ხელოვნება მუზეუმიდან ქუჩაში

„მიმაჩნია, რომ ბათუმი უკვე თუნდაც საქართველოსა და ამიერკავკასიაზე 30 წლით წინ წავწიეთ თანამედროვე ხელოვნებაში,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ფესტივალის ორგანიზატორმა და ბათუმში პირველი თანამედროვე ხელოვნების ცენტრის ხელმძღვანელმა გელა წულაძემ.

„სტრიტ არტ ფესტივალი“ არტსტუდია „DOT COMMA“-ს მიერ იყო ორგანიზებული. თანამედროვე ხელოვნების ცენტრის განვითარების მენეჯერი მირანდა ჩარკვიანი ამბობს, რომ ბათუმი პირველი ქალაქია საქართველოში, სადაც  მაღალ დონეზე გაკეთდა სტრიტარტი.

„სტრიტ არტი, რაც მივიღეთ არის ძალიან მაღალი მხატვრული ღირებულების. მე არა ერთ კრიტიკოსს ვესაუბრე, ყველამ ერთხმად აღიარა, რომ ეს არ არის ორდინალური საქართველოსთვის, ეს არის ძალიან კოსმოპოლიტური პრინტები, არა ლოკალური მნიშვნელობის, არამედ საერთაშორისო. მასშტაბური აზროვნების ხარისხიანი პროდუქტი მივიღეთ,“ – ამბობს მირანდა ჩარკვიანი.

მისივე თქმით, ფესტივალის დასრულების შემდეგ ქალაქში გაჩნდა ახალი ტურისტული მარშრუტი – „სტრიტ არტ ტური“.

„ტურისტული თვალსაზრისით ბათუმი გამრავალფეროვნდა, იმიტომ, რომ ტურისტებს დახვდათ `სტრიტ არტ მარშრუტი“. ამ პროექტმა ასევე  ქართველი და ფრანგი არტისტების დაახლოებას და მჭიდრო  თანამშრომლობას შეუწყო ხელი, რაც იმას ნიშნავს, რომ მომავალში ამ ადამიანებს შესაძლებლობა აქვთ კიდევ დაგეგმონ საქართველოში პროექტები და განახორციელონ. ბათუმში აქტიურად ვითარდება ურბანული ხელოვნება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ხელოვნება მუზეუმიდან და ჩაკეტილი სივრციდან გადმოდის ქუჩაში. მომხმარებელი ხდება ყველა ადამიანი,  არა ის, ვინც მუზეუმში მიდის, არამედ ნებისმიერი გამვლელი,“ – ამბობს მირანდა ჩარკვიანი.

„ფესტივალი კარგია განვითარებისთვის, კონტაქტებისთვის. კონტაქტი გვაქვს უცხოელებთან. ხედავ, ვინ რას აკეთებს და უფრო ახლო კონტაქტი გაქვს მსოფლიოსთან. სტიმული გაქვს, რომ რაღაც აკეთო. რაც მოგვწონს, იმას ვხატავთ, ეს არის  თავისუფალი ფესტივალი,“ – ამბობს ფესტივალის მონაწილე მხატვარი თამუნა წახნაკია.

კითხვაზე, რას ელოდნენ და რამდენად გაამართლა ფესტივალზე მიღებულმა საბოლოო შედეგმა მოლოდინი, გელა წულაძე პასუხობს:

„მოლოდინი იყო, რომ მოსახლეობა ამას შეხვდებოდა სიხარულითა და  სიყვარულით. ეს მოლოდინი გამართლდა. სადაც მივედით დასახატად, მოსახლეობა ყველგან გამოვიდა, დაგვეხმარა, ხან გვაჭამა, ხან ლუდი დაგვალევინა,  ხან რაღაცა გვთხოვა, ვიღაცები იმ ზომამდე მივიდნენ, რომ ჩვენი შენობის „არკა“ მოგვიხატონო, გვთხოვეს. ჩემი მოლოდინი ფესტივალმა გაამართლა,“ – ამბობს გელა წულაძე.

„სტრიტ არტ ფესტივალი“ 27 ივნისს დასრულდა, იმ დღეს, როდესაც საქართველომ ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულებას მოაწერა ხელი. ფესტივალის ორგანიზატორების თქმით, ფესტივალი მიუძღვნეს ასოცირების ხელშეკრულების ხელმოწერას, საქართველოს დასავლურ კურსსა და საქართველოს ინტეგრაციას ევროკავშირში.

რა რეკომენდაციებს აძლევს დემოკრატიის ინსტიტუტი კომუნალური სერვისის მომწოდებელ კომპანიებს

«დემოკრატიის ინსტიტუტის» ფასილიტაციით საქართველოს რვა ქალაქში (ზუგდიდი, ქუთაისი, ლანჩხუთი, გორი, მცხეთა, რუსთავი, თელავი, ახალციხე, ქობულეთი და დაბა ხელვაჩაური),  23-26 ივნისის ჩათვლით კომუნალური სერვისის მომხმარებელთა უფლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით სამუშაო შეხვედრები გაიმართა. სამუშაო შეხვედრებზე წარმოდგენილი იყო ელექტროენერგიის, გაზისა და წყლის მომწოდებელი კომპანიების მომსახურების სფეროში მომხმარებელთა უფლებების დაცვის არსებული პრაქტიკა, გამოვლენილი პრობლემები და რეკომენდაციები. შეხვედრები გაიმართა კოალიციური პროექტის «კომუნალური სერვისის მომხმარებელთა სამოქალაქო ინტერესების დაცვის კამპანია» ფარგლებში, რომელსაც 9 არასამთავრობო ორგანიზაცია ახორციელებს: «სამოქალაქო განვითარების სააგენტო» (სიდა); „გორის საინფორმაციო ცენტრი»; «კახეთის რეგიონული განვითარების სააგენტო»; «დემოკრატ მესხთა კავშირი»; «საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის» ქუთაისის ფილიალი; «ლანჩხუთის საინფორმაციო ცენტრი»; «ძალადობისაგან დაცვის ეროვნული ცენტრის» მცხეთა-მთიანეთის კომიტეტი; «ათინათი»; «დემოკრატიის ინსტიტუტი».

პროექტის განხორციელების პირველ ეტაპზე საქართველოს 9 რეგიონის 10 ქალაქში (ზუგდიდი, ქუთაისი, ლანჩხუთი, გორი, მცხეთა, რუსთავი, თელავი, ახალციხე, ქობულეთი და დაბა ხელვაჩაური) მიზნობრივი კვლევა ჩატარდა, რამაც თითოეულ რეგიონში კომუნალური მომსახურების (წყალი, შუქი, გაზი) სფეროში მომხმარებელთა უფლებების დაცვის კუთხით არსებული პრობლემები და ხარვეზები გამოავლინა. ასევე კვლევის შედეგად გამოიკვეთა ის სტანდარტები, რასაც სხვადასხვა სერვისის მომწოდებელი კომპანიები, მომხმარებელთა უფლებების დაცვის მიზნით იყენებენ. მომდევნო ეტაპზე შემუშავდა რეკომენდაციები თითოეული რეგიონის მიხედვით, რაც წარმოდგენილი იყო აღნიშნულ შეხვედრებზე. რეკომენდაციები ძირითადად შეეხებოდა «ენერგო-პრო ჯორჯიას», «სოკარ ჯორჯია გაზსა» და «გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიას». შეხვედრა ყველა რეგიონში სამუშაო და დისკუსიის ფორმატში მიმდინარეობდა. მოწვეული სტუმრები, მათ შორის, ადგილობრივი კომუნალური სერვისის მომწოდებელი კომპანიების წარმომადგენლები და მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლები, პროექტის განმახორციელებელ ორგანიზაციებთან ერთად, გამოვლენილი პრობლემებისა და მათი მოგვარების გზებზე ერთობლივად მუშაობდნენ.

ლანჩხუთში კვლევა მოიცავდა სამ მომწოდებელ კომპანიას: «საქართველოს გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიას», «ენერგო-პრო ჯორჯიასა» და «სოკარ ჯორჯია გაზს». სამივე მათგანის შემთხვევაში მომხმარებელთა უფლებების დაცვის კუთხით სხვადასხვა სახის პრობლემები არსებობს, კერძოდ როგორც მომხმარებელთან კომუნიკაციის მხრივ, ასევე ინფორმირებულობის საკითხში. მაგალითისთვის, არ არის გამართული ცხელი ხაზის მომსახურება, მისი საშუალებით მომხმარებლებს მხოლოდ ზოგადი ხასიათის ინფორმაციის მიღება შეუძლია, ასევე ზოგადია კომპანიების ვებგვერდი. რეკომენდაციის მიხედვით უნდა გაუმჯობესდეს კომპანიებს ვებგვერდი, ასევე მომხმარებელთა ინტერესების გათვალისწინებით, მიზანშეწონილია, არსებობდეს ელექტრონული სისტემა (კომპანიების ვებგვერდთან ადაპტირებული), რომლითაც მომხმარებელს ექნება შესაძლებლობა, გაასაჩივროს კომპანიის მუშაობა, მისი წარმომადგენლის ქმედება და მიიღოს შესაბამისი პასუხი ან კონსულტაცია. სასურველია, ამოქმედდეს ონლაინკონსულტაციის მექანიზმი, რომლითაც 24 საათის განმავლობაში შესაძლებელი იქნება ინფორმაციის მიღება (გაცვლა).

ქუთაისში მომხმარებელთა უფლებების დაცვის კუთხით, ვითარება თითქმის მეზობელი რეგიონის მსგავსია. ქუთაისში განხორციელებული კვლევის საფუძველზე გაირკვა, რომ აქაც მომხმარებელთა ინფორმირებულობის დაბალი დონეა. პროექტის განმახორციელებელმა ორგანიზაციებმა ადგილობრივ კომპანიებს მიმართეს რეკომენდაციით, რათა გააქტიურებულიყო ცხელი ხაზის საკითხი. ცხელი ხაზის შესახებ ინფორმაცია უნდა განთავსდეს მრიცხველების კარადაზე, მითითებული უნდა იყოს პასუხისმგებელი (საკონტაქტო) პირის მობილური ტელეფონის ნომრები. რეკომენდაციები შეეხო როგორც ელექტროენერგიის, ასევე წყლისა და გაზის მომწოდებელ კომპანიებს.

საინტერესო შემთხვევა გამოიკვეთა ზუგდიდში, წყალმომარაგების მიმართულებით. კვლევამ აჩვენა, რომ ზუგდიდში არ არსებობს ერთიანი წყალმომარაგების სისტემა. მოსახლეობა, რომელიც კერძო სახლებში ცხოვრობს, სარგებლობს საკუთარი ინდივიდუალური ჭით, ხოლო კორპუსები _ ჭაბურღილებით. ჭაბურღილები კომპანიის ბალანსზეა და წყლის შემოწმება ხდება თვეში სამჯერ, ხოლო ჭის წყალი საერთოდ არ მოწმდება. გადასახადები დადგენილია სულადობის მიხედვით. ჭის წყლის სასმელად ვარგისიანობის შემოწმება შესაძლებელია ქუთაისში, მაგრამ მოსახლეობას ამის საშუალება არ აქვს. არასამთავრობო ორგანიზაციებმა რეკომენდაციით მიმართეს კომპანიას, რათა ქალაქის ერთიანი წყალმომარაგების სისტემით წყლით მომარაგების საკითხის მოგვარებამდე ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანომ და კომპანიამ განახორციელონ პროექტები, რომელთა მიზანი იქნება ქალაქში დღეს არსებული სასმელი წყლის რესურსების ვარგისიანობის, განსაკუთრებით ჭის წყლის (ადამიანის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობაზე გავლენა) დადგენა არანაკლებ თვეში ერთხელ მაინც; წყლის ვარგისიანობის შეფასების კვლევა უნდა დააფინანსოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანომ.

წყალმომარაგებით უკმაყოფილო არიან გორის მცხოვრებლები. კვლევამ აჩვენა, რომ გორში მოუწესრიგებელია ოჯახებში სულადობის აღრიცხვის სისტემა, სარგებლობენ ძველი მონაცემებით, რაც ხშირად მოსახლეობის უკმაყოფილებას იწვევს, მათ ოჯახებში ზედმეტი პირების არსებობის გამო ეზრდებათ გადასახადი. რთულია აბონენტის მხრიდან განცხადების საფუძველზე ჩასწორების გაკეთება მათი ოჯახის ზუსტი სულადობის შესახებ. გამოიკვეთა ასევე სხვადასხვა პრობლემები: წყლის დაბალი წნევა; ზოგიერთ უბანში დღემდე გრაფიკით წყლის მიწოდება; მაღალი ტარიფები. აღნიშნულ შემთხვევაშიც არასამთავრობო ორგანიზაციებმა ადგილობრივ კომპანიებს სიტუაციის გამოსასწორებლად რეკომენდაციით მიმართეს.

წყალმომარაგების საკითხები იყო მთავარი პრობლემა მცხეთაშიც, სადაც ადგილზე (მცხეთაში) არ არსებობს «საავარიო-ტექნიკური ჯგუფი». საჭიროების შემთხვევაში ქ. თბილისიდან ხდება სპეციალისტების ჩამოყვანა, რის გამოც ვერ ხდება პრობლემების დროული აღმოფხვრა. «მცხეთის წყალში» მომსახურე პერსონალის ნაკლებობაა, რის მიზეზადაც მოსახლეობის მიერ წყლის მოსაკრებლის გადაუხდელობა იწვევს (ფინანსური კრიზისი). ორგანიზაციებმა მიმართეს „მცხეთის წყალს», რათა საავარიო-ტექნიკური ჯგუფის ადგილზე არსებობა უზრუნველეყოთ. მცხეთაში წყლის მიწოდების სერვისის გაუმჯობესების პროცესში აქტიურად უნდა ჩაერთოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანო (სამართლებრივად უნდა მოწესრიგდეს ეს საკითხი).

მცხეთის მსგავსი პრობლემებია რუსთავში (მცხეთასა და რუსთავს ერთი და იგივე კომპანია ემსახურება). ასევე გამოიკვეთა ცხელი ხაზის არაეფექტურობა და მომხმარებელთა დაბალი ინფორმირებულობის დონე. მთავარ პრობლემად დასახელდა მოუწესრიგებელი წყალმომარაგების სისტემა, ზამთარში, ყინვის დროს, უწყლობა და წყლის ხარისხი.

თელავში ელექტროენერგიისა და გაზმომარაგების კომპანიები სხვა დანარჩენი რეგიონებისგან განსხვავდება. თელავს ელექტროენერგიით „კახეთის ენერგოდისტრიბუცია» ამარაგებს. აქაც ცხელი ხაზის მუშაობის პრობლემაა, თანაც ელექტროენერგიის მიწოდება ამინდის გაუარესებასთან ერთად წყდება. საერთოდ უმოქმედოა ვებგვერდი, თუმცა, როგორც შეხვედრაზე მოსულმა წარმომადგენელმა განაცხადა, არსებულ პრობლემებს ეტაპობრივად მოაგვარებენ. მათივე განმარტებით ადგილი აქვს ელექტროენერგიის დიდ დანაკარგს (სავარაუდოდ ხშირია ელექტროენერგიის უკანონოდ დატაცების ფაქტები), შესაბამისად მოსაწესრიგებელია ელექტრომომარაგების ქსელი და დასასრულებელია გამრიცხველიანების პროცესი. რაც შეეხება გაზმომარაგებას, თელავს გაზით კომპანია «ვისოლი» უზრუნველყოფს, თუმცა მოსახლეობა ტარიფის სიძვირეზე საუბრობს. ასევე, ხელშეკრულების არ გაფორმებასა და გაზის დაბალ ხარისხზე მიუთითებენ.

გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიას გაუწიეს მნიშვნელოვანი რეკომენდაცია ახალციხეში. კვლევის დროს აღმოჩნდა, რომ წყალმომარაგების მხრივ ახალციხეში ცუდი მდგომარეობაა, კერძოდ არ ხდება წყლის სტაბილური მიწოდება, არ არსებობს გრაფიკი წყლის მიწოდებისა, ხოლო თავად წყლის ხარისხი არის ცუდი, ქალაქში არსებული წყალმომარაგების ინფრასტრუქტურა კი – ამორტიზირებული.

რაც შეეხება ქობულეთსა და ხელვაჩაურს, აქ გაზმომარაგებისა და ელექტროენერგიის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის სტანდარტები ბათუმის მსგავსია, განსხვავებულია მხოლოდ წყალმომარაგების კუთხით გამოვლენილი ხარვეზები. ქობულეთში წყალმომარაგების კუთხით გამოვლინდა სტანდარტული პრობლემები და ხარვეზები, ხოლო ხელვაჩაურში საერთოდ არ არსებობს წყალმომარაგების ერთიანი სისტემა და აქ პრობლემები გაცილებით მეტია, ვიდრე ქობულეთში. ქობულეთსა და ხელვაჩაურში წყალმომარაგების სფეროში არსებულ ვითარებაზე «დემოკრატიის ინსტიტუტი» უახლოეს დღეებში ქ. ბათუმში სამუშაო შეხვედრისა და დისკუსიის მოწყობას გეგმავს.

