Batumelebi

„ზრუნვა ცარიელი ხელებით“, „ერთად სისტემური ცვლილებებისთვის“ – ბათუმის ვარდების სკვერში სოციალურმა მუშაკებმა ეს და სხვა ტრანსპარანტები გამოფინეს და გაფიცვა დაიწყეს. სოცმუშაკები ამბობენ, რომ არ დაიშლებიან, ვიდრე ხელისუფლება სისტემური ცვლილებებისთვის ნაბიჯებს არ გადადგამს.

„მოვედით აქამდე, რადგან წლების განმავლობაში არავინ მოისმინა ჩვენი პრობლემა… ჩვენ ვითხოვთ სამუშაო პირობების გაუმჯობესებას, არ შეიძლება 30 მიმართულებით ერთდროულად მუშაობდე, გიწევდეს ღამით გასვლა და ტრანსპორტი არ გყავდეს… არ შეიძლება მიდიოდე დაჩაგრულ ადამიანთან, უბრალოდ ანკეტას ავსებდე და ვერ სთავაზობდე მომსახურებას“, – ამბობს სოციალური მუშაკი მარინე ჭანტურია.

ბათუმში მომუშავე ყველა სოცმუშაკი გაფიცულია. საპროტესტო აქციაზეა უფროსი სოცმუშაკი ნინო ცეცხლაძეც.

„წლებია ვითხოვთ კრიზისულ თავშესაფარს ბავშვებისთვის… იგივე ქცევითი აშლილობის ბავშვებისთვის მომსახურება არ გვაქვს. რა სერვისიც გვაქვს, იმასაც აგვიანდება. ამას წინათ, სოციალურად დაუცველ ოჯახში მყოფ ბავშვს ვიდრე კვების ვაუჩერი დაენიშნა, ბავშვი ერთი წლის გახდა…“ – გვიყვება ნინო ცეცხლაძე.

სოცმუშაკების თქმით, მუნიციპალიტეტებში სოცმუშაკები განყოფილების უფროსებმა სამსახურიდან გაშვებით დააშინეს. ერთ-ერთი სოცმუშაკი, ვინც ამის შესახებ ღიად გუშინ, 24 მარტს, ისაუბრა, თამარ ღუნაშვილია ქობულეთიდან. ის დღეს საპროტესტო აქციაზეც მივიდა. ქობულეთის სოცმუშაკებიდან აქციაზე მხოლოდ ის გამოვიდა.

„სოცმუშაკები მასობრივად დააშინეს ბათუმის გარდა ყველგან… მე მესმის მათი. მათ პეტიციას ხელი მოაწერეს და ისინი ჩვენს მოთხოვნებს უერთდებიან. ჩვენ ველით სოცმუშაკს ხელვაჩაურიდან, ხულოდანაც. ყველა ვერ გამოვიდა ამ ზეწოლის გამო,“ – ამბობს ნინო ცეცხლაძე.

სოცმუშაკებზე სავარაუდო ზეწოლის ფაქტების შესწავლა 6-მა არასამთავრობო ორგანიზაციამ დაიწყო. მათ 25 მარტის დილით ასევე მოუწოდეს შინაგან საქმეთა სამინისტროს „დაუყონებლივ დაიწყოს სოციალურ მუშაკებზე განხორციელებული შესაძლო ზეწოლის შემთხვევების შესწავლა“.

სოცმუშაკები ასევე ეხმიანებიან სოციალური მომსახურების სააგენტოს აჭარის ფილიალის უფროსის, თემურ ქარცივაძის მიერ „ბათუმელებთან“ გაკეთებულ კომენტარს. მან თქვა, რომ სოცმუშაკებს სხვა თანამშრომლები ჩაანაცვლებენ.

„როგორ ჩაანაცვლებს, ეს არის ძალიან სენსიტიური სამუშაო. შესაძლოა, ჩვენც არ ვართ განათლებით სოცმუშაკები, მაგრამ გავიარეთ უამრავი გადამზადება, ასევე, საუნივერსიტეტო ტემპუსი. მოთხოვნა არის კატეგორიული, რომ სოცმუშაკი უნდა მუშაობდეს ამ ურთულეს შემთხვევებზე,“ – აცხადებს უფროსი სოცმუშაკი, ნინო ცეცხლაძე.

სოცმუშაკები ამ დროისთვის გაფიცულები არიან სამ ქალაქში – ბათუმში, ქუთაისსა და თბილისში. ბათუმის ვარდების სკვერში ჯერ არ გამოჩენილან სოცმუშაკები აჭარის მაღალმთიანეთიდან.  ბათუმში სოცმუშაკებს გახსნილი აქვთ ჩანაწერის წიგნიც, სადაც ნებისმიერ მოქალაქეს სოცმუშაკების მოთხოვნების მიმართ მხარდაჭერის საჯაროდ დაფიქსირება შეუძლია.

„კარავსაც გავშლით და მორიგეობით დავრჩებით, არ ვიცით, სადამდე,“ – გვითხრა სოცმუშაკმა, ინგა დავითაძემ.

შინაგან საქმეთა სამინისტროში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ სოცმუშაკებზე სავარაუდო ზეწოლის ფაქტების შესწავლა, ჯერჯერობით, არ დაუწყიათ. უცნობია ჯანდაცვის სამინისტროს პოზიცია სოცმუშაკების ქვეყნის მასშტაბით გაფიცვაზე.

გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის ინფორმაციით, საქართველოში 2019 წლის პირველი მარტიდან დღემდე, 10 უკანონო სახერხი საამქრო და სახერხების ტექნიკური რეგლამენტის დარღვევის 17 ფაქტი გამოვლინდა. აქედან ხუთი ფაქტი – აჭარის ტერიტორიაზე.

„სამართალდარღვევის ყველაზე მეტი – 7 ფაქტი გამოვლინდა შიდა ქართლის რეგიონული სამმართველოს სამოქმედო ტერიტორიაზე, ზემო სვანეთში ერთი ფაქტი დაფიქსირდა, ასევე ერთი ფაქტი – სამეგრელოში, იმერეთში – 5 ფაქტი, რაჭა-ლეჩხუმი ქვემო სვანეთში – ერთი ფაქტი, აჭარის რეგიონული სამმართველოს სამოქმედო ტერიტორიაზე – 5 ფაქტი, სამცხე-ჯავახეთში – 4 ფაქტი, კახეთის რეგიონული სამმართველოს ტერიტორიაზე – 2, ხოლო თბილისში – 1 ფაქტი,“ – აღნიშნულია გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში. 

ჯამში, სამართალდარღვევის 27 ფაქტია გამოვლენილი.

გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის ცნობით, სახერხი საამქროები დაილუქა და საქმის მასალები, შემდგომი რეაგირებისთვის, შესაბამის უწყებებშია გადაგზავნილი.

რას აპირებს ჯანდაცვის სამინისტრო და სოციალური მომსახურების სააგენტო გაფიცვასთან დაკავშირებით, რომელსაც სოციალური მუშაკები ქვეყნის მასშტაბით ხვალ, 25 მარტს იწყებენ? – ამ უწყებების პრესცენტრებში დღეს ჩვენს სატელეფონო ზარებს არ უპასუხეს. „ბათუმელები“ იმავე კითხვით სოციალური სააგენტოს აჭარის ფილიალის უფროსს, თემურ ქარცივაძეს დაუკავშირდა.

