Batumelebi

ხულოში, სოფელ მეკეიძეებთან ტყეში ხანძარია. ღორჯომის თემში ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგებლის წარმომადგენლის, თემურ ირემაძის ინფორმაციით, ცეცხლი მთა შავნაბადაზე ნაძვის ხეებს მოედო. მისივე ინფორმაციით, სახანძრო-სამაშველო ბრიგადები უკვე გამოიძახეს და ხანძრის ჩასაქრობად სოფლიდან მოსახლეობა მთაზე მიემართება.

„ხანძრის შესახებ ინფორმაცია იმ ადამიანებმა გვაცნობეს, რომლებიც მთაში იმყოფებოდენ. მათ ხანძრის სამი კერა შენიშნეს. გამოვიძახეთ სახანძრო-სამაშველო სამსახური და როგორც გვაცნობეს, გზაშია. ხანძარი სოფელ მეკეიძეებიდან 25 კილომეტრით დაშორებულ ტყეში გაჩნდა. ჩემი ინფორმაციით ხანძრის კერამდე 4-5 კილომეტრში საავტომობილო გზა არ არის“- ამბობს თემურ ირემაძე.

ხანძრის ჩასაქრობად მეხანძრეები ბათუმიდანაც წავიდნენ.

ფოტოზე: ხანძარი სოფელ დაბასთან. ფოტო ნეტგაზეთის არქივიდან.  

ამავე თემაზე: 

ხანძრების პირისპირ სტრატეგიის გარეშე – ინტერვიუ ილია ოსეფაშვილთან

20 აგვისტოდან დღემდე – 11 ხანძარი და დამწვარი 133 ჰექტარი [რუკა]

საარჩევნო სიის დახვეწის მოწნით 2017 წლის 31 დეკებრამდე ყველა მსურველს პირადობის მოწმობას უფასოდ მოუმზადებენ. იუსტიციის მინისტრის გადაწყვეტილებით იმისათვის, რომ საქართველოს ნებისმიერ მოქალაქეს არ შეეზღუდოს არჩევნებში ხმის მიცემის უფლება, დოკუმენტის გაცემისას მოქალაქეები თავისუფლდებიან როგორც საბუთის, ისე ფოტოსურათის გადაღებისათვის დაწესებული საფასურის გადახდისაგან.

პირადობის მოწმობის აღება უფასოდ შეუძლიათ მოქალაქეებს: რომელთაც არ გააჩნიათ არცერთი მოქმედი პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი [მოწმობა, პასპორტი];
რომელთა რეგისტრაციის მისამართი ფიზიკურად აღარ არსებობს [არასრული/არარსებული ან ლიკვიდირებული მისამართი];
მონაცემთა ბაზაში უსურათო/უხარისხო ჩანაწერის მქონე მოქალაქეებს;

რეგისტრაციიდან მოხსნილ საქართველოს მოქალაქეებს;

მისამართის გარეშე რეგისტრირებულ პირებს, თუ ისინი რეგისტრაციას გაივლიან იდენტიფიცირებად მისამართზე.

აქცია შეეხება სრულწლოვან მოქალაქეებს და იმ პირებს, რომელთაც აქციის დასრულებამდე უსრულდებათ 18 წელი.

პირადობის მოწმობის ასაღებად მოქალაქეებმა უნდა მიმართონ იუსტიციის სახლის ფილიალებს, სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ტერიტორიულ სამსახურებს ან საზოგადოებრივ ცენტრებს.
აქციის თაობაზე დეტალური ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოსა და იუსტიციის სახლის ვებგვერდებზე (sda.gov.ge; psh.gov.ge); სკაიპის მისამართსა (sda.gov.ge) და ტელეფონის ნომრებზე: 2 405 405 და 240 10 10.

„ბათუმობა – 2017“ დაიწყო. ბათუმის მერიის ინფორმაციით რამდენიმე  წუთში მემედ აბაშიძის ქუჩაზე დაიწყება საზეიმო მსვლელობა სასულე ორკესტრის თანხლებით.

განრიგი ღონისძიებების შესახებ იხილეთ აქ.

„ჯერ საზოგადოების არც ერთი წევრისგან მსგავსი ტიპის კრიტიკა არ შემინიშნავს. მიკვირს, როცა ასე აყენებთ საკითხს,“ – უთხრა ლაშა კომახიძემ „ბათუმელებს“ ასლან აბაშიძის ხელისუფლებაში მის საქმიანობაზე, კონკრეტულად კი იმაზე, რომ იგი ასლან აბაშიძის თანაშემწედ, ასევე აჭარის ხაზინის უფროსად მუშაობდა. – „ამ თემას მხოლოდ ოპოზიცია ააქტიურებს, რომელსაც თავისი მიზნები აქვს. როცა ადამიანი ევროპული განათლებით ჩამოდის [ლაშა კომახიძეს დამთავრებული აქვს ბუდაპეშტის უნივერსიტეტი – ავტ.] და იწყებს თავისი კუთხისთვის სასარგებლოდ მუშაობს, ადამიანი, რომლის მუშაობაზეც ერთი კითხვის ნიშანი არ დასმულა, არც მაშინ და არც შემდეგ პერიოდში…“

ლაშა კომახიძე „ქართული ოცნების“ ბათუმის მერობის კანდიდატია.

ბატონო ლაშა, თქვენ ერთგან იმდროიდელ მუშაობას სანიმუშო უწოდეთ. თუკი ეს „სანიმუშო მუშაობა“ ემსახურება სეპარატისტულ რეჟიმს, არ ფიქრობთ, რომ ეს არის პრობლემა? მაგალითად, იყავით ხაზინის უფროსი და იმ დროს აჭარა არ იხდიდა გადასახადებს ცენტრალურ ბიუჯეტში…

არაკორექტულია ეს შეკითხვა. მე ვიყავი ხაზინის უფროსი. ხაზინა იყო აბაშიძემდე, ახლაც და ყოველთვის იქნება. მეტი კომპეტენციაა ამ კითხვებში საჭირო. ხაზინა არაა გადასახადების გადამხდელი. მე ვასრულებდი ჩემს მოვალეობას სანიმუშოდ და მაშინაც კი არ დასმულა ეს კითხვები, როცა კითხვები ისმებოდა სწორ ადგილზე… მე ვფიქრობ, ეს არის საკმარისი პასუხი.

კი ბატონო, ვიცით, რომ ხაზინა არ იღებს გადაწყვეტილებას გადასახადების ამოღებაზე, მაგრამ თქვენ ხომ არ შეწინააღმდეგებიხართ იმდროინდელ რეჟიმს, როცა იყავით მაღალი თანამდებობის პირი?

ეს კითხვები არარელევანტურია. ჩემი მუშაობა ხაზინის უფროსის პოზიციაზე ემსახურებოდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კეთილდღეობას, ხაზინა აწვდიდა ხელფასს დასაქმებულებს და საჭირო თანხებს. ხაზინა არაა კავშირში გადასახადების გადახდასთან, ან მობილიზებასთან. პასუხი გაგეცით. გაქვთ სხვა შეკითხვა?

თქვენ ასევე იყავით ასლან აბაშიძის თანაშემწეც, ასე ვთქვათ, მარჯვენა ხელი. ხომ არ მიუთითებს ეს თქვენს სისუსტეზე, რომ ნებისმიერი გადაწყვეტილების მიმღებს შეიძლება მოერგოთ? 

ამაზე ჩემი პასუხი არის ის, რომ თქვენ თავად სცემთ პასუხს შეკითხვას… თავად მოგყავთ ვარიენტები. ეს ხომ არ ნიშნავს ამას და იმას. ეს არის რაღაც ფანტაზიის ნაყოფი და რაღაც ისეთი ფილმების გავლენა, სასაცილო არის… ეს არის ჩემი პასუხი. მე სრულად ვიღებ პასუხისმგებლობას იმ საქმიანობაზე, რასაც ვახორციელებდი. არც ერთ ეტაპზე ჩემი მუშაობა არ გასცილებია საჯარო მოსამსახურის ფუნქციებს. ჩემი პასუხი არის ის, რომ საჯარო სამსახურში მუშაობის პროცესში ვეტეოდი კანონისმიერ და ზომიერ ჩარჩოებში. ვფიქრობ, ჩემი მუშაობა 2003 წლის 6 თვის განმავლობაში ხაზინის უფროსად იყო აბსოლიტურად არამხოლოდ კანონიერი, არამედ სანიმუშო. ამ პერიოდში ჩემი რეგიონისთვის ძალიან ბევრი სასიკეთო საქმე მაქვს გაკეთებული.

„ბათუმელები“ ლაშა კომახიძეს სხვა საკითხებზეც ესაუბრა, რასაც უახლოეს დღეებში შემოგთავაზებთ. ლაშა კომახიძე დღეს გადადგა აჭარის სოფლის მეურნელობის მინისტრის თანამდებობიდან, რის შესახებაც მედიასთან ცოტა ხნის წინ განაცხადა. 

დღეიდან, 2017 წლის პირველი სექტემბრიდან, საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე, მიმოქცევაში 5 ლარის ნომინალის განახლებული ბანკნოტები გავიდა და ეროვნული ბანკის ინფორმაციით მიმოქცევაში იქნება ძველი ემისიების ბანკნოტებთან ერთად.

მიმოქცევაში 5 ლარის ნომინალის განახლებულ ბანკნოტების გშვებაზე საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტმა კობა გვენეტაძემ 7 ივნისს გამართულ პრესკონფერენციაზე განაცხადა.

