28 ივლისს აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ არჩილ ხაბაძემ სოფელ ქობულეთში ახლად დაგებული გზის მონაკვეთები მოინახულა, სადაც გრუნტის გზაზე ასფალტი პირველად დაიგო. სოფელ ქობულეთი-ჭანკურიძეების გზაზე დაიგო 2 100 მ ასფალტის საფარი, რომლის ღირებულებაც 335 923 ლარია. სამუშაოებზე 15 ადგილობრივი 2 თვის განმავლობაში იყო დასაქმებული.
ქობულეთი-ჭახათი-ცხემლვანას გზის მონაკვეთის 4 300 მ გზაზე ასფალტობეტონის დაგება მიმდინარეობს. პროექტის ღირებულება 1 339 790 ლარია. სამუშაოები 14 აპრილს დაიწყო და 12 აგვისტოს დასრულდება. ობიექტზე 12 ადგილობრივია დასაქმებული.
შემოსავლების სამსახურის ინფორმაციით, განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების საქართველოში უკანონოდ შემოტანის ბრალდებით, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მოქალაქე, 1986 წელს დაბადებული ნომახოსა პუმლა ვინიფრედ ნ. თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში, საბაჟო პროცედურების გავლისას დააკავეს.
დადგინდა, რომ დაკავებულს ხელჩანთაში სპეციალური სამალავი ჰქონდა მოწყობილი, საიდანაც ქართველმა სამართალდამცავებმა 12 შეკვრად დაფასოებული ნარკოტიკული საშუალება ამოიღეს. ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, ამოღებული ნარკოტიკი გამომშრალი მარიხუანაა და მისი საერთო წონა 9 კილო და 700 გრამია. დაკავებული საქართველოში დოჰა-თბილისის რეისით ჩამოფრინდა.
გამოძიება განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების საქართველოში უკანონოდ შემოტანის ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სსკ-ს 262-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით).
560 აბი ფსიქოტროპული ნივთიერების შემცველი პრეპარატი აღმოაჩინეს მგზავრის ბარგში საბაჟო გამშვები პუნქტის „სარფის“ მებაჟე ოფიცრებმა. 28 ივლისს „სარფის“ ტერიტორიაზე შემოსული საქართველოს მოქალაქე მ.ა.-ის რისკის პროფილის საფუძველზე პირადი დათვალიერებისას, მათ 560 აბი Actifed უპოვეს. საქმე შემდგომი რეაგირების მიზნით გადაეცა შსს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავარ სამმართველოს.
„Gvaro Gvaramia Tornike Mzhavanadze Sofia Kaxadze წარმატებები“, – ეს კომენტარი თავის ფეისბუქგვერდზე კონსერვატიული პარტიის ერთ-ერთმა წევრმა გააკეთა, „ბათუმელების“ მიერ უსკოს წევრობის კანდიდატებზე გამოქვეყნებულ ნიუსთან დაკავშირებით. თუმცა, კომენტარი მალევე წაშალა. „ბათუმელების“ ინფორმაციით, უსკოს ახალი წევრები სწორედ ირაკლი გვარამია, თორნიკე მჟავანაძე და სოფია კახაძე იქნებიან.
ირაკლი გვარამია / სოფია კახაძე / თორნიკე მჟავანაძე
აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ, არჩილ ხაბაძემ უსკო-ს წევრის – გია გარსევანიშვილის უფლებამოსილების ვადის გასვლის გამო ვაკანტური თანამდებობის დასაკავებლად ირაკლი გვარამიასა და ზურაბ გოლიაძის კანდიდატურები წარადგინა, ასლან ჩავლეიშვილის ადგილმონაცვლედ – რამაზ გოლომანიძე და სოფიო კახაძე, ხოლო ქეთევან ჯიქიას ნაცვლად – თორნიკე მჟავანაძე და გია ქარცივაძე. უმაღლესმა საბჭომ თითოეულ ვაკანსიაზე უსკოს ახალი წევრი სწორედ ამ ორ-ორ კანდიდატს შორის უნდა აირჩიოს.
თავის დროზე უსკოს წევრობის მსურველი 24 კანდიდატიდან [თითო ვაკანსიაზე სამი კანდიდატი] 9, სამთავრობო საკონკურსო კომისიამ შეარჩია. თუ რა პრინციპით დააჯგუფეს კანდიდატები – კომისიაში გვითხრეს, რომ „ალფავიტის მიხედვითაც იხელმძღვანელეს“. თუმცა, კომისიას სამ ვაკანსიაზე 24 კანდიდატი რომ ალფავიტის მიხედვით გადაენაწილებინა [8-8 კანდიდატი], მაშინ სხვადასხვა ვაკანსიაზე ვერ იქნებოდნენ, მაგალითად, გვარამია და გოლომანიძე; ამასთან, ვერც გოლომანიძესა და კახაძეს წარადგენდნენ ერთსა და იმავე ვაკანსიაზე. კანდიდატების ასეთ შერჩევა-დაჯგუფებას კი ოპოზიცია და ზოგი არასამთავრობო ორგანიზაცია ერთგვარ პოლიტიკურ გადაწყვეტილებად აფასებს.
კანდიდატების ასეთი „დაწყვილება“ დიდად არც აჭარის „თავისუფალ დემოკრატებს“ მოსწონთ, რომლებსაც უსკოს წევრად თორნიკე მჟავანაძის გაყვანა სურთ. „დემოკრატები“ ამბობენ, რომ გია ქარცივაძესაც მისცემდნენ ხმას, თუმცა ეს შეუძლებელი იქნება, ვინაიდან არჩევანის გაკეთება მჟავანაძე-ქარცივაძეს შორის მოუწევთ.
„ჩემთვის ყოველთვის პრინციპული მნიშვნელობა ჰქონდა, რომ არჩევნები ჩატარებულიყო წესების სრული დაცვით. ვფიქრობ, ამ საკითხში კომპეტენტური ვარ – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ თორნიკე მჟავანაძემ. – „რაც შეეხება „თავისუფალ დემოკრატებთან“ ურთიერთობას, ამ პარტიაში, ისევე როგორც სხვა პარტიებში არსებობენ ადამიანები, რომლებიც არიან ჩემი მეგობრები. ქალაქი პატარაა და ვიცნობთ ერთმანეთს, ვმეგობრობთ, იმის მიუხედავად თუ ვის რა პოლიტიკური შეხედულებები გააჩნია. მიუკერძოებელი ვარ ყველასთან, იგივე დემოკრატებთან მიმართებაშიც“.
„ბათუმელების“ ინფორმაციით, „ქართული ოცნება“ უსკოს წევრებად ირაკლი გვარამიასა და სოფიო კახაძის გაყვანას აპირებს. ირაკლი გვარამიას უმაღლესი საბჭოს ფრაქცია „ქართული ოცნება – აჭარას“ წევრი, დავით ბაციკაძე უნდა ლობირებდეს, ხოლო სოფიო კახაძეს – ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე ალექსანდრე ჩიტიშვილი.
უსკოს სამი ახალი წევრის არჩევის საკითხს ფაქტობრივად „ოცნება“ და „დემოკრატები“ გადაწყვეტენ.
„ჯერ გადაწყვეტილი არაფერია. ვინაიდან 11 ხმა ჩვენ არ გვაქვს, გავივლით კონსულტაციებს… ირაკლი გვარამია ჩემი მეგობარია და მხარს დავუჭერ, თუმცა ზურაბ გოლიაძეც, ვფიქრობ, ღირსეული კანდიდატურაა. მე ვამბობ, რომ დავუჭერ მხარს ირაკლი გვარამიას იმიტომ, რომ ვიცი მისი კვალიფიკაცია. ყველა დონის საარჩევნო ადმინისტრაცია აქვს გავლილი და აქტიურად ებრძოდა გაყალბებებს“, – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ დავით ბაციკაძემ.
კითხვაზე, ასოცირდება თუ არა ირაკლი გვარამია კონკრეტულ პარტიასთან, დავით ბაციკაძე ამბობს, რომ ერთი-ორის გარდა, ვისაც შეტანილი ჰქონდა ვაკანსიებზე განაცხადი, ყველაზე შეიძლება ითქვას, რომ ასოცირდება ამა თუ იმ პარტიასთან: „მათ შორის „ნაციონალურ მოძრაობასთანაც“, მაგალითად, უსკოს წევრებსაც ჰქონდათ შემოტანილი და კიდევ იყვნენ სხვა ადამიანები… პრობლემა იმაშია, რომ იმ ადამიანთა წრე არის ვიწრო, ვინც შეიძლება აირჩიო უსკოში. ვფიქრობ, ვინც წარადგინა განაცხადი, იქედან მაინც ოპტიმალური ვარიანტი შეირჩა – თუმცა ეს გადაწყვეტილება მიიღო კომისიამ და მთავრობის თავმჯდომარემ და არა – უმაღლესმა საბჭომ“.
კანდიდატებს შორის ერთ-ერთი, რამაზ გოლომანიძე დღეს ქედის საკრებულოს წევრია და საკრებულოს ფრაქცია „ქართული ოცნება – ეროვნულ ფორუმს“ ხელმძღვანელობს. „28 მაისს დავტოვე პარტია [ეროვნული ფორუმი]. ფრაქციაში კი, ვიდრე თანამდებობრივი შეუთავსებლობა არ წარმოიშობა, ვრჩები. თუ უსკოს წევრად ამირჩევენ, მაშინ ერთ კვირაში უნდა დავტოვო თანამდებობა. საკმაო საარჩევნო გამოცდილება მაქვს. ველოდებოდი უსკოში კონკურსის გამოცხადებას და ამიტომ დავტოვე პარტია. ერთი წელი ვიყავი პარტიაში და იმისთვის შევედი, რომ ადგილობრივი არჩევნებისთვის სიაში ვყოფილიყავი», – განაცხადა „ბათუმელებთან“ რამაზ გოლომანიძემ. კითხვაზე, რატომ დატოვა პარტია და რა გარანტია აქვს, რომ აირჩევენ, რამაზ გოლომანიძე პასუხობს – „გარანტია რომ მქონოდა, თანამდებობასაც დავტოვებდი. რაც შეეხება პარტიაში დაბრუნებას, თუ დავწერ განცხადებას, პოლიტსაბჭო გადაწყვეტს, მიმიღებენ თუ არა“.
უმაღლეს საბჭოში „ქართულ ოცნებას“ დღეს 9 წევრი ჰყავს [ფრაქციები: „ქართული ოცნება“, „ქართული ოცნება – აჭარა“ და „ქართული ოცნება – თავისუფლება“], «ნაციონალურ მოძრაობას» – 8 წევრი [ფრაქციები: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ და „ნაციონალური მოძრაობა – მაჟორიტარები“], «თავისუფალ დემოკრატებს» – სამწევრიანი ფრაქცია „დემოკრატიული აჭარა“; საბჭოში არის ასევე ფრაქციის გარეშე დარჩენილი ერთი დეპუტატი – მედეა ვასაძე.
უსკოს ახალი წევრის ასარჩევად საკმარისია შესაბამის კანდიდატებზე შეთანხმდნენ „ოცნება“ და „დემოკრატები“, ან „ნაციონალები“ და „დემოკრატები“, ან კიდევ „ოცნება“ და „ნაციონალები“. მხოლოდ ამ შემთხვევაში მიიღებს ესა თუ ის კანდიდატი ხმების საჭირო რაოდენობას გარანტირებულად. ფრაქციის გარეშე დარჩენილი მედეა ვასაძის ხმას კი ამ შემთხვევაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს.
რაც შეეხება „ნაციონალურ მოძრაობას“, ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობა – მაჟორიტარების“ თავმჯდომარემ ირაკლი ბარამიძემ „ბათუმელებთან“ აღნიშნა, რომ პარტიის წევრებს ეს საკითხი ჯერ არ განუხილავთ: „შევიკრიბებით და მივიღებთ გადაწყვეტილებას. მე ბევრი გვარი მეცნო, რომლებიც დაახლოებულია მმართველ გუნდთან. ეს მიანიშნებს, რომ არა დამოუკიდებელი ხალხის, არამედ პარტიული ნიშნით აპირებენ ხალხის უსკოში მიყვანას. ეს ერთგვარ გარიგებასაც კი ჰგავს. მე, პირადად, არანაირი პრეტენზია არ მაქვს გია ქარცივაძის კანდიდატურის მიმართ, რასაც ვერ ვიტყვი დანარჩენზე“.