„ყველა არ არის გაფიცული, არის სამსახურში რესურსი, რომ ერთი დღით სოცმუშაკები სხვებმა ჩაანაცვლონ. ჯანდაცვის სამინისტრო მობილიზებულია და არავინ არ დაზარალდება,“ – ამბობს თემურ ქარცივაძე. მას ვკითხეთ, რატომ ჩათვალა, რომ გაფიცვა ერთდღიანია ან რა რესურსით ჩანაცვლდება სოცმუშაკების შრომა.

„ეს მათ ჰკითხეთ, არ ვიცი, რამდენდღიანია… ხვალ დაითვალეთ, რამდენი გავა გაფიცვაზე, მე არ ვიცი… გითხარით, რომ მათ ფუნქციას შეასრულებენ სხვა ადამიანები. სოცმუშაკის უნარ-ჩვევები ჩვენს სამსახურში ძალიან ბევრს აქვს. უფლებამოსილებას მივცემთ გაფიცვის რეჟიმში კომპეტენტურ ადამიანებს, ახლა სიას ვერ მოგცემთ, ვინ იქნებიან ესენი… ძალიან გთხოვთ, ნუ შემოდიხართ ჩვენს კომპეტენციაში,“ – აღნიშნა თემურ ქარცივაძემ „ბათუმელებთან“.

სოციალური მომსახურების სააგენტოს აჭარის ფილიალის უფროსს ასევე ვკითხეთ, სოცმუშაკების დაშინებასთან დაკავშირებით, კონკრეტულად კი, ქობულეთის შემთხვევაზე – ქობულეთში მომუშავე სოცმუშაკი თამარ ღუნაშვილი ამბობს, რომ მას განყოფილების უფროსი სამსახურიდან გაშვებით დაემუქარა.

„ყველა ეს ინფორმაცია არის ტყუილი…“ – მოკლედ გვიპასუხა თემურ ქარცივაძემ იმის მიუხედავად, რომ შემთხვევის შესახებ ჯერ არაფერი მოუკვლევია და არც თანამშრომლებს გასაუბრებია.

„ვიცი მე ჩემს სამსახურში სიტუაცია, არ იყო ზეწოლა, ვიცი,“ – დასძინა თემურ ქარცივაძემ.

https://netgazeti.ge/news/349231/

თამარ ღუნაშვილი ერთ-ერთი სოციალური მუშაკია, რომელიც ხვალიდან გაფიცვას აპირებს. სოცმუშაკი ამბობს, რომ სამსახურის უფროსი მას სამსახურიდან გაშვებით დაემუქრა და „შვილების ულუკმაპუროდ დარჩენით“.

„პარასკევს შემხვდა თავის სამუშაო ოთახში. მითხრა, რომ თუ გაფიცვაზე გავიდოდი, ყველაფერს გააკეთებდნენ, რომ სამსახურიდან გავეშვი, თანაც ისე, რომ ვეღარსაც ვეღარასოდეს მუშაობა ვეღარ დამეწყო და შვილები მშიერი დამრჩებოდა,“ – ამბობს თამარ ღუნაშვილი. ის სოციალური მომსახურების სააგენტოს ქობულეთის განყოფილებაში მუშაობს.

სოცსააგენტოს ქობულეთის განყოფილებას თემურ ჭანტურიშვილი ხელმძღვანელობს. ის თანამშრომლის დაშინების მცდელობას კატეგორიულად უარყოფს.

„მსგავსი საუბარი მე თამართან არ მქონია, არ ვიცი, პირველად მესმის… არც ვიცი, ვინ იფიცება, ეს მათი უფლებაა… სულ 6 სოცმუშაკის ადგილია ჩემთან, მაგრამ სამი ვაკანტურია,“ – გვითხრა თემურ ჭანტურიშვილმა.

სოცმუშაკების საინიციატივო ჯგუფის წევრი, ქეთევან ხუციშვილი ამბობს, რომ სოცმუშაკებზე თითქმის ყველა რეგიონში ხორციელდება სხვადასხვა ფორმით ზეწოლა.

„თამარ ღუნაშვილი ნათელი მაგალითაი ამ შანტაჟის და ზეწოლის… ის მარტოხელა დედაა და შვილების ულუკმაპუროდ დატოვებით დაემუქრნენ. მან საბოლოოდ გადაწყვიტა, რომ ამის შესახებ ღიად ეთქვა. რა თქმა უნდა, მსგავსი არარაციონალური მიზეზით სამსახურიდან ვერავის გაუშვებენ, მაგრამ ეს არის მეთოდი, ძალაუფლების დემონტრირებას ახდენენ. რეალურად თუ გაუშვებენ სოცმუშაკს სამსახურიდან, მას აღადგენს სასამართლო, მაგრამ დავა მოუწევს… თბილისის გარდა, თითქმის ყველა რეგიონიდან მოდის ინფორმაცია, რომ სოცმუშაკებზე მიმდინარეობს ზეწოლა. განსაკუთრებით ფაქტები ფიქსირდება შიდა ქართლში, აჭარასა და გურიაში,“ – ამბობს ქეთევან ხუციშვილი.

სოცმუშაკების ხვალ, 25 მარტს, დილის 10 საათიდან გაიფიცებიან.

ტუბერკულოზთან ბრძოლის მსოფლიო დღის აღსანიშნავად აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრმა ბათუმის ცენტრალური პარკის კოლონადებთან  სკირინგის უფასო აქცია მოაწყო. აქციის ფარგლებში ნებისმიერ მსურველს ტუბერკულოზზე, ასევე, C ჰეპატიტის გამოკვლევის ჩატარება შეეძლო.

„20 ადამიანი გამოიკვლიეს. აქედან ერთს C ჰეპატიტი დაუდასტურდა, 4 ადამიანის მონაცემები კი შემდეგი კვლევებისთვის ფტიზიატრიულ განყოფილებაში გადაიგზავნა,“ – გვითთხრეს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრში. აქვე აღნიშნავენ, რომ აქცია გრძელდება და მსურველებს უფასო კვლევის ჩატარება პირველადი ჯანდაცვის სამედიცინო დაწესებულებებშიც შეუძლიათ.

აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის მონაცემებით, ბოლო წლებში ტუბერკულოზის გავრცელების კლების ტენდენცია გვაქვს, თუმცა ქვეყნის მაჩვენებელი მაინც მნიშვნელოვნად აღემატება ევროკავშირის ქვეყნების შესაბამის მონაცემებს.

2018 წელს საქართველოში ტუბერკულოზის 2681 შემთხვევა დარეგისტრირდა, მათ შორის, 2004 ახალი შემთხვევა იყო. ჯანდაცვის სამინისტროს, ასევე დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ინიციატივით, გლობალური ფონდის თანადაფინანსებით, აჭარა შეუერთდა ,,ნულოვანი ტუბერკულოზის ინიციატივას“, რაც ითვალისწინებს ტუბერკულოზის, აივ ინფექცია/შიდსის და C ჰეპატიტის ინტეგრირებულ სკრინინგს და ტუბერკულოზის გამოსავლების გაუმჯობესებას აჭარაში.

