშირებით პროკურატურაში მხოლოდ ერთი საქმე დევს. ის ამბობს, რომ თუ უნივერსიტეტის დარბევის ფაქტზე საჩივრები შევა, ამ საქმეს აუცილებლად გამოიძიებენ.
„ბათუმელების“ ინფორმაციით, რუსთაველის უნივერსიტეტს ამ დროისთვის პროკურატურისთვის 8 ნოემბრის დარბევის გამოძიების თხოვნით არ მიუმართავს.
„მე მქვია საად საადი, რაც არაბულად „იმედ იმედს“, ხოლო ინგლისურად „სევდიან სევდიანს“ ნიშნავს… ჩემთვის უფრო ძვირფასი და ღირებული ამ სახელის არაბული მნიშვნელობაა, რომელიც ცაზე პირდაპირ ყვავილებით მორთულ დაპირებებს ქარგავს“, – ეს არის ნაწყვეტი თანამდეროვე ფრანგი მწერლის ერიკ ემანუელ შმიტის ცნობილი რომანიდან „ულისე ბაღდადიდან“.
„ულისე ბაღდადიდან“ ამბავია ერაყელ ბიჭზე, რომელიც ერაყიდან წასვლას ცდილობს. „დაბადების ლატარეის გათამაშებისას ადამიანი ხან იღბლიან ბილეთს გამოკრავს ხელს, ხან უიღბლოს. თუ ამერიკაში, ევროპაში ან იაპონიაში გიწევს დაშვება, ერთხელ მოიკიდებ მიწაზე ფეხს და მორჩა, ანუ იბადები ერთხელ და სამუდამოდ, ყველაფრის თავიდან დაწყების აუცილებლობა დღის წესრიგში არ დგება. მაგრამ ქვეყნიერებას, აი, აფრიკის კონტინენტზე ან ახლო აღმოსავლეთში თუ მოევლინე…“- ნაწარმოების დასაწყისში საადის ეს მონოლოგი მკითხველს თავიდანვე განგაწყობს, რომ მასთან ერთად ბევრ ხიფათს გაივლი, ბევრ დაბრკოლებას გადალახავ იმ სამყაროსკენ მიმავალ გზაზე, რომელ სამყაროში დაბადებასაც პრივილეგიად მიიჩნევს გმირი.
„ამბობენ, რომ „ოსკარი და ვარდისფერი ქალბატონი” შმიტის ყველაზე პოპულარული ნაწარმოებია, მაგრამ, ჩემი ნება რომ იყოს, პირველობას, „პილატეს სახარებასთან” ერთად, ბაღდადელი ულისეს საოცარ თავგადასავალს მივანიჭებდი. ოღონდ, ისე არ გამიგოთ, თითქოს მხოლოდ დიდი „ოდისეას” ან ჯეიმს ჯოისის საკულტო რომანის სიყვარული მალაპარაკებდეს. შმიტისეული გემრიელი ენით, თხრობის დინჯი, აბსოლუტურად კლასიკური მანერით დაწერილი უაღრესად თანამედროვე რომანი ჩვენი დროის ერაყელ ყმაწვილზე, რომელიც მიწასთან გასწორებული ბაღდადიდან თავის დაღწევას ლამობს და ევროპისკენ მოილტვის… დინამიური სიუჟეტი, თამამი, მკვეთრი ფერებით დახატული სახეები, მკითხველს წამითაც არ მოაწყენს.
დღევანდელობის პრობლემები – გლობალიზაცია, მულტიკულტურა, ნარკოტიკები, რელიგიათა დიალოგი – ახლოა, მტკივნეული და ადვილად გასაგები. მახვილგონივრული ალუზიები ზუსტად იმდენია, რამდენიც საჭიროა და „ბაღდადელ ულისეს” ნამდვილად ვერ აღიქვამ მხოლოდ ჰომეროსის უკვდავი შედევრის პაროდიად. ამას აღმოსავლური ზღაპრის სურნელი, იშვიათი სინატიფის დასაწყისი და მერაბ ფიფიას ჩინებული თარგმანიც დაუმატეთ და… გემოვნებაზე რომ არ დაობენ, კი გეცოდინებათ, მაგრამ თუ ცოტაოდენ თავისუფალ დროს გამონახავთ და ორიოდე საღამოს საად საადთან ერთად გაატარებთ, არა მგონია, უსიამოვნოდ დაგირჩეთ,“ – ეს რჩევაა „მოლი ბლუმისგან“, ქართველი პოპოლარული, ანონიმი ბლოგერისგან.
რეალიზმს, რომელიც წიგნის პირველივე ფურცლიდან იგრძნობა, სისხლისა და შიმშილის სუნი აქვს. შმიტი მთავარი გმირის სახეს მისი დაბადებიდან ძერწავს, ამბები, რომელიც საადს გადახდა, რეალურია. განსაკუთრებით მძაფრად არის აღწერილი ცივილიზებული სამყაროდან ერაყის განკვეთის 10-წლიანი პერიოდი, ეკონომიკური ემბარგო, რომელმაც როგორც აღმოჩნდა, უკუშედეგი გამოიღო.
„ყოველი ერაყელი, ვინც ამ პერიოდს გადაურჩა, დაუდასტურებს და დაარწმუნებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში წამოჭიმულ ვაჟბატონებს, რომ ემბარგო საუკეთესო საშუალებაა ისედაც ტანჯული და გაუბედურებული ერის დასასჯელად და მმართველი წრეების გასაძლიერებლად. ემბარგო ცემენტია ტკივილებისათვის, ბეტონი დიქტატორების გასამტკიცებლად“.
„ამ წიგნს ვურჩევ ყველას, ყველას ვისაც უნდა, რამე მაინც გაიგოს, რომელ დროში ვცხოვრობთ ჩვენ, რატომ არის უწყვეტი კაცობრიობის ამბები, რა ცივილიზაციაა ევროპული ცივილიზაცია, პრინციპში, რომ ვთქვათ, ევროპული ცივილიზაცია არის ცივილიზაცია, რომელსაც ესმის ოდისევსის ამბავი. იმიტომ, რომ ვისაც ესმის სხვა ამბები, მაგალითად, ოიდიპოსის ამბავი, იმას ევროპასთან საერთო არ აქვს, ის მსოფლიო ცივილიზაციაა. ევროპული ცივილიზაცია რომ გაიგო, უნდა გვესმოდეს, რომ ოდისევსის გარეშე ნაბიჯს ვერ ვდგამთ და ჯოისის „ულისე“ რომ გაიგო, გჭირდება არამარტო ჰომეროსის „ოდისეა“, არამედ ეს წიგნი, რომელიც ჯოისის „ულისეს“ შემდეგ გაცილებით გვიან დაიწერა, მაგრამ ამის გარეშე იმას ვერ გაიგებ. „ულისე ბაღდადიდან“ უნდა წაიკითხოს ყველამ, ჯერ ერთი ახალგაზრდობა მას გაიგებს, ჯოისისგან განსხვავებით. გაიგებს იმიტომ, რომ აქ ლაპარაკი არის ნარკოტიკების გადატანაზე, თითო ნაფაზის დარტყმაზე, მსუბუქ და მძიმე ნარკოტიკზე, თანამედროვე მოგზაურობაზე,“ – ეს პროფესორ ლევან ბერძენიშვილის ერთგვარი რეცენზიაა ამ წიგნზე, ნაწყვეტი ინტერვიუდან, რომელიც მან ქართველ ბლოგერთა ჯგუფს, ეგრეთ წოდებულ „ტამელის ჰიპებს“ მისცა.
