ბათუმელები
ბოტანიკური ბაღის ადმინისტრაციის ცნობით, წარმოდგენილი იქნება ბათუმის ბოტანიკური ბაღის ეგზოტური და ადგილობრივი ფლორის საკვებად ვარგისი 30-მდე სახეობისა და ფორმის ციტრუსი და 25 სახეობის ხეხილ-კენკროვნები.
გამოფენის ფარგლებში მოეწყობა როგორც ნედლეულის, ასევე მისგან დამზადებული პროდუქციის დეგუსტაცია.
ხილის გამოფენა გასულ წელსაც მოეწყო. წლევანდელი გამოფენა 14 საათზე გაიხნსება.
ქობულეთის ”შუქურა” ვარჯიშისას | ფოტო: ”ბათუმელების” არქივიდან
„შუქურას“ ბიუჯეტი
ქობულეთის საფეხბურთო „შუქურასგან“ გამოთხოვილი ინფორმაციის თანახმად, კლუბის ბიუჯეტი მიმდინარე სეზონში 1,733,010 ლარს შეადგენს, რომელსაც ქობულეთის მუნიციპალიტეტისგან იღებს. თანხა ნაწილდება შრომის ანაზღაურებაზე, მივლინებებზე, საოფისე და სამედიცინო და სხვა ხარჯებზე. ხელფასებზე გათვალისწინებულია 1 440 850 ლარი. „შუქურას“ დირექტორი, წარსულში ცნობილი ფეხბურთელი, რევაზ ჩელებაძე ამბობს, რომ ეს თანხა არ ჰყოფნის კლუბს და წლიდან წლამდე 2,300,000 ლარი მაინც სჭირდებათ.
ვალები
2015 წლის თებერვალში „შუქარამ“ ბრაზილიურ საფებურთო კლუბ „კურიტიბასთან“ გააფორმა ხელშეკრულება და სამი ფეხბურთელი სამი თვით ქობულეთში ჩამოიყვანა. ესენი იყვნენ: პაულო ვიტორ ნუნიესი, ლუის დორნელესი და ფელიპე ბეზერა. „შუქურამ“ მათ მხოლოდ პრემიები ჩაურიცხა, ხელფასები კი დღემდე არ გაუცია.
„ჩვენ ვაღიარეთ ვალი. ხელშეკრულების დროს მოვილაპარაკეთ, რომ თითო ფეხბურთელს ექნებოდა 2000 დოლარის ექვივალენტი ლარში ხელფასი, 6000 დოლარი ერთ კაცზე სამ თვეში, ეს გამოდის – 18000 დოლარი. და კიდევ მწვრთნელის ხელფასი 1000 დოლარი. სულ 21 000 დოლარს გვედავებიან. ამ ფეხბურთელებმა ჩვენ გადაგვარჩინეს არა მარტო უმაღლესი ლიგიდან გავარდნას, არამედ სეზონის ბოლოს, მეშვიდე ადგილზე გავიდა გუნდი“, – უთხრა „ბათუმელებს“ რევაზ ჩელებაძემ და დაამატა, რომ ამ დავალიანების დაფარვას სახელმწიფოსგან არ ითხოვს. „რადგან ჩემი კაპრიზი იყო ამ ფეხბურთელებით გუნდის გაძლიერება, სახელმწიფოს არ შევეხები და ჩემით თუ ჩემი მეგობრების დახმარებით ვისესხებ, ვივალებ და ამ თანხას 30 დეკემბრამდე დავფარავ“, – ამბობს რევაზ ჩელებაძე.
სწორედ უცხოელი ფეხბურთელების გამო აქვს „შუქურას“ სხვა ვალიც – საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციასთან: რადგან „შუქურაში“ სამზე მეტი (სულ ექვსი) უცხოელი თამაშობდა, კლუბს 45 000 ლარის დავალიანება დაუგროვდა. „შუქურას“ ფედერაციისთვის ასევე გადასახდელი აქვს უმაღლესი ლიგის საწევრო თანხა – 60 000 ლარი.
„შუქურას“ საშეკრებო ვალიც – 31 000 დოლარი მოსდევს თურქეთის მიმართ: გუნდი 2015 წლის ზაფხულში ორკვირიან შეკრებაზე იმყოფებოდა ერზრუმში. კლუბის ხარჯები მასპინძელ მხარეს დაუფარავს. ივნისიდან ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე „შუქურას“ ფეხბურთელებს ხელფასი არ მიუღიათ. ინტერნეტმედიაში გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, ამის გამო ფეხბურთელებმა თამაშის გაყიდვა გადაწყვიტეს. რევაზ ჩელებაძე ამბობს, რომ მან ეს ინფორმაცია ჭორის დონეზე გაიგო და ფეხბურთელებს დაელაპარაკა. ამის შემდეგ მათ ხელფასები ჩაერიცხათ. ფეხბურთელებზე საერთო ჯამში გაიცა ხუთი თვის დავალიანება – 443 408 ლარი, ხოლო პრემია – 30 700 ლარი.
რატომ დაედო ვალები „შუქურას“
1,733,010 ლარი „შუქურას“ მუნიციპალიტეტისგან სამ ნაწილად გადაეცა. კლუბში განმარტავენ, რომ დაფინანსების ასეთი სისტემა ხელს უშლის ხარჯების დაგეგმვას. „გვინდა ისე მოხდეს, რომ კლუბს დაფინანსება არა ნაწილ-ნაწილ, არამედ იანვრიდან იანვრამდე ეძლეოდეს. ბათუმის „დინამო“ ჩვენთან შედარებით ღმერთივითაა: მას ბიუჯეტი ყოველთვის ერთწლიანი აქვს, იმიტომ, რომ დიდი პატრონი ჰყავს მერიის სახით. ჩვენი მუნიციპალიტეტი თავისი გაჭირვებიდან გამომდინარე მაქსიმუმს აკეთებს“.
გასულ სეზონში „შუქურას“ 28 ფეხბურთელი ჰყავდა. ივნისიდან კლუბის ხელმძღვანელობამ შემადგენლობა განაახლა. კლუბში დარჩა 12 ფეხბურთელი, 16 წავიდა, შესაბამისად, კლუბმა 17 ახალი ფეხბურთელი დაიმატა. „შუქურაში“ ამჟამად 29 ფეხბურთელი ირიცხება. იანვრიდან მაისამდე გაცემულ ხელფასებთან შედარებით, დარჩენილ 12 ფეხბურთელს ივნისიდან ხელფასი შეუმცირდა. ვალების თაობაზე კლუბში კიდევ ერთ მიზეზს ასახელებენ – თანხა იხარჯება „ჩელე-არენას“ კომპლექსის მოვლა-შენახვაზეც. ბათუმის „დინამოს“ საკუთარი არც ბაზა და არც სტადიონი აქვს, ამიტომ „დინამოს“ ძირითადი გუნდი, დუბლშემადგნელობა და ბავშვთა გუნდები სწორედ „ჩელე-არენაზე“ ატარებენ ვარჯიშებსა და თამაშებს. „ბათუმის „დინამოს“ რა ხარჯიც არა აქვს, ის ხარჯი გვაქვს ჩვენ. ამ მინდორს მოვლა უნდა, განათება, წყალი, გაზი, – ყველაფერი ჩვენს კისერზეა. თანაც ჩვენ, მათთან შედარებით, ბევრად ნაკლები გვაქვს ბიუჯეტი“, – ამბობენ „შუქურაში“.
ხელფასები
ფეხბურთელებს გაუცემელი ხელფასები და პრემიები ოქტომბერში დაერიცხათ. მათ შორის ყველაზე მაღალი ხელფასი თორნიკე თარხნიშვილს აქვს. ის ივნისში მოიყვანეს გუნდში. ოქტომბერში მას ხუთი თვის ხელფასი, საერთო ჯამში 27,000 ლარი ჩაერიცხა (თითოეულ თვეში 5 400 ლარი). რატომ ყველაზე მაღალი ხელფასი? – იმიტომ, რომ მეომარია, მოედანზე გადაკეტილი აქვს ბიჭს ყველაფერი, სულსა და გულს დებს“, – განმარტავს კლუბის დირექტორი. ყველაზე მაღალი პრემია – 2000-2000 ლარი დარიცხულია ოთხ ფეხბურთელზე: გიორგი ჩელებაძეზე, ლაშა ჩალაძეზე, აზამატ ჯიოევსა და თენგიზ წიქარიძეზე. ჩელებაძეს, ჯიოევსა და ჩალაძეს ორჯერ მეტი პრემია აქვთ მიღებული იანვარ-მაისში, თენგიზ წიქარიძე კი ახალი ფეხბურთელია და „შუქურაში“ პრემია პირველად მიიღო. გიორგი ჩელებაძე კლუბის დირექტორის შვილია. მისი ხელფასი 4500 ლარია, ამდენივე ხელფასი კიდევ რვა ფეხბურთელს აქვს. „ჩემს შვილზე ლაპარაკობენ ხშირად, რომ მაღალი აქვს ხელფასი. გიორგი ჩელებაძეს მიმდინარე სეზონში 5 გოლი აქვს გატანილი და ოქტომბრის სიმბოლურ ნაკრებში მოხვდა. ღირსეულია და იმიტომ აქვს კაი ხელფასი“, – უთხრა „ბათუმელებს“ რევაზ ჩელებაძემ და დასძინა: „სულითა და გულით მინდა ხალხის გამო გიორგი მოვაცილო ქობულეთს“.
როგორც კლუბში გვითხრეს, პრემიებს მწვრთნელი გასცემს შედეგის მიხედვით – სახლში მოგებაზე კლუბს 10 000 ლარი, ხოლო გასვლით თამაშზე 20 000 ლარი ერიცხება, რომელიც შემდეგ იმ ფეხბურთელებზე ნაწილდება, ვინც შედეგზე გავლენა მოახდინა. გარდა ფეხბურთელებისა, პრემიები გაიცა კიდევ 10 მომსახურე პირზე – მაქსიმუმი1500 ლარი, მინიმუმი – 400 ლარი. რაც შეეხება კლუბის ხელმძღვანელს, მისი ხელფასი ამჟამად 750 ლარია (550 ლარი ერიცხებოდა იანვრიდან მაისის ჩათვლით), პრემია კი წელს არ მიუღია.
რუსი ოლიგარქი და დაფინანსების სხვა წყაროები
გარდა იმისა, რომ კლუბის ხელმძღვანელს სურს „შუქურას“ დაფინანსება ორმილიონზე მეტი ლარი გახდეს, რევაზ ჩელებაძის გეგმებში შედის ევროასპარეზობაზე გასვლა. ამ შემთხვევაში ჩელებაძეს იმედი აქვს, რომ კლუბი კიდევ ერთ დაფინანსების წყაროს მოიპოვებს რუსი მილიარდერის, ანდრეი რაპაპორტისგან. „ორჯერ დამეხმარა რაპაპორტი: ერთხელ პირადად ჩემს ანგარიშზე 100 000 ევრო გადმორიცხა, მეორე წელს – 100 000 დოლარი და მითხრა, თუ ევროპის თასზე გავიყვანდი გუნდს, მხარს დამიჭერდა და ჩემთან დიდხნიან კონტრაქტს გააფორმებდა, მაგრამ შარშან ეს ვერ შევძელით, წელს კი გვითხრა, რომ ჩვენი თავისთვის თავად მიგვეხედა. თუმცა კიდევ არის შანსი რაპაპორტი მოგვიბრუნდეს, თუ წელს გავედით ევროპაზე“, – ამბობს რევაზ ჩელებაძე. თუ რა ურთიერთობა აქვს მას რუს მილიარდერთან, რევაზ ჩელებაძე ამაზე არ საუბრობს.
გარდა ამისა, რევაზ ჩელებაძე საფეხბურთო აგენტია, მისი ტრანსფერია სოლომონ ვირკველია, რომელიც ამჟამად ყაზანის „რუბინში“ თამაშობს. როგორც რევაზ ჩელებაძე გვეუბნება, სოლომონ კვირკველიას ხელფასისგან, რომელიც 60 000 ევროა, 10 პროცენტი მას ერიცხება.
ბიუჯეტის დაგეგმვისას კიდევ ერთ პრიორიტეტად საგანმანათლებლო პროექტების განხორციელება და ადგილობრივი ახალგაზრდების მრავალმხრივი განვითარების ხელშეწყობა დასახელდა. კულტურის, განათლებისა და სპორტის პროგრამებისთვის ბიუჯეტიდან – 5 045 279 ლარი გათვალეს.
ქობულეთის მუნიციპალიტეტის პრესსამსახურის ცნობით, 2016 წლის ბიუჯეტის 13,6% გარემოს დაცვითი ღონისძიებების განსახორციელებლად დაიხარჯება, ხოლო 43,4% – საბინაო-კომუნალური მეურნეობის სფეროს მოხმარდება. ადგილობრივი გადასახადების ნაწილში საპროგნოზო თანხა 2 900 000 ლარს შეადგენს, სხვა შემოსავლები 2 052 900 ლარს, ხოლო ადმინისტრაციული მოსაკრებლებისა და გადასახადების წლიური გეგმა 290 000 ლარით განისაზღვრა.
ბიუჯეტის განხილვა კითხვა-პასუხის რეჟიმში გაიმართა და განხილვის დროს მიღებული შენიშვნებს და რეკომენდაციებს გაითვალისწინებენ ბიუჯეტის პროექტიის საბოლოო ვარიანტში, რომელიც დასამტკიცებლად საკრებულოს გადაეგზავნება.
მათ შორის, 127 პარკირების საფასურის გადახდის გარეშე დგომისთვის, 8 – ნიშანში დგომისთვის, 2 ტროტუარზე დგომისთვის, 2 – დგომა-გაჩერების წესის დარღვევისთვის და 3 – ავტობუსის გაჩერებაზე დგომის გამო.
პაატა, ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როცა მსგავსი ტიპის პროტესტს აქვს ადგილი საქართველოში. თქვენი აზრით, რაზეა დამყარებული ეს აღშფოთება?
მე მგონია, რომ, პირველ რიგში, ეს მოდის არა ხალხიდან, არამედ კონკრეტული ინსტიტუტებიდან. აღშფოთების მიზეზი კი გაუგებრობაა მათ არ ესმით ის კულტურული კოდები, რაც მხატვრულ ტექსტებშია მოცემული (ნახატიც ტექსტია, თუ ცნობილ თეზას დავეყრდნობით). დღეს ნახატი აღარ არის (მხოლოდ) ესთეტიკური ფაქტი, ის კონცეფციების ადგილია. ხელოვნება ტექნიკურად განვითარდა და დღეს ნებისმიერ საშუალო დონის მხატვარს შეუძლია, მაგალითად, სრულყოფილი ადამიანური სხეულების დახატვა. ამ მოსაწყენი რუტინის გასაგდებად ნახატმა უნდა შეძლოს, იყოს უფრო მეტი, ვიდრე ნახატი. რა არის უფრო მეტი, ვიდრე ნახატი? ესაა ნახატის იდეა. იდეების წვდომა რთულია და მოითხოვს დისციპლინურ ცოდნას, აზროვნებას და ინტერპრეტაციების ველის განვრცობას. ამიტომაც ჭირს ზოგჯერ თანამედროვე ნახატის (იმიჯის) ათვისება და მიღება. გაცილებით იოლია, ის, რაც არ გესმის, უბრალოდ, სატანიზმად გამოაცხადო და ამით საკუთარი დაცემული თვითშეფასება და განათლების ნაკლი „მაღალი მორალის“ ილუზიით გააწონასწორო.
ლიას ნახატის შესახებ საკვირაო ქადაგებაში ილია მეორემაც ისაუბრა, რომელმაც „ქვეყნის და სარწმუნოების შეურაცხყოფა“ უწოდა ამ ნახატს. ეს რელიგური ცენზურის მცდელობად შეგვიძლია განვიხილოთ?
ეს პირველი შემთხვევა არაა, როცა პატრიარქი ან საპატრიარქო ერევა მხატვრულ სფეროში. მე მგონია, რომ ლიასთან დაკავშირებითაც ზუსტად ის მოხდა, რაზეც წინა კითხვაში გიპასუხეთ – მათ, უბრალოდ, ვერ გაიგეს, რაზეა საუბარი. ჩემი აზრით, ეს არის ჰუმანური გზავნილის მატარებელი ნახატი, მაგრამ ეს სულაც არაა მნიშვნელოვანი. ნახატი თავისუფლად შეიძლება იყოს არაჰუმანური გზავნილის მატარებელი და ამის მიუხედავად, მხატვრის შემოქმედებით ავტონომიაში ჩარევის უფლება არც ერთ ინსტიტუციას არ აქვს.
საბოლოოდ კი, ხელოვნება არც მორალურია, არც ამორალური, ის არის იმორალური, ეთიკისა და მსგავსი სოციალური კონვენციების მიღმა არსებული წარმოსახვითი ადგილი. რელიგიური მორალით თუ გავზომავთ, ედვარდ მუნკის უკვე კლასიკად ქცეული „მადონა“ ცეცხლს უნდა მივცეთ – იქ ხომ თავიდან ბოლომდე გაშიშვლებული ღვთისმშობელია გამოსახული. კიპენბერგერი კი, „ჯვარცმული ბაყაყის“ სერიის გამო, ალბათ თავად უნდა ვაცვათ ჯვარს. აი, აქამდე მივდივართ ამ პრიმიტიული მიდგომით.
საუბარი იმაზე, რომ „ასეთი შეურაცხყოფა ჯერ საქართველოს არ გადაუტანია“, უბრალოდ სასაცილოა. ბოლოსდაბოლოს, ქართველი კლასიკოსის კონსტანტინე გამსახურდიას წიგნებს მაინც არ კითხულობს ეს ხალხი? მისი პერსონაჟები ბიბლიას „ებრაელთა იწილ-ბიწილოს“ რომ უწოდებენ და თავად ქრისტეს „ებრაელ ნაბიჭვრად“ მოიხსენიებენ, ეს გაცილებით დიდი „შეურაცხყოფა“ უნდა იყოს, ამ ლოგიკით.