ახალი მოდიფიკაციის 5 ლარის ნომინალის ბანკნოტების მიმოქცევაში გაშვების თაობაზე დადგენილება კი ეროვნული ბანკის საბჭომ მიმდინარე წლის 22 აგვისტოს მიიღო.

ეროვნული ბანკის ინფორმაციით, 20 და 50 ლარის ლარის ნომინალის განახლებული ბანკნოტები მიმოქცევაშია 2016 წლის 1 თებერვლიდან, ხოლო 100 ლარის ნომინალის განახლებული ბანკნოტი მიმოქცევაშია 2016 წლის 1 ნოემბრიდან.

რაც შეეხება 10 ლარის ნომინალის ბანკნოტებს ის მოგვიანებით განახლდება.

 

სამაშველო სამსახური ქობულეთში, ზღვაში, მოზარდ ბიჭს ეძებს, რომელიც დღეს შევიდა ზღვაში. მისი დაკარგვის შესახებ მშობელმა განაცხადა. სამძებრო-სამაშველო სამუშაოები უკვე საათზე მეტია მიმდინარეობს.

შს სამინისტროს ინფორმაციით, გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 115-ე მუხლით დაიწყო.

 

15 წლის ანი ბათუმის გარეუბანში ცხოვრობს. პირველად საქართველო-თურქეთის საზღვარი მან 14 წლის ასაკში გადაკვეთა. დედამ მხოლოდ საზღვრამდე მიაცილა, შემდეგ ის ნათესავს გაჰყვა სამუშაოზე. სამუშაო დილის ექვს საათზე იწყებოდა და საღამოს ექვსზე სრულდებოდა. ანი პლანტაციაში თხილს კრეფდა. ასეთ რთულ პირობებს მიჩვეული არ იყო, თუმცა ამბობს, რომ შემდეგ ყველაფერს მიეჩვია. ბევრ მოზარდს, ძირითადად აჭარისა და ნაწილობრივ გურიის სოფლებიდან, ამ გზის გავლა უწევს.

ანის ოჯახში შვიდი ადამიანი ცხოვრობს. მათი შემოსავლის ძირითადი წყარო თხილის პლანტაციებში შრომაა.

ანის მეცხრე კლასის დასრულების შემდეგ სკოლაში არ უვლია. სწავლა მისმა დებმაც მიატოვეს. „ქალაქში სამუშაოს შოვნა ძალიან რთულია, ბევრჯერ ვცადე, მაგრამ ყველგან უარი მივიღე. უცხო ენების ცოდნას ითხოვენ, ენები კი არ ვიცით“, – გვეუბნება ანი.

არასრულწლოვანია ანის და, მაგდაც. სკოლის მიტოვების შემდეგ, ისიც თხილზე სამუშაოდ თურქეთში დადის.

„მინდოდა ჩემი ფული მქონოდა და ამიტომ წავედი სამუშაოდ“, – გვეუბნება მაგდა. მთელი ოჯახის ერთი თვის ნაშრომი ორი ათას ლარზე ცოტა მეტი აღმოჩნდა. ოჯახური საჭიროებების გარდა, ამ ფულით გოგონებმა გარდერობი განაახლეს და რამდენიმე წიგნი იყიდეს. პროფესიული განათლება არ აქვთ.

სამუშაო სეზონი არასრულწლოვნებისთვის ზაფხულში იწყება – სოფლებიდან არასრულწლოვანი გოგო-ბიჭები თურქეთის რესპუბლიკაში, პლანტაციებში მიეშურებიან სამუშაოდ. „ბათუმელებს“ ქობულეთის ერთ-ერთი სოფლის ცენტრალური უბანი თითქმის ცარიელი დახვდა. აქ ამბობენ, რომ ადგილობრივები სამუშაოდ თურქეთში წავიდნენ. ხეების ჩრდილქვეშ შეხიზნულმა არასრულწლოვნებმა გვითხრეს, რომ თურქეთში მუშაობის გამოცდილება მათაც აქვთ. თხილისა თუ ჩაის პლანტაციებში პირველად 14-15 წლის ასაკში უმუშავიათ.

საუბარი ყველაზე მეტად ერთ-ერთ მოზარდს უჭირს. ის დაშავებულ ფეხებსა და სახეს გვაჩვენებს – მძიმე შრომის შედეგს. სახეზე და ტანზე წითელი გამონაყარი აქვს, ამბობს, რომ სასუქმა ალერგია მისცა.

„ჩაის კრეფა უფრო რთულია, ვიდრე თხილის – ჩაითი გავსებული მძიმე ტომრები დიდ მანძილზე უნდა ათრიო, ეს ძალიან დამღლელია. მეორე საქმეა დაძინება – თუ დამქირავებელს ბინა არ აქვს, ბოსელში ათევ ღამეს. არც აბანოა, არც სხვა ადამიანური პირობები. ჩაის კრეფის დროს ტყავის უნიფორმა უნდა ატარო, სიცხეში მისი ჩაცმა საშინელებაა, რადგან სუნი ასდის და შენც ყარხარ“, – გვეუბნება ის.

მოზარდი იხსენებს შემთხვევას, როცა დამსაქმებელმა, ზეგანაკვეთური შრომის მიუხედავად, ხელფასი არ გადაუხადა. „600 ლირა უნდა მოეცათ და არ მომცეს. ვერც პასუხს მოსთხოვ, რადგან ხელშეკრულება არ არსებობს. ვერც ვერავინ დაგიცავს“, – გვეუბნება თორნიკე.

მან საზღვარი პირველად 15 წლის ასაკში მამასთან ერთად გადაკვეთა. შემდეგ მშობლების მინდობილობის საფუძველზე, მარტოც დადიოდა. „ბუნებრივია, რისკია. დაცული არ ხარ, მაგრამ როცა მიზანი გაქვს, მაშინ ამაზე არ ფიქრობ“, – გვეუბნება ის. მისი მიზანი ოჯახური საჭიროებები იყო.

თურქეთში თხილის საკრეფად გიორგიც 15 წლის ასაკში წასულა. რვა საათიდან საღამოს ექვს საათამდე მუშაობა უჭირდა. მერე მიეჩვია. ნოდარი ხულოს ერთ-ერთ სოფელში ცხოვრობს და ფული ოჯახს სახლის ასაშენებლად სჭირდება. ის სწავლის მოტოვებას არ აპირებს. ამბობს, რომ ათოსანია და გეგმებიც აქვს.

15 წლის ნოდარი ჩაის საკრეფად თურქეთში, ორდუში დადის. ოჯახი სოციალურად დაუცველია. ამბობს, რომ მეზობელ ქვეყანაში სამუშაოდ მისი თანატოლები ხშირად დადიან. „როცა არალეგალურად მუშაობ, შენს უფლებებს ვერ დაიცავ“, – ამბობს ის.

ბექა 14 წლის ასაკში წავიდა სამუშაოდ. მიზანი ველოსიპედის ყიდვა იყო. ამბობს, რომ „ძალიან უნდოდა ველოსიპედი და იყიდა“. მან სწავლა მეცხრე კლასის შემდეგ შეწყვიტა. ავტოსერვისის კურსები გაიარა, თუმცა ჯერ ვერ დასაქმდა. „17 წლის ბიჭს მანქანას ვინ შეგაკეთებინებს, გავიზრდები ცოტა და მერე დავსაქმდები ალბათ“, – გვეუბნება ბექა. მის საცხოვრებელ კორპუსში თითქმის ყველა მოზარდს ბარგი დიდი ხნის წინ შეუკრია. ისინი სოფელში სექტემბრამდე არ დაბრუნდებიან.

ამ მოზარდების პედაგოგები გვეუბნებიან, რომ სკოლას არასრულწლოვნის შრომითი პირობების გაკონტროლება არ შეუძლია. მათი თქმით, ბავშვის დაცვა მშობლის მოვალეობაა, თუმცა მშობლები ყველაზე მეტად არიან ჩართული ბავშვების დასაქმებაში.

„5 აგვისტოდან სოფელში ვერავის ნახავთ. ძირითადად, ხელმოკლე ოჯახები დადიან და ბავშვებიც მიჰყავთ. სკოლას აქვს ინდივიდუალური სამუშაო გეგმა და იქ ასახავს ვინ მიდის, ვინ მოდის. რა შეგვიძლია გავაკეთოთ? – მხოლოდ კეთილგანწყობილი საუბარი მშობელთან, რომ ბავშვი სამუშაოდ არ წაიყვანოს“, – გვეუბნება პედაგოგი მზია ჯინჭარაძე.

მისი აზრით, დღეს მშობლებიც და მოზარდებიც მუშაობით უფრო არიან დაინტერესული, ვიდრე განათლების მიღებით.

„აი, ნახეთ როგორი ტელეფონი მაქვს მე, ჩემს მოსწავლეს კი „აიფონი“ უჭირავს ხელში. მე-12 კლასელებს გამოშვების გადახდა უნდოდათ. ვუთხარი, რომ ეს ბევრ ხარჯთან იყო დაკავშირებული. მითხრეს, „მერე რა, გადავალთ თურქეთში და ფულს ვიშოვითო“, – გვეუბნება კიდევ ერთი პედაგოგი, ცისანა ტაკიძე.

პედაგოგების აზრით, სოფელში მოზარდები ვერც თვითრეალიზაციას ახერხებენ – არ არის გასართობი ადგილები, კინოთეატრი, კლუბი, ბიბლიოთეკა, ამიტომ არასრულწლოვნები ცდილობენ ფული იშოვონ და ერთფეროვნებას ასე დააღწიონ თავი.

„44 მასწავლებელი ყოველდღე ვეჩიჩინებით, რომ ისწავლონ. ჩვენ წავალთ, ვიღაც ხომ უნდა მოვიდეს ამ სკოლაში? არ უნდათ. მშობლების აზრიც ასეთია“, – ამბობენ პედაგოგები.

არასრულწლოვანთა შრომითი უფლებები დარღვეულია არა მარტო ქვეყნის ფარგლებს გარეთ, ქვეყნის შიგნითაც. „ზღვაზე გასვლის კომპლექსი მაქვს, ვერ ვბანაობ, რადგან ჩემი სკოლის მოსწავლეები პლაჟზე ვაჭრობენ. თაკარა მზეზე 3-4 კილომეტრს ფეხით რომ გადიან, ესეც ხომ საშინელებაა“, – ამბობს ცისანა.

2015 წელს ჩატარებული სოციოლოგიური კვლევის მიხედვით, რომელიც „ახალგაზრდა პედაგოგთა კავშირის“ დაკვეთით ჩატარდა, არასრულწლოვნების შრომითი უფლებები უცხო სახელმწიფოში დარღვეულია. რაოდენობრივი კვლევის ფარგლებში 223 პირი გამოიკითხა, რომლებიც აღიარებენ, რომ თურქეთში ჩაის ან თხილის საკრეფად 14-15 წლის ასაკში იყვნენ. კვლევის მიხედვით, მშობელთან ერთად საზღვრის კვეთის მაჩვენებელი მაღალია პირველი ვიზიტისას (60%-მდე), მეორე და შემდგომ ვიზიტების დროს კი, ეს მაჩვენებელი მკვეთრად იკლებს (34%).

კვლევის მიხედვით, პროცენტულად ყველაზე მეტი მოზარდი თხილისა და ჩაის პლანტაციაში მუშაობს, თუმცა არის მშენებლობები (1.8%) და სხვა საქმიანობაც, სადაც 4.4-იდან 11.8 %-მდე მოზარდი მუშაობს. გამოკითხულთა ასივე პროცენტს 10-საათიანი და უფრო ხანგრძლივი სამუშაო რეჟიმი ჰქონდათ ჩაის პლანტაციებში, შემდეგ მოდის თხილის პლანტაცია (96%) და შემდეგ მშენებლობა (66-100%). გამოკითხული 13 წლის და უფროსი რესპონდენტების უმრავლესობა საუბრობს ფიზიკურ ან ნაწილობრივ ფიზიკურ დატვირთვაზე.

არასრულწლოვნები თურქეთში არალეგალურად, შესაბამისად, მაღალი რისკის პირობებში შრომობენ.

ექსპერტები ხაზს უსვამენ მეურვის მხრიდან სამუშაო პირობების მიმართ უყურადღებობას, არასრულწლოვნების ანაზღაურებით ოჯახში დამატებითი შემოსავლის გაჩენას. შესაბამისად, მშობლები თავიანთი არასრულწლოვანი შვილების უფლებების დარღვევაში თანამონაწილეები არიან – აღნიშნულია კვლევაში.

კვლევის მიხედვით, არასრულწლოვნების დღიური გასამრჯელო 40-50 თურქული ლირაა. მოზარდები გამომუშავებული თანხის დიდ ნაწილს ოჯახის საჭიროებებზე ხარჯავენ, მცირე ნაწილს კი, პირადი ნივთების შესაძენად იყენებენ. გამოკითხულთა 7% აღნიშნავს, რომ მძიმე შრომის გარდა, მათ ცხოვრებაც მძიმე პირობებში უწევთ.

კვლევის მიხედვით, 5 არასრულწლოვანი გახდა სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი. აქედან 2 გოგონაა, 3 – ბიჭი.

როგორც კვლევის ავტორი, სოციოლოგი იაგო კაჭკაჭიშვილი „ბათუმელებთან“ აღნიშნავს, მკვლევარებს არ აქვთ ინფორმაცია, თუ როგორ გაგრძელდა ამ არასრულწლოვნების ცხოვრება. მოხდა თუ არა მათი ფსიქოლოგიური რეაბილიტაცია.

„ახალგაზრდა პედაგოგთა კავშირის“ წარმომადგენლის, კვლევის სოციალური კომპონენტის მენეჯერის, სალომე ჭიჭინაძის თქმით, „თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ ქვეყანაში არ არსებობს შესაბამისი სერვისი, რომელიც მოზარდს მსგავსი პრობლემების დაძლევაში დაეხმარება, უნდა ჩავთვალოთ, რომ ამ მოზარდებს რაიმე სახის ფსიქოლოგიური დახმარება არ მიუღიათ“.

სალომე ჭიჭინაძის თქმით, კვლევაში წერია, რომ პირველი ვიზიტის შემდეგ 17% აღარ ბრუნდება სამუშაოდ. „რა არის არდაბრუნების მიზეზი – სექსუალური ძალადობა, ჯანმრთელობის გაუარესება თუ სხვა გარემოებები, კვლევაში არ ასახულა“.

არასამთავრობო ორგანიზაცია „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ ხელმძღვანელი, ანა აბაშიძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ სახელმწიფო არათუ ვერ იცავს არასრულწლოვნების უფლებებს, მან ვენეციის კომისიის რეკომენდაციების მიუხედავად, უარი თქვა ბავშვთა უფლებების საკითხის კონსტიტუციაში ასახვაზე.

„არა ერთი კვლევა ჩატარდა, როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე გარეთ, რომელიც აჩვენებს, თუ როგორ გავლენას ახდენს შრომითი მიგრაცია მოზარდებზე. პრობლემაა ის, რომ ვერ კონტროლდება, თუ რა მიზნით კვეთს საზღვარს მოზარდი. სახელმწიფოს პოზიცია ალოგიკურია და არასამართლიანი, როცა ის ამბობს, რომ მოზარდმა საზღვარი გადალახა და ჩვენ რა უნდა ვქნათო. სახელმწიფო ვერ მოიხსნის პასუხისმგებლობას თავის მოქალაქეზე, ვერც ქვეყნის შიგნით და ვერც გარეთ“, – გვეუბნება ანა აბაშიძე.

მისი თქმით, სახელმწიფო ვალდებულია იცოდეს, არის თუ არა უსაფრთხოდ მისი მოქალაქე, მით უმეტეს არასრულწლოვანი. „სახელმწიფოსთან ერთად, ბუნებრივია, მშობელიც იზიარებს პასუხისმგებლობას, მაგრამ, როცა სახეზეა მშობლის მხრიდან შვილის უფლებების დარღვევა, აქ განსაკუთრებული როლი ენიჭება სახელმწიფოს“.

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2017 წლის ანგარიშში ხაზგასმულია, რომ ბავშვთა შრომითი ექსპლუატაცია სახელმწიფოსთვის სერიოზულ გამოწვევას წარმოადგენს და სახელმწიფო ისევ სუსტია ამ პრობლემის საპასუხოდ. ამავე ანგარიშის მიხედვით, რომელიც სახალხო დამცველის 2016 წლის ანგარიშშიც არის ასახული, ნათქვამია, რომ ბოლო წლების განმავლობაში სახელმწიფოს შრომითი ექსპლუატაციის მხოლოდ ერთი შემთხვევა აქვს გამოვლენილი, რაც სრულიად არაეფექტურია.

„ქვეყნებს შორის არსებობს გარკვეული ვალდებულებები და თითქმის ყველა ქვეყანაშია სოციალური მომსახურების სააგენტო, რომელთანაც მჭიდრო თანამშრომლობა უნდა ჰქონდეს სახელმწიფოს. ჩვენი კანონმდებლობა მოზარდთა შრომით საკითხებს არეგულირებს და აკრძალულია ისეთი სამუშაოების შესრულება, რაც მოზარდებს მეზობელ ქვეყნებში უწევთ. სახელმწიფოს არასდროს ჰქონია ამ მიმართულებით სოციალურ სამსახურებთან კომუნიკაცია, პრევენციულ ღონისძიებებზე ხომ საუბარიც ზედმეტია“, – ამბობს ანა აბაშიძე. მისი თქმით, ყველა განვითარებული ქვეყნის კონსტიტუციაში ბავშვთა თემები ცალკე არის გამოყოფილი.

„საქართველოს კონსტიტუციაში კი, ეს თემა არც ყოფილა და არც იქნება“, – ამბობს ანა აბაშიძე. – „თავიდან პარლამენტის მხრიდან იყო დაპირება, რომ არასამთავრობო ორგანიზაციების რეკომენდაციებს გაითვალისწინებდნენ, მაგრამ პოლიტიკურ გუნდს, რომელიც პარლამენტში უმრავლესობით არის წარმოდგენილი, ბავშვთა საკითხები უმნიშვნელოდ მიაჩნია“.

საქართველოს სახალხო დამცველის 2016 წლის ანგარიშის მიხედვით, მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს მთავრობის დადგენილებით დამტკიცებულია შრომის პირობების მონიტორინგის სახელმწიფო პროგრამა, სახელმწიფოს არ აქვს ქმედითი მექანიზმი ბავშვთა შრომითი უფლებების შესასწავლად.

ანგარიშში წერია, რომ „ბავშვთა შრომის უკიდურესი ფორმების აკრძალვისა და დაუყოვნებლივ აღმოფხვრის შესახებ“ კონვენციის მიხედვით, არასრულწლოვანთა შრომის უკიდურესი ფორმების აღმოსაფხვრელად, ეროვნულ დონეზე უნდა შემუშავდეს პრიორიტეტული სამოქმედო გეგმა და მისი განხორციელების ეფექტიანი მექანიზმი. აღნიშნული მექანიზმი კი დღემდე არ გვხვდება ეროვნულ კანონმდებლობაში, რაც მნიშვნელოვნად აფერხებს არასრულწლოვანთა შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციასა და შრომითი უფლებების დაცვას.

სახალხო დამცველის ანგარიშის მიხედვით, 2016 წელს, შრომითი ექსპლუატაციის გამო სოციალური მომსახურების სააგენტოდან მიღებული ინფორმაციით, 150 არასრულწლოვანი განთავსებული იყო სახელმწიფო მზრუნველობაში. „შრომითი ექსპლუატაციის ფორმები იყო წვრილმანი ნივთებით ვაჭრობა, ჯართის შეგროვება, მოწყალების თხოვნა“.

გაზრდილია შრომის გამო სკოლის მიტოვების მაჩვენებელიც. საბაზო განათლების დასრულების შემდეგ სწავლა შეწყვიტა 924-მა ბავშვმა, დასრულებამდე კი – 241-მა მოზარდმა.

___

შენიშვნა: სტატია თავდაპირველად გამოქვეყნდა ჟურნალ „ბათუმელებში“

ამავე თემაზე:

https://netgazeti.ge/news/142161/

ფურგონი, რომელშიც დამონტაჟებულია სარეცხი მანქანა და სახლის, ასევე ეზოს მოვლისთვის საჭირო სხვა ნივთები, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლებში გასულ წელს გამოჩნდა. ეს ფურგონი პერიოდულად მობილურ ჯგუფთან ერთად მარტოხელა მოხუცებს სტუმრობს:

„ვურეცხავთ სარეცხს, ვულაგებთ სახლს და ეზოს, ვუჩეხავთ შეშას“.

პროექტი საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია „People in Need“– მა განახორციელა [ადამიანი გაჭირვებაში].

მობილურ ჯგუფში ოთხი ადამიანია. მათ შორისაა ექიმი, რომელიც შეისწავლის ხანდაზმულის პირველად მდგომარეობას და უტოვებს მედიკამენტებს. ტექნიკოსი კი სპეციალური მოწყობილობის საშუალებით ასუფთავებს ეზოს. ჯგუფი უზრუნველყოფს ასევე მოხუცის ჰიგიენურ მოვლასაც.

პროექტების მენეჯერის ნანა ყურაშვილის ინფორმაციით, ამ პროექტმა მისი განხორციელების დაწყების დღიდან დიდი ინტერესი გამოწვია, ბევრმა გამოთქვა მოხალისეობის სურვილი, მაგალითად,  რესტორნებმა საკუთარი სურვილით კვების სერვისი დაამატეს: აწყობენ საკვებს კონტეინერებში, რომელიც შემდეგ მობილურ ჯგუფს მარტოხელა მოხუცებთან მიაქვს. მოხალისეებად რამდენჯერმე იმუშავეს ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის გამგებელმა და საკრებულოს თავმჯდომარემ.

იდეის დაფინანსებისთვის პროექტით „People in Need“-ს ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ მიმართა. დეკემბრის ჩათვლით მობილურ ჯგუფში დასაქმებული ადამიანების ხელფასს გრანტით ფარავენ. დეკემბრიდან კი ფურგონისა და მისი მობილური ჯგუფის ხარჯებს გამგეობა მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტიდან დააფინანსებს.

ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის გამგეობის თანამშრომლებს „იუთუბში“ უნახავთ კლიპი: „კლიპით შთაგონებულებმა გააკეთეს იგივე პროექტი და მისი დაფინანსების თხოვნით მოგვმართეს“. ანალოგიური პროექტი პირველად ლიტვაში განუხორციელებიათ.

პირველ ეტაპზე პროექტის ბიუჯეტი 18 000 ლარი იყო, მომავალ წელს კი მას გამოაკლდება ავტომანქანის შეძენის ხარჯი.

ორგანიზაცია „ფიფლ ინ ნიდ“ საქართველოში სხვა პროექტებსაც ახორციელებს. მისი ძირითადი მიმართულებები სოციალური დაცვა, სოფლის მეურნეობა და  სოფლად მცხოვრები მოსახლეობის ეკონომიკური გაძლიერება, ასევე ახალგაზრდების განათლება.

ორგანიზაციამ გასულ წელს ახალგაზრდებისთვის განახორციელა პროექტი, რაც ადამიანის უფლებების დოკუმენტური ფილმებით სწავლებას გულისხმობდა:

„ჩვენს ორგანიზაციას აქვს ევროპაში ყველაზე დიდი ფილმების ფესტივალი, რომელიც ყოველ წელს, მარტის თვეში ტარდება ჩეხეთის რესპუბლიკაში. ამ ფესტივალის ბაზაზე შეიქმნა სასკოლო პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც ადამიანის უფლებებს ასწავლიან დოკუმენტური ფილმების მეშვეობით. ეს ფილმები ქართულ ენაზეა თარგმნილი.“

ამ დროისთვის „People in Need Georgia “ ახორციელებს პროექტს, რომელიც ევროპასთან თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების პოპულარიზაციას გულისხმობს. ნანა ყურაშვილის ინფორმაციით, პროექტში მონაწილეობას მიიღებენ ორგანიზაციები ბათუმიდან.

ორგანიზაციამ „People in Need Georgia“ საქართველოში ფუნქციონირება 2006 წელს დაიწყო.  PIN-ის მიზანი სიღარიბისა და უთანასწორობის დაძლევა, იმ უკიდურესად ღარიბი და მოწყვლადი ჯგუფების სოციალური დაცვა და ინტეგრაციაა, რომლებიც დარჩენილნი არიან პროცესებს მიღმა.

PIN-ი  ამ დროისთვის საქმიანობს თბილისში, ქუთაისსა და ყაზბეგში მოქმედი ცენტრალური ოფისების საშუალებით და თანამშრომლობს 10-ზე მეტ ადგილობრივ პარტნიორულ ორგანიზაციასთან.

ორგანიზაციის მიმდინარე პროექტებს ძირითადად ევროკომისია და ჩეხეთის მთავრობა აფინანსებენ.

კიბოსთან ბრძოლის ყველაზე ეფექტური გზა სკრინინგია – ეს მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის რეკომენდაციაა. კიბოსთან ბრძოლის ანალოგიური პოლიტიკა აქვს გაცხადებული საქართველოსაც, თუმცა მარტისა და აპრილის მონაცემებით, წელს რეგიონებში გასულ წელთან შედარებით 50%-ზე მეტად შემცირდა იმ ადამიანების რაოდენობა, რომლებმაც სკრინინგის ჩატარება მოახერხეს. სახელმწიფომ პროგრამის შესრულება სამედიცინო კორპორაცია „ევექსის“ ჯგუფს დაუკვეთა, რომელსაც რეგიონებში არ აქვს, მაგალითად, მამოგრაფი. გარდა ამისა, ტენდერის დამკვეთ და შემსრულებელ ორგანიზაციებს მამა-შვილი ხელმძღვანელობს.

[highlight color=”eg. yellow, blue, red, green”]ინტერესთა კონფლიქტი[/highlight]

ერთი თვის წინ ბათუმში, ჭაობის დასახლებაში, 45 წლის ნანუკა დ. გარდაიცვალა სარძევე ჯირკვლის სიმსივნით. მის დაკრძალვაზე ქალებმა ძუძუს კიბოს საფრთხეზე საუბრისას დათქვეს, რომ აუცილებლად წავიდოდნენ გამოკვლევაზე. ერთ-ერთი მათგანი, ნათელა გ. ბათუმის რეფერალურ საავადმყოფოში მივიდა – სარეკლამო რგოლი სწორედ ამ კლინიკაში ეპატიჟებოდა უფასო სკრინინგზე, თუმცა კლინიკაში მისულ ნათელას უთხრეს, რომ სკრინინგს ვერ გაუკეთებდნენ, რადგან მამოგრაფიის აპარატი არ აქვთ. მას გამოკვლევა დღემდე არ ჩაუტარებია.

პროგრამაზე, რომლის ფარგლებშიც ნათელა გ-ს. ძუძუს სკრინინგი უნდა გაეკეთებინა, ტენდერი დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულმა ცენტრმა (ჯანდაცვის სამინისტროს იურიდიული პირი) გამოაცხადა. ტენდერი კომპანია „უნიმედ აჭარამ“ მოიგო. ამ კომპანიის წილების 100%-ს სამედიცინო კორპორაცია „ევექსი“ ფლობს, რომელიც აჭარაში კიბოს სკრინინგზე ქვეკონტრაქტორების, ანუ სხვა სამედიცინო დაწესებულებების გარეშე მუშაობს. ამის შედეგია ის, რომ თუ, მაგალითად, გასულ წელს სკრინინგის პროგრამით შეიძლებოდა აჭარაში ხუთ სამედიცინო დაწესებულებაში გესარგებლა უფასოდ, ყოველდღიურად, ახლა გამოკვლევის ჩატარება, როგორც სატენდერო დოკუმენტაციაშია მითითებული, „თითოეულ რეგიონში კვარტალში მინიმუმ ერთხელ ორგანიზებული სკრინინგის“ აქციის ფარგლებშია შესაძლებელი. შესაბამისად, სამედიცინო კორპორაცია „ევექსის“ მიერ დაფუძნებული „უნიმედი აჭარა“ საქართველოს რეგიონებში (სკრინინგის პროგრამას თბილისში წელსაც „ეროვნული სკრინინგ ცენტრი“ ახორციელებს) კიბოს ადრეული გამოვლენის მიზნით გამოკვლევებს ამ ფორმატში ჩაატარებს.

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის მიერ 2017 წლის 18 იანვარს გამოცხადებულ ტენდერში, რომლის შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება 963 496 ლარი იყო, ორი კომპანია მონაწილეობდა – „უნიმედი აჭარა“ და „ეროვნული სკრინინგ ცენტრი“. ეს უკანასკნელი პროგრამის დანერგვისთანავე მუშაობდა კიბოს სკრინინგზე მთელ საქართველოში, „ევექსის“ მიერ დაფუძნებულ კომპანიას კი ამ მხრივ გამოცდილება ჯერ არ ჰქონია. ამის მიუხედავად, ტენდერი მოიგო „უნიმედი აჭარამ“, 10-ლარიანი ფასთა სხვაობით: „ეროვნულმა სკრინინგ ცენტრმა“ ტენდერის პირობების შესრულება 770 000 ლარად შესთავაზა სახელმწიფოს, ხოლო „უნიმედი აჭარას“ ფასი 769 990 ლარი იყო.

ამ ტენდერთან დაკავშირებით „ბათუმელებისთვის“ კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი დეტალი გახდა ცნობილი: „დაავადებათა კონტროლის ეროვნულ ცენტრს“ ხელმძღვანელობს ამირან გამყრელიძე, ხოლო ტენდერში გამარჯვებული „უნიმედი აჭარას“ დამფუძნებელ სამედიცინო კორპორაცია „ევექსის“ გენერალური დირექტორი არის ნიკოლოზ გამყრელიძე – ამირან გამყრელიძის შვილი. ნიკოლოზ გამყრელიძეს „ევექსში“ სხვა მნიშვნელოვანი თანამდებობაც უკავია, ის „ევექსის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილეა.

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის მიერ გამოცხადებულ ტენდერში სატენდერო კომისიის თავმჯდომარეც ამირან გამყრელიძეა. ამის მიუხედავად, ინტერესთა კონფლიქტთან დაკავშირებით შედგენილ დოკუმენტში წერია, რომ „ინტერესთა კონფლიქტი არ არსებობს“.

ტენდერის პროცესში დაინტერესდით თუ არა ინტერესთა კონფლიქტით? – ამ კითხვით „ბათუმელებმა“ მიმართა „ეროვნული სკრინინგ ცენტრის“ ყოფილ ხელმძღვანელს, რემა ღვამიჩავას (ტენდერის დროს ცენტრს ის ხელმძღვანელობდა), რაზედაც შემდეგი პასუხი მივიღეთ: „ვერ გეტყვით, არ ვიცი, ჩემთვის ეს უცნობი იყო, პირველად მესმის. ჩვენ მივიღეთ ტენდერში მონაწილეობა და წავაგეთ“.

რემა ღვამიჩავას ასევე ვკითხეთ, მისი აზრით, შეუშლის თუ არა ხელს პროგრამის შესრულების გაკონტროლებას ის გარემოება, რომ დამკვეთი არის სახელმწიფო დაწესებულება, რომელსაც მამა ხელმძღვანელობს, ხოლო შემსრულებელ კომპანიაში ერთ-ერთი გადაწყვეტილების მიმღები პირი არის შვილი? – რემა ღვამიჩავამ თქვა, რომ არც ამის შეფასება შეუძლია: „ვერ გეტყვით… დანარჩენი იმის უკან ვინ იდგა, ვერ გეტყვით“.

2012 წელს, როდესაც „ქართული ოცნება“ მოვიდა ხელისუფლებაში, ექსპრემიერმა, ბიძინა ივანიშვილმა, ამირან გამყრელიძე საზოგადოებას წარუდგინა როგორც ჯანდაცვის მინისტრობის კანდიდატი. ეს საკითხი მედიაში განხილვის საგანი გახდა, რადგან ამირან გამყრელიძის შვილი, ნიკოლოზ გამყრელიძე, იმ პერიოდში ერთ-ერთ სადაზღვევო კომპანიაში მუშაობდა მაღალ თანამდებობაზე. მაშინ ამირან გამყრელიძემ უარი თქვა მინისტრობაზე. მან თავისი გადაწყვეტილება ასე ახსნა: „ჩვენ პირველ ეტაპზე ვერ გავითვალისწინეთ ერთი მნიშვნელოვანი გარემოება, რომ არსებობდა გარკვეული უხერხულობა და მორალური ინტერესთა კონფლიქტი ჩემს მომავალ პოზიციასა და ჩემი შვილის თანამდებობას შორის, რომელიც ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში გახლდათ ყველაზე დიდი კერძო სადაზღვევო კომპანიის „ალდაგი ბი სი აის“ გენერალური დირექტორი. კიდევ ერთხელ ხაზს ვუსვამ, ეს არ გახლდათ ინტერესთა სამართლებრივი კონფლიქტი, მაგრამ იყო მორალური უხერხულობა. ამის შესახებ დაიწერა პრესაშიც, მას მოჰყვა ჩემთვის და ჩემი ოჯახისთვის არასასიამოვნო ინტერპრეტაციები.

ამასთან დაკავშირებით უკანასკნელ დღეებში რამდენჯერმე მქონდა კონსულტაციები ბატონ ბიძინასთან და მივიღე გადაწყვეტილება, რომ უარი ვთქვა შემოთავაზებულ თანამდებობაზე, რათა არ ვიყო ბარიერი ჩემი ოჯახის მომავალი თაობის განვითარების გზაზე, ოჯახის, რომლის რეპუტაცია არასოდეს შელახულა და დარწმუნებული ვარ, არც შეილახება“.

ინტერესთა კონფლიქტის თაობაზე ამ შემთხვევაშიც გვსურდა თავად ამირან გამყრელიძისთვის გვეკითხა. საბოლოოდ განმარტება მივიღეთ დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრისგან, სადაც ირწმუნებიან, რომ ამ შემთხვევაში ინტერესთა კონფლიქტი არ არსებობს, რადგან ნიკოლოზ გამყრელიძე არის „ევექსის“ დაქირავებული თანამშრომელი, ხოლო მათ მიერ გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვებულ კომპანია „უნიმედ აჭარას“ აქვს თავისი ბეჭედი და ჰყავს დირექტორი, რომელიც დამოუკიდებელი მოთამაშეა.

რაც შეეხება პროგრამის ეფექტურ კონტროლს, დაავადებათა კონტროლის ეროვნულ ცენტრში ფიქრობენ, რომ ამ მიზნის მიღწევას ხელს ვერაფერი შეუშლის. აქ ასევე დასძინეს, რომ დაუყოვნებლივ დაინტერესდებიან ბათუმის რეფერალურ საავადმყოფოში პროგრამის განხორციელების დეტალებით.

 

 

[highlight color=”eg. yellow, blue, red, green”]როგორ სრულდება სკრინინგის პროგრამა[/highlight]

 

საქართველოში ყოველწლიურად დაახლოებით 1500 ქალს უსვამენ ძუძუს კიბოს დიაგნოზს, ყოველი მერვე ქალი კი ამ დაავადების რისკის წინაშე დგას. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის რეკომენდაციით, კიბოს დამარცხების ყველაზე ეფექტური გზა სკრინინგია. ამ მეთოდით შესაძლებელია კიბოს ნაადრევ ეტაპზე გამოვლენა, რაც მკურნალობის ეფექტურობას მნიშვნელოვნად ზრდის. ასევე რამდენჯერმე იაფი ჯდება კიბოს მკურნალობა პირველ ან მეორე სტადიაში, ვიდრე მესამე და მეოთხე სტადიაში.

სწორედ ამ გარემოებების გათვალისწინებით დაინერგა საქართველოში სკრინინგის პროგრამა. წელს გამოცხადებული ტენდერის პირობები კი, კვლევებს შემდეგი მიმართულებით ითვალისწინებს:

[checklist]

• ძუძუს კიბოს სკრინინგი 40-70 წლის ასაკის ქალებში; საშვილოსნოს ყელის სკრინინგი 25-60 წლის ასაკის ქალებში; ფარული სისხლდენის სკრინინგი ორივე სქესისთვის 50-70 წლის ასაკში.
• პროსტატის კიბოს მართვა 50-70 წლის მამაკაცებში, კიბოს ადრეული დიაგნოსტიკის მიზნით.

[/checklist]

 

ხელშეკრულებაში გაწერილია ბენეფიციართა მოსალოდნელი მაჩვენებელი. მაგალითად, „ძუძუს კიბოს სკრინინგის შემთხვევაში ბენეფიციართა საპროგნოზო რაოდენობა უნდა იყოს 20 383. მამაკაცებში პროსტატის კიბოს ადრეული დიაგნოსტიკა უნდა ჩაუტარდეს არაუმეტეს 3 950 ადამიანს“.

მოცემულ ციფრებს 2016 წლის მონაცემებს თუ შევადარებთ, აღმოჩნდება, რომ ტენდერის პირობებით ბენეფიციართა რაოდენობა წელს მნიშვნელოვნად არის შემცირებული პროსტატის კიბოს ნაწილში – გასულ წელს ბენეფიციართა რაოდენობა განსაზღვრული იყო 5 645-ით. მეტი იყო ძუძუს კიბოსთან მიმართებაშიც, თუმცა უმნიშვნელოდ: გასულ წელს ტენდერში გამარჯვებულ „სკრინინგის ეროვნულ ცენტრს“ 21 749 ბენეფიციარი უნდა გამოეკვლია.
2017 წლის თებერვალში გაფორმებულ სატენდერო ხელშეკრულებაში ასევე გაწერილია ერთი მნიშვნელოვანი დეტალიც – დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრი ტენდერში გამარჯვებულს ავალდებულებს, უზრუნველყოს გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობა.

ხელშეკრულების გაფორმებიდან სამი თვის მონაცემებით „ევექსს“ ხელშეკრულების პირობების შესრულება უჭირს და ამას თავისი ობიექტური მიზეზები აქვს. „ბათუმელებმა“ ევექსს“ წერილობით ჰკითხა, აჭარაში, თავიანთ რომელიმე კლინიკაში თუ აქვთ პროგრამის განხორციელებისთვის საჭირო აპარატურა და თუ ჰყავთ შესაბამისი სამედიცინო პერსონალი. ამ კითხვის პასუხად კორპორაციიდან მოგვწერეს, რომ „აჭარის რეგიონში სკრინინგული სერვისები ხორციელდება შემდეგი ორგანიზაციების მეშვეობით:

[checklist]

• შპს უნიმედი კახეთი – იაშვილის სახელობის ბათუმის დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობის ცენტრი;
• შპს უნიმედი აჭარა – ბათუმის რეფერალური საავადმყოფო;
• შპს უნიმედი აჭარა – ქობულეთის რეფერალური საავადმყოფო;
• ააიპი ბერძნული სამედიცინო ფონდი „ჰიპოკრატე“.

[/checklist]

 

2011 წლის შემდეგ, რაც ქვეყანამ სკრინინგის პროგრამა დანერგა რეგიონებში, ბათუმში ხუთ სხვადასხვა კლინიკაში ტარდებოდა სკრინინგი. შესაბამისად, ამ კლინიკებში დასაქმებული მამოლოგები აკეთებდნენ მამოგრაფიას. აი, რას ამბობს ერთ-ერთი მათგანი, თემურ გოგიტიძე, რომელიც ამჟამად ბათუმის საერთაშორისო ჰოსპიტალში მუშაობს.

„მე ვერ განვსაზღვრავ, ვინ რას შეასრულებს, მაგრამ შემიძლია შევადარო იმას, რაც კეთდებოდა. მე ვიცი, რომ ბათუმში იდგა მამოგრაფიის ხუთი აპარატი და თითოეულის საშუალებით თვეში მინიმუმ 100 კვლევა კეთდებოდა. გამოდის, რომ თვეში მინიმუმ 500 ადამიანს უკეთდებოდა მამოგრაფია და ესეც ძალიან ცოტა იყო“, – უთხრა „ბათუმელებს“ მამოლოგმა.

თემურ გოგიტიძის შეფასებით, იმის გამო, რომ ყოველდღიურად აღარ არის ხელმისაწვდომი უფასო სკრინინგი, „ერთი წლის შემდეგ აჭარაში იქნება თვეში 20 ან 60, მაგრამ არა 500 გამოკვლეული ქალი“.

სკრინინგის არსი მდგომარეობს იმაში, რომ შესაბამისი ასაკობრივი კატეგორიის ქალებმა წელიწადში ერთხელ აუცილებლად ჩაიტარონ ძუძუსა და საშვილოსნოს გამოკვლევა, ხოლო მამაკაცებმა – პროსტატას სკრინინგი.

„როდესაც ჩემთან ქალი მოდიოდა სხვა პრობლემით, ვთქვათ, ხალის გამო და ის იყო შესაბამისი ასაკის, ვთავაზობდი უფასო მამოგრაფიას. ახლა ამას ვეღარ ვთავაზობ, არაფერი აწუხებს ქალს და როგორ უნდა ვუთხრა 70 ლარი გადაიხადოს? რატომ გადაიხდის? ანუ ეს კვლევა მასობრივი ვეღარ იქნება და, შესაბამისად, აღარ იმუშავებს იდეა, რომ სკრინინგი უნდა იყოს მასობრივი. ეს გადაწყვეტილება საზოგადოებას ძალიან დააზარალებს,“ – ამბობს თემურ გოგიტიძე.

კიდევ ერთი ექიმი-ონკოლოგი მზია ხალვაში, რომელიც ამ მიმართულებით წლებია მუშაობს, ამბობს, რომ აუცილებლად გადაამისამართებდა პაციენტებს რეფერალურ საავადმყოფოში უფასო სერვისის მისაღებად, მაგრამ ეს შეუძლებელია:

„როგორც ვიცი, ამ ეტაპზე რეფერალურში არ აქვთ აპარატი. აპირებენ შეძენას. ჰქონდათ მცდელობა ქუთაისის კლინიკიდან გამოეყოთ მამომობილი, რომელიც ბავშვთა კლინიკაში უნდა ჩამოსულიყო. გამოაცხადეს კიდეც, რომ ეს აპარატი უნდა ჩამოეტანათ და ხალხი იქ მივიდოდა, მაგრამ რატომღაც არ არის ეს დანერგილი. რომ ყოფილიყო, ჩვენ აუცილებლად გვეცოდინებოდა.“

სკრინინგის ხელმისაწვდომობასთან დაკავშირებით მამოლოგების მოსაზრების ერთგვარი დადასტურებაა ციფრები, რომლებიც „ბათუმელებს“ წერილობით მოაწოდეს „უნიმედი აჭარადან“. კითხვაზე, წელს აჭარაში, პროგრამის ფარგლებში, რამდენ ქალს ჩაუტარდა ძუძუს სკრინინგი და რამდენი მამაკაცი გამოიკვლიეს პროსტატის კიბოს მართვაზე, „ევექსიდან“ გვიპასუხეს, რომ „აჭარაში მომსახურებით ისარგებლა 482-მა ქალმა და 167-მა მამაკაცმა“. ეს ორი თვის – მარტისა და აპრილის მონაცემებია.

იმავე კითხვით მიმართა „ბათუმელებმა“ „დაავადებათა კონტროლის ეროვნულ ცენტრს“, რომელმაც სრულიად განსხვავებული ციფრები მოგვაწოდა.

„მარტი-აპრილის თვეების განმავლობაში აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში რეგისტრირებული მცხოვრებლებიდან ძუძუს კიბოს სკრინინგი ჩაიტარა 61-მა ქალმა, პროსტატის კიბოს სკრინინგი – 86-მა მამაკაცმა“, – მოგვწერეს „დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრიდან“. სახელმწიფო დაწესებულებას ეს მონაცემები, თავის მხრივ, კორპორაცია „ევექსის“ მიერ დაფუძნებულმა „უნიმედი აჭარამ“ მიაწოდა.

იანვარ-აპრილში სკრინინგული კვლევების მოცვის მაჩვენებლის შემცირებას „დაავადებათა კონტროლის ეროვნულ ცენტრში“ შემდეგი გარემოებით ხსნიან:

„შემცირების ძირითადი მიზეზი იყო ძველი კონტრაქტორი დაწესებულების მიერ მომსახურების შეწყვეტა იანვრის თვეში, ხოლო მარტის თვიდან – ტენდერის შედეგებით ძველი კონტრაქტორი დაწესებულების ცვლილებით, რაც განპირობებულია მოსახლეობაში ახალ კონტრაქტორ და ქვეკონტრაქტორ დაწესებულებებზე ინფორმაციის ნაკლებობით (ძველი კონტრაქტორები ფუნქციონირებდნენ დღიდან პროგრამის დაარსებისა, ხოლო ახალი კონტრაქტორი – მარტის თვიდან). ამ ხარვეზის აღმოსაფხვრელად შპს „უნიმედ აჭარას“ მიერ უკვე გატარებულია გარკვეული მოცულობის სამუშაოები და ასევე მომდევნო პერიოდში დაგეგმილია მრავალი აქტივობა, რომლის შედეგადაც მიღწეული იქნება კონტრაქტით ნაკისრი ვალდებულებების სრულად შესრულება“.

რა გამოსავალი არსებობს ასეთ პირობებში პაციენტებისთვის? – ამ კითხვაზე მამოლოგი თემურ გოგიტიძე მოკლედ პასუხობს: „თუ პაციენტს სურს უფასო კვლევა, უნდა წავიდეს „ევექსში“, დაელოდოს როდის ჩამოვა თბილისიდან მანქანა, გაუკეთებენ გამოკვლევას და ერთი თვის მერე მიაწვდიან პასუხს, ან წავიდეს ფასიან კლინიკაში“.

„ბათუმელებმა“ წერილობით ჰკითხა „უნიმედ აჭარას“, როგორ გეგმავს მუშაობას სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში, რაზედაც სამედიცინო კორპორაციიდან მოგვწერეს:

„მთელი ქვეყნის მასშტაბით (გარდა თბილისისა) სერვისის მიწოდებაში ჩართულია „ევექსის“ ქსელის 62 სპეციალისტი, ხოლო სერვისის მიწოდება ხორციელდება 39 ერთეული სადიაგნოსტიკო სამედიცინო აპარატურის მეშვეობით: „ამასთან, უნდა აღინიშნოს, რომ შპს „უნიმედი აჭარა“ – ონკოლოგიური ცენტრი უწყვეტად აფართოებს პროგრამის ფარგლებში მისაწოდებელი სერვისების ლოკაციებს, შესაბამისად, იზრდება სამედიცინო აპარატურისა და სამედიცინო პერსონალის რაოდენობაც“.

კლინიკიდან ამ შინაარსის განმარტების მიღების შემდეგ „ბათუმელებმა“ კიდევ ერთხელ გადაამოწმა, ხომ არ შეცვლილა ვითარება „ევექსის“ ქსელის სამედიცინო დაწესებულებებში სერვისის ხელმისაწვდომობის თვალსაზრისით იმ პერიოდში, რაც საჯარო ინფორმაციის მოწოდებას დასჭირდებოდა. ბათუმის რეფერალურ საავადმყოფოს ტელეფონით დავუკავშირდით და ვთხოვეთ, რომ ჩავესვით ძუძუს სკრინინგის რიგში, როგორც კერძო პირი. ამ დაწესებულებაში ტელეფონზე ისევ გვიპასუხეს, რომ რიგში ვერ ჩაგვსვამდნენ, რადგან მამოგრაფიას ძუძუზე მათთან არ იღებენ.

იმის გასარკვევად, თუ სად შეიძლება ბათუმში მცხოვრებმა ისარგებლოს პროგრამით, ანუ უფასოდ ჩაიტაროს ძუძუს სკრინინგი, ჯანმრთელობის სამინისტროს ცხელ ხაზს დავეკითხეთ. უწყებაში გვიპასუხეს, რომ „ევექსის“ ცხელ ხაზზე შეგვეძლო ამ ინფორმაციის მიღება. თავის მხრივ, „ევექსის“ ცხელ ხაზზე გვითხრეს, რომ უნდა დაგვერეკა ბათუმის რეფერალურ საავადმყოფოში. შესაბამისად, ამ უკანასკნელს კიდევ ერთხელ დავუკავშირდით კერძო პირის სტატუსით, სადაც განმეორებით განმარტეს: „მკერდს ვერ გადაგიღებენ აქ. თუ გინდათ, საშვილოსნოს სკრინინგს გაგიკეთებთ“. მას შემდეგ, რაც ვუთხარით, რომ მხოლოდ ძუძუს სკრინინგი გვაინტერესებდა, ბათუმის რეფერალური საავადმყოფოს თანამშრომელმა გვითხრა, რომ ამის გასარკვევად ისევ „ევექსის“ ცხელ ხაზზე უნდა დაგვერეკა.

ბათუმის რეფერალური საავადმყოფო ერთი თვის წინ აცხადებდა, რომ სკრინინგის ჩატარების მიზნით „აჭარის მოსახლეობას საშუალება აქვს წინასწარი ჩაწერით დაჯავშნოს ექიმთან ვიზიტი“.

მაისში აჭარის მოსახლეობისთვის „ევექსის“ ქსელმა მართლაც ჩაატარა კიბოს უფასო სკრინინგის ერთჯერადი აქცია (16, 18, 19 მაისი). სამედიცინო დაწესებულების განცხადებაში ნათქვამი იყო, რომ ეროვნული პროგრამის ფარგლებში ქობულეთში, ხულოსა და ბათუმში ჩატარდებოდა პროსტატის, საშვილოსნოსა და მსხვილი ნაწლავის კიბოს სკრინინგი. ამ განცხადებაში ძუძუს კიბოსთან დაკავშირებით მხოლოდ ის იყო ნათქვამი, რომ ძუძუს კიბოს ადრეულ სტადიაზე გამოვლენის მიზნით მამოგრაფია ჩატარდება ქობულეთში. ეს, დიდი ალბათობით, იმას უნდა ნიშნავდეს, რომ ბათუმსა და ხულოში ძუძუს კიბოს გამოკვლევა არც ამ ერთჯერადი აქციის ფარგლებში ჩატარებულა. ამ კითხვებზე პასუხის მისაღებად „ევექსის“ პრესცენტრში „ბათუმელებს“ წერილობითი კომუნიკაცია შესთავაზეს. კითხვაზე პასუხი არ მიგვიღია.

სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, 2015 წელს საქართველოში სიმსივნით 6 243 ადამიანი გარდაიცვალა. 2016 წლის მონაცემები, ჯერჯერობით, დამუშავების პროცესშია.

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის წინასწარი მონაცემებით, 2016 წელს კიბოთი დაავადების 9 915 ახალი შემთხვევა გამოვლინდა, მათ შორის მესამე-მეოთხე სტადიაზე ჯამურად – 4361 შემთხვევა.

[highlight color=”red”]სტატია გამოქვეყნდა ჟურნალ „ბათუმელების“ ივნისის ნომერში[/highlight]

დღეს, პირველ სექტემბერს, ბათუმში მიმდინარე პარლამენტის განათლების კომტეტის გასვლით სხდომაზე მყოფმა საქართველოს განათლების მინისტრმა ალექსანდრე ჯეჯელევამ უპასუხოდ დატოვა „ბათუმელების“ შეკითხვა „დემირელის სკოლის“ დახურვასთან დაკავშირებით. მინისტრმა განაცხადა, რომ ამ თემაზე კომენტარს არ აკეთებს და ჟურნალისტებმა პრესსამსახურს უნდა მიმართონ.

ოფიციალური ინფორმაციით, დემირელის სკოლამ ავტორიზცია ვერ გაიარა.

უკვე მეოთხე თვეა, რაც წინასაექსტრადიციო პატიმრობაში იმყოფება დემირელის სახელობის კერძო კოლეჯის მენეჯერი, თურქეთის მოქალაქე მუსტაფა ემრე ჩაბუქი, რომელიც საქართველოში თურქეთის მოთხოვნით დააკავეს. ჩაბუქი 2017 წლის მაისში დააკავეს და მიზეზი,  როგორც მისი ადვოკატი აცხადებს, არის თურქეთის მხარის ბრალდება იმასთან დაკავშირებით, რომ ჩაბუქი “ტერორისტულ ორგანიზაცია” FETO-ს საქმიანობას უწყობდა ხელს.

2017 წლის დასაწყისში ბათუმში ავტორიზაცია შეუჩერდა დემირელის პარტნიორ სკოლა-ლიცეუმს, რომელსაც საზოგადოება შაჰინის სკოლის სახელით იცნობს. ამ ფაქტს წინ უძღოდა ბათუმში თურქეთის გენერალური კონსულის მიერ გაკეთებული განცხადება იმის თაობაზე, რომ სკოლა ფეტულა გიულენის მიმდევრებს ეკუთვნით.

შაჰინის სკოლის დახურვის შემდეგ, 2017 წლის თებერვალში გერმანიის მოქალაქე ჯიჰარ აქინს, რომელიც დემირელის სკოლის 60%-ს ფლობს, საქართველოში შემოსვლის უფლება არ მისცეს და თბილისის საერთაშორისო აეროპორტიდან უკან, გერმანიაში გააბრუნეს.

განათლების მინისტრმა, ალექსანდრე ჯეჯლავამ 2017 წლის მაისში განაცხადა, რომ დემირელის სკოლის მმართველის, მუსტაფა ჩაბუქის დაკავება სკოლის ფუნქციონირებას პრობლემას არ შეუქმნიდა.

2017 წლის თებერვალში მუსტაფა ჩაბუქმა დემირელის კოლეჯის მფლობელების (იუსიფ ალთაში, მოქალაეობა – თურქეთი, ფლობს წილის 20%-ს, იაშარ შიმშექი, თურქეთი- 20%, ჯიჰარ აქინი, გერმანია- 60%) მინდობილობით საჯარო რეესტრს ორჯერ მიმართა განცხადებით, რომლის მიხედვითაც, დემირელის კოლეჯის წილები ამერიკულ კომპანიაზე უნდა გადარეგისტრირებულიყო, თუმცა რეესტრმა ეს მოთხვნა არც ერთხელ დაუკმაყოფილა. ჩაბუქის განცხადების მიხედვითვე, დემირელის კოლეჯს უნდა შეცვლოდა სახელი და დარქმეოდა “ქართულ – ამერიკულ სკოლა მეტროპოლიტენი”.

 

 

დღეს, პირველ სექტემბერს, მუსლიმური სამყარო მსხვერპლშეწირვის დღესასწაულს, ყურბან-ბაირამს ზეიმობს. ბათუმის ორთა-ჯამეში ლოცვა დილით ადრე დაიწყო. ლოცვის შემდეგ მუსლიმებთან მისალოცად აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე ზურაბ პატარაძე და აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე დავით გაბაიძე მივიდნენ.

„დარწმუნებული ვარ, ისინი ქადაგებენ ჩვენი ქვეყნის სიძლიერეს, ჩვენი ქვეყნის ერთიანობას და ჩვენ დღეს მათთან ერთად ვზეიმობთ დღევანდელ დღესასწაულს,“ – თქვა ზურაბ პატარაძემ თავის მისალოც სიტყვაში.

„ბათუმელების“ კითხვაზე, იყო თუ არა მთავრობის თავმჯდომარე ბათუმის ახალ მეჩეთშიც, ზურაბ პატარაძემ განაცხადა:

„მე ვარ ცენტრალურ მეჩეთში დღეს მოსული და, შესაბამისად, ამასთან დაკავშირებით არაერთი შეკითხვა იყო და მინდა დაგიდასტუროთ, რომ მიმდინარეობს კონსულტაციები. უკვე გადავედით შემაჯამებელ ეტაპზე. ჩვენ მუსლიმ მრევლთან ერთად, სამუფთოსთან ერთად, ქალაქის მერიასთან ერთად, ძალიან მალე თქვენ ამას გაიგებთ. კიდევ და კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, დარჩა მხოლოდ ტექნიკური დეტალების შეთანხმება და ჩვენ ყველაფერს გავაკეთებთ, ჩვენი მოსახლეობის ინტერესების გასათვალისწინებლად“.

„ბათუმელების“ კითხვას – ხომ არ აპირებდა აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე ახალ მეჩეთში მისვლას და იქ შეკრებილი მუსლიმებისთვის ყურბან ბაირამის მილოცვას, ზურაბ პატარაძემ არ უპასუხა და განაცხადა: „მე მოვედი ცენტრალურ მეჩეთში იმისათვის, რომ მოვულოცო ჩვენს მოსახლეობას ყურბან-ბაირამი“.

ბათუმის ორთა ჯამეში იმყოფებოდა „ევროპული საქართველოს“ გენერალური მდივანი გიგი უგულავაც. ძველ მეჩეთში მოსვლამდე უგულავამ ყურბან-ბაირამი ახალ მეჩეთში მისულ მუსლიმებსაც მიულოცა.

„საქართველოს კონსტიტუცია აღიარებს რელიგიის და აღმსარებლობის თავისუფლებას. არ შეიძლება ადამიანებს არ ჰქონდეთ რელიგიური ნიშნით  აღმსარებლობის შესაძლებლობა. ამიტომ თუ ჩვენ გვინდა ვიყოთ ქვეყანა, რომელიც იმართება კანონებითა და კონსტიტუციით, ამ ადამიანებს უნდა მიეცეთ შესაძლებლობა თავისი ხარჯით, თავიანთ მიწაზე ააშენონ საკულტო ნაგებობა და ჰქონდეთ სრულფასოვანი აღმსარებლობის საშუალება“, –  თქვა გიგი უგულავამ.

ბათუმში, გენერალ აბაშიძის ქუჩაზე მდებარე ახალ მეჩეთში, რამდენიმე თვეა მუსლიმები ლოცულობენ. იმის გამო, რომ ბათუმის მერიამ მეჩეთის ასაშენებლად ნებართვა არ გასცა, მუსლიმებს ლოცვა სახელდახელოდ აშენებულ ხის კონსტრუქციაში და ღია ცის ქვეშ უწევთ.

მათემატიკაში წელს აბიტურიენტების 33,7 პროცენტი ჩაიჭრა. ერთიანი ეროვნული გამოცდებისა და შეფასების ცენტრის სტატისტიკური მონაცემებით, 2016 წელს მათემატიკაში მინიმალური ბარიერი მხოლოდ 22-მა პროცენტმა ვერ გადალახა.

მათემატიკის გამოცდაზე წელს 7722 აბიტურიენტი გავიდა. აქედან გამოცდა 2602-მა ვერ ჩააბარა, ანუ 708 აბიტურიენტით უფრო მეტმა, ვიდრე გასულ წელს.

მათემატიკაში მინიმალური ქულა 15 იყო, მაქსიმალური – 59. მაქსიმალური ქულა წელს მათემატიკაში მხოლოდ ექვსმა აბიტურიენტმა მიიღო. საშუალო ქულამ 2016 წელს შეადგინა 24,04 პროცენტი, 2017 წელს – 21,4.

გასულ წელთან შედარებით წელს გაუმჯობესდა მაჩვენებელი ფიზიკაში, ქიმიასა და ბიოლოგიაში.

ფიზიკაში დაახლოებით 77-მა პროცენტმა გადალახა ბარიერი, ხოლო 22 პროცენტი ჩაიჭრა. 2016 წელს გამოცდა ფიზიკაში აბიტურიენტების 30-მა პროცენტმა ვერ ჩააბარა.

ქიმია აბიტურიენტების 86-მა პროცენტმა ჩააბარა. გასულ წელს ეს მაჩვენებელი იყო 74 პროცენტი.

წელს 92-მა პროცენტმა ჩააბარა ბიოლოგიის გამოცდა. 2016 წელს კი მინიმალური ბარიერი ამ საგანში 87-მა პროცენტმა გადალახა.

ბათუმის შემოვლით გზას თურქული კომპანია ააშენებს. სამშენებლო სამუშაოების ვადა 2017-2020 წლებია. მახინჯაურის გვირაბიდან ფრიდონ ხალვაშის გამზირამდე, ახალი გზა გაივლის: მახინჯაურს, განთიადს, კაპრეშუმს, სალიბაურს, ფერიას, მახვილაურსა და ხელვაჩაურს. რაც შეეხება ხელვაჩაურიდან სარფამდე მონაკვეთს, თუ სად გაივლის ავტობანი, გადაწყვეტილი ამ დრომდე არ არის.

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ინფორმაციით, ბათუმის შემოვლითი გზის 13 კილომეტრიანი მონაკვეთის მშენებლობის დაწყებაზე დეპარტამენტსა და  ტენდერში გამარჯვებულ კომპანიას შორის ხელშეკრულება უკვე გაფორმდა. ხელშეკრულებას საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარის მოადგილემ ალექსანდრე თევდორაძემ და თურქული სამშენებლო კომპანია [ერთობლივი საწარმო] „POLAT YOL & MAPA“  წარმომადგენელმა ემრე პოლატმა მოაწერეს ხელი.

თუ დირექტორი გექცეოდათ დისკრიმინაციულად, რატომ  მიმართეთ პროკურატურას და არა სახალხო დამცველს? – „ბათუმელების“ ამ კითხვას აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის იურიდიული მხარდაჭერის სამსახურის უფროსმა მალხაზ ბოლქვაძემ უპასუხა, რომ მისთვის მიუღებელია „საქმე შერიგებით დასრულდეს“. პროფესიით იურისტმა, მალხაზ ბოლქვაძემ ტელევიზიის დირექტორს დისკრიმინაციის მუხლით პროკურატურაში 3 აგვისტოს უჩივლა.

„დისკრიმინაციული კანონი ითვალისწინებს, რომ დისკრიმინაციის დადგენის შემდეგ სახალხო დამცველი ვალდებულია მხარეების შერიგებაზე იმუშაოს. ეს ჩემთვის მიუღებელია. თანაც სახალხო დამცველი საქმეს ვერ გამოიძიებს. მე დავასახელე სხვა მოწმეებიც, ეს ყველაფერი პროკურატურამ უნდა გამოიკვლიოს. მე ვიჩივლე სისხლის სამართლის კოდექსის 142-ე მუხლით, რაც თანასწორუფლებიანობის დარღვევას გულისხმობს. თუ არ იძიებს პროკურატურა მსგავს საქმეს, მაშინ რატომ არსებობს ეს მუხლი? – მე უკვე გამომკითხეს და თუ უარს მეტყვიან, მივმართავ მთავარ პროკურორს“, – ამბობს მალხაზ ბოლქვაძე.

აჭარის საზოგადოებრივ მაუწყებლის იურიდიული მხარდაჭერის სამსახურის უფროსმა მაუწყებლის დირექტორს გარდა პროკურატურაში ჩივილისა, ურჩია, რომ გადადგეს.

სწორედ იმის გამო, რომ მალხაზ ბოლქვაძემ მიმართა პროკურატურას და არა სახალხო დამცველს, აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორი მიიჩნევს, რომ მოვლენები შეიძლება გარედან მართული იყოს:

„…დისკრიმინაციულ ფაქტებს, თუკი ასეთად შეიძლება მივიჩნიოთ დავალებების მიცემა და შესაბამისი პასუხის მიღება,  სწავლობს საქართველოს სახალხო დამცველი. მაშინ, როდესაც ჩვენ ვსაუბრობთ საზოგადოებრივი მაუწყებლის სრულ სარედაქციო თავისუფლებაზე, სარედაქციო დამოუკიდებლობაზე, ვემზადებით წინასაარჩევნო პროცესისათვის. მაფიქრებინებს, რომ პროცესი არის ან შეიძლება იყოს მართული გარკვეული ძალების მიერ აჭარის ტელევიზიის და რადიოს წინააღმდეგ. ეს არის დაუშვებელი და საზოგადოებრივი მაუწყებლის განვითარება არის შეუქცევადი პროცესი. სწორედ ამ რისკების გათვალისწინებით მივმართავ აჭარის პროკურატურას და ვთხოვ, რაც შეიძლება მოკლე ვადაში გაეცეს პასუხი განმცხადებლის ინტერესებს.“

ნათია კაპანაძე განმარტავს, რომ სინამდვილეში საქმე ეხება მის მიერ მიცემული დავალებების შეუსრულებლობას, რის გამოც მალხაზ ბოლქვაძეს საყვედური გამოუცხადა და დამატებითი ვადა მისცა ამ დავალებების შესასრულებლად. მალხაზ ბოლქვაძე კი ამბობს, რომ არ აპირებს ამ დავალებების შესრულებას.

მალხაზ ბოლქვაძე ამბობს, რომ მისგან დავალებების შესრულებას დირექტორი დაჟინებით ითხოვდა მაშინ, როცა ის შვებულებაში იმყოფებოდა, ამიტომ კუთვნილი ანაზღაურებადი შვებულების დროს [პირველი ივნისიდან პირველ ივლისამდე] ყოველდღე სამსახურში დადიოდა. ნათია კაპანაძე კი ირწმუნება, რომ მალხაზ ბოლქვაძისთვის შვებულების პერიოდში სამსახურში მისვლა არ უთხოვია.

რაც შეეხება „გარე ძალების მიერ ამ პროცესის შესაძლო მართვას“, რაზეც დღე გამართულ ბრიფინგზე ტელევიზიის დირექტორმა გაამახვილა ყურადღება, მალხაზ ბოლქვაძე განმარტავს, რომ მას არც ერთ პარტიასთან შეხება არ ჰქონია და არც ახლა აქვს: „ ჩემი პოლიტიკური მოღვაწეობა დამთავრდა 2004 წელს, როცა ასლან აბაშიძე წავიდა ბათუმიდან“.

ტელევიზიის იურისტი ამბობს, რომ აჭარის პროკურატურამ უკვე გამოკითხა.