Batumelebi

„ხეების გადატანა, თუ ამინდმა ხელი შეგვიწყო, ერთი თვის ვადაში უნდა დავასრულოთ“, – განაცხადა კომპანია „ზიმოს“ წარმომადგენელმა ირაკლი შანავამ. მისივე ინფორმაციით, ხეების გადატანის პროცესი ერთი თვეა მიმდინარეობს. გიგანტური ხეების გატანა იგეგმება გემებით. საჭირო ინფრასტრუქტურის – ზღვამდე გზის გაყვანაზე და ხეების გადატანაზე სწორედ კომპანია „ზიმო“ მუშაობს.

გასული წლის 31 დეკემბრით დათარიღებულ N431 ბრძანებით, რომელსაც აჭარის მთავრობის ხელმძღვანელი, არჩილ ხაბაძე აწერს ხელს, შპს „ზიმო“-ს 6200 ლარად საკუთრებაში გადაეცა ერთი ერთეული ტიტას ხე (l.irliodendrontulipifera) და ორი ერთეული ჭაობის კიპარისის ხე.

„აღნიშნული ხემცენარეები კომპანიას გადაეცა ოზურგეთის ტერიტორიაზე მიმდინარე მასშტაბური პროექტის განხორციელების ხელშეწყობის მიზნით, რომელიც ქვეყნისათვის და უშუალოდ ამ რეგიონისათვის განვითარების მნიშვნელოვან კომპონენტს წარმოადგენს“, – წერია ინფორმაციაში, რომელიც აჭარის მთავრობამ მიმდინარე წლის იანვარში გაავრცელა.

დიდთოვლობის გამო ბათუმის მერიას დაქვემდებარებულმა ორგანიზაციებმა – შპს „სანდასუფთავებამ“ და შპს „ბათუმის წყალმა“ გაწმენდითი სამუშაოებისთვის  შესაბამისი სპეცტექნიკა დამატებით დაიქირავეს.  დამატებითი ტექნიკის დაქირავება მერიის დავალებით განხორციელდა. „ბათუმელების“ ინფორმაციით, კერძო იურიდიულ თუ ფიზიკურ პირებს შესრულებული სამუშაოს საფასური ამ დრომდე არ მიუღიათ.

„სანდასუფთავებაში“ „ბათუმელებს“  უთხრეს, რომ ხარჯი გაცილებით მეტი იქნება, ვიდრე ვარაუდობდნენ, თუმცა ზუსტ ციფრს ამ დროისთვის ვერ ასახელებენ. რაც შეეხება დაქირავებული სპეცტექნიკის მფლობელებისთვის ანაზღაურების გაცემას, ორგანიზაციაში ამბობენ, რომ მიმდინარეობს შესრულებული სამუშაოების დაზუსტება/შედარების პროცესი და პარალელურად, ხორციელდება თანხის გადახდაც.

დამატებით დაიქირავა ტექნიკა შპს „ბათუმის წყალმაც“. „2016 წლის 25-29 იანვრის განმავლობაში ქ. ბათუმში მოვიდა უხვი ნალექი, თოვლის სახით, რამაც რეალური საფრთხე შეუქმნა ორგანიზაციის გამართულად ფუნქციონირებას. ორგანიზაციის მიერ აღებული ვალდებულებების დროულად და ხარისხიანად შესრულებისათვის საჭირო გახდა 6 195 ლარის ღირებულების სხვადასხვა სპეცტექნიკის [ექსკავატორები და თვითმცლელები] დაქირავების მომსახურების სახელმწიფო შესყიდვის დაუყოვნებლივ განხორციელება,“ – აღნიშნულია კომპანიის განცხადებაში.

„ბათუმის წყალი“ ტექნიკის დაქირავებისთვის საჭირო თანხას გამარტივებული  ტენდერის წესით გადაიხდის, რასაც შესყიდვების სააგენტოსთან ათანხმებს:  „ვითარება წინასწარ ვერ იქნებოდა განსაზღვრული, რადგანაც ამინდის ასეთი უეცარი ცვლილებისა და უხვი ნალექის [დიდთოვლიანობა] წინასწარ განსაზღვრა შეუძლებელი იყო… ქუჩების თოვლისა და სხვადასხვა ნარჩენებისაგან გასაწმენდად საჭიროა ექსკავატორების დაქირავება 42,5 საათის განმავლობაში; ავტოთვითმცლელების დაქირავება 125 კუბური მეტრი თოვლისა და სხვადასხვა ნარჩენების გასატანად. გადაუდებელი აუცილებლობით გამოწვეული პრობლემების მოსაგვარებლად საჭიროა 3 დღე, ამ პერიოდის განმავლობაში განხორციელდება გზების თოვლის მასისა და სხვადასხვა ნარჩენებისაგან გაწმენდა“.

„აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მუნიციპალიტეტების ა[ა]იპ-ებში 2014 წლის 15 ივნისის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების შემდეგ დასაქმებულთა რაოდენობა 4007-დან 4415 საშტატო ერთეულამდე [408 საშტატო ერთეულით] გაიზარდა,“ – ინფორმაციას „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო“ აქვეყნებს. ორგანიზაციამ ააიპ-ებში განხორციელებულ ცვლილებებზე ანგარიში დღეს გამოაქვეყნა.