ერიკ-ემანუელ შმიტის „ულისე ბაღდადიდან“ ბესტსელერია, ისევე როგორც მისი თითქმის ყველა წიგნი. რა აქცევს წიგნს ბესტსელერად?
„ერთი შეხედვით, ფრიად მარტივი კითხვაა – ყველამ იცის, რომ წიგნის წარმატებულ გაყიდვას და ბესტსელერად ქცევას ავტორის რეპუტაცია, ეფექტური სათაური, სწორი მარკეტინგული პოლიტიკა და კარგად დაგეგმილი პიარი უზრუნველყოფს. ამ ჩამონათვალში, ხშირად, ხარისხს საერთოდ ივიწყებენ და, ჩვენში რომ დარჩეს, სადღაც მართალიც არიან. საკმარისია, ქართული (ან, თუნდაც, მსოფლიო) ბესტსელერების სიას გადახედოთ, და მიხვდებით – თავად ნაწარმოების სიავკარგეს, რბილად რომ ვთქვათ, გადამწყვეტი მნიშვნელობა სულაც არ აქვს. თუმცა, ბუნებრივია, ეს არც აბსოლუტური წესია და დაინტერესებული მკითხველი საპირისპირო მაგალითებსაც იოლად მოიძიებს,“ – ამბობს ბლოგერი მოლი ბლუმი.
ადვოკატებმა კარგად ვიცით, რომ კანონიერი არ ნიშნავს იმავდროულად სამართლიანს, მაგრამ როცა სასამართლო გადაწყვეტილება არც კანონიერია და არც სამართლიანი, ასეთ შემთხვევაში მას მიკერძოებული და უკანონო გადაწყვეტილება ჰქვია. ასეთი გადაწყვეტილებები კი, სამწუხაროდ, ჩვენს რეალობაში უცხო ჯერ კიდევ არ არის.
წინა ხელისუფლებამ „იზრუნა“ მოსამართლეთა კვალიფიკაციის ამაღლებაზე. ფაქტობრივად, მოსამართლეობისთვის იურისტი თავიდან იწყებს სწავლას იუსტიციის სკოლაში, მაგრამ ამ სკოლიდან გამოსული მოსამართლე კანონიერ და დამოუკიდებელ გადაწყვეტილებას ვერ იღებს და რა შეიძლება ეწოდოს ამას?
სამიოდე თვის წინ ჩავიბარე ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ახალბედა მოსამართლის, ეკატერინე ჯინჭველაშვილის გადაწყვეტილება, რომლის გაცნობის შემდეგ იმდენად გაოგნებული დავრჩი გადაწყვეტილების უკანონობითა თუ დაუსაბუთებლობით, რომ საერთოდ იმის დაჯერებაც კი გამიჭირდა, რომ ის იურისტის დაწერილი იყო. თუმცა, ეს ალბათ არც უნდა გამკვირვებოდა, რადგანაც მე ადმინისტრაციული აქტის ბათილობასთან ერთად, საჯარო მოხელეთა ქმედების უკანონოდ აღიარებას ვითხოვდი. სავარაუდოდ, ქალბატონ ეკას გაუჭირდა წინასაარჩევნოდ საჯარო მოხელეთა ქმედების უკანონოდ აღიარება.
ჩემი დაცვის ქვეშ მყოფ მოქალაქეს ბათუმის საკუთრების აღიარების კომისიამ (რომლის არაკვალიფიციურობა იმდენად გამაოგნებელია, რომ ეს ცალკე თემაა) კანონდარღვევით შეუჩერა საკუთრების უფლება. მათი ქმედება სასამართლო წესით გავასაჩივრე. საქმე მოსამართლე ეკატერინე ჯინჭველაშვილს დაეწერა, რომელიც რამდენიმე თვეა, რაც მოსამართლეა და ფაქტია, რომ კარიერა ძალიან ცუდად დაიწყო.
მან გაითვალისწინა მხოლოდ საჯარო მოხელეთა სიტყვიერი ახსნა-განმარტებები, ყოველგვარი მტკიცებულებებისა და დასაბუთების გარეშე. არ გაითვალისწინა და არ სცნო ჩემ მიერ მტკიცებულების სახით წარდგენილი, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულად ჩათვალა საწინააღმდეგო, საჯარო მოხელის სიტყვიერი განმარტებები. ფაქტობრივად, მან დაარღვია პროცესში მონაწილე მხარეთა თანასწორობის პრინციპი. არ ცნო ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით დადგენილი ნორმები, არ დაიცვა ამავე კოდექსით დადგენილი საპროცესო ვადები, მიიღო აბსურდული, დაუსაბუთებელი, კანონსაწინააღმდეგო და მიკერძოებული გადაწყვეტილება, რომელიც, რა თქმა უნდა, გავასაჩივრე და იგი ახლახან გააუქმა სრულად ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ. ბათუმის საკუთრების აღიარების კომისიის ქმედება მიჩნეულ იქნა უკანონოდ და, შესაბამისად, ჩემი მოთხოვნა დაკმაყოფილდა.
კანონის თანახმად, ინდივიდუალური ადმინისტრაციული აქტის გასაჩივრებისას მტკიცების ტვირთი ეკისრება ადმინისტრაციულ ორგანოს. ქალბატონმა ეკატერინემ იგნორირება გაუკეთა კანონს და მტკიცების ვალდებულება მთლიანად მოუხსნა ადმინისტრაციულ ორგანოს. ეს ასახულია მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაში, რომელიც ყველა ასპექტში ეწინააღმდეგება კანონს. ყოველივე ამის შემდეგ კი გამიჩნდა კითხვა, რისი ბრალია ეს ყოველივე? იუსტიციის სკოლაგავლილ მოსამართლეთა არაკვალიფიციურობის, თუ მხოლოდ იმის, რომ ჩვენს ღრმად განსწავლულ მოსამართლეებს არ ჰქონდათ დამოუკიდებლად გადაწყვეტილების მიღების საშუალება?
იმედია, სიტუაცია შეიცვლება. იმედია, მოსამართლე შეძლებს დამოუკიდებლად მიიღოს კანონიერი გადაწყვეტილება, რის შემდეგაც ჩვენც, ადვოკატებსაც, მოგვეცემა საშუალება, ღირსეულად შევასრულოთ ჩვენი მოვალეობა. იმედია, ბოლოს და ბოლოს კანონის წინაშე ყველა თანასწორი იქნება.