თუმცა ამ შემთხვევაში ჯერ იყო სტუდენტების, საზოგადოების ერთი ნაწილის პროტესტი და შემდეგ მოვისმინეთ პატრიარქის განცხადებები…
ეს არ ყოფილა სტუდენტების პროტესტი. მეც ვმონაწილეობდი ამ ღონისძიებაში, სადაც ლიას ეს ნახატი გამოიფინა და არა მგონია, რომ შეურაცხყოფილი სახეები ჰქონოდათ სტუდენტებს. როგორც მე მითხრეს, ამ ნახატის გამო პროტესტი სოციალურ ქსელში გამოუთქვამს სტუდკავშირის რომელიღაც წევრს. როგორც წესი, ჩვენი სტუდკავშირები, ძირითადად, არის საბჭოთა იდეაზე დაფუძნებელი ბიუროკრატია და ამ იდეის გამტარებელი ნეოსოვოკებით დაკომპლექტებული. არ მესმის, როგორ შეიძლება ახალგაზრდა ადამიანს მოგინდეს ცენზურის გატარება. მე ვფიქრობ, რომ ეს არის უკიდურესად სამარცხვინო ფაქტი.
ეს უკვე მეორე შემთხვევაა, როდესაც „ილიაუნის“ უკავშირდება მსგავსი ტიპის პროტესტი, პირველი იყო ერეკლე დეისაძის კრებულთან – „საიდუმლო სირობასთან“ დაკავშირებული საპროტესტო აქცია. თქვენი აზრით, რატომ ხდება ეს, რატომ აპროტესტებენ სწორედ ახალგაზრდები?
ჯავახიშვილს უწერია, „კომკავშირლები ჯერ არ დაბადებულიყვნენ, რომ უკვე დაბერდნენო“. არ მინდა ეიჯისტური აზრი გამოვიყენო, მაგრამ ადამიანი, ახალგაზრდა, რომელსაც აქვს ცენზურის სურვილი, უბრალოდ, აზროვნების პენსიაზეა გასული.
თქვენი აზრით, რითი აიხსნება ეს მოთხოვნა – არ შეეხონ საზოგადოების ერთი ჯგუფისათვის მნიშვნელოვან ღირებულებებს?
იცით რამდენი რამეა ჩემთვის მნიშვნელოვანი და რამდენ რამეს ეხებიან ადამიანები?! მაგრამ მე არ მივდივარ და არ ვცდილობ, მათი გამოხატვის თავისუფლება აღვკვეთო. თუ ვიღაც რაიმე კანონს არღვევს, მაშინ მიმართონ სასამართლოს, მაგრამ სამართლის ნორმებით ნაწარმოებზე მსჯელობა მთლად უსაშველო აბსურდამდე მიგვიყვანს.
საზოგადოების ერთი ნაწილის პროტესტი არ ეხება მხოლოდ რელიგიურ თემებს ხელოვნებაში. იგივე მოხდა „ვეფხისტყაოსანთან” დაკავშირებით თქვენს შემთხვევაში, როცა თქვენი „ანტიტყაოსანი“ გამოვიდა, იგივე ლევან ბერძენიშვილის შემთხვევა რომ გავიხსენოთ, როცა მან ილია ჭავჭავაძე, როგორც პოეტი გააკრიტიკა და ამას საზოგადოების ერთი ნაწილის აღშფოთება მოჰყვა…
საბოლოო ჯამში, საუბარია რელიგიის რანგში აყვანილ იდეაზე. „ვეფხისტყაოსანიც“ განიხილებოდა როგორც ქართული ბიბლია და შესაბამისად, მისი ინტერპრეტაციაც ცოდვად მოინათლა. კიდევ კარგი, რომ არ არის ცნობილი რუსთაველის ბიოგრაფია, თორემ მას, რა თქმა უნდა, წმინდანად შერაცხავდნენ და შესაბამისად, მასზე საუბარი კიდევ უფრო გართულდებოდა ზოგ წრეებში. რელიგიურ ინსტიტუტებს უნდათ თავიანთ სფერში შემოიტყუონ ავტორიტეტული პერსონები (პოეტები, მწერლები და ა.შ.), რითაც იმიჯს იმყარებენ და მეორე მხრივ, ამ ავტორიტეტებზე საუბარს კრძალავენ. აი, როგორც ილია ჭავჭავაძის შემთხვევაში. დღეს არავინ ახსენებს მის წერილს, სადაც ის მღვდლებისადმი ძალიან კრიტიკულია. თავად ილიას კრიტიკაც აღიქმება, როგორც წმინდანის შეურაცხყოფა. არადა, მწერლის გარშემო აუცილებლად უნდა არსებობდეს კრიტიკა, ცოცხალი დისკუსიები, აზრების დუღილი და ა.შ. სხვანაირად, ვიღებთ დაკონსერვებულ მდგომარეობას. ქართულმა ეკლესიამ ილიას კანონიზაციით, ის, ფაქტობრივად, გაყინა, როგორც მწერალი.
კრიტიკა ახსენეთ და არსებობს გაკრიტიკების ცენზურის მცდელობაც. ბოლო დროს ეს მოხდა დავით დარჩიაშვილის ფეისბუქის სტატუსთან დაკავშირებით, როცა მან გააკრიტიკა ნოდარ დუმბაძე, ეს შეიქმნა დიდი განხილვის საგანი და ფეისბუქზე ფაქტობრივად ყველა ახალი ამბავი გადაფარა რაღაც დროის მანძილზე ამ თემამ. ასეთ დროს რა შემთხვევასთან გვაქვს საქმე?
პირველ რიგში, მე არ ვეთანხმები დარჩიაშვილის კრიტიკას, ვფიქრობ, რომ ნოდარ დუმბაძე არის კარგი მწერალი, რომელმაც ბევრ ჩვენგანს შინაარსიანი ბავშვობა აჩუქა. პერსონაჟების გამო ავტორის გამოცხადება კრიმინალის მოქადაგედ ცოტა უხერხული მგონია. მიუხედავად ამისა, ასეთი ტიპის კრიტიკაც მისაღებია და ამის გამო შეურაცხყოფა არავის უნდა მივაყენოთ.
რაც შეეხება ლევან ბერძენიშვილს, მან ილია ჭავჭავაძის უამრავ დადებით როლზე ისაუბრა იმ „ავადსახსენებელ“ კრიტიკასთან ერთად. ვის ვის და, მას ვიღაც ყვითელი პრესის უნიჭო ჟურნალისტები ვერ ასწავლიან ლიტერატურას. უბრალოდ თქვა, როგორც პოეტი არ მომწონსო და რა არის ამაში შეურაცხმყოფელი, ვერ ვხვდები. აუცილებელია, ყველას ერთნაირი გემოვნება გვქონდეს, ერთნაირი ავტორები მოგვწონდეს და ერთნაირი კბილის ჯაგრისით ვიხეხავდეთ კბილებს?! ჭეშმარიტად გეუბნებით მე თქვენ, ცენზორები არიან ყველაზე მოსაწყენი ადამიანები. ადამიანთა ერთ ჯგუფს ეზიზღება ყველა, ვინც მისნაირად არ ფიქრობს, ეს არის კატასტროფა. აი, ეს ხალხი რომ მიუშვა ხელისუფლებაში, ერთ დღეში დაამყარებს ფაშიზმს.
ზოგადად რატომ არის ასე მნიშვნელოვანი ხელოვანი იყოს აბსოლუტურად თავისუფალი თავის გამოხატვაში და არ გაითვალისწინოს საზოგადოების აზრი?
ისტორიას უნდა გადავხედოთ, რა მოიტანა გამოხატვის შეზღუდვამ? კარგი არაფერი. შეხედულებები იცვლება, თავდაყირა დგება და ისინი, ვინც ადრე რაღაც აზრის გამო დაისაჯნენ, მერე მართლები აღმოჩნდნენ. არც ისაა საიდუმლო, რომ ძალაუფლების მსახურებმა უამრავი პროგრესული მეცნიერი და მწერალი „ააშიშხინეს“ კოცონზე. ისტორიამ ჭკვიან საზოგადოებებს ასწავლა, რომ მხოლოდ საკუთარი აზრის სისწორიდან არ უნდა ამოხვიდე და განსხვავებული აზრი არ უნდა გაანადგურო. დღეს რაც ჭეშმარიტებაა, ხვალ შეიძლება ამოყირავდეს და თავზე დაგვემხოს ყველაფერი. ამიტომ არის კრიტიკა მნიშვნელოვანი – ძალაუფლებასა და ინდივიდს შორის დისპროპორცია ძალიან რომ არ გაიზარდოს, გაბატონებულმა იდეამ რომ არ ჩაახშოს ინდივიდუალური აზრები და ა.შ. განვითარებისთვის უკეთესია, ერთ კონკრეტულ ადამიანზე მივმართოთ ძალისხმევა და არა რაღაც აბსტრაქტულ „ხალხზე“. თან, ისე ამბობენ ამ ხალხს, გეგონება რაღაც მონოლითური რობოტების ჯგუფზე იყოს საუბარი, რომელთაც უეჭველად ერთი სწორხაზოვანი აზრი აქვთ.
ალბათ ყველა საზოგადოებაში არსებობენ ადამიანები, რომელთაც უნდათ გარშემო მხოლოდ მათთვის ხელსაყრელი აზრები არსებობდეს. საბოლოოდ, ეს ყველასთვის წამგებიანია.
რაც შეეხება ხელოვნებას, აქ კიდევ უფრო რთულად არის საქმე: ხელოვნება არაა თვლადი კატეგორია და მის ობიექტურ მოხელთებას ესეც ართულებს. აქ დისციპლინის ცოდნასთან ერთად, გჭირდება ე.წ. „სუბიექტური ობიექტურობა“. უიტმენმა როდესაც დაწერა „ბალახის ფოთლები“, გენიოსმა კნუტ ჰამსუნმა ბრიყვად და წერა-კითხვის არმცოდნედ მონათლა, მეორე გენიოსმა ემერსონმა კი – შედევრების პატრონად. ვერც ჰამსუნს დავწამებთ ლიტერატურის უცოდინრობას და ვერც ემერსონს. ნურავინ ნუ დაიჩემებს, რომ მას აქვს კრიტერიუმების რაღაც ბაზა, რომელიც არის ჭეშმარიტი. დღეს მხოლოდ სკეპტიკოსი შეიძლება იყოს მართალი.
– ბატონო ირაკლი, რა არის ფუტნეტი, როგორია მისი თამაშის წესები?
– სათამაშო მოედანი ტენისის კორტებს ჰგავს, არის სპეციალური ბურთი, ფეხბურთის ბურთის მსგავსი, რომელიც უნდა ითამაშო ფეხით, მკერდით და თავით, ხელის გარეშე. თამაში არის ერთიერთზე, ორი-ორზე და სამი-სამზე. ბათუმის ღია პირველობა ორიორზე და სამი-სამზე ჩავატარეთ. შარშან ევროპის ჩემპიონატი ჩატარდა ახალგაზრდებს შორის. საქართველოდანაც იყვნენ წასული ახალგაზრდები გამოცდილების მისაღებად. კონსულტაციები გვქონდა ევროპის ფედერაციასთან.
– საიდან გაჩნდა ამ სპორტის სახეობის შექმნის სურვილი საქართველოში, არიან ფუტნეტის მიმდევრები?
– ზოგადად, სპორტის ახალი სახეობაა მსოფლიოში. მეგობრებმა გადავწყვიტეთ, რომ შემოგვეტანა სპორტის ეს სახეობა საქართველოშიც. ახლა კი ვცდილობთ გავუკეთოთ პოპულარიზაცია. ვგეგმავთ სასკოლო ტურნირების ჩატარებას, აჭარის რეგიონული ფედერაციის გახსნას. შემდეგ იმერეთის ტურნირის ჩატარებას და იმერეთის რეგიონალური ფედერაციის გახსნას. ფედერაციების ბაზაზე რეგიონებში განვითარდება ეს სახეობა. ამის შემდეგ ვგეგმავთ საქართველოს ჩემპიონატის ჩატარებასაც. ეს არის საწყისი ეტაპები ფუტნეტის პოპულარიზაციისთვის საქართველოში. დეკემბერში თუ მოვასწრებთ, შეიძლება თბილისშიც გავმართოთ ტურნირი. მომდევნო წლიდან ყველა რეგიონში ჩავატარებთ.
– ასოციაციას რა ფინანსები გაქვთ, სახელმწიფოსგან იღებთ თანხას?
– სახელმწიფოსგან არანაირი დაფინანსება არ გვაქვს. თუმცა, ამჯერად ფინანსური მხარდაჭერა გაგვიწია აჭარის სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტმა, თასების, სიგელებისა და საჩუქრებისთვის. კერძო სექტორიდან, მეგობრების დახმარებით, ჩვენი რესურსიდან ვაფინანსებთ ასოციაციას.
– მწვრთნელი ვინ არის?
– ჯერჯერობით მწვრთნელი არ გვყავს, გვყავდა კოორდინატორები, ვისაც ნათამაშევი ჰქონდა ფუტნეტი და ტურნირებზეც იყო ნამყოფი. ტურნირის ჩატარებამდე კოორდინატორებმა დარეგისტრირებულ ორგანიზაციებს აუხსნეს თამაშის წესები.
შველი სწრაფი რეაგირების განყოფილების თანამშრომლებმა, რეაბილიტაციის მიზნით ვეტერინართან გადაიყვანეს, მას გარეგანი დაზიანებები ჰქონდა. მოგვიანებით კი მტირალას ეროვნულ პარკში გაუშვეს.
შველი შპს „მაჭახელაჰესის“ ტერიტორიაზე წყალმიმღებთან იყო ჩავარდნილი. ეს ინფორმაცია დეპარტამენტის ცხელ ხაზზე შევიდა.
ლიკა სანიკიძე
როინ გუნდაძე და თამაზ ბაკურიძე
„2015 წლის 20 აგვისტოდან აღარ ვიღებთ სოციალურ დახმარებას. მითხრეს, არის მასიური გადამოწმებაო. დახმარებისთვის ორჯერ მივაკითხე [სოციალურ სააგენტოს], ბევრი განაცხადია და ამიტომ დაგიგვიანდათ და ყველაფერი ერთად აგინაზღაურდებათო. ამას დაემატა ბავშვის მდგომარეობაც… როცა გარდაცვალების ცნობა მივიტანე, მითხრეს, სანამ ქულები დაითვლება და ჩამოვა პასუხი, დაწერე განცხადება, რომ ერთი ადამიანი გამოაკლდეს თქვენს სოციალურ დახმარებას, მერე კიდევ მოვა აგენტი და გადაგამოწმებთო. ოთხი თვე დასჭირდა ჩემთან აგენტის მოსვლას, ამის მერე კიდევ რამდენი დასჭირდება, არ ვიცი“ – განაცხადა ლიკა სანიკიძემ ბრიფინგზე.
ცოლ-ქმარს 3 ნოემბერს 9 წლის შვილი გარდაეცალა. ისინი ოცნების ქალაქში 2014 წლის ოქტომბერში დასახლდნენ. ოჯახს არ აქვს საცხოვრებელი პირობები, რასაც დედა გარდაცვლილი შვილის ჯანმრთელობის შერყევის მიზეზად მიიჩნევს.
„ბავშვის გარდაცვალების შემდეგ დაგვეხმარნენ მეზობლები, ნათესავები, მერიამაც ერთჯერადი დახმარება – 500 ლარი გადმოგვცა,“ – ამბობს ლიკა სანიკიძე და სახელმწიფოს დახმარების თხოვნით მიმართავს.
ბრიფინგზე ასევე იმყოფებოდა ორგანიზაცია „ჩვენი უფლებებისათვის“ თავმჯდომარე თამაზ ბაკურიძე, ის აცხადებს, რომ ოჯახი გაუსაძლის პირობებში ცხოვრობს და მიმართავს სახელმწიფოს შესაბამის სტრუქტურებს, გარდა სოციალური დახმარების აღდგენისა „შეშითა და ელემენტარული პირობებით დააკმაყოფილონ ოჯახი“.
ე.წ ”ოცნების ქალაქი” | ბარაკი #97
2016 წლის შუახევის მუნიციპალური ბიუჯეტის გეგმა 7 მილიონ 56 ათას ლარს შეადგენს, აქედან 3 მილიონ 140 ლარი ინფრასტრუქტურის მოწესრიგებას, 1 მილიონ 811 400 ლარი – აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ორგანოების საქმიანობას, 77 900 – სამოქალაქო თავდაცვას, 577 200 – სკოლამდელ განათლებას, 110 000 ლარი კი ნარჩენების შეგროვება-გადამუშავებას მოხმარდება.
ბიუჯეტის საჯარო განხილვისას განსაკუთრებით ხმაური სოფელ დარჩიძეებში სოფლის სახლის მშენებლობის დაფინანსების საკითხს მოჰყვა, რომლის მოსაწყობად წინასწარ გაწერილი თანხის მიხედვით, 105 000 ლარი დაიხარჯება.
საკრებულოს ოპოზიციის შეფასებით გამგეობამ პრიორიტეტები არასწორად განსაზღვრა, ისინი შიდა სასოფლო გზების მოსაწესრიგებლად თანხის გამოყოფას და ბიუჯეტის გეგმაში შესწორების შეტანას მოითხოვდა.
„ფრაქცია ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარის სოსლან ზოიძის შეფასებით, მიუხედავად იმისა, რომ ბიუჯეტიდან ყველაზე მეტი თანხა ინფრასტრუქტურულ პროექტებზე იხარჯება , შუახევის მუნიციპალიტეტის გამგეობა ინფრასტრუქტურულ პროექტებს დროულად ვერ ასრულებს.
„სამწუხაროა, რომ მუნიციპალიტეტის გამგებელი ბიუჯეტის საჯარო განხილვას დაემალა, ბიუჯეტში ვხედავ ციფრებს, მაგრამ ციფრები გასულ წელსაც იყო ნაჩვენები, თუმცა თანხა გამგეობამ ვერ აითვისა. ფურტიოს წყალსადენზე გამოყოფილი 700 000 ლარიდან ერთი თეთრიც არ არის ათვისებული, ბაგა-ბაღების მოწყობაზე გამოყოფილი 450 000 ლარით ვერც ერთი საბავშვო ბაღი ვერ დასრულდა, ფურტიოს რაგბის სტადიონი, რომელიც გასულ წელს უნდა დასრულებულიყო, წელსაც არ დასრულებულა“ – განაცხადა სოსლან ზოიძემ.
ოპოზიციის შენიშვნებს უსაფუძლოდ მიიჩნევს შუახევის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე ავთანდილ დიასამიძე, ის ამბობს, რომ ბიუჯეტის პროექტი მოსახლეობის ინტერესებზეა გათვლილი და გამგეობა მხოლოდ რიგ შენიშვნებს გაითვალისწინებს.