ანგარიშის მიხედვით, ა[ა]იპ-ებში საშტატო ერთეულების გაზრდის გამო ხელფასებზე გასაწევი საბიუჯეტო ხარჯი წლიურად 2,4 მილიონით გაიზარდა. ყველაზე მეტად, 122 შტატით, დასაქმებულთა რაოდენობა ააიპ „ბათუმის საბავშვო ბაღების გაერთიანებაში“ გაიზარდა.

ორგანიზაციის მიერ მოპოვებული მონაცემების  მიხედვით, ა[ა]იპ-ებში გამოცხადებული რეორგანიზაცია ფორმალურ ხასიათს ატარებდა და მის შედეგად თანამშრომელთა რაოდენობა შემცირების ნაცვლად, იზრდება.

ანგარიშის მიხედვით, ა[ა]იპ-ებში დასაქმებულთა გათავისუფლება ხშირად პოლიტიკურად მოტივირებულია. თვითმმართველობის არჩევნების შემდეგ, საერთო ჯამში 15 მუნიციპალური არასამეწარმეო არაკომერციული იურიდიული პირის [ა(ა)იპ-ის] დირექტორი გათავისუფლდა.

„მას შემდეგ, რაც მერებს/გამგებლებს უფლებამოსილება მიენიჭათ ერთპიროვნულად დაენიშნათ ან გაეთავისუფლებინათ ააიპ-ების დირექტორები, სხვადასხვა დროს დანიშნული დირექტორების მასობრივი გათავისუფლება ყოველგვარი სამართლებრივი დასაბუთების გარეშე მოხდა,“ – ნათქვამია ორგანიზაციის ანგარიშში.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო“ ხაზს უსვამს იმასაც, რომ ა[ა]იპ-ებში დასაქმება არ ითვალისწინებს კონკურსის გამოცხადებას და კონკურსის გარეშე, ერთპიროვნული გადაწყვეტილებით დასაქმებულთა კვალიფიკაცია ასევე ეჭვქვეშ დგას.

ხულოს, შუახევისა და ქედის საკრებულოს წევრებმა – თემურ ავალიანმა, ოთარ ცეცხლაძემ და არმაზ ბახტაძემ პარტია „თავისუფალი დემოკრატებიდან“ დღეს ბათუმში ბრიფინგი გამართეს. ისინი ხელისუფლებას მიმართავენ ყურადღებით მოეკიდონ აჭარაში მიწის საკუთრების პრობლემას.

„სამწუხაროდ, პრობლემის მოგვარების პერსპექტივას ვერ ვხედავთ ვერც დღევანდელი ხელისუფლების მხრიდან, რადგან სრულიად მოულოდნელად მან  კურსი აიღო დაურეგისტრირებელი მიწების არა კერძო საკუთრებაში, არამედ პირიქით, სახელმწიფო საკუთრებაში მოქცევისაკენ“, – აცხადებენ „თავისუფალი დემოკრატების“ წარმომადგენლები აჭარის მაღალმთიან მუნიციპალიტეტებში.

როგორც ცნობილია, დანარჩენი საქართველოსგან განსხვავებით მიწის რეფორმა აჭარაში არ ჩატარებულა. შესაბამისად, მიწის ფაქტობრივი მესაკუთრეების აბსოლუტურ უმრავლესობას მიწა კერძო საკუთრებაში არ აქვს დარეგისტრირებული. ახალი კანონპროექტის თანახმად, რომლის განხილვასაც პარლამენტი მალე დაიწყებს, ნებისმიერი კერძო პირის მიწა, რომელიც რეესტრში არ იქნება დარეგისტრირებული, სახელმწიფოს გადაეცემა.

„მოვლენების ამ გზით განვითარება კატეგორიულად დაუშვებელია აჭარაში, რადგან აქ მიწის რეფორმა პრაქტიკულად არ ჩატარებულა. მოსახლეობა ათწლეულების განმავლობაში თავის ფაქტიურ სარგებლობაში არსებული   მიწის ნაკვეთების უდიდეს ნაწილს ვერა და ვერ ირეგისტრირებს საკუთრების აღიარების წესში არსებული ხარვეზების გამო. ხელისუფლების მიერ გაჟღერებული ინიციატივა კი ნიშნავს იმას, რომ უნდა მოხდეს ამ მიწების ფაქტობრივი ექსპროპრიაცია. მოსახლეობა არ შეეგუება მის ფაქტობრივ სარგებლობაში არსებული მამაპაპისეული მიწების დაკარგვას, რასაც შეიძლება მოჰყვეს მოვლენათა არასასურველი მიმართულებით განვითარება“, – აცხადებენ „თავისუფალი დემოკრატები“.