2018 წლის 24 მარტს გაფორმებული სამმხრივი მემორანდუმის მიხედვით, აჭარის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ჩართვის გზით, აიღო ურთიერთშეთანხმებული აქტივობების თანადაფინანსების ვალდებულება.

აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის მონაცემებით, 2018 წლის აგვისტოდან ამ დრომდე ამ პროექტის ფარგლებში სულ გამოკვლეულია 4448 პირი, პირველადი სკრინინგით დადებითი გამოვლინდა C ჰეპატიტზე – 86, აივ-ზე დასკრინული 4372 -დან 1 დადებითი, ხოლო 4705 პირიდან 534 შემთხვევაში განხორციელდა რეფერალი ფტიზიატრთან. ტუბერკულოზი დადასტურდა 1 შემთხვევაში.

25 მარტიდან სოცმუშაკები ქვეყნის მასშტაბით იფიცებიან. ისინი მხოლოდ გადაუდებელი აუცილებლობის დროს აპირებენ პროცესში ჩართვას. მანამდე კი, სამუშაო კაბინეტებში სოცმუშაკებმა განცხადება დატოვეს: „ძვირფასო მოქალაქეები, ვიფიცებით ჩვენი უფლებების დასაცავად, რათა შევძლოთ თქვენი უფლებების დაცვაც…“

კანონმდებლობით გაწერილია კონკრეტული შემთხვევები, სადაც სოცმუშაკის ჩართვა სავალდებულოა. „ბათუმელები“ დაინტერესდა, რა პრობლემებს შექმნის სოცმუშაკების გაფიცვა.

ბათუმში მომუშავე სოცმუშაკების, ასევე საინიციატივო ჯგუფის წევრის, ქეთევან ხუციშვილის განმარტებით, სოცმუშაკები მხოლოდ იმ შემთხვევაში იმუშავებენ, თუკი არასრულწლოვნის სიცოცხლეს საფრთხე შეექმნება და როცა „რეფერირების დოკუმენტით“ არის განსაზღვრული სოცმუშაკის ჩართვა, ანუ მოზარდზე ძალადობის დროს.

სოცმუშაკების განმარტებით, გაფიცვა რამდენიმე მიმართულებით შექმნის პრობლემას, მათ შორის:

• არასრულწლოვანს უნდა ჰყავდეს კანონიერი წარმომადგენელი. მისი მოწმედ დაკითხვის დროს, ან სხვა საგამოძიებო მოქმედებებში ჩართვის დროს. თუკი არასრულწლოვანს არ ჰყავს, ან ადგილზე არ იმყოფება მშობელი, ამ დროს სავალდებულოა სოცმუშაკის პროცესში ჩართვა. სოცმუშაკები ასევე მიუთითებენ ოჯახში ძალადობის შემთხვევებზე, როცა მშობელიც ერთ-ერთი მოწმეა, ან დაზარალებული. ამ დროს მშობელი ვერ იქნება არასრულწლოვნის კანონიერი წარმომადგენელი და სავალდებულოა ისევ სოცმუშაკის ყოფნა.
• არასრულწლოვნის მიმართ სექსუალური ხასიათის დანაშაულების დროს სავალდებულოა სოცმუშაკის ჩართვა საგამოძიებო პროცესში, ასევე სასამართლო განხილვის დროს
• არასრულწლოვნის მიმართ, რომელსაც დანაშაულის ჩადენა დაუდასტურდება სასამართლოს მიერ, განრიდების პროცედურა ვერ ამოქმედდება სოცმუშაკის დასკვნის და შემდგომში მისი დაკვირვების გარეშე. განრიდების პროცედურა ამოქმედდება, თუ არასრულწლოვანს მშობელი ჰყავს, როგორც კანონიერი წარმომადგენელი.
• სოცმუშაკის ჩართვა სავალდებულოა სრულწლოვანი პირების შემთხვევებშიც, როცა მათ მხარდამჭერი პირის, ანუ იგივე მეურვის დანიშვნა სჭირდებათ. სასამართლო მხარდამჭერ პირს, ან დროებით მხარდამჭერს ადამიანს სოცმუშაკის შესაბამისი დასკვნის გარეშე ვერ დაუნიშნავს. მხარდამჭერი პირის დანიშვნის შემდეგაც სოცმუშაკი 6 თვეში ერთხელ მონიტორინგს ახორციელებს, ხომ არ იყენებს ბოროტად თავის უფლებამოსილებას მხარდამჭერი პირი.
• სოცმუშაკის დასკვნა ასევე გადამწყვეტია ოჯახური დავების დროს, მაგალითად, განქორწინების დროს შვილი დედასთან უნდა დარჩეს, თუ მამასთან, ან ბავშვის ნახვის საათების განსაზღვრის დროს.

სოცმუშაკები გაიფიცნენ ბათუმშიც. ორშაბათს, 25 მარტს, დილის 10 საათზე ისინი ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან შეიკრიბებიან. სოცმუშაკები ჩანაწერთა წიგნში მხარდაჭერის დასტურად მოქალაქეების ხელმოწერას შეაგროვებენ.

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს შპს „სტადიონის“ სატენდერო კომისიამ ბათუმის საფეხბურთო სტადიონის მშენებლობის მეორე ეტაპის სამუშაოების შესყიდვაზე გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვებულად კომპანია „ანაგი“ გამოაცხადა.  „ანაგი“ შპს „სტადიონს“ მეორე ეტაპის სამუშაოების შესრულებას ყველაზე დაბალ ფასად, 20 მილიონ 780 ათას ლარად სთავაზობს. სატენდერო თანხა 21 922 803 ლარი იყო.

„ანაგთან“ ხელშეკრულება მეორე ეტაპის სამუშაოებზე ჯერ გაფორმებული არ არის. სატენდერო კომისიამ კომპანიას დამატებითი დოკუმენტების წარდგენა მოსთხოვა, რაც „ანაგმა“ გუშინ, 22 მარტს სრულად წარადგინა. ტენდერის პროცედურების მიხედვით კომისია შეისწავლის ამ დოკუმენტებს და კომპანიასთან ამის შემდეგ გააფორმებს ხელშეკრულებას. ტენდერი აუქციონის გარეშე ჩატარდა, ამიტომ უცნობია მონაწილეობდა თუ არა მასში სხვა პრეტენდენტი.

შპს „ანაგი“ სტადიონის მშენებლობის პირველ ეტაპზე გამოცხადებული ტენდერის გამარჯვებულია, რომელმაც სტადიონის რკინა-ბეტონის კონსტრუქციის მშენებლობა, ასევე, ლითონის სახურავის მოწყობა მთლიანად დაასრულა. ამჟამად მიმდინარეობს გადახურვა. სტადიონზე ყველაზე ბოლოს უნდა დამონტაჟდეს სკამები და მოეწყოს მინდვრის საფარი.

მშენებლობის მეორე ეტაპზე შესასრულებელია გარე ტერიტორიის კეთილმოწყობის, მათ შორის გამწვანების, პარკინგის, ელექტრომომარაგების სისტემისა და განათების, ასევე, IT ინფრასტრუქტურის მოწყობის სამუშაოები; უნდა მოეწყოს დაცვისა და უსაფრთხოების სისტემების ინფრასტრუქტურული (საინჟინრო კომუნიკაციების) ქსელები და სხვა.