საქართველოში სულ 7 ლიცენზიანტია, რომელთაც თევზჭერის გრძელვადიანი ლიცენზია აქვთ. 1 ტონა ქაფშიაზე ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის მოსაკრებელი 25 ლარს შეადგენს. ასოციაცია „ფლორა და ფაუნას“ გამგეობის თავმჯდომარე არჩილ გუჩმანიძე ამბობს, რომ ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა, სარეწაო თევზჭერაში არის კვოტირება – ანუ დასაჭერად დაშვებული თევზის მაქსიმალური ოდენობა.
„პრობლემა არის ის, რომ კვოტებს ადგენს თვითონ ლიცენზიანტი, რაც არის უპრეცედენტო. ასეთი რამ არც ერთ ნორმალურ ევროპულ ქვეყანაში არ გამიგია ხდებოდეს. მეწარმეს, რომელსაც აქვს კომერციული ინტერესი რესურსის მიმართ, მას მივანდეთ ჩვენ რესურსის ათვისების კვოტის განსაზღვრა. დავაკონკრეტებ, ლიცენზიანტები ქირაობენ საეჭვო რეპუტაციის მქონე ადამიანებს, ჯგუფებს, რომლებსაც არც ლაბორატორია აქვთ, არც შესაბამისი კვალიფიკაცია გააჩნიათ, რომლებიც შემდეგ განსაზღვრავენ ამ კვოტებს. იმთავითვე ჩნდება გარიგების საფრთხე“, – ამბობს არჩილ გუჩმანიძე.
გუჩმანიძის თქმით არსებული მდგომარეობის შეცვლა 2016 წლამდე შეუძლებელია.
„ლიცენზიები ეწურებათ 2016 წელს და მანამდე ვერაფერს შევცვლით. ამ ხალხმა ეს ლიცენზია სწორედ ამ პირობებით იყიდა. რა თქმა უნდა, მაშინ ძალიან დიდი დანაშაული მოხდა,“ – ამბობს გუჩმანიძე.
ამ მოსაზრებას არ ეთანხმება ბუნებრივი რესურსების სააგენტოს შავი ზღვის სამსახურის უფროსი ირაკლი ჭავჭანიძე. ის დეტალურად აღწერს პროცესს, თუ როგორ ხდება კვოტების დადგენა.
„სეზონის დასაწყისში ლიცენზიანტები ქირაობენ მეცნიერს, ეს იხტიოლოგი შემდეგ გადის ზღვაში ან თვითონ, ან ლიცენზიანტის გემით, ან ბაზარში მიდის, მონაცემებს აგროვებს. 100-გვერდიან დასკვნას დებენ.
ამის საფუძველზე დგება დასკვნა, თუ რა ოდენობის თევზის ამოღება შეიძლება მომავალ წელს. რაც არის დადგენილი, იმაზე მეტს ვერ დაიჭერენ. მას შემდეგ, რაც ლიცენზიანტი მიიტანს კვლევის მასალებს, რომელშიც წერია, რომ, მაგალითად, 2011-2012 წლებში სარეწაო პერიოდში დასაჭერი რაოდენობა არის 80 ათასი ტონა, მე ეს შემყავს პროგრამაში, რომლიდანაც ავტომატურად გამომყავს ყველა ლიცენზიანტის წილი, რომელს რამდენის ჭერის უფლება აქვს. რაც შეეხება კონტროლს, წლის განმავლობაში ჩემ მიერ კონტროლდება, რა რაოდენობა დაიჭირეს, ყოველდღიური, ყოველთვიური და ყოველსეზონური კონტროლი ხორციელდება,“ – ამბობს ირაკლი ჭავჭანიძე.
მისივე თქმით, 2006 წლიდან დღემდე დადგენილი კვოტა არცერთხელ არ შესრულებულა.
„ერთხელ მოხდა მხოლოდ, რომ ნახევარი დაიჭირეს დაშვებული კვოტის. 60-ათასიანი კვოტები ჰქონდათ და დანაჭერი აქვთ 17 ათასი, 24 ათასი. შარშან 80 ათასი იყო და საერთოდ 9 ათასი დაიჭირეს,“ – ამბობს ჭავჭანიძე.
„2006 წლიდან 2011 წლის ჩათვლით ყველაზე დიდი რაოდენობით თევზი მოპოვებული იქნა 2009-2010 წლებში, დაახლოებით 40 000 ტონა. მოპოვების ყველაზე დიდი პრესის ქვეშ მოექცა ქაფშია. სავარაუდოა, რომ ჭარბი მოპოვება საქართველოს სანაპიროსთან ქაფშიის კლების ერთ-ერთი ძირითადი მიზეზია. კლების ტენდენციაზე მიუთითებს ქაფშიის გაცილებით ნაკლები რაოდენობით მოპოვება 2011 წელს,“ – ეს არის ამონარიდი მოსაზრებიდან, რომელიც ილიას უნივერსიტეტის ეკოლოგიის ინსტიტუტის პროფესორებმა გამოაქვეყნეს.
„შავი ზღვის ბიომრავალფეროვნება“ – ასე ჰქვია დოკუმენტს, რომელშიც დეტალურად არის აღწერილი და გაანალიზებული შავ ზღვაშ არსებული მდგომარეობა. ამ დოკუმენტის მიხედვით შავი ზღვის ეკოსისტემებზე მოქმედ ერთ-ერთ ძირითად საფრთხედ ჭარბი თევზჭერა არის მიჩნეული.
პროფესორი ზურაბ გურიელიძე, რომელმაც პროფესორთა ჯგუფთან ერთად 93- გვერდიანი დოკუმენტი მოამზადა, ამბობს, რომ ეს მხოლოდ მოსაზრებაა. საბოლოო დასკვნა თებერვალში დაიდება.
„ერთი წლის მონაცემებზე გადაჭრით თქმა შეუძლებელია, ამიტომ ველოდებით წლევანდელ მონაცემებსაც. რეალურად ეს არის ცოცხალი რესურსების საგრძნობი შემცირება ზღვაში, თუმცა საკვები გარემო არის ძალიან მაღალი. ეს ალბათ გამოწვეულია ჭარბი მოპოვებით. თუმცა გადაჭრით ამას ვერ ვამბობ, რადგან ეს არის სამუშაო ვერსია, რომელზეც ვაგრძელებ მუშაობას,“ – აცხადებს ზურაბ გურიელიძე.
წელს ქაფშიის მოპოვების კვოტა შარშანდელთან შედარებით შემცირებულია და 60 ათას ტონას შეადგენს. რას მოუტანს ზღვა ქართველ მეთევზეებს, ამის თქმა გაზაფხულზე იქნება შესაძლებელი.
ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარემ, გიორგი კირთაძემ და აჭარის ოთხი მუნიციპალიტეტის – ქობულეთის, ხელვაჩაურის, ქედისა და შუახევის გამგებლებმა ზუსტად 20 დღის წინ ხმამაღლა განაცხადეს, რომ ახალი მთავრობა მათ თანამდებობების დატოვებას აიძულებს. ზეწოლის შესახებ ინფორმაცია მხოლოდ ხულოს გამგებელმა, დავით ჭელიძემ არ დაადასტურა.
„ჩემს კოლეგებს რა როგორ შეეხო, არ ვიცი. მაშინ მთავრობაში თათბირს მეც ვესწრებოდი, მაგრამ ჩემთვის არავის არაფერი უთქვამს. იმის მერე თუ რამე მოხდა, არ ვიცი“, – ამბობს დავით ჭელიძე, რომელიც ამ ეტაპზე თანამდებობიდან მის შესაძლო წასვლასთან დაკავშირებით დამატებით განმარტავს: „სად უნდა წავიდე, რატომ უნდა წავიდე? არა მგონია, სადმე წასვლას ვაპირებდე“.
ხულოს გამგებელი საკრებულოში მიმდინარე ცვლილებებს ასე აფასებს: „არის სურვილი იმის, რომ საკრებულოში ბალანსი შეიცვალოს, მაგრამ რა როგორ შეიცვლება, არ ვიცი. არამგონია, ბალანსის შეცვლა იყოს მოსალოდნელი, ჯერჯერობით მაინც“.
თანამდებობიდან წასვლას გამორიცხავს ხულოს საკრებულოს თავმჯდომარე, ნოდარ თავართქილაძეც: „მე არჩეული ვარ ოთხი წლით, ეს ვადა 2014 წლის ოქტომბერში გაგვდის. საკრებულოში დიდი ცვლილება არ მომხდარა – ნაციონალური მოძრაობა ადრე 19 წევრით იყო წარმოდგენილი, არჩევნების შემდეგ ფრაქცია ორმა დეპუტატმა დატოვა. არის კიდევ ერთი ფრაქცია სამი წევრით. შეიძლება შეიქმნას მაჟორიტარების ფრაქციაც, სავარაუდოდ, 4-5 კაცი შევა ამ ფრაქციაში“.
შუახევის საკრებულოს თავმჯდომარის, იური ქათამაძის თქმით, მას ჯერ არ დაუწერია რაიონის გამგებლის, ნუგზარ ამაღლობელის გათავისუფლების ბრძანება და ამას არც აპირებს.
ხულოსგან განსხვავებით, შუახევში დეპუტატებს შორის ბალანსი „ნაციონალური მოძრაობისთვის“ ბევრად კრიტიკულ ზღვარს უახლოვდება და ეს ზღვარი ასე გამოიყურება – 8:11
„არჩევნების შემდეგ ხუთმა დეპუტატმა დატოვა ფრაქცია და გადავიდა „ქართული ოცნებაში“. მე ვერ ვიწინასწარმეტყველებ ეს ტენდენცია გაგრძელდება თუ არა. ჯერჯერობით, ბალანსი შენარჩუნებულია და გადადგომას არ ვაპირებ. არ ვიცი, ვინ ავრცელებს ჩემი შესაძლო გადადგომის შესახებ ინფორმაციას“, – ამბობს იური ქათამაძე.
უმაღლესი საბჭოს ყოფილი დეპუტატი ვაჟა ბოლქვაძე ქედის გამგებლად ბოლო არჩევნების შემდეგ დანიშნეს. ისიც ამბობს, რომ გავრცელებული ინფორმაცია მისი შესაძლო გადადგომის შესახებ, ტყუილია: „ზეწოლასთან დაკავშირებით ჩვენი განცხადების გაკეთების შემდეგ ზეწოლის განმეორების მცდელობა არ ყოფილა. სხვათა შორის, კარგად ვთანამშრომლობთ ხელისუფლებასთან. საკრებულოში როგორ განვითარდება მოვლენები, არ ვიცი. ჯერ ფრაქცია არავის დაუტოვებია“.
დეპუტატებს შორის არსებული ბალანსი საგანგაშო არც ქედის საკრებულოს თავმჯდომარის, ბადრი დიასამიძისთვის არის: „მმართველ პარტიაში ვართ 13 დეპუტატი, სხვადასხვა ფრაქციაში კი 6 დეპუტატია“.
შესაბამისად, საკრებულოს თავმჯდომარე დარწმუნებულია, რომ მას გადადგომა არ მოუწევს. „რატომ უნდა გადავდგე? რამე თუ დავაშავე მითხარით, – შეიძლება დაშავებული გვაქვს რამე. მე გადადგომას არ ვაპირებ“.
გურამ საფარიძის – ხელვაჩაურის გამგებლის ინფორმაციით, მათ საკრებულოში ძალთა ბალანსი ასე გამოიყურება: 9:13 „ნაციონალური მოძრაობის“ სასარგებლოდ.
„არა მგონია, დეპუტატების გადასვლის ტენდენცია გაგრძელდეს, ვინც ამას აპირებდა, თავის დროზევე შეეტყოთ“, – ამბობს გამგებელი, რომელსაც იმედი აქვს, რომ `ნაცმოძრაობა~ თვითმმართველობის მორიგ არჩევნებამდე, ანუ 2014 წლამდე, `მმართველ ძალად დარჩება ხელვაჩაურში“.
ქობულეთის საკრებულო ერთადერთია აჭარაში, სადაც დეპუტატებს „ნაციონალური მოძრაობის“ ფრაქცია არ დაუტოვებიათ. ელგუჯა ბაგრატიონი, ქობულეთის საკრებულოს თავმჯდომარე ამბობს, რომ ამ მხრივ მათთან არაფერი აღარ ხდება: „ზეწოლის მცდელობა გამგებლების ცნობილი განცხადების შემდეგაც იყო მთავრობიდან – მისვლები, გადაბირებები… ამ პროცესში ჩართული იყო საქართველოს პარლამენტის წევრი ფატი ხალვაში და ქართული ოცნების აქტივისტები“.
ქობულეთის საკრებულოში სულ 28 დეპუტატია, აქედან 23 ყოფილი ხელისუფლების ფრაქციის წევრია, 5 დეპუტატი კი ოპოზიციას წარმოადგენს.
ქართველ მუსლიმთა კავშირის თავმჯდომარე, ტარიელ ნაკაიძე ფეისბუქის საკუთარ გვერდზე სოფელ წინწყაროში მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით განცხადებას ავრცელებს. განცხადების ტექსტს უცვლელად გთავაზობთ:
„შეშფოთებული ვართ, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ წინწყაროში, მომხდარი ფაქტის გამო, რომელიც ეხება სოფლის ქრისტიანი მოსახლეობის მიერ არასამართლიანად, ამავე სოფლის მუსლიმი მოსახლეობის მეჩეთში ლოცვის შესრულებაზე ხელის შეშლას. როგორც ჩვენთვის ცნობილი გახდა, მიმდინარე წლის 28 ნოემბერს თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ წინწყაროში, არამუსლიმი მოსახლეობა მიუვარდა მუსლიმ წინამძღვარს, რომელებმაც მიაყენეს სხვადასხვა სახის ფიზიკური და სიტყვიერი შეურაცყოფა. ისინი დაჟინებით ითხოვდნენ მეჩეთის გაუქმებასა და პარასკევობით პარასკევის ლოცვის ჯგუფურად შესრულების გაუქმებას. აღნიშნული ფაქტი მეორე შემთხვევაა ნიგვზიანის შემდეგ.
