ორი იმპერიის სამართალი აჭარაში – ყადი მოსამართლედ

 

სწორედ ეს ჩანაწერები ამტკიცებს, რომ ოსმალეთის იმპერიის კანონები, მის განაპირა რეგიონში – აჭარაში, დიდად არ მოქმედებდა. მაგრამ შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ეს ამბავი (გარდა გადასახადებისა), იმპერიის გულში მაინცადამაინც არც აწუხებდათ, აქ მცხოვრებლებს კი მით უფრო. სამეზობლო დავა, ცოლის მიერ ქმრის ღალატი, ოჯახის გაყოფა თუ სხვა პრობლემები  ჩვეულებათა სამართლით განიხილებოდა.

 

აი, რას წერდა გაზეთი „დროება“ 1876 წელს:

 

„მმართებლობის წევრებს ხალხის შინაურს ცხოვრებაზე არავითარი გავლენა არა აქვს… მმართებლობისაგან დანიშნული ყადი და ხალხისაგან ამორჩეული მეჯლიშები მხოლოდ მსაჯულები არიან… იმათი გადაწყვეტილება ქობულეთელის დანაშაულობისა ცარიელ გადაწყვეტილებადა რჩება, თუ დამნაშავემ თითონ არ ისურვა და მსაჯულების წინ თავის ნებით არ გამოცხადდა. თუ გადაწყვეტილება რამე შედგა ქობულეთელზე და თითონ ის გამოეცხადა მმართებლობას, ის შეიქმნა ამითი ფირალად… ამ გვარად ქობულეთში თითქმის მუდამ არის ასობით ფირალები, რომელთაც სასამართლო მაინცა-და-მაინც ვერ ჰკიდებს ხელსა და აღარც დიდი მონდომებით ეძებს; თითონ ხალხი კი თავის დღეში არ გასცემს, თუკი სისხლი არ მართებს, და სისხლიც რომ ემართოს, სამართალში არ მიიქცევა, თუ მეტად აბდალაი (უხეირო) არ არის“.

 

იმავე ჩანაწერების მიხედვით, ყადს აჭარაში ნაკლებად ენდობოდნენ ორი მიზეზის გამო – ეს იყო მექრთამეობა და ენის ბარიერი. სწორედ ამაზე გვიყვება იურისტი ოთარ ზოიძე თავის კვლევაში „სასამართლო ორგანიზაცია აჭარაში ჩვეულებითი სამართლის მიხედვით“. როგორც ოთარ ზოიძე წერს, კორესპონდენციაში გადმოცემულია ანონიმი ქობულეთელის საუბარი, რომელიც 1876 წელს “სასოფლო გაზეთის” პირველ ნომერში გამოქვეყნებულა და იმ პერიოდს ეხება, როდესაც აჭარა ჯერ კიდევ ოსმალეთის შემადგენლობაშია:

 

„ჩვენ ყველამ თათრული თუ ვიცოდეთ, რაცხას კი გავაგონებთ, მარა არ ვიცით, ზოგიერთმა აღაებმა კი იციან, მარა იგინს ვინ კითხავს; თარჯიმანიც კი გვყავს, მაგრამ მაინც ვერაფერი სამართალი კაიმაკამმა ვერ ქნა ძიავ; მოვა, დაჯდება ბუსავით ოდაში, დაიძახებს: „ბუირუმო ყადიო აღიებოვო, ოთურ მენჯლიშო!“ დაჯდებიან, ილაპარაკებენ, ყავეს და თუთუნს სმენ და მერმე ილოცვენ და გათავდა მათი სამართალი… თათარში, ძიავ, ეს სამართალია: მობრძანდი ძიავ, ფარა, ბუირუმ – ფარა, სალამ-ალეიქუმ – ფარა, ოთურ – ფარა, ადექი – ფარა, წადი – ფარა! სულ ფარა და ფარა! ჩვენ ფარას ვინ მოგვცემს ძიავ, ფუხარა ვართ და ქე მოგვეღო ბოლო სუნთლად ძიავ!“

 

ოთარ ზოიძის კვლევის თანახმად, ყადების მექრთამეობაზე კიდევ ერთი თქმულება მიუთითებს. აი, ეს თქმულებაც: „ყადისთვის ერთ მომჩივანს ქრთამად ერთი ცული მიუტანია. მოპირდაპირე მხარეს ეს რომ გაუგია, დეკეული მიუყვანია მისთვის; სასამართლო პროცესზე თურმე ყადი აშკარად იცავდა დეკეულის მიმყვანს. როცა ეს ცულის მიმტანს შეუნიშნავს, უფიქრია, ალბათ, ყადს დავავიწყდიო და დაუძახია: „შენმა სამართალმა ცულივით უნდა გასჭრასო“. ყადმა კი თურმე მას ასე უპასუხა: „შენს ცულს ტარზე დეკეულმა გადააფუნაო“.

 

მაგრამ, ცხადია, არც ისე უნდა წარმოვიდგინოთ, რომ იმპერიის ტერიტორიაზე სრულად იგნორირებული იყო ყადის ინსტიტუტი. ესეც გიორგი ყაზბეგის ჩანაწერები, რომელმაც აჭარაში 1874 წელს, ანუ თურქული მმართველობის პერიოდში იმოგზაურა: „ღორჯომში სოფლის მმართველობა მეჯლისის ხელშია, რომელსაც ყადი თავმჯდომარეობს და შედგება რამდენიმე არჩეული პირისაგან. კვირაში ერთხელ (პარასკეობით) მართლმორწმუნენი მეჩეთში იკრიბებიან, სადაც ლოცვის შემდეგ მეჯლისი არჩევს მცხოვრებთა საჩივარს“.

 

1874 წელსვე აჭარაში თავისი მოგზაურობის შთაბეჭდილებებზე ყვება დიმიტრი ბაქრაძეც: „ხულაში… ყოველდღე ახლო-მახლო სოფლებიდან საქმეზე ჩამოსულ უამრავ ხალხს ვხედავდი. საერთოდ ასეთი თავყრილობა იყო ყველგან ჩურუქ-სუსა და აჭარაში კაიმაკამებისა და მუდირების ადგილსამყოფელში, როგორც ადმინისტრაციისა და სასამართლოს დაბალი ინსტანციების რეზიდენციაში…“

 

მაგრამ წარმოიდგინეთ აჭარლები, რომლებიც ძირითადად მესაქონლეობას მისდევენ, შესაბამისად, ზაფხულობით იაილებზე გადაჰყავთ პირუტყვი და მათი ერთ-ერთი უმთავრესი ფუნქცია ამ პირუტყვის დაცვაა როგორც ნადირისგან, ისე ქურდებისგნ. და მაინც, თუ ვიღაცამ მოიპარა პირუტყვი, როგორ შეიძლება დაზარალებული დაელოდოს ყადის გადაწყვეტილებას, რომელიც იაილებზე არ იმყოფება. ამიტომ პირუტყვის მესაკუთრე იაილებზევე მყოფ „წინა კაცების“ ჩარევით ცდილობს ნაქურდალის დაბრუნებას. და ზოგ შემთხვევაში ახერხებს კიდეც ამას, საადათო სამართლის საფუძველზე.

 

ოთარ ზოიძის აზრით, ოსმალეთის იმპერიის მცხოვრებ აჭარლებში „წესი“, ანუ ჩვეულებითი სამართლის ნორმა ვერ დაჩაგრა რელიგიურმა ნორმამ“: „შარიათი… ქურდისთვის ხელის მოკვეთას მოითხოვდა, მაგრამ აჭარაში საერთოდ არ არსებობდა დამასახიჩრებელი სასჯელები, ქურდს ნაპარევს ანაზღაურებინებდნენ ხოლმე ან, უკიდურეს შემთხვევაში, ნაპარევის ანაზღაურებასთან ერთად, გამაწბილებელ სასჯელს მიუსჯიდნენ“.

 

მაგრამ ყადებს, ერთგვარი ექსკლუზიური უფლება ჰქონდათ განქორწინების საკითხებში, ერთი შეხედვით, ეს ასე ჩანდა. თუმცა, სინამდვილეში თემი ამ საკითხსაც ხშირად თავისი შეხედულებით წყვეტდა.

 

ოსმალეთის იმპერიის მცხოვრები აჭარლები ქორწინებისა და განქორწინების პროცესში ერთობ საინტერესო ფორმით ურთიერთობდნენ და ამ წესრიგს უფრო ოსმალური საფუძველი ჰქონდა: ქორწინებაში მყოფი წყვილის ურთიერთობას არეგულირებდა წინასწარ შემუშავებული ერთგვარი „ხელშეკრულება“, რომელსაც აჭარლები „ნიქაღს“ ეძახდნენ. „ნიქაღი“ ფორმდებოდა ქორწინების წინა პერიოდში, რომელსაც თავის „ბეჭედს“ ასვამდა ყადი, ზოგ შემთხვევაში კი „სოფლის წინაი კაციც“.

 

„ნიქაღის“ დოკუმენტში ზედმიწევნით ზუსტად იწერებოდა, თუ რას ჩუქნიდა შეყვარებული მამაკაცი თავის მომავალ მეუღლეს – ეს, ძირითადად, იყო ოქროსა და ვერცხლის ნივთები, სამკაულები, ზოგ შემთხვევაში კი უძრავი ქონებაც. მაგრამ, როგორც წესი, ქალს უძრავ ქონებას, ვთქვათ, მიწის ნაკვეთს იშვიათად ჩუქნიდნენ. „ნიქაღის“ ფურცელს თითქმის იურიდიული ძალა ჰქონდა და სავალდებულოდ შესასრულებელი იყო მამაკაცისთვის: განქორწინების შემთხვევაში „ნიქაღის“ ფურცელში შეყვანილი ყველა ნივთი, ქონება, ყოველგვარი განხილვის გარეშე ქალს რჩებოდა საკუთრებაში.

 

განქორწინების „წესრიგის“ შემადგენელი ნაწილი ყოფილა აჭარაში „შვილის საკითხის“ გადაწყვეტაც. მიუხედავად იმისა, რომ ოსმალეთის იმპერიის წესებით, წყვილის განქორწინების შემთხვევაში, თუ მამა მოისურვებდა შეეძლო შვილი დედისთვის წაერთმია, აჭარაში ასე არ ხდებოდა – განქორწინებული ოჯახის შვილი დედასთან რჩებოდა, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ დედა თავად არ იტყოდა უარს შვილის მასთან დატოვებაზე. სამართლის ნორმებით, დედისთვის შვილის წართმევაზე პრეტენზია მამას იმ შემთხვევაშიც შეიძლებოდა გამოეთქვა, თუ განქორწინების საფუძველი ქალის მხრიდან „ბოზობა“ იყო.

 

განქორწინების შესახებ ცნობებს, როგორც წესი, ბევრი ტკივილიანი ისტორა ახლავს თან. ხშირად საქმის გარჩევებში მონაწილეობას იღებდნენ განქორწინების მოსურნე ორივე წყვილის ნათესავები (ძირითადად, გვარების უფროსები) და დიდხანს ბჭობდნენ შესათანხმებელ დეტალებზე. თუ შეთანხმება ვერ შედგებოდა, შემდეგ საქმეში ერეოდა „ბერების მოყრა“ (ასაკოვანი მამაკაცები). ოჯახები საქმის გარჩევაში მონაწილეობის მისაღებად თავად იწვევდნენ „წინაი კაცებს“.

 

რაც შეეხება ქალის მხრიდან ქმრის ღალატს, ეს ოსმალეთის იმპერიის დროინდელ აჭარაში დიდ სირცხვილად მიიჩნეოდა, ცოდვად და, შესაბამისად, სასჯელიც ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე იყო. ამ შემთხვევაში, როგორც ოთარ ზოიძე წერს, საქმეში შემოდის სრულიად ახალი ინსტიტუტი – „მოყრიანობა“. აი, რას წერს ამაზე ოთარ ზოიძე თავის კვლევაში:

 

„მოყრიანობა თვითმმართველობის ორგანოს წარმოადგენდა, რომელიც სასამართლოს ფუნქციითაც იყო აღჭურვილი. მოყრიანობა, როგორც სასამართლო ორგანო, იკრიბებოდა მხოლოდ მაშინ, როცა სოფელსა თუ თემში რაიმე მძიმე დანაშაული (ღალატი, ბოზობა, ქურდობა…) მოხდებოდა. მოყრიანობაზე დასწრების უფლება ჰქონდა მხოლოდ სრულწლოვან მამაკაცს. მას წარმართავდნენ თავკაცები“.

 

ოთარ ზოიძეს ქმრის ღალატისთვის ქალის სიკვდილით დასჯაზე თავის კვლევაში ვლადიმერ მგელაძის ერთ-ერთი ჩანაწერი მოჰყავს: „…დამნაშავე ქალი ჯოჭოს თემის ოლქობას სიკვდილითაც დაუსჯია“.

 

სიკვდილით ისჯებოდა ადამიანის გატაცება და გაყიდვაც. ამის შესახებაც ვლადიმერ მგელაძეს შეუგროვებია მონაცემები. „ქვედა მარადიდში (კირნათის თემი) ჩაწერილი მასალით, ბავშვის ქურდი მამაკაცი ოლქობის გადაწყვეტილებით ღელეში დაუხრჩვიათ“, – წერს ვლადიმერ მგელაძე.

 

ანუ ოლქმა, მოყრიანობამ, ყოველგვარი ყადის ჩარევის გარეშე მიიღო ისეთი გადაწყვეტილებაც კი, რასაც ადამიანის სიკვდილით დასჯა ჰქვია. ვლადიმერ მგელაძე კირნათში მცხოვრებთა მონათხრობს ასე აღწერს: „ჩხლიდან (სოფელი მარადიდთან ახლოს) ჩამოსულან 25-დან 50 კაცამდე და სოფელში ჩაწოლილან. მომქურდველი ნახეს. ბავშვი უკვე გაყიდული იყო. ქურდი ხაილაღა დააკავეს. სკოლასთან ღრემში ღელისპირზე ხელ-ფეხი შეუკრეს და წყალში გადაუშვეს. ხალხს უთხრეს, ყველას თითო ქვა ესროლა. დაახრჩვეს“.

 

1878 წლამდე აჭარა შედიოდა ლაზისტანის საფაშოში, რომელიც მოიცავდა 11 ოლქს. მათგან 6 ოლქში შედიოდა დღევანდელი აჭარის შემდეგი ტერიტორიები: ბათუმი, ქობულეთი, ზემო და ქვემო აჭარა, მაჭახელა და გონიო. 

 

 

გაათავისუფლეს მასწავლებელი, რომელმაც საბავშვო ბაღში ბავშვზე ძალადობა გადაიღო

 

ნათია ცინცაძე
ნათია ცინცაძე

ბაღის აღმზრდელი ნათია ცინცაძე ამბობს, რომ ამ დროისთვის ის ავადმყოფობს და შესაბამისი სამედიცინო ცნობის საფუძველზე სამსახურში არ დადის. მან ასევე იცის, რომ დისციპლინური კომისიის ხელმძღრვანელმა, ბაღების გაერთიანების იურისტმა გიორგი სურმანიძემ #6 ბაღის თანამშრომლებს ნათია ცინცაძის გათავისუფლების შესახებ აცნობა. „მე, ალბათ, ამის შესახებ 27-ში მაცნობებენ, როცა გავალ სამსახურში“, – ამბობს ბაღის აღმზრდელი ნათია ცინცაძე, რომელიც აპირებს დისციპლინური კომისიის გადაწყვეტილება სასამართლოში გაასაჩივროს.

 

ნათია ცინცაძე ამბობს, რომ ის ბავშვის მიმართ ძალადობის ფაქტის გასაჯაროების გამო ისჯება, თორემ მის წინააღმდე რამე ინფორმაცია რომ ჰქონოდათ, ამ ფაქტს არ დაელოდებოდნენ.

 

ნათია ცინცაძე ყვება, თუ რა მოიმოქმედა კადრების გადაღების შემდეგ: „სასწარფოდ ჩავედი დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელთან, გურანდა გობაძესთან, რომელმაც მითხრა, რომ ფაქტი არ უნდა გამეხმაურებინა. ჩემი ცვლა იყო პირველის ნახევრიდან შვიდის ნახევრამდე, მაგრამ გურანდა გობაძემ იმ დღეს გამათავისუფლა და მითხრა, რომ დავმშვიდებულიყავი. როცა დავრწმუნდი, რომ გურანდა გობაძე არაფრის გაკეთებას არ აპირებდა, შვიდის ნახევარზე დავუკავშირდი ბაღების გაერთიანების დირექტორს ქალბატონ ზაირა ქაჯაიასთან ერთად. მან გვითხრა, რომ აქ არ არის ისეთი ფაქტი და ძალიან გთხოვთ დამშვიდითო. იქედნა პირდაპირ გიორგი ემაკოვთან [ბათუმის მერი] შევიტანე ეს ვიდეო. ერმაკოვმა სასაცილო რამე მითხრა – რატომ არ გალახე ის ძიძაო“.

 

ნათია ცინცაძე მის მიმართ დისციპლინური კომისიის სავარაუდო პრეტენზიას – მიატოვა ჯგუფი და კადრები გადაიღო, არ იზიარებს: „ჩვენ ორი აღმზრდელი ვართ ჯგუფში. ამ დროს მე მქონდა უფლება ჯგუფიდან გამოსვლის, ბავშვები რომ მიტოვებული მყოლოდა, მაშინ კი იქნებოდა პრობლემა, მაგრამ ბავშვებთან სხვა აღმზრდელი იყო და მე მქონდა გარეთ გამოსვლის უფლება“.

 

ნათია ცინცაძე ამბობს, რომ დისციპლინურ კომისია მას არც შეხვედრია და კითხვები არც სხვა ფორმატში დაუსვამს. 

 

ბაღების გაერთიანების იურისტმა, გიორგი სურმანიძემ „ბათუმელებს“ უთხრა, ნათია ცინცაძის გათავისუფლებაზე დისციპლინურმა კომისიამ დასკვნა გასულ პარასკევს დაწერა. მისივე თქმით, ამ საკითხზე განმარტებას მოგვიანებით გააკეთებენ.

 

ბავშვზე ძალადობაში მხილებული ძიძა სამსახურიდან საკუთარი განცხადების საფუძველზე წავიდა.

რას უპირებს მთავრობა აგრარულ უნივერსიტეტსა და უმაღლეს საბჭოს

 

აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს არჩილ ხაბაძეს დღეს, 18 ნოემბერს, ამ საკითხზე საუბრისას არაფერი უთქვას, თუ სად და როდის აპირებს მთავრობა უმაღლესი საბჭოსთვის შენობის აშენებას. შესაბამისად, ვიდრე მთავრობა უმაღლეს საბჭოს შენობას არ გადასცემს, აგრარული უნივერსიტეტი, სავარაუდოდ, ვერ მიიღებს იმ შენობას, სადაც ახლა უმაღლესი საბჭო არის განთავსებული. ეს, თავის მხრივ, იმას უნდა ნიშნავდეს, რომ აგრარულ უნივერსიტეტს საქმიანობაში შეიძლება ხელი შეეშალოს.

 

როგორც აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ დღეს განაცხადა, „გეგმა მთავრობას უკვე შემუშავებული აქვს და მასში მონაწილე „სამეული“ საბოლოო ჯამში კმაყოფილი დარჩება. არჩილ ხაბაძის შეხედულება „აჭარის ქონების კარუსელის“ შესახებ დღეს მთავრობის პრესსამსახურმა გაავრცელა:

 

„უკვე არსებული სქემის მიხედვით, აგრარული უნივერისტეტის ყოფილი შენობა, რომელიც ბოტანიკური ბაღი მდებარეობს და არის ამორტიზებული, თუმცა საინვესტიციოდ მიმზიდველი – გასხვისდება. აგრარული უნივერსიტეტის შენობა საჭიროებს რეაბილიტაციას, თუმცა თავად უნივერსიტეტს ამისათვის ფინანსები არ გააჩნია.

 

ინვესტორის დაინტერესების  შემთხვევაში, ჩვენ მზად ვართ უნივერსიტეტს 5 ათასი კვ/მ  უფრო კეთილმოწყობილი შენობა გადავცეთ, ანუ რასაც მოიცავს მთლიანობაში ყოფილი აგრარული უნივერსიტეტის შენობა.

 

მზად ვართ უნივერისტეტს უმაღლესი საბჭოს შენობა გადავცეთ, რომელიც განთავსებულია ჩაქვში და მოიცავს 3 ათას კვ/მ-ს. შენობა საკმაოდ კეთილმოწყობილია და შესანიშნავი ნაგებობაა სასწავლო დაწესებულებისათვის. დამატებით, ბათუმის ტერიტორიაზე გამოვყოფთ 2 ათას კვ/მ გარემონტებულ ფართს, რომელსაც უნივერსიტეტი შემდგომ  საკუთარი მიზნებისათვის გამოიყენებს.

 

საერთო ჯამში, ვგეგმავთ, რომ  5000 კვ/მ კეთილმოწყობილი ფართი შევთავაზოთ უნივერსიტეტს, სანაცვლოდ კი წამოვიღოთ 5000 კვ/მ ფართი – საინვესტიციო მიზნებისთვის. ამის შემდგომ გვინდა უმაღლესი საბჭოსთვის, ქალაქის ტერიტორიაზე გამოვყოთ ფართი და საბჭოს ავუშენოთ შენობა“.

ინვესტორი, რომელიც მწვანე კონცხზე ტურისტულ ობიექტის ასაშენებლად 200 მილიონ დოლარს დახარჯავს, სავარაუდოდ, საქართველოს ყოფილ პრემიერ-მინისტრ – ბიძინა ივანიშვილთან არის დაკავშირებული.