ბათუმში, ყოფილი მანქანათმშენებელი ქარხნის ტერიტორიაზე 20 000 მაყურებელზე გათვლილი UEFA-ას IV კატეგორიის საფეხბურთო სტადიონის მშენებლობაზე [პირველი ეტაპი] კომპანია „ანაგთან“ ხელშეკრულება 99 448 408 ლარზეა გაფორმებული [დღგ-ს გარეშე].

მშენებლობის პირველი და მეორე ეტაპები, ანუ მთლიანად საფეხბურთო სტადიონის მშენებლობა, 2020 წლის 15 ოქტომბრამდე უნდა დასრულდეს.

ამ დროისთვის არ არის გადაწყვეტილი, თუ რა ფერის სკამები დამონტაჟდება სტადიონზე; ვისი სახელობის იქნება ბათუმის ახალი სტადიონი ან საერთოდ, იქნება თუ არა ვინმეს სახელობის.

აჭარის მთავრობას არც ის აქვს გადაწყვეტილი, თუ ვინ გაუწევს მენეჯმენტს ახალაშენებულ სტადიონს.

მთავარი ფოტო: ბათუმში მშენებარე საფეხბურთო სტადიონი / შპს „სტადიონის“ ფოტო

ბათუმში, ლერმონტოვის ქუჩაზე რამდენიმე წუთის წინ ბარაკის ტიპის სახლს ხანძარი გაუჩნდა.

სახანძრო სამსახურის ინფორმაციით ხანძარი უკვე ლიკვიდირებულია. „შემთხვევის შედეგად არავინ დაშავებულა. ხანძრის გამომწვევი მიზეზი უცნობია.  ხის სახლი იყო. გვერდით მდგომ შენობებზე ცეცხლი არ გავრცელებულა“ – გვითხრეს სახანძრო სამსახურში.

სოცმუშაკებმა გაფიცვა ბათუმშიც დაიწყეს. სამუშაო ოთახის კედლებსა და შესასვლელ კარშიც სოცმუშაკებმა ერთი და იგივე განცხადება დატოვეს: „ძვირფასო მოქალაქეები, ვიფიცებით ჩვენი უფლებების დასაცავად, რათა შევძლოთ თქვენი უფლებების დაცვაც“.

სოციალურმა მუშაკებმა სისტემური ცვლილებებისთვის პეტიციით მიმართეს ჯანდაცვის სამინისტროს, თუმცა ამ დრომდე მოთხოვნები არ შესრულებულა.

რას ითხოვენ სოციალური მუშაკები – ვრცლად შეგიძლიათ იხილოთ აქ.

ქვეყნის მასშტაბით გაფიცვას სოცმუშაკები ორშაბათიდან [25 მარტი] იწყებენ. ბათუმელი სოცმუშაკები ორშაბათს 10 საათზე ბათუმის რუსთაველის უნივერსიტეტის შესასვლელთან იკრიბებიან აქციის ჩასატარებლად. იქვე გახსნილი იქნება ჩანაწერთა წიგნი, სადაც მოქალაქეები დააფიქსირებენ სოცმუშაკების მიმართ მხარდაჭერას. სოცმუშაკებს იმედი აქვთ, რომ მათ აქციას ბათუმშიც ეყოლება მხარდამჭერები.

გასული საუკუნის წარმატებულ ქალებზე დღეს, 22 მარტს, ბათუმში, დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში, ხელოვნებათმცოდნე სალომე ჭანტურიძემ და ისტორიკოსმა ირაკლი ირემაძემ ისაუბრეს. მათ  მსმენელებს გააცნეს საუკუნის წინ, საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში მოღვაწე ქალები, ზოგადად მიმოიხილეს მათი საქმიანობა და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პოლიტიკა ქალთა საკითხებისადმი.

გთავაზობთ სალომე ჭანტურიძის პრეზენტაციას მცირე შემოკლებით:

„მინდა გესაუბროთ ქალებზე, რომლებიც კულტურულ ცხოვრებაში იყვნენ ძალიან აქტიურები. წარმოვაჩენთ მათ სახელებს, რომლებიც სამწუხაროდ ერთი საუკუნის შემდგომ დაიკარგა. ამ ქალების წარმოჩენისთვის ჩვენ ასევე მოვამზადეთ პოსტერი, სადაც არის ათი ქალი გამოსახული და იქვე არის ამ ათი ქალის შესახებ მოკლე ისტორიები.

1920 წლამდე ბათუმში რთული პოლიტიკური ვითარება იყო, კულტურულ ცხოვრებაში ნაკლებად იყო სიახლეები. თუმცა ბევრად უფრო ადრე, 1900- იან წლებში ძალიან აქტიური თეატრალი ქალები გვყავდა ამ სივრციდან. სანამ უშუალოდ ბათუმზე ვილაპარაკებთ, მინდა გავიხსენო ცოტა უფრო ადრეული პერიოდი, თუ როგორ მივედით საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკამდე, რა ფაქტორები განაპირობებდა იმას, რომ საქართველო ჩამოყალიბდა, როგორც დემოკრატული სახელმწიფო.

ძალიან ბევრი ინფორმაცია დევს  სოციალურ სივრცეში კატო  მიქელაძეზე, რომელიც პირველ ფემინისტ ქალად ჩამოყალიბდა. როდესაც ქალებზე , ქალთა უფლებებზე ვსაუბრობთ, არ შეიძლება მის ბიოგრაფიას ავუაროთ გვერდი.  მას უკავშირდება გაზეთი „ხმა ქართველი ქალისა,“ რომელიც 1917 წლის ხუთი აპრილიდან გამოდიოდა კატო მიქელაძის რედაქტორობით. ქუთაისში დაიწყო ამ გამოცემის გამოშვება.

ეს იყო ყოველკვირეული პოლიტიკური და სალიტერატურო გაზეთი.  იმ პერიოდში მოღვაწე ძალიან ბევრი ქალი ბეჭდავდა პოლიტიკურ მოწოდებებს, წერილებს, ლექსებს და მათი ძირითადი საქმიანობა მიმართული იყო იქეთკენ, რომ ადამიანები,  განსაკუთრებით ქალები, გამოეფხიზლებინათ, რომ ისინი ყოფილიყვნენ არა მხოლოდ დედები, არამედ ფართო საზოგადოებრივ ასპარეზზე გამოსულიყვნენ.

ეს არის პერიოდი, როდესაც ევროპის ბევრ ქვეყანაში არ არსებობს ქალებისთვის ხმის მიცემის შესაძლებლობა კი არა, არჩევნებში მონაწილეობის უფლებაც კი. კატო მიქელაძემ ეს იდეები სწორედ ამ გაზეთის მეშვეობით გაავრცელა, უამრავი ქალი იყო  მისი მოწოდებებით აჟიტირებული. გაზეთის ძირითადი მოთხოვნა იყო ის, რომ ქალები პოლიტიკურად მამაკაცის უფლებებთან გათანაბრებულიყვნენ, მათ ჰქონოდათ ხმის მიცემის უფლება, ასევე საკანონმდებლო საქმიანობასა და თვითმმართველობაში  გათანაბრებულიყო მათი სახელფასო სარგებელი, რა თქმა უნდა, თანასწორი შრომითი დროის განმავლობაში.