ვინ არიან უსკოს წევრობის კანდიდატები
ირაკლი გვარამია – 2013 წლიდან დღემდე მუშაობს აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილის [დავით ბაციკაძის] სამდივნოს უფროს სპეციალისტად; 2012-2013 წლებში მუშაობდა სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მართვის სააგენტოში კონტროლიორად; 2005, ასევე 2007-2008 წლებში იყო დავით ბაციკაძის წარმომადგენელი N79/01 საარჩევნო ოლქში.
ზურაბ გოლიაძე – 2014 წლის თებერვლიდან დღემდე მუშაობს უმაღლესი საბჭოს საკონსტიტუციო, იურიდიულ და საპროცედურო საკითხთა კომისიაში უფროს სპეციალისტ-მდივან რეფერენტად. მანამდე კი ამავე კომისიის მიწვეულ სპეციალისტად [შტატგარეშე მოსამსახურედ] მუშაობდა. 2006-2010 წლებში იყო აჭარის საარქივო სამმართველოს მთავარი სპეციალისტი [იურისტი]; ხოლო 2016-2010 წლებში ადვოკატი. სხვადასხვა არჩევნების დროს იყო #81 საოლქო საარჩევნო კომისიის წევრი.
რამაზ გოლომანიძე – 2014 წლის ივლისიდან დღემდე არის ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრი; ქედის საკრებულოს ფრაქციის „ქართული ოცნება – ეროვნული ფორუმის“ ხელმძღვანელი; 2014 წელს, ერთი თვით, მუშაობდა N83 ხელვაჩაურის საოლქო საარჩევნო კომისიის წევრად, 2013 წლის ივლისიდან ამავე წლის ნოემბრამდე «ეროვნული ფორუმის» მიერ დანიშნული იყო დროებით კომისიის წევრად ბათუმის N79 საოლქო საარჩევნო კომისიაში; 2012 წელს იყო N80 ქედის საარჩევნო კომისიის წევრი.
სოფიო კახაძე – 2015 წლის თებერვლიდან დღემდე ბათუმის მერიის მიერ დაფუძნებული ა(ა)იპ „ბათუმის კულტურის ცენტრში“ ადმინისტრაციული სამსახურის უფროსია. 2008 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ის ქ. ქობულეთში N81 საარჩევნო ოლქის კომისიის წევრი იყო გაერთიანებული ოპოზიციიდან. 2003-2004 წლებში – აჭარის ტელევიზიის საინფორმაციო პროგრამის ჟურნალისტი. 2013-2014 წლებში „ქართული ოცნების“ კომისიის წევრებისთვის ატარებდა საარჩევნო ტრენინგებს.
თორნიკე მჟავანაძე – 2015 წლის პირველი იანვრიდან დღემდე ბათუმის საკრებულოში შესყიდვებისა და მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფის განყოფილების უფროსია. მანამდე მუშაობდა აჭარის ტელევიზიაში გადაცემა „ეკონომისტის“ წამყვანად; 2013-2014 წლებში აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს საერთაშორისო ეკონომიკურ ურთიერთობათა დეპარტამენტის მთავარ სპეციალისტად; ხოლო 2012-2013 წლებში აჭარის უმაღლეს საბჭოში იყო ფრაქცია „ქართული ოცნება – თავისუფალი დემოკრატების» მიწვეული სპეციალისტი.
გია ქარცივაძე – 2015 წლის იანვრიდან დღემდე მუშაობს სახალხო დამცველის აპარატში; 2008-2014 წლებში მუშაობდა ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის აჭარის ფილიალში [ჯერ საერთო სპეციალიზაციის ადვოკატად, ხოლო 2012 წლის დეკემბრიდან ფილიალის თავმჯდომარედ]; 2007-2008 წლებში – „დემოკრატიის ინსტიტუტში“ იურისტად. მონაწილეობდა არაერთ არჩევნებში მხოლოდ დამკვირვებლის სტატუსით, როგორც არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენელი.
ყველა წევრი უპარტიოა, აქვთ არჩევნებში მონაწილეობის გამოცდილება და შესაბამისი სერტიფიკატები, რომ ჩააბარეს საქართველოს საარჩევნო ადმინისტრაციის მოხელის გამოცდა.
უსკოს ახალ წევრებს უმაღლესი საბჭო რიგგარეშე სხდომაზე, 7 აგვისტომდე აირჩევს. უსკოს წევრი 5 წლის ვადით აირჩევა. წევრის ხელფასი დღეს 1500 ლარია, რომელსაც კვარტალური დანამატი – დაახლოებით 2000 ლარი ემატება.
უსკო შედგება თავმჯდომარისა და 5 წევრისაგან, ხოლო საარჩევნო პერიოდში – თავმჯდომარისა და 12 წევრისაგან. უსკოს 7 წევრს საარჩევნო პერიოდში ნიშნავენ პოლიტიკური პარტიები.
უმაღლეს საარჩევნო კომისიაში კომისიის წევრის სამი ვაკანსია 25 აგვისტოდან გაჩნდება. ამ დროისთვის უფლებამოსილების ვადა უსკოს სამ წევრს ეწურება: გია გარსევანიშვილს [უსკოს თავმჯდომარის მოადგილე], ქეთევან ჯიქიასა [უსკოს მდივანი] და ასლან ჩავლეიშვილს.
უსკოს წევრებად რჩებიან: კომისიის თავმჯდომარე არჩილ მიქელაძე [რომელსაც წევრობა 2016 წლის პირველ მარტს შეუწყდება], თამარ ხოზრევანიძე [წევრობა შეუწყდება 2016 წლის აპრილში] და გუგული დუაძე [რომელიც კომისიის წევრად მიმდინარე წლის იანვარში აირჩიეს].
გია გარსევანიშვილი საარჩევნო საქმიანობაში 1995 წლიდანაა ჩართული. 2004 წლის 20 ივნისის აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს არჩევნებზე გახლდათ N81/3 ქობულეთის საოლქო საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე, ხოლო 2005 წლის ივლისში არჩეულ იქნა უმაღლესი საარჩევნო კომისიის წევრად, 2010 წლის 2 მარტს კი აირჩიეს უსკოს თავმჯდომარის მოადგილედ.
ქეთევან ჯიქია – 2003-2004 წლის არჩევნებში იყო ბათუმის N79 საოლქო საარჩევნო კომისიის მდივანი; 2004 წლის 26 მაისს არჩეულ იქნა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საარჩევნო კომისიის წევრად; 2004 წლის 26 ივლისიდან 2005 წლის 6 ნოემბრამდე აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საარჩევნო კომისიის მდივანია; 2006 წლის 30 მარტს კი ხელახლა იქნა არჩეული უსკოს მდივნად.
ასლან ჩავლეიშვილი კი, 2005 წლის 28 სექტემბრამდე მუშაობდა ქ. ბათუმის N1 საოლქო საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარედ; 2005 წლის 28 სექტემბრიდან არჩეულ იქნა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საარჩევნო კომისიის წევრად.
აჭარის რეგიონში, კონკრეტულად ბათუმში, იურიდიული კომპანიების ბაზარი შედარებით ნაკლებად არის განვითარებული, ვიდრე დედაქალაქში, მაგრამ ჩვენს ქალაქში თუ ზოგადად რეგიონში იურიდიული კომპანიების მომსახურების სფერო ნელ-ნელა იკიდებს ფეხს. ბათუმში მოქმედი იურიდიული კომპანია, რომელიც დასავლური სტანდარტებით მუშაობს, არის „ლეგალ ქონსალთინგ ცენტრი“, რომელიც იურიდიულ მომსახურებას უწევს იურიდიულ და ფიზიკურ პირებს, სამოქალაქო, ადმინისტრაციული და სისხლის სამართლის მიმართულებით.
იურიდიული კომპანია ხელმისაწვდომია საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე. ასევე, საჭიროების შემთხვევაში, კომპანია თავის კლიენტებს საერთაშორისო სასამართლოებში, მათ შორის სტრასბურგის ადამიანის უფლებათა სასამართლოსა და ლონდონის საერთაშორისო საარბიტრაჟო სასამართლოში საადვოკატო მომსახურებას სთავაზობს.
“ლეგალ ქონსალთინგ ცენტრის~ ძირითადი მიმართულება მსხვილი ადგილობრივი და საერთაშორისო კორპორაციების სამართლებრივი მომსახურებაა. კომპანიის კლიენტების სფერო მრავალფეროვანია და მოიცავს საერთაშორისო გადაზიდვებს, სამშენებლო საქმიანობას, მიკროსაფინანსო სფეროს, სათამაშო ბიზნესს, ენერგეტიკას და სხვა სფეროებს.
“ლეგალ ქონსალთინგ ცენტრის” შესაძლებლობებზე დასმულ კითხვებს კომპანიის დამფუძნებლებმა – დავით ჭყონიამ და გოჩა კამკიამ უპასუხეს.
ბ-ნო დავით, რა ძალისხმევის გაღება დაგჭირდათ წარმატების მისაღწევად და რა არის თქვენი უპირატესობა კონკურენტებთან მიმართებაში?
დავით ჭყონია: იურიდიული მომსახურება დაფუძნებული უნდა იყოს ნდობასა და ხარისხზე. შესაბამისად, ჩვენი კომპანიის საქმიანობის მთავარი პრინციპები არის სწორედ მაღალი ნდობა, მაღალი ხარისხი, სწრაფი და ეფექტური მომსახურება. ეს არის ჩვენი წარმატების ფორმულა და ასევე, სავარაუდოდ, უპირატესობა კონკურენტებთან მიმართებაში. ჩვენი კომპანია მომსახურებას ეწევა დასავლურ სტანდარტებზე დაფუძნებით, რომელთაგან საბაზისო არის მითითებული პრინციპები. ჩვენს კლიენტებს სწორედ დასავლურ სტანდარტებზე დაფუძნებულ მომსახურებას ვთავაზობთ.
რამდენი ადამიანისგან შედგება თქვენი გუნდი და რამდენად მნიშვნელოვანი ფიგურაა თითოეული მათგანი თქვენი კომპანიისთვის?
დავით ჭყონია: ჩვენი გუნდი რვა წევრისგან შედგება, რომელთაგან შვიდი იურისტია და ერთი ფინანსური მენეჯერი. იურიდიული კომპანიის წარმატებული მუშაობა უშუალოდ გუნდზეა დამოკიდებული, – კომპანიის გუნდი ერთი დიდი ოჯახივით უნდა იყოს. ჩვენთვის უდიდესი მნიშვნელობა აქვს ჩვენი გუნდის თითოეულ წევრს, შესაბამისად, მათთან განსაკუთრებული ურთიერთობა და დამოკიდებულება გვაქვს. ვფიქრობ, ჩვენი გუნდი იდეალურად შეთამაშებული და დაბალანსებულია.
ბ-ნო გოჩა, თქვენი კლიენტები დიდწილად უცხოური საერთაშორისო კომპანიები არიან. რამ განაპირობა თქვენი პოპულარობა უცხოელ ინვესტორებთან, ეს ხომ საკმაოდ რთულად მისაღწევია?
გოჩა კამკია: ჩვენი კომპანია პრაქტიკულად ერთადერთი კომპანიაა ადგილობრივ ბაზარზე, რომელსაც შეუძლია უცხოურ კომპანიებს გაუწიოს მაღალკვალიფიციური და ეფექტური იურიდიული მომსახურება ინგლისურ, რუსულ და საჭიროების შემთხვევაში, თურქულ ენაზე. ჩვენს კომპანიას, ჩვენი გუნდის წევრებს, გვაქვს დიდი გამოცდილება უცხოურ კომპანიებთან მუშაობის და ეს გამოცდილება არ მოსულა ერთ დღეში, ეს ხანგრძლივი პროცესი იყო. კლიენტებმა იციან, რომ ჩვენ ვეწევით ხარისხიან და კვალიფიციურ მომსახურებას. სწორედ ამის გამოა, რომ სეგმენტში ჩვენ გვენდობიან.
ცნობილი ფაქტია, რომ სასამართლო დავების დროს თქვენი კომპანია საქმეების აბსოლუტურ უმრავლესობას წარმატებით ასრულებს. რა არის სასამართლოში საქმის წარმატებით დასრულებისთვის აუცილებელი პირობა?