„თავისუფალი დემოკრატების” წარმომადგენლების რეკომენდაცია ხელისუფლებისადმი: „ვაფრთხილებთ ხელისუფლებას გაითვალისწინოს, რომ მიწის საკუთრების პრობლემის უსამართლოდ გადაწყვეტის მცდელობა ყოველთვის დიდ წინააღმდეგობებს წარმოშობდა. ამიტომ  თავი უნდა გაანებოს ცეცხლთან თამაშს და ნაბიჯები  გადადგას სწორი მიმართულებით. კერძოდ, პირველ რიგში, საჭიროა პრობლემის  გასაჯაროვება, ამიტომაც  ტელევიზიითა და მასმედიის სხვა საშუალებებით უნდა დაიწყოს საჯარო მსჯელობა  ყველა დაინტერესებული მხარის, მათ შორის ზემო აჭარის მცხოვრებთა მონაწილეობით. პარალელურად, უნდა შეიქმნას სახელმწიფო კომისიები, რომლებიც შეისწავლიან როგორც არსებულ რეალობას, ისე საკითხის ისტორიას და მხოლოდ ამის შემდეგ შეიმუშავებენ შესაბამის რეკომენდაციებს,  რომელთა საფუძველზეც შესაძლებელი იქნება პრობლემის არა მარტო კანონიერი, არამედ ერთხელ და სამუდამოდ სამართლიანი გზით გადაწყვეტა“.

გიგანტური ხეების ციხისძირიდან ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გადატანა დღეს კიდევ ერთხელ გააპროტესტეს „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრებმა. მათი ინფორმაციით, ბიძინა ივანიშვილი საკუთარ პარკში დაახლოებით 40 ხეს გადაიტანს, რაც 10 მილიონ ლარზე მეტი დაჯდება.

„ეს ინფორმაცია შემსრულებელმა კომპანიამ მოგვაწოდა. დღევანდელი აქციით გვინდა შევახსენიოთ ბიძინა ივანიშვილს მისი წინასაარჩევნო დაპირებები. 10 მილიონი ლარით, რაც ხეების გადატანას დასჭირდება, იპოთეკარების პრობლემის მოგვარება შეიძლება, ან 4444 სოციალურად დაუცველი სტუდენტის დაფინანსება, ან სამი მრავალბინიანი სოციალური სახლის აშენება“ – უთხრა „ბათუმელებს“„ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წევრმა რეზო ხარაზმა.

200-წლიანი სამი გიგანტური ხის გადატანის შესახებ ბრძანება აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ გასული წლის 31 დეკემბერს გასცა. აჭარის მთავრობის ინფორმაციით, ხეები ნამდვილად ბიძინა ივანიშვილის დენდროლოგიურ პარკში გადააქვთ, რომელიც ოზურგეთში მოეწყობა. 21 იანვარს „ბათუმელებთან“ ოზურგეთის საკრებულოს თავმჯდომარე დავით დარჩიამ თქვა, რომ „ოზურგეთის ტერიტორიაზე დენდროლოგიური პარკის შექმნის მიზნით საკრებულოს არავითარი გადაწყვეტილება და ბრძანება არ მიუღია“

მიწის ნაკვეთები, რომლებიც მოქალაქეთა სარგებლობაშია, შესაძლოა სახელმწიფომ დაირეგისტრიროს. ეს შეეხება ყველა იმ ნაკვეთს, რომელზეც ამა თუ იმ ფიზიკური ან იურიუდიული პირის საკუთრება, ან სარგებლობაში ქონა, რეესტრის დოკუმენტებით არ დადასტურდება. საქართველოს მთავრობა მიწის აზომვებისა და საკუთრებაში რეგისტრაციის დაწყების სამზადისშია და პარლამენტში შესაბამისი კანონპროექტიც აქვს შეტანილი. დაინტერესებულ პირს კანონის ამოქმედებიდან ექნება ერთწლიანი ვადა, რათა მიწის რეგისტრაციისთვის მიმართოს საჯარო რეესტრს.

კანონპროექტის განმარტებით ბარათში აღნიშნულია, რომ სახელმწიფო უძრავ ნივთზე საკუთრების, განკარგვისა და სარგებლობაში გადაცემის აკრძალვის რეგისტრაციას ერთობლივად განახორციელებს. ერთი წლის ვადის გასვლის შემდეგ კი სახელმწიფოს ექნება უფლება, მოითხოვოს აღნიშნული აკრძალვის შეწყვეტა და მის საკუთრებაში არსებული ქონება გაასხვისოს კიდეც.

მთავრობაში აცხადებენ, რომ „აღნიშნული რეგულაცია შესაძლებლობას მისცემს საქართველოს მთავრობას, ჩაატაროს სახელმწიფო მიწის აქტივების სისტემური აზომვითი სამუშაოები და დაარეგისტრიროს ისინი ვალდებულების აღებით, რომ არ გაასხვისებს ან არ გასცემს სარგებლობის უფლებით ერთი წლის განმავლობაში“.