ხაბაძე: არ არის გამორიცხული, რომ ამ კომპანიის უკან ბატონი ბიძინა ივანიშვილი იყოს

 

იმას, რომ ამ კომპანიის უკან ბიძინა ივანიშვილი შეიძლება იდგეს, არ გამორიცხავს თავად აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე არჩილ ხაბაძე. დღეს მან ამ საკითხზე შემდეგი კომენტარი  გააკეთა: „მე მინდა ვთქვა, რომ თუ ბატონი ბიძინა ივანიშვილი იქნება ამ კომპანიის უკან და ამ პროექტის განმახორციელებელი, ვფიქრობ, რომ ბათუმს და აჭარას ერთი ლამაზი ობიექტი… რომელიც აჩუქებს იმის სახით, რომ, ჩუქება პირდაპირი მნიშვნელობით არ მაქვს, ინვესტიციას განახორციელებს, რომელიც მინიმუმ 200 მილიონ დოლარს მიაღწევს. იქნება პროექტი რამდენიმე კვირაში, რომელსაც კომპანია რამდენიმე კვირაში წარმოადგენს და საზოგადოებას ამას აუცილებლად ვაცნობებთ“.

 

მწვანე კონცხზე მიწის ნაკვეთის ახალი მფლობელი შპს „ბიზნეს დეველოპმენტია“, რომელიც 2015 წლის ივნისში დაფუძნდა. მის წილების 100% შპს „ნოდია, ურუმაშვილი და პარტნიორები“ ფლობს. „ნოდია, ურუმაშვილი და პარტნიორები“, კომპანიის საიტის მიხედვით, 2005 წელს შეიქმნა და ის ინდუსტრიულ და კომერციულ სექტორებში კლიენტებს ძირითადად იურიდიულ მომსახურებას სთავაზობს.

 

თანამშრომლობს თუ არა კომპანია საპარტნიორო ფონდთან, რომელი კომპანიები არიან მისი პარტნიორები მწვანე კონცხის პროექტში, რა გეგმები გაქვთ და ან რა კავშირები იმ ფირმებთან, რომლებიც ბიძინა ივანიშვილს სახელს უკავშირდება? – ამ კითხვების პასუხად კომპანიიდან შემდეგი SMS- შეტყობინება მივიღეთ: სამწუხაროდნოდია, ურუმაშვილი და პარტნიორებივერ მოგაწოდებთ ინფორმაციას თქვენ მიერ დასმული კითხვების და საკითხის გარშემო, ვინაიდან ამ ეტაპისთვის ეს ინფორმაცია კონფიდენციალურია“.

ამერიკელი ექიმები კოლეგებს ბავშვთა გულის მანკების მართვის გაიდლაინებს გააცნობენ

 

კონფერენციას მეიოს კლინიკის ნეონატოლოგიური დეპარტამენტის უფროსი ქრისტოფერ კოლბი, ასევე მეიოს კლინიკის ნეონატოლოგი ვილიამ ქერი გაუძღვებიან და ქართველ ექიმებს კრიტიკულ პაციენტებში თანდაყოლილი გულის მანკების მართვის საერთაშორისო გაიდლაინებს გააცნობენ.

 

სამდღიანი კონფერენცია სასტუმრო „რედისონში“ გაიმართება და მასში აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროსთან ერთად მონაწილეობას მიიღებენ  ბათუმის, ქუთაისის, ზუგდიდის, თბილისისა და თელავის ნეონატოლოგები და ბავშვთა კარდიოლოგები.

 

კონფერენცია გაიმართება სამედიცინო კორპორაცია „ევექსის“ ორგანიზებით და საქართველოს ნეონატოლოგთა ასოცოციაციის ეგიდით. კონფერენცია 21 ნოემბერამდე გაგრძელდება.

220 ათასი ლარი გონიოს ყოფილი პოლიგონის განაღმვისთვის

საქართველოს მთავრობის 9 ნოემბრის განკარგულებით, გონიოს პოლიგონის განაღმისთვის თავდაცვის სამინისტროზე გადასაცემი 220 ათასი ლარი სსიპ – საქართველოს ეროვნული საინვესტიციო სააგენტოსთვის გათვალისწინებული თანხის შემცირების ხარჯზე გამოიყოფა.

 

2010 წლის 14 იანვარს ხელვაჩაურში, გონიოს პოლიგონზე, ჯართად შეგროვებულ ტანკსაწინააღმდეგო ნაღმს ბილვანიძეების ოჯახის სამი წევრი ემსხვერპლა, მათ შორის ოთხი წლის ბავშვი. მაშინ თავდაცვის სამინისტროში განაცხადეს, რომ არსებობდა გეგმა, რომელიც იმ ტერიტორიების „დასუფთავებას“ ითვალისწინებდა, სადაც რუსული ბაზა იყო განთავსებული. სამინისტროს მაშინდელი ინფორმაციით, გონიოს პოლიგონი, სავარაუდოდ, 2010 წლის ბოლომდე უნდა გაწმენდილიყო.

 

გონიოს ყოფილი სამხედრო პოლიგონი

კვირის ბოლოს აჭარაში გამოიდარებს

 

ბათუმი. ია ფრანგიშვილის ფოტო
ბათუმი. ია ფრანგიშვილის ფოტო

გარემოს ეროვნული სააგენტოს წინასწარი მონაცემებით უნალექო ამინდი ბათუმში 25 ნოემბრამდე შენარჩუნდება და ჰაერის ტემპერატურა +23 გრადუსს მიაღწევს.


დღეის მონაცემებით ბათუმში ჰაერის ტემპერატურა +10,+12 გრადუსია. წვიმიანი ამინდი შენარჩუნდება ბათუმში ხვალაც, 18 ნოემბერს.   


18-25 ნოემბერს უნალექო ამინდია მოსალოდნელი ხელვაჩაურში. ჰაერის ტემპერატურა +10-დან +17 გრადუსს მიაღწევს.


წინასწარი მონაცემებით, 18 ნოემბრიდან გამოიდარებს ქედაშიც. 18 ნოემბრიდან 25 ნოემბრამდე სააგენტოს მონაცემებით, ქედაში უნალექო ამინდს უნდა ველოდოთ, ჰაერის ტემპერატურა +12,+17 გრადუსამდე გათბება.


უნალექო ამინდებია მოსალოდნელი შუახევშიც. წინასწარი მონაცემებით, 18 ნოემბრიდან  25 ნოემბრამდე შუახევში ჰაერის ტემპერატურა +10,  +17 გრადუსი იქნება.


18-დან 25 ნოემბრამდე მზიანი ამინდებია მოსალოდნელი ხულოში. წინასწარი პროგნოზით ჰაერის ტემპერატურა აქ +10, +17 გრადუსი იქნება. 

 

შსს-ს შეკვეთილი ვახშამი რესტორნებში და გაურკვეველი სტუმრები

 

 2013 წლის განმავლობაში სამინისტროს მიერ, „წარმომადგენლობითი ხარჯების“ ქვემუხლით, გაწეულია 1 მილიონ 859 ათას 700  ლარის ხარჯი, ხოლო 2014 წლის განმავლობაში – 1  მილიონ 82 ათას 200 ლარის ხარჯი. თუმცა, ამ ხარჯების გაწევისას „ზოგიერთ შემთხვევებში გაურკვეველია სტუმრების ვინაობა და რაოდენობა“. – აღნიშნულია აუდიტის ანგარიშში, სადაც რამდენიმე მაგალითია მოყვანილი:


2014 წლის 8 მაისს ქ. ბათუმში გაიმართა ვახშამი, რისთვისაც შპს „აჭარულ-ლაზურისთვის“ გადახდილია 3,6 ათასი ლარი; ასევე ქ. ბათუმში, 2014 წლის 30 მაისს, პოლიციელის დღის აღსანიშნავად გაიმართა დაჯილდოების ცერემონია და ვახშამი მოწვეული სტუმრებისთვის. ვახშამი გაიმართა სასტუმრო „შერატონში“ 400 პერსონაზე, რისთვისაც სს „ნუროლ ინშაათ ვე თიჯარეთისთვის“ გადახდილია 55,6 ათასი ლარი.


ზემოაღნიშნულ შემთხვევებში, წარმოდგენილი დოკუმენტებით, არ ფიქსირდება თუ ვინ და რამდენი პირი იმყოფებოდა სტუმრის რანგში.

 

2014 წლის 11 მარტს გაიმართა ვახშამი 20 პირზე რესტორანში „მცხეთის დარბაზი“ სტუმრების გასამასპინძლებლად, რისთვისაც შპს „გუჯარისთვის“ გადახდილია 4,5 ათასი ლარი. სტუმრების რანგში იმყოფებოდნენ ბელორუსიის საგანგებო   სიტუაციების სამინისტროს დელეგაცია (5 პირი).


ამავე დღეს რესტორან „კოპალაში“ გაიმართა ვახშამი 20 პირზე იმავე ბელორუსი სტუმრების გასამასპინძლებლად, რისთვისაც შპს „კოპალასთვის“ გადახდილია 3,7 ათასი ლარი.


მეორე დღეს (2014 წლის 12 მარტს) რესტორან „ფუნიკულიორში“ გაიმართა ვახშამი 20 პირზე იმავე ბელორუსი სტუმრების გასამასპინძლებლად, რისთვისაც შპს „ჯი-ემ-თი მთაწმინდისთვის“ გადახდილია 8,2 ათასი ლარი;

 

2014 წლის 24 აპრილს რესტორან „ფუნიკულიორში“ გაიმართა ვახშამი 25 პირზე ისრაელიდან სტუმრად მყოფი პირების გასამასპინძლებლად, რისთვისაც შპს „ჯი-ემ-თი მთაწმინდისთვის“ გადახდილია 9,5 ათასი ლარი;

 

2014 წლის 4 სექტემბერს ქ. მცხეთაში რესტორან მუზეუმ „გუჯარში“ გაიმართა ვახშამი 15 პერსონაზე უკრაინული დელეგაციის გასამასპინძლებლად, რისთვისაც შპს „რესტორან მუზეუმ გუჯარისთვის“ გადახდილია 5,2 ათასი ლარი;

                                                                                                                                 

2014 წლის 29 ნოემბერს ქ. მცხეთაში რესტორან მუზეუმ „გუჯარში“ გაიმართა ვახშამი 14 პერსონაზე უკრაინული დელეგაციის გასამასპინძლებლად, რისთვისაც შპს „რესტორან მუზეუმ გუჯარისთვის“ გადახდილია 7 ათასი ლარი;

 

2013 წლის 2 იანვარს რესტორან „სენატში“ გაიმართა ვახშამი, რისთვისაც შპს „სენატისთვის“ გადახდილია 15,5 ათასი ლარი. წარმოდგენილ დოკუმენტებში დაფიქსირებული არ არის სტუმრების ვინაობა და რაოდენობა;

 

ანალოგიურად, 2013 წლის 19 აპრილს რესტორან „სენატში“ გაიმართა ვახშამი 50 კაცზე, რისთვისაც შპს „სენატისთვის“ გადახდილია 9,8 ათასი ლარი. დაფიქსირებული არ არის სტუმრების ვინაობა და ხარჯის გაწევის აუცილებლობა.

 

2013 წლის 1 აგვისტოს რესტორან „ფუნიკულიორში“ გაიმართა ვახშამი აზერბაიჯანელი სტუმრების საპატივცემულოდ, რისთვისაც შპს „ჯი-ემ-თი მთაწმინდისთვის“ გადახდილია 22,9 ათასი ლარი. უცნობია, თუ რამდენი პირი ესწრებოდა ვახშამს და მათ შორის რამდენი იყო სტუმარი;

 

იმავე დღეს რესტორან „კოპალაში“ გაიმართა ვახშამი ასევე აზერბაიჯანელი სტუმრების საპატივცემულოდ, რისთვისაც შპს „კოპალასთვის“ გადახდილია 9,7 ათასი ლარი. მიღება-ჩაბარების აქტიდან ირკვევა, რომ ვახშამი გაიმართა 45 პირზე. დაფიქსირებული არ არის თუ რამდენი იყო სტუმარი;

 

ხოლო 8 აგვისტოს, იმავე რესტორან „კოპალაში“ გაიმართა ვახშამი სომხეთიდან ვიზიტად მყოფი სტუმრების საპატივცემულოდ, რისთვისაც შპს „კოპალასთვის“ გადახდილია 9,6 ათასი ლარი. მიღება-ჩაბარების აქტიდან ირკვევა, რომ ვახშამი გაიმართა 40 პირზე. გაურკვეველია აქედან რამდენი იყო სტუმარი;

 

ანალოგიურად, 2013 წლის 9 აგვისტოს რესტორან „ფუნიკულიორში“ გაიმართა ვახშამი ისევ აზერბაიჯანელი სტუმრების საპატივცემულოდ, რისთვისაც შპს „ჯი-ემ-თი მთაწმინდისთვის“ გადახდილია 16,3 ათასი ლარი. ასევე უცნობია, თუ რამდენი პირი ესწრებოდა ვახშამს და მათ შორის რამდენი იყო სტუმარი;

 

2013 წლის 31 დეკემბრიდან 2014 წლის 3 იანვრამდე პერიოდში შსს დელეგაცია ვიზიტით იმყოფებოდა სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონში. ქ. ანაკლიაში სასტუმროში განთავსებისთვის შპს „ლაზისთვის“ გადახდილია 3,8 ათასი ლარი. წარმოდგენილი დოკუმენტებიდან გაირკვა, რომ დაქირავებული იყო სასტუმროს 19 ნომერი ერთი დღე-ღამით, თუმცა გაურკვეველია ვინ და რამდენმა პირმა იცხოვრა სასტუმროში. ვიზიტთან დაკავშირებით გაიმართა ასევე ვახშამი 62 პირზე, რისთვისაც იმავე შპს „ლაზისთვის“ გადახდილია 7,4 ათასი ლარი. დაფიქსირებული არ არის თუ ვინ ესწრებოდა ვახშამს და რა აუცილებლობით იყო გამოწვეული მისი გამართვა.

 

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცენტრალური აპარატის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში ახლახან გამოაქვეყნა. აუდიტის ინფორმაციით შემოწმდა 2013-2014 წლებში გაწეული საფინანსო–ეკონომიკური საქმიანობის კანონმდებლობასთან შესაბამისობა, შესაბამისი პერიოდების წლიური ბალანსები და მასთან დაკავშირებულ ანგარიშები. ზემოაღნიშნულთან გარდა სამსახურმა გამოავლინა მთელი რიგი შეუსაბამობები, მაგალითად:

 

„სახელმწიფო შესყიდვების განხორციელებასთან დაკავშირებით ცალკეულ შემთხვევებში შეინიშნება, რომ ტენდერების გამოცხადებისას არასწორად არის განსაზღვრული შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებები. ასეთ შემთხვევებში [თუ ტენდერში მონაწილეობას არ ღებულობს ბევრი პრეტენდენტი და ადგილი არ აქვს კონკურენციას], ცალკეული კომპანიები სარგებლობენ შექმნილი სიტუაციით და გამარჯვებულად ცხადდებიან სატენდერო წინადადებების ღირებულებებით, რომელიც აღემატება საბაზრო ღირებულებას;

 

2013 წლის განმავლობაში სამინისტროს ცენტრალური აპარატის მიერ ქვეყნის გარეთ მივლინებებზე გაწეულია 964,4 ათასი ლარის საკასო ხარჯი, ხოლო 2014 წლის განმავლობაში – 1 მილიონ 16 ათას შვიდასი ლარის საკასო ხარჯი. აუდიტის ჯგუფისთვის ვერ იქნა წარმოდგენილი ქვეყნის გარეთ მივლინებების მიწვევები. სამივლინებო თანხები ანაზღაურებულია ბრძანებებში მითითებული პირობების შესაბამისად. ვერ მოხერხდა ბრძანებებში მითითებული პირობების შედარება მიწვევებში დაფიქსირებულ პირობებთან. ადგილი ჰქონდა აუდიტის მასშტაბის შეზღუდვას;

 

გათვალისწინებული არ არის საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნები სამინისტროს მიერ დაქირავებულთათვის გაწეულ მომსახურებასა და ფასიანი საჩუქრებით დაჯილდოების დროსაც;


მაგალითად:

 

ბინის ქირაზე სამინისტროს 2013 წლის განმავლობაში გაწეული აქვს 138,9 ათასი ლარის, ხოლო 2014 წლის განმავლობაში – 287,6 ათასი ლარის ხარჯი. აღნიშნული ხარჯები გაწეულია სამინისტროს ბრძანებების საფუძველზე, რომელთა მიხედვითაც სამინისტროს თანამშრომლებს დაუქირავდათ საცხოვრებელი ბინები. აუდიტის დასკვნის მიხედვით, დამქირავებლის მიერ დაქირავებულისთვის მომსახურების მიწოდებისას [ასევე საცხოვრებლის სარგებლობაში გადაცემისას] საიჯარო ქირის წლიური საბაზრო ღირებულება განეკუთვნება ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს და იბეგრება საშემოსავლო გადასახადით. სამინისტროს მიერ აღნიშნული გადასახადის ბიუჯეტის ხარჯებში გათვალისწინების შემთხვევაში სახელმწიფო ბიუჯეტის კუთვნილი გადაუხდელი საშემოსავლო გადასახადის თანხა შეადგენს 106,5 ათას ლარს;

 

ანალოგიურად, 296,3 ათასი ლარი არ არის გადახდილი ბიუჯეტში, მინისტრის 2013 წლის 22 ნოემბრის ბრძანების შესრულების შედეგად, რომლითაც საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოსამსახურეები [მათ შორის შტატგარეშეები], დაღუპულ მოსამსახურეთა ოჯახის წევრები და შპს „სუფთა სამყაროს“ თანამშრომლები [რომლებიც ემსახურებიან სამინისტროს] დაჯილდოებული იქნენ საახალწლო ფასიანი საჩუქრებით [აღნიშნული ღონისძიების განხორციელების მიზნით სამინისტრომ გააფორმა ხელშეკრულებები სახელმწიფო შესყიდვებზე გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით შპს „გუდვილთან“ – 877,2 ათას ლარზე; შპს „ბადაგონთან“ – 134,2 ათას ლარზე; სს „ბაგრატიონი 1882“-თან – 174 ათას ლარზე]“.

 

„ჩვენი აზრით სამინისტროს საქმიანობა ზემოთ მოტანილი ფაქტების გამოკლებით შესაბამისობაშია მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნებთან“ აღნიშნულია სახელმწიფო აუდიტის ანგარიშში.



”არც არაფერი” – ვინ როგორ დაეხმარება ომარ როდონაიას

 

ომარ როდონაია
ომარ როდონაია

50 წლის ომარ როდონაიას შესახებ გამოქვეყნებულ სტატიას – „ისეთი შეგრძნება მაქვს, თითქოს ადამიანი აღარ ვარ“, არაერთი გამოხმაურება მოჰყვა – ვინ ომარისთვის საწოლის ჩუქება მოინდომა, ვინ ჭურჭლის და ვინ კიდევ საკვების. ყველა მათგანი „ბათუმელებს“ ომარ როდონაიას საკონტაქტო ინფორმაციასა თუ საბანკო მონაცემებს სთხოვდა.

 

გასული კვირის განმავლობაში გარკვეული თანხა მართლაც ჩაირიცხა ომარ როდონაიას საბანკო ანგარიშზე. ეს, ცხადია, არ არის საკმარისი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი პრობლემების გადასაწყვეტად.

 

ომარის დახმარების პირველი ინიციატივა საზოგადოებრივი მაუწყებლის 1 არხის გადაცემა „რეალური სივრცის“ ჟურნალისტებისგან წამოვიდა. მათ გადაწყვიტეს ომარს საცხოვრებელი ბინა უქირავონ. მოგვიანებით მათ სხვებიც შეუერთდნენ.

 

„გამოჩნდა დაახლოებით 30 ისეთი ადამიანი, ვინც მზად არის საკუთარი ხელფასიდან გამოყოს თანხა, რომლითაც ომარს დაეხმარებიან ყოველთვიურად – ბინის ქირას გადაუხდიან. ცხადია, თანხის დანიშნულება შეიცვლება, თუ ომარს ხელისუფლება საცხოვრებელს გადასცემს. მეორე ამბავი არის ის, რომ თავად ჩემი ორგანიზაცია დაინტერესდა ომარის მხარდაჭერით. ჩვენი აღმასრულებელი დირექტორის პოზიციაა, რომ ომარი დავასაქმოთ ჩვენს ორგანიზაციაში. მისი მუშაობა ასე წარმოგვიდგენია: თვეში მინიმუმ ერთ ისეთ ადამიანს მოძებნის, რომელიც არის შშმ პირი, მარტოხელა და მიუსაფრად გრძნობს თავს ან არის დაავადების მატარებელი. ჩვენ ამ ადამიანებს დავეხმარებით სამართლებრივად, სახელმწიფო ადმინისტრაციულ ორგანოებს მივაწვდით მათ ხმას და ეს იქნება პრეცედენტი სხვაგვარი ქველმოქმედების“, –  ამბობს მალხაზ ჭკადუა, არასამთავრობო ორგანიზაცია „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ ბათუმის წარმომადგენლობის ხელმძღვანელი.