გოჩა კამკია: სასამართლო დავის წარმატება უპირველესად კლიენტის მიმართ ობიექტური და კვალიფიციური კონსულტაციით იწყება. ამის შედეგად უსაფუძვლო დავები სასამართლოში აღარ მიდის ხოლმე. კვალიფიციური კონსულტაციის შემდეგ, მთავარია საქმის მომზადებისა და დავის სწორი სტრატეგიის შერჩევა, შემდგომი ეტაპია დავის ეფექტურად წარმოება. სასამართლო შეჯიბრობითობის პრინციპზეა დაფუძნებული, სადაც კვალიფიციურად საქმის მომზადება, მოხერხებულობა, კამათის უნარი და სხვა მსგავსი უნარ-ჩვევები გადამწყვეტ როლს თამაშობს. როგორც ჩანს, ჩვენ გაგვაჩნია ეს უნარ-ჩვევები და მათ პრაქტიკაში კარგად ვიყენებთ.
გულნაზის უფლებებს სასამართლოში იურისტი დავით ანანიძე იცავს. როგორც მან მოსამართლეს უთხრა, ფეხმძიმობის დროს, გულნაზი სხვა თანამშრომლებთან შედარებით არათანაბარ პირობებსა და დისკრიმინაციულ მდგომარეობაში აღმოჩნდა. მისი შეფასებით, საჯარო სამსახურმა დაარღვია დასაქმების ხელმისაწვდომობის შესაძლებლობა და შრომის უფლება, რომელიც კონსტიტუციის 30-ე მუხლით გარანტირებულია ყველა მოქალაქისთვის.
გამგებლის წარმომადგენელმა გიორგი ბერიძემ სასამართლო პროცესზე თქვა, რომ საჯარო სამსახურის შესახებ კანონის საფუძველზე მუნიციპალიტეტში გამოცხადდა კონკურსი, ამის შესახებ ინფორმაცია განთავსდა გამგეობის საინფორმაციო დაფაზე, ასევე ვებგვერდზე, კონკურსში მონაწილეობა მიიღო გულნაზ ღლონტმა, მაგრამ ვერ გადალახა ზღვარი, რის საფუძველზეც გამგებელმა ის სამსახურიდან გაათავისუფლა.
ადვოკატს მიაჩნია, რომ გამგებლის გადაწყვეტილება უკანონოა, რადგან კონკურსის გამოცხადებას იმ თანამდებობაზე, რომელზეც დეკრეტში წასული პირი მუშაობდა, კანონი კრძალავს. გამგებლის წარმომადგენელი კი ფიქრობს, რომ თუ უკანონო იყო ეს კონკურსი, მაშინ გაუგებარია, რატომ ჩაერთო მასში გულნაზ ღლონტი.
„ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება. სიმართლე გითხრათ, ვერ მოვისმინე თქვენი არგუმენტები, არ გიხსენებიათ მუხლი, კანონის რომელიმე ნორმა გადაწყვეტილების დასასაბუთებლად.
ალბათ გესმით რას ნიშნავს, როცა საჯარო სამსახურს მოქალაქე დისკრიმინაციაში, ქალისა და ბავშვის უფლების დარღვევაში ადანაშაულებს. მე ველოდები თქვენგან კანონის შესაბამისი მუხლებისა და ნორმების მითითებას, თქვენი, როგორც საჯარო სამსახურის წარმომადგენლის არგუმენტების გასამყარებლად… მაგრამ თქვენ კანონის ნორმას როგორ მიმითითებთ, როცა წინ წიგნიც კი არ გიდევთ… რაც არ უნდა ძლიერი იურისტი, ადვოკატი იყოთ, კონკრეტული მუხლის მოსაშველიებლად მნიშვნელოვანია კოდექსი გედოთ წინ… მე მაინტერესებს, როცა ამბობთ – „ჩემი აზრით“, „ჩვენ ასე ვფიქრობთ“, – თქვენ ვინ ხართ, გამგებელი ფიქრობს ასე? თქვენი სუბიექტური აზრია? თუ კანონში წერია ასე? ამის დაზუსტება გთხოვათ სასამართლომ წინა პროცესზე. მე თქვენი მოქმედების პრინციპი მინდა გავიგო, თქვენ შესაგებელიც კი არ წარმოადგინეთ სასამართლოში…“ – დააახლოებით ამ ტექსტით მიმართა მოსამართლემ მოპასუხეს, რისი შედეგიც ის იყო, რომ გამგეობის წარმომადგენელმა თავი ჩაღუნა.
მოსამართლემ იკითხა მორიგების მცდელობა თუ ჰქონდათ მხარეებს. დავით ანანიძემ თქვა, რომ აპირებდნენ მოლაპარაკებას სამსახურში აღდგენასთან დაკავშირებით, თუმცა მათ გამგებელი არ შეხვდა. მოპასუხემ თქვა, რომ მორიგების თაობაზე კონსულტაციები სჭირდება, ამიტომაც მოსამართლემ სხდომა გადადო. `მე გირჩევთ დაილაპარაკოთ მორიგებაზე, საუბარია ქალისა და ბავშვის უფლებებზე. ერთი მხარის დათმობის ხარჯზე არაფერი გამოვა, ორივემ ცოტა უნდა დათმოთ“, – უთხრა მხარეებს ჯუმბერ ბეჟანიძემ.
გულნაზ ღლონტი გამგებლის წარმომადგენლად სოფელ განთიადში 2014 წლის აგვისტოში სამთვიანი ხელშეკრულებით დაინიშნა. ის დეკრეტულ შვებულებაში 2014 წლის ნოემბერში გავიდა, კონკურსი კი დეკემბერში ჩატარდა. გულნაზი სამსახურიდან 2015 წლის 5 იანვარს გამგებლის ბრძანების საფუძველზე გაათავისუფლეს. ის ახლა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში სამსახურში აღდგენას ითხოვს. მის ადგილას კონკურსში გამარჯვებული მუშაობს.
მასტერკლასი მოეწყო საკონსულტაციო ჯგუფ “ჯეპრას” ორგანიზებით, რომელიც 2002 წლიდან საზოგადოებასთან ურთიერთობის სფეროში კონსულტაციებსა და მომსახურებაზე მუშაობს. შეხვედრა უნივერსიტეტის სააქტო დარბაზში გაიმართა, რომელსაც სტუდენტების გარდა, სხვადასხვა სფეროს წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.
რას უნდა ელოდოს ბათუმი კაზინოებისგან? – ამ თემაზე ვრცელ სტატიას, რომელიც გაზეთ ბათუმელების ამ კვირის ნომერში, ბეჭდურ ვერსიაში გამოქვეყნდა, მოგვიანებით შემოგთავაზებთ.
ბატონო ლევან, ლარის გაუფასურებისგან გამოწვეულ ფინანსურ პრობლემებს მოსახლეობა ჯერ კიდევ არ გამკლავებია. ამ ფონზე ელექტროენერგიის ტარიფის გაზრდა როგორ აისახება რეგიონის მოსახლეობაზე, ხომ არ გამოიწვევს ეს სიღარიბის ზრდას?
წინასაარჩევნო დაპირებებს, რომ დენი გაიაფდებოდა, არ ვიცი იჯერებდა თუ არა მოსახლეობა, თუმცა სპეციალისტებისთვის თავიდანვე გასაგები იყო, რომ დენის ტარიფის შემცირება იყო შეუძლებელი. საქართველოს იმ პერიოდისათვის ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელი ჰქონდა ტარიფის თვალსაზრისით ევროპასა და მეზობელ სახელმწიფოებს შორის. მხოლოდ რუსეთი, უკრაინა, ყაზახეთი და თუ არ ვცდები, ბელორუსი გვისწრებდნენ დაბალი ტარიფით, რადგან ამ ქვეყნებში კარგად არის განვითარებული ატომური ენერგეტიკა. სხვა ქვეყნებში, მათ შორის მეზობელ თურქეთში, 1კვ/საათის ღირებულება 30 თეთრი იყო.
მაგრამ ხელისუფლება საუბრობდა იმაზე, რომ ქვეყანას ელექტროენერგიის საკმარისი რესურსი ჰქონდა და ყიდდა კიდეც მას. რა მოხდა ახლა?
ენერგორესურსების საკმარისი ოდენობა არ ნიშნავს იმას, რომ დენის ტარიფი იქნება დაბალი. ტარიფი დამოკიდებულია ელექტროენერგიის წარმოების დანახარჯებზე, გადაცემაზე და ა.შ. ამას ემატება მოგების მარჟა, რომელსაც ენერგოკომპანიები იტოვებენ მოგების სახით. მე არ მაქვს დეტალური კალკულაციები დენის წარმოების ღირებულებაზე, რადგან ამას კომპანიები საიდუმლოდ ინახავენ, თუმცა როგორც ენერგეტიკოსს, დაახლოებით შემიძლია გითხრათ, რომ საქართველოში ელექტროენერგიის ტარიფი საკმაოდ დაბალი იყო.
„ენერგო პრო-ჯორჯია“ არ გამოირჩეოდა დახვეწილი სერვისით, მოსახლეობას ხშირად ჰქონდა პრეტენზიები მის მიმართ, დღეს ეს კომპანია აპირებს ბაზრიდან გასვლას. რას უნდა ელოდოს მოსახლეობა ახალი ინვესტორისგან?
„ენერგო-პრო ჯორჯიას“ გასვლა ლოგიკურიც მეჩვენება, რადგან ენერგეტიკის განვითარების პერიოდი დავკარგეთ მისი ბაზარზე ყოფნით, სიხარბისა და არაკომპეტენტურობის გამო ამ კომპანიას არ აღმოაჩნდა რეფორმების გატარების რესურსები, ამიტომ, საბოლოოდ მოსახლეობა დაზარალდა. გაძვირება ლარის ინფლაციის გამო მოსალოდნელიც იყო, რადგან გაძვირდა გაზი და ტრანსპორტიც. თუმცა ლარის გაუფასურება თბოელოექტროსადგურებს უფრო შეეხო და არა ჰიდროელექტროსადგურებს, რადგან მათთვის წყალი არ გაძვირებულა.
რაც შეეხება ახალ ინვესტორს, არა მგონია, რომ ტარიფის ზრდა ახალი ინვესტორის ინტერესებს უკავშირდებოდეს. თუმცა, სანამ არ გავიგებთ დენის წარმოების ტარიფებს და ეს ინფორმაცია იქნება დაფარული, კონკრეტული მიზეზების ანალიზი საკმაოდ რთული გასაკეთებელია.
ახალი ჰესების მშენებლობის შემდეგაც იგივე ტარიფი უნდა შენარჩუნდეს დენზე?
საერთოდ, დენის ექსპორტი უფრო მომგებიანია ქვეყნისთვის, ვიდრე შიდა ბაზარზე გაყიდვა, ამიტომ ჰესების მშენებლობა ამაზეა გათვლილი და მათი მშენებლობის სიკეთე პირდაპირ არ აისახება მოსახლეობაზე. ეს აისახება საბიუჯეტო შენატანების გაზრდით, რითაც სხვადასხვა პროგრამა დაფინანსდება.
დენზე ფასების ზრდის გამო თუ ელოდებით სოციალურად დაუცველების ახალ ტალღას ქვეყანაში?
ეს დამოკიდებულია სახელმწიფო პოლიტიკაზე. დღეს ჩვენ გვესმის რამდენიმე ვერსია: ამბობენ, რომ ელექტროენერგია გათავისუფლდება დღგ-სგან, რაც იქნება დამღუპველი; ისმის დაპირება, რომ სოციალურად დაუცველი მოსახლეობა იქნება სუბსიდირებული, ესეც არასწორია, მაგრამ ამ ეტაპზე ყველაზე მეტად დასაშვებად მიმაჩნია. თუმცა სახელმწიფო კი არ აკეთებს სუბსიდირებას, ფაქტობრივად, ჩვენ, მოსახლეობას გვიწევს ამ თანხის გადახდა, რადგან ჩვენთვის გაიზარდა ტარიფი 4 თეთრით. აქ სხვა საფრთხეებს უფრო ვხედავ. მთავარია, რა გადაწყვეტილებას მიიღებენ ის წარმოებები, სადაც ენერგეტიკულ მდგენელს დიდი მნიშვნელობა უკავია. იგივე ნავთობპროდუქტების გადაზიდვა-რეალიზაცია, საკვები მრეწველობა და ასე შემდეგ, რამდენად გაუძლებენ ტარიფის ზრდას.