თუმცა, კანონპროექტი ამ „ერთწლიან ვადას“ სახელმწიფოს არ ავალდებულებს. პროექტში უბრალოდ აღნიშნულია, რომ ქონების ეროვნული სააგენტო უფლებამოსილია, მოითხოვოს ნივთის განკარგვისა და სარგებლობაში გადაცემის აკრძალვა. ანუ, უფლებამოსილია და არა ვალდებული. აქედან გამომდინარე, ლოგიკურია, რომ  სახელმწიფოს ამ კანონის მიღების შემთხვევაში, ეძლევა უფლება უაპელაციოდ დაირეგისტრიროს მიწის ნაკვეთი, რომელზეც საჯარო რეესტრში დაცული მონაცემებით არ დასტურდება სხვა პირის საკუთრების ან მართლზომიერი მფლობელობის უფლება.

იურისტების განმარტებით, კანონის ამოქმედების შემდეგ, სახელმწიფო ირეგისტრირებს მიწებს, რის შემდეგაც ერთი წლის განმავლობაში საჯარო რეესტრი უფლებამოსილი რჩება დაურეგისტრიროს საკუთრებაში ქონება პირს, თუ ის წარადგენს შესაბამის დოკუმენტებს. ერთი წლის შემდეგ კი დაინტერესებულმა პირმა უნდა მიმართოს ქონების ეროვნულ სააგენტოს, ვინაიდან რეესტრი აღარ იქნება უფლებამოსილი ორგანო. თუ სააგენტო წინააღმდეგი იქნება ქონების გადაცემის, მაშინ რჩება ერთადერთი გზა – სასამართლო, სადაც მოპასუხე მხარე იქნება სახელმწიფო.

„კანონპროექტის „კეთილშობილური“ მიზნები განმარტებითი ბარათიდან გასაგებია, მაგრამ თუ სახელმწიფოს მცდელობას წარმოადგენს საბოლოოდ დაასრულოს 1993 წელს დაწყებული მიწის რეფორმა საქართველოში, აღნიშნული კანონპროექტი ამ პრობლემას ვერ გადაჭრის. ამის თვალსაჩნოებისთვის საკმარისია აჭარის რეგიონის მდგომარეობა, სადაც მიწის რეფორმა არც ერთი ხელისუფლების მმართველობის დროს არ ჩატარებულა. ვერც 2007 წლის 11 ივლისს მიღებულმა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონმა უზრუნველყო მიწის რეფორმის დასრულება, რადგან 2009-2010 წელს საკუთრების აღიარების კომისიამ მასობრივად გააუქმა საკუთრების უფლების მოწმობები და მოქალაქეთა უმრავლესობა კვლავ დარჩა საკუთრების გარეშე, მაგრამ ფაქტობრივი სარგებლობა მიწის ნაკვეთზე დღემდე შენარჩნულებული აქვთ, ეს, თავის მხრივ, წარმოშობს „ტიტულოვანი მესაკუთრის“ განცდას და დამოკიდებულებას მიწის ნაკვეთის მიმართ,“ – ამბობს საიას აჭარის ფილიალის ხელმძღვანელი გიორგი ხიმშიაშვილი.

მთავრობაში აცხადებენ, რომ საქართველოში დღემდე არ დასრულებულა უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციის პროცესი: „შესაბამისად, შეუძლებელია სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული და განკერძოებული მიწის ნაკვეთების ზუსტი ფართობების დადგენა.“

აღსანიშნავია, ისიც, რომ მთავრობა გეგმავს მიმდინარე წელს დანერგოს საამზომველო საქმიანობის ლიცენზირება, „რისთვისაც თითოეულ საამზომველო ბიუროს მიეცემა გონივრული ხანგრძლივობის გარდამავალი პერიოდი“.

პროექტის ავტორები მიიჩნევენ, რომ „პროექტით გათვალისწინებული რეგისტრაციის სპეციალური წესი და ვადა, აგრეთვე, განაპირობებს მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა პირველადი რეგისტრაციის პროცესის დასრულების სტიმულირებას, რაც, თავის მხრივ, შექმნის უძრავი ქონების ეფექტური ადმინისტრირების საფუძველს“.

„2009 წელს თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების წესი შეიცვალა. ამ ცვლილებებით საერთოდ არ იყო გათვალისწინებული აჭარის რეგიონის გეოგრაფიული განშლადობა. შესაბამისად, მიწის საკითხი დღემდე რჩება აჭარის რეგიონისთვის „აქილევსის ქუსლად“. გამომდინარე აქედან, კანონპროექტი არათუ გადაჭრის პრობლემას, არამედ ხელს შეუწყობს მოქალაქეთა კონფრონტაციას სახელმწიფოსთან. ამიტომ, მიზანშეწონილია, სახელმწიფომ არამხოლოდ მოახდინოს მიწის ნაკვეთების აღრიცხვა-სისტემატიზაცია, არამედ მოამზადოს საკანონმდებლო პაკეტები, რითაც ხელი შეეწყობა მოქალაქეებს თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთების საკუთრებაში რეგისტრაციის,“ –  აცხადებს გიორგი ხიმშიაშვილი.

კანონპროექტის განმარტებით ბარათში აღნიშნულია, რომ მომზადების პროცესში კონსულტაცია მიღებულია სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსგან. თუმცა, კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის [დაწესებულების] ან/და ექსპერტის შეფასება არ არსებობს. კანონპროექტის ავტორი საქართველოს იუსტიციის სამინისტროა.