ამ გაზეთის ირგვლივ მეგობართა კლუბები იქმნებოდა,  იდეურ მეგობრებს იპოვიდით გორში, ყვირილაში ანუ დღევანდელ ზესტაფონში, ქუთაისში, თბილისში და ეს წერილები სხვადასხვა რაიონიდან იგზავნებოდა.

კატო მიქელაძე დაიბადა კულაში, დაამთავრა წმინდა ნინოს სასწავლებელი ქუთაისში, შემდეგ ჟენევაში გაემგზავრა, სადაც მან დაამთავრა სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი. ამის შემდეგ ის დაბრუნდა საქართველოში, დაიწყო პოლიტიკური საქმიანობა და სწორედ ამ დროიდან გამოსცემს  გაზეთს „ხმა ქართველი ქალისა“, რომლის 50 ნომერი გამოვიდა.

ჩვენ ვსაუბრობთ დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობაზე, თავისუფლებაზე, ქალთა უფლებების დაცულობაზე, თუმცა კატო მიქელაძეს ჰქონდა პრობლემები რესპუბლიკის მთავრობასთანაც, გაზეთის რამდენიმე ნომერი არ გამოსცეს, რაც შეიძლება განპირობებული ყოფილიყო იმით, რომ რაღაც პოლიტიკური დაპირისპირება არსებობდა კატო მიქელაძესა და იმ დროს ძალიან გავლენიან აკაკი ჩხენკელს შორის, რომელიც სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ხელმძღვანელი  გახლდათ.

კატო მიქელაძის გაზეთმა დაასწრო მეოცე საუკუნის ყველაზე მნიშვნელოვან მოვლენას, თბილისის უნივერსიტეტის დაარსებას. ჩემი აზრით და არა მხოლოდ ჩემი აზრით, დამოუკიდებლობის გამოცხადებას ხელი შეუწყო იმანაც, რომ საქართველოში შეიქმნა ახალი საგანმანათლებლო სივრცე, თბილისის უნივერსიტეტი, რომელიც შემდგომ გახდა სახელმწიფო უნივერსიტეტი. უნივერსიტეტი და საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადება იყო ორი განსაკუთრებული მოვლენა მეოცე საუკუნის საქართველოს ისტორიაში.

შესაძლოა, რომ არა უნივერსიტეტი, რომ არა საგანმანათლებლო სივრცის არსებობა, დამოუკიდებელი საქართველოც ვერ მიგვეღო  და მოხდა ისე, რომ 1918 წელს ახდა ჩვენი ქვეყნის უამრავი მოქალაქის ნატვრა და ამიერკავკასიაში შეიქმნა პირველი საგანმანათლებლო დაწესებულება, სადაც სწავლა იყო ქართულ ენაზე, ეს არის სწორედ 1918 წლის ფოტო, სადაც უნივერსიტეტის პირველი კორპუსია გადაღებული.

შეიძლება გაგიკვირდეთ, მაგრამ ბევრისთვის არ არის ცნობილი უნივერსიტეტის პირველი სტუდენტი იყო ქალი და ეს ქალი იყო მედეა ღამბაშიძე. წლების შემდეგ როდესაც ის იხსენებს უნივერსიტეტში სწავლას, აღნიშნავს, როგორ შეიტანა საბუთები უნივერსიტეტში პირველად, როგორ გადაიხადა ასი მანეთი სწავლის საფასური, როგორ ჩაეწერა აკაკი შანიძისა და ივანე ჯავახიშვილის ლექციებზე , თუმცა სამწუხაროდ მან ვერ მოახერხა უნივერსიტეტის დასრულება, რადგან ის ენის შესასწავლად გაემგზავრა ინგლისში. ძალიან მალე საქართველოში მოხდა ოკუპაცია და ის აღარ დაბრუნებულა. ემიგრაციაში წასვლა მოუხდა მის ოჯახსაც. მისი მამაც და დედაც უნივერსიტეტის ლექტორები იყვნენ, დედა კი იყო უნივერსიტეტის პირველი ლექტორი ქალი, რომელიც ასწავლიდა ინგლისურ ენას ახალგახსნილ უნივერსიტეტში და ერთ-ერთ ფოტოზე სწორედ დედასთან ერთად, ვანდა-ჰოპე ღამბაშიძესთან ერთად არის წარმოდგენილი.

უნივერსიტეტთან არის ასევე დაკავშირებული კიდევ ერთი ქალის სახელი. ეს არის ელისაბედ ორბელიანი, მთარგმნელი, პოეტი , ჟურნალისტი, თბილისის უნივერსიტეტის ფრანგული ენის პედაგოგი და მისი საქმიანობა 1918 წელს განსაკუთრებით საინტერესო იყო იმ კუთხითაც, რომ ეს ადამიანი წერდა წერილებს ფრანგულ და რუსულ ენაზე, ხელმძღვანელობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გამოცემას, ფრანგულად და ინგლისურად და სწორედ მისი წერილების მეშვეობით იგებდნენ უცხოეთში, რა ხდებოდა საქართველოში 1918-1921 წლებში, თუმცა სამწუხაროდ მისი ეს საქმიანობა დღემდე ბევრისთვის უცნობია.

ამ დროს საქართველოში ძალიან ბევრი რამ მოხდა, პირველად პირველი მხატვრული ფილმი „ქრისტინე“ სწორედ საქართველოს რესპუბლიკაში გამოვიდა ასპარეზზე, ასევე, პირველი ქართული ოპერები ამ პერიოდიდან იღებენ სათავეს, პირველად ამ პერიოდში ქალები პოლიტიკურ ასპარეზზე გამოდიან მასშტაბურად.

ქრისტინე, დაჩაგრული გაუბედურებული ქალის ისტორია ძალიან მნიშვნელოვანი იყო იმ დროის საზოგადოებისთვის.  გერმანე გოგიტიძის სახელი, გარდა იმისა, რომ უკავშირდება პირველი მხატვრული ფილმის გადაღებას,  არსებობს ასევე მოგონებები ფილმის გადაღების პროცესის და ზოგადად გერმანე გოგიტიძის ცხოვრების შესახებ. მან გადაიღო იმ პერიოდის უმნიშვნელოვანესი მოვლენები და ის ქართული კინოცხოვრების პიონერად შეიძლება მოვიხსენიოთ.

ვისაუბრებთ ასევე ევა ბრუნელზე, რომელიც იყო წარმოშობით იტალიელი იყო, თუმცა მანგლისში დაბადებული. დღესაც კი ძალიან იშვიათია ქალი დირიჟორი, ქალი ლოტბარი, თუმცა ერთი საუკუნის წინ ევა ბრუნელი გამოდიოდა თბილისის სცენაზე, მისი სასცენო ნაბიჯების შესახებ ბევრად უფრო ცნობილია ევროპაში.

