Batumelebi

პარტიების აკრძალვის თემაზე სარჩელის განხილვას საკონსტიტუციო სასამართლოში მედია ვერ გადაიღებს.

ამის შესახებ „ბათუმელებს“ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში უთხრეს.

21, 22 და 23 ოქტომბერს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო განიხილავს საქართველოს პარლამენტის 88 წევრის საკონსტიტუციო სარჩელს, პოლიტიკური პარტიების აკრძალვის შესახებ.

კონსტიტუციონალისტების მოსაზრებით, სარჩელის სიღრმეში პოლიტიკური პარტიების აკრძალვაზე ბევრად უფრო მძიმე საფრთხეები იმალება, რომელიც ქვეყნის სუვერენიტეტს და სამომავლოდ ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას აყენებს საფრთხის ქვეშ.

ამ ისტორიულ და მნიშვნელოვან სასამართლო სხდომებს კი მედია ვერ გადაიღებს.

როგორც „ბათუმელებს“ საკონსტიტუციო სასამართლოში განუმარტეს, სხდომის ტრანსლირება მოხდება სასამართლოს იუთუბ არხზე, ხოლო საინფორმაციო საშუალებებიდან მხოლოდ საზოგადოებრივი მაუწყებელი შეძლებს სხდომათა დარბაზში შესვლას და კამერით მუშაობას.

სხვა მედიასაშუალებების ჟურნალისტებს დარბაზში შესვლა და დასწრება შეეძლებათ, თუმცა არ ექნებათ გადაღების უფლება. ამასთან, შესვენების გამოცხადებამდე ვერ შეძლებენ სასამართლო სხდომის დარბაზის დატოვებას.

ასევე დარბაზში არ დაიშვებიან არც ფოტორეპორტიორები. მათ მხოლოდ საზოგადოებრივი მაუწყებლის მიერ გადაღებული ვიდეო მასალის მიღების საშუალება ექნებათ.

„ბათუმელებმა“ საკონსტიტუციო სასამართლოს სთხოვა ოფიციალური დოკუმენტის მიწოდება, თუ რის საფუძველზე მიიღო მედიისთვის გადაღების შეზღუდვის გადაწყვეტილება.

„ეს გადაწყვეტილება მივიღეთ სასამართლო პროცესის ნორმალურად წარმართვისათვის, იქიდან გამომდინარე, რომ საკონსტიტუციო სასამართლოს დარბაზი არ იძლევა იმის საშუალებას, რომ ყველა მსურველი დაესწროს.

პროცესისადმი მოლოდინი არის ძალიან დიდი, წარმომადგენლები არიან ძალიან ბევრნი, ამიტომ პირველმა არხმა, როგორც საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა, მოგვმართა წერილით პირდაპირი ტრანსლაციის შესახებ. თუ დაკმაყოფილდება ეს წერილი, საუკეთესო გამოსავალია, რომ სასამართლო სხდომა გადაიცეს პირდაპირ ეთერში.

ასევე სხდომა გადაიცემა სასამართლოს იუთუბ არხზე. ეს მხოლოდ და მხოლოდ იმიტომ, რომ ფიზიკურად  არ არის დარბაზში იმის საშუალება, რომ ყველა მედიასაშუალება დადგეს თავისი კამერით და სხვადასხვა ტექნიკური საშუალებებით,“ – განუმარტეს „ბათუმელებს“ სასამართლო სხდომაზე დაწესებული შეზღუდვის მიზეზი საკონსტიტუციო სასამართლოს პრესსამსახურში.

ცნობისათვის, მას შემდეგ, რაც საქართველოს საერთო სასამართლოებში მედიას ფოტო/ვიდეო/აუდიო გადაღება და ჩაწერა აეკრძალა, საკონსტიტუციო სასამართლო იყო გამონაკლისი, სადაც ეს აკრძალვა არ მოქმედებდა.

ამასთან, მიმდინარე წლის მარტში, საკონსტიტუციო სასამართლომ წარმოებაში მიიღო სარჩელი, რომლითაც მოსარჩელეები დავობენ კონსტიტუციურია თუ არა საერთო სასამართლოებში გადაღების აკრძალვა.

ამავე თემაზე: 

ხვალ, 21 ოქტომბერს, ბათუმში, საკონსტიტუციო სასამართლოსთან საპროტესტო აქციას აანონსებენ „თავისუფლების მოედანი“ და „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა.

„21-23 ოქტომბერს ბათუმის საკონსტიტუციო სასამართლოში იწყება პროცესი, სადაც „ქართული ოცნება“ ოპოზიციური სპექტრის გაუქმებას და ქვეყნის ერთპარტიულ რეჟიმად გადაქცევას აპირებს.

ეს ნაბიჯი კონსტიტუციის გაუქმების ტოლფასია, რადგან ხალხს ართმევს კონსტიტუციით გარანტირებულ არჩევანის უფლებას; ასობით ათასი მოქალაქის ნაცვლად წყვეტს, ვინ უნდა წარმოადგენდეს მათ პოლიტიკურ ინტერესებს; არღვევს მრავალპარტიულობის პრინციპს და დემოკრატიის საფუძვლებს; ეწინააღმდეგება კონსტიტუციის 78-ე მუხლს, რომელიც ქვეყანას ევროინტეგრაციას ავალდებულებს, ერთპარტიული რეჟიმით კი საქართველო ევროკავშირის წევრი ვერ გახდება.

საკანონმდებლო ცვლილებების ერთობლიობით, “ქართული ოცნება” ჩანასახშივე კლავს ნებისმიერ ალტერნატივას ძალაუფლების უზურპაციისთვის. შექმნილი პრეცედენტით და სამართლებრივი ბერკეტით, მომავალშიც ნებისმიერი ახალი ოპონენტი თუ განსხვავებული აზრი, შესაბამისად პოლიტიკური საქმიანობაც, სამუდამოდ აიკრძალება.

ეს ისტორიული საქმე არ ეხება მხოლოდ პოლიტიკურ პარტიებს, არამედ ეს არის ბრძოლა თავისუფლებისა და დემოკრატიის მომავლისთვის.

ვიბრძოლებთ ბოლომდე ჩვენი არჩევანისა და თავისუფლებისთვის!

შევხვდებით ბათუმში, 21 ოქტომბერს, 11:00 საათზე!“ –  წერს „თავისუფლების მოედანი“ სოციალურ ქსელში.

საკონსტიტუციო სასამართლოსთან 11:00 საპროტესტო აქციას აანონსებს „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობაც“.

„რუსები ქართულ სახელმწიფოს  ვერ გააუქმებენ“ – ამ მესიჯით ენმ მხარდამჭერებს საკონსტიტუციო სასამართლოსთან მისვლისკენ მოუწოდებს.

ექს-პრემიერ გიორგი გახარიას მიერ დაფუძნებული პარტია კი მოითხოვს, რომ საკონსტიტუციო სასამართლომ ცალკე, სხვა პარტიებისაგან დამოუკიდებლად განიხილოს მისი აკრძალვის საკითხი. ამის შესახებ პარტიის მიერ დღეს გავრცელებულ განცხადებაშია ნათქვამი.

პოლიტიკური პარტიების აკრძალვაზე „ქართული ოცნების“ სარჩელი საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმს 2026 წლის 6 ოქტომბერს გადაეცა.

№1979 კონსტიტუციურ სარჩელში დავის საგანს წარმოადგენს პოლიტიკური პარტიების: „ერთიანობა – ნაციონალური მოძრაობა“, „კოალიცია ცვლილებისთვის გვარამია მელია გირჩი დროა“, „ძლიერი საქართველო – ლელო, ხალხისთვის, თავისუფლებისთვის!“, „ფედერალისტური პარტია“, „გახარია საქართველოსთვის“ საქმიანობის არაკონსტიტუციურად ცნობას და მათ აკრძალვას.

445 ხმით, 37-ის წინააღმდეგ, ევროპარლამენტმა მიიღო მორიგი კრიტიკული რეზოლუცია საქართველოს შესახებ.

ამჯერად რეზოლუცია „ქართული ოცნების“ მიერ საქართველოში ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის მცდელობების შესახებაა. რეზოლუცია მკაცრად გმობს საქართველოს ოპოზიციური პარტიების უკანონოდ გამოცხადების მცდელობას და მათ წინააღმდეგ შეტანილი საკონსტიტუციო სარჩელის დაუყოვნებლივ უკან გამოტანას მოითხოვს.

კონსტიტუციონალისტები კი ფიქრობენ, რომ სარჩელის სიღრმეში ბევრად უფრო მძიმე საფრთხეები იმალება, რომელიც ქვეყნის სუვერენიტეტს და სამომავლოდ ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას აყენებს საფრთხის ქვეშ. კერძოდ, თუ საკონსტიტუციო სასამართლო „ოცნების“ დეპუტატების ამ სარჩელს გაიზიარებს, საქართველოს სუვერენიტეტი საფრთხის ქვეშ დადგება, ხოლო მომავალი ხელისუფლებებისთვის, რომლებიც ოდესმე მოვლენ ქვეყნის სათავეში, შეუძლებელი გახდება ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა.

__

ამავე თემაზე ვრცლად:

ქობულეთში დააკავეს კაცი, რომელსაც არასრულწლოვანი შვილის მიმართ გარყვნილი ქმედება ედება ბრალად.

შსს-ს ინფორმაციით, გამოძიება დაწყებულია სსკ-ის 141-ე მუხლის 11 პრიმა მუხლით, რაც გულისხმობს არასრულწლოვნის მიმართ ჩადენილ გარყვნილ ქმედებას, წინასწარი შეცნობით 16 წლის ასაკს მიუღწეველი პირის მიმართ.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, არასრულწლოვანის განრიდება ოჯახიდან არ მომხდარა, ის მეორე მშობელთან ერთადაა სახლში.

„აღნიშნული მოვლენების კულმინაცია იყო 2008 წლის აგვისტო, როდესაც საქართველოს იმდროინდელმა ხელისუფლებამ შექმნა ნიადაგი ცხინვალის რეგიონში საოკუპაციო ძალის შესაჭრელად“, – ეს არის ამონარიდი პარტიების აკრძალვის შესახებ საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანილი სარჩელიდან, რომელსაც ხელს „ქართული ოცნების“ 88 დეპუტატი აწერს.

21, 22 და 23 ოქტომბერს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო განიხილავს საქართველოს პარლამენტის 88 წევრის საკონსტიტუციო სარჩელს, რომელსაც ასე ჰქვია – „ზოგიერთი პოლიტიკური პარტიის საქმიანობის არაკონსტიტუციურად ცნობისა და მათი აკრძალვის შესახებ“.

„ქართული ოცნება“ გეგმავს აკრძალოს შემდეგი პარტიები: ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა, კოალიცია ცვლილებებისთვის – გვარამია მელია გირჩი დროა, ლელო, ფედერალისტები და გახარია საქართველოსთვის.

საკონსტიტუციო სარჩელზე საუბრისას ძირითადი აქცენტი, როგორც წესი, პარტიების აკრძალვაზე კეთდება.

კონსტიტუციონალისტები კი ფიქრობენ, რომ სარჩელის სიღრმეში ბევრად უფრო მძიმე საფრთხეები იმალება, რომელიც ქვეყნის სუვერენიტეტს და სამომავლოდ ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას აყენებს საფრთხის ქვეშ.

კერძოდ, თუ საკონსტიტუციო სასამართლო „ოცნების“ დეპუტატების ამ სარჩელს გაიზიარებს, საქართველოს სუვერენიტეტი საფრთხის ქვეშ დადგება, ხოლო მომავალი ხელისუფლებებისთვის, რომლებიც ოდესმე მოვლენ ქვეყნის სათავეში, შეუძლებელი გახდება ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა.

„1996 წლიდან, საკონსტიტუციო სასამართლოს შექმნიდან დღემდე, პირველად ხდება, რომ სასამართლო პარტიების აკრძალვის საკითხს განიხილავს.

ასეთი პოლიტიკური ხასიათის, ასეთი მნიშვნელობის და მგრძნობელობის საქმე საკონსტიტუციო სასამართლოს ჯერ არ განუხილავს. ამ სარჩელით კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება არა მხოლოდ დემოკრატია, არამედ ქვეყნის დამოუკიდებლობა, ტერიტორიული მთლიანობა და საქართველოს სიმართლე 2008 წლის ომში,“ – ამბობს საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის საკონსტიტუციო სამართალწარმოების გუნდის ხელმძღვანელი გიორგი გოცირიძე „ბათუმელებთან“.

„ბათუმელები“ გიორგი გოცირიძეს იმ საფრთხეების შესახებ ესაუბრა, რასაც ქვეყნისთვის ე.წ. პარტიების ამკრძალავი სარჩელი შეიცავს.

• რა არის საკონსტიტუციო სარჩელის ფარული მიზნები? რა პრობლემებს შეუქმნის საქართველოს სუვერენიტეტს სამომავლოდ ის სამართლებრივი შინაარსი, როგორც არის აღწერილი სარჩელში „აგვისტოს ომთან დაკავშირებული მოვლენები“?

დავიწყოთ ტერმინით: „აგვისტოს ომთან დაკავშირებული მოვლენები“. ეს სარჩელი „ნაციონალურ მოძრაობას“ ადანაშაულებს საქართველოს დამოუკიდებლობის ხელყოფასა და ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევაში.

აგვისტოს ომთან დაკავშირებით სარჩელში არის ასეთი ჩანაწერი:

„ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ ხელისუფლების ფლობის პერიოდში (2004-2012 წლებში) საქართველოს დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობის წინააღმდეგ ჩაიდინა არაერთი ქმედება და ამ მხრივ აშკარა, არაკონსტიტუციური საქმიანობა განახორციელა, რამაც დააზიანა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის მშვიდობიანი გზით აღდგენის პერსპექტივა, ხელი შეუწყო საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციას და საოკუპაციო ძალის მიერ ოკუპაციასთან მიმართებაში პოლიტიკური პოზიციების გამყარებას“.

ანუ, სარჩელს გამოაქვს ასეთი დასკვნა, რომ „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ ხელი შეუწყო საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციას, რითაც რეალურად გამყარებული და სწორი გამოდის რუსეთის პოზიცია ოკუპირებულ ტერიტორიებთან მიმართებით.

აი, ასეთი დასკვნა გამომდინარეობს აქედან.

იქვე ჩამოთვლილია მოვლენები და ბოლოს საუბარია იმაზე, რომ 2008 წელს შეიქმნა ნიადაგი: „აღნიშნული მოვლენების კულმინაცია იყო 2008 წლის აგვისტო, როდესაც საქართველოს იმდროინდელმა ხელისუფლებამ შექმნა ნიადაგი ცხინვალის რეგიონში საოკუპაციო ძალის შესაჭრელად.“

აქ პირდაპირ საუბარია იმაზე, რომ საქართველოს იმდროინდელმა ხელისუფლებამ შექმნა ეს ნიადაგი (და არა უბრალოდ პოლიტიკურმა პარტიამ, თუმცა პოლიტიკური პარტიაც რომ ეწეროს, ბუნებრივია, მმართველი პარტია სახელმწიფოს სახელით მოქმედებს).

თუ საკონსტიტუციო სასამართლომ ეს დაწერა, ანუ ეს მოსაზრება და ტერმინოლოგია გადაწყვეტილებაში გადაიტანა და სარჩელი გადაწყვეტილებად იქცა, საქართველოს კონსტიტუციური კონტროლის განმახორციელებელ ორგანოს მოუწევს იმის აღიარება, რომ ამ კონფლიქტში რუსეთი მართალია და საქართველოს ეკისრება პასუხისმგებლობა 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომზე.

ეს იქნება შედეგი, რაც პრინციპულად აზიანებს საქართველოს სახელმწიფო ინტერესებს და აგვისტოს ომზე პასუხისმგებლობას საქართველოს აკისრებს.

• ერთი საკითხია, რა გადაწყვეტილებას მიიღებს საკონსტიტუციო სასამართლოს 7 მოსამართლე, მაგრამ ამ სარჩელს ხელს აწერს საქართველო პარლამენტში მყოფი 88 დეპუტატი, სარჩელი მათი სახელით არის შესული. ნიშნავს ეს იმას, რომ საქართველოს პარლამენტში მყოფი 88 დეპუტატი აცხადებს – „ომი საქართველომ დაიწყო“?

რა თქმა უნდა. სხვაგვარად ისინი ხელს არ მოაწერდნენ და ვერც მოაწერდნენ ამ სარჩელს. ისინი თვლიან, რომ 2008 წლის ომი საქართველოს მიერ არის პროვოცირებული და ამას პირდაპირ წერენ. ასევე წერენ, რომ რუსეთის პოზიცია ოკუპირებულ ტერიტორიებთან მიმართებით გამყარებულია.

ისინი პარტიაზე კი არ საუბრობენ, პირდაპირ წერია: ხელისუფლებაში ყოფნის პერიოდში დააზიანა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის მშვიდობიანი გზით აღდგენის პერსპექტივა, ხელი შეუწყო საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციას და გაამყარა რუსეთის პოლიტიკური პოზიციები. ასე წერია სარჩელში.

• იმ შემთხვევაში, თუ საკონსტიტუციო სასამართლო გაიზიარებს სარჩელის არგუმენტებს, შეიქმნება თუ არა იურიდიული საფუძველი იმისთვის, რომ საქართველომ აიღოს ძალის გამოუყენებლობის ვალდებულება უშუალოდ სოხუმისა და ცხინვალის დე ფაქტო რეჟიმების წინაშე?

ბუნებრივია. ეს, პრინციპში, იქნება გარკვეულად იმის აღიარება, რომ ომი დაიწყო საქართველომ. თუკი საკონსტიტუციო სასამართლო ამას იტყვის, ბუნებრივია, ამას შესაძლოა მოჰყვეს ამ ტიპის ვალდებულებებიც.

•  არსებობს რაიმე შანსი, რომ სასამართლომ ეს არ თქვას, თქვენ როგორ ხედავთ ამას?

თეორიულად, სარჩელის დაკმაყოფილება შესაძლებელია კონკრეტულად ამ არგუმენტაციის გარეშეც. მაგალითად, თუ სასამართლო იტყვის, რომ „ნაციონალური მოძრაობა“ და სხვა პარტიები კონსტიტუციურ წყობილებას აზიანებენ იმის გამო, რომ უარი თქვეს პარლამენტში შესვლაზე, ან არ აღიარებენ ამ რეჟიმს. თუ სასამართლო სარჩელს ამ საფუძვლით დააკმაყოფილებს და დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობის არგუმენტზე საერთოდ არ იმსჯელებს, პრინციპში, შესაძლებელია ამ მძიმე შედეგის თავიდან აცილება.

საქმე ისაა, რომ სარჩელი ორი ნაწილისგან შედგება:

პირველი ნაწილი, ეს არის კონსტიტუციური წესწყობილების დამხობის არგუმენტი. აქ საუბარია იმაზე, რომ ეს პარტიები არ აღიარებენ 2024 წლის არჩევნებს და „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებაში ყოფნას. ასევე საუბარია იმაზე, რომ „ნაციონალური მოძრაობა“ თავისი 9-წლიანი მმართველობის პერიოდში არღვევდა ადამიანის უფლებებს, ართმევდა საკუთრებას, ხურავდა მედიასაშუალებებს, ამეტებდა ძალას და ციხეებში ჰქონდა წამება.

მეორე ნაწილი, ეს არის უშუალოდ ომთან დაკავშირებული არგუმენტი.

თუ სასამართლომ სარჩელი პირველი არგუმენტით დააკმაყოფილა, წესით, მას აღარ უნდა მოუწიოს მეორე არგუმენტზე გადასვლა და შედეგი თავიდან იქნება აცილებული. წინააღმდეგ შემთხვევაში, თუ სარჩელის დაკმაყოფილება მოხდა მეორე არგუმენტით, ანუ დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობის ხელყოფის მოტივით, ეს უკიდურესად დამაზიანებელი იქნება საქართველოს სახელმწიფო ინტერესებისთვის და მართლაც სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნის ქვეყნის ტერიტორიულ მთლიანობას.

მეორე არგუმენტით სარჩელის დაკმაყოფილება ნიშნავს იმას, რომ საკონსტიტუციო სასამართლო აღიარებს, თითქოს ომი დაიწყო საქართველომ და სწორედ საქართველოს მხრიდან იყო პროვოცირებული რუსეთი, რომ 2008 წლის აგვისტოში სამხედრო მოქმედებები დაეწყო.

სარჩელში პირდაპირ წერია, რომ საქართველოს ხელისუფლების ქმედებებმა გამოიწვია 2008 წლის ომი. თუ საკონსტიტუციო სასამართლო ამას გადაწყვეტილებაში გადაიტანს, ომის დაწყება საქართველოს დაჰბრალდება.

• თუ სასამართლო ასეთ გადაწყვეტილებას მიიღებს, იქნება თუ არა ეს საქართველოს სუვერენიტეტის კონსტიტუციური თვითშეზღუდვა?

ასეთი გადაწყვეტილებით საკონსტიტუციო სასამართლო თავად შეუქმნის საფრთხეს საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას და თავადვე გაამართლებს რუსეთის ქმედებებს – იმ რუსეთის, რომელმაც „სამხრეთ ოსეთის“ რეგიონში ეთნიკური წმენდა ჩაატარა და ეს რეგიონი მთლიანად გაწმინდა ეთნიკური ქართველებისგან. თუ საკონსტიტუციო სასამართლო ამ საფუძვლით აკრძალავს პარტიებს, ის სწორედ ამ დანაშაულებრივ ქმედებებს გაამართლებს.

• სამართლებრივად რა სახის შეზღუდვებს დაუწესებს სახელმწიფოს საკონსტიტუციო სასამართლოს ასეთი გადაწყვეტილება?

რუსეთი ამ არგუმენტს აუცილებლად გამოიყენებს საქართველოს წინააღმდეგ, როგორც დიპლომატიურ ურთიერთობებში, ისე საერთაშორისო სასამართლოებში. თუკი საქართველოს კონსტიტუციური კონტროლის განმახორციელებელმა ორგანომ ასეთი დასკვნები გააკეთა რუსეთ-საქართველოს ომთან დაკავშირებით, ბუნებრივია, რუსეთი ამას ყველგან გამოიყენებს.

• მომავალ ხელისუფლებებს სამართლებრივად როგორ შეზღუდავს და ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის პროცესში როგორ შეუშლის ხელს ეს გადაწყვეტილება, თუკი ის სასამართლომ მიიღო?

მე ვერც წარმომიდგენია, ეს გადაწყვეტილება როგორ შეიძლება შეიცვალოს. ხდება ხოლმე, რომ საკონსტიტუციო სასამართლო პრაქტიკასა და მიდგომებს ცვლის, მაგრამ პარტიის აკრძალვა ერთჯერადი ქმედებაა, პარტია გაუქმდება და მომავალში პრაქტიკას როგორ შეცვლის სასამართლო, ვერ წარმომიდგენია. თუ ერთხელ ეს გადაწყვეტილება მიიღეს, ის, ბუნებრივია, მომავალ პოლიტიკურ ხელისუფლებასაც შეზღუდავს. ის შედეგები, რასაც საკონსტიტუციო სასამართლოს ასეთი გადაწყვეტილება გამოიწვევს, შეუქცევადი გახდება.

• როგორ ხედავთ მოსამართლეების არჩევანს, რის წინაშე დგანან ისინი და როგორია საკონსტიტუციო სასამართლოს მოქმედი მოსამართლეების ისტორიული პასუხისმგებლობა? რა შედეგი ექნება მათ მიერ ამ გადაწყვეტილებაზე ხელის მოწერას საქართველოს სუვერენიტეტისთვის?

აქ ერთი პარტიის ბედი არ წყდება. განსაკუთრებით სარჩელის მეორე ნაწილში, როგორც აღვნიშნე, სარჩელი ორი ნაწილისგან შედგება.

ეს მეორე ნაწილი ზიანს მიაყენებს არა „ნაციონალურ მოძრაობას“, მიხეილ სააკაშვილს, გიგა ბოკერიას ან რომელიმე კონკრეტულ პოლიტიკოსს, არამედ მთელ ქვეყანას. ის სერიოზული კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენებს ამ ქვეყნის დამოუკიდებლობასა და ტერიტორიულ მთლიანობას, თუ ეს არგუმენტაცია და ეს ფორმულირება (ან თუნდაც მისი სინონიმური ფორმულირება) გადაწყვეტილებაში ჩაიწერა, ნებისმიერ შემთხვევაში კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგება საქართველოს საერთაშორისო პოზიციები ოკუპირებულ ტერიტორიებთან მიმართებით.

საკონსტიტუციო სასამართლოს ასეთმა გადაწყვეტილებამ შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას არაღიარების პოლიტიკასაც, თუკი მასში ჩაიწერება, რომ 2008 წლის აგვისტოს ომი საქართველოს ხელისუფლების მიერ იყო პროვოცირებული.

• პერსონალურად როგორ ხედავთ იმ მოსამართლეების ისტორიულ პასუხისმგებლობას, ვინც ამას ხელს მოაწერს?

მათი ისტორიული პასუხისმგებლობა სწორედ ისაა, რომ ეს არ გააკეთონ, სარჩელი ამ მეორე საფუძვლით არ დააკმაყოფილონ.

პირველი საფუძველიც პრობლემატურია, რადგან ის საფრთხეს უქმნის ქვეყანაში მრავალპარტიულ სისტემას, მაგრამ მეორე საფუძვლით სარჩელის დაკმაყოფილება საფრთხეს უქმნის არაღიარების პოლიტიკას, ტერიტორიულ მთლიანობას და გაამართლებს რუსეთის მიერ სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის ოკუპაციას, ისევე როგორც სამხრეთ ოსეთში ქართული მოსახლეობის ეთნიკურ წმენდას.

• ვინაიდან 88 დეპუტატმა შეიტანა ეს სარჩელი და მას ხელი მოაწერა, თქვენი აზრით, ამ დეპუტატებმა უკვე შეუქმნეს თუ არა ამ ყველაფერს საფრთხე?

რა თქმა უნდა. ეს უკვე საფრთხის შემცველი პოლიტიკური განაცხადია. ხოლო საკონსტიტუციო სასამართლოს მხრიდან ამ სარჩელის დაკმაყოფილება იქნება სამართლებრივი განაცხადი იმაზე, რომ 2008 წლის ომზე საქართველოა პასუხისმგებელი.

• როგორც იურისტს, რა კითხვა გექნებოდათ არჩილ გორდულაძესთან, თენგიზ შარმანაშვილთან და გიორგი კახიანთან, რომლებიც ამ სარჩელს 21-23 ოქტომბერს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში წარმოადგენენ?

რამ მიიყვანა ეს ადამიანები, ეს 88 პარლამენტარი იმ დასკვნამდე, რომ საქართველომ მოახდინა რუსეთის პროვოცირება, რათა მას 2008 წელს საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაცია დაეწყო?

ასევე ვიკითხავდი: რამდენად საკმარისი და დასაბუთებულია ის ფაქტები, რომლებიც ამ სარჩელშია მოყვანილი? მაგალითად: დროებითი ადმინისტრაციის შექმნა, მათ მიაჩნიათ, რომ 2007 წელს დროებითი ადმინისტრაციის შექმნა იყო ომის პროვოცირების საფუძველი; „იტარ-ტასის“ ჟურნალისტისა და რუსი გენერლის შეჩერება – თვლიან, რომ ამან გამოიწვია 2008 წლის აგრესიის დაწყება; თურმე ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის რიტორიკა, რომელსაც წინა ხელისუფლება მიმართავდა, ყოფილა ომის დაწყების საფუძველი და არა რუსეთის განზრახვა, რომ ეს ტერიტორიები მიეტაცებინა;

ერგნეთის ბაზრობის გაუქმება – ერგნეთის ბაზრობა იყო კონტრაბანდის წყარო, საიდანაც რუსული პროდუქცია ყოველგვარი საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლით შემოდიოდა. ბაზრობის გაუქმება ნიშნავდა იმას, რომ სახელმწიფომ გადაწყვიტა თავისი კონსტიტუციური ფუნქციის შესრულება და საბაჟო საზღვრების კონტროლი. ამ სარჩელში კი ეს ფაქტი რუსეთის ქმედებების გამართლების საშუალებად არის წარმოდგენილი.

ბუნებრივია, ჩემი მთავარი კითხვა იქნებოდა: რამ მიიყვანა ეს ადამიანები იმ დასკვნამდე, რომ ეს ომი საქართველოს მიერ იყო პროვოცირებული?

• ამავე სარჩელში 2006 წელს დროებითი ადმინისტრაციის შექმნა შეფასებულია, როგორც სეპარატიზმის ირიბი ლეგიტიმაცია და სახელმწიფო ინტერესების ღალატი. ამავე სარჩელში წერია, რომ 2007 წელს მიღებული კანონი „დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების შესახებ“ ასევე იყო ღალატი. თუმცა, 2012 წელს, როცა ხელისუფლება შეიცვალა, ეს კანონი დარჩა და მთელი 13 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, მხოლოდ 2023 წელს გააუქმეს. ეს რას ნიშნავს?

სანაკოევის ადმინისტრაციის შექმნა… სხვათა შორის, სანაკოევის ადმინისტრაცია არსებობას „ქართული ოცნების“ პერიოდშიც აგრძელებდა, ხომ?

ეს თუ სეპარატიზმის ლეგიტიმაცია იყო, მაშინ რატომ არსებობდა კანონი 2023 წლამდე? გამოდის, რომ მაშინ თვითონაც არიან პასუხისმგებლები.

ბუნებრივია, შეიძლება არ მოგწონდეს ყოველი გადაწყვეტილება, რაც იმდროინდელმა ხელისუფლებამ მიიღო, თუმცა სააკაშვილის ხელისუფლების არცერთი ქმედება, მათ შორის, არც დროებითი ადმინისტრაციის შექმნა, არ წარმოადგენდა იმ უპრეცედენტო აგრესიის გამართლების საშუალებას, რაც 2008 წელს რუსეთმა განახორციელა.

იმდროინდელი ხელისუფლების წარმომადგენლებს რომ ჰკითხოთ, დროებითი ადმინისტრაციის შექმნა იყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის პროცესში ეთნიკური ოსების ჩართვის ხელშეწყობა. მათი მხრიდან ამ ადმინისტრაციის შექმნის გამართლება სწორედ ეს იქნებოდა. შეიძლება ამას ეთანხმებოდე ან არ ეთანხმებოდე, მაგრამ ეს არ ყოფილა ის მიზეზი, რის გამოც 2008 წელს რუსეთმა საქართველოს წინააღმდეგ ომი დაიწყო.

კიდევ ერთი საკითხი: ის, რომ ახალგორი და ზემო აფხაზეთი, ასევე დიდი და პატარა ლიახვის ხეობა დროებითი ადმინისტრაციის შემადგენლობაში იქნა შეყვანილი, ეს კანონი და ეს წესი რომც არ ყოფილიყო, რუსეთის აგრესიის შემთხვევაში ეს რეგიონები ოკუპაციას მაინც ვერ გადაურჩებოდა. დღემდე მათი მიზანი არის ის, რომ ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში შემავალი ყველა ტერიტორია შედიოდეს თვითგამოცხადებული ცხინვალის მარიონეტული რეჟიმის დაქვემდებარებაში. ანუ ეს რეგულაცია რომც არ არსებულიყო, ეს 2008 წლის ომსა და საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციას თავიდან მაინც ვერ აგვაცილებდა.

• იმ შემთხვევაში, თუ საკონსტიტუციო სასამართლო გადაწყვეტს, რომ პარტიები უნდა აიკრძალოს, რას მოუტანს ეს ქვეყანას?

ქვეყანაში უბრალოდ აღარ იარსებებს ოპოზიცია, ის ოპოზიცია, რომელსაც ნდობა გამოუცხადა საქართველოს მოსახლეობამ, 800 000-მდე მოქალაქემ.

2024 წლის 26 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების ოფიციალური შედეგების მიხედვით, 785 000-ზე მეტმა ადამიანმა მისცა მანდატი ოთხ პოლიტიკურ ძალას: „კოალიცია ცვლილებისთვის / ახლები“, „ერთიანობა – ნაციონალური მოძრაობა“, „ძლიერი საქართველო – ლელო“ და „გახარია საქართველოსთვის“.

ამ ოთხივე პარტიის, რომელმაც 5%-იანი ბარიერი გადალახა (და დამატებით „ფედერალისტების“, რომლებიც ამ არჩევნებში არ მონაწილეობდნენ), ანუ იმ პოლიტიკურ ძალებს აუქმებენ, რომელთაც ხალხმა ნდობა გამოუცხადა და გააჩნიათ ხალხის მხარდაჭერა.

ეს ხდება იმის მიუხედავად, რომ მათ მიერ არჩეული პოლიტიკური ბრძოლის სტრატეგია განსხვავებული იყო: ზოგმა აირჩია ბოიკოტი და მანდატებზე თქვა უარი; ნაწილმა, პირიქით – მაგალითად, „ლელომ“ მიიღო მონაწილეობა საკრებულოების არჩევნებში და წარმოდგენილია საქართველოს მასშტაბით სხვადასხვა საკრებულოში, გახარიას პარტია წარმოდგენილია პარლამენტში.

მიუხედავად პარტიების განსხვავებული მიდგომისა, კრძალავენ ყველა იმ პოლიტიკურ პარტიას, რომელსაც საზოგადოებრივი მხარდაჭერა აქვს. გაცხადებული პოზიციაა ის, რომ ოპოზიცია უნდა იყოს მხოლოდ ის, ვისზეც არჩევანს „ქართული ოცნება“ შეაჩერებს. ანუ არა ქართველმა ხალხმა, არამედ მმართველმა „ქართულმა ოცნებამ“ უნდა გადაწყვიტოს, ვინ იქნება ოპოზიცია.

ეს არის განაცხადი, რომელიც ამ სარჩელის ავტორებმა გააკეთეს. ეს ძირს უთხრის ქვეყანაში დემოკრატიისა და მრავალპარტიული სისტემის არსებობას. ეს არის მათ შორის ის მოსაზრებაც, რაც გამოხატულია ჩვენ მიერ მომზადებულ სასამართლოს მეგობრის (Amicus Curiae) წერილობით პოზიციაში.

• პროცედურულ ნაწილზეც გკითხავთ: სამდღიანი განხილვების შემდეგ, სასამართლოს 9 თვე აქვს გადაწყვეტილებისთვის. როდის ელით რომ გამოაქვეყნებენ?

თუ ვიანგარიშებთ, ივნისამდე აქვს ვადა.

ჩემი გამოცდილებით, გადაწყვეტილება სხდომების დასრულების დღესვე ვერ მიიღება, რადგან აუცილებელია, მასში აისახოს მოპასუხე მხარის პოზიციაც. ამ ეტაპზე სასამართლომ არ იცის მოპასუხე მხარის, ანუ პარტიების პოზიციები. პარტიების პოზიციები სწორედ არსებითი განხილვის სხდომაზე დაფიქსირდება. ეს შევა ოქმში და შემდგომ უნდა აისახოს სასამართლოს გადაწყვეტილებაში. შესაბამისად, ამას სჭირდება დრო.

გადაწყვეტილების დაწერას სჭირდება ორივე მხარის პოზიციის გაანალიზება, რასაც დრო სჭირდება. ამიტომ მე პირადად არ მაქვს მოლოდინი, რომ საბოლოო გადაწყვეტილება თუნდაც ამავე თვეში იქნება.

რა თქმა უნდა, ასპროცენტიანი პასუხი წინასწარ ვერაფერზე გექნება, მაგრამ ეს არის მოლოდინი.

სასამართლო სხდომებზე დასწრებას, სადაც „ოცნება“ ოპოზიციის აკრძალვას აპირებს მიხეილ სააკაშვილი ითხოვს, ასევე ენმ-ს პოლიტსაბჭოს თავმჯდომარე, ლევან ხაბეიშვილი. ორივე პოლიტიკური ლიდერი ორივე ციხეშია.

საკონსტიტუციო სასამართლო 21-22-23 ოქტომბერს განიხილავს „ოცნების“ სარჩელს 5 ოპოზიციური პოლიტიკური ძალის ანტიკონსტიტუციურად მიჩნევის და აკრძალვის მოთხოვნით, მათ შორის, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“, რომლის ლიდერებიც არიან მიხეილ სააკაშვილი და ლევან ხაბეიშვილი.

სამართლიანი იქნება, თუ ციხეში მყოფ ოპოზიციონერ ლიდერებს საკუთარი პარტიის აკრძალვის პროცესს არ დაასწრებენ? – შეკითხვა საიას იურისტს, კონსტიტუციონალისტ გიორგი გოცირიძეს დავუსვით.

„პირდაპირ ამკრძალავი დებულება არ არსებობს, თუმცა საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ კანონის 27 3 მუხლის პირველი პუნქტის ,,ბ” ქვეპუნქტით, თუ ადამიანი პატიმარია, სავალდებულოა მას წარმომადგენელი ჰყავდეს საკონსტიტუციოში. სხვა დროს ეს [წარმომადგენლის ყოლა] სავალდებულო არ არის.

ჩემი მარწმუნებელი პატიმრებისათვის უარი უთქვამთ ეტაპირებაზე: წარმომადგენელი გყავს და შენი მონაწილეობა არ არის აუცილებელიო.

ამ შემთხვევაში ვითარება განსხვავებულია, ჩემ საქმეებზე კანონია სადავო და არა ფაქტები. პარტიების აკრძალვის საქმეზე სადავო ფაქტებია, რაც იცის მიხეილ სააკაშვილმა. ამიტომ, თუ ფაქტების სწორად დადგენა აინტერესებთ, განსაკუთრებით ისეთის, რაც აგვისტოს ომს ეხება, უარი არ უნდა უთხრან სააკაშვილს პროცესში მონაწილეობაზე,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ გიორგი გოცირიძემ.

ორი დღის წინ, 17 ოქტომბერს საქართველოს მე-3 პრეზიდენტმა, მიხეილ სააკაშვილმა ფეისბუკგვერდზე ეს დაწერა:

„ვინაიდან ბათუმში ძირითადად მე მასამართლებენ, ვითხოვ ჩემს ჩაყვანას, რათა ბოლომდე ვამხილო, ეს ე.წ. სასამართლო და მისი პატრონი ისტორიულ ღალატში.
თუ არ ჩამიყვანთ, მაგრად გეშინიათ ჩემი სიმართლის და აღიარებთ თქვენს სულ გაფარჩაკებას,“ – ეწერა სააკაშვილის ფეისბუქპოსტში.

საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომაზე დასწრება მოითხოვა ლევან ხაბეიშვილმა, როგორც ენმ-ს პოლიტსაბჭოს ყოფილმა თავმჯდომარემ.

„კატეგორიულად მოვითხოვ, მოხდეს ჩემი ბადრაგირება ბათუმში და მომეცეს შესაძლებლობა, როგორც ენმ-ის პოლიტსაბჭოს მოქმედ თავმჯდომარეს, საჯაროდ გამოვხატო ჩემი პოზიცია.

მაქვს უფლება და იმედს დავიტოვებ, არ შეეშინდება „ოცნების“ კრიმინალურ ბანდას, სიმართლეს მოუსმინოს ე.წ. „საკონსტიტუციო სასამართლოში!“ – განაცხადა ლევან ხაბეიშვილმა.

—————————————————————-

„ქართული ოცნების“ კონსტიტუციური სარჩელი ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიების აკრძალვის შესახებ საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმმა განსახილველად მიიღო. კანონმდებლობის თანახმად, გადაწყვეტილების მისაღებად სასამართლოს 9 თვე აქვს, თუმცა პროცესები მიყოლებით — 21, 22 და 23 ოქტომბერს — დაინიშნა.

სარჩელით „ქართული ოცნება“ ითხოვს თითქმის ყველა ძირითადი ოპოზიციური პარტიის აკრძალვას: „ერთიანობა – ნაციონალური მოძრაობა“, „კოალიცია ცვლილებისთვის გვარამია მელია გირჩი დროა“, „ძლიერი საქართველო – ლელო, ხალხისთვის, თავისუფლებისთვის!“, „ფედერალისტური პარტია“, „გახარია საქართველოსთვის“.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოს“ იურისტი, სანდრო ბარამიძე განმარტავს, რა მნიშვნელობა აქვს პარტიების მონაწილეობას საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომებზე.

მისი თქმით, თუ ოპოზიციური პარტიები საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომებს არ დაესწრებიან, ამით ეჭვქვეშ დააყენებენ საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სტრასბურგში გასაჩივრების შესაძლებლობას.

„სუბსიდიარობისა და შიდასამართლებრივი მექანიზმების ამოწურვის პრინციპი, რომელსაც სტრასბურგის სასამართლო მკაცრად მისდევს, გულისხმობს, რომ შიდა სასამართლოებში მკაფიოდ უნდა გაახმოვანო ყველა ის პოზიცია, რომელსაც მერე სტრასბურგში დაიცავ. თუ არ დაესწრები, პოზიციას ვერ დააფიქსირებ და, შესაბამისად, საკუთარ თავს დააყენებ დიდი რისკის წინაშე, რომ სტრასბურგის სასამართლო შენს საჩივარს დაუშვებლად ცნობს.

ამ თვალსაზრისით არდასწრება დიდი კომფორტი იქნებოდა რეჟიმისთვის, რომელიც საქართველოში პოლიტიკური პლურალიზმის და მასთან ერთად საარჩევნო დემოკრატიის დასრულებას ლამობს. ნუ შეუქმნით ასეთ კომფორტს ივანიშვილის რეჟიმს“, – აცხადებს სანდრო ბარამიძე.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია, ჟურნალისტ ვახო სანაიას დაკავებას აპროტესტებს.

განცხადებაში, რომელიც დღეს 19 ოქტომბერს გავრცელდა, ნათქვამია, რომ „დღევანდელი გადაწყვეტილებით „ქართულმა ოცნებამ“ კიდევ ერთხელ თვალსაჩინოდ წარმოაჩინა საქართველოში დემოკრატიული უკუსვლის სიღრმე“.

„მოსამართლე თორნიკე ქოჩქიანმა, 30-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა ტელეკომპანია „ფორმულას“ საინფორმაციო გამოშვების წამყვანსა და ჟურნალისტს ვახო სანაიას, ფეისბუქის პირად გვერდზე გამოქვეყნებული ორი სტატუსისა და ერთი ვიდეოს გამო. მას ბრალად შალვა პაპუაშვილისა და ლადო ბოჟაძის შეურაცხყოფა ჰქონდა წარდგენილი.

გამოხატვის თავისუფლება ვახო სანაიას, როგორც მოქალაქეს, უკვე მესამედ შეეზღუდა. 22 ივლისს, მას მსგავსი „სამართალდარღვევისთვის“ 14-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ შეუფარდა, ხოლო 10 ივლისს 6,000-ლარიანი ჯარიმა მოსამართლე თორნიკე ქოჩქიანმა დააკისრა.

კანონმდებლობაში შეტანილი რეპრესიული ხასიათის ცვლილებები „ქართულ ოცნებას“ საშუალებას აძლევს, არაპროპორციული ძალით იმოქმედოს კრიტიკულად განწყობილი მოქალაქეების, მათ შორის ჟურნალისტების, წინააღმდეგ.

ქარტია ვახო სანაიას შემთხვევას სადამსჯელო მიზნებისთვის კანონმდებლობისა და მართლმსაჯულების ინსტრუმენტალიზაციის გამოვლინებად მიიჩნევს, მოქალაქისა და ჟურნალისტის კრიტიკული ხმის ჩასახშობად და კრიტიკული მედიის საქმიანობის შესაზღუდად.

„ქართულმა ოცნებამ“ საკანონმდებლო ცვლილებებით და შემდგომ უკვე ამ ცვლილებების აღსრულების პრაქტიკით, უარი თქვა თმენის ვალდებულებაზე. დღევანდელი გადაწყვეტილებით „ქართულმა ოცნებამ“ კიდევ ერთხელ თვალსაჩინოდ წარმოაჩინა საქართველოში დემოკრატიული უკუსვლის სიღრმე.

ქარტია სოლიდარობას უცხადებს ვახო სანაიას და  ყველა ჟურნალისტსა და მოქალაქეს, ვისი გამოხატვის თავისუფლებაც „ქართულმა ოცნებამ“ სამართლებრივი თუ ძალისმიერი ინსტრუმენტების გამოყენებით შეზღუდა“- ნათქვამია ქარტიის განცხადებაში.

ინგლისში, ავტობუსში მუსიკის ხმამაღლა ჩართვისთვის მგზავრს შესაძლოა 100 ფუნტამდე ჯარიმა დაეკისროს. ეს მთავრობის იმ ინიციატივის ნაწილია, რომელიც მიზნად ისახავს ანტისოციალური ქცევის აღკვეთას – წერს „ბიბისი“.

ინიციატივა ასევე მიმართულია ნაგვის დაყრის, ელექტრონული სიგარეტის (ე.წ. „ვეიპის“) მოხმარებისა და მუქარის შემცველი ქცევის წინააღმდეგ, რათა გაუმჯობესდეს მგზავრობის პირობები საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ყველა სახეობაში.

„ამასთანავე, იწყება ეროვნული კამპანია, რომელიც მატარებლის მგზავრებს მოუწოდებს: „გაიზიარეთ ვაგონი და არა — ხმაური“. ინიციატივას მხარი დაუჭირეს აქტივისტებმა, თუმცა ზოგიერთს კითხვები უჩნდება იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ მოხდება ამ წესების აღსრულება“ – წერს „ბიბისი“.

რაც შეეხება მატარებლებს, მოქმედი წესების თანახმად, თუ მგზავრი უარს იტყვის ხმაურის შეწყვეტაზე, მას შეიძლება მატარებლიდან ჩასვლა აიძულონ, ან 1000 ფუნტამდე ჯარიმა დააკისრონ.

მთავრობის განცხადებით, ადგილობრივ ხელისუფლებას გადაეცა ახალი რეკომენდაციები იმ უფლებამოსილებების შესახებ, რაც მათ ინგლისის ავტობუსებში ხმამაღალი მუსიკისა და სხვა სახის ანტისოციალური ქცევის აღკვეთაში დაეხმარება, თუმცა თითოეული მათგანი ტრანსპორტის მინისტრის მიერ უნდა დამტკიცდეს.

მთავრობის განმარტებით, ახალი წესების აღსრულება მძღოლების პასუხისმგებლობა არ იქნება. ამ საკითხს სპეციალურად უფლებამოსილი პირები, მათ შორის ტრანსპორტის უსაფრთხოების სამსახურის წარმომადგენლები და პოლიცია მოაგვარებენ.

სარკინიგზო კომპანიები ხმაურიან მგზავრებს სპეციალური განცხადებებით მიმართავენ და შეახსენებენ, რომ ყურსასმენები გამოიყენონ, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მათ მატარებლიდან ჩამოსვლა მოუწევთ მომდევნო სადგურზე.

მედიის ცნობით, სავარაუდოდ, სარკინიგზო და ავტობუსების კომპანიები საკუთარ ვებგვერდებსა და სოციალურ ქსელებში გაავრცელებენ კამპანიის მთავარ მესიჯებს, განათავსებენ პლაკატებს, ასევე სპეციალურ აუდიო-განცხადებებს, რომლებიც მატარებლებში მგზავრებისთვის გაჟღერდება.

მოწოდებაში ნათქვამი იქნება, რომ მგზავრი იმყოფება საზოგადოებრივ სივრცეში და თუ მუსიკის მოსმენა ან სატელეფონო საუბარი სურს, ყურსასმენები უნდა გამოიყენოს.

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ინფორმაციით, 21 ოქტომბრიდან ქვეყნის მასშტაბით სეზონური გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია იწყება.

აცრა ყველა მოქალაქისთვის უფასოა და სრულად ფინანსდება სახელმწიფოს მიერ.

ცენტრის ინფორმაციით, იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში, საქართველომ, 200 000 დოზა ფრანგული წარმოების, სამკომპონენტიანი, (SANOFI WINTHROP INDUSTRIE-ის Vaxigrip) სეზონური გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინა შეიძინა, რომელიც ერთ-ერთია ჯანმოს მიერ რეკომენდებულ ვაქცინებს შორის.

„ვაქცინა მორგებულია იმ შტამებზე, რომელთა ცირკულაცია მოსალოდნელია გრიპის სეზონზე. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ვაქცინაცია მაღალი რისკის ჯგუფებისთვის ქრონიკული დაავადების მქონე პირებისთვის, ონკო-პაციენტებისთვის, ორსულებისთვის, 60 წლისა და უფროსი ასაკის პირებისთვის, სამედიცინო პერსონალისთვის, თავშესაფრებისა და პანსიონატების ბენეფიციარებისა და თანამშრომლებისთვის.

აცრა ვაქცინაციის სერვისის მიმწოდებელ სამედიცინო დაწესებულებებსა და პოლიკლინიკებში 6 თვის ასაკიდანაა შესაძლებელი და ბენეფიციარებისთვის სრულად უფასოა“- წერს დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრი.

როგორც აჭარის დაავადებათა კონტროლის ცენტრში გვეუბნებიან, 21 ოქტომბერს იქნება ცნობილი, სად და როგორ შეძლებენ მოქალაქეები ვაქცინის გაკეთებას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თორნიკე ქოჩქიანმა ჟურნალისტ ვახო სანაიას 30 დღით პატიმრობა შეუფარდა ფეისბუკზე დაწერილი 2 პოსტისა და ვიდეოს გამო.

შსს ვახო სანაიას შალვა პაპუაშვილისა და ლადო ბოჟაძის შეურაცხყოფას და ამით „საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევას“ ედავებოდა.

ჟურნალისტის 30-დღიანი პატიმრობა შინაგან საქმეთა სამინისტრომ მოითხოვა, მოსამართლე თორნიკე ქოჩქიანმა კი შსს-ს მოთხოვნა დააკმაყოფილა.

ვახო სანაიასთვის ეს მესამე ადმინისტრაციული საქმეა. მანამდე ჟურნალისტი ერთხელ უკვე იყო პატიმრობაში 14 დღით, მეორედ კი 6000 ლარიანი ჯარიმა შეუფარდეს.

პოსტები, რომლის გამოც დღეს, 19 ოქტომბერს ვახო სანაიას 30-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს, სწორედ წინა ადმინისტრაციული საქმეების დროს,  დაპატიმრებამდე წუთით ადრე და გათავისუფლებიდან რამდენიმე წუთშია დაწერილი.

კერძოდ,  22 ივლისს, პირველ ადმინისტრაციულ პატიმრობამდე რამდენიმე წუთით ადრე ვახო სანაიამ სოციალურ ქსელში დაწერა:

„14 დღე **ები არ დაუძახოთ შალვას და ლადოს. რომ გამოვალ, მე მივხედავ მაგ ამბავს“.

მეორე პოსტი დაწერილი აქვს 5 აგვისტოს, იზოლატორის დატოვებიდან რამდენიმე წუთში:

„მე რომ დავწერე პაპუაშვილსა და ბოჟაძეზე, ყ*ეებს ნუ დაუძახებთ-მეთქი, დამაპატიმრეს. ახლა შეკითხვა, რომელიც ორი კვირაა არ მასვენებს:

თავად შალვა პაპუაშვილმა და ბოჟაძემ რომ დაწერონ საკუთარ თავზე, ყ*ეებს ნუ დაგვიძახებთო, თვითონ მაგათაც საციხოდ გაუხდებათ საქმე, ხო? შალვა, ლადო, გაბედეთ, ბიჭებო!“

რაც შეეხება ვიდეოს, სანაია ამ შემთხვევაში შალვა პაპუაშვილს უწოდებს „მეყლენბურგერთა სექტის წარმომადგენელს“. ვიდეოს ბოლოს სანაია ამბობს სიტყვებს: „ხო და შალვა“ და შემდეგ ჩასმულია მონაკვეთი სერიალ „ჩემი ცოლის დაქალებიდან“, რომლის ერთ-ერთი გმირიც ამბობს „შენ **გცა, შვილო, ეშმაკმა“.

ვახო სანაია დღევანდელ სხდომას არ დასწრებია. შესაბამისად, დასაკავებლად მას მოგვიანებით მიაკითხავენ.

ფინანსთა სამინისტროს ინფორმაციით საგამოძიებო სამსახურმა დიდი ოდენობით ყალბი ფულის გასაღების ფაქტზე უცხო ქვეყნის მოქალაქე დააკავა.

„გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულმა, უკანონო მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, აჭარის რეგიონში, ჯამში, 35 000 აშშ დოლარის ოდენობის 350 ცალი ყალბი 100-დოლარიანი კუპიურა გაასაღა.

საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ყალბი კუპიურები სრულად ამოიღეს.“ – აცხადებს საგამოძიებო სამსახური.

2027 წლის ბიუჯეტის პროექტის მიხედვით, ქობულეთის ორზოლიანი შემოვლითი გზის ოთხზოლიან მაგისტრალად მოდერნიზების სამუშაოებისთვის 2026-2030 წლებში, მთლიანობაში 485 მილიონი ლარია გაწერილი. თუმცა, ამ დროისთვის ახალი გზის მშენებლობაზე ტენდერი გამოცხადებული არ არის.

ქობულეთის შემოვლითი [ორზოლიანი] გზის პარალელურად, დამატებით – ახალი ორზოლიანი გზა უნდა აშენდეს. პროექტის მიხედვით, ახალი გზა თითქმის მთლიან სიგრძეზე არსებული გზის მარცხენა მხარეს მიჰყვება და მხოლოდ გარკვეულ მონაკვეთებში გადადის მარჯვენა მხარეს – მრუდების [მოხვევითი რადიუსების] გაუმჯობესების მიზნით. ოთხზოლიანად გზაზე მაქსიმალური დასაშვები სიჩქარე 120 კმ/სთ იქნება.

„საქართველოს 2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის [პირველი წარდგენა]“, მე-14 მუხლში – „საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის პრიორიტეტები და პროგრამები“, აღნიშნულია, რომ „დაიწყება ქობულეთის შემოვლითი გზის დამატებითი 2 ზოლის მშენებლობა“. თუმცა, დიდი ალბათობით, ტექსტში ტექნიკური შეცდომაა, ვინაიდან მშენებლობის დაწყების დროდ 2025 წელია მითითებული:

რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის განცხადებით კი სამშენებლო სამუშაოები 2027 წლის ბოლოსთვის დაიწყება.

„მნიშვნელოვანია, რომ ქობულეთის შემოვლით გზაზე დამატებითი ორი ზოლის მშენებლობის პროექტის მოსამზადებელი სამუშაოები აქტიურ ფაზაში გადადის და უკვე მომავალი წლის ბოლოსთვის სამშენებლო სამუშაოების აქტიურად დაწყებას შევძლებთ.“ – განაცხადა 13 ოქტომბერს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრმა, რევაზ სოხაძემ.

რა ეტაპზეა ქობულეთის ორზოლიანი შემოვლითი გზის 4-ზოლიან ავტომაგისტრალად მოდერნიზების პროექტი? გამოცხადებულია თუ არა მშენებლობაზე ტენდერი? – ამ კითხვებით „ბათუმელები“ საავტომობილო გზების დეპარტამენტს დაუკავშირდა.

„ტენდერი ჯერ არ არის გამოცხადებული“, – მოგვწერეს დეპარტამენტიდან.

ბიუჯეტის კანონპროექტის კაპიტალური პროექტების დანართში კი აღნიშნულია, რომ „ქობულეთის შემოვლითი საავტომობილო გზის მეორე ზოლის მშენებლობა“ აზიის განვითარების ბანკის [ADB] ფინანსური მხარდაჭერით განხორციელდება და პროექტის ჯამური ღირებულება 485 მილიონი ლარითაა განსაზღვრული.

აქედან 15 მილიონი ლარი 2026 წლისთვის არის გაწერილი, ასევე 15 მილიონი ლარია გაწერილი 2027 წლისთვის, 75 მილიონი – 2028 წლისთვის, 160 მილიონი – 2029 წლისთვის და 220 მილიონი ლარი – 2030 წლისთვის.

სამინისტროს ინფორმაციით აზიის განვითარების ბანკთან მიმდინარეობს მოსამზადებელი სამუშაოები, რომლისს დასრულების შემდეგ პროცესი დაფინანსების გაფორმების ეტაპზე გადავა.

ქობულეთის შემოვლითი გზის 4-ზოლიან ავტომაგისტრალად მოდერნიზების პროექტზე გარემოს ეროვნულმა სააგენტომ დადებითი გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება 2026 წლის აპრილში გასცა.

ქობულეთის შემოვლითი გზის ოთხზოლიანად გადაკეთებაზე მუშაობა გზების დეპარტამენტმა ამ გზის სრულად გახსნიდან 5 წლის შემდეგ, 2023 წელს დაიწყო. ქობულეთის შემოვლით გზაზე დაშვებული მაქსიმალური სიჩქარე 90 კმ/საათიდან 70 კმ/საათამდეა შემცირებული.

ქობულეთის შემოვლითი გზა, რომელიც ორზოლიანია, შეიძლება ითქვას, რომ უსაფრთხო არ არის. ეს გზა, ისევე როგორც ბათუმის შემოვლითი გზა, არ არის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალი [ავტობანი] – ორზოლიანია და სავალ ზოლებს შორის არ აქვს გამყოფი ბარიერი.

__

ვრცლად ამ თემაზე:

სადარბაზოებში ვიდეოკამერების დამონტაჟება-მართვის საკითხი ბათუმში ხშირად იმდენად პრობლემურია, რომ დავა სამეზობლო ჩატების ფარგლებს სცდება. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის ყოველწლიური ანგარიშების თანახმად, კერძო და საჯარო სექტორში ვიდეომონიტორინგის წესების დარღვევა საჩივრებისა და ინსპექტირებების ერთ-ერთი გავრცელებული მიზეზია. საჩივრები შეეხება ვიდეოკამერების თვითნებურ დამონტაჟებას [სადარბაზო, ლიფტი, ეზო] და ჩანაწერის წესების დარღვევით გაზიარებას.

რა უფლებები და მოვალეობები აქვთ ბინათმესაკუთრეებსა და ამხანაგობის თავმჯდომარეებს, რას ითვალისწინებს კანონი და როდის ირღვევა კორპუსებში მცხოვრებთა უფლებები? – ამ თემაზე „ბათუმელების“ კითხვებს იურისტი ია თოდუა პასუხობს.

• ქალბატონო ია, დავიწყოთ იმით, თუ როგორ არეგულირებს კანონი ამ საკითხს, რა სახის შეთანხმებაა საჭირო იმისათვის, რომ სადარბაზოში ვიდეოკამერები დაამონტაჟონ?

ეს ვიდეომონიტორინგის საკითხია და პერსონალურ მონაცემთა შესახებ საქართველოს კანონი არეგულირებს – კონკრეტულად პერსონალური მონაცემების მოპოვებას, დამუშავებას და გავრცელების წესს. კონკრეტული მუხლიც კი არის ამ კანონში, ეს არის მე-10 მუხლი, რომელიც ამბობს, რომ იმ შემთხვევაში, თუკი საერთო საკუთრებაში, ანუ მაგალითად სადარბაზოში, ეზოში ან ლიფტში უნდა მოხდეს ვიდეომონიტორინგი, ამისთვის აუცილებელია ამ კორპუსში არსებული საცხოვრებელი ბინების მესაკუთრეთა ნახევარზე მეტის წერილობითი თანხმობა.

ეს თანხმობა აუცილებლად უნდა იყოს წერილობითი. იმ შემთხვევაში, თუ შეუძლებელია პერსონალური მესაკუთრის ვინაობის დადგენა, კანონი გამონაკლისსაც უშვებს და ამბობს, რომ მფლობელის თანხმობა საკმარისია.

ბინათმესაკუთრეთა შესახებ საქართველოს კანონის შესაბამისად, უნდა მოიწვიო კრება, სადაც დღის წესრიგში ვიდეომონიტორინგის, მონტაჟის საკითხს შეიტან და ხელმოწერებით დაფიქსირდება, ვინ და რამდენი მესაკუთრეა თანახმა, რომ მოხდეს ვიდეომონიტორინგი საერთო საცხოვრებელ სივრცეში. მხოლოდ ამის შემდეგ შეიძლება ვიდეომონიტორინგი საერთო საკუთრებაში.

• არეგულირებს თუ არა კანონმდებლობა ვიდეომონიტორინგის ტექნიკურ დეტალებს. მაგალითად, კამერის ტიპს, ხედვის კუთხეს და იმას, თუ ზუსტად რა სივრცის გადაღებაა დაშვებული ან აკრძალული?

კანონი ამბობს, რომ ვიდეოგადაღება მესამე პირის უფლებებს არ უნდა ლახავდეს. მაგალითად, თუ ამ საერთო სივრცეში განთავსებული კამერა ვინმეს საკუთრებას უყურებს, ანუ ვინმეს საკუთრებაში შესვლის ან გამოსვლის დაფიქსირება შეუძლია, მაშინ აუცილებელია, რომ იმ მესაკუთრის თანხმობაც იყოს. მისი პერსონალური მონაცემების დამუშავებისას კი აუცილებელია, რომ არსებობდეს მისი თანხმობა.

შესაბამისად, საერთო სივრცის მიღმა, თუკი რაიმე შეიძლება ამ ვიდეომონიტორინგში მოხვდეს, ანუ სხვის პერსონალურ მონაცემები, ასეთ შემთხვევაში მისი თანხმობაც საჭიროა.

• მინდა გკითხოთ ასევე ხმის ჩაწერაზე, ალბათ ცალკე შეთანხმების საგანია ჩაიწეროს თუ არა სადარბაზოს კამერებმა ხმა. ასეა?

აუდიომონიტორინგი კონკრეტულ მიზანს უნდა ემსახურებოდეს. თუ სადარბაზოში მინიშნება არ არის, რომ აუდიომონიტორინგი მიმდინარეობს, ეს ცალსახა დარღვევაა. როგორც ვიდეომონიტორინგის შემთხვევაშია აუცილებელი, ასევე აუცილებელია აბრაზე დატანილი იყოს ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ მიმდინარეობს აუდიომონიტორინგი.

აუცილებლად უნდა იყოს მითითებული საკონტაქტო ინფორმაცია იმ პირის, ვინც არის ამ ვიდეო/აუდიო მონიტორინგზე პასუხისმგებელი – საგამოძიებო ორგანოს ან სხვა პირს საკუთარი პერსონალური მონაცემების დამუშავება თუ დასჭირდება, ეს ჩანაწერი რომ ამოიღოს. ეს კანონის მკაცრი მოთხოვნაა. თუ ასეთი აბრა არ არის სადარბაზოში, ეს დარღვევაა. დიახ, ეს იცავს სტუმარსაც.

მე უნდა ვიცოდე, რომ ჩემს პერსონალურ მონაცემებს ამუშავებენ ნებისმიერ სივრცეში, მათ შორის კერძო საკუთრებაშიც – ეს ცალკე რეგულირდება. ამ შემთხვევაშიც, ხშირად არის ხოლმე, მაგალითად, ძიძა სადაც ჰყავთ იქ ამონტაჟებენ კამერას, აქაც კანონის მკაცრი მოთხოვნაა, უნდა იყოს მისთვის ცნობილი, რომ მიმდინარეობს მონიტორინგი.

ანუ, ჩემი პერსონალური მონაცემების დამუშავების დროს მე უნდა ვიცოდე ამის შესახებ. საერთო სივრცეში წინასწარი თანხმობა ამისთვის არ არის საჭირო, თუმცა ჩანაწერის გაზიარების დროს, მაგალითად, ჩემი პერსონალური მონაცემები არის ვიდეოჩანაწერში და ეს თუ ვინმესთან უნდა გაზიარდეს, ამისთვის ჩემი თანხმობა საჭიროა. იმ შემთხვევაში, თუკი მე არ ვარ თანახმა, რომ გაზიარდეს ეს ჩანაწერი, უნდა არსებობდეს სამართლებრივი საფუძველი, მაგალითად, სასამართლოს განჩინება.

თუ სასამართლოს განჩინება არ არის, არ შეიძლება ასეთი ჩანაწერის გაზიარება. შეგვიძლია ჩავთვალოთ პერსონალურ მონაცემთა შესახებ კანონის დარღვევად და ამისთვის არსებობს შესაბამისი სანქციები. ეს აუდიტის სამსახურის პრივილეგიაა და არაერთი შემთხვევაა, როდესაც გამოვლინდა დარღვევა და დაჯარიმდა კიდეც ფიზიკური თუ იურიდიული პირი.

• როდესაც მაგალითად კონკრეტული საკითხი დგას დღის წესრიგში, ვთქვათ სადარბაზოში რაღაც დაზიანებულია, ამის დასადასტურებლად კადრის გაზიარება, მაგალითად საერთო ჩატში შეიძლება? 

არ შეიძლება. თუ დანაშაული მოხდა, პირობითად, რაღაც ნივთი დაზიანდა, კონკრეტულ თანხას თუ აღემატება, სისხლის სამართლის დანაშაულია. თუ ამ ჩანაწერში დანაშაულის ნიშნები არის, მაშინ პერსონალური მონაცემების გაზიარება კი არ უნდა მოხდეს, თავმჯდომარემ [როგორც წესი, თავმჯდომარე აზიარებს მსგავს ჩანაწერებს, რადგან ხელმისაწვდომი თავმჯდომარისთვის არის ძირითადად] საგამოძიებო ორგანოს უნდა მიმართოს და კანონის დაცვით ამოიღოს ეს მტკიცებულება.

იმისთვის, რომ ყოველი ასეთი დაზინებისთვის თითოეული მეზობელი სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობაში არ მივცეთ, უფრო მარტივი გზაც არსებობს – უშუალოდ ვინც არის დამაზიანებელი, პირველი კომუნიკაცია მასთან უნდა მოხდეს: თავისი პერსონალური მონაცემები გაუზიარონ მასვე, მისგან მოითხოვონ ზიანის ანაზღაურება და არა ის, რომ ჩატში გააზიარონ პერსონალური ინფორმაცია.

• ხმის ჩაწერას რომ დავუბრუნდეთ, ვთქვათ იწერება ხმა თანხმობის გარეშე, რა პასუხისმგებლობა შეიძლება დადგეს ასეთ შემთხვევაში, თუ ვინმე იჩივლებს?

თუ ვიდეომონიტორინგთან ერთად აუდიომონიტორინგიც მიმდინარეობს და არ არის შესაბამისი აბრა გაკეთებული, რომ მიმდინარეობს აუდიომონიტორინგი, იგივე სანქციები მოიაზრება. პერსონალურ მონაცემთა შესახებ კანონი როცა ირღვევა, ჯარიმებია განსაზღვრული – მოიკვლევს აუდიტის სამსახური, იყო თუ არა რეალურად დარღვევა, ანუ იყო თუ არა შესაბამისი გაფრთხილების ნიშანი გაკეთებული და თუ არ იყო, შემდეგ უკვე ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად ცნობს, ანუ დააჯარიმებს კიდეც ფიზიკურ თუ იურიდიულ პირს.

•  არასრულწლოვნის გადაღებისა და მშობლის გარეშე მისი კადრების გაზიარების შემთხვევაში რა ხდება?

ზუსტად იგივე წესები მოქმედებს არასრულწლოვანთან მიმართებაში. ოღონდ მეტი სიფრთხილეა საჭირო არასრულწლოვანთან მიმართებაში, რადგან ნებისმიერი ქმედება, ნებისმიერი იურიდიული თუ ფიზიკური პირისგან უნდა ემსახურებოდეს არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესებს.

შეიძლება ვიღაცას გაუჩნდეს კითხვა, თუ არასრულწლოვანი რაღაც მნიშვნელოვანს დააზიანებს სადარბაზოში, ამ შემთხვევაში როგორ უნდა მოვიქცეთ: მისი პერსონალური მონაცემების ასე გაზიარება არ არის გამართლებული, რადგან შესაძლოა ისეთი მორალური ზიანი მიადგეს არასრულწლოვანს, რომ იმ მატერიალური ზიანის თანასწორიც კი არ იყოს.

ყველაზე ადეკვატური, რაც შეიძლება გააკეთოს თავმჯდომარემ, არის ის, რომ გააცნოს ეს ჩანაწერი არასრულწლოვნის მშობლებს, როგორც მის კანონიერ წარმომადგენლებს – აუხსნას, რომ ასეთ ფაქტს ჰქონდა ადგილი და უკიდურეს შემთხვევაში საგამოძიებო ორგანოს მიმართოს. შეიძლება საგამოძიებო ორგანოსთვის მიმართვამ იმხელა ზიანი არ მიაყენოს არასრულწლოვანს, როგორც საერთო ჩატში ამის გაზიარებამ, რადგან სრულიად უკონტროლოა იმ ჩატიდან, როგორ გადაზიარდება ეს ჩანაწერი.

• ვის შეუძლია კადრების დათვალიერება და ვის შეუძლია მათი ამოღება?

კრებაზე უნდა განისაზღვროს პირები, ვისაც ექნება წვდომა, ვთქვათ, გადახვევაზე ან ვიდეოჩანაწერის ნახვაზე, ანუ პასუხისმგებელი პირი ვინც არის, ვინც უნდა დაამუშაოს პერსონალური მონაცემები. მაგრამ მაშინაც კი, როდესაც განსაზღვრულია პასუხისმგებელი პირი, მას არ აქვს უფლება, ჰქონდეს წვდომა ამ ჩანაწერზე. გარკვეული საჭიროების გამო, რამდენჯერაც მოუწევს ან შესვლა, ან გადახვევა, ან სხვაგვარად დამუშავება ამ მონაცემების, ეს უნდა აღრიცხოს.

რაც შეეხება სხვაზე გადაცემას, ეს მხოლოდ სასამართლო განჩინების საფუძველზეა შესაძლებელი. თუ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას აქვს ადგილი, ასეთ შემთხვევაში საგამოძიებო ორგანოს წერილობითი მიმართვაც საკმარისია სასამართლო განჩინების გარეშე.

•  მაგალითად, პირი ცხოვრობს მეცხრე სართულზე, მიიჩნევს, რომ სადღაც მეშვიდე-მერვე სართულზე რაღაც დაკარგა და ითხოვს კადრების დათვალიერებას. მაგრამ ხომ შეიძლება სხვა განზრახვა ჰქონდეს? რა შემთხვევაში აქვს უფლება ნებისმიერ პირს მივიდეს თავმჯდომარესთან და მოითხოვოს კადრების დათვალიერება?

ვიდეომონიტორინგზე პასუხისმგებელი პირი ვინც არის, ამ ადამიანმა პირველ რიგში უნდა შეაფასოს ამ ვიდეოჩანაწერში ვისი პერსონალური მონაცემი ფიქსირდება, ანუ ეს, ეს კონკრეტული ადამიანი ჩანს, ვინც მიმართა, თუ ამ ადამიანთან ერთად ჩანან სხვებიც? ეს უნდა ნახოს მანამ, სანამ უშუალოდ ამ ადამიანს, ვისაც ინტერესი აქვს, მას აჩვენებს. მან უნდა განსაზღვროს, რამდენი ადამიანის პერსონალური მონაცემი ჩანს იმ მონაკვეთში, რა მონაკვეთიც საინტერესოა ამ ადამიანისთვის და თუ მხოლოდ ერთი ადამიანი ჩანს, ანუ ვინც ამბობს, რომ რაღაც დავკარგე, ეს მისი პერსონალური მონაცემია და შეუძლია აჩვენოს.

თუ ჩანს, პირობითად, სხვა ადამიანის პერსონალური მონაცემები, აქ უკვე ორი ვარიანტია:

ერთი ის, რომ იმ ადამიანების თანხმობა აიღოს, ვინც იდენტიფიცირებადია და იმავე საცხოვრებელ კორპუსში ცხოვრობენ, ან იმგვარად გააკეთოს ჩანაწერი, რომ იმ ადამიანების იდენტიფიცირება არ ხდებოდეს, [დაბლაროს ჩანაწერი].

• რა ხდება, თუ პოლიციას უნდა, რომ ამოიღოს კადრები, მაგალითად, ბოლო ხუთი დღის განმავლობაში კონკრეტულ პირთან, კონკრეტულ სართულზე ან კონკრეტულ კარებში, ვინ შევიდა და ვინ გამოვიდა. აქვს თუ არა თავმჯდომარეს უფლება, რომ ეს კადრები გადასცეს?

არც ერთ შემთხვევაში. სამწუხაროდ, პრაქტიკაში ხშირად ვხვდებით შემთხვევებს, როდესაც პოლიცია ჯერ იღებს ჩანაწერებს, მერე კი სასამართლო განჩინებით ხელმეორედ იღებენ იგივე ჩანაწერს და ამაგრებს საქმეზე.

ცალსახად და კონკრეტულად რომ გიპასუხოთ, არ შეიძლება ვიდეოჩანაწერი თუნდაც საგამოძიებო ორგანოს გავუზიაროთ სასამართლო განჩინების გარეშე. სასამართლო განჩინება არის ერთადერთი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია მსგავსი ტიპის ჩანაწერის გაზიარება.

თუკი საგამოძიებო ორგანო წერილობით მიმართავს და დაასაბუთებს, რომ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას ჰქონდა ადგილი და ამ მიზნით ხდება ვიდეოჩანაწერის მოპოვება, გამონაკლისის სახით [საგამოძიებო ორგანოს წერილობითი მიმართვის საფუძველზე და არა სასამართლო განჩინებით] სავალდებულოა ამ ვიდეოჩანაწერის გაზიარება.

• თუ, მაგალითად, კონკრეტულმა პირმა აღმოაჩინა, რომ გაიცა ინფორმაცია მის სახლში შემსვლელ-გამომსვლელზე, რამაც მას ზიანი მიაყენა, ასეთ შემთხვევაში რა ხდება? 

შეფასებითია, რა ზიანი მიადგა, აუდიტის სამსახური ამის მიხედვით ჯერ მოიკვლევს, სხდომას ჩანიშნავს, შეუძლია მოიწვიოს და მოისმინოს მხარეთა არგუმენტები ან წერილობითი დასაბუთება მოითხოვოს. მიზანს გააჩნია.

თუ ვიდეომონიტორინგი ვიღაცის ცხოვრებისთვის მიყურადების მიზნით დაიწყო, მაშინ ეს სისხლის სამართლის დანაშაულია. მაგრამ თუ კამერა განთავსებულია სადარბაზოში ისე, რომ ამაზე ინფორმირებულები არიან, თუმცა ჩანაწერი გავრცელდა კანონის დარღვევით, ეს არ შეიძლება ჩაითვალოს მიყურადებად. ეს არის პერსონალურ მონაცემთა შესახებ კანონის დარღვევა და აუდიტის სამსახურის პრეროგატივაა სანქციის გამოყენება.

თუ გამოვლინდა, რომ მიზანია სხვისი პირადი ცხოვრების შესწავლა, ანუ ვიდეომონიტორინგს იყენებს პირად ცხოვრების კონტროლისთვის – ვიღაცასთან ვინ დადის სახლში, ვინ მიდის და ვინ მოდის, მაშინ შეიძლება გადაიზარდოს სისხლის სამართლის დანაშაულშიც.

მნიშვნელოვანია თავმჯდომარეებს ესმოდეთ, რომ თვითნებურად ვიდეო-სამეთვალყურეო კამერების, მით უფრო აუდიოჩამწერის სისტემის მონტაჟი დაუშვებელია და არღვევს როგორც პერსონალურ მონაცემთა შესახებ კანონს, ასევე, ზოგადად, ადამიანის უფლებებს.

ასევე რადგან არის წერილობით თანხმობასთან დაკავშირებით ჩანაწერი, ვურჩევ თავმჯდომარეებს აუცილებლად მოიპოვონ მესაკუთრეთა ან ბინათმფლობელთა წერილობითი თანხმობები.

დღეს, 17 ოქტომბერს „ოცნების“ ოფისში პოლიტსაბჭოს სხდომა გამართეს, რომელსაც ბიძინა ივანიშვილიც დაესწრო.

„ოცნება“ წერს, რომ ივანიშვილი თავად გაუძღვა სხდომას. ერთადერთი გადაწყვეტილება, რომლის შესახებაც ამ სხდომის დასრულების შემდეგ გავიგეთ, არის ის, რომ პარტიის პოლიტიკური საბჭოს შემადგენლობა განახლდა. პოლიტსაბჭოს ახალი წევრები გახდნენ უმრავლესობის ლიდერი, ირაკლი კირცხალია და აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე, ზურაბ პატარაძე.

„ვითარების გამოსწორების შესაძლებლობად ეს არჩევნები შეიძლება განვიხილოთ მხოლოდ თეორიულად იმიტომ, რომ ლოგიკურად დემოკრატებმა შეიძლება მოიპოვონ უმრავლესობა კონგრესის ორივე პალატაში და ამან მოახდინოს გავლენა იმაზე, თუ როგორ მართავს და როგორ პოლიტიკას ახორციელებს ტრამპი.

მაგრამ აშკარაა, რომ ტრამპი მსოფლიო პოლიტიკაში ერთ-ერთი ყველაზე უფრო რთულად განსაჭვრეტი ადამიანია – რას გააკეთებს შემდეგ, არავინ იცის, მისგან ბევრი სიურპრიზი გვინახავს,“ – ამბობს დიპლომატი გიორგი ბადრიძე. მას აშშ-ში მოახლოებულ შუალედურ არჩევნებზე ვესაუბრეთ:

რას აჩვენებს კვლევები და რა შეიცვლება, თუ ტრამპი 3 ნოემბრის არჩევნებს წააგებს?

„ტრამპის და მისი ადმინისტრაციის არაპოპულარობის გამო, ყველა ელის, რომ რესპუბლიკელებს ჩვეულებრივზე უფრო უარესი შედეგები ექნებათ, რაც მოსალოდნელია შუალედური არჩევნებისთვის…

„იმედი ვიქონიოთ, რომ შეერთებული შტატები თანდათან დაუბრუნდება ნორმალურ მდგომარეობას, როდესაც ის არის არა საერთაშორისო ურთიერთობების სისტემაში ერთგვარი ამრევი, რომელიც გულგრილია საერთაშორისო წესრიგის ჩამოშლისადმი, არამედ დაიბრუნებს თავის როლს, როგორც შედარებით უფრო სამართლიანი სისტემის გარანტორი და სანდო მოკავშირე დემოკრატიული სამყაროსთვის“, – ამბობს გიორგი ბადრიძე.

„ბათუმელებმა“ გიორგი ბადრიძესთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი დიპლომატია, საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი. გიორგი ბადრიძე საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი იყო დიდ ბრიტანეთსა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოში.

• ბატონო გიორგი, აშშ-ში შუალედური არჩევნების სამზადისია. კვლევების მიხედვით, ტრამპის რეიტინგი მკვეთრად შემცირებულია. გაჩნდა მოლოდინი, რომ რესპუბლიკელებმა კონგრესზე კონტროლი შესაძლოა დაკარგონ. ლოგიკურია ეს მოლოდინი?