„კერძო საკუთრებაში რაც შეიძლება მეტი მიწის დარეგისტრირება არის ჩვენი პრიორიტეტი. იუსტიციის სამინისტრო პრემიერ-მინისტრთან შეთანხმებით გეგმავს, რომ სულ მალე წარმოადგინოს წამახალისებელი ნორმები ყველა კერძო მესაკუთრისთვის, რომელსაც შეიძლება საბუთები არ ჰქონდეს წესრიგში, რომელიც შეიძლება ჩვენთან ინახებოდეს ყოფილ ტექბიუროს არქივებში ან სხსვაგან, რომ ჩვენ დავეხმაროთ პროაქტიულად ყველა კერძო მესაკუთრეს, შეადგინოს თავისი დოსიე და მარტივად დაირეგისტრიროს საკუთრება,“, – განაცხადა რამდენიმე დღის წინ იუსტიციის მინისტრმა თეა წულუკიანმა.

„ბათუმელები“ დაუკავშირდა იუსტიციის სამინისტროს, სადაც განაცხადეს, რომ მიწის რეგისტრაციასთან დაკავშირებით სიახლე, გარდა მინისტრის ზემოაღნიშნული განცხადებისა, ამ ეტაპზე არაფერია.

კანონპროექტის პლენარულ სხდომაზე განხილვის ბოლო სავარაუდო თარიღი მიმდინარე წლის 19 თებერვალია, თუმცა „ბათუმელებს“ პარლამენტის იურიდიულ კომიტეტში განუცხადეს, რომ კანონპროექტის განხილვა ჯერჯერობით არც ერთ კომიტეტში არ დაწყებულა. სავარაუდოდ, განხილვები მიმდინარე კვირიდან დაიწყება.

სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ სახელმწიფომ მოქალაქეთა მატერიალური მდგომარეობაც უნდა გაითვალისწინოს და ისიც, რომ მათი დიდი ნაწილი მოვალეთა რეესტრშია და ვერ მოახერხებს ნაკვეთის რეგისტრაციას, რადგან ზოგჯერ გადასახდელი თანხა მიწის ღირებულებას ბევრად აჭარბებს.

აჭარის მთავრობა ამბობს, რომ ბულვარს სამართავად ბათუმის მერიას უბრუნებს და მისი მართვის პროცესში აღარ ჩაერევა. მანამდე კი ბულვართან დაკავშირებით შექმნილ საინიციატივო ჯგუფს აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე არჩილ ხაბაძე კონცეფციის შეცვლას და მესამე ალიას შენარჩუნებას შეჰპირდა. მანვე თქვა, რომ კომპანია, რომელიც ბულვარში სამუშაოებს აწარმოებს, ხელშეკრულებაში ცვლილების შეტანაზე თანახმაა. რა მოხდება მას შემდეგ, რაც ჯერი ამ ყველაფრის დოკუმენტურად გაფორმებაზე მიდგება, ვინ აიღებს პასუხისმგებლობას უკვე წამოწყებულ სამუშაოებზე, თუ პროცესი გაჭიანურდება ან აღმოჩნდება, რომ კონცეფციას, რომელშიც სახელმწიფო სახსრები დაიხარჯა, კომისია უვარგისად მიიჩნევს და ახლის მომზადებას მოინდომებს? – ამ და სხვა კითხვებზე „ბათუმელებს“ საიას იურისტმა სულხან სალაძემ უპასუხა.

სულხან, რა გვითხრა მთავრობამ დღევანდელი გადაწყვეტილებით?

ყველაზე მთავარი და მნიშვნელოვანი ერთი რამ არის – მთავრობა საუბრობს, რომ სამივე ალია უნდა დარჩეს. ხელშეკრულებაში შეიძლება შევიდეს ცვლილება, თუ არის წინასწარი თანხმობა ამაზე. მაგრამ, როგორც ჩანს, ამის გაკეთება მოუწევს უკვე ბათუმის თვითმმართველობას და არა მთავრობას, რომელმაც თავის დროზე ხელშეკრულება გააფორმა. ასე რომ, თუ იქ დამატებით ხარჯებზე იქნება საუბარი, ვთქვათ, კომპანია თუ მოითხოვს ფინანსურ უზრუნვეყოფას ან თუ პროექტი აღარ არის გამოსადეგი და ახალი უნდა შევქმნათ, ამ შემთხვევაში რატომ იყო გაწეული ეს ხარჯები, ამაზე ვინ გასცემს პასუხებს? ეს კითხვები ჩემთვის აქტუალურია.

გარდა ამისა, რაც მათ [მთავრობის]კომენტარებში ვნახე, საუბარია ასევე იმ თანხის შენარჩუნებაზე, რომელიც გათვალისწინებული ჰქონდა აჭარის მთავრობას ბათუმის ბულვარის განვითარებისთვის და ეს თანხა იმავე მიზნებისთვის დარჩება ბათუმის მერიას. ასევე მოვისმინე კომენტარი, სადაც საუბარი იყო იმაზე, რომ პროცესში აჭარის მთავრობაც მიიღებს რაღაცა ფორმით მონაწილეობას. როგორ მოხდება ამ პროცესის მართვა, ნებისმიერ შემთხვევაში თუ ის გართულდება, აჭარის მთავრობა გაცილებით იოლად იტყვის, რომ მე არ ვარ მხარე და მხარე არის ბათუმის თვითმმართველობა.