„2016 წლის შუახევის ადგილობრივი ბიუჯეტის პროექტი მოსახლეობის, საკრებულოს დეპუტატებისა და გამგეობის ხელმძღვანელი პირების შეხვედრის დროს დაიგეგმა, ამდენად პროექტი ობიექტურად შედგა და ოპოზიციას ვერ დავეთანხმები. ბიუჯეტის საჯარო განხილვა იმიტომ მოეწყო, რომ ჩვენ მოვუსმინოთ მოსახლეობას, ოპოზიციას, სამსახურის უფროსებს, ყველა საღი აზრი გათვალისწინებული იქნება,“ – განაცხადა გამგებლის მოადგილემ
ბიუჯეტის საჯარო განხილვას თვითმმართველი ორგანოს საჯარო დარბაზში, დეპუტატებთან ერთად, გამგეობის სამსახურის უფროსები, აიპების, შეპესეების ხელმძღვანელები და ადგილობრივი მოსახლეობა ესწრებოდა.
ბიუჯეტის საჯარო განხილვას მუნიციპალიტეტის გამგებელი ტარიელ ებრალიძე არ დასწრებია.
ლიტკლუბის წევრები
ლიტერატურულ კლუბში არიან ბიჭებიც, თუმცა შეხვედრა მხოლოდ გოგონებთან მოვახერხეთ. ისინი მე-11 კალასელები არიან.
ნინო ჭაღალიძე კლუბის წევრი 2012 წელს გახდა. ლექსებს წერდა და ეს ერთ-ერთი მიზეზია, რომ კლუბის წევრი გამხდარიყო. „კლუბში მასტერკლასები გვიტარდება წერის ტექნიკაზე. ეს მეხმარება, უკეთესი ლექსები დავწერო,“ – ამბობს ნინო.
კლუბის წევრი გოგონებიდან თითქმის ყველა წერს, ზოგიერთი ლექსს, ზოგიც – პროზას.
ქრისტინა ვაშაყმაძე ამბობს, რომ კლუბში მოსვლის შემდეგ მიხვდა, მის ლექსებს ბევრი რამ რომ აკლდა: „ჩვენ ცნობილ პოეტებსა და მწერლებს ვხვდებით, მათთან საუბარი გვეხმარება, გავიზარდოთ ჯერ როგორც მკითხველები, შემდეგ კი პოეტები. გვქონდა შეხვედრა დავით წერედიანთან, ზაალ ებანოიძესთან, გურამ დოჩანაშვილთან, დათო ტურაშვილთან და კიდევ ბევრთან. მომწონს გიორგი ზანგურის ლექსებიც.“
მოზარდები ამბობენ, რომ წერის ტექნიკის დასახვეწად სხვადასხვა თამაშს იგონებენ. „ერთ-ერთი თამაში ჩვენი კლუბის წევრმა მირიან გორგილაძემ მოიგონა, რომელსაც რითმების თამაშს ვეძახით. სტრიქონებს შორის ვეძებთ არეულ სიტყვებს და იქედან ვაწყობთ ახალ ლექსს. ამბის გადაცემის თამაშებსაც ვაკეთებთ, რომელიც გვეხმარება მეხსიერების გაუმჯობესებაში,“- ამბობს ქრისტინა.
ლიტერატურულ კლუბში მოსწავლეები ყოველ შაბათს იკრიბებიან. „ამის გამო ძალიან მიყვარს შაბათი,“- გვეუბნება მაკა ვაშაკიძე.
მაკას თქმით, „ქართულ პოეზიაში ჭარბობს პატრიოტული თემატიკა და ხშირად პათეტიკურია. რაც უფრო მეტს ვკითხულობ, მით უფრო მიჯდება გონებაში, რომ რაღაც ახალი და განსხვავებული უნდა ვწერო.“
„ჩვენც ვექცევით ხოლმე ქართველი პოეტების გავლენის ქვეშ, მაგრამ დროთა განმავლობაში ვპოულობთ საკუთარ სტილსა და ადგილს,“ – ეს ქრისტინას მოსაზრებაა.
მოსწავლეები ამბობენ, რომ ლიტკლუბი მათ ახალი მწერლების აღმოჩენაშიც ეხმარება. მეგი ქამაშიძე: „კლუბმა აღმომაჩენინა მზია სალვარიძე, რომელმაც კრიტიკულად განმაწყო კოელიოს მიმართ. მივხვდი, რომ კოელიო ბანალურ თემებზე წერს“. მეგის საყვარელი ნაწარმოები კენ კიზის რომანია „გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა“. მიყვარს ო, ჰენრი და გოდერძი ჩოხელი. ო, ჰენრი იმიტომ მიყვარს, რომ მარტივია, ლაკონური და მაგარი დასასრული აქვს მის ნაწარმოებებს, დიდ ემოციას გიტოვებს. ჩოხელიც სულში გწვდება. რაც დრო გადის, ვხვდები, რომ რაღაც იცვლება ჩემში და აზროვნებას ვიწყებ“.
„ლიტკლუბმა აღმომაჩენინა მწერალი ჯემალ ქარჩხაძე, მაგარია მისი „ზებულონი“. ძალიან მიყვარს ნოდარ დუმბაძეც“, – ამბობს თამთა ჯაიანი.
ო, ჰენრის ნაწარმოებები მოსწონს მარი ბალაძესაც. როგორც მარი ამბობს, წაკითხვის შემდეგ ხშირად არჩევენ ხოლმე ნაწარმოებებს, რისი შესაძლებლობაც ლიტერატურის გაკვეთილებზე არ აქვთ. „კლასში ყველას არ აინტერესებს ლიტერატურა. რთულია სერიოზულად რაღაც განიხილო, როცა სიტყვაზე „ჩამომალაბორანტეს“ ერთი საათი შეუძლიათ იცინონ“.
მოსწავლეების აზრით, „ლიტკლუბი არის ერთგვარი კიდობანი, რომელიც სავსეა მუზებით“.
კლუბის წევრები კითხვაზე – რატომ კითხულობთ ლიტერატურას, რას გაძლევთ ის? პასუხობენ: „ინტელექტს“. როგორ აისახება ლიტერატურა ჩვენს თანამედროვეობაში და რას გაძლევთ ის ყოველდღიურობაში? – ისევ ვეკითხებით მათ.
ისინი იხსენებენ დოსტოევსკის „ძმები კარამაზოვებიდან“ ერთ-ერთ თავს – „დიდი ინკვიზიტორი“, სადაც რელიგიური საკითხებია განხილული. „რელიგიური თემები გვაინტერესებს, მაგრამ ამ თემაზე მასწავლებლები არ გვესაუბრებიან,“ – ამბობენ მოზარდები და პარალელებს ავლებენ.
„ჩემი აზრით, თანამედროვე საზოგადოებაც საკმაოდ არამიმტევებელია, რადგან ნებისმიერი ადამიანი შეგვიძლია „დავწვათ კოცონზე“, თუ ის ჩვენთვის მიუღებელია. დღეს ძნელად იღებენ ადამიანები განსხვავებულებს,“ – ამბობს ქრისტინა.
„ამის გამოვლინებაა ბულინგი სკოლებში, თანატოლების ჩაგვრა და დაცინვა, თუნდაც ჩაცმულობის გამო,“ – მიაჩნია მეგის.
მოსწავლეები ქალის ჩაგვრის საკითხსაც განიხილავენ. ამ კონტექსტში ნინო ჭაღალიძე საყვარელ ნაწარმოებად ჯონ მაქსველ კიტზეეს „სირცხვილს“ ასახელებს. „ის მოგვითხობს ქალზე, რომელიც გააუპატიურეს. თუმცა ძალადობასთან ბრძოლის ნაცვლად ის ნებდება. დღესაც ბევრი ქალი განიცდის ფსიქოლოგიურ თუ ფიზიკურ ძალადობას, მათ შორის ქმრების მხრიდან. თუმცა ბევრი ეგუება ამ მდგომარეობას და ცოტა თუ იბრძვის საკუთარი უფლებებისთვის,“ – გვეუბნება ნინო.
კლუბის წევრები ამბობენ, რომ დისკუსიის თემას იმის მიხედვით ირჩევენ, თუ რა ნაწარმოებს კითხულობენ.
მომავალ შაბათს პოეზიას უთმობენ, ოთარ ფალიანის შემოქმედებაზე ვიდეოპრეზენტაციას გეგმავენ.
სკოლის ლიტკლუბს ამ დროისთვის 20-ზე მეტი წევრი ჰყავს, მათ შორის სკოლის ყოფილი მოსწავლეებიც, რომლებიც უკვე სტუდენტები არიან
„პირველ რიგში, უნდა განისაზღვროს ტექნიკური პირობა – თუ რა ტიპის ავტობუსი არის საჭირო ბათუმისთვის. მთავარი, რაც ამ ეტაპზე არის გადასაწყვეტი, ისაა, როგორი ავტობუსები შევიძინოთ – ელექტროჰიბრიდული, გაზზე მომუშავე, თუ ჩვეულებრივი – დიზელზე. იბიარდი გაგვიწევს შესაბამის კონსულტაციას და ამის მიხედვით მივყვებით პროცედურებს,“ – განაცხადა „ბათუმის ავტოტრანსპორტის“ დირექტორმა პაატა დუმბაძემ.
„ბათუმელების“ ინფორმაციით, კონსულტანტს თავად იბიარდი ტენდერის საშუალებით შეარჩევს [პირველად ტექნიკურ დავალებას ორგანიზაციას ბათუმის მერია უახლოეს პერიოდში მიაწვდის]. კონსულტანტის შერჩევასა და შესაბამისი რეკომენდაციის მომზადებას კი, დაახლოებით სამი თვე დასჭირდება.
ბათუმის ავტოტრანსპორტში აცხადებენ, რომ ავტობუსების პარკის განახლებასთან დაკავშირებით სწორედ სამი თვის შემდეგ, ანუ მომავალი წლის თებერვალში უფრო ჩამოყალიბებული იქნებიან.
„ფაქტობრივად ვართ ჩამოყალიბებული რა გვინდა, მაგრამ ვინაიდან იბიარდი სესხს გვაძლევს, შესაბამისად, მათ კონსულტაციას ველოდებით. ძირითადად, ალბათ იქნება სიგრძით 9-9,5-მეტრიანი ავტობუსები. სესხის მოცულობაც იმის მიხედვით იქნება, თუ რა ტიპის ავტობუსებზე შევჯერდებით. თუ ენერგოეფექტურობას გავითვალისწინებთ, სესხის თანხაც მეტი იქნება. ელექტრო და დიზელზე მომუშავე ავტობუსების ფასში თითქმის სამჯერაა სხვაობა,“ – ამბობს პაატა დუმბაძე.
კონსულტაციის შემდეგ, როცა საბოლოო ტექნიკური და ფინანსური დავალება მომზადდება, ბათუმის მერია ან ბათუმის ავტოტრანსპორტი გამოაცხადებს საერთაშორისო ტენდერს ახალი ავტობუსების შესაძენად.
ბათუმის ავტოტრანსპორტის ინფორმაციით, დღეს ბათუმში 15 სამარშრუტო ხაზია, რომლებზეც ყოველდღიურად 104-106 ავტობუსი მოძრაობს [არის 3-4 ავტობუსი, რომელიც აღდგენას ექვემდებარება, თუმცა, საწარმოს დირექტორის თქმით, მათი აღდგენა ძვირი დაჯდება].
მოსახლეობა გარკვეულ უბნებში ახალი ხაზების გახსნას ითხოვს [მაგალითად, ხიმშიაშვილის ქუჩიდან ვერ უკავშირდებიან გორგილაძის ქუჩას], ასევე ჩივიან ავტობუსებს შორის ინტერვალზეც, განსაკუთრებით არასამუშაო დღეებში [მაგალითად, N11 მარშრუტი].
„ნორმალური გრაფიკითა და ნორმალური ინტერვალებით ქალაქს უპრობლემოდ ვემსახურებით, თუმცა წერილობით შემოდის მოთხოვნა მოსახლეობისგანაც ხაზის დამატებაზე. განვიხილავთ, მაგრამ არსებული პარკი არ იძლევა ახალი ხაზის შემოღების საშუალებას. ავტობუსების რაოდენობის გაზრდის შემთხვევაში კი, ეს მუნიციპალური ტრანსპორტია და, პირველ რიგში, მოსახლეობის ინტერესებს გავითვალისწინებთ. როცა ავტობუსების რაოდენობა გვეცოდინება, იმის მიხედვით გადაწყდება ხაზებისა თუ ავტობუსების დამატების საკითხიც,“ – ამბობს პაატა დუმბაძე.
ქალაქის მერია „ბათუმის ავტოტრანსპორტს“ 2016 წელშიც დააფინანსებს. შესაბამისი პროგრამის პროექტის მიხედვით კი, მომავალი წლიდან ქალაქში 15-ის ნაცვლად 17 სამარშრუტო ხაზი იქნება. ამავე პროექტის მიხედვით, ერთი თვის განმავლობაში მუნიციპალური ტრანსპორტით გადაადგილებული მგზავრების რაოდენობა მილიონზე მეტია; ხოლო მერია შპს „ბათუმის ავტოტრანსპორტის“ სუბსიდირებას [საოპერაციო დეფიციტის დაფარვას] 5,9 მილიონი ლარით გეგმავს.
მომავალი წლისთვის „თვითმმართველობა იღებს ვალდებულებას შეინარჩუნოს მგზავრობის ფიქსირებული მინიმალური საფასური და ასევე ხელი შეუწყოს მოსახლეობის სხვადასხვა სოციალურ კატეგორიას, ისარგებლოს შეღავათიანი მგზავრობის საფასურით. არსებული ფინანსური გაანგარიშებით, საწარმოს შემოსავლები [3,6 მილიონი ლარი] არ არის საკმარისი მისი შეუფერხებელი მუშაობისათვის,“ – აცხადებს ბათუმის მერია.
„მუნიციპალური სატრანსპორტო სერვისის განვითარების მიზნით“ 2016-2019 წლებში ბათუმის ბიუჯეტიდან, პროექტის მიხედვით, ჯამში 23,6 მილიონი ლარის გამოყოფაა დაგეგმილი.
სამინისტროს 9 თვის საქმიანობის ანგარიში აჭარის ჯანდაცვის მინისტრმა ნუგზარ სურმანიძემ 18 ნოემბერს, აჭარის უმაღლესი საბჭოს ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკთხთა კომისიის სხდომაზე წარადგინა.
მიმდინარე წლის სამი კვარტალის მონაცემებით:
– ინდივიდუალური სამედიცინო დახმარების პროგრამით გაიცა 1989 ვაუჩერი;
– გულის ქირურგიის პროგრამით გაიცა 345 ვაუჩერი;
– მაღალტექნოლოგიური დიაგნოსტიკური კვლევის პროგრამით გაიცა 1646 ვაუჩერი;
– სახსრების ენდოპროთეზირების პროგრამით გაიცა 80 ვაუჩერი;
– 106 სოფლის ექიმის დამატებითი შრომის ანაზღაურებისათვის გაიხარჯა 196 063 ლარი, სოფლის ექიმის მომსახურებით ისარგებლა 106 371-მა სოფლის მცხოვრებმა;
– სოფლის მოსახლეობის ექიმამდელი სამედიცინო დახმარების პროგრამის ფარგლებში ექიმამდელი სამედიცინო სერვისები მიეწოდა 169 221 სოფლის მცხოვრებს;
– თსპ 228 ექთანზე გაიცა 562 841 ლარი შრომის ანაზღაურების სახით, გადაეცათ 56242 ლარის მედიკამენტები, 5638 ლარის ღირებულების გლუკომეტრები და ტესტ-ჩხირები;
– ახალშობილი ტყუპების 53 ოჯახზე გაიცა 108 000 ლარი;
– 100 წელს გადაცილებულ 45 მოქალაქეზე გაიცა 45 ლარი;
– ომში დაღუპული 19 ჯარისკაცის ოჯახზე, დედებსა და მეუღლეებზე გაიცა 79 000 ლარი;
– სადღეღამისო თავშესაფარში მოთავსდა 20 ბენეფიციარი (მარტოხელა დედები შვილებთან ერთად);
– ჩატარდა გადამდებ დაავადებათა 1243 კერის ეპიდკვლევა;
– მალარიის საწინააღმდეგოდ გამოკვლეულ იქნა– 432 620კვ.მ. საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართობი,ინსექტიციდით დამუშავდა 180 000 კვ.მ., დაგამბუზირდა– 514,1 ჰა ფართობის წყალსატევი;
– ჯანმრთელობის გაკვეთილების ფარგლებში საჯარო სკოლებსა და საბავშვო ბაღებში განხორციელდა 114 ვიზიტი, 189 შეხვედრა, დაესწრო 4865 მსმენელი;
– მოსახლეობის ავადობის აქტიური გამოვლენა სამიზნე ჯფუფში ხორციელდება ქედის, შუახევისა და ხულოს მუნიციპალიტეტებში, ისარგებლა 23 604–მა ბენეფიციარმა: 17 223 მოსწავლემ, 6381 ბაღის აღსაზრდელმა. გამოკვლეულ ბავშვთა 58%–ში გამოვლინდა სხვადასხვა სახის პათოლოგია, რომელთა 28% სიცოცხლეში პირველად იქნა დიაგნოსტირებული;
– ფარისებრი ჯირკვლის გამოკვლევა ორსულებში, ისარგებლა 1294-მა 0–200 000–მდე სარეიტინგო ქულის მქონე ორსულმა;
– c ჰეპატიტით დაავადებულ პირთა დიაგნოსტიკა, ცენტრის მიერ გაცემული ვაუჩერის რაოდენობა, მ.შ: მკურნალობაში ჩართვამდე აუცილებელი გამოკვლევების თანადაფინანსებისათვის: I ეტაპი – 417, II ეტაპი – 299, III ეტაპი –73, IV ეტაპი –95. მკურნალობის მონიტორინგისათვის საჭირო გამოკვლევები – 35;
– C ჰეპატიტის სკრინინგი სწრაფი მარტივი ტესტირებით ჩატარდა 2551 გამოკვლევა , მ.შ. 533 დადებითი;
– კიბოსა და კიბოსწინა დაავადებების ადრეული დიაგნოსტიკა მაღალმთიანი აჭარის მოსახლეობაში, განხორციელდა 17 ვიზიტი, გამოიკვლია 719 ბენეფიციარი, მათ შორის შუახევში–10 ვიზიტი, ბენეფიციარი – 430, ხულოში–7ვიზიტი, ბენეფიციარი – 289.