ასევე მინდა გესაუბროთ მარია პერინზე, რომელსაც უკავშირდება პირველი საბალეტო სკოლის დაარსება თბილისში. ის საქართველოში ჩამოვიდა და ცხოვრობდა მეუღლესთან, ჰენრიხ რინევსკისთან ერთად. მარია პერინის მოსწავლეები იყვნენ სუხიშვილები, სოლიკო ვირსალაძე და ძალიან ბევრი ცნობილი ადამიანი. მარია პერინი არის „ვერის უბნის მელოდიებში“ კახი კავსაძის გმირის მეუღლის პროტოტიპი.

ელენე ახვლედიანიც, როგორც მხატვარი ამ პერიოდიდან იწყებს მოღვაწეობას. ის ბეჭდავდა თავსი ნამუშევრებს „ეშმაკის მათრახში“, რომელიც იყო ამ პერიოდის  ყველაზე მწვავე გამოცემა. მათი კარიკატურების მსხვერპლნი იყვნენ იმ დროის ძალიან ცნობილი პოლიტიკოსები.

ახლა კი მინდა გითხრათ რა ხდებოდა ბათუმში თეატრალური თვალსაზრისით. შეიძლება თქვენთვის ცნობილია ქეთევან ჟურული, მის სახელთან არის დაკავშირებული 1879 წელს პირველი თეატრალური წარმოდგენის გამართვა ბათუმში.

ასევე მინდა გითხრათ ანა-ოლღა სოლოღაშვილზე, რომელიც იმ ხუთ დეპუტატს შორის იყო, რომელიც შედიოდა პარლამენტში, მისი საქმიანობა დაიწყო ბათუმიდან. მან ბათუმში დაარსა ბიბლიოთეკა -სამკითხველო.

ბათუმის თეატრალურ ცხოვრებას უკავშირდება ასევე ელისაბედ ჩერქეზიშვილის სახელიც. ის იყო ცნობილი მსახიობი და ლეკურის მოცეკვავე,  ხანუმას როლის შემსრულებელი. ის იყო ძალადობის მსხვერპლი და ამაზე შემონახულია მისი არაერთი მოგონება და წერილი. ის არის ერთ-ერთი პირველი ქალი, რომელიც საქართველოში სცენაზე გამოვიდა.

ბათუმში, მაიკოვსკის ქუჩაზე, ავტოსადგურის ტერიტორიაზე მდებარე თუნუქის პავილიონებში წერეთლისა და სხვა ქუჩებიდან გადაყვანილი გარემოვაჭრეები უკვე მეოთხე დღეა მუშაობენ. დილის 10 საათზე აქ სიხალვათეა, პავილიონში მხოლოდ გარემოვაჭრეები არიან და ყოველ შემომსვლელს იმედის თვალით უყურებენ, ასეთები კი თითქმის არ არიან.

„იშვიათად თუ შემოვა ვინმე, დიდი იმედებით შემოვედით და იმედია, გამართლდება ჩვენი იმედები. პირობები კი ნორმალურია,“ – გვითხრა ლია აბაშიძემ, იგი შვიდი წელია  წერეთლის ქუჩაზე ვაჭრობდა.

პავილიონში არის განათება, იატაკი მოცემენტებულია, თუმცა გარეთ არ არის რაიმე მინიშნება ან ტრაფარეტი, რაც მიუთითებდა, რომ აქ სხვადასხვა საქონლის შეძენაა შესაძლებელი.

„მყიდველზე მეტი გამყიდველები ვართ, მყიდველი არ არის, ავტოსადგურიდან ხალხი არ შემოდის,“ – წუხს ეთერ ვარშანიძე. იგი 15 წელია წვრილმანებით ვაჭრობს, ახალი საქონელი ჯერ არ შეუძენია, რადგან ძველიც არ აქვს გაყიდული.

მოვაჭრეების პავილიონში ზიბა ბაკიროვას ჯერ ადგილი არ აქვს. იგი ამბობს, რომ ოთხი წელი ვაჭრობდა წერეთლის ქუჩაზე, სკოლასთან, ქმარი ახლახან გარდაეცვალა, ახლა კი სავაჭრო ადგილი არ აქვს. ზიბას მკერდზე გარდაცვლილი ქმრის ფოტო უკეთია, ხელში მცირეწლოვანი ბავშვი ჰყავს.

„ჯერ მომცეს კართან ადგილი, მაგრამ გუშინ რომ მოვედი საქონლის დასადებად, მითხრეს, რომ ამ ადგილზე უკვე სხვა დასვეს და ადგილის გარეშე დავრჩი. ორი პატარა ბავშვი მყავს, ქმარი მომიკვდა, 40 დღე ჯერ არ გასულა, სად წავიდე, როგორ მოვიქცე, რა ვაჭამო ჩემს ბავშვებს?! ერთ-ორ დღეს დამეხმარებიან სხვები, მაგრამ მერე რა მოხდება?!“ – წუხს ზიბა.

ახალ ადგილზე გადმოსვლით ზოგიერთი მოვაჭრე უკმაყოფილოა, ზოგიერთ პირობები მოსწონს, მაგრამ ამბობენ, რომ სჯობდა ჯერ პავილიონები აშენებულიყო და შემდეგ გადმოსულიყვნენ სავაჭროდ, რადგან მოვაჭრეებმა მერიასთან მოლაპარაკებებისას ორი თვე დაკარგეს, ვერც ქუჩაში ივაჭრეს, ვერც პავილიონში, ამასობაში კი ზამთრის სეზონისთვის შეძენილი საქონელი უკვე აღარ იყიდება.

„სიფთა არ გვაქვს, ჯერ არაფერი გაგვიყიდია, ორი ლარის თუ გაყიდა ვიღაცამ. თქვენ როგორ იპოვეთ ეს ადგილი, როგორ მოაგენით?! მარშუტკებიც გვეფარებიან, ტრაფარეტები გვინდა გააკეთონ, რომ ჩვენ აქ ვართ. არ ვიცი რამდენ ხანს გავჩერდებით ასე, მუშაობის გარეშე. ტირილის სულზე ვართ მისული,“ – გვეუბნება ციცო.

ვაჭრები ამბობენ, რომ მათ დახმარება სჭირდებათ, ტრაფარეტები, რომ ბაზრობა გამოჩნდეს და მყიდველმა მათი დანახვა შესძლოს. „ბათუმის მერმა გვითხრა, ხუთი ათასი ადამიანი დადის ყოველდღე ავტოსადგურშიო, სად არიან ეს ადამიანები?! არ ჩანან,“ – ამბობენ ისინი.

„მე ვფიქრობ, კარგი რაღაც გაკეთდა. ხალხი არ შემოდის ჯერ, მაგრამ ერთ-ორ დღეში არაფერი გამოვა, ადამიანი ხომ იწყებს საბავშვო ბაღიდან, მერე სკოლა, მერე უმაღლესი… ბაზარი ახლა გაკეთდა და უცებ იყოს 5 000 კაცი, ასე არ ხდება, ხალხი უნდა შეეჩვიოს. მართალია, ჩვენ ყოველდღიური ვაჭრობის ფულით ვარსებობთ, მაგრამ გავა 10 დღე და შემოვა ხალხი, ერთი ხელის მოსმით ეს არ იქნება,“ – იმედიანადაა განწყობილი ქსენია ქელეში.