ანუ მთავრობამ პასუხისმგებლობა აიცილა?

თუ სიტუაცია გართულდება, ვერ შეთანხმდებიან და კომპანიას ექნება გარკვეული ტიპის მოთხოვნები, მათ შორის ისეთი მოთხოვნები, რომლებსაც შესაძლოა კანონისმიერი საფუძველი ჰქონდეს, თუ მართვაზე პასუხისმგებელი იქნება არა აჭარის მთავრობა, მისი რომელიმე სტრუქტურული ერთეული, არამედ ბათუმის თვითმმართველობა, პრეტენზიები უნდა დადგეს უკვე ამ ქონების მეპატრონესთან.

ასეთი პათოსი ჰქონდა კიდეც დღეს აჭარის მთავრობას, აბა ვნახოთ რას იზამს მერია და საკრებულოო. თანაც უზურფრუქტის ხელშეკრულება, რომლითაც საკრებულომ წლების წინ ბულვარი მთავრობას გადასცა მართვაში, არ უქმდება.

რამდენიმე დღის წინ, როდესაც ჩვენ ამ თემაზე ვსაუბრობდით, მე მქონდა გარკვეული ეჭვები, რომ ეს ყველაფერი ცხადი არ იყო და მხოლოდ მას შემდეგ იქნებოდა ცხადი, როცა ეს ყველაფერი დოკუმენტურად გაფორმდებოდა. დღეს კიდევ სულ სხვა სიახლეზე ვსაუბრობთ: არამხოლოდ მესამე ალიას  და სასეირნო ბილიკის შენარჩუნებაზე, არამედ ქონების ბათუმის თვითთმმართველობისთვის დაბრუნებაზე. ასე რომ, ბევრ სიახლეს ვიგებ ამ პროცესში და როცა ეს დოკუმენტურად გაიწერება, როცა ნათელი იქნება თითოეულ მხარეს რა ვალდებულება აქვს, რა უფლებამოსილებები დარჩება აჭარის ხელისუფლებას, რა – ბათუმის მერიას, კომპანიის ვალდებულებების ნაწილში რა დარჩება, შემდგომ გაცილებით იოლი იქნება საუბარი. ჩემთვის, პირადად, ეს პროცერსი შეწყდა.

დღეს მთავრობამ რამდენჯერმე გაიმეორა, რომ 2016 წელი გარდამავალი იქნება. ამით რაზე მიანიშნეს – მთავრობამ უკან დასახევი გზა დაიტოვა, თუ წლის ბოლოს ისევ გაჩნდება კითხვები ბულვარის, როგორც ძეგლის მართვის ეფექტიანობაზე?

არ ვიცი რას ნიშნავს გარდამავალი პერიოდი. ეს იქნება გადათხრილი სასეირნო ბილიკები, აყრილი ქვაფენილი, თუ ყველაფერი დალაგდება და რაღაც პერიოდი იმუშავებენ ამ დოკუმენტაციაზე, კონცეფციაზე… რაზეც ისინი ფიქრობენ, რომ შეიძლება იმუშაონ და ამიტომ ჰქვია ამას გარდამავალი, თუ ჩვენ გვექნება ბულვარი იმ ფრომით, რაც ამ წუთას გვაქვს – ვგულისხმობ გარკვეულ სამუშაოებს, რომლებიც იქ მიმდინარეობს და ეს პროცესი მოიცავს გარდამავალ პერიოდს. კიდევ ერთხელ ვამბობ, ჩემთვის ეს ყველაფერი მხოლოდ მაშინ იქნება ცხადი, მხოლოდ მაშინ შეიძლება საუბარი გარკვეული ტიპის რისკებზე, სცენარებსა და განვითარებაზე, როცა ეს დაიწერება ქაღალდზე.

თქვეს კომისიაში არასამთავრობოებისა და საინიციატივო ჯგუფის ჩართვაზე – გადაწყვეტილებას 50+ 1-ის პრინციპით მივიღებთო…

მთავარია, რა ფუნქცია ექნება ამ კომისიას, რისთვის იქმნება ის… ეს არის მნიშვნელოვანი, რა გვინდა, რომ მივიღოთ ამ კომისიის საქმიანობისგან… გადაწყვეტილების მიღებისთვის ორი მესამედი იქნება უკეთესი თუ 50+1, ეს უკვე ცალკე განხილვის თემაა. მთავარია, რა გვინდა ამ კონცეფციით, რისი შეცვლა გვინდა, რა მიზანს მოემსახურება ეს კონცეფცია, ეს იქნება დაკავშირებული ბულვარის ეკონომიკური და საინვესტიციო პოტენციალის შესწავლა-განვითარებასთან და აქედან ფინანსური ინვესტიციების მოზიდვასთან, თუ ეს იქნება ძეგლის დაცვის მიმართულებით გადადგმული ნაბიჯები. ბევრი საკითხია, რაზეც უფრო მკაფიო ხედვა უნდა არსებობდეს.