ნავთობის გადატუმბვაში დაახლოებით 25-30 პროცენტი უკავია ელექტროენერგიის ღირებულებას, ეს დიდი მაჩვენებელია, ამიტომ ამ კომპანიებმა რომ არ გაზარდონ თავიანთ პროდუქციაზე ფასი, მაშინ საკუთარი მოგება უნდა შეამცირონ. თუ ასე არ მოიქცევიან, მაშინ ფასების ზრდა ჯაჭვურად, ყველა პროდუქციაზე აისახება და ეს შეიძლება გახდეს სოციალური აფეთქების საბაბი.
როგორც ამ პროექტის ერთ-ერთი მონaწილე, ისტორიკოსი ემზარ კახიძე ამბობს, პროექტ ALECTOR-ში, რომლის ორგანიზატორიც ბერძნული ქალაქის – დრამის განვითარების სააგენტოა, მონაწილეობენ საქართველოს, უკრაინის, საბერძნეთის, რუმინეთის, ბულგარეთის, თურქეთის (სტამბული, ტრაპზონი) წარმომადგენლები.
ემზარ კახიძის ინფორმაციით, კულტურულ ტურისტულ მარშრუტში აჭარიდან დატანილი იქნება შემდეგი ობიექტები: „ბოტანიკური ბაღი, ნობელისა და ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმები, თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი, გონიოს ციხე, მახოსა და მახუნცეთის ხიდები, მახუნცეთის ეთნოგრაფიული კუთხე და ჩანჩქერი, კორმუხეთის საწნახელი, აჭარული ღვინის სახლი“.
პროექტი ითვალისწინებს კულტურული ტურიზმის ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებას: ბანერების, ინტერნეტაპლიკაციების, ვიდეორგოლების, გამოფენების, ღია მუზეუმების, ტურისტული მარშრუტების პროექტების დაგეგმვასა და განხორციელებას.
ბათუმის ნავთოტრემინალთან დაკავშირებულ დავებში დაპირისპირებული მხრეები იყვნენ შპს „ბათუმის ნავთობტერმინალის” კომპანია Batumi Terminals Limited, კომპანია Petrotrans Limited-ს და მეორეს მხრივ კომპანია Vibro Diagnostik-ის ფილიალის, აგრეთვე კომპანია Libra Trading FZC. სწორედ ეს ორი უკანასკნელი კომპანია, ხელშეკრულების შეწყვეტის შემთხვევაში, 62 მილიონი დოლარის კომპენსაციას ითხოვდა ბათუმის ნავთობტერმინალისგან. მორგების შესახებ ინფორმაცია დღეს, 28 ივლისს ნავთობტერმინალმა თავად გაავრცელა პრესრელიზის სახით.
ბათუმის ნავთობტერმინალში გადაწყვეტილების მიმღები ერთ-ერთი პირის, ზურაბ შურღაიას ინფორმაციით, მორიგება ისე შედგა, რომ „საუბარი არ არის თანხის გადახაზე, რადგან ჰოლდინგის ხელმძღვანელები მშვიდობიანად შეთანხმდნენ. ჩვენს პარტნიორებს აქვთ თავიანთი რეზერვუარები და ჩვენ საქმიანობას ვაგრძელებთ კეთილმეგობრულად. მხარეებმა სარჩელი გამოვიტანეთ და ამიტომაც მოხსნა იუსტიციის სამინისტრომ ყადაღა ნავთობტერმინალს“.
დღეს გავრცელებულ პრესრელიზში ნავთობტერმინალის ტვირთბრუნვაზეც წერია. პრესრელიზის თანახმად, „2015 წლის 6 თვის შედეგებით, ამ წლის 1 ნახევარში ბათუმის საზღვაო ნავსადგურის მშრალი ტვირთების ბრუნვამ შეადგინა 516 196 ტონა, რაც 18 977 ტონით ნაკლებია გეგმიურ მაჩვენებელზე. გეგმის შესრულება შეადგენს 96%-ს და იგი 0,5%-ით ნაკლებია წინა წლის ამავე პერიოდის მაჩვენებელთან შედარებით.
ნავთობ და ნავთობპროდუქტების ტვირთბრუნვამ შეადგინა 1 984 588 ტონა, რაც 134% აღემატება დაგეგმილ მოცულობებს და 11% ნაკლებია შარშანდელი ამავე პერიოდის მაჩვენებელთან შედარებით“.
წელს, 6 თვეში ბათუმის პორტში 259 გემი გადაუტვირთიათ.
ბათუმის მერიაში „ბათუმელებს“ განუცხადეს, რომ მერის მოადგილეების კაბინეტების გარდა ახალ ადმინისტრაციულ შენობაში მერიის საფინანსო, ჯანდაცვის, აუდიტისა და სამხედრო სამსახურების ოფისებიც განთავსდება. თუ ყველაფერი დაგეგმილი გრაფიკის მიხედვით წარიმართება, ახალი ადმინისტრაციული შენობა 2015 წლის სექტემბერში გაიხსნება.
ყოფილი კონტროლის პალატის შენობა ბათუმის მერიას ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ გადასცა. რა თანხა დაიხარჯება ქალაქის ბიუჯეტიდან შენობის გარემონტება-კეთილმოწყობაში, მერიაში ჯერ-ჯერობით ვერ აკონკრეტებენ. შესაბამისი სამუშაოებისა და მომსახურების შესყიდვაზე ტენდერებს მერია ეტაპობრივად აცხადებს. ერთ-ერთი ბოლო ტენდერი ახალი შენობისთვის ავეჯის შესყიდვაზე [125 ათას ლარამდე სავარაუდო ღირებულებით] ბათუმის მერიამ გუშინ გამოაცხადა.
ბათუმის მერს ორი მოადგილე ჰყავს. ერთი ალექსანდრე მითაიშვილია, ხოლო მოადგილის მეორე თანამდებობა ჯერ კიდევ ვაკანტურია. ყოფილმა მოადგილემ ზურაბ ბერიძემ ეს თანმდებობა 13 ივლისს, სხვა სამსახურში გადასვლის მიზეზით დატოვა.
ბათუმი მერიის შენობა გორგილაძის ქუჩის მხრიდან /ფოტო: თედო ჯორბენაძე/
ბათუმის საკრებულოს აპარატის უფროსის, პაატა მგელაძის ინფორმაციით, ერთი დღის განმავლობაში კონკურსში ორი ჯგუფი გადის. დღეს პირველ ჯგუფში 30 აპლიკანტი ჰყავდათ მოწვეული, მაგრამ მხოლოდ 12 გამოცხადდა.
ბათუმის საკრებულოში საკონკურსო თანამდებობებია: მასმედიასა და საზოგადოებასთან ურთიერთობის განყოფილების ხელმძღვანელის პოზიცია, პროტოკოლის განყოფილების ხელმძღვანელის თანამდებობა, საქმის წარმოების განყოფილებაში მთავარი სპეციალისტის პოზიცია, შესყიდვებისა და მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფის განყოფილების სპეციალისტის პოზიცია და თავმჯდომარის თანაშემწის პოზიცია.
პაატა მგელაძის თქმით, „დღეს კონკურსის მეორე ეტაპია და მონაწილეები კომპიუტერთან ავლენენ თავიანთ ცოდნას. ბოლო ეტაპია გასაუბრება – ვინც გადალახავს მინიმალურ ზღვარს, კომისია გაესაუბრება, სადაც კომისიის წევრები მონაწილეებს დაუწერენ ქულებს. ამ ქულებს დაემატება კომპიუტერთან მიღებული ქულების რაოდენობა და ორივე ჯამი განსაზღვრავს, ვინ უნდა დაინიშნოს თანამდებობაზე“.
ბათუმის საკრებულომ ბოლოს კონკურსი წელს დეკემბრის თვეში 12 პოზიციაზე ჩაატარა, მაგრამ ყველა პოზიციაზე გამარჯვებული ვერ გამოვლინდა. ბათუმის საკრებულოს მოქმედ თანამშრომლებს კი ატესტაცია მარტში ჩაუტარდათ.
ბახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძებახმარო. ფოტო: „ბათუმელები“, ნანა კვაჭაძე
სწორედ ამიტომ, 2011 წელს, ფონდის – „ღია საზოგადოება – საქართველოს“ ინიციატივითა და ფინანსური მხარდაჭერით, დაიწყო პროექტი „საკუთრების უფლების დაცვის ხელშეწყობა ახალ ტურისტულ ზონებში“. პროექტს „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“, „ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია“, ასოციაცია „მწვანე ალტერნატივა“ და „საქართველოს რეგიონული მედიის ასოციაცია“ ახორციელებდნენ.
პროექტის მიზანი საკუთრების უფლების დაცვის, ამ უფლების დაცვის გარანტიების პრაქტიკაში დანერგვის ხელშეწყობა, ასევე, საკუთრების ხელყოფის საფრთხეების შემცირება და უკვე დაზარალებული მოსახლეობისთვის სამართლებრივი დახმარების გაწევა, მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლება და განსახლების პოლიტიკის შემუშავება გახლდათ.
2004-2012 წლებში ქონების იძულებით დათმობის, სახელმწიფოსთვის უსასყიდლოდ გადაცემისა და ჩუქების ასეულობით ფაქტია გამოვლენილი, რომლებსაც პროექტის ფარგლებში თავი მოეყარა, გაანალიზდა და შესაბამისი რეკომენდაციებიც შემუშავდა.
2004-2012 წლებში საქართველოს მოქალაქეებისთვის ქვეყნის ტერიტორიაზე ჩამორთმეული ქონებების საკითხი კვლავ ბუნდოვანია. დაზარალებულ მოსახლეობას ამ დრომდე არ აქვს კითხვაზე პასუხი – დაუბრუნებს თუ არა სახელმწიფო იძულებით დათმობილ ქონებას, ან რა სახით მოხდება მათი უზრუნველყოფა. მნიშვნელოვანია, რას აკეთებს სახელმწიფო შემუშავებული რეკომენდაციების გათვალისწინების და შესაბამისი საკანონმდებლო გარანტიების შექმნის თვალსაზრისით.
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ პროექტის მენეჯერი გია გვილავა:
ჩვენ, ამ პროექტის ფარგლებში, გამოვითხოვეთ ინფორმაცია ეკონომიკის სამინისტროდან იმის შესახებ, ვინ, რა ქონება და დროის რა მონაკვეთში გადასცა სახელმწიფოს სიმბოლურ თანხად ან საერთოდ უსასყიდლოდ. ყველა ეს ინფორმაცია ეკონომიკის სამინისტროში ინახება. მონაცემები მოიცავს 2004 წლიდან 2012 წლამდე პერიოდში განხორციელებულ ტრანზაქციებს.
აღმოჩნდა, რომ ძალიან ბევრი სხვადასხვა ტიპის უძრავ-მოძრავი ქონება და წილები, ასევე, მოთხოვნის უფლებები უსასყიდლოდ იყო სახელმწიფოსთვის გადაცემული, რომლის საერთო ღირებულება 100 მილიონ ლარზე და ათეულობით მილიონ დოლარზე მეტია. თუმცა, ეს არის ამ ქონების ოფიციალური საბაზრო ღირებულება, მაგრამ რეალურად შესაძლებელია, გაცილებით მეტი თანხა ყოფილიყო.
არის შემთხვევები, როდესაც ერთი ფიზიკური პირი გადასცემს 12-15 მიწის ნაკვეთს სახელმწიფოს საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში, უსასყიდლოდ. გვაქვს შემთხვევები, როდესაც ასეულობით ავტომობილია სახელმწიფოსთვის გადაცემული ასევე უსასყიდლოდ, ან როდესაც დედაქალაქში არის დაფიქსირებული უძრავი ქონების გადაცემის ფაქტები. მაგალითად, დედაენის ძეგლის მიმდებარე ტერიტორია სახელმწიფოს უსასყიდლოდ გადასცა ერთ-ერთმა პირმა, ასევე, რამდენიმე კომერციული ფართობი რუსთაველის გამზირზე და ცენტრალურ ადგილებში. არის შემთხვევები რეგიონებშიც, სადაც სახელმწიფოს მიწის ნაკვეთები გადაეცემოდა.