– სმენის სკრინინგი ახალშობილებში – სმენის პირველადი სკრინინგი ჩაუტარდა 434 ახალშობილს;
აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან ხანძრითა და სტიქიით დაზარალებულ 84 ოჯახს გაეწია ფინანსური დახმარება 427 509 ლარის ოდენობით, მათ შორის:
– სახლების მშენებლობა/რეაბილიტაციის მიზნით – 163 794 ლარი;
– მიწისძვრა, ქირა 26 ოჯახი – 70 200 ლარი;
– ხანძარი 26 ოჯახი – 163 515 ლარი;
– ტრანსპორტირება 20 ოჯახი – 30 000 ლარი.
საცხოვრებელი ფართობით დაკმაყოფილდა 16 ეკომიგრანტი ოჯახი
ანგარიშის მიხედვით, აჭარის მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან, სხვადასხვა სოციალური დახმარების და სამედიცინო მომსახურებისთვის – 470 797 ლარი გამოიყო, საიდანაც დაიხარჯა – 429 393 ლარი, აქედან:
– 62 პაციენტის მკურნალობისთვის – 309 704 ლარი;
– 2 პაციენტის მედიკამენტების შესაძენად – 16 000 ლარი;
– 8 ოჯახს ერთჯერადი მატერიალური დახმარებისთვის – 70 395 ლარი.
– ქობულეთში ხანძრის შედეგად დაზარალებულთა ტრანსპორტირებისთვის – 570 ლარი.
– საზღვარგარეთიდან 2 ცხედრის გადმოსვენებისთვის – 19 724 ლარი.
– ქ. თბილისში სტიქიის შედეგად დაზარალებული ოჯახების ბავშვების რეაბილიტაციისათვის – 13 000 ლარი.
ბიზნესფორუმს აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრი დავით ბალაძე, აჭარის სოფლის მეურნეობის მინისტრი ზაურ ფუტკარაძე, აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტის თავმჯდომარე მამია ბერძენიშვილი და სხვა ოფიციალური პირები ესწრებიან. დელეგაცია ბელარუსის რესპუბლიკას 21 ნოემბერს დატოვებს.
მთავრობის პრესსამსახურის ცნობით, დელეგაციის წარმომადგენლები პოტენციურ ინვესტორებთან, ადგილობრივ კომპანიებთან და სხვა დაინტერესებულ მხარეებთან შეხვედრებს მართავენ.
მინსკში, სამინისტროს დელეგაციასთან ერთად, აჭარაში სხვადასხვა სექტორში, კერძოდ მშენებლობის, ტურიზმის და ლოჯისტიკის სფეროში მოღვაწე კერძო კომპანიების წარმომადგენელთა ვიზიტიც იგეგმება. ისინი თავიანთ გამოცდილებას ადგილობრივ ინვესტორებს გაუზიარებენ. ღონისძიებაში ასევე საერთაშორისო ინვესტორთა ასოციაცია და აჭარის სავაჭრო-სამრეწველო პალატა მონაწილეობენ.
ფორუმის მონაწილეებმა აჭარის რეგიონის საინვესტიციო შესაძლებლობებზე ინფორმაცია აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიერ მომზადებული სპეციალური პრეზენტაციით მიიღეს და გაეცნენ აჭარის რეგიონის ინგლისურენოვან საინვესტიციო ვიდეორგოლსაც. პრეზენტაციები აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტისა და აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წარმომადგენლებმა წარადგინეს.
სახელმწიფო უსაფრთხოებისათვის მაღალი რისკის მქონე სუბიექტებია:
1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო.
2. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო.
3. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო.
4. საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო.
5. საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო.
6. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო.
7. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო.
8. საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო.
9. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა.
10. ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერია.
11. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია.
12. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი სსიპ – სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“.
13. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი სსიპ – შემოსავლების სამსახურის საბაჟო-გამშვები პუნქტი „სარფი“.
14. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი სსიპ – სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო.
15. სს „თელასი“.
16. სს „საქართველოს რკინიგზა“.
17. სს „გაერთიანებული ენერგეტიკული სისტემა საქრუსენერგო“.
18. შპს „ენგურჰესი“.
19. შპს „საქაერონავიგაცია“.
20. თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი.
21. ალექსანდრე ქართველიშვილის სახელობის ბათუმის საერთაშორისო აეროპორტი.
22. თამარ მეფის სახელობის მესტიის აეროპორტი.
23. დავით აღმაშენებლის სახელობის ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტი.
24. ქალაქ ბათუმის პორტი.
25. ქალაქ ფოთის პორტი.
ფოტოები გადაღებულია ბოლო ორი კვირის განმავლობაში.
შეხვედრაზე შპს სანდასუფთავების წარმომადგენლებმა გამოთქვეს მოსაზრება, რომ ძველი ბათუმის უბანში, ვიწრო ქუჩების გამო, მანქანებს გაურთულდება გადააგილება, ამიტომ უკეთესი იქნებოდა საპილოტედ სხვა უბნის არჩევა, თუმცა როგორც საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილემ ირაკლი ჩავლეიშვილმა განმარტა, ძველი ბათუმის უბანი სტრატეგიულად შეირჩა, რადგან ეს უფრო ტრანსპარანტული ადგილია და ქალაქის სხვა ნაწილებთან შედარებით, აქ ყოველთვის მეტი ტურისტი მოდის. გარდა ამისა, ადრე თუ გვიან ჩვენ მაინც მოგვიწევს ამ უბანში ურნების დამატება, ახლა მოხდება ეს თუ ერთი წლის შემდეგ არ აქვს აზრი. ამას მაინც ვერ ავცდებით,” – თქვა მან.
გეგმა ითვალისწინებს უბნის რუკის შექმნას (საზღვრების, სკოლების, მაღაზიების და არსებული სანაგვე ურნების განლაგება), ასევე პილოტური პროგრამის განსახორციელებლად საჭირო ტექნიკის განსაზღვრას (სეპარირებული შეგროვებისთვის განკუთვნილი ურნების ზუსტი რაოდენობის, განლაგებისა და შეგროვების მარშრუტის განსაზღვრას).
ბათუმის მერიის პრესსამსახურის ცნობით, ნარჩენების მართვის სამოქმედო გეგმა ერთობლივად შემუშავდა ბათუმისა და გოლდენის (აშშ) მუნიციპალიტეტების მიერ.
შეხვედრაზე ინოვაციური მოწყობილობის “Smart Bin”-ის (“გონიერი ურნის”) პრეზენტაციაც გაიმართა. ამ მოწყობილობისთვის გამოიყენება უკაბელო სენსორი, რომლის საშუალებითაც განისაზღვრება სავსეა თუ არა სანაგვე ურნა. მერიის ინფორმაციით, ასეთი ურნების გამოყენებით შესაძლებელია ხარჯების 50%-ით დაზოგვა. “Smart Bin”-ის მოწყობილობის დამონტაჟების შემდეგ დაფიქსირდება სიგნალი შევსებულ ურნებზე და აღარ იქნება საჭირო დროისა და საწვავის ზედმეტად ხარჯვა დანარჩენი ურნების გადასამოწმებლად.
ცოტა ხნის წინ თანამდებობა დატოვა მერიის საფინანსო ეკონომიკური განვითარების სამსახურის უფროსის მოადგილემ ტიტე აროშიძემაც. ის სამუშაოდ არასამთავრობო ორგანიზაციაში გადავიდა. მისი ადგილი ბათუმში „ტაოპრივატბანკის“ ერთ-ერთი ფილიალის ყოფილმა მმართველმა ირაკლი ბოლქვაძემ დაიკავა. ტესტირების გავლამდე ის მოვალეობის შემსრულებლად დანიშნეს. „ვიდრე ტესტირებას არ გავივლი, გადაწყვეტილი არაფერია. არც ტიტეს ხელში მუშაობდა ეს სამსახური ცუდად, მაგრამ შევეცდები უკეთესად ვამუშაო“, – უთხრა „ბათუმელებს“ ირაკლი ბოლქვაძემ.
ვაკანტური აღარ არის ბათუმის მერიის სტრატეგიული დაგეგმვისა და ეკონომიკური განვითარების განყოფილების უფროსის თანამდებობაც. ამ განყოფილებას ლაშა ნაკაშიძე ხელმძღვანელობდა, რომელმაც ცოტა ხნის წინ თანამდებობა საკუთარი სურვილით დატოვა. ლაშა ნაკაშიძე ახლა გაეროს ურბანული განვითარების ფონდის პროექტს ხელმძღვანელობს. მისი ადგილი განყოფილების მთავარმა სპეციალისტმა ეთუნა ლომაძემ დაიკავა. მთავარი სპეციალისტის თანამდებობა კი მერიის სტრატეგიული დაგეგმვისა და ეკონომიკური განვითარების განყოფილებაში ვაკანტურია.
ორი ვაკანტური ადგილია მერიის არქიტექტურისა და ურბანული დაგეგმარების სამსახურში. ტესტირების შემდეგ ამ სამსახურში ვაკანტურია უფროსის მოადგილის და ერთი სპეციალისტის თანამდებობა. თითო ვაკანტური თანამდებობაა მერიის ინფორმაციულ ტექნოლოგიურ და ადმინისტრაციულ სამსახურში.
სპორტის განყოფილების მთავარი სპეციალისტის ადგილია ვაკანტურია აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროში. ამ ვაკანსიის შესავსებად სამინისტრომ კონკურსი უკვე გამოაცხადა. საჯარო სამსახურის ბიუროს ვებგვერდზე www.hr.gov.ge გამოქვეყნებული ინფორმაციით, სამინისტრო გამარჯვებულ კანდიდატს გამოსაცდელი ვადის გარეშე აიყვანს სამსახურში. ხელფასის სახით ამ თანამდებობაზე 750 ლარია განსაზღვრული.
ვაკანტურია სოციალური მომსახურების სააგენტოს აჭარის ფილიალის მოადგილის თანამდებობა, ამ თანამდებობაზეც კონკურსია გამოცხადებული. სააგენტოს ფილიალის უფროსის მოადგილის თანამდებობრივი სარგო 1200 ლარია. სოციალური მომსახურების სააგენტოს კონკურსი ორი სოციალური აგენტის ვაკანსიაზეც აქვს გამოცხადებული. სოცაგენტის ხელფასი 800 ლარია.
ხუთ ვაკანტურ თანამდებობაზე კონკურსი გამოაცხადეს აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროში. სამინისტრო კონკურსის შედეგად ადმინისტრაციული დეპარტამენტის სახელმწიფო შესყიდვების განყოფილების მთავარ სპეციალისტს, ეკონომიკური განვითარების დეპარტამენტის ინვესტიციების მოზიდვის ხელშეწყობის მთავარ სპეციალისტს, ტექნიკური ზედამხედველობის სამსახურის მთავარ სპეციალისტს, ქალაქმშენებლობის დეპარტამენტის ურბანული განვითარების განყოფილების მთავარ სპეციალისტს, საბიუჯეტო დეპარტამენტის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ფორმირებისა და შესრულების ანალიზის განყოფილების მთავარ სპეციალისტს შეარჩევს. სამინისტრო კონკურსში გამარჯვებულ პრეტენდენტებს სამთვიანი გამოსაცდელი ვადით აიყვანს.
აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროში დასაქმების მსურველებს სხვადასხვა ვაკანტურ თანამდებობაზე 1-2 ან სამწლიანი გამოცდილება მოეთხოვებათ.
საჯარო სამსახურში გამოცხადებულ კონკურსებში კონკურსის მონაწილეებს საქართველოს კონსტიტუციისა და სხვადასხვა სამართლებრივი აქტების, ასევე შესაბამისი კომპიუტერული პროგრამების ცოდნა მოეთხოვებათ. კონკურსანტებისგან ასევე ითხოვენ უმაღლესი განათლებისა და კვალიფიკაციის დამადასტურებელ დოკუმენტს; შრომის წიგნაკს (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) ან სამუშაო გამოცდილების დამადასტურებელ სხვა დოკუმენტებს.
სამეტაპიანი კონკურსის პირველი ეტაპი იქნება განცხადების გადარჩევა, მეორე ეტაპზე ჩატარდება ტესტირება, ხოლო მესამე ეტაპი ითვალისწინებს საკონკურსო-საატესტაციო კომისიასთან გასაუბრებას. სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში მითითებულია, რომ გასაუბრების პროცესი ჩაიწერება აუდიო და ვიდეოფორმატში.
ფინანსთა სამინისტროს მოთხოვნით, კონკურსში მონაწილეობის მსურველებმა, რომლებიც ზემოთ ჩამოთვლილ მოთხოვნებს აკმაყოფილებენ, კონკურსის გამოცხადებიდან 10 დღის ვადაში უნდა გაიარონ რეგისტრაცია და გააგზავნონ განცხადება საჯარო სამსახურის ბიუროს მიერ ადმინისტრირებულ ვებგვერდზე: https://www.hr.gov.ge
ელანა [სახელი პირობითია] 22 წლის არის. ის ბათუმში, ძალადობის მსხვერპლთა თავშესაფარში ცხოვრობს. ელენას 2 შვილი ჰყავს, უმცროსი ჯერ ორი წლისაც არ არის. სასამართლოს გადაწყვეტილებით შვილები დედასთან უნდა აღზრდილიყვნენ, მაგრამ ელენა ვერ ახერხებს ბავშვებთან ერთად ცხოვრებას.
„არ მინდოდა ჩემს შვილებს ენახათ, რომ მსხვერპლი ვარ, ამიტომ გადავწყვიტე ოჯახიდან წამოსვლა. ჩემი ქმრისთვის პრობლემა იყო ის, რომ არ უნდა მესწავლა, არ უნდა მემუშავა. ამის გამო გავხდი ფიზიკური, ფსიქოლოგიური და ეკონომიური ძალადობის მსხვერპლი“, – ყვება ელენა „ბათუმელებთან“.
ელენამ ეროვნული გამოცდები ჩააბარა. სწავლის პარალელურად კი სამსახურს ეძებს. სამ თვეში თავშესაფარში ყოფნის ვადაც ეწურება და, ალბათ, სტუდენტთა საერთო საცხოვრებელში გადავა.
ელენამ ეროვნული გამოცდები გათხოვებამდე ჩააბარა, მაგრამ ქმარმა სწავლის უფლება არ მისცა. ბავშვების წამოზრდის შემდეგ კი ისევ მოინდომა სწავლის გაგრძელება. ქმარმა ეს არ აპატია.
ელენა ამბობს, რომ თავშესაფარში მას კარგად ექცევიან.
გასულ წელს ელენას მსგავსად თბილისის, გორის, ქუთაისისა და ბათუმის თავშესაფარში 47 სრულწლოვანი და 67 არასრულწლოვანი ქალი ცხოვრობდა, ამათგან 65-ს სამედიცინო მომსახურება დასჭირდა, 89-ს – ფსიქოლოგიური დახმარება, ხოლო 31-ს – სამართლებრივი. საერთო ჯამში, თავშესაფრით 114-მა მსხვერპლმა ისარგებლა.
ამ წლის ზუსტი სტატისტიკა ჯერ არ აქვთ.
ადამიანთა ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების სახელმწიფო ფონდის ინფორმაციით, ბათუმის თავშესაფარი ერთდროულად 14-მდე ბენეფიციარს იღებს. აქ ერთი შშმ პირის მიღებაც შეუძლიათ.
“ბათუმელები“ ელენას გარდა კიდევ ერთ ადამიანს ესაუბრა, რომელიც თავშესაფარში გასულ წელს ცხოვრობდა. სარა (მისი სახელიც პირობითია) ამბობს, რომ თავშესაფარში პერსონალს აქვს კვალიფიკაციის პრობლემა: „ზოგჯერ ისე გიყურებენ… მიატოვე ოჯახი, ქმარი, შვილები. ეს ნიშნავს ღალატს, შესაძლოა ასე პირდაპირ არ გითხრან, მაგრამ გარემო ისეთია, დამნაშავედ გრძნობ თავს. თუ საჭმელი გაქვს და ღამის გასათევი, ვერ იგებენ, რატომ შეიძლება წამოხვიდე ქმრისგან, რომელიც ძალადობს შენზე“.
სარა ამბობს, რომ სახელმწიფომ მეტი უნდა გააკეთოს პერსონალის კვალიფიკაციის ასამაღლებლად: „ერთი მსხვერპლი ლგბტ თემის წარმომადგენელი იყო. თავშესაფარში თანამშრომლები ეუბნებოდნენ, რომ უნდა გამოსწორდეს, წესიერ გზას დაადგეს. სტრესია, როცა უყურებ, რომ თავშესაფარში, სადაც ისედაც ბევრი პრობლემით მიდიხარ, ავადმყოფი ჰგონიხარ“.
თავშესაფრის ბინადრებს ულუფას გრამობით აწვდიან, საღამოს 11 საათზე ყველა საწოლშია, გარეთ გასვლის დროს აღრიცხვის ჟურნალში იწერება ვინ სად მიდის. თავშესაფრის ადგილი მკაცრად გასაიდუმლოებულია, იყო შემთხვევა, როცა მსხვერპლის ადგილსამყოფელი ქმარმა გაიგო, ამის გამო ის სხვა ქალაქის თავშესაფარში გადაიყვანეს. თავშესაფარში დარჩენა მსხვერპლს 6 თვით შეუძლია.
სახალხო დამცველის მინოტორინგი თავშესაფრებში
სახელმწიფო თავშესაფრების მონიტორინგი პირველად წელს გამოქვეყნდა. მონიტორინგის დროს შემოწმდა თავშესაფარში მშობელთან ერთად მოთავსებული ბავშვების მდგომარეობა და მათი საჭიროებები. მონიტორინგი ჩატარდა ოთხ სახელმწიფო თავშესაფარში: თბილისში, გორში, ქუთაისსა და ბათუმში.