ახლა რა უნდა გააკეთოს მთავრობამ,  პროცესი სამართლებრივ ჩარჩოში რომ მოაქციოს?

იმისათვის, რომ სამართლებრივად ეს ყველაფერი ისე გაგრძელდეს, როგორც საჭიროა და კანონის არც ერთი მოთხოვნა არ დაირღვეს, ეს იქნება ბათუმის თვითმმართველობა თუ აჭარის მთავრობა, ამოსავალი წერტილი უნდა იყოს ბათუმის ბულვარის სტატუსი, რომელიც კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.

„როგორც ჩემთვის ცნობილია, ქართული კულტურის ძეგლების რეაბილიტაცია, რომლის უმრავლესობა იუსუფელის რაიონშია, დასასრულს უახლოვდება. შეიძლება ითქვას, რომ დასრულებულია. პირადად გუბერნატორი თვალყურს ადევნებს და აკონტროლებს ამ პროცესს. საქართველოს პატრიარქი, ასევე საქართველოს პრეზიდენტი და რელიგიის საკითხთა სამმართველოს თავმჯდომარეც იმყოფებოდნენ ართვინში“, – განაცხადა „ბათუმელებთან“ ართვინის გუბერნატორის მოადგილემ, მემედ ალიოს თურქიმ.

ის დღეს ბათუმში, ხელოვნების მუზეუმში, თურქი მხატვრის პერსონალურ გამოფენაზე იმყოფებოდა.

თურქეთის ტერიტორიაზე არსებული ქართული კულტურის ძეგლების რეაბილიტაციის პროცესთან დაკავშირებით,  გარკვეული პრეტენზიები ჰქონდათ კულტურული მემკვიდრეობის დამცველებს.  მემედ ალიოს თურქის თქმით, ის შენიშვნები, რაც ქართული მხარის მიერ იყო გამოთქმული, გაზიარებულია.

„შენიშვნები, რა თქმა უნდა, გაითვალისწინეს ძეგლების რეაბილიტაციის დროს.  7-8 თვის წინ საქართველოს დიასპორის საკითხების მინისტრიც ჩამოვიდა ართვინში და ამ ვიზიტის დროსაც დადგა ეს საკითხი დღის წესრიგში. მე გულწრფელად მინდა გითხრათ, რომ თუკი ბათუმშიც არიან სპეციალისტები, ვისაც შეუძლია რჩევების მოწოდება თურქული მხარისთვის, ჩვენ მზად ვართ გავითვალისწინოთ და ვითანამშრომლოთ, რადგან ეს ძეგლები ჩვენი საერთო ღირებულებაა“, – განაცხადა გუბერნატორის მოადგილემ.

საახალწლო კონცერტი, რომელიც წელს ბათუმში მაყურებლის ნაკლებობით გამოირჩეოდა, ბიუჯეტს 491 228 ლარი დაუჯდა. აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ კონცერტის მოსაწყობად ტენდერის ნაცვლად პირდაპირი შესყიდვის ხელშეკრულება გააფორმა „მიმოდრამის თეატრთან“ 2015 წლის 4 დეკემბერს.

„პირდაპირი შესყიდვა გავაკეთეთ იმიტომ, რომ ტენდერს ვერ მოვასწრებდით. საახალწლო კონცერტისთვის თანხა წლის დასაწყისში არ იყო გათვალისწინებული. ტენდერების ეკონომიის ხარჯზე გამოთავისუფლდა ფული და ეს გამოჩნდა სექტემბრის ბოლოს,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილე ლადო მგალობლიშვილმა.

კითხვაზე, თუ რატომ იყო პრობლემა ჩატარებულიყო ტენდერი ოქტომბერში და ამ გზით შესაძლოა, დაზოგილიყო ბიუჯეტიდან თანხა,  ლადო მგალობლიშვილმა გვიპასუხა: „კონცერტის ჩატარება ტენდერის გზით რთულია, შეიძლება გაგიმართლოს, შეიძლება – არა“.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ ანალიტიკოსი, მალხაზ ჭკადუა მიიჩნევს, რომ ეს შესყიდვა მინიმუმ სახელმწიფო უწყების დაუგეგმავად მუშაობას აჩვენებს: „ახალი წელი არაა მოულოდნელობა და ყველამ ვიცით, რომ იგი უნდა აღინიშნოს რაღაც ფორმით. ახალი წლის კონცერტისთვის თანხა უნდა ყოფილიყო გამოყოფილი წლის დასაწყისში. შესაბამისად, „დრო არ იყო საკმარისი“ – ვერ იქნება არგუმენტი. თუნდაც ოქტომბერში რომ გამოჩენილიყო ეს თანხა, საკმარისი დრო ისევ არსებობდა ტენდერის ჩასატარებლად. ასეთი მიდგომა აზარალებს ბიუჯეტს და ვერ ვიღებთ ასევე იმ შედეგს, რაც იყო ჩაფიქრებული. ცნობილია, რომ ეს კონცერტი ფორსმაჟორულად დაიგეგმა.“

აჭარის განათლების სამინისტრომ კიდევ ერთი საახალწლო კონცერტისთვის გამოიყენა პირდაპირი შესყიდვა – ბათუმის სხვადასხვა უბანში საახალწლო კონცერტების მოსაწყობად 15 800 ლარზე პირდაპირი შესყიდვის ხელშეკრულება სამინისტრომ „ჰეფი თაიმსთან“ გააფორმა.