პირველ რიგში, მკითხველს ავუხსნათ: რა არის შუალედური არჩევნები და რა პოლიტიკურ მოვლენას წარმოადგენს თავისი შედეგებით. შეერთებულ შტატებში არჩევნები ტარდება ყოველ ორ წელს. ერთი ტიპის არჩევნებში ერთდროულად ირჩევენ პრეზიდენტს და კონგრესს, კონგრესის წევრებს – სენატის მესამედს და წარმომადგენელთა პალატის ყველა წევრს.

ამის გარდა, არის შტატების საკანონმდებლო და აღმასრულებელი, გუბერნატორების არჩევნები 4 წელიწადში ერთხელ. ორი წლის შემდეგ კიდევ ტარდება არჩევნები, სადაც ახლიდან ირჩევენ წარმომადგენელთა პალატის ყველა წევრს და სენატის კიდევ ერთ მესამედს.

ეს ნიშნავს, რომ პოლიტიკური ცვლილებები ძალიან ხშირად დგება ორი წლის თავზე და როგორც წესი, ორი წლის შემდეგ პრეზიდენტის პარტია კარგავს ხოლმე თავისი ადგილების რაოდენობას კონგრესის ორივე პალატაში და ზოგჯერ კარგავს უმრავლესობასაც.

საკმაოდ ხშირად ხდება, რომ მმართველი პარტია, ანუ პრეზიდენტის პარტია კარგავს უმრავლესობას კონგრესში: სენატში და წარმომადგენელთა პალატაშიც. ამჯერად, პირადად ტრამპის და მისი ადმინისტრაციის არაპოპულარობის გამო, ყველა ელის, რომ რესპუბლიკელებს ჩვეულებრივზე უფრო უარესი შედეგები ექნებათ, რაც მოსალოდნელია შუალედური არჩევნებისთვის. ტრამპი დღეს არის ალბათ ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე არაპოპულარული პრეზიდენტი – სრულიად გასაგები მიზეზების გამო.

თავის დროზე ტრამპმა შეძლო მემარჯვენე ფრთის მობილიზება რამდენიმე ძალიან აშკარა დაპირების ხარჯზე: გააუმჯობესებდა მათი ცხოვრების დონეს; მისი პრეზიდენტობის დროს შეერთებული შტატები აღარ ჩაერთვებოდა საგარეო კონფლიქტებში, აღარ წამოიწყებდა ხანგრძლივ ომებს და რომ მისი მთავრობა იმოქმედებდა, პირველ რიგში, და უმთავრესად მხოლოდ შეერთებული შტატების ინტერესებში.

დღეს აშშ-ში საზოგადოებას, მათ შორის, ტრამპის მომხრეების მნიშვნელოვან ნაწილს აქვს შთაბეჭდილება, რომ მან დაარღვია ეს დაპირებები, პირველ რიგში, სწორედ საგარეო კონფლიქტში ჩართვით, რაც არ იყო გარდაუვალი. ბევრის შთაბეჭდილებით, ეს ომი ირანთან იყო უფრო მეტად ისრაელის ინტერესში, ვიდრე ამერიკის შეერთებული შტატების ინტერესში, მიუხედავად იმისა, თუ როგორ ამართლებს ამას პრეზიდენტი. ამ ომს მოჰყვა შეერთებულ შტატებში საწვავზე და აქედან გამომდინარე, ყველაფერ დანარჩენზე ფასების მკვეთრი ზრდა.

შესაბამისად, ყველა ორგანიზაცია, რომელიც ატარებს გამოკითხვებს, ელის, რომ შუალედურ არჩევნებში რესპუბლიკური პარტია დაკარგავს უმრავლესობას წარმომადგენელთა პალატაში. არ არის გარანტირებული, მაგრამ არსებობს სერიოზული შანსი, რომ რესპუბლიკელები დაკარგავენ უმრავლესობას სენატშიც.

• თუ კონგრესზე კონტროლი დაკარგეს რესპუბლიკელებმა, ეს პირდაპირ აისახება ტრამპის გადაწყვეტილებებზე?

აისახება ტრამპის გადაწყვეტილებების განხორციელებაზე. მაგალითად, კონგრესს აქვს ადმინისტრაციის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების დაფინანსების გასაღები. შეიძლება ადმინისტრაციამ მიიღოს გადაწყვეტილება, მაგრამ საამისო დაფინანსება არ გასცეს კონგრესმა.

მეორე: კონგრესს შეუძლია დაბლოკოს გარკვეული გადაწყვეტილებები. მესამე: ეს არის გამოძიების დაწყება აქამდე მიღებულ გადაწყვეტილებებთან დაკავშირებით კორუფციაზე. დემოკრატები ღიად საუბრობენ ამის შესახებ, ხოლო რესპუბლიკელები მომხრეების მობილიზების მიზნით აცხადებენ, რომ აი, თქვენ თუ არჩევნებზე არ მოხვალთ, დემოკრატები შექმნიან საგამოძიებო კომისიებს და დაიწყებენ ჩვენზე გამოძიებების მთელ სერიას.

მართალია, ამის მოლოდინი ალბათ არავის აქვს, მაგრამ თეორიულად, თუ დიდი უმრავლესობით გაიმარჯვებენ დემოკრატები, არ არის გამორიცხული პრეზიდენტის იმპიჩმენტის მცდელობაც. ამას ბევრად მაღალი უმრავლესობა სჭირდება.

• თუმცა თუ ტრამპის პარტია უმრავლესობას დაკარგავს, ეს ასევე შეამცირებს რესპუბლიკელების შანსს მომავალ საპრეზიდენტო არჩევნებზე?

დიახ, თანაც ეს არის ტრამპის ბოლო საპრეზიდენტო ვადა, კონსტიტუციურად, იმის მიუხედავად, რომ ის და მისი მომხრეები ლაპარაკობენ ხოლმე მესამე ვადაზე – რაც კონსტიტუციით შეუძლებელია.

კიდევ ერთი თეორიული ვარიანტი მოვლენათა განვითარების, რომ უბრალოდ კი არ გამწვავდეს პოლიტიკური დაპირისპირება დემოკრატების მიერ უმრავლესობის მოგების შემთხვევაში, არამედ მოხდეს კონსტიტუციური კრიზისი, თუ ტრამპი და რესპუბლიკური პარტია შეეცდებიან არ აღიარონ ამ არჩევნების შედეგები, ან წინააღმდეგობა გაუწიოს არჩევნების პროცესს.

თეორიულად ეს გამორიცხული არ არის. ტრამპმა და რესპუბლიკურმა პარტიამ კარგა ხნით ადრე დაიწყეს ლაპარაკი იმაზე, რომ საარჩევნო სისტემა არის უსამართლო, რომ მასში არსებობს მექანიზმები, რომლებსაც დემოკრატები იყენებენ თავიანთი ინტერესებისთვის, ვთქვათ, აძლევენ საშუალებას, რომ ხმის მიცემის უფლებით ისარგებლოს ისეთმა ხალხმა, რომელსაც არა აქვს ხმის მიცემის უფლება, არ არიან მოქალაქეები და ასე შემდეგ.

ამის რაიმე დადასტურება არ არსებობს, რომ ამერიკის შეერთებული შტატებში მოქალაქეობის არმქონე ადამიანებმა მასობრივად მისცეს ხმა რომელიმე წინა არჩევნებში. გამოვლენილია მხოლოდ ერთეული შემთხვევები და არა მასობრივად, რასაც შეეძლო გავლენის მოხდება შედეგებზე.

თუმცა, ამ თემაზე ლაპარაკი რესპუბლიკელების მხრიდან შესაძლოა იყოს იმის ნიშანი, რომ არჩევნები და მისი შედეგები კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგეს. ეს არის რისკი. ამის რეალისტური მოლოდინი არ არსებობს.

• ტრამპის, როგორც პრეზიდენტის მკვეთრად შემცირებული რეიტინგი, დაახლოებით 35%-მდე – პირდაპირ აისახება რესპუბლიკელების მაჩვენებელზე?

ცოტა ხნის წინ 33 % იყო ტრამპის პირადი რეიტინგი. ტრამპის პირადი რეიტინგი, ცხადია, ახდენს გავლენას, მაგრამ პირდაპირ არ აისახება, რადგან თითოეული კანდიდატი აირჩევა წარმომადგენელთა პალატაში ერთმანდატიანი მაჟორიტარული ოლქიდან: ვიღაც შეიძლება იყოს უფრო პოპულარული, ვიდრე პარტია.

ოლქების უმრავლესობა ძალიან მტკიცედ ერთი და იგივე პარტიას აძლევს ხმას. არ არის დიდი იმ საარჩევნო ოლქების რაოდენობა, სადაც ამომრჩეველი უფრო მერყევია – გამოკვეთილი უმრავლესობა არ აქვთ არც დემოკრატებს, არც – რესპუბლიკელებს. არის ოლქები, სადაც ხან ერთი პარტია იმარჯვებს, ხან – მეორე, მაგრამ ასეთი ოლქები არ არის ბევრი. მთელი საარჩევნო ძალისხმევა არის მიმართული ე.წ. მერყევი, შუალედურ შტატების მიმართ. სხვა შტატები და საარჩევნო ოლქები თითქმის ყოველთვის გარანტირებული აქვს ერთ, ან მეორე პარტიას.

გამონაკლისებიც არის. მაგალითად, დღეს ტეხასში, რომელიც მტკიცედ რესპუბლიკური პარტიის დასაყრდენია და სადაც დემოკრატი სენატორი არ აურჩევიათ 20 წელზე მეტია, დღეს არსებობს მაღალი შანსი, რომ დემოკრატმა გაიმარჯვოს.

ჯორჯიაში ძალიან მაღალი შანსი აქვს დემოკრატ ჯონ ოსოფს, რომელიც კონგრესის წევრია და კენჭს იყრის სენატში. მას ძალიან მაღალი შანსი აქვს, რომ გაიმარჯვოს ამ საკმაოდ რესპუბლიკურ შტატში. 2020 წელს ტრამპმა ეს შტატი საპრეზიდენტო არჩევნებში წააგო, მაგრამ კონგრესის წევრები ამ შტატიდან უფრო ხშირად არიან რესპუბლიკელები.

უმეტესად მიდის ახლა ბრძოლა ამ შტატებისთვის, ოლქებისთვის, სადაც ორივე პარტიის წარმომადგენელს აქვს შანსი, სადაც უფრო მეტია, ასე ვთქვათ, არააფილირებული ამომრჩეველი, რომელიც არ არის რეგისტრირებული, როგორც დემოკრატი, ან რესპუბლიკელი.

როდესაც ერთი პარტია საკმაოდ არაპოპულარულია მმართველობის გამო, რომელიც უკვე ნახეს ბოლო 2 წლის განმავლობაში და მეორე პარტიამ შეძლოს მეტი ხალხის მობილიზება, მათ შორის, დამოუკიდებელი ამომრჩევლის, ამგვარ საარჩევნო ოლქებში დამოუკიდებელი ამომრჩეველი წყვეტს, ვინ გაიმარჯვებს. ასევე ის, თუ რომელ პარტიას შეუძლია თავისი მომხრეების მობილიზება.

• რამდენად დიდია იმის ალბათობა, რომ ეს კრიტიკული განწყობა, რაც ძალიან მკაფიოდ ჩანს ტრამპის და მმართველი პოლიტიკური პარტიის მიმართ, არ აისახოს არჩევნების შედეგზე, მათ შორის, იმიტომ, რომ იგივე ომი ირანთან დასრულებული არ არის. ამ კუთხით როგორია ამერიკელების დამოკიდებულება?

ის, რომ ომი გაიწელა თებერვლიდან დღემდე, უკვე ძალიან ნეგატიური ფაქტორია არა მარტო ტრამპის მოწინააღმდეგეების, არამედ მისი ამომრჩევლისთვისაც. განსაკუთრებით MAGA-ს ფრაქციისთვის [რესპუბლიკური პარტიის შიგნით არსებულ გავლენიან ულტრაკონსერვატიული და მემარჯვენე-პოპულისტური ჯგუფი], რომლისთვისაც საგარეო ომები ყოველთვის ძალიან არაპოპულარული იყო, მათ შორის, მოკავშირეების დასაცავად და მით უმეტეს  დემოკრატიული ფასეულობებისთვის. ნებისმიერი საგარეო ომი მათთვის იყო მიუღებელი. ეს არის ერთგვარი ძველი, მე-19 საუკუნიდან არსებული იზოლაციონიზმის ტრადიციის გამოხატულება.

თვითონ რესპუბლიკურ პარტიაში იყვნენ ისეთი პოლიტიკური ლიდერები და მთელი მიმდინარეობა იყო, სადაც ინტერნაციონალიზმი დემოკრატიის დასაცავად თუ გასამყარებლად ძალიან პოპულარული იყო. ამის ერთ-ერთი წარმომადგენელი იყო ჯორჯ ბუში პირველი და მეორეც. პირველმა დაიცვა ქუვეითი ერაყის აგრესიისგან და გაათავისუფლა, მეორეს – ჰქონდა მთელი სერია ომებისა დემოკრატიის დაცვის სახელით.

ამერიკის შეერთებულ შტატებს თავს დაესხა ალ-ქაიდა 2001 წლის 11 სექტემბერს, მაგრამ შემდეგ მან გააფართოვა ეს ომი და გადავიდა ერაყზე, რის გამოც მერე ბევრი აკრიტიკებდა. ამგვარი ომები რესპუბლიკური პარტიის გარკვეული, უფრო კონსერვატიული ნაწილისთვის იყო მიუღებელი.

დღეს ეს ხალხი ძალიან ნეგატიურად უყურებს იმ ფაქტს, რომ პირველი: ტრამპი ჩაება ომში ირანის წინააღმდეგ და კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი: ამ ომს ვერ იგებს. მესამე ფაქტორია ის, რომ ამ ომის შედეგად შეერთებულმა შტატებმა მიიღო ძალიან სერიოზული ეკონომიკური ზარალი და ეს გამოიხატა თითოეული ამერიკელის პირად ბიუჯეტზე: მაგალითად, ავტომანქანის ავზის ავსება დღეს ამერიკელს უჯდება ბევრად მეტი, ვიდრე ტრამპი გასცემდა ბრძანებას ირანზე მიტანილი დარტყმების შესახებ.

• ამერიკული მედიის მიხედვით, ტრამპის მიმართ უკმაყოფილების მთავარი საგანი მაინც ინფლაცია და გაზრდილი ფასებია და არა, მაგალითად, საგარეო პოლიტიკის ცვლილება, ომი ირანთან, შეცვლილი რიტორიკა უკრაინის მხარდაჭერის ნაცვლად, ან კრიტიკა ევროპელი პარტნიორების მიმართ?

ცხადია, ფასების ზრდა პირდაპირი შედეგია ამ სამხედრო ოპერაციის: ჰორმუზის სრუტე ჩაიკეტა და ამას მოჰყვა მსოფლიო ბაზარზე ნავთობის და გათხევადებული გაზის მოწოდების მკვეთრი შემცირება. ეს არის პირდაპირი უკუკავშირი, რომლის იგნორირება შეუძლებელია. ამერიკელებს არ უნდათ, რომ მათი ქვეყანა რაიმე ფორმით მონაწილეობდეს მათ საზღვრებს გარეთ არსებულ კონფლიქტებში, მიუხედავად იმისა, თუ რა ფასეულობითი კუთვნილება აქვთ კონფლიქტის მხარეებს.

ამ განწყობების ხელშეწყობას ცდილობდა ტრამპი წინასაარჩევნო პერიოდის განმავლობაში და მისი პოლიტიკა რუსეთ-უკრაინის ომის მიმართ ძირითადად იგივე ლოგიკით მიმდინარეობდა. ტრამპს არ გააჩნია რაიმე ფასეულობითი სიმპათია დემოკრატიული ქვეყნისადმი, რომელსაც თავს დაესხა დიქტატურა უსამართლოდ, მაგრამ მისი პოზიცია ეფუძნებოდა სწორედ იზოლაციონისტურ განწყობებს.

ტრამპი პუტინს რეგულარულად უწოდებს მეგობარს, პირდაპირ ამბობს, რომ მასთან ურთიერთობები ურჩევნია, ვთქვათ, უკრაინის პრეზიდენტთან ურთიერთობას, ამის გამო მის მიმართ ნეგატიური განწყობა უმეტესად იმ ხალხს აქვს, ვისთვისაც ტრამპი ისედაც მიუღებელი იყო, მაგრამ ბოლო პერიოდის განსაკუთრებით მკვეთრი პრორუსული ნაბიჯები, მგონია, რომ თავად რესპუბლიკური პარტიის ზომიერ ფრთაში მაინც ტრამპს ძალიან სერიოზულ პრობლემებს შეუქმნის.

კონგრესში ეს გამოიხატა ინიციატივაში, რომელსაც რესპუბლიკელებიც შეუერთდნენ და ცდილობენ, დაბლოკონ, მაგალითად, დიზელის შესახებ ნათქვამი ერთგვარი გარიგება რუსეთთან.

• ამ დროს დემოკრატები რამდენად სთავაზობენ მკაფიო ხედვას ამომრჩეველს იგივე უკრაინის მხარდაჭერის შესახებ, ან ირანთან ომზე?

„დემოკრატიული პარტიის“ მიერ დალაგებული, ნათელი და გარკვეული რომ იყოს ხედვა, როგორც ტრამპის პოლიტიკის ალტერნატივა, ტრამპის მდგომარეობა ბევრად უარესი იქნებოდა. თუკი რამე გადაარჩენს ტრამპს კიდევ უფრო დიდი მარცხისგან კონგრესის არჩევნებში, არის ის, რომ ძალიან ხშირად დემოკრატების კანდიდატები გამოიყურებიან არა უბრალოდ სუსტად, არამედ არაარჩევადები არიან. მთლიანად დემოკრატებს, მართალია, ეს არ ეხებათ, მაგრამ არაერთი ისეთი კანდიდატი დაუსახელებიათ, ვთქვათ, სენატში, რომელიც მერე მოხსნეს.

ეს არის ტრამპის და რესპუბლიკელების ერთ-ერთი თეორიული გამოსავალი, რომ კი, ისინი განიხილებიან ძალიან ნეგატიურად, მაგრამ დემოკრატების მიერ შეთავაზებული ალტერნატივა ზოგჯერ აშინებს ამერიკელ ამომრჩეველს, მათ შორის, დამოუკიდებელ ამომრჩეველს.

ასევე, არსებობენ რადიკალი ულტრა-მემარცხენეები, ძალები, რომლებიც აფიქსირებენ, რომ პალესტინის მომხრეები არიან. ისრაელის პოლიტიკის კრიტიკა ავტომატურად არ ნიშნავს იმას, რომ მას არ მიიღებს ამომრჩეველი, მაგრამ რადიკალი ულტრა-მემარცხენეები და კანდიდატები, რომლებიც სამართლიანად თუ უსამართლოდ არიან ასოცირებული ისლამისტურ მოძრაობებთან, ასეთი კანდიდატები ხშირად აშინებენ ამომრჩეველს.

ესეც შანსია რესპუბლიკელებისთვის, რომ იმ მასშტაბით არ წააგონ არჩევნები განსხვავებით იმ შემთხვევისგან, მკვეთრი და გასაგები რომ ყოფილიყო ალტერნატივა.

• 3 ნოემბრის არჩევნები შესაძლოა იქცეს ერთგვარ გამოსავლად არამხოლოდ აშშ-თვის, არამედ დანარჩენი სამყაროსთვის, სადაც მიაჩნიათ, რომ აშშ იყო დემოკრატიული დღის წესრიგის მთავარი საყრდენი?

ვითარების გამოსწორების შესაძლებლობად ეს არჩევნები შეიძლება განვიხილოთ მხოლოდ თეორიულად იმიტომ, რომ ლოგიკურად დემოკრატებმა შეიძლება მოიპოვონ უმრავლესობა კონგრესის ორივე პალატაში და ამან მოახდინოს გავლენა იმაზე, თუ როგორ პოლიტიკას ახორციელებს ტრამპი, მაგრამ აშკარაა, რომ ტრამპი მსოფლიო პოლიტიკაში ერთ-ერთი ყველაზე უფრო რთულად განსაჭვრეტი ადამიანია – რას გააკეთებს შემდეგ, არავინ იცის, მისგან ბევრი სიურპრიზი გვინახავს.

2022 წელსაც იყო მოლოდინი, რომ წაგებული შუალედური არჩევნების შემდეგ, ტრამპი თითქოს უკვე ჩამოწერილია, მაგრამ ორ წელიწადში მან მოახერხა პოზიციების დაბრუნება.

არ არის გამორიცხული, რომ ის შეეცადოს, ჩაერიოს, მაგალითად, საარჩევნო პროცესში, რაც გამოიწვევდა კატასტროფულ შედეგებს შეერთებული შტატებისთვის.

იმედი ვიქონიოთ, რომ დემოკრატიულად და მშვიდობიანად ჩაივლის ეს არჩევნები და რომ შეერთებული შტატები თანდათანობით დაუბრუნდება ნორმალურ მდგომარეობას, როდესაც ის არის არა საერთაშორისო ურთიერთობების სისტემაში ერთგვარი ამრევი, რომელიც გულგრილია საერთაშორისო წესრიგის ჩამოშლისადმი, არამედ დაიბრუნებს თავის როლს, როგორც შედარებით უფრო სამართლიანი სისტემის გარანტორი და სანდო მოკავშირე დემოკრატიული სამყაროს წევრებისთვის.

• თუ ამ არჩევნებს წააგებს ტრამპი, მისთვის ნათელი იქნება ამერიკელი ამომრჩევლის დაკვეთა, რომ ის არის დემოკრატიის ერთგული?

მე ვივარაუდებდი, რომ შეერთებული შტატების რეპუტაციის აღდგენა, როგორც დემოკრატიული სამყაროს სანდო ლიდერის, ერთ დღეში ვერ მოხდება – შეცვლილია მის მიმართ დამოკიდებულება შეერთებული შტატების მოკავშირეების მხრიდან.

ამერიკის მოკავშირეებსაც გაუჩნდათ გარკვეული წარმოდგენა იმაზე, რომ თუ ამერიკელებმა შეიძლება ორჯერ აირჩიონ ტრამპი, რომელიც ისტორიულ დემოკრატიულ ალიანსებს პრაქტიკულად არ ცნობს, მის მიმართ ნდობის დაბრუნება, როგორც ვთქვი, ერთ დღეში ვერ მოხდება.

მაგრამ ნორმალიზაციისკენ შებრუნება იქნებოდა აი, ამ მნიშვნელოვანი პროცესის დასაწყისი, თუ ეს მოხდა.

თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის ეროვნული თეატრი 387 182 ევროს ღირებულების სავარძლებსა და სკამებს ყიდულობს. ამავე თანხაში შევა დარბაზის ინსპექტირება და ახალი ინვენტარის მონტაჟი.

თეატრის მაყურებელთა დიდი დარბაზის სავარძლებისა და სკამების შესყიდვას თეატრის აღმასრულებელი დირექტორი, გიორგი თევზაძე გამარტივებული შესყიდვით ითხოვს.

ნებართვის მისაღებად რუსთაველის თეატრის აღმასრულებელმა დირექტორმა შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარეს სპეციალური წერილით მიმართა.

„დღეის მდგომარეობით, თეატრის დიდი დარბაზის მაყურებელთა სავარძლები და სკამები გამოსულია მწყობრიდან და საჭიროებს განახლებას. აღსანიშნავია, რომ თეატრის მაყურებელთა დიდი დარბაზის სავარძლები ითვლის ათწლეულებს და არის ორჯერ რესტავრირებული (1987, 2005 წწ.).

თუმცა ხანგრძლივი ექსპლუატაციისა და ცვეთის შედეგად სავარძლებისა და სკამების კონსტრუქცია არის დეფორმირებული და არასტაბილური, იშლება, ძვრება საზურგე და სახელური, დამჯდარია სავარძლის ღრუბელი, ასევე, სავარძლის ქსოვილს (ხავერდი) დაკარგული აქვს პირვანდელი ფერი და მისი სტრუქტურა არ პასუხობს ვიზუალურ სტანდარტს.

ამდენად, წარმოიშვა აუცილებლობა თეატრის მაყურებელთა დიდი დარბაზის სავარძლების და სკამების ახლით ჩანაცვლების. აღნიშნული საჭიროება განპირობებულია არა მხოლოდ სავარძლებისა და სკამების ტექნიკური და ვიზუალური მდგომარეობით, არამედ თეატრის შეუფერხებელი ფუნქციონირების, სპექტაკლების სათანადო პირობებში ჩატარებისა და მაყურებელთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფის აუცილებლობით.

ამასთან, დიდი დარბაზის შესაბამისი ინვენტარით აღჭურვა წარმოადგენს თეატრის ინფრასტრუქტურის განვითარების მნიშვნელოვან კომპონენტს და, თავის მხრივ, განსაკუთრებული მნიშვნელობის სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი დატვირთვა აქვს,“ – წერს წერილში თეატრის აღმასრულებელი დირექტორი გიორგი თევზაძე.

ამავე წერილის მიხედვით, თეატრის მაყურებელთა დიდი დარბაზისთვის 602 ცალი სავარძლისა და 200 ცალი სკამის შეძენაა გათვალისწინებული, რაც ასევე ითვალისწინებს თანმდევ მომსახურებას, რომელიც მოიცავს თეატრის დარბაზის ინსპექტირებასა და აზომვითი სამუშაოების ჩატარებას, საქონლის თეატრის მისამართამდე ტრანსპორტირებას, სავარძლების მონტაჟსა და ინსტალაციაზე ზედამხედველობას. ამასთან, თეატრის დიდ დარბაზში არსებული სავარძლების დემონტაჟს და ამ პროცესში გამოვლენილ დამატებით სირთულეებთან დაკავშირებულ სამუშაოებს.

გამარტივებულ შესყიდვით სამუშაოების შემსრულებელი კომპანია ჯერ არ გამოუვლენიათ. ოფიციალური დოკუმენტაციის მიხედვით, შერჩეულმა კომპანიამ სკამები ხელშეკრულების გაფორმებიდან 2027 წლის 10 აპრილამდე უნდა შეიძინოს და დაამონტაჟოს.

ევროს დღევანდელი კურსით, ერთი სკამი/სავარძლის შეძენა-მონტაჟში თეატრს 1400 ლარს გადაიხდის.