ციცინო დუმბაძეც ფიქრობს, რომ ახალ ბაზრობას დრო სჭირდება:

„ჯერჯერობით მუშაობა არაა, მაგრამ იმედი გვაქვს, ხალხი შეგვეჩვევა. მთავარია, კლიენტი მოვიდეს. დახლში ფულს არ ვიხდით, ორი თვე არ გადაგახდევინებთო, დაგვპირდნენ. ახლა მთავარია ვივაჭროთ, რომ ოჯახის რჩენა შევძლოთ. ისეთი სეზონია თან, ხალხს ფული არ აქვს, იმედი გვაქვს გაზაფხულის, უფრო შეგვეჩვევიან, ჩვენი კლიენტები გვყავდა, რომლებიც გვიცნობდნენ, მაგრამ ორი თვეა არ გვივაჭრია, არ იციან სად ვართ… ალბათ მოგვაგნებენ,“ –  ამბობს ციცინო.

მზია ჯაშს მეოთხე დღეა მყიდველი არ ჰყოლია. იგი 15 წელია ვაჭრობს და ასეთი დღეები არ ახსენდება. ჯერ უნდა გაეკეთებინათ პავილიონი და ისე უნდა გადმოვეყვანეთო – ისიც ასე ფიქრობს.

მყიდველი არც ეთერ თავართქილაძეს ჰყოლია. სამი დღეა საღამოს ექვს საათამდე დახლთან ზის, მაგრამ კლიენტები არ ჩანან. „ერთი ლარის არ გამიყიდა არაფერი, შემოსასვლელი არ ჩანს, აქ რომ ბაზრობაა, არავინ იცის, ჩვენ გვინდა ყოველდღიური საარსებო, პური ხომ უნდა წავიღო სახლში ჩემი მუშაობით?!“ – ამბობს ეთერი.

ბათუმის ქუჩებზე გარევაჭრობის აღკვეთას ბათუმის მერია წლებია უშედეგოდ ცდილობდა. ეს პირველი შემთხვევაა, როცა მერიამ კონკრეტულ შედეგს მიაღწია, თუმცა გარემოვაჭრეები აცხადებდნენ, რომ მერია ქალაქის იერსახეზე ზრუნავს, თუმცა ადამიანები ავიწყდება.

ამავე თემაზე: 

„მერე რა, რომ ყოფილი პატიმარი ვარ? ხელოსანს თუ დაიქირავებს საქართველოში ადამიანი და გაიგებს, რომ ნასამართლევია, მაშინვე ეჭვი უჩნდება, მაგრამ თუ თავისი საქმის  პროფესიონალი აღმოჩნდება ნასამართლევი, უარყოფითი დამოკიდებულებაც ქრება. ამიტომაცაა საჭირო ყოფილი პატიმრების გასაძლიერებლად და გადასამზადებლად ბევრი პროექტის არსებობა“, – ამბობს ყოფილი პატიმარი ამირან დევდარაიძე.

18 წლის აღმოჩნდა საპატიმროში, ქურდობის – 177-ე მუხლის მესამე ნაწილით გაასამართლეს. სამი წელი უნდა მოეხადა, მაგრამ ამნისტიით წელიწადსა და შვიდ თვეში გათავისუფლდა.

ციხიდან გათავისუფლების შემდეგ ელექტროშედუღების კურსები გაიარა, სერტიფიკატიც მიიღო. ამზადებს ჭიშკრებს, ღობეებსა და ლითონის სხვადასხვა ნივთს. საამქროს მოსაწყობად დანადგარები რომ ჰყოფნიდეს, 2, 3 ადამიანსაც დაასაქმებდა, რადგან შემდუღებლებზე ზუგდიდში მოთხოვნაა.

როცა ციხიდან გათავისუფლდა მაშინვე ყულევის ტერმინალის მშენებლობაზე დაიწყო მუშაობა. „13 წლიდან ყულევში ვმუშაობდი და ციხიდან გათავისუფლების შემდეგაც დამაბრუნეს სამსახურში – ასე გამიმართლა და არ დავრჩი უმუშევარი.

საერთოდ, ხშირად მესმოდა: ნაციხარს როგორ უნდა ენდო, სახლში როგორ უნდა შეუშვა და ა.შ. მე ამისთვის ყურადღება არასდროს მიმიქცევია“, – ამბობს ამირან დევდარაიძე.

„დემოკრატიის ინსტიტუტის“ ყოფილი პატიმრების გაძლიერების პროექტის ფარგლებში მას გენერატორი შეუძინეს. „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ ამ პროგრამას ოთხ რეგიონში ახორციელებს პარტნიორ ორგანიზაციებთან ერთად. ამირანს შემდუღებლობასთან ერთად ელექტრიკოსობის შესწავლა და სერტიფიკატის მიღება სურს.

დედის პენსია, სოციალურად დაუცველის დახმარება და ამირანის ნამუშევარი ოთხსულიან ოჯახს თვიდან თვემდე ძლივს ჰყოფნის. ამბობს, რომ ვალების გარეშე ფონს მაინც ვერ გადიან.

მიწის ნაკვეთი აქვს, მაგრამ ვერ იყენებს. „შემოუღობავია. რამე რომ დავთესო, საქონელი გამინადგურებს. დიდი ხნის გამოუყენებელი მიწის დახვნას და შემოღობვას 5000 ლარი სჭირდება, დიდი ნაკვეთი მაქვს“, – ამბობს ამირან დევდარაიძე. მისი აზრით, ხელშეწყობა არამხოლოდ ყოფილ პატიმრებს, არამედ ყველა ხელოსანს სჭირდება, ვინც საქმე იცის და არ აქვს ან აკლია ხელსაწყოები. „უამრავი ხელოსანი ვიცი, ვისაც დანადგარების ყიდვა უჭირს და ხელით აკეთებს სამ დღეს იმას, რისი გაკეთებაც ერთ დღეში შეიძლება“, – ამბობს ყოფილი პატიმარი.

მასალა მომზადებულია პროექტის – „ყოფილი პატიმრების, პატიმართა ოჯახებისა და პრობაციონერების მხარდაჭერის პროგრამა“  ფარგლებში.
პროექტს ახორციელებს ა(ა)იპ „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ და დაფინანსებულია ევროკავშირის მიერ.
მასალაში გამოთქმული მოსაზრებები ავტორისეულია და შესაძლოა არ გამოხატავდეს დონორი ორგანიზაციის თვალსაზრისს.

ბათუმისთვის ხმის მიცემის პროცესი https://www.worldtravelawards.com/vote-ზე უკვე დაიწყო. კონკურსს ორგანიზაცია World Travel Awards-ი ატარებს. თუკი ბათუმი ყველაზე მეტ ხმას დააგროვებს, მას წლის განმავლობაში ევროპის წამყვანი, მზარდი ტურისტული მიმართულების ქალაქის ტიტული მიენიჭება. საერთაშორისო კონკურსში ბათუმის კონკურენტები არიან: სოფია [ბულგარეთი], მატერა [იტალია], ბაქო [აზერბაიჯანი], ლუბლიანა [სლოვენია] და კუტნა ჰორა [ჩეხეთი].