აქვე გაცნობებთ, ადგილობრივი მუსლიმების განცხადებით, დღეს 30 ნოემბერს მოცემულ სოფელში ჩვეულებრისამებრ შესრულდება პარასკევის ჯგუფური ლოცვა.
მივმართავთ საქართველოს მთავრობას, მყისიერად მოახდინოს რეაგირება, რათა აღნიშნულმა ფაქტებმა არ მიიღოს სისტემატიური ხასიათი. შესაბამისმა ორგანოებმა უზრუნველყონ საქართველოს კონსტუტიციით აღიარებული სინდისისა და რელიგიის თავისუფლების მხრივ, საქართველოს მოქალქე მუსლიმი მრევლის უფლებების რეალიზება. ვთხოთ, უფლებადამცველ ორგანიზაციებს, საერთაშორისო დიპლომატიურ კორპუსს, აქტიური მონაწილეობა მიიღონ და თავიდან ავიცილოთ შესაძლო რელიგიურ დაპირისპირება.
აქვე დავაზუსტებთ, რომ მოცემულ სოფელში ცხოვრობენ სვანეთისა და აჭარის რეგიონიდან ჩასახლებული ეკომიგრანტები.
იმედს ვიტოვებთ, აღნიშნულს ფაქტს კარგად გაანალიზებს საქართველოს ყველა მოქალაქე და თავიდან ავიცილებთ რელიგიურ ნიადაგზე საქართველოს მოქალაქეების შესაძლო დაპირისპირებას“.
ბათუმში საქალაქთაშორისო ხაზებზე მომუშავე სამარშრუტო ტაქსების მძღოლები სამგზავრო გადაზიდვებზე შექმნილ ქაოსურ სიტუაციას აპროტესტებენ. მძღოლებმა აქცია დღეს ბათუმის მერიის წინ გამართეს, მათი განცხადებით სხვადასხვა ქალაქებში მომუშავე მძღოლები, თვითნებურად აწარმოებენ მგზავრთა გადაყვანას საქართველოს სხვადასხვა ქალაქების მიმართულებით. „ყველა კუთხეში დგანან და ყველა მიმართულებით დადიან. სადგური არ აქვთ და ზოგჯერ შუა გზაში ტოვებენ მგზავრს, გამოტანებული ტვირთები იკარგება და ჩვენთან ეძებენ მეპატრონები მათ კოორდინატებს. ასამდე მძღოლია შემოსული, ეძებენ მგზავრს კაფეებში, რესტორნებში არც მგზავრის უსაფრთხოებაა დაცული“. – განუცხადა „ბათუმელებს” მერიასთან გამართული აქციის ერთ-ერთმა მონაწილემ.
მძღოლები აცხადებენ, რომ სამგზავრო გადაზიდვებს დღეს არცერთი სახელწიფო სტრუქტურა არ აკონტროლებს: „ტრანსპორტის სამინისტრო უნდა აკონტროლებდეს წესით, მაგრამ მიშვებულია პროცესი. უკონტროლო მგზავრთა გადაზიდვები თითქმის ერთი წელია მიმდინარეობს და ყურადღებას არავინ აქცევს. ამის გამო გახშირებულია ავტოსაგზაო შემთხვევებიც, ჩნდება კონფლიქტი მძღოლებს შორის. აუცილებელია ეს პროცესები დარეგულირდეს. თუ მუშაობა უნდათ, ოფიციალურად დარეგისტრირდნენ, გააკეთონ სადგური, გაყიდონ ბილეთები და თუ კონკურენციას გაგვიწევენ, კი ბატონო იარონ“.
სესილია, ჩემი ექვსი წლის შვილი, შეიძლება ითქვას, რომ „ბათუმელებში“ გაიზარდა. ერთი თვის წინ მის სკოლასთან მანქანა დაიწვა, სამსახურში მომაკითხა და ამბების მოყოლა ზუსტად ისე დაიწყო, როგორც მე დავიწყებდი, პირველივე საფეხურიდან. „იცით რა მოხდა? დიდი კვამლი იყო, მანქანა იწვოდა, სასწრაფო იყო, ცეცხლი დიდმა მანქანებმა ჩააქრეს, ბავშვებს შეგვეშინდა, ჩემმა მეგობარმა იტირა, მეც…“ – სწრაფად და სულმოუთქმელად საუბრობდა, ისტორიის მოყოლა რედაქტორის კაბინეტში დაასრულა. მე ვვარაუდობ, რომ სესილიას არჩევანიც რეპორტიორობა იქნება. არ ჩავერეოდი, თუმცა ვისურვებდი, რომ მის კარიერაშიც იყოს ისეთ გაზეთი, როგორშიც მე ვიმუშავე ბოლო ოთხი წელი.
გამოდის, რომ 11 წელია რეპორტაჟებს ვწერ, უბრალოდ მედიასაშუალებებს ვიცვლი. სამსახურებიდან ძირითადად ჩემი სურვილით მოვდივარ და არასდროს მაქვს განცდა, რომ იქნებ სჯობდა კიდევ დავრჩენილიყავი. `ბათუმელების“ შემთხვევაში კი რაღაც უცნაური განცდა მაქვს. მივდივარ და გულისტკივილი მაქვს. ვტოვებ ქალაქს, სახლს, შვილებს და სამუშაო მაგიდას „ბათუმელებში“, სადაც დევს ნახევრად შესწავლილი ასობით დოკუმენტი (აქ დოკუმენტის გარეშე არფერი დამიწერია), ახალნაყიდი ლამფა, ყავის კერამიკულაი მადუღარა ორი ჭიქით, ორი დეკორატიული სანთელი და ერთი აქციდაან წამოღებული პლაკატი, რომელიც იმიტომ წამოვიღე, რომ როცა ამ ორგანიზაციას დახურავდნენ, არ გამეპროტესტებინა.
წასვლის წინ გამონაკლისს დავუშვებ და პირად ნივთებს, რომელსაც ჩემს ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი როლი აქვს, არ წავიღებ, იმიტომ რომ ვიცი, წლების შემდეგ აქ დავბრუნდები. რთულია ამის ხმამაღლა თქმა, შეიძლება დრომ გადააფასოს, მაგრამ ამ ეტაპზე მიმაჩნია, რომ შედარებით მნიშვნელოვანი რეპორტაჟების მომზადება სწორედ აქ მოვახერხე. მქონდა დიდი იმედგაცრუებაც, როცა საგამოძიებო წერილებს ვაქვეყნებდით, მინდოდა, რომ შედეგი და ცვლილება დამენახა. ამის ნიშანწყალიც კი არ იყო, მაგრამ აქ ჰქონდათ არგუმენტი, რატომ უნდა გაგვეგრძელებინა და ეს სიმართლე აღმოჩნდა.