 

მალხაზ ჭკადუას თქმით, ახალგაზრდების იგივე ჯგუფი, ომარ როდონაიას გარდა, კიდევ ორ ოჯახს დაეხმარება ყოველთვიურად 300-300 ლარით. „ერთი ოჯახი ქობულეთში ცხოვრობს უკიდურეს სიღატაკეში, მეორე – მუყაოს ქალაქში“, – თქვა მალხაზ ჭკადუამ.
მალხაზის ინფორმაციით, მათი ორგანიზაცია ასევე აპირებს დაიწყოს მუშაობა საკანონმდებლო ინიციატივაზე, რომლითაც შესაძლებელი გახდება „ქველმოქმედების შედეგად ბენეფიციარების ანგარიშზე დასმული თანხა არ იქნეს აღქმული როგორც შემოსავალი, რის გამოც მათ სოციალურ დახმარებას მოუხსნიან“.

 

ომარ როდონაიას ისტორიას გამოეხმაურა ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარე ირაკლი ჭეიშვილი. მან „ბათუმელებს“ ომართან დაკავშირებული თავისი სამოქმედო გეგმა გააცნო: „მე განვიხილავ ორ ვარიანტს: თუ სამართლებრივად გვექნება საშუალება, ამ ადამიანს საცხოვრებელს გადავცემთ. თუ ეს ვარიანტი გამოირიცხება, მაშინ გაზეთის მეშვეობით პირობას ვდებ, რომ პირადად ჩემი სახსრებით, ჩემი კოლეგების მხარდაჭერით მის ყოფას გავაუმჯობესებთ – რემონტსაც გავუკეთებთ, საპირფარეშოსაც ავუშენებთ და საყოფაცხოვრებო ტექნიკასაც შევუძენთ. ჩვენ უკვე დავადგინეთ იმ სახლის მესაკუთრის ვინაობა, სადაც ახლა ცხოვრობს ბატონი ომარი. გვჭირდება მისი თანხმობა, საპირფარეშო რომ გავუკეთოთ. შეჯამების სახით ვიტყვი: ამ კვირას ზუსტად გვეცოდინება რას გავაკეთებთ. საკუთრებაში მივცემთ საცხოვრებელ სახლს, თუ ეს შესაძლებელი იქნება სამართლებრივად, მაგრამ თუ ეს შესაძლებელი არ იქნება, საცხოვრებელ პირობებს გავუუმჯობესებთ“.

 

ბათუმში იმყოფებოდა და ომარ როდონაიას მიწური უკვე მოინახულა ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს აჭარა, სამეგრელო, ზემოსვანეთის ტერიტორიული ორგანოს უფროსმა – მანუჩარ ჩილაჩავამ. მან ასევე ისაუბრა იმ სამართლებრივ გზებზე, რაც ომარ როდონაიას დახმარების შესაძლებლობას მისცემს სახელმწიფოს.

 

მანუჩარ ჩილაჩავა: „ამ პიროვნებას აჭარა, სამეგრელო, ზემოსვანეთი ტერიტორიული ორგანოსთვის სტატუსის აღდგენასთან დაკავშირებით არ მოუმართავს. როგორც თვითონ აცხადებს, მან ამ საკითხზე წერილობით მიმართა აფხაზეთის მთავრობას, რომელიც ამ შემთხვევაში არ არის კომპეტენტური ორგანო. სტატუსის აღდგენაზე წერილობით ჩვენ უნდა მოგვმართოს, გაივლის შესაბამის კომისიას და თუ რეალურად არის დევნილი, მიენიჭება დევნილის სტატუსი. ჩვენი სამინისტრო ყოველნაირად ეცდება, რომ ის საცხოვრებელი ფართობით დააკმაყოფილოს“.

ომარ როდონაია ბოლო ექვსი წელია ცხოვრობს მიწურში, რომელსაც საპირფარეშოც კი არ აქვს.



ქაღალდზე დასრულებული პროექტები


სოფელ პირველი მაისის ცენტრში მდებარე შენობაში სოფლის დაწყებითი სკოლა, მედპუნქტი, მოსახლეობის თავშეყრის ადგილი და თემის კლუბი ფუნქციონირებს. ორსართულიანი შენობის ეზოს პროექტი ერთ-ერთი იმ პროექტთაგანია, რომელიც ქედის მუნიციპალიტეტის გამგეობის ობიექტების მიმღებმა კომისიამ დაუსრულებლად ჩაიბარა. ეზოს კეთილმოწყობაზე ელექტრონული ტენდერი ქედის გამგეობამ 2013 წელს 6 488 ლარზე გამოაცხადა, რომელშიც შპს „სტეპ“-მა გაიმარჯვა. ხელშეკრულება გამგეობამ ამ კომპანიასთან 5 422 ლარზე გააფორმა. მიუხედავად იმისა, რომ კომპანიას სატენდერო პირობების მიხედვით გაწერილი სამუშაოები შესრულებული არ ჰქონდა, მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიმღებმა კომისიამ ობიექტი ჩაიბარა, მაშინ როცა მთიდან ჩამონადენი წყალი, სანიაღვრე არხის ნაცვლად პირდაპირ ეზოში ჩაედინებოდა. კომპანიამ ეზოში არც ის ფილები დააგო, რომელიც ეზოს მიმდებარედ, სოფლის სტადიონზე დასაწყობებული იყო. 

 

მრავალფუნქციური შენობის ეზო სოფელ პირველ მაისში. ფოტო 'ბათუმელების' არქივდან. ამჟამად ეზოს კეთილმოწყობა დასრულებულია
მრავალფუნქციური შენობის ეზო სოფელ პირველ მაისში. ფოტო 'ბათუმელების' არქივდან. ამჟამად ეზოს კეთილმოწყობა დასრულებულია

 

მუნიციპალიტეტის გამგეობამ 2013 წელს ქედაში განხორციელებულ ინფრასტრუქტურულ პროექტებს შორის ამ ეზოს კეთილმოწყობაც ჩაწერა, თუმცა სამუშაოები შესრულებულად მხოლოდ ოფიციალურ დოკუმენტებში დარჩა, რეალურად – არა.

 

ობიექტის გამართვაზე ქედის გამგეობამ ტენდერი მეორედ, მიმდინარე წელს გამოაცხადა 5 892 ლარზე. ეზოს კეთილმოწყობაზე პასუხისმგებლობა ტენდერით მეორედ აქ შპს „გიომ~ აიღო. კომისიას ობიექტი ჯერ არ ჩაუბარებია.

 

ეს არ არის ერთადერთი ინფრასტრუქტურული ობიექტი, რაზედაც თანხა ქედის ბიუჯეტიდან არაეფექტურად დაიხარჯა. მაგალითად, ქედის კულტურის ცენტრის შენობაზე მოწყობილი პანდუსით დღემდე არავის უსარგებლია, რადგან პანდუსის დახრილობა დასაშვებ ნორმას ბევრად აჭარბებს.

 

უსარგებლო პანდუსი ქედის კულტურის სახლში
უსარგებლო პანდუსი ქედის კულტურის სახლში

დაბა ქედის, სოფლების: პირველი მაისის, ახოს, გოგიაშვილების, მერისის, ვაიოს, საჯარო სკოლებსა და ქედის კულტურის ცენტრის შენობაზე პანდუსების მოსაწყობად ქედის გამგეობამ გასულ წელს 2 499 ლარი გამოიყო. პანდუსები ელექტრონულ ტენდერში გამარჯვებულმა შპს „საბა 555“-მა 1905 ლარით მოაწყო, თუმცა, იქედან გამომდინარე, რომ ქედის კულტურის ცენტრის შენობაზე მოწყობილი პანდუსით სარგებლობა განსაკუთრებული საჭიროების მქონე პირთათვის შეუძლებელი იყო, მოაჯირის გასაკეთებლად და რიგ სკოლებზე გაკეთებული პანდუსის მოსაპირკეთებლად ქედის გამგეობამ თანხა მეორედ გამოყო. ტენდერის შედეგად ხელშეკრულება გამგეობამ ისევ „საბა 555“- თან გააფორმა, თუმცა კომპანიას კულტურის ცენტრის შენობის პანდუსზე მოაჯირი არ გაუკეთებია.
ახოს, პირველი მაისისა და დაბა ქედის საჯარო სკოლებზე პანდუსების გამართვა ქედის გამგეობამ წელს ისევ შეიტანა სატენდერო პირობებში, ამჯერად მესამედ.

 

დაბა ქედაში, რუსთაველის ქუჩაზე არსებული პარკის, უჩხითის, ზედა ბზუბზუს, აწჰესის, კოლოტაურის, პირველი მაისის, ცხმორისის, სოფელ ახოს, ახოს #1 და გეგელიძების საჯარო სკოლებში პანდუსების მოსაწყობად ტენდერი გამგეობამ 15 ოქტომბერს 17 690 ლარზე გამოაცხადა, ხელშეკრულება 26 ოქტომბერს ინდმეწარმე ავთანდილ სანიკიძესთან გაფორმდა. ერთსა და იმავე ობიექტზე პანდუსის მოსაწყობად ქედის გამგეობამ თანხა მესამედ გამოყო.

 

ქედის გამგეობის მიერ გასულ წელს განხორციელებულ ინფრასტრუქტურულ პროექტებს შორის ყველაზე ძვირადღირებული პროექტი საკანალიზაციო სისტემის პროექტია, რაზეც შარშან ქედაში 1 199 900 ლარი დაიხარჯა. საკანალიზაციო სისტემა ინდმეწარმე რევაზ დიდმანიძის პროექტით, ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანია „გზამ“ მოაწყო. მიუხედავად იმისა, რომ ობიექტი ჩაბარებულია, ქედაში, რუსთაველის ქუჩაზე ფეკალური მასისთვის სპეციალურად მოწყობილი ავზი ჯერ ისევ ღიაა; პროექტის ავტორის თქმით კი, პროექტის მიხედვით ავზი უნდა გადახურულიყო. 9 აპრილის ქუჩაზე სალექარებიდან გამოსული გაუფილტრავი ფეკალიები კი თვეობით მდინარეში ჩაედინებოდა.

 

რატომ იბარებს დაუსრულებელ ან ცუდად შესრულებულ ინფრასტრუქტურულ ობიექტებს ქედის გამგეობა? – ამ კითხვით ქედის გამგეობის სამუშაოების მიმღები კომისიის თავმჯდომარეს და გამგებლის მოადგილეს გურამ ბერიძეს დავუკავშირდით. ის დარწმუნებულია, რომ „არც ერთი დაუსრულებელი ობიექტი არ ჩაუბარებია“.

 

პროექტების შესრულების თვალსაზრისით პრობლემებს ვერ ხედავს ქედის მუნიციპალიტეტის გამგებელი დავით დუმბაძე:
„საკანალიზაციო სისტემაში არსებული ხარვეზი კომპანიამ აღმოფხვრა. ავზის გადახურვა კი პროექტის მიხედვით გათვლილი არ იყო. გადახურვას სამომავლოდ ვფიქრობთ. რაც შეეხება პანდუსებს, მშენებლებს ჰქონდათ ხარვეზები, თუმცა გამოსწორებადი, მუშაობენ და წლის ბოლოსთვის ისე იქნება გაკეთებული, რასაც სტანდარტი ითვალისწინებს. აქილევსის ქუსლად გვრჩება მხოლოდ ქედის კულტურის სახლის პანდუსი, ვფიქრობთ, ან ესკალატორი მოვაწყოთ, ან ლიფტი. პირველი მაისის სკოლის ეზოს რაც შეეხება, სანიაღვრე არხი, რომელიც იმ დროს გაკეთდა, ქვა-ღორღით აივსო, თან არხს გასასვლელი არ ჰქონდა, რამაც პრობლემები შექმნა. წელს თანხა აქ მხოლოდ სანიაღვრე არხის პრობლემის მოგვარებას მოხმარდა“.

 

კითხვაზე, რატომ ვერ ითვალისწინებს გამგეობა იმ ფაქტორებს, რაც ობიექტის ჩაბარების შემდეგ იჩენს თავს, გამგებელი პასუხობს, რომ შეუძლებელია ყველაფერი გამგებელმა და მოადგილემ გადაამოწმოს. გამგებლის თქმით, ქედის გამგეობის ინფრასტრუქტურის სამსახურში ოთხი ადამიანი მუშაობს. მისი აზრით, „ეს ოთხი თანამშრომელი საკმარისია, უბრალოდ, მეტი მონდომებაა საჭირო“.

 

არასამთავრობო ორგანიზაციები, რომლებიც შესრულებული პროექტების ხარისხს მიადევნებდნენ თვალს, ქედის მუნიციპალიტეტში ამ მიმართულებით არ მუშაობენ. „ბათუმელებმა“ დასრულებული პროექტების შეფასება ქედის საკრებულოს ოპოზიციას სთხოვა. საკრებულოს წევრი უშანგი ბერიძე ამბობს, რომ მოსახლეობის უკმაყოფილებიდან გამომდინარე, აპრილშივე მოითხოვეს პროექტებზე დახარჯული თანხის გადამოწმება:


„გვაინტერესებდა, სანიაღვრე და საკანალიზაციო სისტემაზე გახარჯული თანხები. შვიდ თვეზე მეტი გავიდა და საკრებულოს საკითხი არ განუხილავს. ესენი [საკრებულოს უმრავლესობა და გამგეობა] ბიუჯეტის შესრულებად თვლიან, როცა ბანკიდან ფული გადის და რომელიმე კომპანიას ერიცხება. ასე სრულდებოდა ბიუჯეტი ორი წელია, ფული გადის და საქმე არ კეთდება“.

ქონების კარუსელი აჭარის მთავრობაში – სასტუმრო მწვანე კონცხზე, უნივერსიტეტის ტერიტორიაზე

 

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ სასწავლებლის ტერიტორიის ნაწილი – 25 160 კვ/მ მიწის ფართობი, რომელიც სახელმწიფო საკუთრებაში იყო, აჭარის ქონებად სექტემბერში დაარეგისტრირა; აქედან 1 ჰა-მდე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს დანიშნულება შეუცვალა და მთელი ეს ქონება, 200 კვ/მ ფართობის ნაგებობებთან ერთად, საკუთრებაში გაფორმებიდან ერთ კვირაში პირობებიან აუქციონზე გაიტანა. საწყისი გასაყიდი ფასი – 2,8 მილიონი ლარი იყო.

 

ელექტრონული აუქციონის ვებგვერდის მიხედვით, აუქციონში მონაწილეობა მიიღო მხოლოდ „ბიზნეს დეველოპმენტმა“ და ქონება 12 ოქტომბერს 2 მილიონ 856 ათას ლარად შეიძინა. აუქციონის პირობების თანახმად, „ბიზნეს დეველოპმენტი“ ვალდებულია ხელშეკრულების გაფორმებიდან სამი წლის ვადაში აქ ააშენოს არანაკლებ 150-ნომრიანი სასტუმრო, ავტოსადგომით, ღია და დახურული ტიპის აუზებით, კვების ობიექტებით, გამაჯანსაღებელი სპაცენტრით. აღნიშნულ პროექტში კომპანიამ არანაკლებ 30 მილიონი ლარის ინვესტიცია უნდა განახორციელოს.

 

მწვანე კონცხი / სასწავლებლის შენობა

 

შპს „ბიზნეს დეველოპმენტი“ 2015 წლის ივნისში დაფუძნებული კომპანიაა, რომლის 100% წილს შპს „ნოდია, ურუმაშვილი და პარტნიორები“ ფლობს. „ნოდია, ურუმაშვილი და პარტნიორები“, კომპანიის საიტის მიხედვით, 2005 წელს შეიქმნა და ის ინდუსტრიულ და კომერციულ სექტორებში კლიენტებს ძირითადად იურიდიულ მომსახურებას სთავაზობს.

 

თანამშრომლობს თუ არა კომპანია საპარტნიორო ფონდთან, რომელი კომპანიები არიან მისი პარტნიორები მწვანე კონცხის პროექტში, რა გეგმები გაქვთ და ან რა კავშირები იმ ფირმებთან, რომლებიც ბიძინა ივანიშვილს სახელს უკავშირდება? – ამ კითხვების პასუხად კომპანიიდან შემდეგი SMS-ს შეტყობინება მივიღეთ: `სამწუხაროდ „ნოდია, ურუმაშვილი და პარტნიორები“ ვერ მოგაწოდებთ ინფორმაციას თქვენს მიერ დასმული კითხვების და საკითხის გარშემო ვინაიდან ამ ეტაპისთვის ეს ინფორმაცია კონფიდენციალურია“.

 

არაოფიციალური ინფორმაციით, მწვანე კონცხზე აღნიშნული ტერიტორიით სწორედ ბიძინა ივანიშვილი იყო დაინტერესებული.

 

მწვანე კონცხი / სასწავლებლის ეზო და შენობა

 

მწვანე კონცხზე სასწავლებლის შენობისა და დარჩენილი ტერიტორიის ბედი გაურკვეველია. გამორიცხული არ არის ისიც გაიყიდოს. საქმე იმაშია, რომ უნივერსიტეტი ალტერნატიული ფართობის გადაცემის შემთხვევაში ამ ტერიტორიას დათმობს. ასეთი შეთავაზება კი უნივერსიტეტისადმი აჭარის მთავრობას წერილობითაც ჰქონდა.

 

„მაქ არის დიდი ფართობი, რომელიც უნივერსიტეტს არ სჭირდება. თან ტერიტორიაზე შემოჭრილი არიან მოქალაქეები, მიტაცებული აქვთ ნაკვეთები და იმათთან ცალკე პრობლემები იქმნება. ტერიტორიის მოვლას კიდევ ადმინისტრაციული ხარჯები სჭირდება, რომელიც თავისთავად პრობლემური სისტემაა. ჩვენ გვაქვს ერთ-ერთი კვლევითი ინსტიტუტი ქობულეთში და მიწის ნაკვეთიც. ვფიქრობთ, მას გამოვიყენებთ“, – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ ბათუმის რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კანცლერმა ჯემალ ანანიძემ.

 

კანცლერის ინფორმაციით, აჭარის მთავრობისგან იყო წერილი რამდენად შეიძლებოდა განხილულიყო ამ ფართობის ამოღება და მთავრობისთვის გადაცემა, სანაცვლოდ კი უნივერსიტეტს სხვა ფართობს გადასცემდნენ. მთავრობის ამ წინადადებას, საქართველოს შესაბამისი სამინისტროების თანხმობით, უნივერსიტეტის წარმომადგენლობითი საბჭოც დაეთანხმა. განიხილება უნივერსიტეტისთვის ჩაქვში მდებარე აჭარის უმაღლესი საბჭოს შენობის გადაცემაც. შესაძლოა აგრარული მიმართულების სტუდენტები ჩაქვში ერთი წლის შემდეგ გადავიდნენ სასწავლებლად.

 

„მაგრამ, ამ შენობას, რომელსაც სასწავლო პროცესისთვის ვიყენებდით მწვანე კონცხზე, მაინც უნდა ჩავუტაროთ ექსპერტიზა. თან ამბობენ, რომ ეს მცოცავი ფერდობია. იმ ვარიანტსაც განვიხილავთ – გავარემონტოთ თუ არა. თანხაც რომ რამე, ისევ მთავრობას უნდა მოვთხოვოთ, დაახლოებით 4 მილიონი დასჭირდება გარემონტებას. შემოთავაზება, რომ მთლიანად დავუთმოთ ეს ტერიტორია, არ ყოფილა, თუმცა პერსპექტივაში რა იქნება, ვერაფერს გეტყვით. ჩვენთვის მთავარია სასწავლო პროცესი იყოს გამართული,“ – განაცხადა ჯემალ ანანიძემ.

 

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, ქობულეთში მდებარე ყოფილი კვლევითი ინსტიტუტიც, რომელზეც კანცლერი საუბრობს, უნივერსიტეტისთვის პრობლემური იქნება, ვინაიდან ის თავის დროზე მთავრობამ კერძო ფიზიკურ პირს 1 ლარად გადასცა.

 

რამდენადაც „ბათუმელებმა“ გაარკვია, გამორიცხული არ არის მწვანე კონცხზე სასწავლებლის დარჩენილი ტერიტორია ინვესტორს იმ პირობით გადაეცეს, რომ ის ააშენებს ახალ შენობას ბათუმში უმაღლესი საბჭოსთვის, ხოლო უმაღლესი საბჭოს არსებული შენობა მწვანე კონცხის სანაცვლოდ უნივერსიტეტს გადაეცემა.

 

უნივერსიტეტში ამბობენ, რომ მწვანე კონცხის ტერიტორია სახელმწიფო ქონებაა, მათ კი აგრარული სექტორისთვის 5 ჰექტარი მიწის ნაკვეთიც ეყოფათ. უნივერსიტეტში პარალელურად იმაზეც მუშაობენ, თუ რა დაუჯდებათ ახალი შენობის აგება.

 

სად დაიდებს ბინას უმაღლესი საბჭო, გაურკვეველია. იმ ნაკვეთზე, რომელიც უმაღლეს საბჭოს ახალი შენობის ასაშენებლად უნდოდა, მერია აცხადებს, რომ სარეკრეაციო ზონაა. საუბარია ხელოვნების უნივერსიტეტის მიმდებარე ტერიტორიაზე. მერიაში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ უმაღლესი საბჭოსთვის ტერიტორიის გამოყოფაზე მათთვის ოფიციალურად არავის მიუმართავს.

 

„თავიდან საუბარი იყო უმაღლესი საბჭოს შენობა ხელოვნების უნივერსიტეტის გვერდით აშენებულიყო, თუმცა მერია აცხადებს, რომ რეკრეაციულ ზონას აკეთებს და მაგის წინააღმდეგ ნამდვილად არ წავალთ. ჩვენ არ ვითხოვთ ქალაქში კონკრეტულ ადგილს, ჩვენ ვითხოვთ ნებისმიერ ტერიტორიას – ჭაობის მხარე იქნება ეს, ხორცკომბინატის ტერიტორია თუ ახალი ბულვარი. ნებისმიერ ადგილას, ოღონდ ქალაქში“, – განაცხადა უმაღლესი საბჭოს ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ ალექსანდრე ჩიტიშვილმა. მისივე თქმით, მთავრობა მუშაობს ბათუმში შესაბამისი ტერიტორიის შერჩევაზე: „სახელმწიფომ რომ ხარჯი არ გაიღოს, მოსაძებნია ინვესტორი, რომელიც ჩაქვის შენობას გამოიყენებს და სანაცვლოდ ახალ შენობას ააშენებს. რამდენიმე ვარიანტი განიხილება. შეიძლება მწვანე კონცხი უფრო მომგებიანია ინვესტორისთვის, ვიდრე ჩვენი ტერიტორია. მიწის ფართობიც დიდი გვაქვს და შესაძლოა უნივერსიტეტი გადმოვიდეს აქ. მაგრამ ზუსტად ვერ გეტყვით, ტექნიკური საკითხებია“.

 

ალექსანდრე ჩიტიშვილის თქმით, 2016 წელში უმაღლესი საბჭოს ახალი შენობის პროექტის გაკეთება მაინც უნდა მოესწროს, რაზეც მთავრობა იმუშავებს, თუმცა მანამდე ტერიტორიაა გამოსაყოფი.


მწვანე კონცხი / ხედი სასწავლებლის ეზოდან


შსს-მ ბათუმში ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერება ამოიღო

 

სამართალდამცველებმა ბრალდებულის პირადი ჩხრეკისას 20,60612 გრ ჰეროინის შემცველი ნივთიერება, 11 აბი “მეტადონი” და 0,2224 გრ ნივთიერება ამოიღეს, რომელიც ექსპერტიზის დასკვნით, ახალ ფსიქოაქტიურ ნივთიერებებს შეიცავს. ბრალდებული აღიარებს ჩადენილ დანაშაულს.


გამოძიება განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების და ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერების უკანონო შეძენა-შენახვისა ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სსკ-ის 260-ე მუხლის მე-6 ნაწილის „ა“ და ამავე მუხლის მე-2 ნაწილით ).

შსს არასტანდარტული მანდარინის ჩაბარების პროცესში ერთვება

 

სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტომ 2015 წლის არასტანდარტული მანდარინის მოსავლის რეალიზაციის ხელშეწყობის ღონისძიებების შეუფერხებლად განხორციელების მიზნით, უნდა უზრუნველყოს სამუშაო ჯგუფის შექმნა საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წარმომადგენელთა მონაწილეობით.

 

„დაევალოს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, ამ განკარგულებით გათვალისწინებული ღონისძიებების მიმდინარეობისას,  უზრუნველყოს არასტანდარტული მანდარინის ჩაბარების კონტროლი, წესრიგის დაცვა და უსაფრთხოება“, – აღნიშნულია მთავრობის განკარგულებაში.

 

საქართველოს ფინანსთა და  სოფლის მეურნეობის სამინისტროები კი ვალდებულნი არიან,  2015 წლის მანდარინის (არასტანდარტული) მოსავლის რეალიზაციის ხელშეწყობის ღონისძიებების დასაფინანსებლად, საქართველოს 2016 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტში გაითვალისწინონ 2 000 000 ლარი.

ფინანსთა სამინისტროს პასუხი 72 108 128 ლარის შემოწირულობაზე

 

როგორც სამინისტროს წერილიდან ირკვევა, გადამხდელების შესახებ ინფორმაციას სამინისტრო იმ მიზეზით არ გვაწვდის, რომ „აღნიშნული მოიცავს პირად ინფორმაციას და დაკავშირებულია კერძო საკითხებთან“;

 

სამინისტრო არც იმ ინფორმაციას იძლევა, თუ კონკრეტულად რა ღონისძიებებში დაიხარჯა ბიუჯეტში შემოწირულობით შესული თანხა, ვინაიდან, როგორც სამინისტროს წერილშია აღნიშნული – „ბიუჯეტის ყველა შემოსულობა მიიმართება საერთო გადასახდელების დასაფინანსებლად“.

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს პასუხი:

 

„თქვენი მიმდინარე წლის 19 ოქტომბრის №1833 განცხადებასთან დაკავშირებით გაცნობებთ, რომ ჩარიცხული თანხების შესახებ ინფორმაციას ცალკეული გადამხდელების მიხედვით ვერ მოგაწოდებთ, ვინაიდან აღნიშნული მოიცავს პირად ინფორმაციას და დაკავშირებულია კერძო საკითხებთან.


 რაც შეეხება 2013, 2014 და 2015 წლებში ნებაყოფლობითი ტრანსფერების, გრანტების გარდა, სახეში ჩარიცხული თანხების საერთო ოდენობას, სახაზინო სამსახურმა გაცნობათ 2015 წლის 13 ოქტომბრის N146389-18 წერილით.


 აქვე გაცნობებთ, რომ საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის მე-4 მუხლის ვ) ქვეპუნქტის თანახმად, ბიუჯეტის ყველა შემოსულობა მიიმართება საერთო გადასახდელების დასაფინანსებლად“.



ლიმიტი გაიზარდა – მიიღეთ 1200 ლარი 15 წუთში!

 

 

იხილეთ გაზრდილი ლიმიტები დონეების მიხედვით:

 

  • აფრენა : სწრაფი ონლაინ სესხი 500-დან 800 ლარამდე 15 წუთში, 5-დან 31 დღის ვადით.

  • პილოტაჟი: სწრაფი ონლაინ სესხი 801-დან 1000 ლარამდე 15 წუთში, 5-დან 31 დღის ვადით.
 
  • ტურბო: სწრაფი ონლაინ სესხი 1001-დან 1200 ლარამდე 15 წუთში, 1-დან 2 თვემდე ვადით.
 
  • სუპერტურბო: სწრაფი ონლაინ სესხი 1001-დან 1200 ლარამდე 15 წუთში, 3-დან 4 თვემდე ვადით. 

გახსოვდეთ,  სწრაფი ონლაინ სესხების კომპანია მანიმენი ყოველ შემდგომ სესხზე გაუმჯობესებულ პირობებს გთავაზობთ: თანხა და ვადა იზრდება, პროცენტი კი მცირდება. კომპანია აფასებს ლოიალურ კლიენტებს და ზრუნავს მათთვის კომფორტული გარემოს შექმნაზე. მათ რიგებში ყოფნა თითოეულ თქვენგანს შეუძლია.

სასურველი თანხის მოთხოვნა ნებისმიერი ინტერნეტში ჩართული მოწყობილობით შეგიძლიათ. ანდროიდებისთვის შექმნილი ახალი აპლიკაციის საშუალებით კი MoneyMan-ის ვებგვერდის ნებისმიერ ფუნქციით შეძლებთ სარგებლობას, როგორც სესხის გადავადებით, ისე მისი დაფარვით და თქვენთვის სასურველი სხვა ფუნქციით. აპლიკაციის გადმოწერა შეგიძლიათ შემდეგი ბმულიდან: https://bit.ly/AndroidGooglePLay


ნუ გადადებთ ცხოვრებას ხელფასამდე – აიღეთ სესხი დღესვე, გაუმჯობესებული პირობებით!

დამატებითი ინფორმაციისთვის დაგვიკავშირდით: +995 322 470017 ან შეგვეხმიანეთ facebook-ზე: https://www.facebook.com/MoneyMan.ge/

17 ქალი აჭარიდან საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში

საინჟინრო ბრიგადის კაპრალი, 30 წლის ინგა მამალაძე ერთ-ერთი მათგანია. იგი ბათუმიდანაა, თუმცა ახლა თბილისში, ვარკეთილის მეურნეობაში, თავდაცვის სამინისტროს საინჟინრო ბრიგადის J1-ის სპეციალისტის თანამდებობა უკავია. მას ძირითადად საქმისწარმოება ევალება.

ინგა შავი ქამრის მფლობელია კარატეში. სკოლის ასაკიდან ვარჯიშობდა და როცა უნივერსიტეტში, პედაგოგიურ ფაკულტეტზე ჩააბარა, კარატეში უკვე მწვრთნელის სტატუსი ჰქონდა.

ინგა ამბობს, რომ ამ ე.წ. “არაქალური სპორტის” სიყვარულის გამო როცა 2008 წელს ჯარში წასვლის სურვილი გამოთქვა, ოჯახში დიდადარ გაჰკვირვებიათ: “არავის გაკვირვებია ჩემი გადაწყვეტილება, არც დაუშლიათ, იმიტომ, რომ იქამდეც “ნაკლებადქალურ” საქმეში ვიყავი. როცა პირველად ჯარში მიღება დაიწყო ხელვაჩაურში, მეც ვცადე, მივედი და გამიმართლა. გასაუბრების შედეგად დამტოვეს. ასე დავიწყე მუშაობა ჯარში”.

ინგა მამალაძე

ინგა ამბობს, რომ საზოგადოების იმ ნაწილს, რომელსაც ქალის ჯარში წასვლა უკვირს, მცდარი წარმოდგენა აქვს ქალის ფიზიკურ შესაძლებლობებზე. “ფიქრობენ, რომ ქალი ჯარში ვერ გაუძლებს ისეთივე დატვირთვას, როგორსაც მამაკაცი უძლებს. საქმე ისაა, რომ, რაც ძალიან გინდა, ყოველთვის გააკეთებ, ჯარი იქნება ეს თუ სხვა რამ. გარდა ამისა, ჯარში არ არის ისეთი დატვირთვა, რომ ადამიანმა, კაცი იქნება ის თუ ქალი – ვერ გაუძლოს. კი, შესაძლოა რთული იყოს იმ მხრივ, რომ ცოტა უხეში საქმეა სხვა პროფესიებთან შედარებით, მაგრამ შეუძლებელი ნამდვილად არ არის. ქალის ჯარში ყოფნა კი, ძირითადად, ისეთ კაცებს უკვირთ, რომელთაც თავად ეზარებათ ჯარში წასვლა”, – ამბობს ინგა.

მიუხედავად ასეთი შეხედულებებისა, ინგა მამალაძე მიიჩნევს, რომ ადრინდელთან შედარებით საზოგადოება დღეს მაინც ნაკლებად სტერეოტიპულია ქალი სამხედროების მიმართ. “ადრე, როცა კარატეზე დავდიოდი, ხშირად მეხუმრებოდნენ: `ვა, კარატისტი, თან შავი ქამარი? ვაი, შენვის ოჯახშიც შეხვალ…”, თუმცა ეს აგრესიულად მაინც არ განმაწყობდა. ადრე უფრო მძაფრად იყო განწყობა, რა უნდა ქალს პოლიციაში, ჯარში… ვფიქრობ, ნელ-ნელა საზოგადოება ეგუება იმ აზრს, რომ ქალი არ არის “სუსტი სქესი”, ახლა ბევრი სიამაყითაც გვიყურებს და ეს ძალიან სასიამოვნოა”, – ამბობს ინგა.

ინგას ქმარი სამოქალაქო პირია, მათ ერთი წლის წინ იქორწინეს და ახლა 6 თვის შვილი ჰყავთ. ორსულობის პერიოდში კაპრალი მამალაძე შვებულებაში არ გასულა, თუმცა ამბობს, რომ შეღავათებით სარგებლობდა და არ გასჭირვებია.

ამ ეტაპზე, მცირეწლოვანი ბავშვის გამო, რვასაათიანი სამუშაო გრაფიკი აქვს. როცა სახლში არ არის, ბავშვის მოვლაში დედა ეხმარება. “ხდება ისეც, რომ ზოგჯერ გვიან მიძახებენ სამსახურში, მაგალითად, მაშინ, თუ სწავლებები დაიწყო ან სასწრაფოდ გასაკეთებელია რამე, თუმცა ასეთი შემთხვევები იშვიათია და ეს სირთულეს არ წარმოადგენს”, – ამბობს ინგა.

ჯარში მომუშავე ქალების დღის განრიგი, ისევე როგორც კაცების, სამსახურში დილით ადრე გამოცხადებას, მოსამზადებელ ვარჯიშებს, სამსახურის განრიგს, ლექციებსა და ფიზიკურ მომზადებას მოიცავს. ჯარში მომუშავე ქალები ამბობენ, რომ ოჯახსა და სამსახურს შორის დროის გადანაწილება არ უჭირთ და დედობასაც თავისუფლად ართმევენ თავს.

კიდევ ერთი სამხედრო ქალი აჭარიდან, მეორე ქვეითი ბრიგადის კაპრალი, ორი შვილის დედა, 31 წლის ნატო კობალაძეა. იგი ქობულეთიდანაა და ახლა სენაკში, დასავლეთ სარდლობის ბაზაზე მსახურობს. მისი საქმიანობაც საქმისწარმოებას უკავშირდება.

ნატო კობალაძე ამბობს, რომ სამხედრო სამსახური ბავშვობიდან აინტერესებდა და ამის საწინააღმდეგო არც მშობლებს ჰქონიათ რამე, რადგან მათ დაწინაურებასაც გეგმავს. ამბობს, რომ როცა სერჟანტობის კურსები დაიწყება, აუცილებლად გაივლის, შემდეგ კი საოფიცრო კურსებზეც იფიქრებს. ოჯახში უკვე ჰყავდათ რამდენიმე სამხედრო პირი.

“ჩემი ორი ბიძა, მამაჩემის ძმები, ყოფილი სამხედროები არიან, აქედან გამომდინარე თავიდანვე ახლოს ვიყავი ამ სფეროსთან და ყოველთვის მომწონდა სამხედრო სამსახური. სწორედ ამიტომ დავამთავრე საავიაციო სასწავლებელი. თუმცა მეგობრებს მაინც გაუკვირდათ ქალის წასვლა ჯარში, უკვირდათ თუნდაც ის, რომ მინდოდა ფორმა მეტარებინა”, – ამბობს ნატო.

მიუხედავად ოჯახის წევრების პოზიტიური დამოკიდებულებისა, ნატო მიიჩნევს, რომ საზოგადოებაში ქალის ჯარში სამსახურთან დაკავშირებით სხვადასხვა მცდარი წარმოდგენა არსებობს. ერთ-ერთი მათგანი მაღალ ანაზღაურებას უკავშირდება: `ყოფილა შემთხვევები, როცა ძალიან გაჰკვირვებიათ ჩემი ჯარში სამსახური, ბევრჯერ უკითხავთ – რა გაჭირვება გაქვს, რომ ჯარში მსახურობ? ანუ ძალიან ბევრი ფიქრობს, რომ ჯარში მაღალი ანაზღაურების გამო წავედი, რაც, რა თქმა უნდა, არ არის სიმართლე”, – ამბობს ის.

ნატო კობალაძე

ნატოს ქმარი ყოფილი სამხედროა, მათი უფროსი შვილი 10 წლისაა, უმცროსი კი – 7 თვის. “ჩემს ბიჭს ძალიან ეამაყება, რომ ჯარისკაცი დედა ჰყავს, ხშირად ახსენებს ხოლმე სკოლაშიც. უნდა, რომ სამსახურშიც წამომყვეს, რომ დავათვალიერებინო იქაურობა, ნახოს ჯარისკაცების ცხოვრება. როცა სკოლაში ფორმით ვაკითხავ, ბავშვები მოდიან და მეკითხებიან, იარაღი თუ მაქვს, თუ ვისვრი, როგორ ვისვრი და ასე შემდეგ. ქუჩაშიც უკითხავთ ბავშვებს, სროლებზე თუ დადიხართო… რა თქმა უნდა, ინტერესი სხვა ჯარისკაცების მიმართაც უჩნდებათ, მაგრამ ქალი ჯარისკაცი მაინც უფრო აინტერესებთ”, – ამბობს ნატო.

იმისთვის, რომ კაპრალმა უფრო მაღალი სამხედრო წოდება მიიღოს, სპეციალური კურსები უნდა გაიაროს. ნატო რვა წელია ჯარში მსახურობს და დაწინაურებასაც გეგმავს. ამბობს, რომ როცა სერჟანტობის კურსები დაიწყება, აუცილებლად გაივლის, შემდეგ კი საოფიცრო კურსებზეც იფიქრებს.

დემოკრატიული კონტროლისა და შეიარაღებული ძალების ჟენევის ცენტრის (DCAF) სახელმძღვანელოში “შეიარაღებული ძალების შიდა ზედამხედველობაში, გენდერული ასპექტების ინტეგრირების შესახებ” წერია, რომ ქალებისა და მამაკაცებისგან შემდგარ ჯგუფებს უკეთ შეუძლიათ გაზარდონ შეიარაღებული ძალების უსაფრთხოება. მაგალითად, ავღანეთში ქალი სამხედრო პერსონალის საქმიანობის საშუალებით შეიარაღებული ძალებისთვის ხელმისაწვდომი გახდა ის ინფორმაცია, რაც მანამდე ხელმიუწვდომელი იყო.

ასევე, ქალი პერსონალის გამოყენებამ ადგილობრივი ქალების გაჩხრეკის მიზნით და მათთან ურთიერთობის დამყარებამ, შეამცირა მტრული დამოკიდებულება სამხედრო მისიის მიმართ.

“სხვადასხვა სახელმწიფოს შეიარაღებული ძალების დიდმა ნაწილმა გააცნობიერა, რომ დისლოკაციის ადგილებზე ადგილობრივ მოსახლეობასთან კარგი ურთიერთობების დამყარების მიზნით, საჭიროა ადგილობრივ მცხოვრებლებში ქალებისა და მამაკაცების სხვადასხვა როლისა და საჭიროების გაგება”, – წერია სახელმძღვანელოში.

ამის მისაღწევად საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში სპეციალურად დანიშნული გენდერული მრჩევლები მუშაობენ, რომლებიც სამხედრო დანაყოფებს გენდერის შესახებ სემინარებს უტარებენ.

 

მალე ბათუმში ტერფის პრობლემების მქონე პაციენტებს საშუალება ექნებათ, მიიღონ პოდიატრიული მომსახურება

 

დიაბეტური ტერფის სინდრომი (დტს) დიაბეტის უხშირესი გართულებაა, რომელიც საფრთხეს უქმნის პაციენტის ჯანმრთელობას და აუარესებს მისი სიცოცხლის ხარისხს. ხშირად არასწორად ან დაგვიანებით დიაგნოსტირებული/ნამკურნალევი დტს-ის გამოსავალი კიდურის ამპუტაციაა და შეიძლება დადგეს პაციენტის სიკვდილიც. ამიტომ, მნიშვნელოვანია ტერფის კვალიფიციური მოვლა, როგორც დტს-ს პირველადი, ასევე მეორეული პროფილაქტიკის მიზნით: ტერფის შემოწმება, დაზიანებების (ჭრილობები, ნევროლოგიური, სისხლძარღვოვანი) აღმოჩენა, სათანადო მოვლა და ა.შ.


ამჟამად საქართველოში არ არსებობს ტერფის მოვლის კვალიფიციური სამსახური. მართალია, რამდენიმე სამედიცინო დაწესებულება სთავაზობს პაციენტებს მსგავს სერვისს, რომელიც სხვადასხვა ექიმი-სპეციალისტის ერთობლივ მუშაობას გულისხმობს, მაგრამ ეს მიდგომა საკმაოდ არახარჯთეფექტურია, ვინაიდან მოითხოვს მნიშვნელოვან მატერიალურ ტექნიკურ, ადამიანურ თუ დროით რესურსებს. პროექტის ფარგლებში კი შეიქმნება კვალიფიციური, მაღალი ხარისხის პოდიატრული სამსახურები, რომლებიც მოემსახურებიან ტერფის პრობლემებით შეწუხებულ ყველა პაციენტს. აღსანიშნავია, რომ პროექტი საშუალებას აძლევს სოციალურად დაუცველ პირებს, ისარგებლონ უფასო პოდიატრიული მომსახურებით.


სწორედ ამ მიზნით 19-25 ოქტომბერს ქ. თბილისში მომზადდნენ ექთან-პოდიატრისტები. სწავლებას უძღვებოდნენ უცხოელი ტრენერები, რომლებმაც ცოდნა დიდ ბრიტანეთში მიიღეს და აქვთ პოდიატრიაში პრაქტიკული მუშაობის რამდენიმეწლიანი პრაქტიკა. სწავლება წარიმართა ქ. თბილისში, დიაბეტის კვლევის ეროვნულ ცენტრში, სადაც მონაწილეებს ყველა საშუალება ჰქონდათ სრულყოფილად მიეღოთ თეორიული თუ პრაქტიკული ცოდნა. პროექტის ფარგლებში შერჩეული სამედიცინო დაწესებულებების აღჭურვა პოდიატრიული სამსახურისთვის საჭირო ყველა ინვენტარით დასრულდება ნოემბრის შუა რიცხვებში, რის შემდეგაც პაციენტებს შეეძლებათ ისარგებლონ პოდიატრიული სერვისებით.


პროექტის ან პოდიატრიული სერვისების შესახებ დამატებითი ინფორმაციის მისაღებად მოგვმართეთ:  „ველფეარ ფაუნდეიშენი“;

ელფოსტა: wf@welfarefoundation.org.ge

ტელ.: +995 32 2912699


ბათუმი – შავი ზღვის კულტურული პორტი

 

პროექტის პარტნიორები არიან: სტამბულისა და კოჩის უნივერსიტეტები (თურქეთი), კავალას მუნიციპალიტეტი (საბერძნეთი); კონსტანცას ნაციონალური ისტორიისა და არქეოლოგიის მუზეუმი (რუმინეთი); ოდესის მუნიციპალიტეტის კულტურისა და ტურიზმის დეპარტამენტი (უკრაინა); ვარნას მუნიციპალიტეტი (ბულგარეთი). პროექტის მხარდამჭერები არიან: შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაცია (BSEC), შავი და აზოვის ზღვების პორტების ასოციაცია (BASPA), შავი ზღვის საერთაშორისო კლუბი (IBSC).

 

საქართველოში პროექტი „ლიმენის“ ლიდერი ორგანიზაციაა გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის კვლევის ეროვნული ცენტრი. ლიმენის ქართული ქსელის წევრი ორგანიზაციები არიან: აჭარის არ ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტი, აჭარის არ განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო, აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტო, ქალაქ ბათუმის მერია, ბათუმის საზღვაო ნავსადგური, სამეცნიერო-აკადემიური დაწესებულებები: ბათუმის შოთა  რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ნიკო ბერძენიშვილის ინსტიტუტი, ბათუმის ხელოვნების სასწავლო უნივერსიტეტი, ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმი, აჭარის ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმი და თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი CAC.

 

პროექტის მიზანი

 

პროექტის მიზანია შავი ზღვის რეგიონში კულტურული ტურიზმის განვითარება და „კულტურის ევროპული დედაქალაქის“ გამოცდილების გამოყენებით ახალი ინსტიტუციის „შავი ზღვის კულტურული პორტის“ იდეისა და სტრატეგიის შემუშავება. „შავი ზღვის კულტურული პორტის“ ინსტიტუციის მიზანია შავი ზღვის აუზის ქალაქი-პორტების მემკვიდრეობისა და სპეციფიკური ტურისტული პროდუქტების პოპულარიზაცია: ქალაქი-პორტების მდგრადი და თანასწორი თანამშრომლობის ეკონომიკური და კულტურული პლატფორმის მომზადება.

 

რა არის საჭირო პროექტის მიზნის მისაღწევად

 

„შავი ზღვის კულტურული პორტის“ ინსტიტუციას, კულტურული მემკვიდრეობის, როგორც მნიშვნელოვანი ფასეულობის აღიარება უდევს საფუძვლად. როგორც გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის კვლევის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელი, მარიამ დიდებულიძე ამბობს, „ამ იდეის განსახორციელებლად თავდაპირველად შეიქმნება ისტორიული პორტების ერთიანი ქსელი, რომელიც დაეხმარება თავის წევრებს მათი კულტურის  უკეთ წარმოჩენასა და რეკლამირებაში. ასევე, უნდა შეიქმნას ერთიანი ტურისტული მარშრუტები, ნიშნულების ერთიანი სისტემა, საინფორმაციო ბუკლეტები, ცნობარები, ფირნიშები. დღევანდელ მსოფლიოში საყოველთაოდ აღიარებულია, რომ კულტურულ მემკვიდრეობას სათანადო დაცვისა და განვითარების პირობებში მატერიალური კეთილდღეობის მოტანა შეუძლია“.

 

რა აქტივობები განხორციელდა პროექტის ფარგლებში

 

ადგილობრივი ქსელების ჩამოყალიბების გარდა, ყველა პორტისათვის შემუშავებული ერთიანი სქემის მიხედვით მომზადდა კონკრეტული პროდუქტები: ვებგვერდი https://www.limenproject.net, სადაც ინგლისურ ენაზე მოცემულია ინფორმაცია პროექტის მონაწილე შვიდი საპორტო ქალაქის ისტორიული და ბუნებრივ-კულტურული ღირსშესანიშნაობების შესახებ, რომლებიც თითოეული ქალაქის უნიკალურ სახეს ქმნის. ბათუმის შესახებ ინფორმაციაც საერთო თემატური სქემის მიხედვით მომზადდა: არქეოლოგიური ძეგლები (ბათუმისციხე, გონიო-აფსაროსი, პეტრა-ციხისძირი), დაცული ტერიტორიები (მტირალა, ისპანი), ქალაქის ურბანული მემკვიდრეობის ნიმუშები, რელიგიური ნაგებობები, უმაღლესი სასწავლებლები, მუზეუმები, კულტურის დაწესებულებები, თანამედროვე არქიტექტურის ნიმუშები, კულტურული პროექტები. ასევე ატვირთულია კლიპი ბათუმისა და მისი შემოგარენის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების შესახებ. დაიბეჭდა გზამკვლევები და საინფორმაციო ბუკლეტები მოკლე ანოტაციებით ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე. ამ მასალებს წარმატებით გამოიყენებენ აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტი და ტურისტული სააგენტოები.

 

მომზადდა მარშრუტები, რომლებიც ძირითადად განკუთვნილია ქალაქში კრუიზით ჩამოსული ტურისტებისათვის. ვინაიდან კრუიზის მონაწილეები ჩვეულებრივ ერთი დღით ან დაახლოებით რვა საათით ჩერდებიან ხოლმე პორტებში, ამიტომ მარშრუტები შედგენილია ისე, რომ ვიზიტორებმა შეძლონ როგორც ფეხით გასეირნება ქალაქში, ასევე სურვილის მიხედვით აირჩიონ არქეოლოგიური ძეგლებისა და მუზეუმების მონახულება. მიუხედავად იმისა, რომ ეს მარშრუტები საკრუიზო ტურისტებზეა გათვლილი, ნებისმიერ ტურისტულ სააგენტოს შეუძლია მათი პრაქტიკულად გამოყენება და ნებისმიერი კომბინაციით მათი შეთავაზება სხვა ტიპის ტურისტებისთვისაც. ეს მარშრუტები განსხვავდება აქამდე არსებული ტურისტული მარშრუტებისაგან სიახლით და მეცნიერულად გამართული ანოტაციებით. მთავარი აქცენტი გაკეთებულია კულტურულ მემკვიდრეობაზე, რითაც ბათუმი და, ზოგადად, აჭარის რეგიონი არის უნიკალური.

 

ორგანიზატორების მიერ მოწოდებული მოდელის მიხედვით, მზადდება ადგილობრივი მოთხოვნების შესაბამისი დიზაინითა და გამძლე მასალით შესრულებული ფირნიშები. ფირნიშები განთავსდება აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს მიერ შერჩეულ ძეგლებთან და მათ ადგილზე განთავსებასაც აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტო უზრუნველყოფს.

 

პროექტის დასასრულს, ამა წლის დეკემბრის დასაწყისში, ჯერ თბილისში და შემდეგ ბათუმში ჩატარდება ფოტოგამოფენა „ნაოსნობა ბიზანტიიდან და ბიზანტიისკენ: შუა საუკუნეების პორტები შავი ზღვიდან აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთისაკენ“. მსგავსი ფოტოგამოფენა პროექტის მონაწილე ყველა ქვეყანაში ჩატარდა. აღსანიშნავია ასევე, რომ ფოტოგამოფენის მასალები დარჩება ბათუმში. ეს ძალიან ძვირფასი შენაძენი იქნება ქალაქისთვის, რადგან მას დიდი შემეცნებითი და საგანმანათლებლო მნიშვნელობა გააჩნია.

 

პროექტის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ღონისძიება იყო საკრუიზო გემზე „ზურმუხტის პრინცესა“ (სიდიდით მეხუთე გემი მსოფლიოში) ბიზანტიური და პოსტბიზანტიური ძეგლების ევროპული ცენტრისა და სტამბულის უნივერსიტეტის მიერ ორგანიზებული სიმპოზიუმი „საპორტო ქალაქები ეგეოსიდან შავ ზღვამდე. შუა საუკუნეების და თანამედროვეობის კავშირები“. სიმპოზიუმი გაიმართა ამა წლის 22-28 აგვისტოს. „კულტურული კრუიზის“ ფარგლებში მონაწილეებს ჰქონდათ საშუალება გასცნობოდნენ საბერძნეთის ქალაქ ვოლოსის (რაც სიმბოლურია, რადგან ამ ქალაქიდან დაიწყო ლეგენდარული „არგოს“ მოგზაურობა შავი ზღვისკენ), კ.ქიოსის, კონსტანცასა და ვარნას ღირსშესანიშნაობებსა და მუზეუმებს. დაუვიწყარი სანახაობა იყო საკრუიზო გემით შესვლა ბოსფორში და ზღვიდან დანახული სტამბული – ძველი კონსტანტინოპოლი. მოგზაურობა დასრულდა სტამბულში ფოტოგამოფენით „სამი ზღვა და შვიდი პორტი: კულტურული მარშრუტები ეგეოსიდან შავ ზღვამდე“, რომელიც წარმოდგენილი იყო კოჩის მუზეუმის სპეციალურ დარბაზში. სამეცნიერო სიმპოზიუმში მონაწილეობდნენ სხვადასხვა ქვეყნის მეცნიერები, კულტურისა და ტურიზმის სფეროში მომუშავე სპეციალისტები, კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და ტურისტული ორგანიზაციების წარმომადგენლები, ასევე ექსპერტები ბრიუსელის ევროპული დაწესებულებებიდან. ყველა ქვეყნის 60-მა მონაწილემ წარმოადგინა მოხსენებები, სადაც განხილული იყო როგორც სამეცნიერო კვლევის საკითხები, ასევე ახალი გეგმები და იდეები დაკავშირებული შავი ზღვის საპორტო ქალაქების კულტურულ და ტურისტულ განვითარებასთან.

 

სიმპოზიუმის მუშაობაში საქართველოს მხრიდან მონაწილეობდნენ გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის კვლევის ეროვნული ცენტრის და ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თანამშრომლები. სიმპოზიუმის მოხსენებები ნოემბრის ბოლოს დაიბეჭდება.

 

სიმპოზიუმის მთავარი მიზანი იყო შავი ზღვის კულტურული პორტის ინსტიტუციის დაფუძნებისთვის საფუძვლის მომზადება. შავი ზღვის კულტურული პორტის ინსტიტუციის დაარსებამ ხელი უნდა შეუწყოს ეგეოსისა და შავი ზღვის რეგიონების კულტურული თვალსაზრისით დაკავშირებას და კულტურული ტურიზმის განვითარებას.

 

რა უნდა გააკეთოს ხელისუფლებამ იმისათვის, რომ  ბათუმმა მომავალში მოიპოვოს შავი ზღვის კულტურული პორტის სტატუსი

 

შავი ზღვის კულტურული პორტის სტატუსის მოპოვება სამეცნიერო კვლევით ორგანიზაციებთან ერთად იმ სახელმწიფო სტრუქტურების ჩართულობასა და ოპერატიულობაზეა დამოკიდებული, რომლებიც მონაწილეობენ საორგანიზაციო საკითხების მოგვარებასა და რეკომენდაციების შესრულებაში. ამას პროექტის გაგრძელებისთვის არსებითი მნიშვნელობა ექნება.

 

საქართველოში პროექტის ხელმძღვანელი მარიან დიდებულიძე იმედოვნებს, რომ პროექტი ერთი მხრივ, ხელს შეუწყობს შავი ზღვის რეგიონში ტურიზმის განვითარებას, ხოლო მეორე მხრივ, წინ წამოწევს კულტურული მემკვიდრეობის მნიშვნელობას, მისი დაცვის, მოვლისა და შენარჩუნების საკითხებს.

 

„ლიმენის“ პროექტის ერთ-ერთი მონაწილის ნინო ინაიშვილის აზრით, შავი ზღვის კულტურული პორტის ტიტულის მოპოვებისათვის კონკურენციაში ჩაბმა მნიშვნელოვანი გამოწვევაა ბათუმისთვის, თუმცა მას საამისო პოტენციალი გააჩნია. ვინაიდან ეს პროგრამა ფართო კულტურულ, სოციალურ და ეკონომიკურ მიზნებს უკავშირდება, ამიტომ სახელისუფლებო სტრუქტურების მხრიდან საჭიროა ძლიერი პოლიტიკური მხარდაჭერა და საზოგადოების სხვადასხვა ჯგუფის: პოლიტიკოსების, კულტურისა და ბიზნესსექტორების, აკადემიური წრეების, მოქალაქეებისა და ადგილობრივი თემების ჩართულობა. სწრაფვა აღნიშნული ტიტულის მოსაპოვებლად უნდა იქნას გამოყენებული ქალაქის მდგრადი განვითარების მიზნების მისაღწევად და უნდა შეესაბამებოდეს ადგილობრივი ეკონომიკური და სოციალური განვითარების სტრატეგიას. ფაქტობრივად, ეს პროექტი გვთავაზობს ქალაქისა და რეგიონის ეკონომიკური და სოციალური განვითარების მიზნების მიღწევას კულტურის მეშვეობით. ამ პროცესში მნიშვნელოვანი როლი ეკისრება კულტურული ტურიზმის განვითარებას, რომლის უმნიშვნელოვანესი კომპონენტია ქალაქის ისტორიული და კულტურული მემკვიდრეობა. ქალაქის განსაკუთრებულობისა და ისტორიის, გარემოს კულტურული იდენტობის წარმოჩენა და კრეატიული ინდუსტრიების განვითარება ხელს შეუწყობს ბათუმისა და, ზოგადად, აჭარის, როგორც კულტურული რეგიონის იმიჯის დამკვიდრებას შავი ზღვის აუზში.

 

„შავი ზღვის კულტურული პორტის“ ინიციატივა უფრო გლობალურ მიზნებსაც ემსახურება, კერძოდ სხვადასხვა ქვეყნის მოქალაქეებს შორის ურთიერთგაგებისა და თანამშრომლობის ჩამოყალიბებას და კულტურათა შორის დიალოგის ხელშეწყობას. პროექტის ავტორებსა და პარტნიორებს სწამთ, რომ განსაკუთრებით ახლა, ამ კონფლიქტების დროს, კულტურას შეუძლია გახდეს უმნიშვნელოვანესი იარაღი ამ არეალში ურთიერთკავშირისა და მეგობრობის დამყარებისათვის. კულტურას შესწევს ძალა, დააკავშიროს, გააერთიანოს ადამიანები და თავისი წვლილი შეიტანოს როგორც რეგიონის, ისე მისი მოქალაქეების განვითარებაში.

 

ხელვაჩაურის ”მაჭახელას” ფეხბურთელი მოკლეს

 

თენგო ფერცელიძე

 

 

შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით მკვლელი უკვე დაკავებულია. უწყებისვე ინფორმაციით მკვლელი ალკოჰოლური ზემოქმედების ქვეშ იმყოფებოდა და ურთიერთშელაპარაკებისას, დანით გულმკერდის არეში მრავლობითი ჭრილობა მიაყენა ფერცელიძეს, რომელიც საავადმყოფოში მიყვანისთანავე გარდაიცვალა.

 

„მაჭახლის“ ფანკლუბის ინფორმაციის თანახმად, თენგო ფერცელიძე დაბადების დღეზე იმყოფებოდა.

 

„სიკვდილამდე ერთი დღით ადრე ჩვენი გუნდის მაისურით, სამწუხაროდ ბოლო მატჩი ჩაატარა და გატანილი გოლით დაგვამახსოვრა თავი. კარგი დამოკიდებულება ჰქონდა ფანებთან და გუნდის წევრებთან. 20 წლის დამწყები ფეხბურთელი იყი, მთელი კარიერა წინ ჰქონდა“ – უთხრეს „ბათუმელებს“ ფანკლუბში.

 

თენგო ფერცელიძე კლუბ „გაგრაში“ თამაშობდა „მაჭახელაში“ კი წელს გადავიდა.

 

მისი მკლელობის გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 108-ე მუხლით – განხრახ მკვლელობის ფაქტზე მიმდინარეობს, რაც ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას შვიდიდან 15 წლამდე.

 

 

WADA-მ სპორტსმენებისთვის აკრძალული პრეპარატების სია განაახლა

 

აკრძალული სია

 

მსოფლიოს ანტიდოპინგური სააგენტო აკრძალულ სიას ყოველწლიურად ამტკიცებს. ეს იმას ნიშნავს, რომ აკრძალული სია ყოველწლიურად იცვლება, ემატება ან აკლდება პრეპარატების ჩამონათვალი და პრეპარატების მიღების მეთოდები. აკრძალული პრეპარატების გამოყენების შემთხვევაში სპორტსმენის წინააღმდეგ ხორციელდება სხვადასხვა სახის სანქცია, მათ შორის დისკვალიფიკაცია (როგორც რამდენიმე წლით, ისე სამუდამოდ) და შედეგების გაუქმება.

 

წელს ცვლილებები შევიდა ჰორმონულ, შარმდენი პრეპარატების, სტიმულატორებისა და ალკოჰოლური ნივთიერებების ჯგუფებში. იმის გათვალისწინებით, რომ საქართველოს ეროვნული ანტიდოპინგური სააგენტო WADA-ს უფლებამოსილი ორგანოა, აკრძალული სია საქართველოშიც პირველი იანვირდან ამოქმედდება.

 

„წელს სერიოზული ცვლილება შევიდა აკრძალულ სიაში. გულის კუნთების მკვებავი პრეპარატი მილდრონატი, რომელსაც ფართოდ ხმარობდნენ სპორტსმენები, აღმოჩნდა, რომ სპორტში ხელოვნურად აძლიერებს შედეგებს. ამის დასადგენად 5-წლიანი კვლევა ჩაატარეს, წელს კი აკრძალულ სიაში შეიტანეს“, – უთხრა „ბათუმელებს“ საქართველოს ეროვნული ანტიდოპინგური სააგენტოს თავმჯდომარემ, პროფესორმა პავლე კასრაძემ.

 

„მილდრონატი“, იგივე „მელდრონიუმი“, აკრძალულ სიაში ჰორმონებისა და მეტაბოლური მოდულატორების ჯგუფს განეკუთვნება. პავლე კასრაძის თქმით, ამ წამალს გულთან დაკავშირებული პრობლემების დროს იყენებენ. წამლის ანოტაციაში კი წერია, რომ მისი გამოყენების შედეგად ორგანიზმი იძენს დატვირთვის ატანისა და ენერგეტიკული რეზერვების სწრაფი აღდგენის უნარს.

 

გარდა ამ ერთი პრეპარატის აკრძალვისა, კორექტურა შევიდა სპორტის ზოგ სახეობაში შარდმენდი პრეპარატებისა და ალკოჰოლის მიღების რეგულაციებში – დასაშვები გახდა შარდმდენი პრეპარატების ჯგუფში შემავალი საშუალებების ოფთალმოლოგიური მიზნით გამოყენება. ეს ცვლილება კვლევის მეთოდების განვითარებას უკავშირდება. „დაიხვეწა მეთოდები, რითაც არკვევენ პრეპარატის მიღების გზას. აქედან გამომდინარე შესაძლებელია დადგენა სპორტსმენმა ცხვირში ჩაიწვეთა პრეპარატი, თუ ვენაში გაიკეთა“, – გვითხრა პავლე კასრაძემ.

 

 

ბათუმელი საერთაშორისო დიდოსტატი ჭადრაკში

 

მირანდა მიქაძე

 

 

– მირანდა, რამდენი ხანია რაც ჭადრაკს თამაშობ?

– რვა წლიდან ვთამაშობ ჭადრაკს, რამდენიმე თვის დაწყებული მქონდა ჭადრაკის თამაში, რომ 10-წლამდე გოგონებში ყველასთვის მოულოდნელად გავხდი აჭარის ჩემპიონი. მეორე მთავარი მიზეზი იყო ნონა გაფრინდაშვილთან ერთდროული ამაშის სეანსის დროს ყაიმი, მაშინ შემაქო ქალბატონმა ნონამ. ეს იყო ჩემთვის დიდი სტიმული და სიხარული. აქედან დაიწყო ჩემი კარიერა ჭადრაკის სამყაროში.

 

რა არის ყველაზე რთული მოჭადრაკისთვის?

– დიდ შრომას მოითხოვს, დღეში მინიმუმ ექვსი საათი მაინც აუცილებელია ვარჯიში, პატარა ბავშვისთვის კი ძალიან ძნელია, როცა თანატოლები ეზოში თამაშობენ, შენ კი საათობით ჭადრაკის დაფასთან უნდა იჯდე და იმეცადინო. ასევე აუცილებელია ძლიერი ნებისყოფა, თითო პარტია საშუალოდ 4-6 საათამდე გრძელდება.

 

როგორ შეცვალა ჭადრაკმა შენი ცხოვრება?

– რვა წლიდან ვმონაწილეობ ტურნირებში. იყო ბევრი დასანანი მარცხი, რამაც ძალიან დამწყვიტა გული, განვიცდიდი, მაგრამ ყოველთვის ვაგრძელებდი შემდეგი ტურნირისთვის მზადებას. ეს დიდ ენერგიას და ნებისყოფას მოითხოვს. თუმცა ამ სირთულეების მიღმა იყო ასევე საინტერესო სპორტსმენის ცხოვრება – რვა წლიდან ვმოგზაურობ სხვადასხვა ქვეყანაში, რაც ყოველთვის მაინტერესებდა. მახსოვს, პირველად რომ ჩამაბარეს მშობლებმა ჯგუფის ხელმძღვანელს და საბერძნეთში წავედი შეჯიბრზე, 12 დღით.

 

თუ მოგბეზრებია ჭადრაკის თამაში და თუ გიფიქრია დაგენებებია თამაშისთვის თავი?

– კი იყო ასეთი მომენტი, 2003 წელს გავხდი ევროპის ვიცე-ჩემპიონი, ორ კვირაში კი მსოფლიო ჩემპონატზე უნდა წავსულიყავი. სამწუხაროდ, მაშინ დაფინანსებაზე უარი მითხრეს და მსოფლიო ჩემპიონი გახდა ის, ვისაც მე ევროპის ჩემპიონატზე მოვუგე. ძალიან მძიმე გადასატანი იყო, ექვსი თვე საერთოდ ვეღარ ვმეცადინეობდი, მაგრამ შემდეგ გადავლახე ეს ფსიქოლოგიური ბარიერი და მალევე, 14 წლის ასაკში 20-წლამდე საქართველოს ჩემპიონი გავხდი.

 

სპორტის სხვა სახეობებში, მაგალითად, ფეხბურთში, ტანვარჯიშშისაჭიროა ყოველდღიური და ინტენსიური ვარჯიში. ასეთი ყოველდღიური ვარჯიში თუ არის საჭირო ჭადრაკში და რატომ? რა სახის ვარჯიშებს ითვალისწინებს?

– აუცილებელია სადებიუტო მომზადება, კლასიკური პარტიების გარჩევა, საჭადრაკო ამოცანების ამოხსნა და ა.შ. ჭადრაკში კარგად რომ მოემზადო, ძალიან მნიშვნელოვანია ძლიერი კომპიუტერი, რადგან დებიუტებს კომპიუტერზე ვარჩევთ. მინდა განსაკუთრებით პატივისცემით აღვნიშნო ჩემი მწვრთნელი ლეონიდ ნეურონოვი, ჩემი ყველა მნიშვნელოვანი მიღწევა ამ ადამიანის დამსახურებაა. შემიძლია თამამად ვთქვა, რომ ის საქართველოს მასშტაბით გამორჩეული მწვრთნელი, თავისი საქმის პროფესიონალია.

 

რით განისაზღვრება ძლიერი მოჭადრაკეობა? ეს დამოკიდებულია იმაზე, რომ მას ყველაზე მეტი სვლა და კომბინაციები უნდა ჰქონდეს დაზეპირებული?

– როგორც ყველა სპორტში, ტიტულებით. ძლიერი და სუსტიც ერთნაირ სვლებს აკეთებს, მაგრამ დიდოსტატმა იცის, როდის რა სვლა უნდა გააკეთოს.

 

ახლა თუ ემზადები და რა ინტენსივობით, რა ტურნირი გელის წინ?

– მაისში ბათუმში ჩატარდა ევროპის ჩემპიონატი, სადაც შევასრულე ნორმა და გავხდი ქალთა შორის დიდოსტატი. ახლა ვემზადები საქართველოს ჩემპიონატის პირველ ლიგაში სათამაშოდ. ცამეტიდან თექვსმეტ წლამდე თავდაუზოგავად ვმუშაობდი ზაფხულში, ფაქტობრივად, მთელი დღე, 8-10 საათიც კი. შემდეგ ჩავაბარე უნივერსიტეტში და, სამწუხაროდ, ისე ვეღარ ვმეცადინეობდი, როგორც საჭიროა.

 

რომელია შენთვის განსაკუთრებული თამაში, ვისთან შეხვედრას გამოყოფდი?

– ჩემი სამი წლის შვილი, ბარბარე დაინტერესებულია ჭადრაკით, ჭადრაკის ფიგურები მისთვის საყვარელი სათამაშოებია. ყველაზე სასიამოვნო და საინტერესო მასთან თამაში იქნება.

 

ბათუმის საჭადრაკო კლუბნონასწევრი ხარ, რამდენი ხანია ამ კლუბში თამაშობ?

– კლუბ „ნონას“ წევრი დაარსების დღიდან ვარ, სისტემატურად ვემზადები კლუბის დახმარებით და დაფინანსებით, რისთვისაც მინდა მადლობა გადავუხადო ბათუმის მერიას და კლუბის დირექტორს გიორგი ჭანტურიას.

 

კლუბი ”ნონა” | მარცხნიდან: ნანა ძაგნიძე, ბელა ხოტენაშვილი, ნინო ჯავახიშვილი, ნინო ბაციაშვილი, მირანდა მიქაძე და გუნდის კაპიტანი მარიკა ჯაფარიძე

 

როგორ შეაფასებნონასასპარეზობას ევროპის ჩემპიონატზერა არის მისი წარმატების საფუძველი?

– კლუბი ორი წელია ბრწყინვალედ ასპარეზობს ევროპის საკლუბო ჩემპიონატზე უძლიერეს გუნდებში, ორი წელია ზედიზედ 7 ტურიდან 7 ტურის მოგება ეს წარმოუდგენელიც კია, ძალიან გახარებულები ვართ. წარმატების მიზეზი ბევრი ფაქტორია, მთავარი მაინც საუკეთესო გოგონების გუნდია, სადაც თამაშობს ნანა ძაგნიძე, ბელა ხოტენაშვილი, ლელა ჯავახიშვილი, ნინო ბაციაშვილი, ასევე გუნდის ხელმძღვანელების მონდომება და მერიის ფინანსური მხარდაჭერა.

 

როგორ ხედავ მომავალში შენ თავს ჭადრაკში, რას გააკეთებ, როცა აღარ ითამაშებ?

_ ალბათ გავაგრძელებ სამწვრთნელო საქმიანობას. უკვე მყავს რამდენიმე მოსწავლე და მონდომებით ვამეცადინებ. მინდა წარმატებას მიაღწიონ. ბავშვის მიყვანა ჭადრაკზე უკვე ოთხი წლიდან შეიძლება. ჭადრაკი ბავშვს ინტელექტუალური შრომისადმი ინტერესს აღუძრავს, აიძულებს ჯერ დაფიქრდეს, შემდეგ – იმოქმედოს. ეს სასარგებლო უნარია. ჭადრაკისთვის ასევე აუცილებელი და მნიშვნელოვანია ფიზიკური მომზადება, ცურვა, ვარჯიში და ძლიერი კომპიუტერი, რომლითაც შესაძლებელი იქნება ვარიანტების გარჩევა. სამწუხაროდ, ეს ფუფუნება ბევრს არ აქვს.

 

 

ქონება საპატრიარქოს მოქმედი ხელისუფლებისგან 40 ლარად

 

მთავრობამ ზემოაღნიშნულ პერიოდში საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას 1 ლარად საკუთრებაში გადასცა მსუბუქი ავტომანქანა „Toyota Landcruiser LC 200“ [გამოშვების წელი – 2010, ფერი – შავი, მაღალი გამავლობის, ძრავის მოცულობა – 4700]; ასევე 1 ლარად – ავტომანქანა „Mercedes-Benz S 500“ [გამოშვების წელი – 2012, ფერი – შავი, ტიპი – სედანი, ძრავის მოცულობა – 4700]; ეკლესიას 1 ლარად გადაეცა აგრეთვე ორი ავტომობილი: „MERCEDES-BENZ 310 და „ნივა“; ასევე 1 ლარად – ორი ავტობუსი, ხოლო უფასოდ ორი ტრაქტორი – „SAME SOLARIS 55“; ეკლესიას 1 ლარად მიჰყიდეს სახელმწიფოს კუთვნილი 97 ძირი კრიპტომერიის ხის მორიც.

 

გარდა მოძრავი ქონებისა, საპატრიარქოს 1 ლარად გადასცემდნენ [მიმდინარე წლის მაისიდან კი სრულიად უფასოდ] უძრავ სახელმწიფო ქონებასაც – მიწას და შენობა-ნაგებობებს. მოქმედი ხელისუფლების მიერ საქართველოს საპატრიარქოს 917 504 კვ/მ ფართობის ათეულობით მიწის ნაკვეთი გადაეცა თბილისსა და საქართველოს სხვა ადგილებში. მათ შორის ოცზე მეტი ნაკვეთი, მათზე არსებული შენობა-ნაგებობებით.

 

აღსანიშნავია, რომ იმ შენობა-ნაგებობების ფართობების დადგენა, რომლებიც საპატრიარქოს მიწასთან ერთად გადაეცემა, ფაქტობრივად, შეუძლებელია. ეს შენობა-ნაგებობები რეესტრის ამონაწერებში ხშირ შემთხვევაში მხოლოდ დანომრილია და ფართობი არ არის მითითებული. საპატრიარქოსთვის გადაცემული შენობების  საერთო ფართობის შესახებ ინფორმაცია კი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ და მისმა ქვემდებარე სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ, მოთხოვნის მიუხედავად, არ მოგვაწოდა.

 

სამინისტრომ არც იმ სახელმწიფო ქონების საბალანსო ღირებულების [რომ არაფერი ვთქვათ საბაზრო ღირებულებაზე] შესახებ მოგვაწოდა ინფორმაცია, რომელიც საპატრიარქოს 1 ლარად ან/და უსასყიდლოდ გადასცეს. შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ გადაცემული ქონების უმეტესობა სახელმწიფოს შეფასებული არც აქვს.სამინისტრომ დაზუსტებით არც ის ინფორმაცია მოგვაწოდა, საპატრიარქომ გადაიხადა თუ არა ზემოაღნიშნულ პერიოდში გადაცემული სახელმწიფო ქონების საპრივატიზაციო ღირებულება _ ჯამში 40 ლარი.

 

უმეტეს შემთხვევაში არ არის დაკონკრეტებული თუ რის საფუძველზე, რა მოტივითა თუ პირობებით გადასცემენ [ფაქტობრივად ჩუქნიან] საპატრიარქოს სახელმწიფო ქონებას.

 

დოკუმენტებს თუ გადავხედავთ, მექანიზმი ერთი შეხედვით  მარტივია – მთავრობაში შედის საპატრიარქოს წარმომადგენლების შუამდგომლობა, რომლითაც საპატრიარქო ამა თუ იმ ქონების 1 ლარად პრივატიზებას, საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაცემას, ან უსასყიდლო უზუფრუქტით გადაცემას ითხოვს.

 

დოკუმენტებიდან ისიც ჩანს, რომ მთელი ეს შუამდგომლობა-დაკმაყოფილება ფორმალობაა და წინასწარი მოლაპარაკებებით ყველაფერი გარკვეულია. ანუ, როცა საპატრიარქოს შუამდგომლობა შედის ამა თუ იმ სახელმწიფო სტრუქტურაში, გარკვეული ქონების გადაცემის თხოვნით, ამ ქონების ბედი იმ დროისთვის უკვე გადაწყვეტილია. მთავრობა საპატრიარქოს თითქმის ყველა შუამდგომლობას ქონების გადაცემაზე  აკმაყოფილებს, ეკლესიის სასარგებლოდ.

 

სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების საპატრიარქოსთვის გადაცემის შუამდგომლობებს კი საპატრიარქოს მხრიდან ხელს ძირითადად სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსი, ბოდბელი ეპისკოპოსი იაკობი, ასევე ქორეპისკოპოსი, მიტროპოლიტი თეოდორე და კათოლიკოს-პატრიარქის მდივანი, დეკანოზი მიქაელ ბოტკოველი აწერენ.

 

მოქმედი ხელისუფლების მიერ საპატრიარქოზე უსასყიდლო უზუფრუქტით კი შემდეგი სახელმწიფო ქონებაა გადაცემული: ქ. ახალქალაქში 2207 კვ/მ და ქ. ქობულეთში 11 810 კვ/მ [ბობოყვათის ყოფილი სამთავრობო რეზიდენციის მიმდებარე პლაჟი] მიწის ნაკვეთები ამ ნაკვეთებზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობებთან ერთად.

 

სააგენტოს მიერ მოწოდებული ინფორმაციით, საქართველოს საპატრიარქოს სოციალური უზრუნველყოფის სამსახურის შუამდგომლობის საფუძველზე, ეკლესიას მთავრობამ თავშესაფრისთვის 1 ლარად ინვენტარი და აღჭურვილობა გადასცა. თუმცა მთავრობის შესაბამის განკარგულებაში აღნიშნულია, რომ 43 დასახელებისა და სხვადასხვა რაოდენობის ინვენტართან ერთად, იმ ერთ ლარში, საპატრიარქოს ჯამში 1127 კვ/მ ფართობის სამი მიწის ნაკვეთიც გადაეცა თბილისში.

 

სამინისტროს მხრიდან ვითხოვდით ასევე, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული რა უძრავ-მოძრავი ქონების გადაცემა იყო დაგეგმილი საპატრიარქოსთვის და რა ფორმით. ასეთი ინფორმაცია ვერ მივიღეთ.

 

სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ საპატრიარქოზე გადაცემული ქონების ნუსხა 4 ნოემბერს მოგვაწოდა, თუმცა მასში არ არის საქართველოს მთავრობის მიერ მიმდინარე წლის 29 ოქტომბრის განკარგულებით საპატრიარქოსთვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემული შემდეგი ქონება: 14 ტრაქტორი, 1 სათიბელა, 7 ცალი სამფრთიანი და ერთიც ხუთფრთიანი გუთანი, დისკებიანი ფარცხი, 5 კულტივატორი და სამი სიმინდის სათესი.

 

აღსანიშნავია, რომ ქონების ეროვნულმა სააგენტომ მოგვაწოდა საპატრიარქოსთვის გადაცემული იმ უძრავ-მოძრავი ქონების ჩამონათვალი, რომელიც ადრე სახელმწიფო საკუთრებაში იყო. შესაბამისად, რა უძრავ-მოძრავ ქონებას გადასცემენ მუნიციპალიტეტები მართლმადიდებელ ეკლესიას საკუთრებაში თუ სარგებლობაში, ეს ცალკე საკითხია.

 

2012 წლის პირველი ოქტომბრიდან მიმდინარე წლის 6 ნოემბრის ჩათვლით პერიოდში  საჯარო რეესტრში საპატრიარქოს წარმომადგენლების მიერ 633 სხვადასხვა შინაარსის განცხადებაა შეტანილი, უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით. ამ განცხადებებით საპატრიარქო, ძირითადად, საკუთრების უფლების რეგისტრაციას ითხოვს ამა თუ იმ ქონებაზე.

 

საქართველოს საპატრიარქო

 

 

პოლიტიკური პარტიების დახურული ოფისები

 

”ქართული ოცნების” ოფისი ქედაში

  

ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე ამირან ცინცაძე, რომელიც დღემდე ინარჩუნებს პარტია „ქართული ოცნების“ რაიონული ოფისის თავმჯდომარის პოზიციას ქედაში, ამბობს, რომ ოფისს მუშაობა არ შეუჩერებია. თუმცა იმასაც დასძენს, რომ ოფისი აქტიური პოლიტიკური მუშაობით არ გამოირჩევა. ის იმედოვნებს, რომ 2016 წელს არჩევნები ქედაში „ქართული ოცნების“ გამარჯვებით დასრულდება.

 

ამირან ცინცაძე კონკურენტი პარტიის მუშაობასაც აფასებს და ამბობს, რომ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ პარტიულ აქტიურობას აზრი არ აქვს. „ყველა პარტია თუ ოფისი ქედაში შესაძლებლობის მიხედვით მუშაობს. რაც მთავარია, ერთნაირ პირობებშია ყველა. რაც შეეხება ქართული ოცნების პარტიის რაიონულ ოფისს – არ დაკეტილა, ყოველ დილით 11 საათზე იხსნება და საღამოს ოთხ საათამდე მუშაობს. შესაძლოა ერთ დღეს არ იყო იქ თანამშრომელი მხოლოდ. იქედან გამომდინარე, რომ პარტიის ოფისში ამ ეტაპზე მხოლოდ ერთი ადამიანი მუშაობს, ის პასუხისმგებელია როგორც ოფისის კარების გახსნა-დაკეტვაზე, ასევე ინვენტარის მოვლა-პატრონობაზე და თუ ვინმე მივა შტაბში, პასუხიც უნდა გასცეს. უახლოეს ხანში ჩატარდება კონფერენცია, პარტიის ოფისი განათლებული და ავტორიტეტული ადამიანებით აკომპლექტდება. მომავალ არჩევნებზე იმაზე კარგი შედეგი გვექნება, ვიდრე გასულ წელს იყო. რაც შეეხება პარტიის თავმჯდომარეობას, ვინ გახდება ახალი  ავმჯდომარე, ამას დელეგატები გადაწყვეტენ. მე ვაპირებ მონაწილეობა მივიღო შიდა პარტიულ არჩევნებში იმ პოზიციის დასაკავებლად, რომელიც ამჟამად მიკავია. თუ პარტიის წევრები სხვას აირჩევენ, გვერდით დავუდგები და ისევ პარტიის ინტერესებს გავატარებ. ჩემი ინფორმაციით, ნოემბრის ბოლომდე უნდა დაკომპლექტდეს პარტიული ოფისი“, – აცხადებს ამირან ცინცაძე.

 

ამირან ცინცაძეს არ ეთანხმება ქედის საკრებულოს წევრი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან“ ვაჟა ბოლქვაძე. ის ამბობს, რომ აქ პარტიებს არათანაბარ პირობებში უწევთ მუშაობა. საოფისე ფართობი „ენმ“-ს ქედაში გამგეობისგან 2013 წლამდე იჯარით ჰქონდა აღებული. ვადის გასვლის შემდეგ ქედის გამგეობამ პარტიას ფართობის სარგებლობისთვის საიჯარო ხელშეკრულება აღარ გაუგრძელა, ამის მიზეზად კი ორსართულიან შენობაში იმ სამი ოთახის რემონტი დაასახელა, რომელსაც „ნაციონალური მოძრაობა“ პოლიტიკური საქმიანობისთვის იყენებდა. ენმ-ის ქედის ორგანიზაციამ ოფისისთვის ფართობი კერძო მესაკუთრისგან ქედის ცენტრში დაიქირავა. სამი ოთახი, რომლის დაცლაც პარტიას დაგეგმილი რემონტისთვის მოუხდა, ამ დრომდე არ გარემონტებულა. გასარემონტებლად თანხა გამგეობამ გასულ თვეში გამოყო, სარემონტო სამუშაოები აქ რამდენიმე დღის წინ დაიწყო. „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ქედის რაიონული ორგანიზაციის აღმასრულებელი მდივანი ზვიად თურმანიძე ამბობს, რომ პარტიას მუშაობა არ შეუჩერებია: „პირიქით, აქტიურად ვმუშაობთ. გავდივართ სოფლებში და ვსწავლობთ თუ რა პრობლემები აწუხებთ, ვამოწმებთ, რამდენად სრულდება მმართველი პარტიის დაპირებები. ამ დროისთვის ენმ-ის ქედის ორგანიზაციაში 170 ადამიანს აქვს პარტიული ბილეთი, 70 ადამიანი კი ითხოვს პარტიული ბილეთის მიღებას“.

 

საინიციატივო ჯგუფის ჩამოყალიბების შემდეგ გეგმავს „ეროვნული ფორუმი“ პარტიული ოფისის გახსნას ქედაში. „ეროვნული ფორუმის“ პოლიტსაბჭოს წევრი და აჭარის რეგიონის კურატორი დავით ანანიძე ამბობს, რომ საინიციატივო ჯგუფის თავმჯდომარე ქედაში ერთი თვეა არ ჰყავთ, რადგან ყოფილი თავმჯდომარე და ქედის საკრებულოს წევრი სხვა სამსახურში გადავიდა და პარტიიდან გასვლა მოითხოვა.

 

„ქედაში პარტიულ ოფისს კონფერენციის ჩატარების შემდეგ გავხსნით, რაც შეეხება ყოფილ ოფისს, დაქირავებულ ფართობზე სხვასაც ჰქონდა პრეტენზია და დათმობა მოგვიხდა. თუ დაიქირავებ ფართობს, არანაირი პრობლემა არ არის, ყველა პარტიას ერთნაირ პირობებში უხდებოდა მუშაობა. ქედაში ჩვენ საინიციატივო ჯგუფის თავმჯდომარის პოზიციას ვინ დაიკავებს, ეს კონფერენციის ჩატარების შემდეგ გახდება ცნობილი“, – ამბობს დავით ანანიძე.

 

საკუთარი ოფისი არც „ნინო ბურჯანაძე – ერთიანი ოპოზიციას“ აქვს ქედაში, ამ კოალიციის ოფისი თვითმმართველობის არჩევნებიდან რამდენიმე კვირაში დაიხურა. დემოკრატიული მოძრაობა ერთიანი საქართველოს წარმომადგენელი ქედის საკრებულოში მურმან დავითაძე ამბობს, რომ ოფისის არარსებობა პარტიულ მუშაობაში ხელს არ უშლის.




ავტომანქანები, რომლებსაც აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო ყიდის

 

ავტომანქანა „VOLKSWAGEN JETTA” (სახელმწიფო ნომრით PO992OP) აუქციონზე განმეორებით, 20%-იანი ფასდაკლებით იყიდება. საწყისი ფასი ამჯერად 400 აშშ დოლარია.  ავტომანქანა არის ცუდ მდგომარეობაში, გამოშვების წელი 1993; საწვავი – ბენზინი. აუქციონი 16 ნოემბერს დასრულდება.

 

VOLKSWAGEN JETTA

 

 

ავტომანქანა „ვოლგა 3110“ (სახელმწიფო ნომრით PO993OP), განმეორებით, 20%-იანი ფასდაკლებით; საწყისი გასაყიდი ფასი – 600 აშშ დოლარი; გამოშვების წელი – 1998; მექანიკა; ცუდ მდგომარეობაში; საწვავი – ბენზინი. აუქციონი 16 ნოემბერს დასრულდება.

 

ვოლგა 3110

 

აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საკუთრებაში არსებული ავტომანქანა „ტოიოტა პრადო“ (სახელმწიფო ნომრით QB-699-BQ) განმეორებით, 20%-იანი ფასდაკლებით, იყიდებოდა თუმცა აუქციონი არ შედგა. ამ ავტომანქანის საწყისი ფასი თავიდან 13 700 აშშ დოლარი იყო, განმეორებით აუქციონზე კი, რომელიც ასევე არ შედგა 9 ოქტომბერს – 10 960 აშშ დოლარი. ხელახალი აუქციონი სამინისტროს ჯერ არ გამოუცხადებია. აღნიშნული „ტოიოტა პრადო“-ს გამოშვების წელია 2008; ავტომატიკა; საშუალო მდგომარეობაში; ძრავის კუბატურა – 2,9; საწვავი – დიზელი.


ტოიოტა პრადო



72 108 128 ლარი – კერძო პირების შემოწირულობა მთავრობას

 

„რამდენი თანხა გადმოირიცხა სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივ ბიუჯეტებში, აგრეთვე საბიუჯეტო ორგანიზაციებში კერძო ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ შემოწირულობების [ქველმოქმედებისთვის, ამა თუ იმ ღონისძიების, სამუშაოების დასაფინანსებლად და ა.შ.] სახით, 2013 წლის პირველი იანვრიდან დღემდე პერიოდში [შემომწირველების ვინაობა, შემოწირული თანხის ოდენობა და გადმორიცხვის მიზანი. ამასთან, გთხოვთ, მიუთითოთ თუ რას მოხმარდა აღნიშნული თანხები.]“ – ამ კითხვით `ბათუმლებმა~ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმდინარე წლის 30 სექტემბერს მიმართა.

 

სამინისტრომ არასრულყოფილი პასუხი, ისიც თავისივე ქვემდებარე სახაზინო სამსახურის ინფორმაციაზე დაყრდნობით, ორი კვირის შემდეგ გაგვცა:

 

„გაცნობებთ, რომ სახაზინო სამსახური ბიუჯეტის შემოსულობებს აღ¬რიცხავს შემოსულობების სახეების მიხედვით და ცალკეული გადამხდელებისა და დანიშნულების მიხ¬ედვით სისტემურ აღრიცხვას არ ახორციელებს. აქვე გაცნობებთ, რომ წერილში აღნიშნული თანხები აღირიცხება როგორც  – ნებაყოფლობითი ტრანსფერები, გრანტების გარდა“.

 

სახაზინო სამსახურის ინფორმაციით, აღნიშნულ სახეში – „ნებაყოფლობითი ტრანსფერები, გრანტების გარდა“, შემოსულმა თანხამ 2013 წლის პირველი იანვრიდან 2015 წლის პირველ ოქტომბრამდე პერიოდში შეადგინა 72 108 128 ლარი და 25 თეთრი. აქედან, სახელმწიფო და ადგილობრივ ბიუჯეტებში 2013 წელს მხოლოდ 1,8 მილიონი ლარი, 2014 წელს – 21,6 მილიონი, ხოლო მიმდინარე წლის 9 თვეში – 48,5 მილიონზე მეტი ლარია ნებაყოფლობით ჩარიცხული.

 

რამდენადაც „ბათუმელებმა“ გაარკვია, უშუალოდ ბათუმისა და აჭარის ბიუჯეტებში ამ ფორმით თანხა არ შესულა.

 

ვინ გადარიცხა სახელმწიფო და სხვა ადგილობრივ ბიუჯეტებში ზემოაღნიშნული 72,1 მილიონი ლარი? ანუ ვინ შეწირა ეს ფული სახელმწიფოს? – საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ ამ კითხვაზე პასუხი არ გაგვცა, თუმცა არც უარის მიზეზი განუმარტავს.

 

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის ბათუმის ფილიალის ხელმძღვანელი, გიორგი ხიმშიაშვილი კი განმარტავს, რომ ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს უფლება აქვს მიიღოს ინფორმაცია ზოგადი სტატისტიკის [ანუ ბიუჯეტში გადარიცხული თანხის ოდენობის] შესახებ: „რაც შეეხება ბიუჯეტში გადამრიცხველების შესახებ ინფორმაციას, აღნიშნული ინფორმაცია არის საიდუმლო. აქ გარდა კანონის ვალდებულებისა, ჩვენ უნდა გავითვალისწინოთ შემომწირველთა ინტერესებიც, ვინაიდან ხშირად ქველმოქმედების გამწევ პირებს არ სურთ საჯარობაა“.

 

ვინაიდან სამინისტროს პასუხში არ იყო აღნიშნული, თუ რატომ ვერ გასცემდნენ  ინფორმაციას [თუნდაც შემომწირველების თანხმობის გარეშე], იგივე ინფორმაცია ხელახლა გამოვითხოვეთ. სამინისტროდან კონკრეტული პასუხი ვერც ამჯერად მივიღეთ.

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ არც ის ინფორმაცია გაასაჯაროვა, თუ რა მიზნით გადაურიცხეს მთავრობას ეს ფული ნებაყოფლობით.

 

ნებაყოფლობით ტრანსფერთან მიმართებაში აღსანიშნავია ისიც, რომ თბილისში მიმდინარე წლის 13 ივნისს სტიქიით დაზარალებულთა დასახმარებლად მსურველებს ქველმოქმედებისთვის თანხის გადარიცხვა სახელმწიფო სახაზინო ანგარიშზე შეეძლოთ. ამასთან უნდა მიეთითებინათ, რომ ისინი ნებაყოფლობით ტრანსფერს ახორციელებდნენ.

 

სამინისტროს და არც ხაზინას არ დაუკონკრეტებია, თუ რამდენი ლარი შევიდა ამ კუთხით ბიუჯეტში. მეტიც, ჩვენი მოთხოვნის მიუხედავად, სამინისტრომ დამალა ინფორმაცია, თუ რა ღონისძიებები დაფინანსდა კონკრეტულად ამ თანხით, ანუ ნებაყოფლობითი ტრანსფერებით.

 

„საბიუჯეტო ხარჯვის შესახებ ინფორმაცია სრულიად ხელმისაწვდომი უნდა იყოს ნებისმიერი დაინტერესებული პირისათვის, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. სწორედ, საჯაროობა და ინფორმირება უწყობს ხელს ქვეყანაში დემოკრატიული პროცესების ჯანსაღ გარემოში წარმართვას და რაც მთავარია, სწორი გადაწყვეტილებების მიღებას მოქალაქეთა მხრიდან. ხოლო თუ ჩვენ შევუზღუდავთ მოქალაქეებს „საჯარო ინფორმაციის“ კონსტიტუციურ თავისუფლებას, ეს ყოველივე იღებს ჯაჭვურ რეაქციას და თანაბრად იწვევს სხვა უფლებების ხელყოფას. ამიტომ, მიზანშეწონილია ადმინისტრაციული ორგანოები მეტი სიფრთხილით მოეკიდონ ამ უფლების შეზღუდვას,“ – ამბობს გიორგი ხიმშიაშვილი.

 

ზოგადად, „ტრანსფერი“ გარკვეული მიზნით ფულადი სახსრების გადაცემას ნიშნავს. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის ბრძანებით განსაზღვრულია, რომ კატეგორია – „ნებაყოფლობითი ტრანსფერები, გრანტების გარდა“ [რომელიც თითქმის 2007 წლიდან მოქმედებს] მოიცავს ფულად შემოწირულობებს და სხვა ნებაყოფლობით ტრანსფერებს, რომლებსაც ფიზიკური პირები, კერძო არამომგებიანი ორგანიზაციები, არასამთავრობო ფონდები და ორგანიზაციები, საწარმოები და კორპორაციები (მთავრობისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების გარდა) გადასცემენ სახელმწიფოს.

 

გამარტივებული შესყიდვები ილია II-ის აღსაყდრებისადმი მიძღვნილი ღონისძიებისთვის

 

„სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის ღონისძიებების შეზღუდულ ვადებში შეუფერხებლად ჩატარების მიზნით, 2017 წლის 25 დეკემბერს, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II-ის აღსაყდრების 40 წლისთავისადმი მიძღვნილი ღონისძიების სრულფასოვნად და მაღალი სტანდარტებით ჩასატარებლად, ქ. თბილისში, მახათას მთაზე ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის ტაძრისა და სამონასტრო კომპლექსის მშენებლობისა და შესაბამისი ღონისძიებების ჩატარებასთან დაკავშირებული საქონლის, მომსახურებისა და სამუშაოების სახელმწიფო შესყიდვა, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ა(ა)იპ – თბილისის განვითარების ფონდის მიერ, განხორციელდეს გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით“ – აღნიშნულია საქართველოს მთავრობის განკარგულებაში.

 

მთავრობის შესაბამის განკარგულებას საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა ხელი მიმდინარე წლის 9 ნოემბერს მოაწერა.

 

2011 წლის 12 მაისს, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს–პატრიარქმა მახათას მთაზე, მთავარი ტაძრის საძირკველი აკურთხა

 

ილია მეორის ინთრონიზაცია სვეტიცხოვლის ტაძარში 1977 წლის 25 დეკემბერს შედგა. 

 

 

 

საგარეო ვაჭრობამ გასულ წელთან შედარებით იკლო

 

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის ინფორმაციით, მთლიანი სავაჭრო ბრუნვიდან, ექსპორტი 1832 მლნ. აშშ დოლარი იყო [24 პროცენტით ნაკლები, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით], ხოლო იმპორტი 6289 მლნ. აშშ დოლარი [10 პროცენტით ნაკლები].

 

უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა 2015 წლის იანვარ-ოქტომბერში 4457 მლნ. აშშ დოლარი და საგარეო სავაჭრო ბრუნვის 55 პროცენტი შეადგინა.


სტატისტიკის სამსახური

ჯანდაცვის პროგრამებისთვის დამატებით 100 მილიონი ლარია საჭირო

 

ჯანდაცვის სამინისტროსთვის შესაბამისი სახსრების დამატება, მთავრობის დავალებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ, საბიუჯეტო კანონის ცვლილების პროექტის მომზადების დროს უნდა უზრუნველყოს.

 

მთავრობის გადაწყვეტილებით საგარეო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურებისა და დაფარვისათვის გათვალისწინებული ასიგნებების 60 სამოცი მილიონი ლარით და ასევე სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულებისათვის გათვალისწინებული ასიგნებების   2 მილიონი ლარით შემცირების ხარჯზე, გაიზარდა საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდის ასიგნებები 20 მილიონი ლარით, ხოლო საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდის ასიგნებები 42 მილიონი ლარით;

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ასევე დაევალა საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდის 21 მილიონი ლარით გაზრდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ასიგნებების ამავე თანხით შემცირების ხარჯზე.



“თავისუფლება, თანასწორობა, ძმობა” – აქცია თბილისში საფრანგეთის მხარდასაჭერად

აქციის ერთ-ერთი ორგანიზატორის, გრიგოლ გეგელიას თქმით, მნიშვნელოვანია მსგავსი აქციით მხარდაჭერის გამოხატვა. საზოგადოება ვალდებულია ამჟამად, საერთო იდეის გარშემო  გაერთიანდეს.

“პოლიტიკური თავისუფლება და სამართლიანობა – ეს არის ის იდეალები, რომლებიც ყველა ჩვენგანმა უნდა დაიცვას. მიხარია, რომ ასე სპონტანურად ორგანიზებულ აქციაზე ამდენი ადამიანი ვდგავართ. ეს ადასტურებს, რომ ქართველ ადამიანებს ადარდებთ თანასწორობა, ძმობა, თავისუფლება. ეს იდეალები საფრანგეთმა აჩუქა მსოფლიოს. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ყველამ გაიაზროს რა პრობლემის წინაშე ვდგავართ – რელიგიური ფუნდამენტალიზმი არ არის მხოლოდ საფრანგეთის პრობლემა,”- ამბობს გეგელია.

აქციაზე ანთებული სანთლებითა და ყვავილებით მონაწილეებმა პატივი მიაგეს ტერაქტების დროს გარდაცვლილთა ხსოვნას. როგორც ისინი აცხადებენ, აქციის მიზანი არ ყოფილა ვინმეს მისამართით პროტესტი გამოხატვა.

თბილისში საფრანგეთისადმი სოლიდარობის აქცია გაიმართა. 14.11.15 ფოტო: გუკი გიუნაშვილი

როგორ ამოვიცნოთ დეპრესია

 

 

ფსიქიატრის აზრით, საზოგადოება ვერ აცნობიერებს, თუ რამდენად საშიში შეიძლება იყოს დეპრესია:     “საზოგადოება ხშირ შემთხვევაში ვერ ასხვავებს დეპრესიას დარდისგან,  რომელიც  სინამდვილეში ნორმალური ცხოვრებისეული ემოციაა და როცა კი მისი გამომწვევი გარემო ფაქტორი გაივლის, დარდიც გაჰყვება. დეპრესია კი არის სერიოზული სამედიცინო დაავადება,  რმელის დროსაც  რამდენიმე სიმპტომი  ერთი და იმავე დროს ჩნდება და  გრძელდება ორ კვირაზე მეტ ხანს   და ართულებს ადამიანის ჩვეულ ფუნქციონირებას, ამ  შემთქვევაში აუცილებელია პროფესიონალური მკურნალობა.“

 

საქართველოში ფსიქიკურ აშლილობის გავრცელების შესახებ ზუსტი მონაცემები არ არსებობს.  ოფიციალურად აღრიცხვაზეა დაახლოებით 80 000 – მდე სხვადასხვა  ფსიქიკური აშლილობის მქონე ადამიანი, მაგრამ თუ რამდენი ადამიანი იტანჯება დეპრესიით არ არის ცნობილი.

 

ექიმის განმარტებით,  დეპრესიული ეპიზოდის მახასიათებელი ნიშნები განსხვებულია  და მათი დაყოფა სხვადასხვაგვარადაა  შესაძლებელი.   არსებობს მსუბუქი, საშუალო სიმძმის და მძიმე დეპრესიული ეპიზოდი.   მაგალითად ზომიერი დეპრესიის ძირითადი მახასიათებლებია გუნებ-განწყობის დაქვეითება, ინტერესებისა და სიამოვნების მიღების უნარის დაკარგვა, – როცა ადამიანს აღარ სიამოვნებს ის საქმიანობა, რაც აქამდე მისთვის მნიშვნელოვანი იყო და პოზიტიურ ემოციებს უკავშირდებოდა, ასევე ენერგიის დაქვეითება და აქტივობების  შემცირება  ანუ იმას, რასაც აქამდე ყოველდღიურად, მარტივად აკეთებდა ადამიანი (სამსახურში ან სასეირნოდ გასვლა, სადილის მომზადება და ა.შ.) ახლა ვეღარ აკეთებს ან საჭიროებს ძალიან დიდ ძალისხმევას.  

 

გარდა ამისა, დეპრესიის დამატებითი ნიშნებია: ყურადღების კონცენტრაციის უნარის დაქვეითება, თვითრწმენის  და თვითშეფასების დაქვეითება, თავით ბრალდებისა და თვითდამცირების იდეები,  პესიმისტური ფიქრები, თვითდაზიანების იდეები – ფიქრი თვითმკვლელობაზე , ძილის დარღვევა და მადის დაქვეითება ან ზოგჯერ მომატება.

 

არ არსებობს ღრმა დეპრესიის გამომწვევი მხოლოდ ერთი მიზეზი. ფსიქოლოგიურ, ბიოლოგიურ და გარემო ფაქტორებს გარკვეული წვლილი მიუძღვით მის განვითარებაში.

 

რა აფერხებს დეპრესიის ეფექტურ მკურნალობას? – მანანა შარაშიძე ამბობს, რომ უმეტესად ადამიანები ვერ ხვდებიან, თუ რა ხდება მათ თავს, რადგან არ არიან ინფორმირებულნი დეპრესიის ნიშნების შესახებ და ხშირად ვერც სპეციალისტს ირჩევენ სწორად – „ფსიქიატრთან მკურნალობასთან დაკავშირებული სტიგმით გაუცნობიერებლად თუ გაცნობიერებულად სრგებლობენ   სხვადსხვა არასპეციალისტები:  არატრადიციული მედიცინის წარმომადგენლები, ფსიქოლოგები, მომიჯნავე სპეციალობის  მქონე ექიმები, პაციენტების მიზიდვისას ისინი წარმატებით  უწევენ კონკურენციას ფსიქიატრებს, რომლებთანაც მკურნალობა „სასირცხვილოა“ – ამბობს ის.

 

მიუხედავად იმისა, რომ დეპრესია განკურნებადია, ჯანმოს ცნობით, მსოფლიოს მასშტაბით დეპრესიის მქონე ადამიანთაგან მხოლოდ ნახევარი თუ ახერხებს ეფექტური მკურნალობის მიღებას. განვითარებად ქვეყნებში ეს მაჩვენებელი კიდევ უფრო დაბალია (10%-ზე ნაკლები). ჯანმოსვე ცნობით, ამის მიზეზი რესურსების სიმცირე, კვალიფიციური სპეციალისტების ნაკლებობა და ფსიქიკურ აშლილობებთან დაკავშირებული სოციალური სტიგმაა. ასევე, მნიშვნელოვანი ბარიერია დეპრესიის არაზუსტი დიაგნოსტიკაც. ჯანმოს ცნობით, მაღალი თუ დაბალი შემოსავლების მქონე ქვეყნებში, ადამიანები რომელთაც დეპრესია აქვთ, ხშირად არ არიან სათანადოდ დიაგნოსტირებული, მაშინ, როცა სხვა ადამიანებს, რომელთაც საერთოდ არ აქვთ ასეთი პრობლემა, ზოგჯერ არასწორად უსვამენ დიაგნოზს და ანტიდეპრესანტებს უნიშნავენ.

 

მანანა შარაშიძის თქმით, კვალიფიციური კადრების დეფიციტი საქართველოშიც არსებობს, ოღონდ ეს ფსიქიატრიის გარდა, სხვა სფეროებზეც ვრცელდება და ამის ძირითადი მიზეზი ქვეყანაში არსებული  დიპლომის შემდგომი სამედიცინო განათლებისა და უწყვეტი პროფესიული განვითარების დაბალი ხარისხია:  “ექიმის ცოდნა ძველდება ყოველ 5 წელიწადში და საჭირო ხდება მისი განახლება სხვადასხვა ტრენინგებით,  კონფერენციებითა და სასერტიფიკაციო გამოცდის  ჩაბარებით. ეს სისტემა ჩვენთან არ არის განვითარებული“ –     ამბობს ის.  

 

დიაგნოსტიკის თავისებურებები: დეპრესიის დიაგნოზის დასმისას  აუცილებელია გამოირიცხოს სხვადასხვა სომატური დაავადებები, რადგან დეპრესიული ეპიზოდები შესაძლოა ზოგიერთმი დაავადებითაც იყოს გამოწვეული – „ეს დაავადებებია: პანკრეასის სიმსივნე,  შიდსი, ღვიძლის ციროზი, პარკინსონის დაავადება, ჰიპოთირეოიდიზმი, ჰიპერთირეოიდიზმი, კუშინგის სინდრომი, ადისონის დაავადება, შემაერთებელი ქსოვილის დაავადებები, ავიტამინოზები,  ჰანტინგტონის ქორეა, ინსულტი, ტვინის სიმსივნეები, გაფანტული სკლეროზი და მრავალი სხვა.“   – ამბობს ფსიქიატრი.

 

მანანა შარაშიძე ამბობს, რომ სოციალური სტიგმა განსაკუთრებით ამძიმებს სიტუაციას მამაკაცების დეპრესიის დიაგნოსტირებისას, რადგან გარდა “გიჟის” იარლიყის მიკერებისა, ისინი დეპრესიას სისუსტედ მიიჩნევენ და ხშირად საკუთარ თავსაც კი არ უტყდებიან, რომ დახმარება სჭირდებათ. “მამაკაცებს ისეთი სოციალური როლი აქვთ მოხვეული, რომ საკუთარ თავთანაც კი უჭირთ ამის აღიარება. ეს განსაკუთრებით პრობლემატურია კავკასიაში. მიაჩნიათ, რომ დეპრესია ქალების დაავადებაა და მამაკაცს არ ეკადრება.”

 

მკურნალობა –  მძიმე  დეპრესიით დიაგნოსტირებული ადამიანებიდან 80-დან 90 პროცენტის ეფექტური განკურნება შესაძლებელია. ექიმის განმარტებით არსებობს სამი დადგენილი ტიპი დეპრესიის მკურნალობისა:   მედიკამენტოზური, ფსიქოთერაპიული და ელექტროშოკური თერაპია.  საქართველოში ელექტროშოკური თერაპია არ ტარდება. ყველაზე ეფექტურად  ფსიქოთრეაპიისა  და მედიკამენტური მკუნალობის ერთდროული გამოყენება მიიჩნევა. მკურნალობის შერჩევა დამოკიდებულია პაციენტის სურვილზე და ფსიქოთრეაპიის ჩატარების შესაძლებლობაზე.

 

საქართველოში დეპრესიის და სხვა ფსიქიკური აშლილობების მკურნალობა ფინანსდება  ფსიქიკური ჯანმრთელობის სახლმწიფო პროგრამიდან, მაგრამ მედიკამენტების  შეძენა   სახელმწიფო ფსიქიატრიული დაწესებულებებისთვის  სახელმწიფოს შესყიდვების შესახებ კანონის  მიხედვით, ტენდერის მეშვეობით ხდება, რომლის დროსაც მთავარი კრიტერიუმი, შესაძენი პროდუქტის დაბალი ფასია და არა მისი ხარისხი. “ამიტომ ფსიქოტროპული წამლები არ არის შესაბამისი ხარისხის. არ მიმაჩნია, რომ  ჩვენნაირ ღარიბ ქვეყანაში აუცილებელია  ყველაზე ძვირადღირებული მედიკამენტების შეძენა, მაგრამ დაბალი ფასი არ უნდა იყოს განმსაზღვრელი წამლის შეძენისას, რაღაც ოქროს შუალედი უნდა გამოიძებნოს,” – ამბობს მანანა შარაშიძე.