 

პროექტი ხორციელდება «დემოკრატიის ინსტიტუტის» მიერ აღმოსავლეთ-დასავლეთის მართვის ინსტიტუტის პროგრამის – „საქართველოში საჯარო პოლიტიკის, ადვოკატირებისა და სამოქალაქო საზოგადოების განვითარების» ფარგლებში.

პროგრამის განხორციელება შესაძლებელი გახდა ამერიკელი ხალხის გულისხმიერი მხარდაჭერის შედეგად, ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს დაფინანსებით.

პროექტი მხარდაჭერილია «სამოქალაქო საზოგადოების რეგიონული ქსელის» მიერ

პატიმრის ოჯახი: ხელისუფლებას ვთხოვთ სიმართლის დადგენას

 

ოჯახის ინფორმაციით, იმედა სურმანიძე 2010 წელს დააკავეს ნარკოტიკების შენახვა-რეალიზაციის ბრალდებით. მას 12 წელი ჰქონდა მისჯილი, ამინისტრიის შემდეგ კი სასჯელი შეუმსუბუქდა, თუმცა ოჯახის წევრები ამბობენ, რომ პატიმარი ორჯერ იყო საავადმყოფოში გადაყვანილი, მისი მდგომარეობა მძიმეა და ისინი სიმართლის დადგენას ითხოვენ, რადგან ბრალდების ერთ-ერთმა მთავარმა მოწმემ ჩვენება შეცვალა.  

 

 

„სამნი დაიჭირეს, თავიდან ორი ამბობდნენ, რომ იმედა სურმანიძემ მისცა მათ წამალი, ისინი საპროცესო შეთანხმებით გამოვიდნენ. ხელისუფლების შეცვლის შემდეგ მათ ჩვენება შეცვალეს და ხელახლა მისცეს ჩვენება, რომ იმედა სურმანიძე წამალი მათთვის არ მიუცია და თქვეს, მაიძულეს ასეთი ჩვენების მიცემაო. ჩვენი თხოვნაა, ხელახლა განიხილონ საქმე და სიმართლე დადგინდეს“ – ამბობს მალხაზ სურმანიძე, პატიმრის ძმა.

 

„დანაპირები სამართლიანობის აღდგენის პროცესი უნდა დაიწყოს ქვეყანაში. დღეს ეს ხალხი მარტო იმედა სურმანიძეს კი არ უდგას გვერდით, არამედ ყველა იმ ადამიანს, ყველა იმ პატიმარს, რომლებიც დღეს წინა ხელისუფლების მსხვერპლნი არიან და სასჯელს უკანონოდ იხდიან  ციხეში, ბევრი მათგანი კრიტიკულ მდგომარეობაშია. ჩვენ უნდა ვიაქტიუროთ, ვიბრძოლოთ, რომ მათ მიმართ აღდგეს სამართლიანობა. მე გავეცანი ამ საქმეს, ოჯახის წევრების, მოწმის ინფორმაციას, რომელმაც განაცხადა, რომ თავის დროზე სახელმწიფო ოპერატიული დეპარტამენტის და სხვა წყებების ერთობლივი ღონისძიების შედეგად იქნა მიცემული ცრუ ჩვენება, რომ თითქოსდა ადგილი ჰქონდა ნარკოტკის შენახვა-გადაზიდვა-რეალზაციას. ამ შემთხვევაში ყველა ცივილიზებულ ქვეყანაში ხდება დაუყოვნებლივ საქმის გადახედვა და ყველა დამნაშავე პირის დასჯა, რაც ჩვენ ქვეყანაში ჯერ ვერ ხდება“ –  განაცხადა აქციიაზე მყოფმა ადამიანის უფლებადამცველმა თამაზ ბაკურიძემ.

 

 

 

როგორ გავხდე გიდი

 

2013 წელს გადამზადებული გიდები აჭარაში. ფოტო: welcomebatumi.com
2013 წელს გადამზადებული გიდები აჭარაში. ფოტო: welcomebatumi.com

გასულ წლებში აჭარაში ტურიზმის დეპარტამენტისა და დონორი ორგანიზაციებისგან რამდენჯერმე დაფინანსდა გიდების მოსამზადებელი პროექტები, შემდეგ კი ამ საქმიანობამ კერძო სექტორში გადაინაცვლა. დღეს საქართველოში ამ კუთხით ყველაზე აქტიურად ორი ორგანიზაცია მუშაობს: საქართველოს გიდების ასოციაცია და აჭარის გიდების ასოციაცია. აჭარის გიდების ასოციაციას ამ დრომდე ტურიზმის სხვადასხვა მიმართულებით დაახლოებით 300 გიდი ჰყავს გადამზადებული.

 

აჭარის გიდების ასოციაციის თავმჯდომარის მოადგილე ია ბერაძე ამბობს, რომ მათთან კურსების გასავლელად არანაირი განსაკუთრებული მოთხოვნა არ არსებობს. გიდობა ნებისმიერი პროფესიის ადამიანს შეუძლია, სასურველია იცოდეს უცხო ენები და ჰქონდეს შესაბამისი განათლება.

 

აჭარის გიდების ასოციაციაში ბოლო მიღება ერთი კვირის წინ დასრულდა. ია ბერაძის თქმით, ახალი ჯგუფი, სავარაუდოდ, სექტემბრამდე აღარ შედგება, საამისოდ 15-მდე მსურველი უნდა შეგროვდეს. კურსის ხანგრძლივობა თვენახევარია და მისი ღირებულება 160 ლარია. ამ ხნის მანძილზე მომავალ გიდებს საჭირო უნარ-ჩვევებს ასწავლიან, მათ თეორიული და პრაქტიკული დავალებების შესრულება და საჩვენებელი ექსკურსიის მომზადებაც უწევთ. ინფორმაცია გიდების მიღების შესახებ ასოციაციის ვებგვერდზე ქვეყნდება.

 

აჭარის გიდების ასოციაციის კურსდამთავრებულები ავტომატურად ხვდებიან ასოციაციის გიდების ელექტრონულ კატალოგში, საქართველოს გიდების ასოციაციის ბაზაში ყოფნა კი წელიწადში 60 ლარი ღირს. სწორედ ასეთი ბაზებიდან ირჩევენ გიდებს ტურისტული სააგენტოები.

 

გარდა გიდების ასოციაციებისა, გიდის პროფესიის შემსწავლელი კურსები საზოგადოებრივ და კერძო პროფესიულ კოლეჯებსაც აქვთ. ასეთი კურსები უფრო გრძელვადიანია (6-8 თვე) და ისინი უფრო კონკრეტულ ცოდნას იძლევიან. მიღება ასეთ კურსებზე წელიწადში რამდენჯერმე ცხადდება.

 

თორნიკე თორია 17 წლის იყო, როცა აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტში გიდის კურსები გაიარა და როგორც კარგი შედეგების მქონე, მალევე მიიწვიეს თავის პირველ ექსკურსიაზე: „ეუთოს დელეგაციისათვის უნდა გამეკეთებინა ტრანსფერი – შერატონიდან გონიოს ციხემდე. მას შემდეგ დეპარტამენტი მაძლევდა ტურებს, მერე ნელა-ნელა გავრცელდა ინფორმაცია ჩემზე და ჩავები ამ ფერხულში“, – ამბობს ის.

 

თორნიკეს ძირითადად ინგლისურ ენაზე უწევს გიდობა, უფრო იშვიათად – რუსულ ენაზეც, ანაზღაურება კი ძირითადად ტურის ხანგრძლივობაზეა დამოკიდებული, მაგალითად, თუ ტური სამ საათზე მეტ ხანს გრძელდება, ანაზღაურება მინიმუმ 80 ლარია, თუ მთელ დღეს – 120 ლარი და მეტი. თორნიკე ახლა სტუდენტია, ამბობს, რომ გიდობა მისთვის შემოსავლის დამატებითი წყაროა, თუმცა, თუ ადამიანი მოინდომებს, შესაძლოა ამ პროფესიით საკმაოდ კარგი ანაზღაურებაც ჰქონდეს ყველა სეზონზე: „საქართველოს გიდების ასოციაცია ბევრ ტრენინგს სთავაზობს გიდებს: მთის გიდები, მუზეუმის, საზამთრო კურორტების, ღვინის და ა.შ. თუ ამ ყველაფერში დახელოვნდები, მაშინ ზამთარში – ზამთრის გიდობას გასწევ, ზაფხულში საერთოდ პიკია. შემოდგომა – რთველი და ღვინო, გაზაფხული კი, ასე ვთქვათ, მოსამზადებელი პერიოდია. თუ ძირითადი პროფესიაა, მაშინ ადამიანი ცდილობს გაძლიერებას და კვალიფიკაციის ამაღლებას“.

 

რა არის საჭირო იმისათვის, რომ კარგი გიდი გახდე? – თორნიკეს თქმით, გიდისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი უკომპლექსობა, მოქნილობა და თვითგანვითარებაა. „ღიმილიანი, ხალისიანი, თავდაჯერებული და მოსიარულე ენციკლოპედია უნდა იყო. ასევე ფანტაზიის უკიდეგანო ოკეანეებია საჭირო“, – ამბობს ის.

 

ზუსტი მონაცემები იმისა, თუ რამდენი გიდია აჭარაში, არ არსებობს. ამის მიზეზი ერთიანი ბაზის არ არსებობაა. ყველა ორგანიზაციას, რომლებიც გიდების გადამზადებით არიან დაკავებულები, გიდების თავიანთი ბაზა აქვთ, რომელშიც მხოლოდ მათ მიერ სერტიფიცირებული გიდებია შეყვანილი.

 

რაც შეეხება გიდების კვალიფიკაციას, საქართველოში გიდის კვალიფიკაციის შემოწმების არანაირი მექანიზმი არ არსებობს. გიდის პროფესიონალიზმის მთავარი საზომი მის მიერ ჩატარებული ტურით კმაყოფილი ან უკმაყოფილო ტურისტია. სწორედ ამით განისაზღვრება მომავალში მოისურვებენ თუ არა ამ გიდთან სხვა ჯგუფების დაკავშირებას.

 

ბათუმის ტურისტული სააგენტოს ხელმძღვანელი სოფო ლაზიშვილი ამბობს, რომ დღეს სახელმწიფოს მხრიდან საკანონმდებლო კუთხით არც ლიცენზირების შესახებ კანონში და არც ტურიზმის შესახებ კანონში არ არის ნახსენები, რომ გიდისთვის აუცილებელია სერტიფიკატი, ან ის თუ ვინ უნდა გასცეს ეს სერტიფიკატი, „თუმცა სერტიფიკატის ქონა უკვე გარკვეული ხარისხის მაჩვენებელია და უცხოელ ტურისტებთან ექსკურსიებისას სერტიფიკატის მქონე გიდებს ენიჭებათ უპირატესობა“.

 

დატყვევებული მურა დათვების გაურკვეველი მომავალი

 

„ბათუმელების“ კითხვას, რა ტიპის სანქციები განხორციელდა/ან განხორციელდება იმ პირების მიმართ, ვისაც დათვი ჰყავს დატყვევებული, გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის პრესსამსახურმა წერილობით უპასუხა:

 

„ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 853-ე მუხლის თანახმად, საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილი გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფ გარეულ ცხოველთა სათანადო ნებართვის გარეშე ყიდვა-გაყიდვა ან დატყვევება დასჯადი ქმედებაა და გამოიწვევს დაჯარიმებას 150-დან 850 ლარამდე, დამრღვევის პირადი საკუთრების საგნების კონფისკაციით, რომლებიც აღნიშნულ დარღვევათა ჩადენის იარაღი იყო, ან უამისოდ, მოპოვებული ცხოველების კონფისკაციით“.

 

კითხვაზე, თუ როგორ აპირებენ აღნიშნული პრობლემის მოგვარებას და იგეგმება თუ არა რაიმე ღონისძიება მათ გარემოში დასაბრუნებლად, დეპარტამენტში ასე უპასუხეს:

 

„მურა დათვის დატყვევების ფაქტზე რეაგირება თავისთავად მოიცავს დატყვევებული ცხოველის კონფისკაციას. ამასთან, პრობლემაა გარეულ ცხოველთა თავშესაფრის არქონა, რაც შეუძლებელს ხდის ჩამორთმეული ცხოველების განთავსებას და მათ შემდგომ ადაპტაციას ველურ გარემოსთან.

 

დატყვევებული გარეული ცხოველის ველურ გარემოში დაბრუნება, განსაკუთრებით იმ ცხოველის, რომელსაც დაკარგული აქვს ბუნებრივი ინსტინქტები და ქცევის ნორმები, შესაძლებელია მხოლოდ მათი ველურ გარემოსთან ადაპტაციის შემდგომ, წინააღმდეგ შემთხვევაში აღნიშნული ღონისძიება შეიძლება დასრულდეს წარუმატებლად. პრობლემა შესაძლებელია მოგვარდეს შესაბამისი თავშესაფრის მოწყობით, სადაც მოხდება ველურ გარემოსთან ადაპტირების პროცესები“.

 

რაც შეეხება თავშესაფარს, ერთადერთი ადგილი, სადაც დატყვევებული მურა დათვის გადაყვანაა შესაძლებელი, თბილისის ზოოპარკია. ზოოპარკის დირექტორის, ზურაბ გურიელიძის თქმით, საკმარისი ადგილი დატყვევებული დათვების მისაღებად არ აქვთ.

 

„ამჟამად 15 დათვი გვყავს. ეს ძალიან დიდი რაოდენობაა. ვეღარ ეტევიან. მთლიანად საქართველოში 50 დათვია სხვადასხვა ადგილას უმძიმეს პირობებში, მაგალითად, რესტორნების ტერიტორიაზე. ერთ-ერთი ასეთი რესტორანი – „ედემის ბაღი“ რიკოთზეა, სადაც დათვი 2 კვადრატულ მეტრში, გაუსაძლის პირობებში ცხოვრობს. ყველა ეს დათვი ჩამოსართმევია, მაგრამ მათი გადაყვანის ადგილი ფიზიკურად არ არსებობს. თბილისის ზღვაზე სწორედ დათვების თავშესაფარი იქნება. ეს ყველაფერი 300-400 ათასი ლარი მაინც დაჯდება, რომელიც ჩვენი აზრით, ბიუჯეტიდან უნდა გამოიყოს. შემდეგ უკვე მოვლა-პატრონობას ჩვენს თავზე ავიღებთ“, – ამბობს ზურაბ გურიელიძე.

 

ბოლო მონაცემებით, საქართველოში 1643 მურა დათვი ბინადრობს. კვლევა 2012 წელს ჩატარდა. სხვადასხვა კვლევის მიხედვით, მეოცე საუკუნის განმავლობაში დათვი გაქრა წალის ტყიდან და აღარ ცხოვრობს ჯავახეთის ზეგანზე, დიდ და მცირე კავკასიონს შორის არ ხდება მდედრი დათვების გადანაცვლება, უფრო დეტალური ინფორმაცია და მონაცემები კი არ არსებობს.

როგორ მოხდება ჟილინის არხის რეკონსტრუქცია

„ჟილინის არხად“ წოდებული სანიაღვრე კანალიზაციის სისტემა მთისძირის ქუჩიდან იწყება. იგი დასაწყისში მცირე ზომის მიწის არხია, რომელიც თანდათან იზრდება და ზღვასთან მიერთების წინ, მისი სიგანე 6-8 მეტრს აღწევს. არხის საერთო სიგრძე 3320 მეტრია. „ჟილინის არხზე“ ნიაღვრის წყლების მოდინების ჯამური ფართობი 285,7 ჰექტარს შეადგენს.

 

არხის კვეთები შეზღუდულია მოსახლეობის მიერ აგებული კედლებით, ბოგირებით, ფარდულებით, ბეტონის ფილებითა და სხვადასხვაგვარი ხელოვნური ნაგებობებით, რაც, როგორც მერიაში აცხადებენ, არხის გამტარუნარიანობის შემცირებას და ინტენსიური წვიმის დროს მიმდებარე ტერიტორიების დატბორვას იწვევს.

 

მდგომარეობას კიდევ უფრო ამძიმებს არხში განზრახ თუ შემთხვევით მოხვედრილი სამშენებლო და საყოფაცხოვრებო ნაგავი, რომლითაც ჩახერგილია არხის ფერდობები, მიმდებარე დასახლებაში (გენ. ასლან აბაშიძისა და ინასარიძის ქუჩები), შექმნილია ანტისანიტარული გარემო და დაბინძურებულია ზღვასთან მიერთების ადგილი.

 

არხის მთელ სიგრძეზე არსებობს კანალიზაციის წყლების მიერთება კერძო სახლებიდან და დასახლებული უბნებიდან, დღესდღეობით „ჟილინის არხთან“ სამეურნეო-ფეკალური კანალიზაციის მიერთების 160 წერტილია.

 

„ჟილინის არხის“ უდიდესი ნაწილი წარმოადგენს მიწის ღია ნაგებობას, თუმცა გამონაკლისია არხის მცირე უბანი, ბაგრატიონის ქუჩის გადაკვეთიდან ინასარიძის ქუჩამდე. ამ უბანზე ჩაწყობილია რკინა-ბეტონის მილები, თუმცა ქანობი იმდენად მცირეა, რომ ვერ უზრუნველყოფს მაქსიმალური ხარჯის გატარებას და თავისთავად იწვევს მიმდებარე ტერიტორიების პერიოდულ დატბორვას.