თავშესაფრების შინაგანაწესის თანახმად, ოჯახში ძალადობის მსხვერპლად მიიჩნევა პირი, რომელმაც განიცადა ფიზიკური, ფსიქოლოგიური, სექსუალური, ეკონომიკური ძალადობა ან იძულება და რომელსაც მსხვერპლის სტატუსი მიანიჭა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს შესაბამისმა სამსახურმა, სასამართლო ორგანომ (იგულისხმება დამცავი ან შემაკავებელი ორდერი), ან ოჯახში ძალადობის მსხვერპლის სტატუსის განმსაზღვრელმა ჯგუფმა. გამოკითხვის მიხედვით, თავშესაფარში მოთავსების ვადა არასაკმარისია მსხვერპლის სრულფასოვანი რეაბილიტაციისთვის. უმრავლესობას აქვს როგორც ფიზიკური, ასევე ძლიერი ფსიქოლოგიური ტრავმები, რომელთა მოშუშებასაც დრო სჭირდება. სახალხო დამცველის ცნობით, ქალების უმრავლესობას, ოჯახიდან წასვლისას თან ახლავთ მცირეწლოვანი შვილები, რომლებიც მხოლოდ დედის იმედად რჩებიან, სანამ მამას ალიმენტი არ დაეკისრება. პრაქტიკიდან გამომდინარე, ალიმენტების დაკისრებისა და ქონების გაყოფის ფაქტები მწირია, ამიტომაც მსხვერპლ ქალებს ხშირად საკუთარი ძალებით უწევთ ცხოვრების გაგრძელება.
მონიტორინგის შედეგად გამოიკვეთა თავშესაფრებში ბავშვთა კვების პრობლემა – თავშესაფრებში ხილისა და ბოსტნეულის მცირე ჩამონათვალია, ასევე არ არის თევზეული და აუცილებელი სხვა პროდუქტები. ერთ-ერთმა რესპონდენტმა განმარტა, რომ მის შვილს ვირუსული ინფექციის გამო ექიმმა გამოუწერა პრეპარატები, რომლებიც თავშესაფარში არსებული მედიკამენტების ნუსხაში არ შედიოდა.
პრეპარატის მიღება აუცილებელი იყო დაუყოვნებლივ, ბავშვს კი წამალი სამ დღეს ვერ მიეწოდა. მონიტორინგის ჯგუფის წევრების ინფორმაციით, თავშესაფრებში ასევე არ ჰყავთ ბავშვთა ფსიქოლოგი.
ანგარიშში წერია, რომ თავშესაფრები კეთილსაიმედოდაა მოწყობილი, ყველა მათგანში არის სისუფთავე და სითბო, ცხოვრებისათვის აუცილებელი პირობები. გათვალისწინებულია ბავშვთა საწოლები, დაცულია სანიტარული ნორმები. ასევე აუცილებელია რკინის კარი და 24-საათიანი დაცვა. რაც თავშესაფრებს აქვთ.
გარდა ამისა, საქართველოში ფუნქციონირებს ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა ორი თავშესაფარი: თბილისსა და ბათუმში. ისინი შესაბამისი სახელმწიფო ფონდის სტრუქტურული ერთეულებია და ბიუჯეტიდან ფინანსდება. ორგანიზაციის ცნობით, წელიწადში მათი დაფინანსება 6 მილიონზე მეტი ლარია. „იხარჯება იმდენი, რამდენიც საჭიროა“, – განუმარტეს “ბათუმელებს” ფონდში. „ბათუმელებმა“ ვერ მოახერხა იმის გარკვევა, კონკრეტულად რამდენი ადამიანი მუშაობს მსხვერპლების რეაბილიტაციაზე, ან რა თანხა დაიხარჯა ბენეფიციარებისთვის ერთ წელში. შეპირების მიუხედავად ბიუჯეტის დეტალური ხარჯთაღრიცხვა ფონდიდან არ მოგვაწოდეს.
სახალხო დამცველის მონიტორინგის ჯგუფის წევრების ცნობით, ამ დაწესებულებას თბილისში ერთდროულად 10 ბენეფიციარის მიღება შეუძლია, განსაკუთრებულ შემთხვევაში შეიძლება მათი რიცხვი გაიზარდოს. ბათუმშიც თავშესაფარში 10 სრულწლოვანი პირის მიღება არის შესაძლებელი. 2014-2015 წლის მონაცემებით, ორივე თავშესაფრის მომსახურებით გაცილებით მეტმა ოჯახში ძალადობის მსხვერპლმა ისარგებლა, ვიდრე ტრეფიკინგის. თბილისის თავშესაფარში ხშირად ხდება იძულებითი შრომის მსხვერპლების განთავსება. თუმცა, არიან სექსუალური ექსპლუატაციის მსხვერპლებიც, ხოლო ბათუმში თავშესაფარს მხოლოდ სექსუალური ტრეფიკინგის მსხვერპლები ითხოვენ.
ბათუმში განსაკუთრებით მაღალია სექსტრეფიკინგის შემთხვევები – ამ საკითხზე სახალხო დამცველი 2014 წლის საპარლამენტო ანგარიშშიც საუბრობდა: „თავშესაფრების ეზოები არ არის კეთილმოწყობილი, არ აქვს მაღალი ღობე ან დაცვის სხვა გარანტიები, რაც მცხოვრებ პირებს (განსაკუთრებით ბავშვებს) შესაძლებლობას მისცემდა ესარგებლათ ეზოთი. ტერიტორიის დაცვის საკითხი მნიშვნელოვანია იმ რისკებიდან გამომდინარე, რაც პირის მსხვერპლობის ისტორიას შეიძლება უკავშირდებოდეს“.
უჩა ნანუაშვილის შეფასებით, ხშირად ძალადობის მსხვერპლ ქალთა დასაცავად არ იყენებენ იმ მექანიზმებს, რაც კანონით არის გათვალისწინებული. მისი არაერთი რეკომენდაციის მიუხედავად, კვლავ ღიად რჩება სოციალურ მუშაკთა როლი ოჯახში ძალადობის ფაქტებზე რეაგირებისათვის. უჩა ნანუაშვილის შეფასებით, სამართალდამცავების ჩართულობა ყოველთვის არასაკმარისია. „ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონით, სოციალურ მუშაკთა პასუხისმგებლობის ძალაში შესვლის თარიღად 2015 წლის 1-ელი სექტემბერი განისაზღვრა. თუმცა, რესურსების სიმცირიდან გამომდინარე, საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო არ გეგმავს ძალადობის საკითხებზე სპეციალიზებული სოციალური მუშაკების დამატებას“.
არასამთავრობო ორგანიზაციები
საქართველოში ოთხი არასამთავრობო ორგანიზაცია მუშაობს ოჯახში ძალადობის მსხვერპლებთან. ზოგს აქვს თავშესაფარი, ზოგი სამართლებრივად ეხმარება მათ. ქალთა საკონსულტაციო ცენტრ „სახლის“ თბილისის წარმომადგენელი ნანა ხოშტარია პროფესიით ფსიქოლოგია. ის „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ მათ ორგანიზაციას აქვს კრიზისული ცენტრი, სადაც მსხვერპლს ათავსებენ 10-12 დღით. ეს ორგანიზაცია წელიწადში 20-25 მსხვერპლს იღებს. ნანა ხოშტარია ამბობს, რომ მსხვერპლებს ყველაზე მეტად თავშესაფრის პრობლემა აქვთ: „რომ დატოვოს ძალადობრივი ურთიერთობა, სჭირდება წასასვლელი. არის მსხვერპლი, ვისაც მშობლები იღებენ უკან, თუმცა უმეტესად არ აქვთ წასასვლელი“.
ბათუმში, ქუთაისის #7-ში, ორგანიზაცია „იდენტობას“ იურისტი გვანცა ლომაია მე-6 თვეა მუშაობს ოჯახში ძალადობის საკითხზე და უკვე 14 ქალს დაეხმარა სასამართლოში. დავები ეხებოდა მოძალადე მეუღლესთან განქორწინებას, ალიმენტის დაკისრებას, ქონების განაწილებას, ბავშვის მიკუთვნებას. იურისტი პერიოდულად ატარებს ტრენინგებს ოჯახში ძალადობის თემატიკაზე და ასევე, ზოგადად, ქალთა უფლებებზე.
საქართველოს იუსტიციის სამინისტრომ შეიმუშავა საკანონმდებლო ცვლილებათა პაკეტი, რომელიც ეროვნულ კანონმდებლობაში ქალთა უფლებების უკეთ რეალიზების ხელშეწობას ემსახურება, ცვლილებები და დამატებები შევიდა 17 კანონში, რაც პირველი აპრილიდან ამოქმედდება. ცვლილებებს დადებითად აფასებს იურისტი გვანაცა ლომაია: „თუმცა, მწვავე პრობლემად რჩება ის ფაქტი, რომ სახელმწიფოში არ ფუნქციონირებს არც ერთი კრიზისული ცენტრი. საქმე ის არის, რომ სახელმწიფო თავშესაფრები მხოლოდ იმ ქალებს ეხმარება, ვისაც მსხვერპლის სტატუსი აქვს. ხშირ შემთხვევაში, ქალებს არ სურთ ან ეშინიათ დაუკავშირდნენ საპატრულო პოლიციას, რომელმაც მათთვის სტატუსის მინიჭებაზე უნდა იზრუნოს. ამის ერთ-ერთი მიზეზი უნდობლობაა. პოლიციის მიმართ უნდობლობასაც რომ დავანებოთ თავი, სტატუსის მინიჭება დროში გაწელილი პროცესია, მსხვერპლი ქალები კი მყისიერ დახმარებას საჭიროებენ. სწორედ ამისთვისა აუცილებელი კრიზისული ცენტრების არსებობა, სადაც ისეთ ქალებს შეიფარებენ, რომლებსაც მსხვერპლის სტატუსი არ აქვთ“.
სასურველია კანდიდატს ჰქონდეს მუშაობის არანაკლებ ერთწლიანი გამოცდილება ინფორმაციული-ტექნოლოგიის სფეროში. ასევე კომპიუტერულ და პერიფერიულ მოწყობილობებთან, ოპერატიულ სისტემებთან (DOS/WINDOWS/LINUX/MACOS), ქსელურ მოწყობილობებთან (სერვერები, სვიჩები, მარშუტიზატორები, უსადენო კავშირის სისტემები), გრაფიკულ და საოფისე პროგრამებთან მუშაობის გამოცდილება.
კონკურსი ორ ეტაპად ჩატარდება – ჯერ გადაირჩევა აპლიკაციები, შემდეგ კი შერჩეულ აპლიკანტებთან მოხდება გასაუბრება.
კონკურსში მონაწილეობის მისაღებად კანდიდატებმა განაცხადი ელექტრონული ფორმით უნდა წარადგინონ საჯარო სამსახურის ბიუროს მიერ ადმინისტრირებულ ვებ გვერდზე. აპლიკაციის შევსების დროს “ჩემი რეზიუმე”-ს “დამატებითი დოკუმენტაციის” ბლოკში უნდა ატვირთონ და გააგზავნონ შემდეგი დოკუმენტაცია:
– უმაღლესი განათლებისა და კვალიფიკაციის დამადასტურებელი დოკუმენტების ასლები;
– ნამსახურობისა და სამსახურის სტაჟის დამადასტურებელი დოკუმენტის (შრომის წიგნაკი – არსებობის შემთხვევაში ან უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული ცნობა) ასლი.
– პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი.
კონკურსის პირველი ეტაპი გაიმართება 2015 წლის 30 ნოემბერს, მეორე ეტაპი – 2015 წლის 8 დეკემბერს. განცხადების წარდგენის ბოლო ვადაა 2015 წლის 26 ნოემბერი.
მაია, რამდენი პროცენტით არის გაზრდილი ავტოავარიების შემთხვევა ბოლო წლებში?
19-დან 25 წლამდე ახალგაზრდებში ნომერ პირველი მკვლელი არის ავტოავარიები მთელ მსოფლიოში და არც საქართველოში გვაქვს სახარბიელო მდგომარეობა. თუმცა, ევროპის ქვეყნებთან შედარებით, საქართველოში გაცილებით მძიმე სტატისტიკა გვაქვს. თუ ევროპის ქვეყნებში ასი ათას კაცზე 6 ადამიანი იღუპება ავტოსაგზაო შემთხვევით, საქართველოში ეს ციფრი გაორმაგებულია და 12-ს და უფრო მეტსაც აღწევს. მარტო გასული წლის მონაცემებით, დაიღუპა 514 ადამიანი და 8 536 დაშავდა. საქართველოსნაირი პატარა ქვეყნისთვის ეს ციფრი ძალიან მაღალია. მაშინ, როცა ამ ავტოკატასტროფების 95 პროცენტის თავიდან აცილება შესაძლებელია.
კონფერენციაზე იყო რომელიმე უწყების მხრიდან რაიმე ანალიზი წარმოდგენილი, თუ რა მიზეზით იმატა ავტოსაგზაო შემთხვევებმა?
ავტოსაგზაო შემთხვევა არის კომპლექსური საკითხი და, ბუნებრივია, კომპლექსურ გადაწყვეტას მოითხოვს. ერთი მხრივ, უნდა იყოს მოწესრიგებული ინფრასტრუქტურა, მეორე მხრივ, ადამიანების თვითშეგნება უნდა იყოს მაღალი. ამაში ჩვენს ორგანიზაციასაც შეაქვს თავისი წვლილი – საგანმანათლებლო კამპანიას ვეწევით. თუმცა, მნიშვნელოვანია, რომ ეს საკითხი სახელმწიფო პრიორიტეტად გამოცხადდეს, ისევე როგორც ბევრ განვითარებულ სახელმწიფოში. შს სამინისტროს, მერიის, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროების ერთობლივი ამოქმედებით ვითარება უნდა შეიცვალოს.
ერთობლივ ქმედებებში რას გულისხმობთ?
იგულისხმება ჯარიმები, რადგან როცა ავტომანქანა გაჩერებულია იქ, სადაც არ უნდა იყოს გაჩერებული, მათ შორის ტროტუარებზე, რომელიც ქვეითების სავალი ნაწილია, უნდა დაჯარიმდეს მძღოლი. ჯარიმებმა გაამართლა ღვედებთან დაკავშირებით და მეტ-ნაკლებად მოიხსნა ეს პრობლემა. რა თქმა უნდა, უკეთესია, რომ ადამიანი თვითშეგნებით იცავდეს წესებს, მაგრამ, რადგან ეს კულტურა საქართველოში არ არის, ჯარიმების დახმარებით უნდა მოწესრიგდეს. ინფრასტრუქტურისა და ტრანსპორტის საკითხების მოგვარებას რაც შეეხება, უნდა მოწესრიგდეს საზოგადოებრივი ტრანსპორტი, რომ ადამიანებისთვის კომფორტული იყოს გადაადგილება და აღარ იყოს გადატვირთული ქუჩები და გზები. აქედან დაიწყო ბევრმა მაღალგანვითარებულმა ქვეყანამ.
წინა წლებშიც სახელდებოდა იდენტური მიზეზები, ვთქვათ – ნასვამობა, გადაჭარბებული სიჩქარე, საგზაო წესების დარღვევა და ა.შ. ეს მიზეზები არ იცვლება. თქვენ ახსენეთ საგანმანათლებლო კამპანია, კონკრეტულად რაში გამოიხატება ეს და რა იქნება უფრო ეფექტური, რომ ადამიანები უფრო მეტად დაფიქრდნენ თავიანთ ქმედებაზე?
ნასვამობასთან დაკავშირებით 2011 წლიდან გვქონდა კამპანია „საჭესთან ფხიზლად! ამ კამპანიის ერთი კომპონენტი იყო საგანმანათლებლო აქციები – თბილისისა და რვა რეგიონის სკოლებში გვქონდა საინფორმაციო შეხვედრები და სემინარები. მეორე კომპონენტი იყო ამ საკითხის ადვოკატირება და შეიცვალა კანონმდებლობა – 2014 წლიდან მოქმედებს მართვის მოწმობების ჩამორთმევა და მცირედი ცვლილებები არის ამ მიმართულებით.
ბევრ ქვეყანაში მიმართავენ სხვადასხვა ტიპის კამპანიას, ბანერები, ვიდეორგოლები და ა.შ. რა უფრო იმოქმედებს ქართველ მძღოლებზე და ხომ არ აპირებთ სამომავლოდ რაიმე ახალი კამპანიის წარმოებას ამ მიმართულებით?
ჩვენს ვებგვერდზე ბევრი ინფორმაციაა სიჩქარეზე, ნასვამობასა თუ სხვა მიზეზებზე, ჩვენი კამპანიის ფარგლებში ბანერებიც გვქონდა ქუჩებში განთავსებული. ამ ეტაპზე ვაგრძელებთ საგანმანათლებლო მუშაობას ახალგაზრდებში, მეორე მხრივ, სატელევიზიო რგოლებსა და ადვოკატორებაზე ვმუშაობთ. გვაქვს პროექტი ქვეითებთან დაკავშირებით, რომელიც უახლოეს დღეებში დაიწყება. მომავალი წლის მარტის ბოლოსკენ გვაქვს დაგეგმილი სხვადასხვა აქტივობა.
ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა დღის აღნიშვნის ღონისძიებას თითქმის ყველა პასუხისმგებელი ორგანოს წარმომადგენელი ესწრებოდა. ჩვენ ვისაუბრეთ იმაზე, რომ აქტიურობის დროა და უნდა ვიმუშავოთ ერთობლივად.
საკრებულოს სხდომაზე გადაწყდა, რომ ბიუჯეტის პროექტთან დაკავშირებით კომისიებმა და ფრაქციებმა შენიშვნები 24 ნოემბრამდე უნდა წარადგინონ, წინააღმდეგ შემთხვევაში ადგილობრივი თვითმართველობა დეპუტატების შენიშვნებს არ გაითვალისწინებს.
„რიგგარეშე სხდომაზე მხოლოდ ერთი – ქედის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ადგილობრივი ბიუჯეტის საჯარო ადმინისტრაციულ წარმოების საკითხი განვიხილეთ, ბიუჯეტთან დაკავშირებით თუ რაიმე სახის შენიშვნები იქნება ფრაქციამ, ან კომისიამ 24 ნოემბერს დღის 3 საათამდე უნდა შემოიტანოს, არსებული შენიშვნები გამგეობას 5 დეკემბერს გადაეცემა, გამგეობამ ბიუჯეტის საბოლოო ვარიანტი 10 დეკემბერს უნდა მოგვაწოდოს, 24 დეკემბერს კი ადგილობრივი ბიუჯეტი დამტკიცდება“ – აცხადებს ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე ამირან ცინცაძე.
წიგნის მაღაზია სხვადასხვა გამომცემლობების მიერ გამოცემული უახლესი მხატვრული და საბავშვო ლიტერატურის ფართო არჩევანს გთავაზობთ. მაღაზია ლუდის ქარხნის დასახლებაში, გენერალ ასლან აბაშიძის ქუჩის 5 ნომერში მდებარეობს [ფიროსმანის ქუჩის ბოლო]. ღიაა ყოველდღე, დილის 11 საათიდან საღამოს 7 საათამდე.
სატენდერო დოკუმენტების თანახმად, სედანის ტიპის ავტომობილი უნდა იყოს ახალი, 2014 – 2015 წლებში გამოშვებული, ექსპლუატაციში არ მყოფი, განბაჟებული, ფერი შეთანხმებით.
პრეტენდენტი უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ მოთხოვნებს: გააჩნდეს ბაზარზე საქმიანობის მინიმუმ 2-წლიანი გამოცდილება; გააჩნდეს არანაკლებ ერთი სერვისცენტრი ბათუმში ან ქობულეთში, სადაც უნდა განხორციელდეს თანმდევი საგარანტიო პირობების ფარგლებში გეგმიური ფასიანი მომსახურება.
ტენდერში გამარჯვებული მიმწოდებლის მიერ ავტოტრანსპორტის მიწოდება უნდა განხორციელდეს ხელშეკრულების გაფორმებიდან 10 სამუშაო დღის განმავლობაში.
ტენდერში წინადადებების მიღება 20 ნოემბერს დასრულდება.
ქალბატონო ია, როგორც ვიცით, ფასილიტატორებს სკოლა სამი წლით ირჩევს და მათი ძირითადი მოვალეობა თავიანთი კოლეგების პროფესიულ განვითარებაზე მუდმივი ზრუნვაა. კონკრეტულად რაში გამოიხატება ეს მზრუნველობა?
შეიქმნა ისეთი შთაბეჭდილება, თითქოს ფასილიტატორი არის ჟანდარმი, რომელიც ამოწმებს და სჯის მასწავლებელს. რაღაც შიშის ფაქტორი წარმოიშვა, რაც აბსოლუტურად არასწორია. სიტყვა „ფასილიტატორი“ დამხმარეს ნიშნავს და მისი პირდაპირი მოვალეობაც ეგ არის, დაეხმაროს მასწავლებელს მანამ, ვიდრე არ შეძლებს ნორმალური, მუშა გაკვეთილის ჩატარებას მისი სამივე ფაზით, იქნება ეს მოტივაციიდან, გამოწვევებიდან დაწყებული, რეფლექციით დამთავრებული.
სამი წლის განმავლობაში მასწავლებელი ატარებს ორ სამოდელო ვიდეოგაკვეთილს. შეფასება ხდება ერთობლივად, შეფასების ჯგუფის მიერ და ეს არის წინგადადგმული ნაბიჯი, თუნდაც იმისთვის, რომ გაჩნდეს კრიტიკული აზრი, მსჯელობა სკოლებში და პედაგოგებმა შეძლონ თანამშრომლობა.
რას უფასებთ პედაგოგს?
კრიტერიუმები არის ბევრი და გამჭვირვალე, მრავალმხრივად ხდება შეფასება – არის თუ არა გაკვეთილში ყველა ფაზა გამოყენებული, ჩართულობა, თანმიმდევრობა, იყენებს თუ არა პედაგოგი თვალსაჩინოებას, როგორ კომუნიკაციას ამყარებს ბავშვებთან, აქვს თუ არა უკუკავშირი, ინტერაქტივი, მეტყველება როგორი აქვს და ა.შ. უკუკავშირი მნიშვნელოვანია, რადგან ასე ვხვდებით, გაიგო თუ არა მოსწავლემ გაკვეთილი. თუ მასწავლებელი ჩათვლის, რომ სამოდელო გაკვეთილი არ შედგა, მას უფლება აქვს, მეორედ ჩაატაროს.
ფასილიტატორი მუდმივად უნდა თანამშრომლობდეს მასწავლებელთან, ის არის მისი კრიტიკული მეგობარი, რომელიც უზიარებს გამოცდილებას, თვითშესაფების კითხვარის შევსების პროცესში ეხმარება ყველა იმ საჭიროებების გამოვლენასა და ინდივიდუალური სამუშაო გეგმის შემუშავებაში, რაც პედაგოგს მისი სამომავლო განვითარებისთვის სჭირდება.
როცა რამდენიმე ფასილიტატორია სკოლაში, რა ნიშნით უნდა განისაზღვროს, ვინ რომელ პედაგოგთან იმუშავებს?
მე ვარ ფილოლოგი, ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი და ჩემი ზედამხედველობის ქვეშ 22 პედაგოგია. მათ შორის არიან ფილოლოგები, ისტორია-გეოგრაფიისა და დაწყებითის მასწავლებლები, რომლებიც ქართულს ატარებენ. ფიზიკის მასწავლებელიც გვყავს ფასილიტატორი და მისი ზედამხედველობის ქვეშ მოხვდნენ მათემატიკოსები და საბუნებისმეტყველო საგნების პედაგოგები, ერთი ფასილიტატორიც უცხო ენის კათედრიდან არის არჩეული. ასე, რომ სპეციფიკა მაინც გათვალისწინებულია. თუმცა, საგნობრივი ჯგუფის წევრი მაინც ესწრება შეფასებით გაკვეთილებს.
იყო საუბარი იმაზე, რომ შესაძლებელია ფასილიტატორები გარკვეული წნეხის ქვეშ მოექცნენ კოლეგების მხრიდან ან თვალი დახუჭონ კოლეგის პროფესიულ ნაკლოვანებებზე პიროვნული ურთიერთობებიდან გამომდინარე, რამდენად რეალურია ეს მოსაზრება?
ასე რომ არ მოხდეს, სქემაში ეს ნიუანსიც გათვალისწინებულია. თუ კოლეგებს შორის პრობლემური ურთიერთობა არსებობს, ფასილიტატორს შეუძლია დაწეროს განაცხადი და აცილება გააკეთოს. რაც შეეხება კეთილგანწყობას, მე ყველა ჩემი კოლეგის მიმართ კეთილგანწყობილი ვარ. სწორედ ამიტომ შედის შეფასების ჯგუფში არა ერთი, არამედ რამდენიმე ადამიანი, მათ შორის დირექტორი. თუ შეფასებაში არ დამეთანხმებიან და აზრი გაიყოფა, იქნება მსჯელობა და ფაქტის განმეორების შემთხვევაში, გადაწყვეტილებას დირექტორი მიიღებს.
ფასილიტატორის შერჩევის კრიტერიუმებში წერია, რომ მას უნდა ჰქონდეს ანალიტიკური აზროვნების უნარი. რა ფორმით შემოწმდა ეს უნარი, რაიმე ტესტი გაიარეთ ფასილიტატორებმა? ისიც მსმენია, რომ ზოგიერთი მხოლოდ იმიტომ აირჩიეს ფასილიტატორად, რომ კომპიუტერთან მუშაობა იცის.
სკოლამ აირჩია ის პედაგოგები, რომლებიც ჩათვალა ამ სამუშაოს შემძლედ და მნიშვნელოვნად ასეთ საკითხში. თუკი სკოლამ მარტო იმიტომ აირჩია ფასილიტატორი, რომ კომპიუტერი იცის, გამოდის ამ სკოლას სხვა მოთხოვნები არ აქვს. იმ სკოლასაც და იმ ფასილიტატორსაც ბევრი სამუშაო ექნებათ თავიანთ თავზე. მე პედაგოგს არ შევუვსებ თვითშეფასების კითხვარს. ჩვენ 21-ე საუკუნეზე ვსაუბრობთ. პედაგოგმა უნდა დაიდოს კომპიუტერი და იმეცადინოს კლავიატურაზე. მხოლოდ ეს მოეთხოვება ტექნიკურად.
გარდა 22 მასწავლებლის პროფესიული განვითარებისა, თქვენ საკუთარ განვითარებაზე ზრუნვაც გიწევთ, რომ შეინარჩუნოთ ან მიიღოთ ახალი სტატუსი. როგორც ფასილიტატორი კი, მხოლოდ სამ ქულას აიღებთ. გარდა ამისა, მუშაობთ კერძო სკოლაშიც და დამატებით ამზადებთ მოსწავლეებს. ეს საკმაოდ დაძაბული რეჟიმია, როგორ აპირებთ ასეთ რუტინას გაუმკლავდეთ?
რთულია, მაგრამ მგლის შიშით ცხვარი ვის გაუწყვეტია. ბუნებრივია, მეც მომიწევს სამოდელო გაკვეთილების ჩატარება და კარიერულ ზრდაზე მუშაობა. მენტორის სტატუსის მისაღებად დოქტორანტურაშიც უნდა ჩავაბარო. თუ არ ვითარდები, აღარ ხარ საჭირო, ამიტომ იძულებული ვარ, ვარეგულირო რეჟიმი. მე მიყვარს ჩემი სპეციალობა და ეს ჩემთვის საკმარისი მოტივაციაა.
როგორ ფიქრობთ, თუ პროფესიული განვითარების სქემას თავს გაართმევენ პედაგოგები, რამდენ ხანში აისახება ეს სკოლებში?
როცა მოსწავლის ცოდნა ეროვნული სასწავლო გეგმით დადგენილ ყველა ინდიკატორს უპასუხებს, ეს იქნება ჩვენი შრომის შედეგი. რეალურად, შედეგი დაახლოებით ხუთ წელიწადში უნდა აისახოს.
საზოგადოება რომ არ შევიყვანოთ შეცდომაში, ეს ფაქტი თავიდან ბოლომდე უნდა გავიაროთ. ძიძა, რომელიც ბავშვზე ძალადობდა, სამსახურიდან გათავისუფლებულია. ამას მნიშვნელობა არ აქვს, პირადი განცხადების საფუძველზე წავიდა, თუ ისე. თუ არ დაწერდა განცხადებას, მაშინ იქნებოდა ბრძანება.
მეორე – დისციპლინარული კომისია სწავლობს იმავე ჯგუფის აღმზრდელების პასუხისმგებლობასაც, ანუ ვინც დაუშვა ეს ფაქტი და, ალბათ, მათ მიმართაც მიღებული იქნება ხისტი გადაწყვეტილება, კანონის შესაბამისად. მე არ მაქვს უფლება, სანამ დისციპლინარული კომისიის დასკვნა არ გაჟღერდება, ხმამაღლა ვთქვა ეს, მაგრამ დამერწმუნეთ, რომ გადაწყვეტილება იქნება ხისტი და კანონთან შესაბამისი.
რაც შეეხება ნათია ცინცაძეს, ის 3 წუთის განმავლობაში ჩუმად იღებდა ბავშვზე ზეწოლას, მაშინ, როდესაც მისი ვალდებულება იყო ბავშვს მიშველებოდა. მაგრამ მარტო ეს არ არის მისი გათავისუფლების მიზეზი. ერთადერთი შენიშვნა ქალაქის მერის მხრიდან იყო ის, რომ თქვენ ქალბატონო ნათია, როგორც ბაღის აღმზრდელს (მართალია იმ ჯგუფის არა, სადაც ეს ფაქტი მოხდა, არამედ სხვა ჯგუფის), როგორც დედას, რა გულმა მოგითმინათ, რომ იქ ბავშვს ეჩხუბებოდნენ და ამას იღებდით და რატომ ბავშვს არ მიეშველეთო? მეც გამიჩნდა ეს გრძნობა.
თქვენ წერთ, რომ გია ერმაკოვმა მითხრა, რატომ არ გალახეო [ძიძა]. არადა, გია ერმაკოვმა მისცა შენიშვნა, რა გულმა მოგითმინა, რომ იღებდი და ბავშვს არ მიეშველეო.
თუკი ხისტი გადაწყვეტილება იქნება მიღებული ქალბატონ ნათიას მიმართ (მე აქ ეთიკური ნორმების დარღვევაზე არ ვლაპარაკობ, მიუხედავად იმისა, რომ შემიძლია გაჩვენოთ ბავშვის დედის განცხადება, რომელიც მის გათავისუფლებას ითხოვს), ეს იმიტომ, რომ სხვა პრეტენზია გვაქვს ჩვენ ქალბატონ ნათიასთან: 10 დღის განმავლობაში ამ საბავშვო ბაღში ორჯერ იქნა პატრული გამოძახებული, მე მგონი ეს სამარცხვინოა და შემაშფოთებელი. ორშაბათს პატრული იმიტომ იყო გამოძახებული, რომ ქალბატონი ნათია არ უშვებდა ბაღის გამგეს და ასევე თანამშრომლებს შენობაში. ჩაშლილი იქნა სასწავლო პროცესი. რა უფლება აქვს აღმზრდელს, ასე მოიქცეს.
ბავშვზე ძალადობის ფაქტი მოხდა პარასკევს. იმავე დღეს ბაღში მოხდა კიდევ ერთი ფიზიკური შეხლა-შემოხლა, ქალბატონ ნათიასა და მეთოდისტს შორის, სულ სხვა თემაზე. მთელი კვირის განმავლობაში ჩვენთან მოდიოდა ინფორმაცია, რომ ქალბატონი ნათია აკეთებს რაღაცა დესტრუქციულ ქმედებებს, დემარშებს. ხელს უშლის აღმზრდელობით პროცესის მსვლელობას. მთავარი უბედრურება ეს არის და ამაზე მუშაობს დისციპლინარული კომისია.
თქვენ ამბობთ, რომ ამ საქმის წარმოება დისციპლინარულ კომისიას ჯერ არ დაუსრულებია?
არ დაუსრულებია. უახლოეს დღეებში დაწერს კომისია დასკვნას და ხისტ გადაწყვეტილებას მივიღებთ. ეს არის მერიის პოზიცია. იმავე დღეს, როცა ფაქტი მოხდა, გია ერმაკოვმა [ბათუმის მერი] მთელი მასალები, მიუხედავად იმისა, რომ საღამო იყო, გადააგზავნა შს სამინისტროში.
სხვა ფაქტებსაც იკვლევს კომისია?
კი, დისციპლინარული კომისია სწავლობს მაგას. გამათავისუფლეს სამსახურიდანო იძახის, ვინ გაუჟღერა მაგას, რომ გაათავისუფლეს სამსახურიდან?
მე, მაგალითად, გიორგი სურმანიძემ [ბაღების გაერთიანების იურისტი] მითხრა, რომ ნათია ცინცაძე ნამდვილად გათავისუფლებულია სამსახურიდან და რომ დისციპლინურმა კომისიამ დაწერა კიდეც ამაზე თავისი დასკვნა.
დასკვნა შეიძლება დაწერილია, მაგრამ მუშავდება. მეც მინდა გავეცნო ამ დასკვნას, სანამ მივიღებთ გადაწყვეტილებას.
ანუ გინდათ თქვათ, რომ ნათია ცინცაძე ჯერ გათავისუფლებული არ არის სამსახურიდან?
მე როგორც ბაღების გაერთიანების კურატორი, მთელი პასუხისმგელობით ვაცხადებ, რომ ბრძანება ჯერ დაწერილი არ არის. დასკვნა არსებობს, სადაც იკვეთება ძალიან ცუდი გარემოებები. უფრო მეტს გეტყვით, პირადად გახლდით მე-6 ბაღში და საკუთარი თვალით ვნახე, როგორ არ უშვებდა ნათია ცინცაძე თანამშრომლებს საბავშვო ბაღში. ამაზე უფროსი აღმზრდელის ირინა სურგულაძისა და მუსიკის მასწავლებლის მაია ფირცხალაიშვილის მოხსენებითი ბარათია შემოსული.
ეს პიროვნება მუდმივად ქმნის კონფლიქტს საბავშვო ბაღში, რაც აღმზრდელობით პროცესს უშლის ხელს.
მასალებით, რასაც თქვენ სწავლობთ, რა დგინდება, რომ მთელ პროცესს მარტო ერთი პირი, ნათია ცინცაძე უშლის ხელს?
ვსწავლობთ საკითხს იმ ჯგუფის აღმზრდელების მიმართაც, ვის ჯგუფშიც მოხდა ბავშვზე ძალადობა. ვნახოთ, გათავისუფლება იქნება თუ სასტიკ საყვედურს მიიღებენ. დამერწმუნეთ, კანონის დაცვით მივიღებთ გადაწყვეტილებას.
ახლა როგორი ვითარებაა ბაღში, ისევ დაძაბულ გარემოში უხდებათ ბავშვებს ყოფნა?
ახლა ქალბატონი ნათია საავადმყოფოს ფურცელზეა და ბაღიც სკანდალების გარეშე ცხოვრობს, სიწყნარეა.
შსს-ს აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის ქობულეთის რაიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა, ჩატარებული საგამოძიებო ღონისძიებების შედეგად, 1966 წელს დაბადებული ზაზა ა. სახანძრო უსაფრთხოების წესის დარღვევის ბრალდებით თბილისში დააკავეს.
2015 წლის 10 მაისს, გამთენიისას, ქობულეთში, აღმაშენებლის ქუჩაზე მდებარე, ზაზა ა-ს. კუთვნილ, ე.წ. „ხასანას“ სასტუმროში ხანძარი გაჩნდა. ამ დროს სასტუმროში იმყოფებოდნენ რუსთავის ქორეოგრაფიული ანსამბლ „სიხარული-2“-ის წევრები, მათ შორის, არასრულწლოვნები, რომელთაგანაც სამი ადგილზე დაიღუპა. ქობულეთის რაიონული პოლიციის თანამშრომლებმა და მაშველებმა ალმოდებული შენობიდან 45 ადამიანი, მათ შორის 30 მოზარდი, გამოიყვანეს. საგამოძიებო მოქმედებების ფარგლებში დაინიშნა სხვადასხვა სახის კომპლექსური ექსპერტიზა. საინჟინრო ექსპერტიზის შედეგად დადგინდა, რომ აღნიშნულ სასტუმროში დარღვეული იყო სამშენებლო ნორმები და წესები, ხოლო სახანძრო-ტექნიკური ექსპერტიზის შედეგად დადგინდა, რომ ხანძრის გაჩენა დაკავშირებული იყო ელექტროტექნიკურ გაუმართაობასთან. აღსანიშნავია, რომ ცეცხლის კერა იყო იმ ოთახში, სადაც გარდაცვლილი მოზარდები იმყოფებდნენ.
გამოძიება სახანძრო უსაფრთხოების წესის დარღვევის ფაქტზე მიმდინარეობს, რამაც ორი ან მეტი ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა გამოიწვია (საქართველოს სსკ-ის 243-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, რაც 5-დან 8 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს).
<!** Image 1 align="middle" alt="სასტუმრო ქობულეთში ხანძრის შემდეგ" sub="სასტუმრო ქობულეთში ხანძრის შემდეგ" width="600" height="1944" >
რაიონული ორგანიზაციის თავმჯდომარის თანამდებობის დასაკავებლად პარტიამ ქედაში მოქმედი საკრებულოს თავმჯდომარის ამირან ცინცაძის, ხოლო შუახევში ნოდარ ქარცივაძის კანდიდატურა დაასახელა. პარტიის მიერ წარდგენილი კანდიდატები დელეგატებმა ერთხმად აირჩიეს.
ქედის საკრებულოს თავმჯდომარე და „ქართული ოცნება დემოკრატიული საქართველოს“ რაიონული ორგანიზაციის თავმჯდომარე, ამირან ცინცაძე აცხადებს, რომ მან ხმათა სრული რაოდენობა მიიღო და დასძენს, რომ პარტიის სამოქმედო გეგმა, პირველ ეტაპზე, პარტიული ოფისის გაძლიერებაა.
„140 დელეგატიდან პარტიულ ყრილობას ქედაში 101 დელეგატი ესწრებოდა. ყველამ დამიჭირა მხარი, ჩვენი სამოქმედო გეგმა, პირველ ეტაპზე, პარტიული ოფისის გაძლიერებაა და, რაც მთავარია, წინასწარ ვიცი, რომ 2016 წლის არჩევნებში ტრიუმფალურად გავიმარჯვებთ“, – აცხადებს ამირან ცინცაძე.
ნოდარ ქარცივაძე ამბობს, რომ პარტიული მუშაობა საკრებულოს საქმიანობაში ხელს არ შეუშლის.
„102 დელეგატიდან 95 გამოცხადდა და აბსოლუტური უმრავლესობის მხარდაჭერა მივიღე. პარტიამ შუახევში მხოლოდ ჩემი კანდიდატურა წარადგინა, სხვა კანდიდატურა არ დასახელებულა. რაც შეეხება მუშაობას, საკრებულოს თავმჯდომარის საქმიანობაში ხელს არ შემიშლის, ვიყავი როგორც პარტიული ორგანიზაციის თავმჯდომარე, ასევე საკრებულოს თავმჯდომარე და მშვენივრად ვასრულებდი ჩემს მოვალეობას. აქვე აღსანიშნავია ისიც, რომ ძირითადი საკითხების გამშუქებელი და შემსრულებელი აღმასრულებელი მდივანია“, – აცხადებს ნოდარ ქარცივაძე.
პარტიულ ყრილობას აჭარის მაღალმთიანეთში ის საჯარო მოხელეებიც ესწრებოდნენ, რომლებიც პარტიის წევრები და დელეგატები არიან. ახალარჩეული ორგანიზაციის თავმჯდომარეები აცხადებენ, რომ ის საჯარო მოხელეები, რომლებიც პარტიულ ყრილობას ესწრებოდნენ, ერთდღიან შვებულებაში იყვნენ გასული და კანონი არ დაურღვევიათ.
„მეც გავედი ერთდღიან შვებულებაში, საკრებულოს კომისიის ოთხი წევრიც და ის საჯარო მოხელეებიც, ვინც პარტიულ ყრილობას ესწრებოდა“, – აცხადებს ნოდარ ქარცივაძე.
დღეს პარტიული ყრილობა გაიმართა ქობულეთის მუნიციპალიტეტშიც. ქობულეთშიც, ისე როგორც სხვა მუნიციპალიტეტებში, რაიონული ორგანიზაციის თავმჯდომარე არ შეცვლილა და კვლავაც ქობულეთის საკრებულოს თავმჯდომარე სულხან ოქროპირიძე იქნება.
პარტიულ ყრილობას ქედაში, შუახევსა და ქობულეთში პარტიის აღმასრულებელი მდივანი კახი კალაძე და აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე არჩილ ხაბაძე ესწრებოდნენ.
„ხიმშიაშვილის ადმინისტრაციულ ერთეულში თანამედროვე ტიპის სასმელი წყლის ონკანების მონტაჟი მიმდინარეობს. ამ ტერიტორიაზე 48 ერთეული წყლის ონკანი დამონტაჟდება. სამუშაოებს ტენდერში გამარჯვებული კომპანია შპს ,,გეოლოდი“ ასრულებს. ქალაქის ბიუჯეტიდან პროექტისთვის 31 ათას 104 ლარი გამოიყო“, – წერია მერიის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.
მერიაში მიაჩნიათ, რომ ახალი ონკანები ჩაენაცვლება ქალაქის ცენტრში არსებულ უსახურ წყლის ონკანებს.
საქართველოში საგანმანათლებლო დაწესებულებებში სპეციალური საჭიროებების მქონე პირთა ხელშემწყობი პროგრამები მოქმედებს, რაც საგანმანათლებლო დაწესებულებების სივრცის შესაბამისად მოწყობასა და სტანდარტთან მიახლოვებას გულისხმობს.
საგანმანათლებლო პროგრამით განათლებას ხულოს მუნიციპალიტეტში სპეციალური საჭიროების მქონე 36 ბავშვი იღებს, აქედან 8 ბავშვი „შინ სწავლების“ პროგრამაშია ჩართული – პედაგოგი მათ ოჯახებში ასწავლის. რვა ბავშვიდან ოთხი ეტლით მოსარგებლეა. ხულოს რესურსცენტრის მთავარი სპეციალისტი ნათია ჯოყილაძე აბობს, რომ ეტლით მოსარგებლე მოსწავლეების ჯანმრთელობის მდგომარეობა მძიმეა, ამიტომ ისინი `შინ სწავლების~ პროგრამაში არიან ჩართული და სკოლაში არ დადიან.
ხულოს საჯარო სკოლებს არც პანდუსები აქვთ და არც სპეციალური ოთახები, სადაც ბავშვებს პროგრამის მიხედვით დამატებითი აქტივობა უნდა ჩაუტარდეს.
„ეტლით მოსარგებლე ბავშვები ქედლების, ღურტის, დაბა ქედისა და ტუნაძეების საჯარო სკოლის მოსწავლეები არიან. 36 მოსწავლეს 17 პედაგოგი ასწავლის ხულოში. პანდუსები და სპეციალური ოთახები სკოლებში არ არის, თუ იქნება ისეთი საკლასო ოთახები, როგორც განვითარებულ ქვეყნებშია, კარგი იქნება“, – ამბობს ნათია ჯოყილაძე.
ხულოს მუნიციპალიტეტისგან განსხვავებით, როგორც შუახევის რესურსცენტრის უფროსი ედუარდ გოგრაჭაძე გვიხსნის, შედარებით უკეთესი გარემოა სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვებისთვის. მისი თქმით, სპეციალიზებული საკლასო ოთახები აქ რიგ სკოლებში არის და ბავშვებს დამატებითი აქტივობაც უტარდებათ.
„10 სკოლაში სპეციალური საჭიროების მქონე 14 მოსწავლე გვყავს, მათ 10 პედაგოგი ასწავლის. ყველა ბავშვი დადის სკოლაში და ისე იღებენ განათლებას. რაც შეეხება ეტლით მოსარგებლეებს, სოფელ ნიგაზეულის, უჩამბისა და გომარდულის სკოლებში ასეთი თითო მოსწავლე გვყავს – ისინი „შინ სწავლების“ პროგრამაში არიან ჩართული. პედაგოგი მათ სახლში ასწავლის, მაგრამ არის დღეები, როდესაც ბავშვები სკოლაში მოჰყავთ, ტრანსპორტი ემსახურება, რომ მოსწავლეებთან ინტეგრაცია მოხდეს. რაც შეეხება პანდუსებს, ამ სამი სკოლიდან პანდუსი მხოლოდ გომარდულში არ არის. სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვების უმრავლესობა დაწყებით და საბაზო საფეხურზე სწავლობს. ამირან მამალაძის სახელობის ბარათაულის საჯარო სკოლაში ოთხი მოსწავლე გვყავს, გომარდულში ორი და დანარჩენში – თითო. რაც შეეხება პედაგოგს, ათივე სკოლაში შესაბამისი პედაგოგი გვყავს, პროგრამულად ჯგუფში შვიდ ბავშვამდე გათვალისწინებულია ერთი სპეცპედაგოგი. შვიდ ბავშვზე მეტი არც ერთ სკოლაში არ გვყავს და პედაგოგების რაოდენობა სრულიად საკმარისია“, – ამბობს ედუარდ გოგრაჭაძე.
რესურსცენტრის უფროსი იმედოვნებს, რომ პანდუსები და სპეციალური საკლასო ოთახები სამომავლოდ ყველა სკოლაში მოეწყობა.
„ყველა სკოლაში იგეგმება პანდუსების მოწყობა, გარდა პანდუსებისა, ის სკოლები, რომლებსაც არ აქვთ სპეციალური საკლასო ოთახები, ინდივიდუალურად გეგმავენ სამომავლოდ გაკეთებას“, – ამბობს ედუარდ გოგრაჭაძე.
კითხვაზე, რამდენად ადაპტირებული გარემოა შექმნილი სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვებისთვის ქედაში? – ქედის რესურსცენტრის უფროსი დურმიშხან შავიშვილი ამბობს, რომ ქედაში სკოლების დიდ ნაწილს პანდუსები აქვს, თუმცა ეტლით მოსარგებლისთვის შიდა სართულებში გადაადგილების პრობლემა ისევ რჩება.
„სკოლების დიდი ნაწილი კომუნისტების დროს არის აშენებული, იმ დროს კი პანდუსები არ კეთდებოდა. სკოლებში, რომლებიც ახლა შენდება, თითქმის ყველგან ეწყობა პანდუსი. მაქსიმალურად ვცდილობთ ყველაფერი გაკეთდეს“, – ამბობს დურმიშხან შავიშვილი.
საქართველოს განათლების სამინისტროს მულტიდისციპლინური გუნდის წევრი ციალა ტუღუში ამბობს, რომ სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე ბავშვისთვის საგანმანათლებლო დაწესებულება იმის მიხედვით უნდა მოეწყოს, რა საჭიროებაც კონკრეტულ მოსწავლეს აქვს:
„სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების ბავშვებისთვის ინდივიდუალური სასწავლო გეგმა კეთდება, სასწავლო გეგმას სპეცპედაგოგი ადგენს ბავშვის საჭიროებიდან გამომდინარე, ეს ძალიან მოქნილი სისტემაა. რაც შეეხება იმას, თუ როგორ უნდა მოეწყოს საგანმანათლებლო დაწესებულება, ეს სასწავლო გეგმაში გაწერილი არ არის, თუმცა შეიძლება გაწერილი იყოს თუ რა დამხმარე საშუალება უნდა გამოიყენოს პედაგოგმა სწავლების პროცესში. ადაპტირებულ გარემოში მხოლოდ პანდუსი არ მოიაზრება – სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვებისთვის ინდივიდუალური საჭირო გარემოს შექმნა იგულისხმება. მაგალითად, მოაჯირები, ხმის გამაძლიერებელი, კარგი განათება, მერხებს შორის დაშორება. სკოლამ უნდა იფიქროს პირველ რიგში მას რა სჭირდება, რადგან ყველა სკოლას სხვადასხვა საჭიროების მქონე მოსწავლე ეყოლება. გარემოც ამის მიხედვით უნდა მოაწყოს“.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე (შშმ) პირთა რაოდენობა დედამიწის მოსახლეობის თითქმის 10%-ს შეადგენს, აქედან 120 მილიონი ბავშვი და მოზარდია. ოფიციალური მონაცემებით, საქართველოში დღეს 200 000-მდე შშმ პირია, არაოფიციალურით კი – დაახლოებით ორჯერ მეტი.
სწორედ ეს ჩანაწერები ამტკიცებს, რომ ოსმალეთის იმპერიის კანონები, მის განაპირა რეგიონში – აჭარაში, დიდად არ მოქმედებდა. მაგრამ შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ეს ამბავი (გარდა გადასახადებისა), იმპერიის გულში მაინცადამაინც არც აწუხებდათ, აქ მცხოვრებლებს კი მით უფრო. სამეზობლო დავა, ცოლის მიერ ქმრის ღალატი, ოჯახის გაყოფა თუ სხვა პრობლემები ჩვეულებათა სამართლით განიხილებოდა.
აი, რას წერდა გაზეთი „დროება“ 1876 წელს:
„მმართებლობის წევრებს ხალხის შინაურს ცხოვრებაზე არავითარი გავლენა არა აქვს… მმართებლობისაგან დანიშნული ყადი და ხალხისაგან ამორჩეული მეჯლიშები მხოლოდ მსაჯულები არიან… იმათი გადაწყვეტილება ქობულეთელის დანაშაულობისა ცარიელ გადაწყვეტილებადა რჩება, თუ დამნაშავემ თითონ არ ისურვა და მსაჯულების წინ თავის ნებით არ გამოცხადდა. თუ გადაწყვეტილება რამე შედგა ქობულეთელზე და თითონ ის გამოეცხადა მმართებლობას, ის შეიქმნა ამითი ფირალად… ამ გვარად ქობულეთში თითქმის მუდამ არის ასობით ფირალები, რომელთაც სასამართლო მაინცა-და-მაინც ვერ ჰკიდებს ხელსა და აღარც დიდი მონდომებით ეძებს; თითონ ხალხი კი თავის დღეში არ გასცემს, თუკი სისხლი არ მართებს, და სისხლიც რომ ემართოს, სამართალში არ მიიქცევა, თუ მეტად აბდალაი (უხეირო) არ არის“.
იმავე ჩანაწერების მიხედვით, ყადს აჭარაში ნაკლებად ენდობოდნენ ორი მიზეზის გამო – ეს იყო მექრთამეობა და ენის ბარიერი. სწორედ ამაზე გვიყვება იურისტი ოთარ ზოიძე თავის კვლევაში „სასამართლო ორგანიზაცია აჭარაში ჩვეულებითი სამართლის მიხედვით“. როგორც ოთარ ზოიძე წერს, კორესპონდენციაში გადმოცემულია ანონიმი ქობულეთელის საუბარი, რომელიც 1876 წელს “სასოფლო გაზეთის” პირველ ნომერში გამოქვეყნებულა და იმ პერიოდს ეხება, როდესაც აჭარა ჯერ კიდევ ოსმალეთის შემადგენლობაშია:
„ჩვენ ყველამ თათრული თუ ვიცოდეთ, რაცხას კი გავაგონებთ, მარა არ ვიცით, ზოგიერთმა აღაებმა კი იციან, მარა იგინს ვინ კითხავს; თარჯიმანიც კი გვყავს, მაგრამ მაინც ვერაფერი სამართალი კაიმაკამმა ვერ ქნა ძიავ; მოვა, დაჯდება ბუსავით ოდაში, დაიძახებს: „ბუირუმო ყადიო აღიებოვო, ოთურ მენჯლიშო!“ დაჯდებიან, ილაპარაკებენ, ყავეს და თუთუნს სმენ და მერმე ილოცვენ და გათავდა მათი სამართალი… თათარში, ძიავ, ეს სამართალია: მობრძანდი ძიავ, ფარა, ბუირუმ – ფარა, სალამ-ალეიქუმ – ფარა, ოთურ – ფარა, ადექი – ფარა, წადი – ფარა! სულ ფარა და ფარა! ჩვენ ფარას ვინ მოგვცემს ძიავ, ფუხარა ვართ და ქე მოგვეღო ბოლო სუნთლად ძიავ!“
ოთარ ზოიძის კვლევის თანახმად, ყადების მექრთამეობაზე კიდევ ერთი თქმულება მიუთითებს. აი, ეს თქმულებაც: „ყადისთვის ერთ მომჩივანს ქრთამად ერთი ცული მიუტანია. მოპირდაპირე მხარეს ეს რომ გაუგია, დეკეული მიუყვანია მისთვის; სასამართლო პროცესზე თურმე ყადი აშკარად იცავდა დეკეულის მიმყვანს. როცა ეს ცულის მიმტანს შეუნიშნავს, უფიქრია, ალბათ, ყადს დავავიწყდიო და დაუძახია: „შენმა სამართალმა ცულივით უნდა გასჭრასო“. ყადმა კი თურმე მას ასე უპასუხა: „შენს ცულს ტარზე დეკეულმა გადააფუნაო“.
მაგრამ, ცხადია, არც ისე უნდა წარმოვიდგინოთ, რომ იმპერიის ტერიტორიაზე სრულად იგნორირებული იყო ყადის ინსტიტუტი. ესეც გიორგი ყაზბეგის ჩანაწერები, რომელმაც აჭარაში 1874 წელს, ანუ თურქული მმართველობის პერიოდში იმოგზაურა: „ღორჯომში სოფლის მმართველობა მეჯლისის ხელშია, რომელსაც ყადი თავმჯდომარეობს და შედგება რამდენიმე არჩეული პირისაგან. კვირაში ერთხელ (პარასკეობით) მართლმორწმუნენი მეჩეთში იკრიბებიან, სადაც ლოცვის შემდეგ მეჯლისი არჩევს მცხოვრებთა საჩივარს“.
1874 წელსვე აჭარაში თავისი მოგზაურობის შთაბეჭდილებებზე ყვება დიმიტრი ბაქრაძეც: „ხულაში… ყოველდღე ახლო-მახლო სოფლებიდან საქმეზე ჩამოსულ უამრავ ხალხს ვხედავდი. საერთოდ ასეთი თავყრილობა იყო ყველგან ჩურუქ-სუსა და აჭარაში კაიმაკამებისა და მუდირების ადგილსამყოფელში, როგორც ადმინისტრაციისა და სასამართლოს დაბალი ინსტანციების რეზიდენციაში…“
მაგრამ წარმოიდგინეთ აჭარლები, რომლებიც ძირითადად მესაქონლეობას მისდევენ, შესაბამისად, ზაფხულობით იაილებზე გადაჰყავთ პირუტყვი და მათი ერთ-ერთი უმთავრესი ფუნქცია ამ პირუტყვის დაცვაა როგორც ნადირისგან, ისე ქურდებისგნ. და მაინც, თუ ვიღაცამ მოიპარა პირუტყვი, როგორ შეიძლება დაზარალებული დაელოდოს ყადის გადაწყვეტილებას, რომელიც იაილებზე არ იმყოფება. ამიტომ პირუტყვის მესაკუთრე იაილებზევე მყოფ „წინა კაცების“ ჩარევით ცდილობს ნაქურდალის დაბრუნებას. და ზოგ შემთხვევაში ახერხებს კიდეც ამას, საადათო სამართლის საფუძველზე.
ოთარ ზოიძის აზრით, ოსმალეთის იმპერიის მცხოვრებ აჭარლებში „წესი“, ანუ ჩვეულებითი სამართლის ნორმა ვერ დაჩაგრა რელიგიურმა ნორმამ“: „შარიათი… ქურდისთვის ხელის მოკვეთას მოითხოვდა, მაგრამ აჭარაში საერთოდ არ არსებობდა დამასახიჩრებელი სასჯელები, ქურდს ნაპარევს ანაზღაურებინებდნენ ხოლმე ან, უკიდურეს შემთხვევაში, ნაპარევის ანაზღაურებასთან ერთად, გამაწბილებელ სასჯელს მიუსჯიდნენ“.
მაგრამ ყადებს, ერთგვარი ექსკლუზიური უფლება ჰქონდათ განქორწინების საკითხებში, ერთი შეხედვით, ეს ასე ჩანდა. თუმცა, სინამდვილეში თემი ამ საკითხსაც ხშირად თავისი შეხედულებით წყვეტდა.
ოსმალეთის იმპერიის მცხოვრები აჭარლები ქორწინებისა და განქორწინების პროცესში ერთობ საინტერესო ფორმით ურთიერთობდნენ და ამ წესრიგს უფრო ოსმალური საფუძველი ჰქონდა: ქორწინებაში მყოფი წყვილის ურთიერთობას არეგულირებდა წინასწარ შემუშავებული ერთგვარი „ხელშეკრულება“, რომელსაც აჭარლები „ნიქაღს“ ეძახდნენ. „ნიქაღი“ ფორმდებოდა ქორწინების წინა პერიოდში, რომელსაც თავის „ბეჭედს“ ასვამდა ყადი, ზოგ შემთხვევაში კი „სოფლის წინაი კაციც“.
„ნიქაღის“ დოკუმენტში ზედმიწევნით ზუსტად იწერებოდა, თუ რას ჩუქნიდა შეყვარებული მამაკაცი თავის მომავალ მეუღლეს – ეს, ძირითადად, იყო ოქროსა და ვერცხლის ნივთები, სამკაულები, ზოგ შემთხვევაში კი უძრავი ქონებაც. მაგრამ, როგორც წესი, ქალს უძრავ ქონებას, ვთქვათ, მიწის ნაკვეთს იშვიათად ჩუქნიდნენ. „ნიქაღის“ ფურცელს თითქმის იურიდიული ძალა ჰქონდა და სავალდებულოდ შესასრულებელი იყო მამაკაცისთვის: განქორწინების შემთხვევაში „ნიქაღის“ ფურცელში შეყვანილი ყველა ნივთი, ქონება, ყოველგვარი განხილვის გარეშე ქალს რჩებოდა საკუთრებაში.
განქორწინების „წესრიგის“ შემადგენელი ნაწილი ყოფილა აჭარაში „შვილის საკითხის“ გადაწყვეტაც. მიუხედავად იმისა, რომ ოსმალეთის იმპერიის წესებით, წყვილის განქორწინების შემთხვევაში, თუ მამა მოისურვებდა შეეძლო შვილი დედისთვის წაერთმია, აჭარაში ასე არ ხდებოდა – განქორწინებული ოჯახის შვილი დედასთან რჩებოდა, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ დედა თავად არ იტყოდა უარს შვილის მასთან დატოვებაზე. სამართლის ნორმებით, დედისთვის შვილის წართმევაზე პრეტენზია მამას იმ შემთხვევაშიც შეიძლებოდა გამოეთქვა, თუ განქორწინების საფუძველი ქალის მხრიდან „ბოზობა“ იყო.
განქორწინების შესახებ ცნობებს, როგორც წესი, ბევრი ტკივილიანი ისტორა ახლავს თან. ხშირად საქმის გარჩევებში მონაწილეობას იღებდნენ განქორწინების მოსურნე ორივე წყვილის ნათესავები (ძირითადად, გვარების უფროსები) და დიდხანს ბჭობდნენ შესათანხმებელ დეტალებზე. თუ შეთანხმება ვერ შედგებოდა, შემდეგ საქმეში ერეოდა „ბერების მოყრა“ (ასაკოვანი მამაკაცები). ოჯახები საქმის გარჩევაში მონაწილეობის მისაღებად თავად იწვევდნენ „წინაი კაცებს“.
რაც შეეხება ქალის მხრიდან ქმრის ღალატს, ეს ოსმალეთის იმპერიის დროინდელ აჭარაში დიდ სირცხვილად მიიჩნეოდა, ცოდვად და, შესაბამისად, სასჯელიც ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე იყო. ამ შემთხვევაში, როგორც ოთარ ზოიძე წერს, საქმეში შემოდის სრულიად ახალი ინსტიტუტი – „მოყრიანობა“. აი, რას წერს ამაზე ოთარ ზოიძე თავის კვლევაში:
„მოყრიანობა თვითმმართველობის ორგანოს წარმოადგენდა, რომელიც სასამართლოს ფუნქციითაც იყო აღჭურვილი. მოყრიანობა, როგორც სასამართლო ორგანო, იკრიბებოდა მხოლოდ მაშინ, როცა სოფელსა თუ თემში რაიმე მძიმე დანაშაული (ღალატი, ბოზობა, ქურდობა…) მოხდებოდა. მოყრიანობაზე დასწრების უფლება ჰქონდა მხოლოდ სრულწლოვან მამაკაცს. მას წარმართავდნენ თავკაცები“.
ოთარ ზოიძეს ქმრის ღალატისთვის ქალის სიკვდილით დასჯაზე თავის კვლევაში ვლადიმერ მგელაძის ერთ-ერთი ჩანაწერი მოჰყავს: „…დამნაშავე ქალი ჯოჭოს თემის ოლქობას სიკვდილითაც დაუსჯია“.
სიკვდილით ისჯებოდა ადამიანის გატაცება და გაყიდვაც. ამის შესახებაც ვლადიმერ მგელაძეს შეუგროვებია მონაცემები. „ქვედა მარადიდში (კირნათის თემი) ჩაწერილი მასალით, ბავშვის ქურდი მამაკაცი ოლქობის გადაწყვეტილებით ღელეში დაუხრჩვიათ“, – წერს ვლადიმერ მგელაძე.
ანუ ოლქმა, მოყრიანობამ, ყოველგვარი ყადის ჩარევის გარეშე მიიღო ისეთი გადაწყვეტილებაც კი, რასაც ადამიანის სიკვდილით დასჯა ჰქვია. ვლადიმერ მგელაძე კირნათში მცხოვრებთა მონათხრობს ასე აღწერს: „ჩხლიდან (სოფელი მარადიდთან ახლოს) ჩამოსულან 25-დან 50 კაცამდე და სოფელში ჩაწოლილან. მომქურდველი ნახეს. ბავშვი უკვე გაყიდული იყო. ქურდი ხაილაღა დააკავეს. სკოლასთან ღრემში ღელისპირზე ხელ-ფეხი შეუკრეს და წყალში გადაუშვეს. ხალხს უთხრეს, ყველას თითო ქვა ესროლა. დაახრჩვეს“.
1878 წლამდე აჭარა შედიოდა ლაზისტანის საფაშოში, რომელიც მოიცავდა 11 ოლქს. მათგან 6 ოლქში შედიოდა დღევანდელი აჭარის შემდეგი ტერიტორიები: ბათუმი, ქობულეთი, ზემო და ქვემო აჭარა, მაჭახელა და გონიო.
ბაღის აღმზრდელი ნათია ცინცაძე ამბობს, რომ ამ დროისთვის ის ავადმყოფობს და შესაბამისი სამედიცინო ცნობის საფუძველზე სამსახურში არ დადის. მან ასევე იცის, რომ დისციპლინური კომისიის ხელმძღრვანელმა, ბაღების გაერთიანების იურისტმა გიორგი სურმანიძემ #6 ბაღის თანამშრომლებს ნათია ცინცაძის გათავისუფლების შესახებ აცნობა. „მე, ალბათ, ამის შესახებ 27-ში მაცნობებენ, როცა გავალ სამსახურში“, – ამბობს ბაღის აღმზრდელი ნათია ცინცაძე, რომელიც აპირებს დისციპლინური კომისიის გადაწყვეტილება სასამართლოში გაასაჩივროს.
ნათია ცინცაძე ამბობს, რომ ის ბავშვის მიმართ ძალადობის ფაქტის გასაჯაროების გამო ისჯება, თორემ მის წინააღმდე რამე ინფორმაცია რომ ჰქონოდათ, ამ ფაქტს არ დაელოდებოდნენ.
ნათია ცინცაძე ყვება, თუ რა მოიმოქმედა კადრების გადაღების შემდეგ: „სასწარფოდ ჩავედი დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელთან, გურანდა გობაძესთან, რომელმაც მითხრა, რომ ფაქტი არ უნდა გამეხმაურებინა. ჩემი ცვლა იყო პირველის ნახევრიდან შვიდის ნახევრამდე, მაგრამ გურანდა გობაძემ იმ დღეს გამათავისუფლა და მითხრა, რომ დავმშვიდებულიყავი. როცა დავრწმუნდი, რომ გურანდა გობაძე არაფრის გაკეთებას არ აპირებდა, შვიდის ნახევარზე დავუკავშირდი ბაღების გაერთიანების დირექტორს ქალბატონ ზაირა ქაჯაიასთან ერთად. მან გვითხრა, რომ აქ არ არის ისეთი ფაქტი და ძალიან გთხოვთ დამშვიდითო. იქედნა პირდაპირ გიორგი ემაკოვთან [ბათუმის მერი] შევიტანე ეს ვიდეო. ერმაკოვმა სასაცილო რამე მითხრა – რატომ არ გალახე ის ძიძაო“.
ნათია ცინცაძე მის მიმართ დისციპლინური კომისიის სავარაუდო პრეტენზიას – მიატოვა ჯგუფი და კადრები გადაიღო, არ იზიარებს: „ჩვენ ორი აღმზრდელი ვართ ჯგუფში. ამ დროს მე მქონდა უფლება ჯგუფიდან გამოსვლის, ბავშვები რომ მიტოვებული მყოლოდა, მაშინ კი იქნებოდა პრობლემა, მაგრამ ბავშვებთან სხვა აღმზრდელი იყო და მე მქონდა გარეთ გამოსვლის უფლება“.
ნათია ცინცაძე ამბობს, რომ დისციპლინურ კომისია მას არც შეხვედრია და კითხვები არც სხვა ფორმატში დაუსვამს.
ბაღების გაერთიანების იურისტმა, გიორგი სურმანიძემ „ბათუმელებს“ უთხრა, ნათია ცინცაძის გათავისუფლებაზე დისციპლინურმა კომისიამ დასკვნა გასულ პარასკევს დაწერა. მისივე თქმით, ამ საკითხზე განმარტებას მოგვიანებით გააკეთებენ.
ბავშვზე ძალადობაში მხილებული ძიძა სამსახურიდან საკუთარი განცხადების საფუძველზე წავიდა.
აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს არჩილ ხაბაძეს დღეს, 18 ნოემბერს, ამ საკითხზე საუბრისას არაფერი უთქვას, თუ სად და როდის აპირებს მთავრობა უმაღლესი საბჭოსთვის შენობის აშენებას. შესაბამისად, ვიდრე მთავრობა უმაღლეს საბჭოს შენობას არ გადასცემს, აგრარული უნივერსიტეტი, სავარაუდოდ, ვერ მიიღებს იმ შენობას, სადაც ახლა უმაღლესი საბჭო არის განთავსებული. ეს, თავის მხრივ, იმას უნდა ნიშნავდეს, რომ აგრარულ უნივერსიტეტს საქმიანობაში შეიძლება ხელი შეეშალოს.
როგორც აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ დღეს განაცხადა, „გეგმა მთავრობას უკვე შემუშავებული აქვს და მასში მონაწილე „სამეული“ საბოლოო ჯამში კმაყოფილი დარჩება. არჩილ ხაბაძის შეხედულება „აჭარის ქონების კარუსელის“ შესახებ დღეს მთავრობის პრესსამსახურმა გაავრცელა:
„უკვე არსებული სქემის მიხედვით, აგრარული უნივერისტეტის ყოფილი შენობა, რომელიც ბოტანიკური ბაღი მდებარეობს და არის ამორტიზებული, თუმცა საინვესტიციოდ მიმზიდველი – გასხვისდება. აგრარული უნივერსიტეტის შენობა საჭიროებს რეაბილიტაციას, თუმცა თავად უნივერსიტეტს ამისათვის ფინანსები არ გააჩნია.
ინვესტორის დაინტერესების შემთხვევაში, ჩვენ მზად ვართ უნივერსიტეტს 5 ათასი კვ/მ უფრო კეთილმოწყობილი შენობა გადავცეთ, ანუ რასაც მოიცავს მთლიანობაში ყოფილი აგრარული უნივერსიტეტის შენობა.
მზად ვართ უნივერისტეტს უმაღლესი საბჭოს შენობა გადავცეთ, რომელიც განთავსებულია ჩაქვში და მოიცავს 3 ათას კვ/მ-ს. შენობა საკმაოდ კეთილმოწყობილია და შესანიშნავი ნაგებობაა სასწავლო დაწესებულებისათვის. დამატებით, ბათუმის ტერიტორიაზე გამოვყოფთ 2 ათას კვ/მ გარემონტებულ ფართს, რომელსაც უნივერსიტეტი შემდგომ საკუთარი მიზნებისათვის გამოიყენებს.
საერთო ჯამში, ვგეგმავთ, რომ 5000 კვ/მ კეთილმოწყობილი ფართი შევთავაზოთ უნივერსიტეტს, სანაცვლოდ კი წამოვიღოთ 5000 კვ/მ ფართი – საინვესტიციო მიზნებისთვის. ამის შემდგომ გვინდა უმაღლესი საბჭოსთვის, ქალაქის ტერიტორიაზე გამოვყოთ ფართი და საბჭოს ავუშენოთ შენობა“.
ინვესტორი, რომელიც მწვანე კონცხზე ტურისტულ ობიექტის ასაშენებლად 200 მილიონ დოლარს დახარჯავს, სავარაუდოდ, საქართველოს ყოფილ პრემიერ-მინისტრ – ბიძინა ივანიშვილთან არის დაკავშირებული.
იმას, რომ ამ კომპანიის უკან ბიძინა ივანიშვილი შეიძლება იდგეს, არ გამორიცხავს თავად აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე არჩილ ხაბაძე. დღეს მან ამ საკითხზე შემდეგი კომენტარი გააკეთა: „მე მინდა ვთქვა, რომ თუ ბატონი ბიძინა ივანიშვილი იქნება ამ კომპანიის უკან და ამ პროექტის განმახორციელებელი, ვფიქრობ, რომ ბათუმს და აჭარას ერთი ლამაზი ობიექტი… რომელიც აჩუქებს იმის სახით, რომ, ჩუქება პირდაპირი მნიშვნელობით არ მაქვს, ინვესტიციას განახორციელებს, რომელიც მინიმუმ 200 მილიონ დოლარს მიაღწევს. იქნება პროექტი რამდენიმე კვირაში, რომელსაც კომპანია რამდენიმე კვირაში წარმოადგენს და საზოგადოებას ამას აუცილებლად ვაცნობებთ“.
მწვანე კონცხზე მიწის ნაკვეთის ახალი მფლობელი შპს „ბიზნეს დეველოპმენტია“, რომელიც 2015 წლის ივნისში დაფუძნდა. მის წილების 100% შპს „ნოდია, ურუმაშვილი და პარტნიორები“ ფლობს. „ნოდია, ურუმაშვილი და პარტნიორები“, კომპანიის საიტის მიხედვით, 2005 წელს შეიქმნა და ის ინდუსტრიულ და კომერციულ სექტორებში კლიენტებს ძირითადად იურიდიულ მომსახურებას სთავაზობს.
თანამშრომლობს თუ არა კომპანია საპარტნიორო ფონდთან, რომელი კომპანიები არიან მისი პარტნიორები მწვანე კონცხის პროექტში, რა გეგმები გაქვთ და ან რა კავშირები იმ ფირმებთან, რომლებიც ბიძინა ივანიშვილს სახელს უკავშირდება? – ამ კითხვების პასუხად კომპანიიდან შემდეგი SMS-ს შეტყობინება მივიღეთ: „სამწუხაროდ „ნოდია, ურუმაშვილი და პარტნიორები“ ვერ მოგაწოდებთ ინფორმაციას თქვენ მიერ დასმული კითხვების და საკითხის გარშემო, ვინაიდან ამ ეტაპისთვის ეს ინფორმაცია კონფიდენციალურია“.
კონფერენციას მეიოს კლინიკის ნეონატოლოგიური დეპარტამენტის უფროსი ქრისტოფერ კოლბი, ასევე მეიოს კლინიკის ნეონატოლოგი ვილიამ ქერი გაუძღვებიან და ქართველ ექიმებს კრიტიკულ პაციენტებში თანდაყოლილი გულის მანკების მართვის საერთაშორისო გაიდლაინებს გააცნობენ.
სამდღიანი კონფერენცია სასტუმრო „რედისონში“ გაიმართება და მასში აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროსთან ერთად მონაწილეობას მიიღებენ ბათუმის, ქუთაისის, ზუგდიდის, თბილისისა და თელავის ნეონატოლოგები და ბავშვთა კარდიოლოგები.
კონფერენცია გაიმართება სამედიცინო კორპორაცია „ევექსის“ ორგანიზებით და საქართველოს ნეონატოლოგთა ასოცოციაციის ეგიდით. კონფერენცია 21 ნოემბერამდე გაგრძელდება.
საქართველოს მთავრობის 9 ნოემბრის განკარგულებით, გონიოს პოლიგონის განაღმისთვის თავდაცვის სამინისტროზე გადასაცემი 220 ათასი ლარი სსიპ – საქართველოს ეროვნული საინვესტიციო სააგენტოსთვის გათვალისწინებული თანხის შემცირების ხარჯზე გამოიყოფა.
2010 წლის 14 იანვარს ხელვაჩაურში, გონიოს პოლიგონზე, ჯართად შეგროვებულ ტანკსაწინააღმდეგო ნაღმს ბილვანიძეების ოჯახის სამი წევრი ემსხვერპლა, მათ შორის ოთხი წლის ბავშვი. მაშინ თავდაცვის სამინისტროში განაცხადეს, რომ არსებობდა გეგმა, რომელიც იმ ტერიტორიების „დასუფთავებას“ ითვალისწინებდა, სადაც რუსული ბაზა იყო განთავსებული. სამინისტროს მაშინდელი ინფორმაციით, გონიოს პოლიგონი, სავარაუდოდ, 2010 წლის ბოლომდე უნდა გაწმენდილიყო.