ათასჯერ მომისმენია ჩვენი მისამართით _ „საქმე არ გაქვთ, წერეთ და იკითხეთ“, „გვაკრიტიკებთ პრემიების გამო, იმიტომ რომ გშურთ“, „ოპოზიცია ხართ“, „გულში მთავრობისკენ ხართ“, „ლიბერტანიალებო“, „გამოკითხვებით მანიპულირებთ“ – ამ ფრაზების ავტორების ერთი ნაწილი უკვე ხელისუფლების წარმომადგენლები არიან, ნაწილი კი – ოპოზიციის. ბუნებით ცინიკოსი არ ვარ, მაგრამ ყოფილა შემთხვევები, როცა დამიცინია გულში პოლიტიკოსისათვის, ზოგჯერ ასეთი ფრაზის გამოც, რომელსაც მაშინ წარმოთქვამენ, როდესც კითხვაზე პასუხი არ აქვთ; როცა პარტიის ოფისში ინტერვიუს ჩასაწერად ვყოფილვარ და მინახავს, როგორი პატივისცემით ექცეოდნენ კოლეგებს დედაქალაქიდან მხოლოდ იმიტომ, რომ დიდი ქალაქიდან იყვნენ.
ეს არ გამაღიზიანებდა, რომ არ მომესმინა რეგიონში ერთადერთი ღია ეთერის გადაცემის წამყვანის დაუმსახურებელი კრიტიკა, ან ეთერში რომ არ მენახა, როგორ უყვიროდნენ წამყვანს ადამიანები, რომლებიც თავს პოლიტიკოსს ეძახიან. ჯაბა ანანიძის შესახებ ვსაუბრობ. არადა, თამამად მინდა ვთქვა, მან ქართულ ჟურნალისტიკაში პრეცედენტი შექმნა. ტელევიზიაში, რომელშიც მუშაობდა, მისი მფლობელების წინააღმდეგ გაზეთ „ბათუმელების“ წამოწყებული გამოძიება გააგრძელა და მფლობელების მიერ ტელევიზიის გასხვისების კანონიერებაზე ეჭვი მიიტანა. პრეცედენტი იყო ისიც, რომ ამ ფილმის შემდეგ მან სამსახური შეინარჩუნა, სარედაქციო პოლიტიკა მფლობელებისგან გაიმიჯნა.
რისი ახსნა მინდა ამით? „ბათუმელებიდან“ იმიტომ კი არ მივდივარ, რომ მეც ზოგიერთი პოლიტიკოსივით ვფიქრობ: თითქოს რეგიონული მედია ნაციონალურს განვითარების დონით ჩამორჩება. პატიოსანი ვიქნები, თუ ვიტყვი, რომ შეიძლება ვცდები, მაგრამ ხანდახან პირიქითაც მგონია. მე ვფიქრობ, რომ საქართველოში გაზეთი „ბათუმელები“ ყველაზე კარგი გაზეთია. აქ არის მცდელობა მოვლენების ანალიზის, აქ ყველას ყველაფერზე ერთი აზრი არ აქვს, საერთო მხოლოდ ძირითადი ღირებულებებია. აქ შეიძლება არ მოგეწონოს რომელიმე რედაქტორისგან თემის შემოთავაზება და თუ მწვავე კამათის დროს ბოლო არგუმენტი შენია, ეს იმას ნიშნავს, რომ შენ სხვა თემაზე იმუშავებ.
თუ ასეთია სივრცეა, რატომ მივდივარ? ტელევიზიაში დაბრუნება და ცვლილება მჭირდება. ბათუმში ორი ტელევიზიაა, ორივეში მიმუშავია, არც ერთ მათგანში დაბრუნების სურვილი აღარ გამჩენია.
თუმცა ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ჩემთვის ამ ტელევიზიების ბედი სულერთია. ვცდილობდი ბოლო პერიოდში აჭარის ტელევიზიასთან დაკავშირებით დისკუსიაში არ ჩავრთულიყავი, თუმცა დიდი ინტერესით წავიკითხავ ინფორმაციას ტელევიზიის ხელმძღვანელის დანიშვნის შესახებ. ეს ჩემთვის, როგორც ერთი ჟურნალისტისთვის, რეგიონული მთავრობის ტესტია დემოკრატიაზე. იმედს ვიტოვებ, ეს პირი იქნება ის, ვისაც 8 წლის მანძილზე ერთხელ მაინც გაუპროტესტებია მთავრობის მედიაზე გავლენა. ამ ტელევიზიისთვის ბიუჯეტიდან მიღებულ ფულზე უფრო მნიშვნელოვანი ხალხის ნდობაა, რომელიც ჩემდა სამწახუროდ, არასდროს ჰქონია.
ეს წერილი „ბათუმელებში“ ორშაბათს გამოქვეყნდება. ორშაბათს აქ დიდი თათბირის დღეა. შეიკრიბებიან ცაგო, მანანა, ნანა, ლელა, ეთერი, ირაკლი, ქეთი და შემდეგი ორშაბათის გაზეთს დაგეგმავენ. დაიგეგმება გარემოს, საზოგადოების, ეკონომიკის, სამართლის, სპორტის, განათლების, ჯანდაცვის, ბულვარისა და რევიუს რუბრიკები, ბუნებრივია პოლიტიკაც. ამ დროს მზია კიბეზე აივლის გაზეთით ხელში, მისი გამომეტყველება ალბათ ისევ ისეთი იქნება, „უკეთესიც შეიძლებოდა“ (მზია მენეჯერია), ალბათ ცაგო ისევ ყველაზე ცოტას ილაპარაკებს, ლელას ჩემი გაჩუმება აღარ მოუწევს. მე ამ თათბირის ნაცვლად უკვე ახალ სამსახურში ვიქნები, „ბათუმელებს“ კი, როგორც მკითხველი დაველოდები.
ადრე ვწერდი, „ბათუმელებში“ რაც არ გვაქვს, სარკეა-მეთქი. ახლა კი ვხვდები, რატომ არ არის საჭირო ის. გაზეთია საზოგადოების სარკე და თუ ის სარკის ფუნქციას კარგავს, კარგავს კონტაქტს მთავართან. ტელევიზიას, რომელშიც მე გადავდივარ სამუშაოდ, რამდენიმე თვის წინ სარკის ფუნქცია ჰქონდა დაკარგული, ახლა „იმედდთან“ დაკავშირებით იმედი გაჩნდა.