 

ბათუმის ძირითადი ტერიტორია დაბლობია (0,8-დან 10 მეტრამდე ზღვის დონიდან), ხშირად წვიმს (წელიწადში 170 დღე), „ჟილინის არხი“ კი ხშირ შემთხვევაში დასილულია, მას არ გააჩნია საკმარისი ქანობი, რის გამოც ვერ უზრუნველყოფს მოსული წვიმის წყლის გატარებას.

 

პროექტის მიხედვით, „ჟილინის არხის“ ღია სისტემიდან დახურულ სისტემაში გადასვლა ითვალისწინებს მთელ სიგრძეზე მიწის არხის შეცვლას რკინა-ბეტონის სწორკუთხა კვეთის არხებით. ახალ საპროექტო სისტემაში უცვლელადაა ჩართული არხის ის ნაგებობები, რომლებიც აკმაყოფილებს თანამედროვე მოთხოვნებს. ასეთებია ახალაშენებული წყალგამტარები ორ უბანზე – ბაგრატიონის ქუჩის გაგრძელებაზე, ახალი გზის ქვეშ, სიგრძით 35 მ. და ზღვის სანაპიროსთან ახლოს წყალგამტარი, სიგრძით 60 მეტრი. აღნიშნული ნაგებობები თავისი განივი კვეთის ზომებით უზრუნველყოფენ მაქსიმალური სანიაღვრე წყლის გატარებას.

 

არხის ღია სისტემიდან დახურულ სისტემაში გადასვლისას გაუქმდება ყველა ის ნაგებობა, რომლიც აშენებულია ღია არხზე – ბოგირები, რკინა-ბეტონის ფილები, მეტალის მცირე ზომის ხიდები, „უნებართვოდ აგებული ფარდულები და სხვა“ (მთლიანობაში გაუქმდება რკინა-ბეტონის 100-მდე ბოგირი და ხიდი და ათამდე ფარდული).

 

შეეხება თუ არა სამუშაოები კერძო საკუთრებას – მერიაში ვერ აკონკრეტებენ. პროექტში კი, რომელიც მერიის დაკვეთით სამი წლის წინ შეიქმნა, რაიმე საკომპენსაციო თანხა გათვალისწინებული არ არის.

 

დახურულ სანიაღვრე სისტემაზე გადასვლისას არხში შემავალ ყველა მიერთების წინ დაიდგმება ზედაპირული წყლის გისოსებიანი მიმღები, რაც, როგორც პროექტის ავტორები მიიჩნევენ, გამორიცხავს არხში და შემდეგ ზღვაში უცხო საგნების მოხვედრას. გაუქმდება ყველა სამეურნეო-ფეკალური კანალიზაციის მიერთება, სამუშაოების მიმდინარეობისას ეს არხები გადაერთებული იქნება ქალაქის ახალ საკანალიზაციო სისტემაზე.

 

ამასთან, ყველა წვიმმიმღებ ჭაში გათვალისწინებულია 0,5 მ სიღრმის დასალექი ზონის მოწყობა. ამ შემთხვევაში სანიაღვრე კოლექტორები ნაკლებად დაისილება და ამოივსება, მაგრამ საჭირო იქნება წვიმმიმღები ჭების ხშირი ამოწმენდა.

 

განსხვავებით ბათუმის შიგა სანიაღვრე ქსელებისაგან, „ჟილინის არხი“ წარმოადგენს წყალსატარს, რომელშიც წყალი მუდმივად გაედინება როგორც წლის მაქსიმალური, ასევე მინიმალური ნალექის დროს. განსხვავება მხოლოდ არხში გამდინარე წყლის რაოდენობაშია. ნალექის მაქსიმალური პერიოდისათვის არხში გამდინარე წყლის რაოდენობამ შეიძლება მიაღწიოს 10 000 ლიტრს/წამში. ხოლო მინიმალური ნალექის დროს (მაგალითად, გვალვის პერიოდში) 50 ლ/წმ-მდე მცირდება.

 

აქედან გამომდინარე, „ჟილინის არხზე“ სამშენებლო სამუშაოები უნდა ჩატარდეს წლის მინიმალური ნალექის დროს. უშუალოდ არხის გასაწმენდად საჭირო იქნება 16 ათასამდე ტონა ლამისა და 38 ათასი ტონა ზედმეტი გრუნტის გატანა 10 კმ-ზე; შემდეგ კი, თხრილის შესავსებად 20 000 კუბ/მ ახალი ქვიშა-ხრეშოვანი გრუნტის შემოტანა.

 

მერიაში მიიჩნევენ, რომ ზღვის სანაპირო ზოლთან არსებული ახლად აშენებული წყალგამტარი ნაგებობა აკმაყოფილებს პროექტით მოთხოვნილ პირობებს. ამიტომ  იგი უცვლელადაა ჩართული ახალ საპროექტო სისტემაში. არხის მშენებლობა განხორციელდება მხოლოდ ამ ნაგებობიდან ზემოთ.

 

შესაბამისი ელექტრონული ტენდერი არხის რეაბილიტაციაზე ბათუმის მერიამ 12 ივნისს გამოაცხადა. წინადადებების მიღება 28 ივნისს დაიწყება და 3 ივლისს დასრულდება. სატენდერო თანხა 6 322 964 ლარია.

 

ტენდერში გამარჯვებული პასუხისმგებელი იქნება უზრუნველყოს სამუშაო ადგილის ფარგლებში გარემოზე ეკოლოგიური ზემოქმედების მინიმუმამდე დაყვანა; სამუშაო ადგილის ფარგლებში მდებარე ხეებისა და მცენარეების სიცოცხლისუნარიანობა და მინიმუმამდე დაიყვანოს სამუშაოებთან დაკავშირებული ხმაურის, ვიბრაციისა თუ მტვრის გავლენა გარემოზე. საჭიროების მიხედვით შემსრულებელი თავისი ძალებით და სახსრებით ჩამოაყალიბებს მშენებარე ობიექტზე გეოდეზიურ ზედამხედველობას.

 

„ჟილინის არხის“ რეკონსტრუქცია 2015 წლის 25 დეკემბრამდე უნდა დასრულდეს.

რა ინფორმაციას აწვდიდა აჭარის მთავრობის კაბინეტის უფროსი სპეცსამსახურებს


ბატონო ნუგზარ, თქვენ ამბობთ, რომ მასალებს აწვდიდით პრემიერ-მინისტრის აპარატს და ასევე შს სამინისტროს. რა ინფორმაციაზე საუბრობთ?


ეს იყო დახურული ინფორმაცია, რისი ცოდნაც იმ დროს საზოგადოებისთვის არც იყო აუცილებელი.  მე და ჯემალ ბერიძე, რომელიც იყო მთავრობის აპარატის საინვესტიციო პოლიტიკის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, რამდენჯერმე შევხვდით შს სამინსიტროს შესაბამისი სამსახურის უფროსს. როცა ბიზნესმენები მოდიოდნენ აჭარის მთავრობაში, მათთან შეხვედრებს აწარმოებდა ბატონი ჯემალი და ის იყო შეწუხებული იმის გამო, რომ რაღაც ფორმით ხორციელდებოდა ზეწოლა ბიზნემენებზე. ეს შეწუხებული ბიზნესმენები შემოჰყავდა ჩემთან ბატონ ჯემალს.  მათზე ბევრი ფორმით ხორციელდებოდა ზეწოლა ხელისუფლებისგან. 

 

მაგალითად, რა ფორმით?


ნებართვები, ჯარიმები… საინვესტიციო კომპანიებზე იყო ზეწოლა, რომ დაკვეთა მიეცათ ადგილობრივი კომპანიისათვის და სთავაზობდნენ, რომ ეს კომპანია ყოფილიყო „ანაგი“ . აქ, როგორც ჩანს, მუშაობდა ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის, ბალაძის მომენტი.  ვიცით, რომ ბალაძე 2012 წლის 1 ოქტომბრამდე იყო ამ კომპანიის ფინანსური მენეჯერი. ერთ-ერთი კომპანიის, რომელსაც ხუთი მილიონ ნახევარი ჰქონდა გათვალისწინებული მშენებლობისთვის, ბიზნესმენისგან გვქონდა ინფორმაცია, რომ მასზე მთავრობის თავმჯდომარე ახორციელებდა ზეწოლას – ის მისცემდა ნებართვას იმ შემთხვევაში, თუ დაამატებდა მილიონს და დაკვეთას მიიღებდა „ანაგი.“ ეს იყო თურქული საინვესტიციო კომპანია. 

 

 

კომპანიას არ დაასახელებთ?


მგონი ეს იყო „ბაბილონი“.

 

 

„ბაბილონს“ წინა ხელისუფლება შეუთანხმდა, მე როგორც მახსოვს, და მშენებლობაც წინა ხელისუფლების დროს დაიწყო. მშენებლობის ნებართვას ეს მთავრობა როგორ გასცემდა?

 

საბოლოოდ მათ ნებართვა ამ ხელისუფლების პირობებში მიიღეს. ბიზნესმენზე იყო სერიოზული ზეწოლა. ამის შესახებ მან ძალიან მძიმე საყვედური გამოთქვა ჩვენთან.


„ანაგმა“ რომ გიჩივლოთ სასამართლოში, დაამტკიცებთ იმას, რასაც ამბობთ – გაქვთ სათანადო მტკიცებულება?



თქვენ ფიქრობთ, რომ რომელიმე ბიზნესმენი სასამართლოში ზოწოლაზე განაცხადებს? – თუ მიჩივლებს, ვერანაირ მტკიცებულებას ვერ წარვადგენ. მე აქ არ ვლაპარაკობ „ანაგზე“ და გოგოტიშვილზე, მე ვლაპარაკობ დავით ბალაძის დაინტერესებაზე და ამას ჯემალ ბერიძეც დაადასტურებს. ჩვენ დავინახეთ მისი ინტერესი.  

 

კიდევ შემიძლია მსგავსი მაგალითების დასახელება: ბულვარის შესასვლელში კაფე „ტყუპები“ ხომ იცით, მაგის შესყიდვის სანაცვლოდ შესთავაზეს თურქ  ბიზმესმენს უკვე უკანონოდ აშენებული პირსის კანონმდებლობის ჩარჩოებში მოყვანა. აუდიტს კაფე „ტყუპები“ ნახევარმილიონ დოლარად ჰქონდა შეფასებული. ინვესტორს სთხოვდნენ ეყიდა მილიონახევრად. ამ საქმეში მონაწილეობდა ვინმე ჭოხონელიძე. მე და ჯემალი მივედით შს სამინსიტროს შესაბამისი სამსახურის უფროსთან და ვუთხარით, რომ ჩვენთან მოვიდა ბიზნემენი, რომელმაც გვაჩვენა არჩილ ხაბაძის მიერ მიწერილი მესიჯი (ეს იყო გასული წლის 19 სექტემბერი). ხაბაძე წერდა 20 სექტემბერს, შაბათს თუ ეს საკითხი დადებითად არ გადაწყდება, მძიმედ წაგივათ საქმეო.  

 

ვინ არის ჭოხონელიძე?


კეთილისმსურველებმა მითხრეს, არ გინდა, შეეშვითო. ვიკითხე, რატომ-მეთქი. ჭოხონელიძე კახა კალაძის კაციაო. მე არ ვიცი მის პირველ აგენტზე რეზო ჭოხონელიძეზეა საუბარი თუ მის ძმაზე. ამ ჭოხონელიძის სახელი ვერ გავიგე.

 

ეს ჭოხონელიძე ითხოვდა ბიზნესმენისგან კაფე „ტყუპების“ მილიონნახევრად ყიდვას, სამაგიეროდ მოუგვარებდა პირსის კანონიერების საკითხს. ამ საქმეში მთავრობის თავმჯადომარის ჩართულობას ადასტურებს მესიჯი, რომელიც ამ ბიზნესმენმა გადმოგვიქაჩა. ეს მესიჯი უშიშროების უფროსს ვაჩვენეთ.

 

ბიზნესმენმა თქვა, რომ ის მიმართავდა ერდოღანს და მისი მეშვეობით ხმას მიაწვდიდა საქართველოს მაშინდელ პრემიერ-მინისტრს ბიძინა ივანიშვილს.

 

ვინც ეს მესიჯი მოგვიტანა, ეს ბიზნესმენი ახლა სასათბურე პირობებით სარგებლობს აჭარის მთავრობაში. ხაბაძეს ის უცხოეთში ვიზიტებისას დაყვება. მან ჩვენთან კონტაქტი გაწყვიტა.

 

ვინ არის ეს ბიზნესმენი?


ზოგიერთ სახელს და გვარს ვერ დავასახელებ.

 

შარშან არჩევნების დროს, ბათუმში რამდენიმე ბიზნესმენთან მივიდა სამი ნარკომანი, რომლებიც მათ ფულს სძალავდნენ. ისინი მოქმედებდნენ მთავრობის თავმჯდომარისა და აპარატის უფროსის, ჭეიშვილის სახელით. მე და ჯემალმა ამის შესახებაც მივაწოდეთ უშიშროების უფროსს ინფორმაცია. სამი დღის შემდეგ მივიღეთ ინფორმაცია, რომ სამიდან ერთი დააპატიმრეს. 

 

კიდევ ერთი მძიმე ფატის შესახებ გეტყვით, რასთან დაკავშირებითაც სახელებს და გვარებს ვერ დავასახელებ, რადგან შექმნილია კომისია და მიმდინარეობს მოკვლევა. საქმე ეხება მაღალჩინოსნის მანქანით საზღვარზე ნარკოტიკების გადმიტანას. ამ ფაქტთან დაკავშირებით ფრაქცია „ქართულ ოცნებას“ მივაწოდეთ ინფორმაცია, რომელმაც საქმის კურსში ჩააყენა თბილისი.  ვშიშობთ, რომ ისინი შეეცდებიან ყველა კვალი წაშალონ.

 

კიდევ ვინ იცოდა ამ ყველაფრის შესახებ, ხაბაძესთან დალაპარაკება რატომ არ სცადეთ?


ჩვენ ამ ინფორმაციას ვაწვდიდით უმაღლესი საბჭოს „ქართული ოცნების“ ფრაქციას. ამიტომაა, რომ ამ ჯგუფის წინააღმდე მძიმე ბრალდებებისა და ტალახის სროლა მიდის.  ფრაქცია ამ ამბებით ჩადიოდა პრემიერ-მინისტრთან. 

 

ბატონ არჩილთან შეხება არ მქონია 2013 წლის თებერვლის შემდეგ. ადმინისტრაციის უფროსი ვიყავი მხოლოდ ქაღალდზე და პრაქტიკულად ვსარგებლობდი სამთავრობო ფუფუნებით. ეს არის მანქანა, ტელეფონი, კაბინეტი. 2013 წლის თებერვლის შემდეგ,  მურმან დუმბაძის პრემიერთან პირველი დაპირისპირების შემდეგ, პრაქტიკულად, ჩვენი ჯგუფი ხელისუფლებას ჩამოსცილდა. ამის შემდეგ ერთადერთხელ შევხვდი არჩილ ხაბაძეს, როცა ბიზნესმენები მოვიდნენ მანდარინის საკითხთან დაკავშირებით.

 

ჩვენი საუბრები ისმინებოდა. აჭარის შინაგან საქმეთა სამინისტროს აჭარის სამმართველოს ყოფილი უფროსი თელია საკუთარ კაბინეტში ხაბაძეს ჩვენს საუბრებს ასმენინებდა. როგორც ჩანს, ცენტრიდან იყო დავალება, რომ ამ ორ ჯგუფს შორის ყოფილიყო მაქსიმალური სიცივე. დარწმუნებული ვარ, რომ ეს იყო დავალება ცენტრიდან. პირველი ორი თვის შემდეგ ჩვენგან უკვე რეკომენდაციის გაწევაც კი დამღუპველი იყო. 

 

 

თუ ამდენი დანაშაული ხდებოდა და თქვენ ამას ხედავდით, ამ დრომდე რატომ არ გაასაჯაროვეთ – თანამდებობიდან გათავისუფლების შემდეგ გაბრაზებული კაცის პოზიციიდან ხომ არ საუბრობთ?



ვაწვდიდი ინფორმაციას უშიშროებას და ფრაქციას. ვსაუბრობდით ამაზე შიგნით გუნდში. მე როგორც თანამდებობის პირს, პოლიტიკური განცხადებების გაკეთების უფლება არ მქონდა. ახლა გათავისუფლებული ვარ და უკვე შემეძლო ამაზე განცხადებები გამეკეთებინა.

 

 

გავრცელდა ინფორმაცია, რომ უმაღლესი საბჭოს „ქართული ოცნების“ ფრაქციის აპარატში გააგრძელებთ მუშაობას, ასეა?

 

შემოთავაზება მაქვს, დავინიშნები თუ არა, ჯერ არ ვიცი. ვიმუშავებ, რატომაც არა, ეს ის ხალხია, ვისთან ერთადაც ჩვენ ვიბრძოდით.


 

 

სასწრაფო დახმარების ბრიგადები მაღალმთიან აჭარაში

აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, 2014 წლის 2 ივლისს, აჭარის  ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილე ლევან გორგილაძე, სასწრაფო სამედიცინო დახმარების რეგიონული სამსახურის უფროსი მინდია კახიძე და ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგებელის მოვალეობის შემსრულებელი თამაზ აბაშიძე კურორტ ბეშუმში  სამედიცინო სამსახურების ორგანიზაციულ საკითხებს გაეცნობიან.