დარღვევა ყველა ზემოთ აღნიშნულ საკითხში იკვეთება თუ არის გამონაკლისებიც?
ხშირ შემთხვევაში, ჩვენ გვქონდა ეჭვი, რომ ეს იყო ზუსტად ის შემთხვევები, რომლებიც გარკვეულ ზეწოლასთან იყო დაკავშირებული ფიზიკურ პირზე ან ბიზნესზე. თუმცა, ჩვენს კვლევებში ასეულობით ტრანზაქციაა მოცემული, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ყველა პრობლემაა. იყო ისეთი შემთხვევები, როდესაც თავისი სურვილით გადასცემდნენ პირები სახელმწიფოს მათ საკუთრებაში არსებულ ქონებას. თუმცა, ზოგიერთ შემთხვევაში დადასტურდა, რომ ქონება პირებს იძულებით დაათმობინეს. ჩვენი კვლევის მიზანი პრობლემების აღმოჩენა იყო და ვფიქრობთ, ამას მივაღწიეთ. გამოვიტანეთ სააშკარაოზე იმ ქონების მოცულობა, რომელიც ძალიან დიდი ღირებულებისაა და უსასყიდლოდ არის გადაცემული სახელმწიფოსთვის.
მიმართეს თუ არა ამ პირებმა სახელმწიფოს ქონების დაბრუნების მოთხოვნით 2012 წლის შემდეგ?
ჩვენ ცალკე დაგვიკავშირდა რამდენიმე ადამიანი, რომლებმაც მიმართეს პროკურატურას განცხადებით, თუმცა, რა შედეგი დადგა, ეს ინფორმაცია აღარ გვაქვს. ასევე, ჩვენც გვქონდა რამდენიმე ფაქტზე განცხადება პროკურატურაში შეტანილი – ეს ეხება ანაკლიის, საირმისა და გონიოს ტერიტორიებზე განხორციელებულ ტრანზაქციებს. გამოვაქვეყნეთ კიდეც პატარა ვიდეოკლიპი, სადაც დაზარალებულები პირდაპირ საუბრობენ ზეწოლაზე, რომ მათ მუქარით აიძულეს სახელმწიფოსთვის ქონების ჩუქება, თუმცა, არც ერთ ამ ფაქტზე პროკურატურის მხრიდან რეაგირება არ გვინახავს. არც კი ვიცით, დღეს გამოძიების რა ეტაპზეა ეს საქმეები.
აღნიშნული საკითხით მთავარ პროკურატურაში შექმნილი დეპარტამენტი არ დაინტერესდა?
სანამ მთავარ პროკურატურაში ახალი დეპარტამენტი შეიქმნებოდა, აქტიური კომუნიკაცია გვქონდა პროკურატურასთან. მაშინ ოფიციალურადაც აცხადებდნენ, რომ მიმდინარეობდა საქმეების გამოძიება, თუმცა, საქმეების სიმრავლიდან გამომდინარე, ის დროში ჭიანურდებოდა. ახალ დეპარტამენტსაც, დაახლოებით, იგივე პასუხი აქვს, რადგან ძალიან ბევრი საქმეა მათ წინაშე. როდის მიენიჭება ამ საქმეებს პრიორიტეტი ან როდის მოუწევს გამოძიება, არ ვიცით. მათ მიერ რამდენიმე საქმეზე საჯაროდ გაკეთებული განცხადება ძალიან ცოტაა, რადგან პრობლემა რეალურად გაცილებით მეტია.
დაზარალებული მოსახლეობის ნაწილი სტრასბურგის სასამართლოსთვის მიმართვას აპირებდა. თუ არის საქმე წარმოებაში მიღებული და რა ეტაპზეა ის?
რამდენიმე საქმე არის წარმოებაში მიღებული, ერთ-ერთი ანაკლიის საქმეზე, სადაც პირს 48 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი ჩამოართვეს. ქონების ჩამორთმევა ამ შემთხვევაში განსხვავებული ფორმით მოხდა. საკუთრების უფლება ნამდვილად შეიზღუდა და ამ ადამიანმა ეს საქმე ორი წლის წინ სტრასბურგში გაასაჩივრა. ეს პროცესი ჯერ არ მიმდინარეობს. კიდევ არის რამდენიმე საქმე, რომელიც საია-მ გააგზავნა ევროსასამართლოში. ხშირად იყო ის პრობლემებიც, რომ სასამართლო სისტემის გავლით ვერ ხერხდებოდა დარღვეული უფლების აღდგენა. ბევრმა არ იცოდა პროცედურები, არ ჰქონდათ გასაჩივრების რესურსი და ვადები გაუშვეს, რის გამოც პროცესები წაგებული აქვთ. მათ ამის შემდეგ ვერ ან არ გაასაჩივრეს სტრასბურგში. თუმცა, ეს ადამიანები რეალურად დაზარალდნენ. ეს პრობლემა განსაკუთრებით რეგიონის მოსახლეობას ეხება.
რაც შეეხება არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ ამ პროექტის ფარგლებში და შემდგომ გაცემულ რეკომენდაციებს, რამდენად ითვალისწინებს მათ ახალი ხელისუფლება?
ამ კუთხით ბევრი რეკომენდაცია არსებობს, მათი დიდი ნაწილი ექსპროპრიაციას ეხება. ამ მხრივ კანონზე რეალურად მუშაობა, რამდენადაც ვიცი, არ მიმდინარეობს და ისევ ის კანონი გვაქვს, რაც წლების განმავლობაში იყო. რაც შეეხება სხვა რეკომენდაციებს, ძირითადად, ჩვენი მოთხოვნა იყო დაწყებულიყო გამოძიება და აღდგენილიყო ხალხის უფლებები. თითქოს გადაიდგა ნაბიჯები მთავარ პროკურატურაში ახალი დეპარტამენტის შექმნით, მაგრამ, ჯერჯერობით, შედეგი არ გვაქვს. გასაგებია, რომ ბევრი საქმეა, მაგრამ ამ დეპარტამენტის შემთხვევაში, არ ვიცით, როგორ და რა საქმეებს ანიჭებენ პრიორიტეტს, ვინ წყვეტს ამას და რატომ არის ეს საქმეები ნაკლებმნიშვნელოვანი. აქედან გამომდინარე, რეკომენდაციების დიდი ნაწილი ძალაში არ არის.
პრობლემების ნაწილი ეხება ექსპროპრიაციას, ნაწილი – განსახლების პრობლემას, საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას და ა. შ. ამ კუთხით უზენაეს სასამართლოს აქვს კარგი პრაქტიკა და ნაწილობრივ ეს მოგვარებულია, თუმცა, საკანონმდებლო დონეზეც უნდა მოგვარდეს. ეს პრობლემა ყოველთვის იქნება, თუ კანონმა არ გაითვალისწინა და მიწის კადასტრი და საჯარო რეესტრის მუშაობის პრინციპი ამ კუთხით არ გაუმჯობესდა.
რეალურად რამდენად არის შესაძლებელი, დაზარალებულ პირებს სახელმწიფომ ზიანი აუნაზღაუროს?
ამაზე საუბარი ახლა ძალიან რთულია. ჩვენ ჯერ ის პრობლემა გვაქვს, რომ რეალურად არ ვიცით, რამდენი ადამიანია დაზარალებული – ეს არავის დაუთვლია. შესაბამისად, არ ვიცით, რა თანხაა საერთო ჯამში კომპენსაციის სახით გაცემული. ის, რაც ჩამოერთვათ, გასაგებია, მაგრამ მარტო უძრავი ქონებაც არ არის პრობლემა. თუ დადასტურდა სახელმწიფოს, პროკურატურის, სამართალდამცავების ჩარევა, მაშინ გამოდის, რომ ეს ზიანი უნდა აანაზღაურონ. თუ დიდ თანხაზეა საუბარი, მაშინ რამდენად არის სახელმწიფო ამ ზიანის ანაზღაურებისთვის მზად? თეორიულად, შესაძლებელია ამ პრობლემის მოგვარება, თუმცა, პრაქტიკულად რამდენად განხორციელდება ეს ყველაფერი, ძალიან ძნელი სათქმელია.
მასალა მომზადებულია პროექტის – „საკუთრების უფლების დაცვის ხელშეწყობა ახალ ტურისტულ ზონებში“ – ფარგლებში. პროექტის ფინანსური მხარდამჭერია ფონდი „ღია საზოგადოება – საქართველო“. პუბლიკაციაში გამოქვეყნებული მოსაზრებები, შესაძლოა, არ ემთხვეოდეს ფონდის შეხედულებებს.
სამართალდამცველებმა, ჯემალ მ-ს მართვის ქვეშ მყოფი ავტომობილის ჩხრეკისას 49 აბი ნარკოტიკული საშუალება „სუბოქსინი“ ამოიღეს, რომელიც ექსპერტიზის დასკვნით 0,392 გრ ბუპრენორფინს შეიცავს. დავით ზ-ს პირადი ჩხრეკისას 3 აბი „სუბოქსინი“ ამოიღეს, რომელიც ექსპერტიზის დასკვნით 0,008 გრ ბუპრენორფინს შეიცავს.
შს სამინისტროს ცნობით, დაკავებულები აღიარებენ ჩადენილ დანაშაულს.
გამოძიება ჯემალ მ-ს მიმართ განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის და განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების საქართველოში უკანონოდ შემოტანის ფაქტზე ( საქართველოს სსკ-ს 260-ე მუხლის 3-ე ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით და 262-ე მუხლის 4-ე „ა“ ქვეპუნქტით), ხოლო დავით ზ-ს მიმართ დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის და დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების საქართველოში უკანონოდ შემოტანის ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სსკ-ს 260-ე მუხლის 2-ე ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით და 262-ე მუხლის 2-ე ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით).
ბატონო ზურაბ, მართალია, რომ ქვიშის ფესტივალი დაფინანსების გარეშე დარჩა იმის გამო, რომ მერიამ ტენდერი ვერ გამოცხადა?
დიახ, ზუსტად ასეა. მათი სასტუმროში დაბინავების და გადადგილების თანხები გადაიხადა საქართველოს რაგბის კავშირმა. ასევე ქვიშის რაგბის კავშირმა. მცირედი თანხმები გვქონდა, რომელიც ვერ დაიხარჯა. ძირითადად გათვალისწინებული იყო ბრიტანელი სტუმრებისთვის და უმაღლესი ლიგის გუნდებისთვის. ეს იყო 40 000 ლარი.
და რატომ ვერ მოხერხდა შესაბამისი პროცედურების მოგვარება და ტენდერის გამოცხადება?
ეს მეც მაინტერესებს. ამ თანხის გამოყოფა თავის დროზე მერის მონდომებით მოხერხდა. შემდეგ ვინ არ შეასრულა ეს საქმე, ესაა საინტერსო. ფაქტია, რომ ასე მოხდა.
როდესაც მოახლოვდა სტუმრების ჩამოსვლის დღე არ გადაამოწმეთ მერიასთან თუ როგორ მიდიოდა სამუშაოების შესყიდვის საქმე, გამოცხადდებოდა თუ არა ტენდერი?
მე დამირეკა საკრებულოს წევრმა ირაკლი ჩავლეიშვილმა და გახარებულმა მითხრა, რომ მერიამ გამოყო თანხა და უნდა განხოციელებულიყო შესაბამისი პროცედურები ტენდერის ჩასატარებლად. თვითონაც დავიბენი, რა მოხდა. დოკუმენტებში არ ჩავძიებულვარ. მითხრეს დაჩქარებული ტენდერია საჭიროო.
რამდენი მონაწილეა ჩამოსული და საიდან?
ბრიტანეთიდან ჩამოსულია 13 მონაწილე. სხვა ქვეყნებიდანაც არიან.
ახლა როცა აღმოჩნდით პრობლემების წინაშე და არ გაქვთ დაფინანსება, მერიას არ შეეხმიანეთ ან თავად შეგეხმიანენ?