მინდოდა მეთქვა ნახვამდის, მაგრამ ალბათ უფრო ზუსტი იქნება – დროებით. როცა საზოგადოების გულგრილობას, ან პირიქით, საზოგადოების მიმართ გულგრილობას აუღელვებივარ, აქ მოვრბოდი, „ბათუმელებში“, რომელსაც ხუმრობით ევროპასაც ვეძახდი. ჰო, მართალა, ჩემი მუშაობიდან 4 წლის შემდეგ რედაქციაში აღარ არის წარწერები სიჩუმის შენარჩუნებასთან დაკავშირებით. ალბათ აზრი დაკარგა. მოწოდების მიუხედავად, ჩუმად ყოფნა არასდროს შემეძლო.
„აპარატიდან ორი პირის ხელმოწერილი დოკუმენტი გადის, თავმჯდომარის და აპარატის უფროსის. მე რომ არ ვთქვა, სანდოობა ერთადერთი კრიტერიუმია-მეთქი, ხომ არ დაიჯერებთ?“ – ამბობს აპარატის ახლადდანიშნული უფროსი.
აჭარის მთავრობაში შეიცვალა იურიდიული დეპარტამენტის ხელმძღვანელიც. ამ დეპარტამენტს ახლა პარმენ ჯალაღონია ხელმძღვანელობს, ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის ბათუმის ფილიალის ყოფილი უფროსი.
მასმედიისა და საზოგადოების ურთიერთობათა დეპარტამენტს სავარაუდოდ ნათია სირაბიძე უხელმძღვანელებს, თუმცა ოფიციალურად ეს დანიშვნა ჯერ არ განხორციელებულა. ნათია სირაბიძე, რომელიც ასეთივე სამსახურს ხელმძღვანელობს საკონსტიტუციო სასამართლოში, ადასტურებს, რომ მასთან ამ საკითხზე კონსულტაცია მიმდინარეობს.
ჯერ ისევ ვაკანტურია საინვესტიციო დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობა. ზაზა გუმბერიძე, რომელიც ლევან ვარშალომიძის თანაკურსელი იყო, თანამდებობიდან საკუთარი განცხადების საფუძველზე ხაბაძის მოსვლის შემდეგ გადადგა.
ირაკლი ჭეიშვილის თქმით, რამდენიმე ძველ თანამშრომელს არჩილ ხაბაძემ „ცხრაჯერ შესთავაზა რომ დარჩენილიყო, ასეთები არიან: ქეთი ასამბაძე და ირმა ფარსენაძე, რომელთაც ვარშალომიძის დროს თანაშემწეების პოზიციები ეკავათ, თუმცა მათ კატეგორიული უარი განაცხადეს“.
მალე აჭარის მთავრობაში კიდევ ერთი ვაკანსია იქნება, პროტოკოლის უფროსი შვებულებაშია და ის სამსახურში დაბრუნებას აღარ აპირებს.
აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის უფროსი, ჯალაღონია ამბობს, რომ სამსახურში ახლად მიღებული პირები კანონის თანახმად მოვალეობის შემსრულებლად ინიშნებიან. „საჯარო მოხელეთა შესახებ“ კანონის თანახმად ვაკანსიებზე კონკურსი 2013 წლის მარტამდე უნდა გამოცხადდეს. თუმცა კონკურსი არ ეხება მაღალი თანამდებობის პირებს. ჯალაღონიას განმარტებით, მთავრობის აპარატს აქვს მზაობა, კანონით განსაზღვრულ თანამდებობებზე კონკურსი გამოაცხადოს.
აჭარის უმაღლეს საბჭოში ჯერჯერობით ერთი საკადრო ცვლილება განხორციელდა. აპარატის უფროსი ლევან ხოზრევანიძე საკუთარი განცხადების საფუძველზე გათავისუფლდა. „მითხრეს განცხადება დაწერეო და წინააღმდეგობა აღარ გამიწევია. მითხრეს, დაგასაქმებთო, მაგრამ რისი დამსაქმებლები არიან“ – ამბობს ლევან ხოზრევანიძე.
აჭარის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრს ოთხი მოადგილე ჰყავს. ამ სამინისტროში ორმა მოადგილემ თანამდებობა შეინარჩუნა. ადგილზე დარჩა რამაზ ჯინჭარაძე, რომელიც აჭარის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროში 2004 წლიდან მუშაობს, 2009 წლიდან მინისტრის მოადგილეა და დევნილთა და განსახლების საკითხებს მეთვალყურეობს. ასევე სავარძელი შეინარჩუნა ნონა გალოგრემ, რომელიც ჯანდაცვის სამინისტროში 2004 წლიდან მუშაობს, ამ ხნის განმავლობაში მას ეკავა სხვადასხვა თანამდებობა, 2008 წლიდან არის მინისტრის მოადგილე ფინანსურ საკითხებში.
პროფესიით ექიმი რომან ბოლქვაძე მინისტრის პირველ მოადგილედ დაინიშნა. იგი სამინისტროში კურირებას გაუწევს ჯანდაცვის დეპარტამენტს.
მინისტრის კიდევ ერთი მოადგილე, ლევან გორგილაძე, აქამდე „ნარკოლოგიურ ცენტრში“, ექიმ ნარკოლოგად, განყოფილების გამგედ და მთავარ ექიმად მუშაობდა. გორგილაძე სამინისტროში კურირებას სოციალურ დეპარტამენტს გაუწევს და განახორციელებს აჭარის ტერიტორიაზე არსებული სამედიცინო დაწესებულებების მეთოდურ ზედამხედველობას.
აჭარის განათლებისა და კულტურის მინისტრის ოთხივე მოადგილე შეიცვალა. მოადგილის სავარძლები დაიკავეს: ლადო მგალობლიშვილმა, რომელიც სამინისტროში არასამთავრობო სექტორიდან გადავიდა; ვალერი ბერაძემ სპორტის საკითხებში; ქეთევან მანელიშვილი კულტურის დარგში იქნება მინისტრის მოადგილე, სულიკო თებიძე კი განათლების საკითხებს უხელმძღვანელებს.
აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრსაც ოთხი მოადგილე ჰყავს. მათგან ჯერჯერობით მხოლოდ სამი არის დანიშნული. პრივატიზების საკითხს მოადგილის რანგში სამშენებლო კომპანია „ანაგის“ ყოფილი ფინანსური მენეჯერი დავით ბალაძე უხელმძღვანელებს, საბიუჯეტო საკითხებში მინისტრის მოადგილე ისევ რამაზ ბოლქვაძეა, ასევე მინისტრის მოადგილის თანამდებობა დაიკავა პროფესორმა ბესიკ ბოლქვაძემ.
სოფლის მეურნეობის მინისტრმა ოთხივე მოადგილე შეცვალა. ავთანდილ მესხიძე ბათუმის უნივერსიტეტის მეცნიერ თანამშრომელია, იოსებ აბულაძე მინისტრის პირველი მოადგილეა, მინისტრის მოადგილის თანამდებობაზე დაინიშნა სულიკო ბერიძეც, ფერმერთა სახლის ყოფილი კონსულტანტი. მინისტრის კიდევ ერთი მოადგილე როსტომ შერვაშიძეა. მისი ბოლო სამუშაო ადგილი ბელორუსიაში ქალაქ მინსკში იყო, იგი შპს Батумский дельфин-ის დირექტორად მუშაობდა.
ჯერჯერობით, საკადრო ცვლილებები სამინისტროში მხოლოდ მოადგილეებს შეეხო.
პირველი ამოცანა ის არის, რომ სამართლიანობის აღდგენის თვალსაზრისით კითხვითი ნიშნები არ უნდა დაისვას. ამ კუთხით ბევრი ვიმუშავეთ. გარკვეული ობიექტების ჩამონათვალი არსებობს, რომლებსაც ვადები აქვს დარღვეული და არ არის გამორიცხული, ნასყიდობის ხელშეკრულება გაუქმდეს…
ბიზნესიდან მოსული კაცი ვარ, წლებია კომერციული ბანკების ფილიალების ხელმძღვანელი ვიყავი ოთხ სხვადასხვა ბანკში და ჩემთვის პრიორიტეტია – არ უნდა დაირღვეს ინვესტორის უფლება. ეს ხაზგასმით მინდა ვთქვა. თუ ინვესტორს ყველაფერი პირნათლად აქვს შესრულებული, კერძო საკუთრების უფლება დაცული უნდა იყოს.
ჩვენ, უბრალოდ, რევიზიას ვიწყებთ, ყველაფერს უნდა გადავხედოთ.
იურისტთან კონსულტაციებს გავივლი და თუ ეს ინფორმაცია არის საჯარო, მე ვარ საჯაროობის მომხრე. თუ იურისტი მიიჩნევს, რომ ამის გავრცელება კანონთან შესაბამისობაშია, კი ბატონო, დასამალი არაფერია. უბრალოდ, საკმაოდ მსხვილი ბიზნესმენები არიან და ვერც ერთი მინისტრი ვერ გაბედავდა ამის გაკეთებას.
ეგ თემა თავიდან ბოლომდე შესასწავლია, შესაბამისად, აუცილებლად ყველა ხელშეკრულებას გადავხედავთ. ბევრ თემას უნდა მივაქციოთ ყურადღება, მაგალითად, სასამართლო არბიტრაჟს. მოკლედ, ეს ყველაფერი გადაიხედება, უბრალოდ, ამას უნდა დრო და შესწავლა. ჩვენ არ უნდა გავაკეთოთ ისე, რომ უსამართლობით რაღაც სამართალი დავაკანონოთ, ამიტომ დაწვრილებით უნდა შევისწავლოთ ყველა დეტალი. არ გვინდა არც ბიზნესმენის და არც სახელმწიფოს დაზარალება. ადამიანებს არ უნდა გავუჩინოთ უსამართლობის განცდა.
რამდენიმე კომპანიას არ აქვს ვალდებულება შესრულებული, შესაბამისად უკვე გვაქვს წარმოების დაწყების ბრძანებები. ერთ-ერთია შპს „საქართველო“ ქობულეთში, რომლის დამფუძნებელიც თემურ ჭყონიაა. არის კიდევ რამდენიმე ობიექტი.
თემურჭყონიასშემთხვევაშირატიპისდარღვევაარსებობს?
ჭყონიასთან დაკავშირებით გვქონდა სამუშაოს დაწყებასა და თანხის გადახდასთან დაკავშირებული ვალდებულება. სამუშაოების ვადა დამდგარი იყო, ვალდებულება კი არ ჰქონდა შესრულებული, ამიტომ ხელშეკრულების შესაბამისად დაწყებულია ადმინისტრაციული წარმოება. ხელშეკრულების გაუქმებისა და პირგასამტეხლოს სამართლებრივი საფუძვლები უნდა დადგინდეს. გამოიკვეთება ადმინისტრაციული საფუძვლები – თუ რამე საპატიო მიზეზი ჰქონდა და ამის გამო ვერ შეასრულა, მივიღებთ მხედველობაში, თუ არა ჰქონდა საპატიო მიზეზი, ხელშეკრულება გაუქმდება, ანუ ქონება აჭარას დაუბრუნდება საკუთრებაში. კომპანიას პირგასამტეხლოც დაეკისრება.
მხარესაცნობეთამისშესახებ?
ყველას გავუგზავნეთ წარმოების დაწყების ბრძანებები. ვადა აქვთ, რომ თავიანთი მოსაზრებები წარმოგვიდგინონ განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით. საბოლოო გადაწყვეტილებას განხილვის მერე მივიღებთ.
მაგასთან დაკავშირებით სამინისტროში წარმოება იმ მარტივი მიზეზის გამო ვერ დაიწყებოდა, რომ ეს ობიექტები ჩვენს სამინისტროს და არც მთავრობის თავმჯდომარეს არ გადაუცია. ეს საკუთრება პრეზიდენტს აქვს გადაცემული პირდაპირი მიყიდვის წესით. ამასთან დაკავშირებით წარმოების დაწყება ცენტრალური ხელისუფლების კომპეტენციაა.
ერთ კომპანიას ახალ ბულვარში ჰქონდა მიწის ნაკვეთი, კვიპროსელები არიან. უნდა დაეწყოთ სასტუმროს მშენებლობა, მაგრამ ჩვენი ინფორმაციით, არაფერი დაუწყიათ, ამიტომაც მიმდინარეობს წარმოება ხელშეკრულების გაუქმებაზე. ასევე სხვა კომპანიას ბენზეში, ჭადრაკის სასახლის გვერდით მდებარე მიწის ნაკვეთი ჰქონდა. არც მათ აქვთ ხელშეკრულების პირობა შესრულებული. ჩინური ინვესტიციაა კიდევ ერთი, ჩაის ნაკვეთი ჰქონდათ, ქართული წარმოების ჯიშები უნდა გაეკეთებინათ. აქაც არ არის შესრულებული პირობა.
მიწის ნაკვეთი თეატრთან უკვე აჭარის საკუთრებაა. მის სანაცვლოდ კომპანიას მიწის ნაკვეთი გადაეცა სასტუმრო „რედისონის“ წინ შემოღობილ ტერიტორიაზე. კომპანიას 40-სართულიანი სასტუმროს აშენების პირობა აქვს და ხელშეკრულების პირობებიც დაცულია.
სასტუმრო „მარინასთან“ზარიფაჰამზაევასთვის 1 ლარადგაცემულმიწისნაკვეთთანდაკავშირებითრახდება, ასრულებსკომპანიახელშეკრულებისპირობებს?
დიახ, მას სამუშაოების მნიშვნელოვანი ნაწილი შესრულებული აქვს. ეს არის აზერბაიჯანული ინვესტიცია. ჰამზაევამ ახლა შპს დააფუძნა და იმ შპს-ში შეიტანა ეგ ქონება საწესდებო კაპიტალის სახით. მას 100-ნომრიანი სასტუმროს აშენების ვალდებულება აქვს აღებული.