 

არსებობს სხვადასხვა სახის ანტიდეპრესანტები, ექიმის განმარტებით მათი უმეტესობა, გარკვეული გვერდითი მოვლენებით ხასიათდება (მაგალითად: შეკრულობა, პირის სიმშრალე, წონის მატება და ა.შ.), ამ დროს სწორად უნდა შეფასდეს რა უფრო დიდია – მედიკამენტებით მიღებული სარგებელი თუ წამლებით გამოწვეული დისკომფორტი.

ანტიდეპრესანტები არ იწვევენ  დამოკიდებულობას – “მიჩვევას იწვევს ბენზოდიაზეპინის ჯგუფის მედიკამენტები, იმ შემთხვევაში, თუ ისინი სწორად არ იქნა დანიშნული და არა ანტიდეპრესანტები, როგორც ეს ბევრს ჰგონია,” – ამბობს ფსიქიატრი.

 

რეკომენდაციები – სპეციალისტების აზრით, დეპრესიის დროს ექიმთან მიმართვიანობის პრობლემა   საზოგადოების განთლების ამაღლებს გზით უნდა მოგვარდეს.  ასევე მნიშვნელოვანია პირველადი ჯანდაცვის ოჯახის ექიმების ინსტიტუტის გაძლიერება.  მანანა შარაშიძის თქმით,  ოჯახის ექიმები რამდენიმე თვის განმავლობაში მაინც უნდა სწავლობდნენ ფსიქიატრიას, რათა საჭიროების შემთხვევაში შესძლონ დეპრესიის  და სხვა ფსიქიკური აშლილობის ამოცნობა და პაციენტის შესაბამის სპეციალისტთან დროულად  გადამისამართება.

 

რატომ გაიზარდა კერძო სკოლებში მოსწავლეთა რაოდენობა

 

 

სკოლა „ნიკეს“ მოსწავლეები/ფოტო: ფეისბუკის გვერდიდან

 

ბოლო ერთი წლის განმავლობაში საქართველოში ცხოვრება ბევრად უფრო გაძვირდა, ვიდრე მანამდე იყო. 50-დან 100-ლარამდე გაძვირდა კერძო სკოლებში სწავლის საფასურიც. ამის მიუხედავად, კერძო სკოლებში მოსწავლეთა ნაკადი არ შემცირებულა, პირიქით – უმნიშვნელოდ, მაგრამ მაინც გაიზარდა.

 

ბათუმში არსებული 19 კერძო სკოლიდან „ბათუმელებმა“ 11 სკოლის ხელმძღვანელთან ისაუბრა. აქედან, ყველაზე მეტი პირველკლასელი წელს სკოლა „ნიკემ“ მიიღო. მას ასი ახალი მოსწავლე ჰყავს.

 

სკოლის დირექტორის იზოლდა ტაკიძის აზრით, კერძო სკოლებში მოსწავლეების მატების მიზეზი სწავლების ხარისხია:
„კერძო სკოლაში მოსწავლე უფრო დაცულია და სწავლების ხარისხიც საჯაროსთან შედარებით მაღალია. ზრდა განაპირობა იმანაც, რომ კლასებში 15-20 მოსწავლეზე მეტი არ ზის, გაიზარდა კონკურენცია კერძო სკოლებს შორისაც – ყველა ცდილობს სიახლე შემოიტანოს. წელს ჩვენთან კემბრიჯის სტანდარტით ისწავლება ინგლისური ენა“.

 

სკოლა „ნიკეს“ ადმინისტრაციამ წელს, გასულ წელთან შედარებით, სწავლის საფასური ათი პროცენტით გაზარდა. რაც შეეხება წარმატებას, ამის საზომად იზოლდა ტაკიძე ორი კურსდამთავრებულის მიღწევას ასახელებს: `ერთი სწავლობს აშშ-ში, ერთ-ერთ კოლეჯში, მეორე კი – პრაღის უნივერსიტეტში“.

 

80 ახალი მოსწავლე მიიღო სკოლა „გორდამ“. დირექტორი ნინო მურვანიძე მიიჩნევს, რომ ეს სწავლის ხარისხმა და სკოლის რეიტინგმა განაპირობა:
„ჩემი მოსწავლე რეპეტიტორთან არ ემზადება. გარდა ამისა, სასწავლო პაკეტში შედის ბატიკა, ხატვა, გობელენი და ბავშვს დამატებით არ უწევს სხვაგან წასვლა, გვაქვს გაძლიერებული სწავლება. გვყავს წარმატებული მოსწავლეებიც, რომლებიც პირველივე კლასიდან ჩვენთან სწავლობდნენ. აქედან ერთი სწავლობს სან დიეგოს უნივერსიტეტში, მეორე – იტალიაში. უკრაინის მოქალაქეები გვყავდა, რომლებიც ახლა უკრაინაში აგრძელებენ სწავლას. მოპოვებულმა გრანტებმა განაპირობა კონტინგენტის ზრდა“.

 

„გორდაში“ სწავლის წლიური საფასური ასი ლარით გაიზარდა.

 

15 ახალი მოსწავლე მიიღო სკოლა „განათლებამ“. დირექტორის ქეთევან გოშხეთელიანის თქმით, სკოლა მოსწავლეებს ზესტანდარტულ საათებს სთავაზობს, რაც გამოარჩევს მას საჯარო სკოლისგან. `მეორე დღის გაკვეთილებსაც სკოლაში ამზადებენ, რაც მისაღებია როგორც მშობლისთვის, ასევე მოსწავლისთვის“. სწავლის საფასური „განათლებამ“ ასი ლარით გაზარდა.

 

„შარშან 18-მა ბავშვმა დაამთავრა სკოლა, ორი ასპროცენტიანი დაფინანსებით სან დიეგოს უნივერსიტეტის საქართველოს ფილიალში მოხვდა, ცხრა გრანტი ავიღეთ. ყველა აბიტურიენტი სტუდენტი გახდა“, – ამბობს დირექტორი.

 

15 მოსწავლით გაიზარდა „ევრო 200“-ის კონტინგენტიც. „ფასებიც გაიზარდა, 200 ლარია თვეში გადასახადი, შარშან 160 ლარი იყო. ჩვენი სკოლა გაძლიერებულ გერმანულს ასწავლის. შარშან ხუთი აბიტურიენტი წავიდა გერმანიაში სასწავლებლად, წელს – ერთი“, – ამბობს მარინე ცივაძე, დირექტორი.

 

დირექტორის ინფორმაციით, 15 ახალი მოსწავლე მიიღო გიმნაზია „იბერიამაც“. სკოლაში სწავლის საფასური არ გაზრდილა, რადგან, როგორც დირექტორი მადონა მახარაძე ამბობს, მშობლები დაბალ ფასს და სწავლების მაღალ სტანდარტს ანიჭებენ უპირატესობას. რას მიიჩნევს დირექტორი მაღალ სტანდარტად? – ამ კითხვაზე ზოგად პასუხს გვცემს: „დამატებითი სააღმზრდელო და საგანმანათლებლო მომსახურება აინტერესებთ“. სკოლას ჯერ მე-12 კლასი არ გამოუშვია.

 

ათი მოსწავლით გაიზარდა „თაობა XXI-ს“ კონტინგენტი. დირექტორის ომარ მიქელაძის თქმით, წელს ერთი თვის სწავლის საფასური დაემატათ. სკოლის დირექტორი წარმატებად ოთხ ასპროცენტიან გრანტს მიიჩნევს, რომელიც ეროვნულ გამოცდებზე აიღეს კურსდამთავრებულებმა. „ქართულ უნივერსიტეტებში ჩააბარეს, უცხოეთში არავინ წასულა“, – ამბობს დირექტორი.

 

მცირე ზრდა აქვს სკოლა „ახალგაზრდობას“, – ხუთი ახალი მოსწავლე მიიღეს. „სწავლის საფასური არ გაგვიზრდია, მხოლოდ მოსამზადებელს დაემატა 15 პროცენტი“, – ამბობს დირექტორი ტარიელ ქობულაძე.

 

ფრანგული სკოლის დირექტორის თქმით, წელს სკოლას 20-პროცენტიანი ზრდა აქვს. მისი აზრით, მოსწავლეების მატება ფრანგული ენით დაინტერესებას უკავშირდება. „ორი კურსამთავრებული სწავლობს უცხოეთში, ერთი ბელგიაშია, მეორე – ჩეხეთში“. სკოლაში სწავლის საფასური არ გაზრდილა.

 

მოსწავლეთა კონტინგენტი არ გაზრდილა „გიმნაზია 21 საუკუნესა“ და სასულიერო გიმნაზიაში. სკოლა „ლედას“ კი მხოლოდ პირველი საფეხურის მოსწავლეები ჰყავს. მოსწავლეთა რაოდენობა არც ამ სკოლაში გაზრდილა. შესაბამისად, არც სწავლის საფასური.

 

სამოქალაქო განვითარების პროგრამების ხელმძღვანელის თამარ მოსიაშვილის შეფასებით, კერძო სკოლებში მოსწავლეთა კონტინგენტის მატებას სწავლების ხარისხი განაპირობებს:

 

 

„კერძო სკოლებს აქვთ ერთი პლუსი, – საჯაროსთან შედარებით სკოლების ავტონომიურობის მაღალი ხარისხი. შესაბამისად, შეუძლიათ დამოუკიდებლად დაგეგმონ სასწავლო პროცესი, მოიზიდონ პრიფესიონალი კადრები. ის, რომ ბავშვები მაინც ემზადებიან რეპეტიტორებთან, ეს საგანმანათლებლო სისტემის ბრალია, მიმაჩნია, რომ ეს საგამოცდო სისტემასთან არის კავშირში. კარგად აწყობილი სისტემა სადაც გვაქვს, იმ კერძო სკოლებშიც კი ემზადებიან ბავშვები დამატებით.

 

 

გარდა ამისა, მშობელს აინტერესებს, რომ მისი შვილი იყოს უსაფრთხოდ, პრესტიჟულ კერძო სკოლებში ფიზიკური გარემო არის მოსწავლეზე მორგებული. თბილისში არის ისეთი სკოლები, რომლებსაც ISO ხარისხის მართვის სერტიფიკატი და მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ბაზაზე კვალიფიციური კადრები ჰყავთ. თუმცა, ისეთი კერძო სკოლებიც მინახავს, რომლებსაც არც ინფრასტრუქტურა აქვთ და არც მასწავლებელთა პროფესიულ განვითარებაზე ხარჯავენ რესურსს“.

 

სამინისტროს ინფორმაციით, აჭარაში სულ 27 კერძო სკოლა ფუნქციონირებს. ბათუმში ამ დროისთვის 19 კერძო სკოლაა, ქობულეთში – ოთხი, ხელვაჩაურში – ორი, შუახევში – ერთი და ერთიც ხულოში.

საპატრიარქოს გიმნაზია-პანსიონში 13 წლის მოზარდი დააბრუნეს

 

 

სოციალური მუშაკის ნინო ცეცხლაძის ინფორმაციით, 13 წლის მოზარდი მატათა მოციქულის სახელობის გიმნაზია-პანსიონში ერთი კვირის წინ დააბრუნეს. „ჩვენ ვაწარმოებდით ოჯახის წევრებთან მოლაპარაკებას, რომ 13 წლის მოზარდი საოჯახო ტიპის სახლში გადაგვეყვანა საცხოვრებლად. თუმცა, ამ თემის მედიაში აქტიურად გაშუქების შემდეგ, პანსიონის ხელმძღვნელობამ ბავშვი უკან დააბრუნა. როცა მოზარდს მივაკითხეთ, აღმოჩნდა, რომ ის უკვე წაყვანილი ჰყავდათ გიმნაზია-პანსიონში. როგორც გამოშვების დროს არ ჩაუყენებიათ სოციალური მუშაკი საქმის კურსში, ასევე არც დაბრუნების თაობაზე უცნობებიათ ჩვენთვის“, – ამბობს ნინო ცეცხლაძე.

 

სოციალური მუშაკის ინფორმაციით, 13 წლის მოზარდს გიმნაზია-პანსიონის სასწავლო ნაწილის ხელმძღვანელმა ეკატერინე ჭელიძემ მიაკითხა და პანსიონში დააბრუნა.

 

„ჩვენ არც ამის შემდეგ შეგვხვედრია პანსიონის ხელმძღვანელობა. თუმცა, მონიტორინგის ფარგლებში სოციალური მუშაკი შეხვდება ბავშვს და მის მდგომარეობას მოიკითხავს. ბავშვის დაბრუნება მაინც კარგია, რადგან მას უნდოდა უმცროს ძმასთან ერთად ყოფნა, რომელიც ამავე გიმნაზია-პანსიონში ცხოვრობს და სწავლობს. ისინი მიჩვეული არიან პანსიონის გარემოს, ამიტომ ახალ გარემოსთან შეგუება, ალბათ, ორივე ბავშვისთვის უფრო რთული იქნებოდა“, – გვეუბნება სოციალური მუშაკი.

 

ფერიის გიმნაზია-პანსიონში ასზე მეტი მზრუნველობა მოკლებული ბავშვი ცხოვრობს. გიმნაზია-პანსიონიდან მოზარდების გამოძევებისა თუ გაქცევის ფაქტები წინა წლებშიც დაფიქსირდა.

„იაფი სახლის“ კრიტერიუმების შესამუშავებლად მერიას ექვსი თვე აქვს

 

  

 

ბატონო თამაზ, რა იყო კომისიის პირველი შეხვედრის მიზანი, რაზე იმსჯელეთ?

 

 კომისია 5 ნოემბერს შეიკრიბა და იმ პროექტის პრეზენტაცია შედგა, რისი აშენებაც იგეგმება. შემდეგ კი მერიის საფინანსო და ეკონომიკურ სამსახურებს პირველადი კრიტერიუმების მომზადება დაევალა. როცა პირველადი კრიტერიუმები მომზადდება, გასაცნობად გადაეგზავნება კომისიის ყველა წევრს, ასევე არასამთავრობო ორგანიზაციებს. თუკი ექნებათ შენიშვნები ან დამატებები – გავითვალისწინებთ.

 

 რა ვადა აქვთ საფინანსო და ეკონომიკურ სამსახურებს კრიტერიუმების შესამუშავებლად?

 

15 დღის ვადა აქვთ მერიის სამსახურებს. ამის შემდეგ პირველად მონაცემებს გადმოგვიგზავნიან ჩვენ. ჩვენს კომისიას და არასამთავრობო ორგანიზაციებსაც 15 დღე ექნებათ იმისათვის, რომ ამ დოკუმენტს გაეცნონ. ამის შემდეგ, კომისია მეორედ შეიკრიბება.

 

 „სოციალური კვლევებისა და ანალიზის ინსტიტუტმა“ გასულ წელს სხვადასხვა სამიზნე ჯგუფის საცხოვრებლით უზრუნველყოფის საჭიროების კვლევა ჩაატარა, რომლის პრეზენტაცია საკრებულოში იყო. თუ აპირებთ ამ სოციოლოგიური კვლევების გამოყენებას „იაფი სახლის“ ბენეფიციართა კრიტერიუმების შესამუშავებლად?

 

 შენიშვნების სახით, რა თქმა უნდა, ჩაემატება ეს კვლევებიც და ის გამოკითხვებიც, რომლებიც სხვადასხვა დროს გაკეთდა. კომისიის ყველა წევრი გაითვალისწინებს კვლევის შედეგებს.

 

 კომისია რამდენი წევრისგან შედგება და რომელი სფეროს წარმომადგენლები არიან?

 

 25 წევრია კომისიაში, შედიან როგორც მერიისა და საკრებულოს, ასევე არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლები. პირველ შეხვედრას მხოლოდ 15 წევრი ესწრებოდა. გარდა ამისა, კომისიის სხდომაზე დასწრება თავისუფალია და ყველას შეუძლია მოსვლა.
 


რატომ არ ესწრებოდნენ დანარჩენი წევრები?

 

 სხვადასხვა მიზეზით. რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია, რომ კომისიის სხდომებს ყველა წევრი ესწრებოდეს, რათა ამან შემდგომში არ გამოიწვიოს გაუგებრობები.

 

2016 წლიდან რეალურად რა სახის დოკუმენტი იქნება ხელშესახები?

 

დღევანდელი დღის ჩათვლით, ექვსი თვის განმავლობაში უნდა იყოს კრიტერიუმების საბოლოო ვარიანტი შემუშავებული.

 

 მოქალაქეებს როდიდან შეეძლებათ მერიას მიმართონ ამ სახლში ბინის შესაძენად?

 

 როცა დაიდება კრიტერიუმები, კომისია მიიღებს ყველა იმ მოქალაქის განცხადებას, რომელსაც აღნიშნული კრიტერიუმები მიესადაგება.

 



შენიშვნა:  ბლიც-ინტერვიუს ჩაწერის დროს, თამაზ თურმანიძე ბათუმის საკრებულოში, ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე იყო. ის აღნიშნული თანამდებობიდან 11 ნოემბერს გაათავისუფლეს. 

სამაშველო სამსახური: „უსაფრთხო ადგილზე 14 ოჯახი და 80 პირუტყვია გადაყვანილი“

 

 „ადამიანების გარდა, სამაშველო სამსახურის მიერ, დამეწყრილი ადგილებიდან გამოყვანილია 80 პირუტყვი“- ამბობს მამუკა თურმანიძე. მისივე ინფორმაციით, ძლიერი წვიმის შემდეგად მეწყერული პროცესები თითქმის ყველა მუნიციპალიტეტში განვითარდა:

 

„მეწყერია შუახევში, ქედაში და ხულოშიც.  დაზიანებულია ხულო-ადიგენის გზა, რომელიც ნაწილობრივ არის ჩაკეტილი. გუშინ, 13 ნოემბერს,  წყალი შევარდა სოფელ ხაბელაშვილების ერთ-ერთ ოჯახში, სადაც ექვსი ადამიანი ცხოვრობდა. დაზარალებული პირები გადაყვანილნი არიან მეზობელ სოფელში, ნათესავის ოჯახში“.

 

 მამუკა თურმანიძის თქმით, გზების აღსადგენად მობილიზებულია ტექნიკა.   

 

არჩილ ხაბაძე და ნოდარ ხადური სტიქიით დაზარალებულ სოფლებში იმყოფებიან

 

 

არჩილ ხაბაძე და ნოდარ ხადური დამეწყრილ სოფლებში

 

სოფელ პირველ მაისში რიზმან ყადიძის ოჯახი მოინახულეს, სადაც წუხელ, გვიან ღამით ჩამოწოლილი მეწყერი საცხოვრებელ სახლში შევარდა. სტიქიის შედეგად ჩაიხერგა სოფლების – გულებისა და ხუნკუდას დამაკავშირებელი გზა. სოფელ კოლოტაურში ძლიერმა ქარმა წააქცია ხის სახლი, სადაც ჯემალ სალაძის მრავალშვილიანი ოჯახი ცხოვრობდა. ამჟამად ოჯახი გახიზნულია. სოფელ მახუნცეთში, ცენტრალურ მაგისტრალთან ახლოს მცხოვრები ოთხი ოჯახი ევაკუირებულია. ამ დროისთვის, სტიქიის ზონაში ადგილობრივი სამსახურები აქტიურად განაგრძობენ სალიკვიდაციო სამუშაოებს.

 

სოფლების დათვალიერების შემდეგ არჩილ ხაბაძემ და ნოდარ ხადურმა ქედის მუნიციპალიტეტის გამგეობის შენობაში საგანგებო შეხვედრა გამართეს. მუნიციპალიტეტების წარმომადგენლებმა მათ სოფლებში არსებული მდგომარეობისა და მიმდინარე სალიკვიდაციო სამუშაოების შესახებ დეტალურად მიაწოდეს ინფორმაცია.

 

„ჩვენ ადგილზე გავეცანით შექმნილ მდგომარეობას. სამწუხაროდ, წუხელ უამინდობის გამო რამდენიმე ობიექტზე კვლავ განმეორდა მეწყრის საშიშროება. მობილიზებულია როგორც ცენტრალური, ისე ადგილობრივი ხელისუფლება, ადგილებზე მუშაობენ სამაშველო სამსახურები. უახლოეს პერიოდში დაიწყება სტიქიის შედეგად მიყენებული ზიანის დათვლა და საჭიროების შემთხვევაში, სახელმწიფო ბიუჯეტი ინფრასტრუქტურულ ხარჯებს დააფინანსებს,“-განაცხადა ფინანსთა მინისტრმა ნოდარ ხადურმა.

 

 

დამეწყრილი სახლი

 

„ამ დროისთვის საგრძობლად დიდი ზიანი მიადგა ქედის რაიონს. მძიმე სიტუაციაა შუახევსა და ქედაში. რაიონში დაზიანდა ერთი ხიდი. რამდენიმე მიმართულებით პარალიზებულია გზა ხულოში და შუახევში. მეწყრული პროცესების შედეგად დაზიანდა კომუნიკაციები. დილიდანვე მუშაობს გზების დეპარტამენტი. ამ დროისათვის გაწმენდითი სამუშაოების დიდი ნაწილი შესრულებულია,“ – აღნიშნა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარემ არჩილ ხაბაძემ.

 

სალიკვიდაციო სამუშაოები აჭარის რეგიონში შეუჩერებლივ ხორციელდება. სტიქიის შედეგად მიყენებული ზარალის დათვლას უახლოეს პერიოდში დაიწყებენ.

Exit mobile version