 

ისინი გეგმავენ შეხვდრას  მემთეურებთან, ასევე სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ბრიგადების წარმომადგენლებთან, რომლებიც ბეშუმში 10 ივნისიდან მორიგეობენ.

 

ბეშუმში სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ბრიგადა საკურორტო სეზონის დასრულებამდე, 15 სექტემბრამდე დარჩება, ამ ხნის განმავლობაში მედიკოსები მომსახურებას მემთეურებთან ერთად დამსვენებლებსაც გაუწევენ.

უზენაესი სასამართლოდან ბათუმის საქალაქო სასამართლოში

 

 

2002 წელს დაამთავრა ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 2002 წელს საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოსთან არსებულ სამოსამართლო სწავლების ცენტრში გაიარა მოსამართლის თანაშემწის სამთვიანი კურსი. 2003 წელს ჩააბარა პროკურატურის მუშაკთა საკვალიფიკაციო გამოცდა.

 

2006 წელს ჩააბარა ნოტარიუსთა საკვალიფიკაციო გამოცდა. 2006 წელს ჩააბარა ადვოკატთა საკვალიფიკაციო გამოცდა საერთო სპეციალობით. 2002-2006 წლებში მუშაობდა ქობულეთის რაიონის სანოტარო ბიუროში კონსულტანტად. 2007 წლის თებერვლიდან 2007 წლის ნოემბრის ჩათვლით მუშაობდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატაში მთავარ სპეციალისტად.

 

2007 წლის ნოემბრიდან 2012 წლის ნოემბრამდე მუშაობდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში მოსამართლის თანაშემწედ. 2012 წლის ნოემბრიდან 2013 წლის ოქტომბრამდე იყო საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი სკოლის მსმენელი. 2013 წლის ნოემბრიდან 2014 წლის მაისამდე მუშაობდა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში კონსულტანტად.

 

საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 2014 წლის 27 მაისის №1/41 გადაწყვეტილებით დაინიშნა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მაგისტრატ მოსამართლედ ქობულეთის მუნიციპალიტეტში და 2014 წლის 9 ივნისიდან მოსამართლის უფლებამოსილებას ახორციელებს ბათუმის საქალაქო სასამართლოში.

სტატისტიკა სისხლის სამართლებრივი დევნის შეწყვეტაზე

 

2013 წელს – 493 პირის მიმართ (აჭარის ტერიტორიაზე 36 პირის მიმართ);
2014 წლის 4 თვეში -147 პირის მიმართ (აჭარის ტერიტორიაზე 6 პირის მიმართ).

 

ხელვაჩაურში მოქალაქემ პირი ამოიკერა

 

 

როგორც გამგებლის მოვალეობის შემსრულებელი ანზორ ფერცელიძე ამბობს, ხელვაჩაურის სოფელ მახვილაურში მცხოვრები მურმან პაქსაძემ პროტესტის უკიდურეს ფორმას სოციალური პირობების გამო მიმართა. 

 

„ოჯახი სოციალურად დაუცველია. გეოლოგების დასკვნით მისი სახლი საცხოვრებლად გამოუსადეგარია და ამჟამად თავის ძმასთან ცხოვრობს“ – ამბობს ანზორ ფერცელიძე,

 

ანზორ ფერცელიძისვე თქმით, მურმან პაქსაძის სოციალურ მდგომარეობას სამთვრობო კომისია სწავლობს და სოციალურ სახლში, რომლის მშენებლობაც მიმდინარეობს, მურმან პაქსაძეს ბინას გადასცემენ.

ნაციონალურმა მოძრაობამ 103-ე უბანი მეორე ტურში მოიგო

 

 

 

 

 

 

დღეს 30 ივნისს „ნაციონალური მოძრაობის“ ბათუმის მერობის კანდიდატმა გიორგი დიასამიძემ პარტიის ოფისში ბრიფინგი გამართა, სადაც განაცხადა რომ 103-ე საარჩევნო უბანზე  ქართულ ოცნებას 30 ხმით მოუგეს. 

 

 

მეორე ტურში გამარჯვებული კანდიდატი მარინე ჩიხლაძეა, თუმცა ის ბათუმის საკრებულოს წევრი მაინც ვერ გახდება, რადგან სხვა უბნების მონაცემების მიხედვით, მისი ოპონენტი „ქართული ოცნებიდან“ თემურ ყურაშვილი ლიდერობს.

 

 

ამის მიუხედავად, ნაციონალური მოძრაობა აცხადებს, რომ ეს წარმატება მნიშვნელოვანია:  „ჩვენ მოვახერხეთ ჩვენი ხმების და ამომრჩევლის ხმების დაცვა. მოვახერხეთ ის რომ არ მომხდარიყო გაყალბება. ეს ტენდენცია გაგრძელდება მთელ ბათუმში და ასეთი იქნება შემდეგი მეორე ტურიც“ – განაცხადა გიორგი დიასამიძემ

 

 

მისივე ინფორმაციით, ნაციონალურ მოძრაობას მეორე ტურისთვის ზედმეტი ძალისხმევა არ დაუხარჯავს: „ეს არის გარკვეულწილად ქართული ოცნების დამსახურებაც, რადგან როგორც ჩანს მოაბეზრა ამომრჩეველს თავი მობილიზაციით. ჩვენ დამკვირვებლების მობილიზაცია გავაკეთეთ მხოლოდ, რადგან   პირველი ტური წარმოადგენდა  არა არჩევნებს არამედ სპეცოპერაციას“. 

„მე აქ ვიყავი“, – წარწერები ისტორიულ ძეგლებზე

 

 

 

 

ცირა ელისაშვილი

 

 

ორგანიზაცია „ტბილისის ჰამქარი“ წევრისა და GIPA-ს კულტურული მემკვიდრეობის ცენტრის ხელმძღვანელის, ცირა ელისაშვილის მოსაზრებით, არსებობს რაღაც ქმედებები, რომლებიც პიროვნული ჩვევებიდან გამომდინარეობს და ამას შინაგან კულტურას ვეძახით. „ეს შინაგანი კულტურა კი არის საკუთარი სურვილების რეგულაცია. შეიძლება მე ძალიან მინდოდეს ჩემი ნაკვალევი დარჩეს ისტორიას, მაგრამ თუ ამას გავაკეთებ ვანდალიზმის სახით, ამას უკვე სხვა შეფასება მიეცემა“.

 

 

ცირა ელისაშვილის თქმით, კონკრეტული ისტორიული მონაკვეთის კვლევის მიხედვით, საბჭოთა ეპოქაში, ისტორიულ ძეგლებზე შემორჩენილი წარწერები და ნაკვეთები არაქართულენოვანია. დამოუკიდებლობის შემდგომ პერიოდში კი უცხოს ჩაენაცვლა ქართულენოვანი წარწერები. „თუ ამას ადრე აკეთებდა საბჭოთა ტურისტი, ახლა ვაკეთებთ ჩვენ. მაშინ ქართველები ამას ვეძახდით ვანდალიზმს და გვქონდა რეაგირება, დღეს ვიმეორებთ ჩვენ იმავეს და ამაზე აღარ გვაქვს მგრძნობელობა“.

 

 

რესპონდენტის თქმით, არსებობს გრენადის კონვენცია კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ, რომელიც არქიტექტურული ღირებულებების შესახებ ბავშვების, მოზარდების ინფორმირებულობას ითვალისწინებს. თუმცა, სახელმწიფოს მხრიდან, როგორც ცირა ელისაშვილი ამბობს, ამ ვალდებულების განხორციელება ვერ ხერხდება. „ვერ დამისახლებთ ვერც ერთ სკოლას, თუნდაც თბილისის მასშტაბით, სადაც კულტურული მემკვიდრეობა როგორც საგანი, ისეა ჩასმული“.

 

 

ცირა ელისაშვილი მიიჩნევს, რომ საქართველოში აპრობირებული ექსკურსიების ფორმა ვერ უზრუნველყოფს ახალგაზრდებში კულტურული მემკვიდრეობის მიმართ პატივისცემის განცდას და შინაგანი დამოკიდებულების ჩამოყალიბებას.

 

 

„რა არის ექსკურსიები? წავლენ სადღაც, გადაიღებენ ფოტოებს, შემდეგ დაყრიან ნაგავს, უკეთეს შემთხვევაში წამოიღებენ… არ მიმდინარეობს შემეცნებითი პროცესი. მაგალითად, „ტბილისის ჰამქარს“ აქვს სპეციალური ტურები და ამ ფორმატში ვახდენთ დაინტერესებული პირების ინფორმირებას იმ კონკრეტული ისტორიული უბნის თუ ძეგლის ირგვლივ, რომლის შესწავლაც აინტერესებთ ადამიანებს. ძალიან მოსაწყენი იქნება აჩვენო ადამიანს 21 სახლი და ელაპარაკო მხოლოდ მათ არქიტექტურულ ღირებულებაზე. პროცესი საინტერესო ხდება, როცა საუბარია, ვთქვათ, იმაზე, ვინ ააშენა ესა თუ ის ძეგლი. კიდევ რა აქვს აშენებული, რომ კავშირი გააბას მისი მნიშვნელობიდან გამომდინარე. ძალიან კარგად მუშაობს ადამიანური ისტორიები კონკრეტულ ძეგლთან მიმართებაში. არის სხვა მომენტებიც, რითაც განცდა უნდა გაუჩინო ადამიანს კონკრეტული ძეგლის მიმართ. ამის შემდეგ ადამიანები სხვა თვალით უყურებენ ისტორიულ მემკვიდრეობას“.

 

 

რესპონდენტის აზრით, გქონდეს მგრძნობელობა და პატივისცემის განცდა შენი ისტორიის მიმართ, ეს არ არის ერთჯერადი ქმედება, არამედ გრძელვადიანი პროცესი, რომელშიც საზოგადოების სხვადასხვა სეგმენტი უნდა იყოს ჩართული. მათ შორის სკოლა, ოჯახი და ის გარემოც კი, სადაც შეიძლება შემთხვევით მოხვდე.

 

 

ცირა ელისაშვილის აზრით, აუცილებელია სკოლაში კულტურულ მემკვიდრეობას კომპეტენტური პედაგოგები ასწავლიდნენ და ეს საკითხები არ უნდა იყოს რაღაც თემების დანამატი: „არ არის აუცილებელი ეს გააკეთოს ლიტერატურის ან ისტორიის მასწავლებელმა. ეს უნდა იყოს პროფესიონალი მკვლევარი, რომლის ცხოვრების წესია, ჰქონდეს ყველა ინფორმაცია ისტორიულ მემკვიდრეობაზე და გაუზიაროს სხვებსაც“.

 

 

სპეციალისტის აზრით, ამ ინფორმაციის ბავშვები უნდა იღებდნენ არა მექანიკურად, საზეპიროების სახით, არამედ თანამონაწილეობის ეფექტით.
„გააჩნია ბავშვების ასაკს. თუ ასაკი პატარაა, როგორც ძეგლის მეგობარი – ასე შეიძლება ბავშვის თანამონაწილეობის განსაზღვრა. თუ უფროსკლასელები არიან, მაშინ იქნება არა ძეგლის მეგობარი, არამედ მეურვე. ვფიქრობ, დრო ჩვენი საზოგადოებისა და კულტურული მემკვიდრეობის წინააღმდეგ მუშაობს. ჩვენ ვკარგავთ ისტორიას, რომელთა დაბრუნება, უბრალოდ, შეუძლებელია, ამიტომ დროულად უნდა ვიმუშავოთ ამ მიმართულებით“.
საქართველოს მოქალაქეებს აქვთ მგრძნობელობა ვანდალიზმზე, როდესაც ეს უცხოეთში ხდება ქართული ისტორიული მემკვიდრეობის მიმართ. მძაფრი რეაქცია გვქონდა იერუსალიმში რუსთაველის ფრესკის დაზიანების ფაქტზე, თუმცა სახელმწიფო პოლიტიკა ქვეყნის შიგნით კულტურული მემკვიდრეობის მიმართ, საკმაოდ ხისტია. ხშირად საერთაშორისო ორგანიზაციები თუ კონკრეტული მკვლევარები გვითითებენ, თუ როგორ არ უნდა მოვექცეთ საკუთარ მემკვიდრეობას. საზოგადოების მხრიდან მძაფრი რეაქციების მიუხედავად, მნიშვნელოვნად შეეცვალა იერ-სახე ბევრ ისტორიულ ძეგლს თუ უბანს.

 

ცირა ელისაშვილის აზრით, ბათუმი, თბილისი და კიდევ სხვა ისტორიული ქალაქები კლასიკური მაგალითია იმის, თუ როგორ არ უნდა ხელყოს ისტორია სახელმწიფომ. „რეაბილიტაციის წყალობით სხვადასხვა ქალაქი ერთმანეთს დავამსგავსეთ. ფოტო რომ ნახოთ, ვერ მეტყვით მცხეთაა თუ სიღნაღი. ისევე როგორც ბათუმი და პლეხანოვი დაემსგავსა ერთმანეთს. ქალაქებმა დაკარგა ინდივიდუალობა, რაც რთულად გამოსწორებადია“.
რესპონდენტის თქმით, თუ ხელისუფლება ვერ აცნობიერებს საკუთარ ფასეულობებს მემკვიდრეობის სახით ან არ უნდა გააცნობიეროს, რადგან მისთვის უფრო მნიშვნელოვანია ინვესტიციები, ამ შემთხვევაში აუცილებელია საზოგადოების მწვავე რეაქცია თუნდაც კონფრონტაცია, რომ არ წაიშალოს ისტორიული მემკვიდრეობა. „საერთაშორისო გამოცდილება აჩვენებს, როგორ უნდა მიიღო ეკონომიკური ეფექტი ისტორიული მემკვიდრეობისგან, ამის კვლევა „ტბილისის ჰამქარმა“ გააკეთებინა ჰოლანდიელ სპეციალისტებს, თუმცა შემდეგ სახელმწიფოს მხრიდან ამ პროცესს გაგრძელება არ მოჰყოლია“.

 

როცა არტერიული წნევის ნიშნულები ერთმანეთს უახლოვდება

  • ქალბატონო თინა, რამდენი უნდა იყოს სხვაობა სისტოლურ და დიასტოლურ წნევის ნიშნულებს შორის?

სხვაობას სისტოლურ და დიასტოლურ წნევებს შორის პულსური წნევა ეწოდება, ჯანსაღი ზრდასრული ადამიანებისთვის დასვენებულ მდგომარეობაში ეს წნევა 35-50 ვწს (იდეალში 40+_5 ვწს) უნდა იყოს, ამაზე ნაკლები სხვაობა უკვე პათოლოგიაა, თუ მას პერმანენტული ხასიათი აქვს. პულსური წნევის ზღვარი მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს გართულებების განვითარებას იმ პაციენტებში, რომელთაც სხვადასხვა გულსისხლძარღვთა დაავადებები აქვთ. მას შეუძლია ადეკვატურად ასახოს სისხლძარღვების „რეალური ასაკი“, რომელიც შესაძლოა ყოველთვის არ ემთხვეოდეს მათ „ბიოლოგიურ ასაკს“.

  •  რა ნიშნები ახასიათებს პულსურ დაბალ წნევას?

კონკრეტული ჩივილები დაბალ პულსურ წნევას არ ახასიათებს, ისევე როგორც მაღალ არტერიულ წნევას, ამ დროს ადამიანი თავს შეუძლოდ გრძნობს, მას შესაძლოა აღენიშნებოდეს გახშირებული გულის ცემა, ჰქონდეს გარკვეული დისკომფორტის შეგრძნება, ასევე ტკივილის შეგრძნება გულის არეში, თავის ტკივილი და ა.შ.

  •  რა შეიძლება იყოს სისტოლური და დიასტოლური წნევის ნიშნულების ახლოს ყოფნის მიზეზი?

უპირველეს ყოვლისა უნდა აღვნიშნოთ, რომ ჰიპერტონია (არტერიული წნევის მატება) არსებობს პირველადი, ანუ ცალკე დამოუკიდებლად განვითარებული, რომელსაც ესენციურ ჰიპერტონიას უწოდებენ და სიმპტომატური – როცა ჰიპერტონია სხვა დაავადების შედეგად ვითარდება. პირველადი ჰიპერტონიის დიაგნოზი ისმება მაშინ, როცა ყველა სხვა მეორადი მიზეზი გამოირიცხება.

დაბალი პულსური წნევა შეიძლება განვითარდეს გულისა თუ ენდოკრინული დაავადებების დროს, მაგალითად, ტაქიკარდია (გულის ცემის ძლიერი გახშირება), გულის გამოხატული უკმარისობა (როცა გულის კუნთი სუსტად იკუმშება), ქვედა კიდურების სისხლძარღვების სპაზმი (რომელსაც დიდ ხანს სიცივეში ყოფნა იწვევს), ჰიპოვალემია (როცა ორგანიზმში სისხლის რაოდენობა ტრავმებისა და სისხლდენის გამო საგრძნობლად მცირდება).
წნევის ერთჯერადად ცვალებადობა შესაძლოა ზედმეტი ფიზიკური დატვირთვით ან სტრესითა და გადაღლილობითაც იყოს გამოწვეული.

  •  რა შეიძლება მოიმოქმედოს ადამიანმა ასეთი წნევის დროს?

ამ კითხვაზე ცალსახად პასუხის გაცემა რთულია, ვინაიდან ასეთ დროს ბევრი ფაქტორია გასათვალისწინებელი, მაგალითად, მნიშვნელობა ენიჭება პაციენტის ასაკს, თანმხლებ დაავადებას, წნევის ძირითად მიზეზს – თუ რით არის დაბალი პულსური წნევა გამოწვეული, უშუალოდ წნევის მაჩვენებლებს (100/80-ზეა თუ 160/140ზე), ეს ერთჯერადად განვითარდა თუ სისტემატური ხასიათი აქვს. თუ ასეთი წნევა სისტემატური ხასიათისაა, პაციენტმა აუცილებლად უნდა მიმართოს ექიმს, რათა ჩაუტარდეს სათანადო კვლევა და მკურნალობა.

იმ შემთხვევაში თუ წნევების მიზეზად, კონკრეტული დაავადება დასახელდება, აუცილებელია იმ დაავადების მკურნალობა და მის პარალელურად ჰიპერტონიის განკურნებაც.

რაც შეეხება პირველად დახმარებას მაშინ, როცა სისტოლური და დიასტოლური წნევა მაღალია, პაციენტმა შეიძლება გამოიყენოს სწრაფი მოქმედების ანტიჰიპერტენზიული საშუალებები – კაპტოპრილი, ნიფედიპინი და მცენარეული სედატური საშუალებები – ვალერიანი, პუსტირნიკი, კორვალოლი, ვალიდოლი.

  •  რა შეიძლება გავაკეთოთ პროფილაქტიკისთვის?

პირველ რიგში ადამიანმა უნდა შეიცვალოს ცხოვრების წესი, უნდა შეწყვიტოს თამბაქოს მოხმარება და მკვეთრად შეიზღუდოს ალკოჰოლის მიღება. დაუშვებელია ცხოვრების პასიური რეჟიმი. ჰიპერტონიის პროფილაქტიკისთვის აუცილებელია, კვირაში 4-5-ჯერ, დღის განმავლობაში 30-40 წუთით, ფეხით სიარული. პაციენტმა უნდა მოიშოროს ჭარბი წონა. კარგია თუ ცხოველური ცხიმს ჩაანაცვლებს მცენარეული ცხიმით, შეზღუდავს მარილს მენიუში და ყოველდღიურად მიიღებს ნახევარ კილო, თერმულად დაუმუშავებელ ხილ-ბოსტნეულს. მენიუში კარგია ზღვის პროდუქტებიც. არტერიული წნევის ჩამოყალიბებაში მნიშვნელოვანი რისკ-ფაქტორია ფსიქო-ემოციური სტრესი, ამიტომ ადამიანი უნდა შეეცადოს თავი აარიდოს სტრესულ სიტუაციებს და მეტი დრო დახარჯოს რელაქსაციაზე.

ტურიზმი გზის გარეშე

 

მტირალას ეროვნული პარკი

 

 

დათო ტრაპაიძე ერთ-ერთია, ვისაც ტურისტული ინფრასტრუქტურის მოუწესრიგებლობა გადაადგილების დროს დისკომფორტს უქმნის. „14 კილომეტრია თუ არ ვცდები, ჩაქვთან გზა ძალიან ვიწროა და ხშირად უჭირს მანქანებს გვერდის ავლა. ორმოებიც ბევრია, არ არის პარკინგი, მანქანა რომ გააჩერო და გადმოხვიდე, ფოტო გადაიღო. ასეთი დეტალები მოსაწესრიგებელია“, – ამბობს ის.

 

მტირალას ეროვნული პარკის დირექტორი დავით ხომერიკი ამბობს, რომ პარკთან მისასვლელი გზა ქობულეთის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაშია და მასზე ზრუნვის ვალდებულება საავტომობილო გზების დეპარტამენტს აქვს: „ყოველ წელიწადს გვეუბნებიან გავაკეთებთო. გაზაფხულზეც იყვნენ საგზაო დეპარტამენტიდან და გვითხრეს ვაპირებთ სამუშაოების დაწყებას და თქვენც შეგატყობინებთო, მაგრამ ჯერჯერობით არ გამოჩენილან. ჩვენი მოთხოვნაა, მისვლა-მოსვლა ვიზიტორებისთვის იყოს გამარტივებული, მაგრამ, როგორც ჩანს, ფინანსები არ გამოჩნდა. შარშან მხოლოდ ტრაქტორით მიმოასწორეს გზა“.

 

იგეგმება თუ არა დაცული ტერიტორიების მიმართულებით გზების შეკეთება? – ამ ინფორმაციის მისაღებად აჭარის საავტომობილო გზების დეპარტამენტის უფროსს დავუკავშირდით. კახა შაშიკაძის თქმით, წელს მტირალასთან მისასვლელი გზის მხოლოდ ორი კილომეტრის მოასფალტებაა დაგეგმილი. დანარჩენი ნაწილი კი, უბრალოდ, მოსწორდება.

 

„ყოველი ტურისტული სეზონის წინ ჩვენ ვუშვებთ ტექნიკას და გზას ვასწორებთ. ასე იყო წინა წელსაც. მტირალას მიმართულებით ორი კილომეტრი წელს დაიგება რეინჯერების სადგომამდე. რაც შეეხება კინტრიშს, მანდ ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობა იგეგმება და აქედან გამომდინარე გაჩერებულები ვართ, მაინც დაზიანდება ასფალტი. ჭახათამდე იყო დაგეგმილი, მაგრამ ვეღარ გავაკეთებთ, აზრი არ აქვს“.

 

კახა შაშიკაძე ამბობს, რომ ტურისტები კინტრიშის დაცულ ტერიტორიაზე უგზოობის შემთხვევაშიც მივლენ: „ამდენ ხანს არ იყო ასფალტი, მაგრამ დადიოდნენ. გვინდა გავაკეთოთ, მაგრამ ამ წელს არ იქნება“.

 

ამავე სამსახურის თანამშრომლის ლია დავითაძის ინფორმაციით, ჩაქვი-ხალა-ჩაქვისთავის ათკილომეტრიანი მონაკვეთიდან წელს ორი კილომეტრი მოასფალტდება, რისთვისაც ბიუჯეტიდან 465 ათასი ლარია გამოყოფილი. „ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტიდან მისასვლელი გზა არის ბარცხანა-ორთაბათუმი-ყოროლისთავის მიმართულებით, რომელიც მოასფალტებულია და წელს მხოლოდ ორმული შეკეთებებია გათვალისწინებული“.

 

მტირალას ეროვნულ პარკში, დირექტორის განცხადებით, შარშანდელთან შედარებით, წელს ვიზიტორთა შვიდპროცენტიანი ზრდაა. „ტურისტული პიკი იწყება ივლისიდან და სექტემბრამდე გრძელდება“.

 

აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტში აცხადებენ, რომ დაცული ტერიტორიები აჭარის ტურიზმის ერთ-ერთი მამოძრავებელი ძალაა, თუმცა მათთან დაკავშირებით ყოველთვის არსებობს რაღაც პრობლემა, რომელიც აბრკოლებს ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელებას. „ზოგჯერ არის ბიუჯეტი, ზოგჯერ ელოდებიან დონორების დაფინანსებას და ა.შ. ეს კონკრეტული ფაქტორები კი ადგილზე, ადმინისტრაციებმა უნდა განიხილონ. დაცულ ტერიტორიებს ჰყავს თავისი მაკონტროლებელი ორგანო – დაცული ტერიტორიების ეროვნული სააგენტო, რომელიც პოლიტიკას განსაზღვრავს და მათ კომპეტენციაში ტურიზმის დეპარტამენტი ვერ ჩაერევა. ჩვენ მხოლოდ სიტყვიერ რეკომენდაციებს ვაძლევთ“, – ამბობს აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე მამუკა ბერძენიშვილი.

 

ახდენს თუ არა გავლენას მოუწესრიგებელი ინფრასტრუქტურა ტურიზმზე და როგორი უნდა იყოს ტურიზმის დეპარტამენტის პოლიტიკა ამ მიმართულებით? ტურიზმის სპეციალსიტის, ზვიად ელიზიანის აზრით, დაცულ ტერიტორიებამდე მისასვლელი გზების კეთილმოწყობაზე სახელმწიფომ უნდა იზრუნოს: „ტურიზმის დეპარტამენტს ამ მხრივ ბევრი ბერკეტი არ აქვს, მთავრობამ უნდა იზრუნოს გზებზე. თუ არ ზრუნავს, მაშინ ან ფული არ აქვს, ან სხვა პრიორიტეტებზე იხარჯება თანხა. წესით, გზებს უნდა მიექცეს ყურადღება, რადგან ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია ტურიზმში“.

ბათუმში ღარიბაშვილის ხელწერიანი ტორტი გაჭრეს

 

 ირაკლი ღარიბაშვილმა საზეიმო მიღებაზე  ევროკავშირის ბაზრის ხელმისაწვდომობის მნიშვნელობაზე ისაუბრა და აღნიშნა, რომ საქართველოს ხელისუფლება აცნობიერებს პასუხისმგებლობას, რომელიც რეფორმების განხორციელების კუთხით ეკისრება.

 

პრემიერ–მინისტრი მეუღლესთან ერთად

 

როგორ ვუმკურნალოთ ვარიკოზს

 

 

ბატონო იოსებ, რა არის ვარიკოზი, რა პროცესი მიმდინარეობს ამ დროს ორგანიზმში?


ვენური სისტემა ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ორგანოა ადამიანის ორგანიზმში და ის სისხლის, ქვემოდან ზემოთ – გულისკენ ადინებას უზრუნველყოფს. ვენაში არის სარქველები, რომლებიც სისხლის ერთი მიმართულებით – მაღლა ასვლას უზრუნველყოფენ. ვარიკოზის დროს კი ვენების სარქვლოვანი აპარატი გაუმართავად მუშაობს, მოშლილი სარქველების გამო სისხლი ზევით ასვლის შემდეგ, ქვემოთაც ჩამოდის, რის გამოც ფართოვდება და იკლაკნება ვენები.

 

რა შეიძლება იყოს ვარიკოზის გამომწვევი მიზეზები?


ქვედა კიდურების ვარიკოზული გაგანიერება უმეტესად იმ ადამიანებს აწუხებთ, ვისაც სამსახურის გამო დიდხანს ფეხზე დგომა უწევთ, ქალებში ვარიკოზის მიზეზი უმეტესად ორსულობაა, ასევე ჭარბი წონა და უმოძრაობა.

 

რა სიმპტომები ახასიათებს დაავადებას საწყის ეტაპზე?



დაავადების საწყის ეტაპზე პაციენტი საღამოობით ფეხებში სიმძიმის შეგრძნებას უჩივის, შეენიშნება ფეხებში დაღლილობა და სიმხურვალე. აღენიშნება ფეხების შეშუპება და ასევე ე.წ. ღამის კრუნჩხვები წვივის კუნთებში – ანუ ის, რასაც ხშირად ძარღვის განასკვნას ეძახიან.

 

როგორ ვითარდება დაავადება?

 

ქრონიკულ ვენურ უკმარისობას განვითარების რამდენიმე სტადია აქვს. ნულოვან სტადიაზე დაავადებას არანაირი გამოვლინება არ აქვს, თუმცა დაავადების პირველ სტადიაზე ფეხზე წვრილი კაპილარები ჩნდება, მეორე სტადიაა კანქვეშა ვენების ვარიკოზი, მესამე ეტაპზე ვარიკოზს ემატება ფეხების შეშუპება დღის ბოლოს (რომელიც დილამდე გადადის ხოლმე), შემდეგ არის ეგზემა (კანის ანთებითი პროცესები) და კანის ტროფიკული წყლულები, რომლებმაც შესაძლოა ადამიანი ინვალიდობამდე მიიყვანოს.

 

როგორია დაავადების პროფილაქტიკა და რას უნდა მოერიდონ პაციენტები ვარიკოზის სიმპტომებით?

 

პირველ რიგში, უნდა მოერიდონ დიდხანს ფეხზე დგომას, ჯდომას და ზოგადად დიდხანს უმოძრაობას, აუცილებელია ფიზიკური აქტივობა და ჭარბი წონის მოშორება. ძალიან კარგია ცურვა, თუმცა მზეს უნდა მოერიდონ. კარგია ფეხებზე ცივი შხაპის მასაჟი და ფეხების ჰორიზონტალურ მდგომარეობაში მოსვენება.

ფეხსაცმელს რაც შეეხება, იგი არ უნდა იყოს არც ძალიან მაღალქუსლიანი და არც სულ უქუსლო, 2-3-სანტიმეტრიანი ქუსლი სავსებით ნორმალურია.
იმ შემთხვევაში, თუ პაციენტს ვარიკოზის ნიშნები შეენიშნება, მისთვის რეკომენდებულია სხვადასხვა კომპრესიის (ჭიმვადობის) ტრიკოტაჟის ტარება, რომლის შეძენაც ექიმის დანიშნულებით აფთიაქებშია შესაძლებელი.

 

როგორ მკურნალობენ ვარიკოზს?

 

ვარიკოზის მკურნალობა კომპლექსურია. როგორც წესი, მკურნალობის მხოლოდ ერთი მეთოდი არ არის საკმარისი. მაგალითად, ქირურგიული კორექციის შემდეგ გრძელდება მედიკამენტოზური მკურნალობა, გარკვეულ რეჟიმში ცხოვრება და ა.შ.
მკურნალობა, რა თქმა უნდა, არსებობს როგორც მედიკამენტოზური, ისე ქირურგიული. მედიკამენტოზური მკურნალობისას პაციენტს ძირითადად ვენოტონიკები ენიშნება, რომელთა მიზანიც სარქველოვანი აპარატის გამაგრებაა, შესაბამისად ისინი უზრუნველყოფენ სისხლის ერთი მიმართულებით ადინებას. ვარიკოზის მკურნალობა ერთჯერადი აქცია არ არის, ეს გრძელვადიანი პროცესია. ეს მედიკამენტები პაციენტმა წელიწადში ორჯერ, ორ-ორი თვის განმავლობაში უნდა მიიღოს.
მკურნალობის ქირურგიული მეთოდი დღეს ბევრად უფრო დახვეწილია, ვიდრე ადრე, ახლა ღია წესით ოპერაციის ნაცვლად ლაზერულოთერაპია ან სკლეროთერაპია კეთდება, მაგრამ საქმე ისაა, რომ პაციენტები დაავადების ისეთი სტადიით მოდიან, რომ თანამედროვე მეთოდების გამოყენება ვეღარ ხერხდება. ძალიან მნიშვნელოვანია პაციენტებმა დაავადების საწყის ეტაპზევე მოგვმართონ სპეციალისტებს.

რა უნდა მოითმინოს საჯარო მოხელემ

 

ბატონო გენო, საჯარო სამსახურის შესახებ კანონი ჩინოვნიკებს თმენის ვალდებულებას აკისრებს. რამდენად ითვალისწინებენ საჯარო მოხელეები დღეს კანონის ამ ნორმას და თუ არა, რა სანქცია შეიძლება გატარდეს ასეთი მოხელეების მიმართ?


უფლებებიც და მოვალეობებიც ყველა მოქალაქეს გვაქვს თანაბარი, მაგრამ საჯარო სამსახურის მოხელეების, პოლიტიკური თანამდებობის პირების თუ დეპუტატების ვალდებულებები არის გაცილებით მაღალი. ამ ვალდებულებას ისინი იღებენ საკუთარი ნებით. ხშირად გვესმის საჯარო მოხელეებისგან, რომ თურმე მოქალაქეებს ხვდება. ეს არ არის მათი კეთილი ნება, ეს მათი ვალდებულებაა. გავიხსენოთ წინასაარჩევნო შეხვედრები, როცა ლამის კარდაკარ აკითხავენ მოქალაქეებს და ხმის მიცემას სთხოვენ. მაშინ გრძნობენ ხალხის წინაშე ანგარიშვალდებულებას და ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ არა?! ანგარიშვალდებულება და თმენის ვალდებულება არის ის, რომ მე, როგორც მოქალაქეს, მაქვს უფლება მოვითხოვო ინფორმაცია და მოვთხოვო რეაგირება ჩემს მიერვე დაქირავებულ მოხელეს. თუკი საჯარო მოხელის ქცევა სცილდება კანონით განსაზღვრულ თმენის ვალდებულებას და ის გადადის მოქალაქის პირად შეურაცხყოფაში, მაშინ დაიწყება სამართლებრივი დავა ამ მოხელის მიმართ.

რატომ მიდის საქმე სიტყვიერ თუ ფიზიკურ დაპირისპირებამდე?

ბუნებრივია, არავის აქვს უფლება, რომ ლანძღვა-გინებით მოითხოვოს პასუხი საჯარო მოხელისგან, მაგრამ იმ შემთხვევაშიც კი, თუკი ეს ხდება ეთიკური ნორმების დარღვევით, ჩინოვნიკის რეაგირება კანონით დადგენილი ნორმაში უნდა მოხდეს. არც ერთ შემთხვევაში არ უნდა მოხდეს ფიზიკური ფორმით რეაგირება, მოქალაქის კაბინეტიდან გაძევება, გაგდება, ყვირილი და ა.შ. იმისათვის არსებობს დაცვის სამსახურები სახელმწიფო დაწესებულებებში, რომ მსგავსი პრობლემა მოაგვაროს. ხშირ შემთხვევაში მოქალაქეები მაშინ იჩენენ აგრესიას, როცა მოთმინების ყველა რესურსი ეწურებათ და ვეღარ ახერხებენ ან თანამდებობის პირთან შეხვედრას ან პრობლემის მოგვარებას. როგორ შეიძლება ათი დღე დასდევდე ერთსა და იმავე ადამიანს, რაც არ უნდა თანამდებობა ჰქონდეს მას და შეხვედრას ვერ ახერხებდე. ეძებ მინისტრს და გახვედრებენ ვიღაც სპეციალისტს.

ხშირად მოქალაქეებს სურთ, რომ შეხვდნენ მაღალი თანამდებობის პირებს, იგივე უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარეს, მინისტრებს და ა.შ, და არა შედარებით დაბალი რანგის მოხელეებს. რამდენად აქვთ მათ უფლება, რომ არჩევანი თავად გააკეთონ ამ შემთხვევაში?

მინისტრიც და კანცელარიის მოხელეც ორივე მოქალაქის მიერ დაქირავებული პირია, მაგრამ, რადგან ადამიანი ათი დღის განმავლობაში ცდილობს მინისტრის ნახვას, ეს იმას ნიშნავს, რომ მისგან სჭირდება პასუხი და მას აქვს ამის უფლება. მოქალაქის მოთმინებასაც აქვს ლიმიტი. მით უმეტეს, წარმომადგენლობით ორგანოს აქვს ვალდებულება, რომ შეხვდეს ხალხს. თუ მოქალაქეს სჭირდება უფროსის ნახვა საკუთარი პრობლემის გადასაჭრელად, ეს ნიშნავს, რომ ვერ შეიქმნა ეფექტური სისტემა და ეს უნდა შეიცვალოს.

რა ქმნის კონფლიქტს, არაადეკვატური დაპირებები თუ კომუნიკაციის ნაკლებობა?

უფრო არაადეკვატური დაპირებები. ბოლო ფაქტი, რაც უმაღლეს საბჭოში მოხდა, ამის ნათელი მაგალითია. მოქალაქე, რომელიც ითხოვდა სამედიცინო დახმარებას, რომელიც შეხვდა პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატს, შემდეგ პრემიერის საქველმოქმედო ფონდის წარმომადგენლებს და რომელსაც ჰქონდა კონკრეტული და ნათელი თხოვნა ხელისუფლების მიმართ, მისგან იღებს არალოგიკურ დახმარებას. დაფინანსების მაგივრად ველოსიპედს თუ რაღაც სათამაშოს. ცხადია, ამ ადამიანის მხრიდან წამოვა აგრესია და ეს ლოგიკურია. კონფლიქტების მიზეზი არის ის, რომ საჯარო მოხელის მხრიდან არ არსებობს კონკრეტული პასუხები. “ვნახოთ”, “შევხედოთ”, “მოვილაპარაკებთ”, – ეს მოქალაქეებს ბუნებრივია აღიზიანებს. თუ არ გამოდის პრობლემის მოგვარება, უთხარი პირდაპირ – “არა”. ადამიანს სჭირდება სახლის გადახურვა, აწერინებენ ასობით წერილს და შემდეგ ეუბნებიან არას. ბუნებრივია, მოდის აგრესია.

საჯარო მოხელეების მხრიდან მოქალაქეების მისამართით ხშირად ისმის სიტყვა `უმადური~. რამდენად ნორმალურია ეს?

სამწუხაროდ ჩვენთან ხელისუფლება მიეჩვია იმას, რომ როცა ბიუჯეტის ფულით რაღაცას აკეთებს, ამის გამო ჩვენ მადლობა უნდა გადავუხადოთ. ანგარიშვალდებულება არის სწორედ ის, რომ მადლობა არ ვუხადოთ იმაში, რაც ისედაც მათი მოვალეობაა. სოციალურ საკითხებზე რომ ვთქვათ, მოქალაქეს უწყვეტ სოციალურ დახმარებას ერთ საათში, მაგრამ საკითხის შესწავლას ანდომებ სამ თვეს, ან ერთ წელიწადს, მაშინ არ გრძნობ ანგარიშვალდებულებას?! გამოდის, მოქალაქეებს უფრო მეტი თმენის ვალდებულება გვაქვს.

უმაღლესი საბჭოს დეპუტატმა, მედეა ვასაძემ მოქალაქე დიანა დიასამიძესთან ინციდენტზე საუბრისას არაერთხელ ახსენა სიტყვა `პროვოკაცია~. რასთან გვაქვს საქმე ამ შემთხვევაში?

ყველაზე ცუდი რაც ამ ინციდენტში იყო, არის ის, რომ დეპუტატმა მედეა ვასაძემ საჯაროდ მიაყენა შეურაცხყოფა მოქალაქეს და მას პროვოკატორი უწოდა. როცა შენივე ამომრჩეველს ამას დაუძახებ, მინიმუმ რაღაც მოკვლევა უნდა გქონდეს. ვის უფრო ეკისრება თმენის ვალდებულება? – მაშინ როცა ერთ მხარეს დგას ბობოლა, უმაღლესი საბჭოს სახით და მეორე მხარეს ერთი მოქალაქე, რომელმაც თურმე დაგეგმა პროვოკაცია. სხვა საკითხია, რომ მან საჯარო გახადა მოქალაქის პირადი ჯანმრთელობის პრობლემა და შელახა მისი უფლება.
მოქალაქეთა მოთმინების საუკეთესო მაგალითი იყო გონიოელების შემთხვევა, როცა მითხრეს, აქცია გვინდა მოვაწყოთ, რომ ხელისუფლებას ჩვენი პრობლემა შევახსენოთ, მაგრამ არც ის გვინდა, ხელისუფლება რომ გაღიზიანდესო. მოქალაქეები უფრო მეტს ფიქრობენ ამაზე, ვიდრე ხელისუფლება. შენ კი მათ პროვოკატორებს ეძახი.

მინდა შევეხო საჩუქრების საკითხსაც. სამართლებრივად, რამდენად ნორმალურია, როცა კერძო ფონდის მიერ დაპირებულ საჩუქრებს უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები ურიგებენ მოსახლეობას?

ეს არის სამართლებრივი პრობლემა და ცალკე შესასწავლი საკითხი, რადგან ეს არის კერძო კომპანია, რომელიც საარჩევნოდ დაჰპირდა მოქალაქეებს მათი პრობლემების მოგვარებას და შემდეგ დეპუტატები არიგებენ მისი სახელით საჩუქრებს და თან აყვედრიან. სად არის აქ ლოგიკა? ჯერ ხდება დაპირება, შემდეგ – “უი, შეგვეშალა”. შემდეგ იწყება – ვერ დაგეხმარეთ, მაგრამ ველოსიპედი ხომ გაჩუქეს, არ ხარ მადლობელი?! მოქალაქის თმენის ვალდებულება იწურება იქ, სადაც გადის ჩვენი უფლებების ვერ აღდგენის ზღვარი. ხშირად მინახავს უმაღლესი საბჭოს ჭიშკართან და სხვაგანაც, საათობით მდგომი მოქალაქეები, რომლებიც ვერ აღწევენ დეპუტატებთან თუ სხვა ჩინოვნიკებთან.

გაუქმებულ საარჩევნო უბნებზე განმეორებითი არჩევნები დღეს ტარდება

ბათუმში #103 საარჩევნო უბანში დღეს არჩევნები ხელმეორედ ტარდება, რადგან პირველ ტურში ამ უბანზე შედეგები ვერ დაჯამდა. უბანზე საიას დამკვირვებლის ინფორმაციით 12 საათის მონაცემებით 1547 ამომრჩევლიდან, ხმა 155–მა ადამიანმა მისცა.

განმეორებით არჩევნები ტარდება ქობლეთშიც #34 უბანზე, სადაც მნიშვნელოვანი დარღვევების გამო არჩევნების შედეგები გააუქმეს. საიას დამკვირვებლის თქმით, სადემონსტრაციო ოქმის მიხედვით 1138 ამომრჩევლიდან, აქამდე ხმა 169 ადამიანმა მისცა.

საიას ინფორმაციით, ამ დროისთვის უბნებზე არანაერი დარღვევა არ ფიქსირდება.

წყალბურთელები აჭარაში

მათ ოთხი მწვრთნელი ალექსანდრე ცინცაძე, ლაშა დიაკონიძე, გიორგი ცხოიძე და ირაკლი ვოლკოვი ავარჯიშებენ.

“ბათუმის” წევრები “ბათუმი პლაზას” საცურაო აუზზე, ყოველდღიურად საათნახევარს ვარჯიშობენ, მანამდე კი ჩაქვში სასტუმრო “ოაზისში” ვარჯიშობდნენ.

“ბევრი ბავშვია წყალბურთის სწავლის მსურველი, მაგრამ აუზის უქონლობის გამო მათ ვერ ვიღებთ. ბათუმი პლაზას აუზზე რაოდენობა შეზღუდული გვაქვს და ყველა მსურველს ვერ ვავარჯიშებთ”, – ამბობს მწვრთნელი ლაშა დიაკონიძე.
“ბათუმი” – მერიის ბალანსზეა რეგისტრირებული. კლუბის ბიუჯეტი 80 ათასი ლარია. მწვრთნელების თქმით, ეს თანხა იხარჯება საწვრთნელ შეკრებებზე, ხელფასებსა და აუზის იჯარაზე, კლუბი ყოველთვიურად ქირას – 2100 ლარს იხდის.
როგორც ბათუმის წყალბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი ირაკლი ფანცხავა ამბობს, აჭარაში წყალბურთის განვითარებას ხელს უწყობს ბათუმის მერია და აჭარის სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტი. დეპარტამენტის მხარდაჭერით ახლაც გადიან ერთკვირიან წვრთნებს წყალბურთელები, რომლის ფარგლებში დამატებით სამსაათიან თამაშს მართავენ “ბათუმი პლაზას” აუზზე. თამაშები ასაკების მიხედვით შაბათ-კვირას, დილის 6-დან 9 საათამდე ტარდება, რაშიც კლუბი დეპარტამენტის ფინანსური მხარდაჭერით 1400 ლარს იხდის.

მწვრთნელები ფიქრობენ, რომ წყალბურთის განვითარებას ხელს უშლის ის, რომ ბათუმში მუნიციპალური აუზი არ არსებობს.

“ძალიან ნიჭიერი ბავშვები არიან, მთავარია პირობების შექმნა. ჩვენ შემთხვევაში აუზის უქონლობა არის ყელაზე მთავარი პრობლემა. წყალბურთის განვითარება თუ გვინდა, არამარტო ბათუმში, თითოეულ რაიონშიც უნდა იყოს პატარა აუზები, ბავშვებმა ცურვა რომ ისწავლონ. ამით წყალბურთში რეგიონებიდანაც ჩავრთავთ ბავშვებს, მეტი ნიჭიერი ბავშვი გამოჩნდება. აუზის გარეშე წყალბურთის განვითარება ძნელია. წყალბურთელების სახელით მინდა მივმართო ყველას, ვისაც შეუძლია დააჩქაროს აჭარაში აუზის მშენებლობები, რაც უფრო მალე იქნება ბათუმში აუზი, მით უფრო გაუმჯობესდება შედეგები”, – ამბობს მწვრთნელი ლაშა დიაკონიძე.

წელს საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატში აჭარიდან ორი ასაკობრივი კატეგორია მონაწილეობდა, 1998-1999 წლებში და 2000-2001 წლებში დაბადებულები. აჭარის წყალბურთის ნაკრები საქართველოს ექვს საუკეთესო გუნდში მოხვდა.
“წელს სეზონის პირველი წრე წარმატებით დავხურეთ, ყველა თამაში მოვიგეთ და პლეიოფში გავედით. ამ ექვსი გუნდიდან ჩემპიონი მეორე წრეზე, ნოემბერში გამოვლინდება.

ბათუმში ოცი წელი წყალბურთი იყო მკვდარი. 2010-2011 წლებიდან ეს სახეობა კვლავ გამოცოცხლდა. სამ წელიწადში რთულია შედეგის მიღწევა, მაგრამ ჩვენ ეს შევძელით და საქართველოს ჩემპიონატში საპრიზო ადგილები თითქმის ყოველ წელს ვიღებთ. შარშან 2000 წელს დაბადებულ ბავშვების გუნდმა ყველა თამაში მოიგო, გარდა საჩხერესთან ფინალური შეხვედრისა და მესამე ადგილზე გავედით. თუმცა საჩხერის გუნდი წელს დავამარცხეთ. მეორე წრეზე უფრო მეტ შედეგს ველოდებით”, -ამბობს მწვრთნელი ლაშა დიაკონიძე.

აჭარიდან საქართველოს ნაკრებში სერგი წულაძე თამაშობს. აჭარის წყალბურთის ფედერაციის პრეზიდენტის, ირაკლი ფანცხავას ინფორმაციით, 2000 წელს დაბადებულ მოთამაშეებს – ილია მჟავანაძეს, რეზი ჩავლეიშვილს, თორნიკე დიასამიძესა და გიორგი ბარაბაძეს სექტემბერში ნაკრებში გაიწვევენ.

კლუბ “ბათუმის” მწვრთნელი ირაკლი ვოლკოვი ამბობს, რომ მუნიციპალური აუზი არამარტო წყალბურთის განვითარებას, ბავშვების ჯანმრთელობის შენარჩუნებასაც უწყობს ხელს.

ჯანმრთელობის პრობლემა, რომელიც დღეს არსებობს, სქოლიოზის სახით, უფრო და უფრო მეტ ადამიანს შეაწუხებს, თუ ცურვას არ მიმართეს. თუმცა, საცურაო აუზები ძვირია და ყველასთვის არ არის ხელმისაწვდომი – ამბობს მწვრთნელი.
ამჟამად წყალბურთელთა გუნდი “ბათუმი” “ივერიის თასის” საერთაშორისო ტურნირისთვის ემზადება. ტურნირი თბილისში 2 ივლისს ჩატარდება. მასში “ბათუმის” კადეტების გუნდი მიიღებს მონაწილეობას. 12-17 აგვისტოს კი ბათუმში გაიმართება საერთაშორისო ტურნირი “ბრეუსის თასი”. ამ ტურნირზე 2013 წელს წყალბურთელების ბათუმის ნაკრები მეორე ადგილზე გავიდა. “ბრეუსის თასში” წელს მონაწილეობას მიიღებენ თბილისის ორი გუნდი, ქუთაისისა და საჩხერის გუნდები, გუნდები იქნებიან ასევე რუსეთიდან, სერბეთიდან, უნგრეთიდან.

წყალბურთელები ყოველწლიურად ივლისში იახტკლუბის ტერიტორიაზე მოედანს აკეთებენ და იქ ვარჯიშობენ. როგორც ლაშა დიაკონიძე ამბობს, იქ უფრო მეტი დრო აქვთ სავარჯიშოდ.

ისე, როგორც წინა წლებში, ბათუმში არც წელს გამოიყო ფინანსები წყალბურთელ ქალთა გუნდის შესაქმნელად. ირაკლი ფანცხავა მიზეზს განმარტავს: “შარშან სასტუმრო “ოაზისში” რომ ვიყავით, დავიწყეთ წყალბურთელ გოგონების გუნდის ჩამოყალიბება. აუზის არქონის გამო შევჩერდით. ახლა წყალბურთში მარტო ბიჭები გვყავს”.

უბნის ექიმებს სახელმწიფომ სამედიცინო ჩანთები გადასცა

საჩუქრები ექიმებს საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს პროექტის „სოფლის ექიმის“ ფარგლებში გადაეცათ.

მარიამ ჯაშის თქმით – დღეიდან არც ერთ ექიმს აღარ მოუწევს პირველადი დახმარების აღჭურვილობაზე საკუთარი ფინანსების დახარჯვა, მასზე სახელმწიფო იზრუნებს.

სამედიციონო ჩანთები დღეს ხელვაჩაურისა და ქობულეთის ექიმებმა მიიღეს, ხოლო მომდევნო კვირაში ისინი აჭარაში „სოფლის ექიმის“ პროგრამაში ჩართულ ყველა ექიმს დაურიგდება, 100-ზე მეტ სამედიცინო უბანში.

მინისტრის მოადგილის ინფორმაციით პირველადი დახმარების აღჭურვილობით ექიმების მომარაგება საქართველოს მასშტაბით ეტაპობრივად მიმდინარეობს და სამედიცინო ჩანთები, აჭარის შემდეგ სამეგრელოს უბნის ექიმებს გადაეცემათ.

სტუდენტებს პროექტების მომზადებასა და ლიდერობის შესახებ ტრენინგი ჩაუტარდათ

 

 

ტრენინგი, არასამთავრობო ორგანიზაცია “შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა უფლებებისთვის“ ორგანიზებით და სტუდენტური თვითმმართველობის მხარდაჭერით ჩატარდა.

ტრენინგები ორგანიზაცია „აბროგაციის“ თავმჯდომარემ დავით ანანიძემ და განათლების ფაკულტეტის ლექტორებმა ნანა მამულაძემ და გულიკო შერვაშიძემ ჩაატარეს.

ორგანიზაცია „შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა უფლებებისათვის“ ვიცე თავმჯდომარის სოფიო ზოიძის თქმით, ტრენინგები მიზნად ისახავდა ახალგაზრდებში ლიდერის უნარჩვევების ჩამოყალიბებას და პროექტების თეორიულ და ფინანსური ნაწილის შემუშავების სწავლას.

 

გიორგი ერმაკოვი: ქართველები ვერ შევიცვლებით

 

გიორგი ერმაკოვის თქმით, მათი ოპონენტებისგან განსხვავებით, რომლებიც ევროკავშირთან ინტეგრაციაში დადებით და უარყოფით მხარეებსაც ხედავენ, მმართველი გუნდი ევროინტეგრაციაში მხოლოდ დადებითს ხედავს. მისივე თქმით ევროოინტეგრაცია სარგებელს მოუტანს საქართველოს სხვადასხვა მიმართულებით, იქნება ეს უსაფრთხოება, ეკონომიკა, განათლებისა თუ სამართლებრივი სისტემების განვითარება –  “ამით ხელი შეეწყობა ადამიანების უფლებებისა და თავისუფლებების დაცულობასაც” – განაცხადა მან. 

 

“ჩვენ ვამბობთ, რომ ასოცირების ხელშეკრულება არ ნიშნავს ფუნდამენტალურ ცვლილებებს, ეს არის საქართველოსთვის ერთ–ერთი შანსი ევროინტეგრაციის, რომლისკენაც ჩვენ საუკუნეების წინაც  მივილტვოდით.  ეს არ ნიშნავს, რომ იგი ჩვენს თვითმყოფადობაზე, ჩვენს ეროვნულობაზე რამე ზემოქმედებას მოახდენს. ქართველები ვერ შევიცვლებით, მიუხედავად იმისა, რომ ევროკავშირთან ინტეგრაცია ბევრ მნიშვნელოვან ცვლილებას გვპირდება” – განაცხადა გიორგი ერმაკოვმა სტუდენტებთან შეხვედრისას. 

ქართველები ავღანეთში – გამოფენა თავდაცვისა და უსაფრთხოების კონფერენციის პარალელურად

 

„მსგავსი პროექტი განხორციელდა ესპანეთის შეიარაღებულ ძალებთან, ამ გამოფენას დაესწრო საქართველოს ელჩი ესპანეთში ზურაბ პოლოლიკაშვილი, რომელიც  დაინტერესდა ამ პროექტით და სურვილი გაუჩნდა, იგივე გაკეთებულიყო საქართველოს შეიარაღებულ ძალებთან მიმართებაშიც“ – ამბობს მხატვარი.

 

გამოფენაზე, კონფლიქტის სხვადასხვა ეტაპის და სხვადასხვა გარემოს ამსახველი, ხუთი ტილო იყო წარმოდგენილი.

 

„აგრეთვე დაიწერება წიგნი, რომელიც ასახავს ჩემს მიერ გატარებულ დროს ავთანეთში და შემდეგ ის ითარგმნება ინგლისურად.ნახატები და წიგნიც მსოფლიოს სხვა და სხვა ქალაქებში გამოიფინება“ – განაცხადა ავგუსტო ფერერ დალმაუმ.  

ტვ ერა საინფორმაციო გადაცემას იწყებს

 

საინფორმაციო სამსახურის მთავარი პროდუსერი რიჩარდ ტოტოჩავა ამბობს, რომ სექტემბრიდან საინფორმაციო გადაცემა ყოველდღიური გახდება, იქამდე კი საინფორმაციო სამსახური სამი ახალი ჟურნალისტით ყოველკვირეულ გადაცემაზე იმუშავებს.

 

“15 წლის მანძილზე, ტვ ერა პირველად იწყებს საინფორმაციო გადაცემას. გარდა ამისა სექტემბრიდან გადავდივართ ახალ სტუდიაში, საიდანაც საინფორმაციო გადაცემა ყოველდღიურად მომზადდება” – ამბობს ის.

372 591 ლარი სტიქიით დაზარალებული ოჯახების დასახმარებლად

 

ამავე დადგენილებით შუახევის მუნიციპალიტეტში ბუნებრივი და ტექნოგენური კატასტროფების რისკის ზონაში მცხოვრებ ექვს ოჯახს შუახევის მუნიციპალიტეტის ყოფილი საავადმყოფოს რეაბილიტირებულ შენობაში გადაეცემა საცხოვრებელი ბინები. 

 

 

სარეზერვო ფონდიდან გამოყოფილი 225 133 ლარიდან ბათუმის მერიას, ზვიად გამსახურდიას ქ. N 11-ში მდებარე ხანძრის შედეგად დაზარალებული 9 ოჯახის დასახმარებლად გამოეყოფა 45 000 ლარი.  ქობულეთის მუნიციპალიტეტს სტიქიის შედეგად დაზარალებული 7 ოჯახისათვის 71 308 ლარი;  ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტს სტიქიისა და ხანძრის შედეგად დაზარალებული 4 ოჯახისათვის 44 350 ლარი;  ქედის მუნიციპალიტეტს სტიქიის შედეგად დაზარალებული 1 ოჯახისათვის 7 442 ლარი; ხულოს მუნიციპალიტეტს კი  სტიქიის შედეგად დაზრალებული 5 ოჯახისათვის 57 033 ლარი გამოეყოფა.

 

აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს ფინანსური დასკვნისათვის გადაეგზავნა სამთავრობო კომისიის 2014 წლის 15 მაისის სხდომის ოქმი, რომლითაც სტიქიის შედეგად დაზარალებულ ოჯახებს 2014 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის სარეზერვო ფონდიდან გამოეყოფა 100 658 ლარი. აღნიშნული თანხიდა  ქ. ბათუმის მერიას, ხანძრის შედეგად დაზარალებული 2 ოჯახის დასახმარებლად გამოეყოფა 18 000 ლარი; ქობულეთის მუნიციპალიტეტს ხანძრის შედეგად დაზარალებულ 1 ოჯახისათვის – 7 175 ლარი; ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტს ხანძრის შედეგად დაზარალებული 1 ოჯახისათვის – 10 000 ლარი;  ქედის მუნიციპალიტეტს სტიქიის შედეგად დაზარალებული 3 ოჯახისათვის – 26 483 ლარი;  ხულოს მუნიციპალიტეტს სტიქიისა და ხანძრის შდეგად დაზარალებული 6 ოჯახისათვის – 39 000 ლარი; ქობულეთის რაიონში მცხოვრები სტიქიის შედეგად დაზარალებული 1 ოჯახი კი ბინას ქ. ბათუმში თამარის დასახლებაში არსებულ მრავალსართულიან კორპუსში მიიღებს.

 

აჭარის მთავრობა სტიქიური მოვლენების შედეგად დაზარალებული ოჯახების დასახმარებლად მუშაობას აგრძელებს. დღეს 17:00 საათზე (მის: მ. კომახიძის ქ. N-119) გაიმართება აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში სტიქიური მოვლენების შედეგად მიყენებული ზარალის სალიკვიდაციო შერეული სამთავრობო კომისიის მორიგი სხდომა. სხდომაზე განიხილება მუნიციპალიტეტებიდან წარმოდგენილი სტიქიის შედეგად დაზარალებული 20 ოჯახის დახმარების საკითხი. კომისიის მიერ მიღებული რეკომენდაცია უახლოეს დღეებში განსახილველად და დასამტკიცებლად აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს გადაეგზავნება.

 

აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში სტიქიური მოვლენების შედეგად მიყენებული ზარალის სალიკვიდაციო შერეული სამთავრობო კომისიის რეკომენდაციით 2014 წელის იანვირიდან დღემდე რესპუბლიკური ბიუჯეტის სარეზერვო ფონდიდან ფინასური დახმარების გაწევის გადაწყვეტილება მიღებულია სტიქიის შედეგად დაზარალებულ 61 ოჯახზე. აღნიშნული მიზნებისათვის სარეზერვო ფონდიდან გაცემულმა თანხამ შეადგინა 372 591 ლარი. მიმდინარე წელს საცხოვრებელი ფართით დაკმაყოფილდა 12 ოჯახი.

 

საერთო ჯამში დახმარება 73 ოჯახს გაეწია, მათ შორის: 22 ოჯახი დაზარალებულია ხანძარის შედეგად, 16 ოჯახი მეწყერული მოვლენების შედეგად, 27 ოჯახი მიწისძვრის შედეგად, 8 ოჯახი დიდთოვლობის შედეგად. 2013 წელს რესპუბლიკური ბიუჯეტის სარეზერვო ფონდიდან სტიქიის შედეგად დაზარალებული ოჯახების დასახმარებლად გაიცა 568 122 ლარი. გასულ წელს საცხოვრებელი ფართებით დაკმაყოფილდა ბუნებრივი და ტექნოგენური კატასტროფების შედეგად დაზარალებული 163 ოჯახი.  

ამერიკის ელჩმა სოციალურად დაუცველ მოსწავლეებს ინგლისური ენის სერთიფიკატები გადასცა

 

ორგანიზაცია “ჰარმონია” უკვე ოთხი წელია, რაც საქართველოს ათ რეგიონში საგანმანათლებლო პროექტებს ახორციელებს. ბათუმში ინგლისური ენის შემსწავლელი კურსები ორი წელია რაც ფუნქციონირებს.

 

პროექტის კოორდინატორის ნანა იოსელიანის თქმით, პროექტის ფარგლებში ინგლისური ენის სხვადასხვა საფეხური, 15–დან 17 წლამდე 25–მა ბავშვმა გაიარა. ბავშვები სოციალურად დაუცველი და შეჭირვეული ოჯახებიდან არიან.

 

ამერიკის ელჩმა, რიჩარდ ნორლანდმა მოსწავლეების კითხვებს უპასუხა და საქართველოს ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულებაზე ხელმოწერა მოულოცა: “ეს მნიშვნელოვანი წიგანგადადგმული ნაბიჯია საქართველოსთვის, ამით ის ევროკავშირის ოჯახის წევრი ხდება. ეს რა თქმა უნდა ერთ დღეში არ მოხდება, მაგრამ ეს უსათუოდ გაამყარებს ეკონომიკურ, სავაჭრო და კულტურულ კავშირებს საქართველოსა და ევროპას შორის. წელიწად ნახევარში საქართველოს პასპორტის მქონე მოქალაქეებს, შეეძელბათ უვიზოდ გადავიდნენ ევროკავშირის ქვეყნებში, რაც შესანიძნავი შესაძლებლობაა უცხოური განათლების მსურველი ახალგაზრდებისთვის”.

ღამის თერთმეტიდან დილის 7 საათამდე ბათუმში ფეიერვერკები აიკრძალა

 

ბათუმის საკრებულომ ღამის 11 საათის შემდეგ ბათუმის ტერიტორიაზე ფეიერვერკებისა და სხვა მსგავსი ტიპის ასაფეთქებელი ნივთიერებების გამოყენება აკრძალა. აკრძალვა დილის შვიდ საათამდე გრძელდება.

 

რეგულაციის დარღვევა შესაძლებელი იქნება მხოლოდ ახალი წლის დღეებში 31 დეკემბრიდან 14 იანვრის ჩათვლით და განსაკუთრებულ შემთხვევებში კონცერტების ან სხვა მნიშვნელოვანი ღონისძიებების დროს, ამ შემთხვევაშიც საჭირო იქნება ბათუმის მერიის წინასწარი თანხმობა.

 

ამ რეგულაციის კონტროლი გარემოს ზედამხედველობის სამსახურს, ხოლო ამ სამსახურზე კონტროლისას დახმარების გაწევა, მერიის ზედამხედველობის სამსახურს დაევალა.

ბათუმში მუსიკალური ფესტივალი გაიმართება

 

„ჩემს მიერ შერჩეული ყველა მუსიკოსი გამოირჩევა თავისი განუმეორებელი ინდივიდუალურობითა და შესრულების უმაღლესი დონით. მუსიკის მოყვარულებს მიეცემათ საშუალება აღმოაჩინონ უნიჭიერესი ქართველი ნორჩი ტალანტები – მომავლის მუსიკოსები.ჩვენი დიდი სურვილია, ფესტივალის ფარგლებში, ყოველწლიურად, მელომანებს საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებიდან და საზღვარგარეთიდან, გავაცნოთ ტრადიციებით მდიდარი ქართული ფოლკლორი, აჭარის კუთხის განუმეორებელი კოლორიტი და მისი ულამაზესი ბუნება,“ – წერს ფესტივალის მხატვრული ხელმძღვანელი, პიანისტი ელისო ბოლქვაძე  Batumi MusicFest-ის ოფიციალურ ვებგვერდზე.

 

ელისო ბოლქვაძე, BATUMI MusicFest 2013

 

ფესტივალს 10 ივლისს ბათუმის მუსიკალურ ცენტრში ბათუმის სიმფონიური ორკესტრი, ლოურენს გოლანი და ელისო ბოლქვაძე გახსნიან. შესრულდება გერშვინის, პროკოფიევის, ბერშტაინისა და  ლაღიძის ნაწარმოებები. დასკვნითი გალა კონცერტი კი 15 ივლისს ბათუმის პიაცაზე გაიმართება.

 

კონცერტებზე დასასწრები ბილეთები, მხოლოდ ბათუმის მუსიკალური ცენტრის სალაროში, ივლისის პირველი რიცხვებიდან გაიყიდება. ბილეთის ღირებულება 7-10 ლარი  იქნება.  როგორც ფესტივალის დირექტორი დავით ოქიტაშვილი „ბათუმელებთან“ საუბარში ამბობს, შესაძლებელია წინასწარ დაჯავშნაც.

„ნებისმიერ მსურველს შეუძლია დაუკავშირდეს ბათუმის მუსიკალურ ცენტრის სალაროს და დაჯავშნოს ბილეთი“.

 

ფესტივალის ფარგლებში 12-15 ივლისს ჩატარდება მასტერკლასები, Batumi Music Camp რომელშიც მონაწილეობის მიღება შეუძლიათ 8-18 წლამდე ახალგაზრდა მუსიკოსებს საქართველოს ყველა რეგიონიდან. მასტერკლასების გაკვეთილები უფასოა ყველა მონაწილესთვის. ასევე ელისო ბოლქვაძის ფონდ „ლირას“ მიერ დაწესებულია სპეციალური ფულადი პრიზი,  2000 ლარის ოდენობით და შესაძლო კონცერტებით საზღვარგარეთ.

 

 

ფესტივალი ბათუმის მუსიკალურ ცენტრში გაიმართება

 

 

 

 

პროკრედიტ ბანკმა მეზღვაურთა საერთაშორისო დღე აღნიშნა

 

 

საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის (IMO) რეზოლუციის შესაბამისად მეზღვაურთა საერთაშორისო დღე 2011 წლიდან აღინიშნება. საქართველოში, ისევე როგორც მსოფლიოში, უკვე მეოთხე წელია სხვადასხვა სახის ღონისძიებები სწორედ ამ საპასუხისმგებლო პროფესიის ადამიანებისათვის იმართება. წელს, არც პროკრედიტ ბანკი გამოაკლდა ამ დღესასწაულის აღნიშვნას და ბათუმის ფილიალში მეზღვაურებს სასიამოვნო საღამო მოუწყო.

 

ფილიალის მმართველის ოფიციალური სიტყვის შემდეგ სტუმრებმა პანტომიმის თეატრის არაჩვეულებრივი სანახაობა იხილეს, რომელიც თემატურად, სწორედ მეზღვაურებისათვის იყო შერჩეული. ჩატარდა სახალისო ვიქტორინა, სადაც სხვადასხვა სახის პრიზი გათამაშდა, ყველას სიმბოლური საჩუქრები დაურიგდა და საღამო ფურშეტით დასრულდა.

 

რევაზ მახარაძე, პროკრედიტ ბანკის ბათუმის სერვის პუნქტის კოორდინატორი: “მეზღვაურის როლი ქვეყნის ეკონომიკის განვითარებაში ძალიან დიდია, ამიტომ თითოეული მათგანის შრომა და ღვაწლი დაფასებული უნდა იყოს. პროკრედიტ ბანკი კიდევ ერთხელ ულოცავს ყველა მეზღვაურს მეზღვაურთა საერთაშორისო დღეს და მხნეობასა და ჯანმრთელობას უსურვებს მათ”.

ბავშვები ბაღში ვერ ეტევიან

30 ბავშვზე გათვლილი საბავშვო ბაღის შენობა სოფელ ყინჩაურში, ყოფილ საავადმყოფოს შენობაში, გასული წლის 18 აპრილს გაიხსნა. ფართობის სიმწირის გამო ზოგიერთ ბავშვი საძინებელ ოთახში იძინებს, ზოგიერთს კი ექთნის ოთახსა და იმ ოთახში აძინებენ, სადაც ბავშვების გამოკვებისთვის მომარაგებული პროდუქტები ინახება.

საბავშვო ბაღის მედდამ, ნათელა სურმანიძემ იცის, რომ ბავშვების დაძინება ექთნისა და მნის ოთახში არ შეიძლება, მაგრამ, რადგან ფართობი მცირეა, სხვა გამოსავალი არ აქვთ.

„ბავშვების დაძინება ჩემს კაბინეტში არ შეიძლება, მაგრამ, რადგან ფართობი არასაკმარისია, ვაძინებთ. ბავშვებს ჩემს ოთახში როცა სძინავთ, ყურადღებას მე თვითონ ვაქცევ“ – ამბობს ბაღის ექთანი.

ყინჩაურის საბავშვო ბაღის მენეჯერი ედუარდ შაინიძე ამბობს, რომ შენობა, წესით, 30 ბავშვზე არის გათვლილი, მაგრამ სტანდარტს ვერ აკმაყოფილებს.

„ამ ეტაპზე 30 ბავშვი გვყავს. როცა სარეაბილიტაციო სამუშაოები მიმდინარეობდა,  მაშინაც ვუთხარი, რომ შენობა ბაღისთვის არასაკმარისი იყო… საძინებელი ოთახი გაცილებით დიდი, მაგრამ ცივი და ნესტიანი იყო, რის გამოც ოთახები შევცვალეთ, აქ კი საწოლები არ მოთავსდა. დაგეგმილი გვაქვს საძინებელი ოთახი გავაფართოვოთ არდადეგებზე. პატარაა სამეცადინო ოთახიც, 3-5-წლის ბავშვებს მეცადინეობა ერთ პატარა ოთახში უტარდებათ“, – ამბობს ფილიალის ხელმძღვანელი.

ააიპ „ხულოს ბაგა-ბაღების გაერთიანების“ დირექტორი ირაკლი რიჟვაძე უარყოფს იმ ფაქტს, რომ ბავშვები მნის ოთახში იძინებენ. ის ამბობს, რომ იქ საწოლები დასაწყობებულია.

„სულ 30 საწოლია, აქედან ორი საწოლი, რომლებიც ოთხ საძინებელს მოიცავს, ექთნის ოთახშია დასაწყობებული, ორი ოთხადგილიანი საწოლი კი – მნის ოთახში. საძინებელში 22 ბავშვის საწოლია, ბაღში ბავშვები სრულად თითქმის არასდროს ცხადდებიან, 4-5 ბავშვი კი არ იძინებს. იმ შემთხვევაში, თუ 22-ზე მეტი ბავშვი მოვა, ექთნის ზედამხედველობის ქვეშ მის ოთახში ვაძინებთ. პროდუქტების ოთახში არავინ იძინებს, ეს გამორიცხულია, მე თვითონ გავაფრთხილე, რომ აქ ბავშვები არ დააძინონ, საწოლები იქ უმოქმედოდ დევს, რადგან საძინებელში ფართობი არ იყო, სად წაგვეღო, ამიტომ დავასაწყობეთ. ვგეგმავთ ოთახების გაფართოებას, მაგრამ ჩვენ ამისთვის საჭირო თანხა არ გაგვაჩნია“, – ამბობს ირაკლი რიჟვაძე.

ფართობის სიმცირის გარდა ბაღში სხვა პრობლემებიც არის – არ ჰყავთ დამლაგებელი და მზარეულის თანაშემწე. არასაკმარისი მუშახელის გამო ბაღის თანამშრომლები დამატებით ფუნქციებს ითავსებენ და იმ საქმეს აკეთებენ, რაც მათ კომპეტენციაში  არ შედის.

ბაღს მხოლოდ აღმზრდელის თანაშემწის ერთი შტატი აქვს. „ყოველ დღე ვმუშაობ, დილის 9 საათიდან საღამოს 6-მდე. არაერთხელ მოვითხოვეთ შტატების დამატება, ამბობენ, ერთი ჯგუფი რომ არის, ერთი ძიძა უნდა იყოსო, არც დამლაგებელი გვყავს, დალაგებითაც მე ვალაგებ“, – ამბობს აღმზრდელის თანაშემწე მელანო ვახტანგური.

ფილიალის ხელმძღვანელი ამბობს, რომ შტატების დამატების საკითხი ზემდგომ ორგანოებთან არაერთხელ დააყენა.

„არ მყავს დამლაგებელი და მზარეულის თანაშემწე. თანამშრომლების დამატება მოვითხოვე, დამპირდნენ და მეც მათი იმედი მაქვს, სულ რვა თანამშრომელი მყავს, ყველა ერთმანეთს ეხმარება, ასე ავსებენ კადრების ნაკლებობას“, – ამბობს ედუარდ შაინიძე.

ააიპ „ხულოს ბაგა-ბაღების გაერთიანება“ ხულოს საკრებულოს ექვემდებარება, საკრებულოს თავის დაქვემდებარებაში არსებულ აიპებში საშტატო ერთეულებს თვითონ უმტკიცებს და პასუხისმგებელიც ის არის.

ხულოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე ნოდარ თავართქილაძე კმაყოფილებას გამოთქვამს და აცხადებს, რომ ყინჩაურის საბავშვო ბაღი ყველა სტანდარტს აკმაყოფილებს.

„ერთჯგუფიან ბაღში შვიდი ნახევარი საშტატო ერთეულია, ორჯგუფიანში კი – 13 შტატი გვაქვს. რა ფართობი და შესაძლებლობაც გვქონდა, ის გავარემონტეთ. სურვილი აქვთ, ბაღი ორჯგუფიანი გახდეს, მოთხოვნაც არის და საჭირო კონტინგენტიც, მაგრამ რადგან ამ ბაღში სოფელ კვატიიდან დადიან ბავშვები, იქ ვაშენებთ საბავშვო ბაღს და ბავშვები გადანაწილდებიან, მომავალში ფაჩხაშიც უნდა გაიხსნას ბაღი.

რაც შეეხება დამლაგებელს, დამლაგებლის შტატი არც ერთ ბაღში არ გვაქვს, ჩვენი ბიუჯეტი არ გასწვდა შტატები დაგვემატებინა. ჩვენი მიზანია, რვავე ბაგა-ბაღში  დავუშვათ დამლაგებლის შტატი“, – ამბობს ნოდარ თავართქილაძე.

ყინჩაურის საბავშვო ბაღში მოხვედრის მსურველი 30 ბავშვზე გაცილებით მეტია, თუმცა არასაკმარისი ფართობის გამო ისინი ბაღში ვერ მიიღეს.

ფილიალის ხელმძღვანელი ამბობს, რომ ბავშვების მიღებისას აქცენტი პირველად მიღებულ განცხადებაზე გააკეთა.

„ბევრ მშობელს უნდოდა ბავშვის ბაღში ტარება, მაგრამ რადგან ადგილი არ გვაქვს, ვერ მივიღეთ. საკამათო და გასაბრაზებელი რომ არ ყოფილიყო, პირველად ის ბავშვები მივიღე, რომელთა განცხადებები პირველად შემოვიდა“, – ამბობს ედუარდ შაინიძე.

ხულოს მუნიციპალიტეტში სულ რვა საბავშვო ბაღია: დაბა ხულოში, ყინჩაურში, ხიხაძირში, ვაშლოვანში, დიოკნისში, ღორჯომში, ოქრუაშვილებსა და უჩხოში, აქედან მხოლოდ დაბის ბაღში ფუნქციონირებს ბაგის ჯგუფი, დანარჩენ ბაღებში მხოლოდ ერთი შერეული ჯგუფია.

ერმაკოვი დიასამიძეს დებატებში იწვევს

 

 „საჭიროდ ვთვლი  ჩემს კონკურენტს გია დიასამიძეს შევთავაზო 7 ივლისის შემდეგ, ნებისმიერ დროს ნებისმიერი სატელევიზიო არხის მეშვეობით,  ჩვენ გვქონდეს სატელევიზიო დებატები.   ჩვენმა ამომრჩეველმა, ჩვენმა ბათუმელებმა გააკეთონ სწორი არჩევანი იმისათვის რომ ქალაქი განვითარდეს,“ – განაცხადა დღეს სპეციალურ ბრიფინგზე გიორგი ერმაკოვმა.

 

გიორგი დიასამიძის განცხადებით ის ნებისმიერ დროს მზადაა დებატებში ჩაერთოს.

 

„ამის შესახებ ჟურნალისტებისგან შევიტყვე.  მე არ ვაპირებ ნეიტრალური მოედნის, შვეიცარიის ან ლიხტენშტენის მოთხოვნას. მზად ვარ  ნებისმიერი არხის ეთერში მივიღო დებატებში მონაწილეობა,“ – განაცხადა გიორგი დიასამიძემ.

 

15 ივნისს ჩატარებული ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების შემდეგ, ბათუმში მერობის კანდიდატებს შორის ხმების ხმები ასე გადანაწილდა: ხმების 45,17% გიორგი ერმაკოვმა მიიღო („ქართული ოცნება”) ,  17,62 ხმა კი გიორგი დიასამიძემ („ნაციონალური მოძრაობა”). ხმების დარჩენილი 38% სხვადასხვა პოლიტიკური სუბიექტის მიერ წარდგენილ კანდიდატებზე გადანაწილდა.

 

გიორგი ერმაკოვსა და გიორგი დიასამიძეს შორის გამარჯვებულის გამოსავლენად ცენტრალური საარჩევნო კომისია (ცესკო) მეორე ტურს ჩაატარებს.

 

გიორგი დიასამიძე და გიორგი ერმაკოვი

წინასაარჩევნო თუ რეალური დაპირება? – გლეხები კომპენსაციის მოლოდინში

 

 

სოფელ ზედა მახუნცეთში მცხოვრები ნური ბალაძე ამბობს, რომ მსგავსი სეტყვა ბოლო 45 წელია არ ახსოვს. ის იგონებს 1969 წელს, როდესაც გაზაფხულზე მოსულმა სეტყვამ ქედის სოფლებს დიდი ზარალი მიაყენა.

 

 

„კიტრი, პომიდორი, ლობიო, წიწაკა და სიმინდი მქონდა დარგული. უცებ სეტყვა მოვიდა და ყველაფერი გამინადგურა. ბოსტნეული, რომელიც გადარჩა, შავდება, გადარჩენილი მცენარე ნაყოფს ან მოგვცემს, ან – არა. სეტყვამ მთელი სოფელი დააზარალა, ბოსტნეულთან ერთად ვაზი გამიფუჭა, თხილს კი ნაყოფი მთლიანად გასცვივდა. გაზაფხულზე ასეთი სეტყვა დიდი ხანია არ ყოფილა, მახსოვს, 1969 წლის გაზაფხულზე იყო ძლიერი სეტყვა, მაშინ საერთოდ ვერაფერი გადაურჩა ბუნების რისხვას“, –  იხსენებს ნური ბალაძე.

 

 

კოლოტაურელ თემურ მახარაძეს სეტყვამ უფრო ნაკლები ზიანი მიაყენა. კოლოტაურის სოფლის რწმუნებული ამბობს, რომ 31 მაისს სეტყვამ ბუჭიას დასახლებასა და პირველ მაისს შეუტია.

 

 

„ჩემს სოფელშიც არიან დაზარალებული ოჯახები, მაგრამ ისე არ დაზარალებულან, როგორც პირველ მაისში, იქ სულ განადგურდა ბოსტნეული, ზოგი ახალად თესავს, ხეხილი ადრე მოყინა და თუ რამე შერჩენილი ჰქონდა, ისიც ახლა გასცვივდა“, –  ამბობს თემურ მახარაძე.

 

 

ქედელი აგრონომის ლევან ბერიძის ინფორმაციით, „არამარტო ბოსტნეული, არამედ მრავალწლოვანი კულტურები – ვაზი, ნიგოზი და სუბტროპიკული ხურმა განადგურდა. ვაზი ისე დაისეტყვა, რომ მოსავლის მიღებაზე საუბარი ზედმეტია, მთავარია მცენარე გადავარჩინოთ. მაღალ ზონებში მრავალწლოვანი კულტურებიდან ვაშლის გარდა ყველა ხეხილი მოყინა გაზაფხულზე. მოყინულმა ხეებმა მეორე ძირითადი კვირტი კი გამოიღო, მაგრამ ახლა სეტყვამ გაანადგურა. ხურმა და ვაზი კი კრიტიკულ მდგომარეობაშია“.

 

 

„ბოსტნეული ზოგან 100%-ით განადგურდა, ზოგან შედარებით ნაკლებად. ხელახლა დათესავდნენ, მაგრამ, ფაქტობრივად, ვერ მოესწრება. მცენარეებს კი ტოტები აქვს დატეხილი, მისი აღდგენა შეუძლებელია“, – ამბობს ქედის საინფორმაცია-საკონსულტაციო სამსახურის უფროსი სოსო შერვაშიძე.

 

 

ქედის მუნიციპალიტეტის გამგეობაში აცხადებენ, რომ მუნიციპალიტეტში არსებულმა ზარალის შემსწავლელმა ექვსკაციანმა მუდმივმოქმედმა კომისიამ დაზარალებული ოჯახების მდგომარეობა შეისწავლა და ზარალის დაზუსტება დაიწყო. კომისიის თავმჯდომარის გურამ ლომინაძის განცხადებით, სტიქიით მიყენებული ზარალის ოდენობა ამ დროისთვის 150 000 ლარს აჭარბებს. სეტყვამ ქედაში სულ 222 ოჯახი დააზარალა.

 

 

„ყველა დაზარალებული ოჯახის მდგომარეობა ადგილზე მისვლით შევისწავლეთ, არის ოჯახები, რომლებსაც სულ გაუნადგურდა ბოსტნეული. რაც შეეხება მრავალწლოვან კულტურებს, ვაზი ძალიან განადგურდა, ზარალის დადგენა იმის მიხედვით დავიწყეთ, თუ რა ოდენობის ბოსტნეული ჰქონდა გაშენებული მოქალაქეს და, სავარაუდოდ, რა ოდენობის მოსავალს მიიღებდა. ფასს კი იმის მიხედვით გავთვლით, როცა ბაზარზე ჩვენი ბოსტნეული შემოვა და ფასი გვეცოდინება“, – ამბობს გურამ ლომინაძე, რომელსაც ქედაში გამგებლის მოადგილის თანამდებობა უკავია.

 

 

ყველაზე მნიშვნელოვანი კითხვა, რაც ქედის მოსახლეობას აწუხებს, ეს კომპენსაცია. კითხვაზე, მიიღებენ თუ არა დაზარალებული ოჯახები კომპენსაციას? თვითმმართველობაში აცხადებენ, რომ ყველა დაზარალებულს ზარალი აუნაზღაურდება, რასაც დასტურად 9 ივნისს ირაკლი ღარიბაშვილის ქედაში ვიზიტის დროს გაკეთებული განცხადება მოჰყვა.

 

 

„პრემიერმა ქედაში ვიზიტისას ბრძანა, დავითვალოთ ზარალი და ყველა დაზარალებული ოჯახი მიიღებს კომპენსაციას. ადგილობრივ თვითმმართველობას კომპენსაციის გაცემის რესურსი არ გააჩნია, სავარაუდოდ, თანხას მთავრობა გადმოგვირიცხავს“, –  ამბობს გურამ ლომინაძე.

 

 

დაზარალებულ ოჯახებში მხოლოდ ისინი მოიაზრებიან, რომელთა ნარგავები და ხეხილის ბაღები 31 მაისს დაისეტყვა. ამ სიაში ვერ მოხვდნენ ის ოჯახები, რომლებიც უფრო ადრე დააზარალა სეტყვამ, მუდმივმოქმედ კომისიას იმ დროისთვის არც ზარალი დაუთვლია და არც კომპენსაციის გაცემაზე უფიქრია.

 

 

ჯერ კიდევ 31 მარტს მოსულმა თოვლმა და ყინვამ კი, ქედის მაღალ ზონაში (დანდალო, კოკოტაური, ხარაულა, ცხმორისი) მცხოვრებ მოსახლეობას ვაზისა და ხეხილის ბაღები მოუყინა, ვაზი აქ ოჯახების ერთ-ერთი მთავარი შემოსავლის წყაროა.

 

 

სოფელ დანდალოში მცხოვრებ მერაბ ხალვაშს ვაზთან ერთად გაზაფხულზე მოსულმა თოვლმა სათბური დაუნგრია, ფერმერს სათბურში ბოსტნეული გამოჰყავდა. ვერც ეს ოჯახი მოხვდა დაზარალებულთა სიაში.

 

 

ერთწლოვან თუ მრავალწლოვან კულტურების სტიქიისგან დაზიანების გამო კომპენსაციის გაცემის პრეცედენტი ქედის მუნიციპალიტეტში ბოლო რამდენიმე წელია არ ახსოვთ. მოსახლეობა ფიქრობს, რომ წელს გაჟღერებული კომპენსაციის გაცემა წინასაარჩევნო პიარია.

 

 

რატომ ვერ მოხვდნენ დაზარალებულების სიაში ის ოჯახები, რომლებიც ჯერ კიდევ ორი თვის წინ დაზარალდნენ ან რატომ არ დაითვალა ზარალი ზარალის შემსწავლელმა მუდმივმოქმედმა კომისიამ? – ამ კითხვაზე, პასუხი გამგეობაში არ აქვთ. პირად საუბარში კი ამბობენ, რომ მაშინ ზემდგომისგან შესაბამისი დავალება არ მიუღიათ. თვითონ კი ზარალის დათვლა მიზანშეწონილად არ მიიჩნიეს.

 

Exit mobile version