რა შეიცვლება ბათუმელების მცხოვრებლებისთვის, თუკი ბათუმი ევროპის წამყვანი, მზარდი ტურისტული მიმართულების ქალაქის სტატუსს მიიღებს და როგორ გავიდა ბათუმი ამ ნომინაციაზე? – „ბათუმელები“ აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის ხელმძღვანელს, სულხან ღლონტს ესაუბრა.

ბატონო სულხან, World Travel Awards-ი რის გამო შეარჩიეს ბათუმი ერთ-ერთ ნომინანტად? 

ეს არის ტურიზმის სფეროში ერთ-ერთი ყველაზე ავტორიტეტული ორგანიზაცია და 1993 წლიდან ატარებს დაჯილდოების ცერემონიალს. ეს არის დიდ ბრიტანეთში დაფუძნებული ორგანიზაცია, რომელიც აერთიანებს ასევე ტურიზმის მიმართულებით ცნობილ სახეებს, მრჩევლებს. ისინი არიან ჟიურის წევრებიც. საბოლოო გამარჯვებულს ჟიური გამოავლენს, თუმცა წარმატების მისაღწევად ერთ-ერთი მთავარი კომპონენტი არის ხმის მიცემა ინტერნეტში სპეციალურ პლატფორმაზე.

World Travel Awards-ი ყოველწლიურად ატარებს კონკურსებს და იგი ძალიან პოპულარულია, მას „ტურიზმის ოსკარსაც“ უწოდებენ, რადგან ეს ორგანიზაცია აქტიურად თანამშრომლობს ყველაზე დიდ მედიაპლატფორმებთან. კონკურსში გამარჯვება ავტომატურად ნიშნავს დიდ რეკლამას და ბათუმის ცნობადობის გასაზრდელად წინ გადადგმულ სერიოზულ ნაბიჯს. იყო კითხვები, რომ ჩვენ თითქოს სარეკლამო კამპანიის ფარგლებში ფული გადავიხადეთ, მაგრამ ეს არაა სიმართლე. რეალურად ამ ორგანიზაციამ თავისი დაკვირვების შედეგად შეგვარჩია. ჩვენ ერთმანეთს შევხვდით ბერლინის საერთაშორისო გამოფენაზე, სადაც გვითხრეს, რომ ნომინირებული ვიყავით და გადმოგვცეს ამის დასტურად ოფიციალური დიპლომი. ეს ნომინირებაც ძალიან პრესტიჟულია, მაგრამ ჩვენი ძალიან დიდი სურვილია, საქმე ბოლომდე მივიდეს.

რა გითხრეს ბერლინის გამოფენაზე, რის გამო გააკეთეს ბათუმზე არჩევანი?

ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი, რის გამოც მივიღეთ ეს ნომინაცია, იყო ბათუმზე საერთაშორისო მედიაკამპანიები… ბათუმი გახდა ევროპისთვის ახალი, მიმზიდველი, სწრაფად მზარდი მიმართულება. თუკი ბათუმს მიანიჭებენ ამ ტიტულს, მომდევნო ერთი წლის განმავლობაში ბათუმს ექნება ეს ტიტული. ხმის მიცემა 28 აპრილამდეა შესაძლებელი, დაჯილდოების ცერემონიალი კი, 8 ივნისს, პორტუგალიაში, მადეირაზე გაიმართება.

როგორც იმუშავა ამ ტიტულმა იმ ქალაქებისთვის, რომლებმაც წინა წლებში მოიპოვეს წარმატება, თუ არსებობს კვლევები? 

კი, პორტუგალიის მაგალითზე მინდა გითხრათ – ამ ტიტულმა იმუშავა და არსებობს სახელმწიფო მდივნის განმარტებაც, რომ 20-პროცენტიანი ტურისტების ზრდა დაფიქსირდა იმ წელს… ეს გამარჯვება ნიშნავს უდიდეს საინფორმაციო მხარდაჭერას მსოფლიო მასშტაბით. World Travel Awards – ში რეალურად ათასობით მოთხოვნა შედის ნომინაციაზე. არსებობს შემთხვევები, როცა თავად ქალაქები ითხოვენ ნომინირებას. ბათუმის შემთხვევაში კი, ორგანიზაციამ შეგვარჩია.

როგორც ჩემთვის ცნობილია, ბათუმის „შერატონიც“ იქნება ნომინირებული სასტუმროების კატეგორიაში… ჩვენთვის მნიშვნელოვანია, რაც შეიძლება ხშირად გაჟღერდეს ბათუმის სახელი.

როგორ უნდა მისცენ ადამიანებმა ხმა ბათუმს? 

ტურიზმის დეპარტამენტმა მოამზადა ვიდეოინსტრუქცია, სადაც მარტივად არის ახსნილი, როგორ უნდა მივცეთ ხმა ბათუმს. მინდა, აქვე აღვნიშნო, რომ ხმის მიცემა რეგისტრაციის გავლის გარეშე შეუძლებელია, რადგან არსებობს დაცვის მექანიზმები, რომ არ შეიქმნას ყალბი ანგარიშები. მჯერა, საზოგადოების აქტიურობის და მხარდაჭერის.

ვიდეინსტრუქცია

„ობო მოტორსს“, რომელმაც აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიერ „პაბედას“ გაყიდვაზე გამოცხადებულ აუქციონში გაიმარჯვა, ავტომანქანა აღარ მიაქვს. „უარი ვთქვით, აღარ ვყიდულობთ“ – გვითხრა კომპანიის დირექტორმა ზურაბ ობოლაშვილმა. მიზეზი, რატომ თქვა უარი აუქციონში გამარჯვებულმა კომპანიამ ავტომანქანის შესყიდვაზე, დირექტორმა არ დაასახელა.

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ ნახევრად დაჟანგული, 1953 წელს გამოშვებული „პაბედას“ გასხვისებაზე აუქციონი 2018 წლის დეკემბერში გამოაცხადა. ავტომანქანის საწყისი ფასი 600 ლარი იყო, ბიჯის ოდენობა კი – 120 ლარი. ელექტრონულ აუქციონზე ვაჭრობის შედეგად ავტომანქანის საწყისი ფასი 11 655 ლარით გაიზარდა. გამარჯვებულად „ობო მოტორსი“ გამოცხადდა, რომელსაც „პაბედაში“ 12 255 ლარი უნდა გადაეხადა.

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს პრესსამსახურის ინფორმაციით, ვინაიდან აუქციონში გამარჯვებულმა კანონით განსაზღვრულ ვადაში არ გადაიხადა აუქციონზე მის მიერ დაფიქსირებული თანხა, არ გაიტანა მანქანა და ამასთან, გასულია გასაჩივრების ვადაც, ამიტომ კომპანიის მიერ ბე-ს სახით გადახდილი თანხა [200 ლარამდე] დარჩება აჭარის ბიუჯეტში, ავტომანქანის გაყიდვაზე კი ხელახლა გამოცხადდება აუქციონი.

სამინისტროს ინფორმაციით, ავტომანქანა „GAZ M20 POBEDA“ არამუშა მდგომარეობაშია და ჟანგი აქვს მოდებული. გარდა ამისა, დაზიანებული აქვს სავალი ნაწილი და ძრავი.

ამ თემაზე: