Batumelebi

ბათუმის რუსთაველის უნივერსიტეტში ამიერკავკასიასა და საქართველოში პირველი უსინათლოთა და მხედველობადაქვეითებულთა კონსულტირების ცენტრი დაახლოებით ერთ თვეში გაიხსნება.

ცენტრის გახსნა რუსთაველის უნივერსიტეტისა და გერმანიის ქალაქ მარბურგის უსინათლოთა საგანმანათლებლო ცენტრის „ბლისტას“ მხარდაჭერით იგეგმება, რომელიც უსინათლო და მხედველობადაქვეითებულ ადამიანებს დახმარებას გაუწევს.

უნივერსიტეტის ადმინისტრაციის ინფორმაციით, მარბურგის უსინათლოთა საგანმანათლებლო ცენტრის ტრენერებმა პირველი ტრენინგი მცირემხედველ ადამიანთა გადაადგილების, ორიენტაციისა და საყოფაცხოვრებო უნარების განვითარებაში 2017 წლის ოქტომბერში ჩაატარეს.

„ტრენინგში მონაწილე პირები დაეუფლნენ ტექნიკას, რომელიც უსინათლო ბავშვებთან მუშაობისას, მათი დამოუკიდებლობისა და სოციალიზაციის გასაზრდელად გამოადგებათ.

გაკვეთილები მოიცავდა როგორც თეორიულ, ასევე პრაქტიკულ ცოდნას. ტრენინგის ფარგლებში, თვალახვეული მონაწილეები  სივრცეში ორიენტირებასა და საყოფაცხოვრებო დავალებებს ასრულებდნენ“.

ტრენინგში განათლების ფაკულტეტის პროფესორ-მასწავლებლები, ფსიქოლოგიის სპეციალობის სტუდენტები, სხვადასხვა სარეაბილიტაციო ცენტრის თანამშრომლები და საჯარო სკოლების მასწავლებლებიც მონაწილეობდნენ.

დღეს, 16 თებერვალს, კი როგორც ბსუ-ს ადმინისტრაციაში გვითხრეს, ტრენინგის მონაწილეებმა გამოცდა ჩააბარეს. „შეასრულეს პრაქტიკული დავალებებიც, იმუშავეს უსინათლო ბენეფიციარებთან და დაამზადეს რელიეფური მაკეტები“.

რას ასრულებს და რას ვერა საქართველო შრომის უსაფრთხოების დაცვის მხრივ ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულებით? – ამის შესახებ დღეს, 16 თებერვალს, ბათუმში, „დემოკრატიის სკოლაში“ „ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრის“ წარმომადგენელმა, ლელა გვიშიანმა ისაუბრა.  მისი თქმით, ასოცირების ხელშეკრულება საქართველოს ისეთი შრომითი პირობების შექმნას ავალდებულებს, სადაც შრომითი უფლებების ყველა კომპონენტი იქნება დაცული.

„პირველ რიგში, ეს არის დაშვების მექანიზმი, რომელიც გულისხმობს ისეთი ორგანოს შექმნას, რომელსაც უპირობოდ ექნება დასაქმების ადგილზე შეამოწმოს შრომითი პირობები.

მეორე – ევროპული სტანდარტი ითხოვს, რომ შემოწმება არ იყოს მხოლოდ უსაფრთხოების თემით შემოფარგლული და ის უნდა მოიცავდეს შრომის უფლების რეალიზების ხარისხს მთლიანად, რაც გულისხმობს ისეთ დეტალებსაც, როგორიცაა, მაგალითად, შვებულების გაცემის, ბიულეტენის ანაზღაურების საკითხი და ა.შ.“ – განაცხადა შეხვედრაზე ლელა გვიშიანმა.

მისი თქმით, მესამე კომპონენტი, რომელსაც ევროპული სტანდარტი ითვალისწინებს, ისეთი ორგანოს შექმნაა, რომელსაც ექნება რეაგირების ეფექტური  მექანიზმი, რაც გულისხმობს იმას, რომ როდესაც შრომის უსაფრთხოების სამსახური დასაქმების ადგილზე აღმოაჩენს გარკვეული ნორმების დარღვევას, მას უნდა ჰქონდეს  დამსაქმებლის დაჯარიმების, გაფრთხილების და საწარმოს გაჩერების შესაძლებლობა, დარღვევის ხარისხის შესაბამისად.

„საქართველოს შემთხვევაში, ეკონომიკის სამინისტროში არსებულ ინსპექტირების დეპარტამენტს არც ერთი ზემოთ ჩამოთვლილი კომპონენტი არ გააჩნია.  შრომის ინსპექტირების დეპარტამენტი ვერ შეამოწმებს დამსაქმებელს წინასწარი შეთანხმების გარეშე. შემოწმების თემა კი მხოლოდ უსაფრთხოებით ამოიწურება, რაც გულისხმობს ზედაპირულ შემოწმებას. მაგალითად: არის თუ არა საევაკუაციო გეგმა, უსაფრთხოა თუ არა ელექტროგაყვანილობა და ა.შ. ის არ იკვლევს შრომითი უსაფრთხოების პროცესს, – მაგალითად იმას, რამდენად არის დაცული დასაქმებულის ჯანმრთელობა, რაც ასევე პრობლემურია,“ – აღნიშნა ლელა გვიშიანმა.

მისივე თქმით, ინსპექტირების დეპარტამენტი ოთხი წელია ამოწმებს დასაქმების ადგილებზე შრომით უსაფრთხოებას, თუმცა  დაშავებისა და გარდაცვალების სტატისტიკა მაინც იზრდება და წინა წლებთან შედარებით 22 პროცენტით არის გაზრდილი გარდაცვალების მაჩვენებელი.

მისი თქმით, დღეს მოქმედი სტანდარტების მიხედვით, დამსაქმებელს შრომითი ინსპექტირების დეპარტამენტის მიერ გაცემული რეკომენდაციების არათუ შესრულების, წაკითხვის ვალდებულებაც კი არ აქვს, „ინსპექციას კი არ გააჩნია მოქმედების ბერკეტი“.

„როცა დაინახა ევროკავშირმა, რომ არ სრულდება რეკომენდაციები, ეს რეკომენდაციები დაკონკრეტდა, რაც სახელმწიფოს ავალდებულებს ისეთი ორგანოს შექმნას, რომელსაც შრომითი უსაფრთხოების ყველა კომპონენტის შემოწმება და რეაგირება დაეკისრება,“ – ამბობს ლელა გვიშიანი.

ლელა გვიშიანმა აღნიშნა, რომ ასოცირების ხელშეკრულებაში შრომითი უსაფრთხოების აღქმა სამ სხვადასხვა თავში გვხვდება, მათ შორის ვაჭრობის თავშიც, რის თანახმადაც ევროკავშირი გვავალდებულებს ისეთი პროდუქცია გავიტანოთ ევროკავშირის ქვეყნებში, რომელიც არ იქნება იაფ მუშახელზე გათვლილი, იქნება ღირსეული შრომის პირობებში შექმნილი, სამართლიანი ანაზღაურებით. „ეს ძალიან მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ჟესტია, რაც გვაჩვენებს იმას, თუ როგორი სახელმწიფო უნდა ავაშენოთ,“ – განაცხადა ლელა გვიშიანმა.

მისი თქმით, შრომის კანონმდებლობის პროექტის განხილვის დროს სწორედ ეს სამი ფუნდამენტური საკითხი განიხილებოდა, რასაც არასამთავრობო ორგანიზაციები იცავდნენ, ხელისუფლება კი ეწინააღმდეგებოდა.

„ძირითადი წინააღმდეგობა მოდიოდა მთავრობის ეკონომიკური გუნდიდან. ისინი ამბობდნენ, რომ ამ კანონის მიღებით ბიზნესი დაზარალდებოდა, თუმცა ბიზნესს არასდროს, არც ერთ პლატფორმაზე არ გაუჟღერებია ამის შესახებ. ეკონომიკური გუნდი კი ვერ ასახელებდა კონკრეტულ არგუმენტებს, თუ რაში გამოიხატებოდა ბიზნესის დაზარალება“.

არასამთავრობოების მხრიდან ასევე იყო მოთხოვნა, რომ შრომითი ინსპექტირება გავრცელებულიყო დასაქმების ყველა სფეროზე, რასაც ასევე არ ეთანხმება ხელისუფლება.

„მე რომ წლების განმავლობაში კომპიუტერთან ვზივარ, ეს შეიძლება გახდეს ჩემი ჯანმრთელობისთვის საფრთხის შემცველი წლების შემდეგ, ამიტომ, ვფიქრობ, რომ მსგავს შემთხვევებშიც უნდა იყოს დასაქმებულის უფლება დაცული. ბიზნესსა და ეკონომიკის სამინისტროს კი სურთ, რომ კანონის სფერო გავრცელდეს მხოლოდ მომეტებული საშიშროების მქონე, მძიმე და მავნე პირობების მქონე სამუშაოზე, რომელსაც თავად განსაზღვრავს კანონის მიღების შემდეგ მთავრობა,“ – აღნიშნა ლელა გვიშიანმა.

ამ დროისთვის არსებობს მთავრობის მხრიდან მხოლოდ დაპირება, რომ კანონი მინიმუმ 11 სექტორზე გავრცელდება, მათ შორის მშენებლობაზე, მძიმე ინდუსტრიაზე და ა.შ. თუმცა კანონი არ ვრცელდება, მაგალითად, კვების მრეწველობაზე.

ლელა გვიშიანის თქმით, კანონი შრომითი პირობების დარღვევის შემთხვევაში აქამდე  მაღალ სანქციებს არ ითვალისწინებდა. საჯარიმო სანქცია 50 ლარიდან იწყებოდა და მაქსიმუმი 7 ათასი ლარი იყო, რაც ახალი კანონპროექტის შემთხვევაში გაზრდილია.

__________________________________________

ამავე თემაზე: 

შრომის უსაფრთხოების წესების დარღვევაზე 100-დან 50 000 ლარამდეა ჯარიმა – კანონპროექტი

დღეს, 16 თებერვალს, ბათუმში, „ნაციონალური მოძრაობის“ წარმომადგენლებმა აუდიტის სამსახურს და პროკურატურას მოუწოდეს, დაინტერესდნენ კომპანია „ბათუმი თაუერის“ საკითხით.

ენმ-ის განცხადებით, ბულვარში, ყოფილი ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის გვერდით დაწყებული მშენებლობა „ბათუმი თაუერმა“ დიდი ხანია შეაჩერა.

„დარღვეულია მშენებლობის ვადები, თუმცა როგორც ვიცით, კომპანია არც ერთხელ არ დაჯარიმებულა ხელშეკრულების პირობების დარღვევის გამო. ვფიქრობთ, კორუფციულ გარიგებასთან გვაქვს საქმე, რადგან ფაქტია, რომ პირობების დამრღვევი კომპანია კომფორტულ მდგომარეობაშია და ბიუჯეტში ჯარიმის თანხები გადახდილი არ არის,“ – განაცხადა ასმათ დიასამიძემ „ნაციონალური მოძრაობიდან“, აჭარის უმაღლესი საბჭოს წევრმა.

მისი თქმით, ამ თემით პროკურატურა და აუდიტის სამსახური უნდა დაინტერესდნენ.

შპს „ბათუმი თაუერი“ კომპანია „რედკომ“ დააფუძნა 2012 წლის მაისში. შპს „ბათუმი თაუერის“ 100-პროცენტიანი წილის მფლობელი „CELWOOD INVESTMENT LIMITED“-ია, რომელიც რეგისტრირებულია ბელიზში, ცენტრალურ ამერიკაში 2011 წელს.

რატომ შეაჩერა მშენებლობა „ბათუმი თაუერმა“? – ჰკითხა „ბათუმელებმა“ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსაც. სამინისტროს პოზიციას პასუხის მიღებისთანავე შემოგთავაზებთ.

მასალა მომზადებულია პროექტის – „ყოფილი პატიმრების, პატიმართა ოჯახებისა და პრობაციონერების მხარდაჭერის პროგრამა“  ფარგლებში.
პროექტს ახორციელებს ა(ა)იპ „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ და დაფინანსებულია ევროკავშირის მიერ.
მასალაში გამოთქმული მოსაზრებები ავტორისეულია და შესაძლოა არ გამოხატავდეს დონორი ორგანიზაციის თვალსაზრისს

გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონალური ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, მომდევნო ორი დღის განმავლობაში აჭარის სანაპიროზე უნალექო ამინდს უნდა ველოდოთ.

„მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, უნალექოდ, იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი, 10-15 მეტრი წამში. ტემპერატურა სანაპირო რაიონებში დღისით 13-18 გრადუსი იქნება, ღამით – 3-8 გრადუსი.

მთაში ჰაერის ტემპერატურა იქნება: დღისით 8-13 გრადუსი სითბო, ღამით კი – 0-5 ყინვა,“ – ამბობენ აჭარის რეგიონალურ ჰიდრომეტეოროლოგიურ ობსერვატორიაში.

ამინდი აჭარაში 18 იანვრიდან შეიცვლება, სანაპირო რაიონებში მოსალოდნელია წვიმა, მთაში კი – ითოვებს, თუმცა 19 თებერვალს, დილიდან, აჭარაში ისევ გამოიდარებს.

თურქეთიდან საქართველოში მომავალი ავტობუსის სპეციალურ სამალავში საქართველოს სამი მოქალაქე (ორი ქალი და ერთი კაცი),  საზღვრის უკანონო გადმოკვეთისას დააკავეს. ინფორმაციას ამის შესახებ თურქული საინფორმაციო სააგენტოები ავრცელებენ.

თურქული მედიის ინფორმაციით, ავტობუსი ქართული სანომრე ნიშნით, სასაზღვრო გამშვებ პუნქტში, ფიზიკური დათვალიერებისთვის 12 თებერვალს, 02:46 საათზე შევიდა.

ძიების შედეგად აღმოჩნდა, რომ დაკავებულ ქართველი მოქალაქეები არალეგალურად იმყოფებოდნენ თურქეთში (მათ აკრძალული ჰქონდათ თურქეთის ტერიტორიაზე შესვლა) და ახლა ისინი საქართველოში მალულად დაბრუნებას ცდილობდნენ.

თურქეთის პროკურატურის გადაწყვეტილებით, დაკავებულები საქართველოში დაადეპორტირეს.

შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრის ინფორმაციით, 2018 წელს, სკოლის საატესტატო გამოცდები შეცვლილი ფორმატით ჩატარდება. ტესტირების დასრულებისას მოსწავლე ეკრანზე დაინახავს არა ქულას, არამედ შეტყობინებას იმის შესახებ, გადალახა თუ არა მან მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი, ანუ მიიღო მინიმალურ 5,5 ქულაზე მეტი თუ ნაკლები.

დამამთავრებელი კლასების მოსწავლეებისთვის შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრის ვებგვერდზე – www.naec.gov.ge თითოეული საგანისთვის  დამატებითი ნიმუშები მომდევნო კვირას გამოქვეყნდება. მოსწავლეებს შესაძლებლობა ექნებათ ახალი ნიმუშები მასწავლებლებთან ერთად განიხილონ. ეს მაგალითები მათ დაეხმარებათ სწორი წარმოდგენა შეიქმნან საგამოცდო დავალებებზე.

ცენტრის ინფორმაციით, გამოსაშვები გამოცდები წელსაც ორ ეტაპად, მე-11 და მე-12 კლასებში ჩატარდება. მე-11 კლასის მოსწავლეები სასწავლო წლის ბოლოს იმ საგნებს აბარებენ, რომელთა სწავლაც დაასრულეს [ფიზიკა, ქიმია, ბიოლოგია, გეოგრაფია]. დარჩენილ 4 საგანში კი ტესტირებას [მათემატიკა, ქართული ენა და ლიტერატურა, უცხოური ენა, ისტორია] მოსწავლეები სკოლის დამთავრებისას გადიან.

სკოლის დამამთავრებელი გამოცდები კომპიუტერზე ადაპტირებული ტესტირების ქართული მოდელით [Gcat] ტარდება. მოსწავლის შესაძლებლობებზე მორგებული ტესტირების ქართული ვერსია – ალგორითმი და პროგრამული უზრუნველყოფა შეფასებისა და გამოცდების ეროვნულ ცენტრში შეიქმნა.

საატესტატო გამოცდების რეგისტრაციის თარიღი როგორც „ბათუმელებს“ ეუბნებიან, ჯერ დადგენილი არ არის. „ინფორმაცია უახლოეს მომავალში გამოქვეყნდება“-ამბობენ ცენტრში.

აჭარის დასაქმების სააგენტო, მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის [IOM] პროექტში მონაწილეობს, რომლის ფარგლებშიც შესაძლებელია საქართველოს მოქალაქეების დროებითი [6 თვემდე] ლეგალური დასაქმება პოლონეთში.

IOM შერჩეულ კანდიდატებს ეხმარება დამსაქმებელთან დაკავშირებაში და სამუშაო ვიზის პროცედურების შესახებ ინფორმაციის მიწოდებაში, მაგრამ სამუშაო ვიზის აღებასთან და მგზავრობასთან დაკავშირებულ ხარჯებს [სავიზო მოსაკრებელი – 60 ევრო, სამოგზაურო-სამედიცინო დაზღვევა – 30 ლარი, სამგზავრო ბილეთი, ასევე თანხა ანგარიშზე] ფარავს თვითონ სამუშაოს მაძიებელი.

პოლონეთში მშენებლის, დამლაგებლის, მლესავის, მეფილე მომპირკეთებლის, კალატოზის, ელექტროტექნიკოსის, მშენებლის დამხმარეს, დურგლის/სახურავის ოსტატისა და დამლაგებლის [ქალი] ვაკანსიაზე საკვალიფიკაციო მოთხოვნებში შედის ინგლისურის, ან რუსულის, ან პოლონური ენის ცოდნა [საუბარი, კითხვა, წერა] ელემენტარულ დონეზე. სათბურში ბოსტნეულის მწარმოებელი მუშის ვაკანსიაზე კი, მხოლოდ რუსული ენის ცოდნაც საკმარისია. გარდა ამისა, ხელოსნებს მოეთხოვებათ სპეციალური განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტი [დიპლომი, სერტიფიკატი] და სამუშაო გამოცდილება [მინიმუმ 1 წელი].

დამლაგებლის ხელფასი თვეში 1800-2500 პოლონური ზლოტია [დაახ. 430-600 ევრო], დურგლის, ელექტროტექნიკოსის, კალატოზის, მეფილე მომპირკეთებლის, მლესავის, მშენებლის დამხმარეს ვაკანსიაზე კი 2500-3500 პოლონური ზლოტია [დაახ. 600 – 800 ევრო] ხელზე ასაღები.

როგორც დამსაქმებლების მიერ გაკეთებულ განაცხადებშია მითითებული, პირობებში გათვალისწინებულია საცხოვრებლით უზრუნველყოფა და სხვადასხვა ფორმით სამედიცინო დაზღვევა.

დამატებითი დეტალები ზუსტდება დამსაქმებელთან გასაუბრებით.

დეტალური ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ აჭარის დასაქმების სააგენტოს, ან მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის ბათუმის ოფისს.

ამავე თემაზე:

ბათუმი – ახალციხის ცენტრალური საავტომობილო გზის ხულოს მონაკვეთზე, 92-ე კილომეტრზე, სოფელ დიოკნისთან მეწყერი განვითარდა. მთიდან ჩამოსულმა მიწის მასამ ცენტრალურ გზაზე საავტომობილო მიმოსვლა ჩაკეტა.

ხულოს მუნიციპალიტეტში აჭარის საგზაო დეპარტამენტის წარმომადგენლის, რამაზ შავაძის ინფორმაციით, ამ დროისთვის გოდერძის მიმართულებით გადაადგილება შემოვლითი გზით, სოფელ პაქსაძეებიდან, კორტოხიდან და ბეღლეთიდან არის შესაძლებელი, რაც შეხება ცენტრალურ გზაზე ჩამოსულ მიწის მასას, მისი თქმით, გზა იწმინდება და სავარაუდოდ დღის ბოლომდე გაიხსნება.

მთავარი ფოტო: „ბათუმელების“ არქივიდან 

ავტორი: ესმა გუმბერიძე, აქტივისტი 

2018 წლის 24 იანვარს, მთავრობის კანცელარიაში გაიმართა შეხვედრა ადამიანის უფლებათა 2018-2020 წლების სამთავრობო სამოქმედო გეგმის მე-19 თავთან დაკავშირებით, რომელიც შშმ პირთა უფლებებს მოიცავს. საუბარი შეეხო ჯანდაცვის სამინისტროს კომპეტენციაში შემავალ საკითხებს, რადგან ისინი ბორჯომის შეხვედრაზე (2017 წლის 26-27 დეკემბერი) არ ყოფილან და იქ ამ საკითხების გავლა ვერ მოესწრო. თუმცა ვერც ამ შეხვედრაზე შევძელით  ბევრ რამეზე კონკრეტული შეთანხმება.

ადამიანის უფლებათა 2018–2020 წლების სამთავრობო სამოქმედო გეგმის პროექტის განხილვა დაიწყო 2017 წლის ოქტომბრიდან, როდესაც მისი პირველადი ვერსია გავრცელდა არასამთავრობო ორგანიზაციებში. გეგმა არის 2014-2020 წლების საქართველოში ადამიანის უფლებათა დაცვის ეროვნული სტრატეგიის შესასრულებლად გამიზნული ინსტრუმენტი. ის მოიცავს მრავალ უფლებას (მაგალითად, მართლმსაჯულების ხელმისაწვდომობა, გამოხატვის თავისუფლება) ასევე სხვადასხვა უმცირესობის დაცვისკენ მიმართულ თავებს (გენდერული თანასწორობა, ბავშვთა უფლებები, ეთნიკური და რელიგიური უმცირესობების უფლებები, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებები).

საკითხით დაინტერესებულ არასამთავრობო ორგანიზაციებს გეგმასთან დაკავშირებული თავიანთი კომენტარები საქართველოს მთავრობის ადამიანის უფლებათა სამდივნოსთვის 2017 წლის 10 ნოემბრამდე უნდა გადაეგზავნათ. 2017-2018 წლების დეკემბერ-იანვრის პერიოდში შშმ პირთა უფლებებთან დაკავშირებით საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის ადამიანის უფლებათა სამდივნო, კონკრეტულ საკითხებზე პასუხისმგებელ სახელმწიფო უწყებებს და არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებს შორის 3 ოფიციალური შეხვედრა გაიმართა: 2017 წლის 14 დეკემბერს თბილისში, მთავრობის კანცელარიაში, ამავე წლის 26 დეკემბერს ბორჯომში და წელს, 24 იანვარს ისევ მთავრობის ადმინისტრაციის შენობაში.

ახლა ვაპირებ ვისაუბრო 24 იანვრის შეხვედრის დროს განხილულ ძირითად საკითხებზე.

ძირითადი კამათი შეეხებოდა 2020 წლის ბოლოს რა შედეგი უნდა გვქონდეს. არასამთავრობოები ვითხოვდით, რომ შემუშავდეს როგორც შეფასების ინსტრუმენტი, ასევე  ამ ინსტრუმენტით ადამიანთა შეფასება და სტატუსის მინიჭება დაიწყოს; ასევე გადაფასდეს იმათი სტატუსის და ხელახლა მიენიჭოს, ვისაც უკვე აქვს. ჯანდაცვის სამინისტრომ უარი თქვა კონკრეტული ოდენობისა და პროცენტული მაჩვენებლის განსაზღვრაზე, თუ რამდენი ადამიანი ეყოლებათ შეფასება-გადაფასებული, რადგან ადამიანური და ფულადი რესურსი არ ჰყოფნით. ამასთან არ იციან, ზუსტად რამდენი ადამიანი მოვა ახალი სისტემის ფარგლებში სტატუსის მინიჭების და შეფასების მოთხოვნით. კიდევ ერთი პრობლემა: ვის, რა კატეგორიის პენსია უნდა დავუნიშნოთ/დავუტოვოთ და ვის მხოლოდ სერვისები.

სამინისტრომ განაცხადა, რომ ეს პროცესი შეფასების ახალი სისტემის პარალელურად ვერ მოხდება, რადგან ჯერ ყველა რეგიონში უნდა გვყავდეს ახალი სისტემით შეფასებული შშმ პირები და თანაც ყველა ტიპის შეზღუდვით, მათი საჭიროებები რომ ვიკვლიოთ და ის, თუ არსებული სერვისებიდან რომელია საჭირო და გამოსადეგი და რომელი – არა.

ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლებმა ასევე განაცხადეს, რომ ახლო მომავალში, მათ შორის 2020 წლის შემდეგაც, არ გეგმავენ ზრდასრულთა რეაბილიტაციაზე თანხების გამოყოფას სახსრების შეზღუდულობის გამო. მათ აღნიშნეს, რომ ბავშვთა რეაბილიტაციისგან განსხვავებით, რომელსაც პრევენცია ან მდგომარეობის გაუმჯობესება შეუძლია, ზრდასრულთა რეაბილიტაცია მიმართულია მხოლოდ კონკრეტული მდგომარეობის შესანარჩუნებლად და გაუარესების თავიდან ასაცილებლად. USAID/აშშ საერთაშორისო დახმარების სააგენტოს პროექტი, რომლითაც იგეგმება სარეაბილიტაციო კლინიკების შექმნა გრანტის თანხის ამოწურვის შემდეგ, რაც 4 წელიწადში მოხდება, ალბათ ვერ იქნება მდგრადი, რადგან ცოტა შშმ პირი თუ შეძლებს რეაბილიტაციაში თავისი სახსრებით ფულის გადახდას.

არასამთავრობო სექტორმა მოითხოვა, შეიქმნას სხვადასხვა სერვისის (მაგალითად, დღის ცენტრების, დამხმარე საშუალებების, ადრეული ჩარევის, შინ მოვლისა…) ერთიანი სტანდარტი მთელი ქვეყნის მასშტაბით. ისეთი სტანდარტი, რომელსაც დაემორჩილება ადგილობრივი თვითმმართველობებიც, როცა ისინი აფინანსებენ რამე სერვისს, რადგან უამრავი მუნიციპალიტეტის მიერ დაფინანსებული დღის ცენტრი ვერ აწვდის შესაბამისი ხარისხის მომსახურებას ბენეფიციარებს. ამაზე ჯანდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ თვითმმართველობებზე არ აქვთ ფორმალური ზედამხედველობის უფლება და  არაფორმალურად ისედაც ეცდებიან სტანდარტზე საუბარს.

დეინსტიტუციონალიზაციაზე (დიდკონტიგენტიანი შშმ პირებისთვის განკუთვნილი პანსიონატებიდან, ასევე ფსიქიატრიულ საავადმყოფოებში არამწვავე მდგომარეობაში, ძირითადად ოჯახის წევრთა უარის გამო მათთან თანაცხოვრებაზე ანდაც უსახლკარობის გამო ჩასახლებული ადამიანების გამოყვანა, შესაბამისი მხარდაჭერის უზრუნველყოფა, რათა შეძლონ დამოუკიდებლად ან მცირე ჯგუფებად ცხოვრება დახურულ და გეოგრაფიულად ადამიანების დასახლებებს მოწყვეტილ პანსიონატებს მიღმა) ჯანდაცვამ თქვა, რომ პირდაპირ დეინსტიტუციონალიზაციას ვერ ჩაწერენ რადგან დიდი ინსტიტუციებიდან ხალხის უმრავლესობას გასვლა არ უნდა, არიან შეშინებულები, მიუჩვეველნი დამოუკიდებელ ცხოვრებას. ამიტომ შემოგვთავაზეს, რომ ჩაწერდნენ სათემო მომსახურების გაძლიერებას და დეინსტიტუციონალიზაციის ხელშეწყობას.

ქმედუნარიანობის რეფორმასთან დაკავშირებით არასამთავრობოთა ინიციატივა იყო, ჯანდაცვის სამინისტროსთან შექმნილიყო ერთგვარი საკოორდინაციო საბჭო, სადაც შევიდოდნენ ასევე  პარლამენტისა და სასამართლო სისტემის წარმომადგენლები. ეს იქნებოდა ხელისუფლების სამივე შტოს შორის საკონტაქტო ჯგუფი ქმედუნარიანობის მიმართულებით, რომელიც ხელს შეუწყობდა შესაბამისი პოლიტიკის განსაზღვრას, საკანონმდებლო ინიციატივების შემუშავებასა და სასამართლო პრაქტიკის შესაბამისობაში მოყვანას. თუმცა სამინისტრომ თქვა, რომ ვერანაირ პასუხისმგებლობას ვერ აიღებს ამ ჯგუფის წევრთა ჩართულობის უზრუნველყოფაზე და ვერც ამ ჯგუფის ფარგლებში მიღებულ გადაწყვეტილებებზე, რადგან საკანონმდებლო და სასამართლო ხელისუფლება ჯანდაცვის სამინისტროს არ ექვემდებარება და მათზე პასუხისმგებლობას ვერ აიღებს. ბოლოს დაგვთანხმდნენ, რომ კვლევა ჩაეტარებინათ რეფორმის ეფექტურობისა და მომავალში მის დასახვეწად გასატარებელ ღონისძიებათა შესახებ.

არასამთავრობოებმა დააფიქსირეს, რომ ზრდასრული შშმ პირები და შშმ ბავშვთა მშობლები ხშირად ამბობენ, რომ ჯანდაცვის პროგრამით უზრუნველყოფილი ანაზღაურებული სერვისები არ შეესაბამება მათ საჭიროებებს. ამაზე სამინისტროს წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ საკმაოდ ხშირია კლინიკების მხრიდან არაკეთილსინდისიერი მოქცევა – ისინი თანხას ართმევენ ისეთ სერვისებში, პროცედურებში, გამოკვლევებში, რაც ანაზღაურებულია საყოველთაო ჯანდაცვით. სამინისტროს წარმომადგენლების თქმით, შშმ პირთათვის განკუთვნილი საყოველთაო ჯანდაცვის პაკეტი საკმაოდ ფართო და უნივერსალურია და ნებისმიერი შშმ პირის საჭიროებებს წესით უნდა ფარავდეს.

არც იმაზე გაგვცეს ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლებმა პასუხი, თუ დეტალურად როგორი იქნება გაეროს 2006 წლის შშმ პირთა უფლებების კონვენციის საქართველოში დანერგვის მაკოორდინირებელი ორგანო, რა წესით დაკომპლექტდება ის, რა ვადით, რა კრიტერიუმით აირჩევიან/დაინიშნებიან მასში შემავალი პირები, რამდენი ადამიანი იქნება. მხოლოდ ის არის ცნობილი, რომ ეს ორგანო ჯანდაცვის სამინისტროს ბაზაზე შეიქმნება.

ბოლოს მე გამოვედი ინიციატივით, შეიქმნას სპეციალური მობილური აპლიკაცია, რომელშიც შეიყვანენ ყველა იმ პროცედურისა და დაავადების მკურნალობის კოდს, რომელიც ანაზღაურდება საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის ფარგლებში. ადამიანს შეეძლება შეიყვანოს პროცედურის/გამოკვლევის/მომსახურების დასახელება, რისი მიღებაც სურს, ასევე საკუთარი სტატუსი (მაგალითად, შშმ პირი, სოციალურად დაუცველი, პენსიონერი, დევნილი, ვეტერანი…) აპლიკაციამ კი მიაწოდოს ინფორმაცია, ანაზღაურდება თუ არა ეს მომსახურება და რა პროცენტული წილით. ეს აგვარიდებს კლინიკების არაკეთილსინდისიერებას. ამაზე ჯანდაცვის სამინისტროს თანამშრომელმა თქვა, რომ უნდა ჰკითხოს IT-ს, რამდენად განხორციელებადია ამგვარი აპლიკაციის შემუშავება.

ჩემს კიდევ ერთ შეთავაზებაზე – შშმ პირთა უფლებებისა და მათთან შესაბამისი კომუნიკაციის ეტიკეტის წესების შესახებ სწავლების კომპონენტი შეეტანათ სამედიცინო პერსონალის განგრძობადი განათლების ტრენინგმოდულებში, ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლებმა თქვეს, რომ ეცდებიან ამაზე იფიქრონ.

აქვე დავამატებ, რომ ბორჯომის შეხვედრის (წინ უსწრებდა 24 იანვრის შეხვედრას) გადამუშავებული გეგმის სამუშაო ვერსიაში მაინც არ მოხვდა საზოგადოებრივ ტრანსპორტში გაჩერებების გახმოვანების, ხოლო სმენის არმქონე პირთათვის ტაბლოზე თვალსაჩინო ადგილას დაწერის, ასევე ავტობუსების გარე გახმოვანებით აღჭურვის მოთხოვნა, რათა ხდებოდეს გაჩერებას მიმდგარი ავტობუსის ნომრის გამოცხადება, რასაც მე ვითხოვდი. ჩემს ამ ინიციატივებზე უარის თქმის საბაბად ის დასახელდა, რომ საზოგადოებრივ ტრანსპორტთან დაკავშირებული საკითხები შედის არა ცენტრალური მთავრობის, არამედ ადგილობრივი თვითმმართველობის კომპეტენციაში. მაგრამ იბადება კითხვა: რატომ შეიტანეს გეგმაში საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მძღოლთა დატრენინგების საკითხი შშმ პირებთან დაკავშირებულ საკითხებთან მიმართებაში? ან რაღატომ იქნა შეტანილი გეგმის პროექტში ცესკოს მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებები, მაშინ როცა ცესკო ასევე არ არის მთავრობის დაქვემდებარებაში?

ამჟამად ზემოთაღწერილი რამდენიმე შეხვედრის პროცესში გადამუშავებული სამოქმედო გეგმის პროექტი უკვე გამოქვეყნებულია სამთავრობო ვებგვერდზე და ელოდება მთავრობის მიერ დამტკიცებას. ჩემი შეფასებით ვერაფერზე ვერ გამოიკვეთა კონკრეტული აზრი და შეთანხმების წერტილები ან თითქმის ვერაფერზე. საბოლოოდ ისიც ვერ გახდა ჩემთვის ცხადი, ამ საკითხებიდან რომელი რა ფორმით შევა სამოქმედო გეგმაში.

ავტორის შესახებ: ესმა გუმბერიძე არის 23 წლის, აქტივისტი, პლატფორმა ახალი შესაძლებლობებისთვის თანადამფუძნებელი და სახალხო დამცველთან არსებული გაეროს 2006 წლის შშმ პირთა უფლებების კონვენციის პოპულარიზაციის, დაცვისა და იმპლემენტაციის მონიტორინგის საბჭოს მოწვეული წევრი.

ესმა გუმბერიძემ დაამთავრა უსინათლოთა სკოლა, ფლექსის პროგრამით ამერიკის შეერთებულ შტატებში სწავლობდა ერთი წლის განმავლობაში. შემდეგ განათლების მიღება გააგრძელა თავისუფალ უნივერსიტეტში და თსუ-ში.

აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტო ბათუმში, ზ. გამსახურდიას ქ. N39 მდებარე შენობაზე აივნის; ქობულეთში, სოფელ ციხისძირში ე.წ. უშაკოვის აგარაკის სახურავისა და გონიოს ციხეში მდებარე სუვენირების მაღაზიის სახურავის რეაბილიტაციის პროექტებს შეისყიდის.

ავარიულ მდგომარეობაში მყოფი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების რესტავრაცია-რეაბილიტაციის მიზნით კვლევითი სამუშაოებისა და სარეაბილიტაციო სამუშაოების საპროექტო დოკუმენტაციის შედგენაზე სააგენტომ ტენდერი უკვე გამოაცხადა. დოკუმენტაციის შესაძენად 2 000 ლარია გათვალისწინებული. ძეგლებზე სარეაბილიტაციო სამუშაოები შემდგომში ამ პროექტების საფუძველზე ჩატარდება.

სარეაბილიტაციო პროექტები, ტენდერის პირობების შესაბამისად, გამარჯვებულთან ხელშეკრულების გაფორმებიდან 45 დღეში უნდა მომზადდეს. პრეტენდენტს კი უნდა გააჩნდეს 2015 წლის პირველი იანვრიდან 2018 წლის პირველ იანვრამდე პერიოდში მინიმუმ სამი ურბანული სახეობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სარეაბილიტაციო სამუშაოების პროექტის მომზადების გამოცდილება.

სკოლის დისციპლინურმა კომიტეტმა მათემატიკის მასწავლებლის სამსახურიდან გაშვების გადაწყვეტილება მიიღო.  მასწავლებელს მეშვიდეკლასელი ბიჭის ცემაში ადანაშაულებდნენ. შემთხვევა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთ საჯარო სკოლაში მოხდა.

როგორც სკოლის დირექტორი „ბათუმელებთან“ საუბარში ამბობს, დისციპლინურმა კომიტეტმა მასწავლებლის მიერ ბავშვის ცემის ფაქტი დაადასტურა. „7 თებერვალს ვიმსჯელეთ და მასწავლებელი სკოლიდან გავუშვით. კანონში როგორც არის მითითებული, იმის მიხედვით ვიმოქმედეთ. სპონტანურად, ცხელ გულზე გადაწყვეტილება არ მიგვიღია“ – ამბობს დირექტორი.

მასწავლებლის მიერ მოსწავლის ცემის შესახებ „ბათუმელებმა“ ინფორმაცია შვიდ თებერვალს გამოაქვეყნა. მაშინ სკოლის დირექტორი ამბობდა, რომ მათემატიკის მასწავლებელმა,  რომელიც ამავე დროს მე-7 კლასის კლასის დამრიგებელიცაა, მოსწავლეს ფარდის ჩამოგდების გამო სცემა.

აჭარაში წითელას შემთხვევათა რაოდენობა ისევ იზრდება. აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ცნობით, 2018 წლის იანვრიდან დღემდე აჭარაში წითელას 182 შემთხვევა დაფიქსირდა. შემთხვევათა უმრავლესობა ბათუმზე მოდის.

მედიკოსები მოსახლეობას ვაქცინაციის აუცილებლობაზე მიუთითებენ. ბავშვების და 40 წლამდე ასაკის მოსახლეობის ვაქცინაცია უფასოა. წითელას საწინააღმდეგო ვაქცინის გაკეთება პოლიკლინიკებშია შესაძლებელი.

აუცრელი ბავშვები, განსაკუთრებით ჩვილები, წარმოადგენენ მაღალი რისკის ჯგუფს წითელათი დაავადების,  გართულებების და გარდაცვალების მხრივ. ასევე, დაავადების განვითარების მაღალი რისკის ქვეშ იმყოფებიან აუცრელი ორსული ქალები.

დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრი ვაქცინაციის აუცილებლობას უსვამს ხაზს. „მშობლებო, აიცერით და აცერით თქვენი შვილები, რათა ერთად შევაჩეროთ წითელა!“ – აღნიშნულია ცენტრის ვებგვერდზე განთავსებულ პრესრელიზში.  აქვე ვკითხულობთ:

„• წითელა ჰაეროვანი გზით გადამდები ვირუსული დაავადებაა, ამიტომ დაინფიცირების რისკი განსაკუთრებითმაღალია საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში (საბავშვო ბაღები, სკოლები, დაწესებულებები).

• წითელას ვირუსი იწვევს ცხელებას, კანსა და ლოყის ლორწოვანზე დამახასიათებელ გამონაყარს. იგი ხშირად რთულდება ყურის, ფილტვების და თავის ტვინის ანთებით. მძიმე გართულებებიდან ყოველი მე-4-5 შემთხვევამთავრდება სიკვდილით.“

წითელას სიმპტომები: მაღალი ტემპერატურა, ხველება, ცემინება, კონიუნქტივიტი, ყელის ტკივილი. სიმპტომების განვითარებიდან მესამე-მეხუთე დღეს ჩნდება წითელი ლაქისებრი ბრტყელი გამონაყარი სახეზე, თმის საფარველის გასწვრივ კისერზე, მხრებსა და მთელ სხეულზე.

გავრცელების გზა: წითელა ჰაერწვეთოვანი გზით, დაინფიცირებული პირისგან ცემინებისა და ხველების დროს ვრცელდება. ვირუსი ორი საათის განმავლობაში ცოცხლობს ჰაერში და იწვევს გარშემომყოფი პირების დაინფიცირებას ჰაერის ან დაბინძურებულ საგნებთან შეხების საშუალებით.

დაინფიცირებული პირი სიპტომების გამოვლენამდე ოთხი დღის და გამოვლენის შემდეგ კიდევ ოთხი დღის განმავლობაში შესაძლებელია იყოს ვირუსის გამავრცელებელი.

წაიკითხეთ ამავე თემაზე: 

ვისთვის არის სავალდებული აცრა – წითელას 149 შემთხვევა აჭარაში

რა არის წითელა და როგორ ავიცილოთ იგი თავიდან