„აქ იაფად რომ გამოვსულიყავით, იმიტომ აღარ გამოვაცხადეთ ტენდერი. შევარჩიეთ კომპანია, რომელსაც მოგების და სხვა გადასახადები არ ექნებოდა გადასახდელი და ასე უფრო დავზოგეთ თანხა“- განაცხადა „ბათუმელებთან“ ლადო მგალობლიშვილმა.

ევროპის მოედანზე გამართულ კონცერტებზე მაყურებლის აშკარა სიმცირე აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილე ნათია სირაბიძემ ჟურნალისტებთან დიდთოვლობას დაუკავშირა: „ძალიან ბევრს დიდთოვლობის დროს ფეხზე ჩასაცმელი არ აქვს იმისთვის, რომ თოვლ-ჭყაპში გამოვიდეს გარეთ და მითუმეტეს ყინვაში.“

აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს ინფორმაციით, მომავალი საახალწლო კონცერტებისთვის თანხა მიმდინარე წლის ბიუჯეტში გათვალისწინებული არ არის. მინისტრის მოადგილის, ლადო მგალობლიშვილის თქმით, კონცერტებს მერია გამართავს, ხოლო სამინისტრო იმ შემთხვევაში დააფინანსებს კონცერტს, თუკი ბიუჯეტში ეკონომიის ხარჯზე თანხა გაჩნდება. ლადო მგალობლიშვილი არ გამორიცხავს, რომ კვლავ ტენდერის გარეშე ჩატარდეს კონცერტი. მისი შეფასებით, „ეს უფრო მარტივია და ეფექტური“.

ბათუმის მერიისთვის ბულვარის დაბრუნების საკითხი აჭარის მთავრობამ დღეს გამართულ სხდომაზე გადაწყვიტა. ბულვარი მერიას გადაეცემა თავისი ბიუჯეტით, რომელიც აჭარის მთავრობამ მისთვის წლის დასაწყისში გამოყო.

სხდომაზე ითქვა, რომ მთავრობამ ეს გადაწყვეტილება საზოგადოების დაკვეთით მიიღო.

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინსტრმა დავით ბალაძემ განაცხადა, რომ კვირის ბოლომდე გაათავისუფლებს ბულვარის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელსა და მის მოადგილეეებს თანამდებობებიდან, რის შემდეგაც ბათუმის მერიას, ბათუმის საკრებულოსთან შეთანხმებით, შეეძლება დანიშნოს ახალი ხელმძღვანელები.

ბათუმის ბულვარი აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს წინა ხელისუფლების პირობებში გადაეცა სამართავად. მიუხედავად იმისა, რომ ბულვარის დამცველები მერიისთვის მისი ქონების ანუ ბათუმის ბულვარის გადაცემას ბოლო სამი წლის განმავლობაშიც მუდმივად ითხოვდნენ, დღემდე ამის მიღწევა შეუძლებელი იყო. აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო ბულვარს განიხილავდა როგორც საინვესტიციო ტერიტორიას.

სხდომა აჭარის მთავრობაში ჯერ კიდევ გრძელდება.

აჭარის უმაღლეს საბჭოში დღეს ფრაქციები აჭარის უმაღლესი საარჩევნო კომისიის [უსკო] თავმჯდომარეობის კანდიდატს, დავით კვაჭაძეს მოუსმენენ.

კანდიდატს ფრაქციები დღეს, 2 თებერვალს, სხვადასხვა დროს შეხვდებიან. ბიუროს გადაწყვეტილებით, საბჭო დავით კვაჭაძის კანდიდატურაზე ხვალ, 3 თებერვალსაც იმსჯელებს.

საკონკურსო კომისიამ უსკოს თავმჯდომარის პოსტზე არჩილ ხაბაძეს სამი კანდიდატი წარუდგინა: პარმენ ჯალაღონია, დავით კვაჭაძე და დავით ქარცივაძე. არჩილ ხაბაძემ კი უმაღლეს საბჭოს დავით კვაჭაძის კანდიდატურა წარუდგინა დასამტკიცებლად.

დავით კვაჭაძე 2012 წლიდან არასამთავრობო ორგანიზაცია „სამოქალაქო საზოგადოების და დემოკრატიის განვითარების ცენტრში“ მუშაობდა. არაოფიციალურ საუბრებში მასაც „ ქართულ ოცნებასთან“ დაახლოებულ პირად მოიხსენიებენ.

უმაღლესი საბჭოს რიგგარეშე სესია 2016 წლის 4 თებერვალსაა მოწვეული. დღის წესრიგში ერთადერთი საკითხია: დავით კვაჭაძის უსკოს თავმჯდომარის თანამდებობაზე ფარული კენჭისყრით არჩევა.