ერთადერთი ვინც შეწუხდა, ხაზზე იყო, მირეკავდა და ბოდიშიც მომიხადა ეს იყო რაგბის კავშირის თავმჯდომარე ირაკლი ჩავლეიშვილი. მეხმარებოდა, სასწრაფოც მოიყვანა. როგორც იცით, იქ სასწრაფო დახმარების მანქანა უნდა მორიგეობდეს. ელემენტარული მოედნის ტუალეტის დალაგება ვთხოვე, ამასაც ტენდერი ხომ არ სჭირდებოდა. ბოლოს ჩვენ სტუმრებთან ერთად დავიწყეთ დალაგება და ნახევარ საათში ორი ქალბატონი მოიყვანეს. ისინიც დაგვეხმარნენ.
ისინი ჩავლეიშვილმა გამოაგზავნა?
ალბათ. არ ვიცი. მან მითხრა ვიღაცებს გამოვუშვებ და დაგეხმარებიო. წარმოგიდგენიათ, ბრიტანელმა სტუმრებმა თავად დაიწყეს მოედნების დალაგება. მე, ჩემი ცოლი, ორგანიზატორების დახმარებით ვალაგებდით და ბრიტანელი სტუმრებიც დაგვეხმარნენ. იმ ქალბატონებმა მხოლოდ გარეპერიმეტრი დაალაგეს, ტუალეტები და საშხაპეები ჩვენი საქმე არ არისო.
ანუ თვენ როგორც ორგანიზატორს, იმედი გქონდათ რომ ამ ყველაფერს მერია მოაგვარებდა?
დიახ, ამ დრომდე სულ ასე იყო. ამას მერია აგვარებდა.
ქვიშის რაგბის ტურნირის ფარგლებში მოწვეული ბრიტანელი სტუმრები როცა მიხვდნენ, რომ არც მათი ჩამოსვლისთვის და არც ფესტივალისთვის ბათუმში მზადება არავის დაუწყია, რაგბის მოედნის დალაგება თავად დაიწყეს.
„ამის დანახვას მიწა გამხეთქოდა მერჩივნა“, – უთხრა „ბათუმელებს“ საქართველოს ქვიშის რაგბის კავშირის პრეზიდენტმა ზურაბ დუგლაძემ.
ზურაბ დუგლაძის ინფორმაციით, სტუმრები გონიოში ერთ-ერთ სასტუმროში საქართველოს რაგბის კავშირის ეროვნული ფედერაციის ხარჯებით დააბინავეს.
ბათუმის საკრებულოს ოპოზიციური ფრაქციის თავმჯდომარის, გიორგი კირთაძის თქმით, მერია უპასუხიმგებლოდ მოიქცა, უპასუხიმგებლოდ მოიქცა ასვე საკრებულოც.
„როგორც ვიცი, მერიამ მიმართა არჩილ ხაბაძეს ტენდერის გამარტივებულად გამოცხადებასთან დაკავშირებით და დადებითი პასუხი მიიღო. მაგრამ ეს თანხა ჯერ არ ასახულა შესყიდვების დოკუმენტში, შესაბამისად, არც საკრებულოს დაუმტკიცებია ის. გამომდინარე აქედან, ვერც ტენდერი გამოცხადდებოდა. მერიას რომ მოენდომებინა, საკრებულოს სხდომა მაინც ვერ ჩატარდებოდა, რადგან ქვორუმი ვერ შედგებოდა. საკრებულოს თავმჯდომარე, მოადგილე და რესპუბლიკელების ფრაქცია ერთად წავიდნენ მივლინებაში საფრანგეთში. გარდა ამისა, არის ის, რომ საკრებულომ დაარღვია რეგლამენტი, რომლის თანახმადაც საკრებულოს სხდომა უნდა გაიმართოთ ყოველ თვეში ერთხელ მაინც“, – განაცხადა გიორგი კირთაძემ დღეს გამართულ ბრიფინგზე.
რაგბის ფედერაციის აჭარის ორგანიზაციის თავმჯდომარე ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე ირაკლი ჩავლეიშვილია. მერიის პრესსმასახურის ინფორმაციით, ამ საკითხზე განმარტებას მერის მოადგილე დღეს, ოთხ საათზე გააკეთებს.
თანამედროვე ხელოვნების სივრცე ბათუმში მესამე წელია არსებობს. იდეა ხელოვანთა ჯგუფს ეკუთვნოდა, თუმცა ოფიციალური ფორმის მიღების შემდეგ, წრე შევიწროვდა და დღეს თანამედროვე ხელოვნების სივრცე, ადმინისტრაციული თვალსაზრისით, ხუთი ადამიანითაა წარმოდგენილი.
თანამედროვე ხელოვნების სივრცეში კულტურული ღონისძიებების დაგეგმვა ანა რიაბოშენკოს ევალება, რომელიც ასევე ხელოვანია. მასთან საუბარი ვერ მოვახერხეთ, რადგან ინტერვიუს ჩაწერის დროს ის ბათუმში არ იმყოფებოდა. ანას მოვალეობებზე მისი მეგობრები გვესაუბრებიან.
ირაკლი ძნელაძე
„ხელოვანებთან კავშირებს ძირითადად ანა აგვარებს, ის წყვეტს რა გამოფენა უნდა გაიმართოს და როდის, თუმცა ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ის ერთპიროვნულ გადაწყვეტილებებს იღებს, იდეებს ვისმენთ, ვხვეწთ და ვუზიარებთ ერთმანეთს“, – ამბობს ირაკლი ძნელაძე. ის თანამედროვე ხელოვნების სივრცეში დირექტორის ანუ მენეჯერის ფუნქციას ასრულებს:
„ბევრი ფიქრობს, რომ აქ კაკომ ანუ მამაჩემმა დამსვა, რადგან დეპუტატია, მაგრამ ასე არ არის“, – ამბობს ირაკლი. „მე დემოკრატი ვარ აზროვნებაში და ბევრჯერ ისეთი რამეც დამიწერია ან გამიკეთებია, რაც „დეპუტატის შვილს არ შეეფერება“. ამ სივრცის შექმნა ჩვენი, ხელოვანების იდეა იყო და ეს მამის გადეპუტატებამდე დავგეგმეთ“. მას მიაჩნია, რომ დირექტორობა არ უნდა იყოს „მარადიული“ და ერთი-ორი წლის შემდეგ ეს პოზიცია ხელოვნების სივრცეში სხვამ უნდა დაიკავოს.
ჯგუფის კიდევ ერთი წევრი, ფოტოგრაფი ამიკო ქავთარაძე ტელევიზიაში მუშაობს რეჟისორად და მაგისტრატურაზე სწავლობს. ჰქონდა არაერთი ფოტოგამოფენა როგორც პოსტსაბჭოთა სივრცის, ასევე ევროპის ქვეყნებშიც. „ვმეგობრობ ირაკლისთან, პირველი საჩვენებელი გამოფენის დროს ჩართული ვიყავი მომზადების პროცესში და შემდეგ ბუნებრივად დავრჩი“, – გვეუბნება ამიკო. ის საგანმანათლებლო პროგრამების კოორდინატორია. მის ფუნქციებში შედის გამოფენის ტექნიკური მხარის მოგვარება და კინოჩვენებების ორგანიზება, რომელიც თანამედროვე ხელოვნების სივრცეში შაბათობით იმართება. ამიკოს თქმით, „ფილმი შეიძლება სახლშიც ნახო, ან კინოდარბაზში, მაგრამ იქ არ გაქვს შესაძლებლობა სხვას გაუზიარო შენი აზრები, ელაპარაკო რა განიცადე, რა როგორ გაიგე და ა.შ. ეს სივრცე კი ამის შესაძლებლობას გაძლევს.“
ფილმის შეთავაზება ყველა მსურველს შეუძლია, მათ შორის მოყვარულსაც. „მთავარია, ახლოს იყოს კინოსამყაროსთან“.
თანამედროვე ხელოვნების სივრცეში ძირითადად საავტორო ფილმებს აჩვენებენ, რომელიც არ არის ხელმისაწვდომი ინტერნეტსივრცეში. ყველა ჩვენებას სხვადასხვა მასპინძელი ჰყავს. ისინი თავად არჩევენ ფილმებს და მოაქვთ. მასპინძლები უკვე იყვნენ რეჟისორები: შოთა გუჯაბიძე, ზაზა ხალვაში და პაატა ციკოლია.
„თანამედროვე ხელოვნების სივრცის“ პიარი ფსიქოთერაპევტი თამარ შაშიკაძეა. ის მესამე თვეა, რაც აქ მუშაობს. განათლება პეტერბურგში მიიღო და როგორც ამბობს, ცოტა ხანი პროფესიითაც იმუშავა: „თუმცა აქ ყოველთვის ვიყავი. მე თვითონაც ვაკეთებ ხოლმე პერფორმანსებს, ამიტომ ეს სამყარო ჩემთვის ახლობელია“. თამარი თანამედროვე ხელოვნების სივრცის პოპულარიზებას ძირითადად ონლაინსივრცეში ეწევა.
თამარ შაშიკაძე
„სოციალურ ქსელებში ბევრი ადამიანია ჩართული, ამიტომ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობისთვის ინტერნეტსივრცე კარგი საშუალებაა. ვიყენებთ ტელევიზიასაც“, – ამბობს თამარი.
მოახერხა თუ არა „თანამედროვე ხელოვნების სივრცემ“ ბათუმში შეექმნა გარემო, რომელიც ყოველთვის დააინტერესებს მნახველს? თანამედროვე ხელოვნების სივრცის ჯგუფი მიიჩნევს რომ – კი.
თამარის აზრით, ინტერესთა ჯგუფების სეგმენტირება აუცილებელიც კია, რადგან თანამედროვე სახელოვნებო სივრცე განსხვავდება კლასიკური ხელოვნებისგან, რომელსაც უფრო მეტად იცნობს საზოგადოება.
„ზოგი მოდის და გვეუბნება – „აბა, სად არის ნახატები? – რადგან გამოფენა ჰქვია, ბევრი ფიქრობს, რომ აუცილებლად ფერწერული ტილოები უნდა იყოს კედლებზე. თანამედროვე ხელოვნების დანიშნულებაც სწორედ ეს არის, რომ შეიძლება ნახო ის, რაც აქამდე არ გინახავს. შეიძლება დაეთანხმო ამ შემოთავაზებას, შეიძლება არა“, – ამბობს თამარი.
თანამედროვე ხელოვნების სივრცე ყველა ასაკის ადამიანზეა ორიენტირებული. მათ შორის ბავშვებზეც. წელს გოეთეს ინსტიტუტმა მოაწყო გერმანული ზღაპრების გამოფენა, რომელიც ორი ათასამდე მოსწავლემ ნახა. როგორც ირაკლი ამბობს, ეს არ იყო მხოლოდ სურათების გამოფენა. გამოყენებული იყო თანამედროვე ტექნიკური საშუალებები ზღაპრის გმირების გასაცოცხლებლად, გახმოვანებული იყო მუსიკალურად.
საგამოფენო სივრცე მასპინძლობდა ფარაჯანოვის ნამუშევრების გამოფენას ერევნის მუზეუმიდან, რომელსაც ასევე ბევრი მნახველი ჰყავდა. თანამედროვე ხელოვნების სივრცეში გამოხატვის ბევრი კომპონენტი – მუსიკა, ფერწერა, გრაფიკა, ქანდაკება, სამსახიობო ოსტატობა – ხშირად ერთადაა გამოყენებული.
არის შემთხვევები, როცა მაყურებელი თვითონაც ჩართულია შემოქმედებით პროცესში. ამ მხრივ საინტერესო იყო პერფორმანსი – „მე ვარ მედეა“.
ამ დროისთვის „თანამედროვე ხელოვნების სივრცე“ უკრაინულ ჯგუფ „რეპის“ მასპინძლობს. როგორც თამარი ამბობს, ჯგუფი 2004 წელს, ნარინჯისფერი რევოლუციის დროს შეიქმნა, რევოლუციური ჯგუფია და აქციების თემაზე მუშაობს. ხშირად მიაქვთ ნამუშევრები „ბიენალეზე“, ბათუმში კი მათი ათი წლის შემოქმედებაა ნაჩვენები.
ამიკო ქავთარაძე
„აქ ძირითადად ვიდეოინსტალაციებია წარმოდგენილი, რადგან ნამუშევრების ტრანსპორტირება და დაზღვევა ძვირი ჯდება“, – ამბობს ამიკო. ზოგი ნამუშევარი კი კონკრეტულ სივრცეზეა გათვლილი და ის სწორედ იქ უნდა ნახო.
ირაკლის აზრით, თანამედროვე ხელოვნების სივრცის განსაკუთრებულობა იმაშია, რომ ის განსხვავებულს სთავაზობს ქალაქს: „აქ მხოლოდ გამოფენა ან კონცერტი არ იმართება. გამოფენას ახლავს ხოლმე მასტერკლასები, დისკუსიები და ბევრი საინტერესო ელემენტი. ბევრი ისეთი ხელოვანი გვყავდა, ვისი სემინარების მოსმენა ევროპაში ფასიანია“.
აგვისტოს დასაწყისში ხელოვნების სივრცე გეგმავს საერთაშორისო ფოტოგამოფენას – „ოდესა-ბათუმი“, რომელშიც ხელოვანები ხუთი ქვეყნიდან მიიღებენ მონაწილეობას. ირაკლი ძნელაძის თქმით, ეს იქნება ყველაზე მასშტაბური პროექტი. გამოფენას ოთხი ლოკაციის ადგილი ექნება – თანამედროვე ხელოვნების სივრცე, ხელოვნების მუზეუმი, გალერეა 41/41 და „თი ბი სი“ ბანკის საგამოფენო სივრცე. იქნება ღამის ჩვენებები „კემპინსკის“ ტერიტორიაზეც.
ჯგუფის წევრები ამბობენ, რომ თანამედროვე ხელოვნების სივრცე ცნობადი გახდა ბათუმის გარეთაც. „ერთი თურქი ფოტოგრაფის დამსახურება იყო საერთაშორისო გამოფენაზე ჩემი მიწვევა თურქეთში. ის ტურისტად იყო ჩამოსული ბათუმში და სწორედ ამ სივრცეში გამიცნო“, – ამბობს ირაკლი. გოეთეს ინსტიტუტის მიწვევით კი ფოტოგრაფი ლაშა ფალავანდიშვილი იმყოფებოდა ერთი კვირით ბერლინში.
„ეს ყველაფერი ამ სივრცის პოპულარობის შედეგია“,- ამბობს ირაკლი და გეგმებზე საუბარს აგრძელებს. – „სექტემბერში იგეგმება ახალი პროექტი ბავშვებისთვის. კედლებზე გაეკვრება თეთრი ფურცლები და ერთ წელს გადაცილებული ასაკის ბავშვებს შეეძლებათ თეთრი კედლები გააფერადონ, შეუძლიათ დახატონ ხელით, ფუნჯით, ყველაფრით. კვირაში ერთი-ორი საათი იქნება ამისთვის გამოყოფილი“.
ზაფხულში ჯგუფის წევრებს დაგეგმილი აქვთ თანამედროვე ხელოვნების სივრცის გარეფასადის მოხატვაც.
ა(ა)იპ „თანამედროვე ხელოვნების სივრცე“ აჭარის კულტურის სამინისტროს მიერაა დაფუძნებული და მისი წლიური ბიუჯეტი 120 ათასი ლარია.
აჭარის განათლების სამინისტრო, დღეს 27 ივლისს ავრცელებს ინფორმაციას რომ აჭარის ა.რ. განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო და ხელვაჩაურის რესურსცენტრი დაეხმარა გიორგი გურგენიძეს საბაზო ზოგადი განათლების ატესტატის მიღებაში.
გიორგი გურგენიძემ 2007 წელს ს.ს.ი.პ. ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ ჩაისუბნის საჯარო სკოლის საბაზო საფეხური დაამთავრა.
„საბაზო ზოგადი განათლების ატესტატი გიორგი გურგენიძეს აძლევს საშუალებას სწავლა გააგრძელოს პროფესიულ სასწავლებელში და დაეუფლოს მისთვის სასურველ პროფესიას“- ნათქვამია სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
აგროსერვის ცენტრის ქობულეთის ოფისში სტუმრებმა მარწყვის სადემონსტრაციო სათბური და ვაზისა და ხეხილის სანერგე მეურნეობა დაათვალიერეს. შეხვედრაზე მარწყვის მოვლა-მოყვანის თანამედროვე ტექნოლოგიებზე, საქართველოში წარმოებული მარწყვის განვითარების პერსპექტივებსა და რეალიზაციაზე ისაუბრეს.
ასევე განიხილეს, მარწყვის მწარმოებლების გაერთიანების საკითხიც ბაზარზე მარწყვის სტაბილური მიწოდების პრობლემის მოგვარების მიზნით. კოოპერატივ „შამათია“-სა და „ქოლგა“- ს მარწყვის სათბურები სამეგრელოში პროექტ “თანამშრომლობა საქართველოში სოფლის აღორძინებისთვის“ ფარგლებში არის დაფინანსებული, რომელსაც ქეა საერთაშორისო კავკასიაში (CARE ), რეგიონული განვითარების ასოციაცია (RDA) და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის საერთაშორისო სკოლა (ISET) ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული პროგრამის „ევროპის სამეზობლო პროგრამა სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარებისთვის“ ფარგლებში ერთობლივად ახორციელებენ.
„აჭარისწყალი ჯორჯია“ მაღალი სოციალური პასუხისმგებლობის კომპანიაა. ჩვენი პრიორიტეტია ხელი შევუწყოთ მთიანი აჭარის გრძელვადიან განვითარებას. ყოველდღიურად ვცდილობთ, ჩვენი პროექტებით რეალური სარგებელი მოვუტანოთ მთის რეგიონს, პროექტის არეალში მცხოვრებ თითოეულ ადამიანს.
კომპანიამ სოციალური პასუხისმგებლობის კუთხით სამი მიმართულება აირჩია: განათლება და ცნობიერების ამაღლება, თემების განვითარების ინიციატივები და ინფრასტრუქტურული პროექტები. ეს მიმართულებები შევარჩიეთ კომპანიის მიერ ჩატარებული სოციალურ-ეკონიმიკური კვლევის, ადგილობრივი ხელისუფლების მიზნობრივი პროგრამებისა და მოსახლეობასთან შეხვედრების შედეგად.
ბატონო ზვიად, რატომ აიღო კომპანია „აჭარისწყალი ჯორჯიამ“ სოციალური პროექტები საკუთარ თავზე, მას ხომ ამის ვალდებულება არ ჰქონდა?
ნებისმიერი პროექტი სოციალური პასუხისმგებლობის სფეროში არის ყოველი კომპანიის ნებაყოფლობითი აქტივობა. თანამედროვე ბიზნესსამყაროში კარგად არის გააზრებული, რომ კომპანიის წარმატებისთვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ორგანიზაციის, არამედ გარშემო მყოფი ნებისმიერი დაინტერესებული ჯგუფის მხარდაჭერა. ამ მხრივ ნაბიჯები უკვე საქართველოშიც იდგმება. „აჭარისწყალი ჯორჯია“ ცდილობს მაღალი სოციალური პასუხისმგებლობის მხრივაც წარმატებული კომპანია იყოს. ჩვენ ვიცით, რომ მნიშვნელოვანია მიღებული მოგების უკან გაცემა, ჯანსაღი ურთიერთობის ქონა საჯარო სამსასურებსა თუ კერძო სექტორის წარმომადგენლებთან. ჩვენ გვსურს რეგიონში ვიყოთ ლიდერი კომპანია, სოციალური პასუხისმგებლობის თვალსაზრისით.
შეიძლება კონკრეტულად ჩამოთვალოთ განათლების მიმართულებით რა გაქვთ დაგეგმილი?
„აჭარისწყალი ჯორჯიასთვის“ განათლება ერთ-ერთი პრიორიტეტული მიმართულებაა. ჩვენი კომპანია ცდილობს მაღალმთიანი აჭარის ახალგაზრდობის განათლების მხარდაჭერას. სწორედ ამიტომ ჩვენ დავაწესეთ სტიპენდიების პროგრამა. პროგრამა განხორციელდა აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროსთან ერთად. კონკურსის შედეგად შეირჩა 8 ადგილობრივი სტუდენტი შუახევისა და ხულოს მუნიციპალიტეტებიდან. ჩვენი პროგრამა ითვალისწინებს ბაკალავრის საფეხურზე სწავლის დაფინანსებას. პროგრამის განხორციელებას წელსაც ვაპირებთ. აქცენტი ტექნიკურ მიმართულებებზე გვინდა ავიღოთ – ინჟინერია, გეოლოგია, ელექტრომექანიკა და ა.შ. მეტიც, ჩვენ ვცდილობთ სკოლების განსაკუთრებულ მხარდაჭერას. ჩემი აზრით, ადგილობრივ მასწავლებლებს, რომლებიც კარგ სამუშაოს ასრულებენ, მხარი უნდა დავუჭიროთ. არ ვსაუბრობ მხოლოდ სკოლების კეთილმოწყობის პროექტებზე, რასაც მუნიციპალიტეტებთან ერთად ვახორციელებთ, არამედ საგანმანათლებლო კუთხით: სულ ახლახან ინგლისური ენის პედაგოგებისთვის გვქონდა პროექტი, რომელიც ენაში განათლების გაღრმავებასა და საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გაძლიერებას ისახავდა მიზნად. პროექტში ხულოსა და შუახევის მუნიციპალიტეტებიდან 40-ზე მეტმა პედაგოგმა მიიღო მონაწილეობა. ასევე მოსწავლეებისთვის ტარდება შეხვედრები ინგლისურ ენაზე – მოსწავლეები არაფორმალურ გარემოში ავითარებენ თავიანთ უნარებს; ჩავატარეთ ინგლისურენოვანი ესეის კონკურსი, სადაც სხვადასხვა სკოლის 44-მა მოსწავლემ მიიღო მონაწილეობა. პირველი ადგილის მფლობელი გახდა ქეთევან თავდგირიძე, ხიჭაურის საჯარო სკოლის მოსწავლე, არაჩვეულებრივი გოგონა, რომელსაც დარწმუნებული ვარ, კიდევ არაერთი წარმატება ელის წინ. ამ პროგრამის გაგრძელებას მომავალ წელსაც ვაპირებთ. და ბოლოს, აგვისტოდან „აჭარისწყალი ჯორჯია“ იწყებს სტუდენტთა სტაჟირების პროგრამას.
ქეთევან თავდგირიძე
თბილისის ტექნიკურ უნივერსიტეტთან ერთად შეირჩა სამი სტუდენტი, რომლებიც ორი თვის განმავლობაში გაივლიან სტაჟირებას ქართველ და უცხოელ სპეციალისტებთან ერთად, „შუახევი ჰესის“ პროექტის ფარგლებში. სტაჟირების პერიოდი ანაზღაურებადი იქნება. ერთ-ერთი სტაჟიორი მერაბ ბოლქვაძე ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პაქსაძეების მკვიდრია. იმედია, ეს ახალგაზრდები მომავალი ჰიდროელექტროსადგურის პროფესიონალი გუნდის შემადგენლობაში იქნებიან. ჩვენ მომავალშიც ვაპირებთ სტაჟირების პროგრამების განხორციელებას.
რა სახის ინფრასტრუქტურულ პროექტებს ახორციელებთ?
საკმაოდ დიდი ჩამონათვალი გვაქვს იმ ინფრასტრუქტურული პროექტების, რომელსაც ადგილობრივ მუნიციპალიტეტებთან ერთად ვახორციელებთ: გზის ინფრასტრუქტურა, სანიაღვრე სისტემების მოწესრიგება, მოსახლეობის უზრუნველყოფა მუდმივი წყლით… ეს მცირე ჩამონათვალია იმ პროექტების, რომლებიც უკვე დასრულდა ან მიმდინარეობს. ასევე სკოლების სპორტული მოედნების, ეზოების მოწესრიგება, ბიბლიოთეკების რეაბილიტაცია… როგორც უკვე აღვნიშნე, ამ პროცესში ჩართულია ყველა – კომპანია, ადგილობრივი ხელისუფლება, მოსახლეობა. ახლახან დასრულდა სოფელ ვაშლოვანის საჯარო სკოლის ეზოს რეაბილიტაცია; სოფელ მახალაკიძეებში ახლაც მიმდინარეობს წყლის რეაბილიტაციის პროექტი; სოფელ ახალდაბაში, რეგიონის ხელისუფლებასთან ერთად, ვიწყებთ წყლის სისტემის რეაბილიტაციის დიდ პროექტს. მხოლოდ 2015 წელს „აჭარისწყალი ჯორჯიას“ მიერ ინიცირებულ ინფრასტრუქტრულ პროექტებში 150-მდე ადგილობრივი დასაქმდა.
თქვენი კომპანიის წარმომადგენლები ხშირად საუბრობენ ადგილობრივი თემების გაძლიერების აუცილებლობაზე, ამ მხრივ რას აკეთებთ?
ეს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხია მაღალმთიანი აჭარის განვითარებისთვის, შესაბამისად, ჩვენი კომპანიისთვისაც პრიორიტეტია. ახლახან დავიწყეთ მცირე ბიზნესინიციატივების დაფინანსება, რომელიც ითვალისწინებს გრანტების გაცემას. მასში ჩვენი პროექტის არეალში მოხვედრილი 10 სოფელია ჩართული. პროექტი ხორციელდება პარტნიორი ორგანიზაციის – „დემოკრატიის ინსტიტუტის“ მონაწილეობით. დღეისათვის უკვე შემოტანილია 88 განაცხადი, რაც ადგილობრივების აქტიურ ჩართულობაზე მიუთითებს.
ჩვენ მიერ ინიცირებულ პროექტებში ასევე არიან ჩაბმულები სხვა არასამთავრობოებიც – ბიოლოგიურ მეურნეობათა ასოციაცია „ელკანასთან“ ერთად მეფუტკრეობის განვითარების ხელშეწყობაზე ვმუშაობთ. პროექტი ითვალისწინებს მეფუტკრეთათვის სკების, ფუტკრის ოჯახებისა და სხვა საჭიროებების შეძენას.
ვგეგმავთ ახალი პროგრამების ინიცირებას ჯანმრთელობის სფეროს გაუმჯობესებისთვის. კომპანიამ დააფინანსა არასამთავრობო ორგანიზაცია „თანადგომას“ მიერ ორგანიზებული ტრენინგები, რომლებიც ცნობიერების ამაღლებას ემსახურება ჯანმრთელობის მიმართულებით. პროგრამა საკმაოდ წარმატებულად მიმდინარეობს. ჩვენი კომპანია აქტიურად მუშაობს საგზაო უსაფრთხოების შესახებ მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლებაზეც. საგზაო უსაფრთხოება – ეს სერიოზული პრობლემაა საქართველოში და გამონაკლისი არც აჭარის მთაა. ევროპის განვითარებისა და რეკონსტრუქციის ბანკთან ერთად ჩავატარეთ ტრენინგები საგზაო უსაფრთხოების ძირითად რისკ-ფაქტორებზე, როგორიცაა: უსაფრთხოების ღვედების გამოუყენებლობა, მაღალი სიჩქარით ავტომობილის მართვა და ა.შ. და ბოლოს, სულ ახლახან, კომპანიამ გადაწყვიტა მხარი დაუჭიროს ხულოში საფეხბურთო გუნდის შექნას.
რა ფორმით ახორციელებთ კომუნიკაციას მოსახლეობასთან?
პირველი, რაც პროექტის დაწყებისთანავე შევქმენით, საინფორმაციო ცენტრებია. შუახევსა და ხულოში მოქმედი საინფორმაციო ცენტრების მთავარი ფუნქცია სოციალური პროგრამების მიმდინარეობის შესახებ მოსახლეობის ინფორმირებაა. ამ ცენტრებში ადგილობრივ მოსახლეობასთან ყოველდღიურად არაერთი შეხვედრა იმართება.
მოსახლეობის მოსმენა, რეგიონის განვითარების მხარდაჭერა, კომპანია „აჭარისწყალი ჯორჯიას“ ყოველდღიური საქმიანობის ნაწილია. მჯერა, აჭარის მთის გრძელვადიანი განვითარების საქმეში მნიშვნელოვანი როლის შესრულებას შევძლებთ.
აჭარისწყალი ჯორჯიას“ მიერ განხორციელებული და მიმდინარე სოციალური
პროექტები აჭარის მაღალმთიანეთში
განათლება და ცნობიერების ამაღლება
• სტუდენტების სტაჟირების პროგრამა „შუახევიჰესის“ პროექტში
• სტუდენტების დაფინანსების პროგრამა
• ინგლისური ენის საპილოტე პროგრამა – ტრენინგი მასწავლებლებისთვის ინგლისურ ენასა და პედაგოგიურ უნარებში
• ინგლისური ენის საპილოტე პროგრამა სკოლის მოსწავლეებისთვის
• ინგლისური ენის საპილოტე პროგრამა – ინგლისურენოვანი ესეის კონკურსი
• ჯანმრთელობის შესახებ ცნობიერების ამაღლება ხულოსა და შუახევის მუნიციპალიტეტებში
• ცნობიერების ამაღლება გზებზე უსაფრთხოების ნორმების შესახებ
• ხე-ტყის და ენერგოეფექტური შეშის ღუმელის მდგრადი გამოყენება.
თემების გაძლიერება
• მცირე ბიზნესის ხელშეწყობის პრო¬ექტი
• მეფუტკრეობის განვითარების პრ¬ოექტი
ინფრასტრუქტურული პროექტები
• სოფელი დიდაჭარა, მიმდინარეობს საბავშვო ბაღის ეზოს კეთილმოწყობა
• სოფელი მახალაკიძეები, მიმდინარეობს წყალსადენი სისტემის მოწყობა
• სოფელი მახალაკიძეები, დასრულდა სოფლის გზაზე გაბიონის მშენებლობა
• სოფელი წაბლანა, დასრულდა სოფლის გზის რეაბილიტაცია
• სოფელი წაბლანა, დასრულდა სანიაღვრე სისტემის მოწყობა
• სოფელი წაბლიანი, დასრულდა საჯარო სკოლის სპორტული მოედნის რეაბილიტაცია
• სოფელი წაბლანა, დასრულდა საჯარო სკოლისათვის დამხმარე სათავსოს მშენებლობა
• სოფელი ყინჩაური, დასრულდა სკოლის ბიბლიოთეკისა და საკლასო ოთახების რეაბილიტაცია
• სოფელი წაბლანა, დასრულდა სკოლის ბიბლიოთეკის რეაბილიტაცია
• სოფელი წაბლიანი (ყიშლა), დასრულდა სკოლის ბიბლიოთეკის რეაბილიტაცია
• სოფელი ჭერი, სკოლისთვის შეძენილ იქნა ინვენტარი
• სოფელი ფაჩხა, დასრულდა სკოლის სპორტული მოედნის რეაბილიტაცია
• სოფელი ახალდაბა, დასრულდა საყრდენი კედლის მშენებლობა ცენტრალურ გზაზე
• სოფელი ვაშლოვანი, დასრულდა საჯარო სკოლის ეზოს კეთილმოწყობა
• სოფელი დიაკონიძეები, მიმდინარეობს სარწყავი არხის რეაბილიტაცია
• სოფელი ოქრუაშვილები, მიმდინარეობს სარწყავი არხის რეაბილიტაცია
• სოფელი ღურტა, მიმდინარეობს სარწყავი არხის რეაბილიტაცია
• სოფელი ფაჩხა, დასრულდა სოფლის წისქვილის მშენებლობა
• სოფელი ახალდაბა, დასრულდა სანიაღვრე სისტემის რეაბილიტაცია
• სოფელი ვაშლოვანი, დასრულდა გზის რეაბილიტაცია
• სოფელი მახალაკიძეები, დასრულდა გზის რეაბილიტაცია.
ყოველი წლის 28 ივლისს ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია აღნიშნავს ჰეპატიტის მსოფლიო დღეს. ეს დღე შეირჩა ნობელის პრემიის ლაურიატის ბარუჰს ამუელ ბლუმბერგისთვის პატივისცემის ნიშნად, რომელმაც აღმოაჩინა B ჰეპატიტის გამომწვევი ვირუსი. ჰეპატიტის მსოფლიო დღესთან დაკავშირებით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო საქართველოს 9 რეგიონში, მათ შორის აჭარაში აცხადებს მოსახლეობის ნებაყოფლობით უფასო სკრინინგის ორკვირეულს. ორკვირეული დაიწყება 27 ივლისს და გაგრძელდება ათი სამუშაო დღის განმავლობაში.
27 ივლისიდან, კვირეულის ფარგლებში, ნებისმიერ მოქალაქეს შესაძლებლობა ექნება ჩაიტაროს უფასო სკრინინგი შემდეგ მისამართებზე:
1). აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრი ბათუმი, გორგასალის ქ. 141/14
2). დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი, აჭარის სამმართველო ბათუმი, ჯ. ქათამაძისჩიხი 4 (ბარცხანის დასახლება)
3). საინფორმაციო, სამედიცინო-ფსიქოლოგიური ცენტრი ”თანადგომა” ქ.ბათუმი, გორგასალის ქ.113
28 ივლისს სასტუმრო ,,შერატონში“ მოეწყობა მრგვალი მაგიდა ადგილობრივი მმართველობის ორგანოების, სამედიცინო სფეროსა და მედია საშუალებების მონაწილეობით. 29–30 ივლისს ბათუმის ბულვარში ჩატარდება საინფორმაციო აქცია ,,ცოტა C” და ნებისმიერ მსურველს საშუალება ექნება ადგილზევე ჩაიტაროს ტესტიტება და მიიღოს კვალიფიცირებულუ კონსულტაცია. 30 ივლისს მობილური ლაბორატორია განთავსდება ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტების ცენტრში (სარფი–საბაჟოს მიმდებარე ტერიტორია). 31 ივლისი მობილური ლაბორატორია განთავსდება ხულოს, შუახევის, ქედის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ ცენტრებში 6 აგვისტოს აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრში გაიმართება შეხვედრა სტომატოლოგიური სერვისის მიმწოდებლებთან. 2015 წელს ჰეპატიტის მსოფლიო დღის სლოგანია იმოქმედე ახლავე, აიცილე ჰეპატიტი! და მიმდინარეობს ოთხი ძირითადი გზავნილით • აიცილე ჰეპატიტი: იცოდე რისკების შესახებ; • აიცილე ჰეპატიტი: მოითხოვე უსაფრთხო ინექციები; • აიცილე ჰეპატიტი: ჩაუტარეთ ბავშვებს ვაქცინაცია; • აიცილე ჰეპატიტი: ჩაიტარე ტესტირება, იმკურნალე.
საპატრულო პოლიციის თანამშრომლებმა მიმდებარე ქუჩები გადაამოწმეს და დაკარგული ბიჭუნა სასტუმრო „ინტურისტის“ მიმდებარედ რამდენიმე წუთში იპოვეს. მცირეწლოვან ბავშვს არანაირი დაზიანება მიღებული არ ჰქონდა და ის ოჯახს უვნებელი დაუბრუნდა.
გამოიძახეთ ბინაზე პროფესიონალი რენტგენ-ლაბორანტი, რომელიც გამოძახებიდან რამდენიმე წუთში (ბათუმის შემთხვევაში) მოგაკითხავთ სახლში და თანამედროვე პორტატული აპარატით გადაგიღებთ რენტგენის სურათს სხეულის შემდეგ მონაკვეთებზე: ფილტვები, მენჯბარძაყი, ზედა და ქვედა კიდურები.
დარეკეთ დასავლეთ საქართველოს ნებისმიერი რეგიონიდან და იკითხეთ პროფესიონალი რენტგენ-ლაბორანტი მაია დიასამიძე.ტელეფონის ნომერი.: (599) 43 16 43.
„ბათომი“ გაზეთ „ბათუმელების“ მიერ გამოცემული მეორე წიგნია, რომელიც ძველი ქალაქის ამბებს მოგვითხრობს. დღეს, როცა ბათუმში მიმდინარე პროცესები სამუდამოდ ცვლის ძველი ქალაქის იერსახეს, განსაკუთრებით მნიშვნელოვან და საპასუხისმგებლო საქმედ მიგვაჩნია ამ წიგნის გამოცემა და საზოგადოებისთვის ქალაქის ისტორიისა და იმ ადამიანების შეხსენება, რომლებიც ბათომში ცხოვრობდნენ.
აქციისპირობები:
travelinoldbatumi@gmail.com – მოგვწერეთ ამ ელფოსტაზეთქვენისახელი, გვარიდამისამართი, სადაცგსურთ, რომგაზეთიმოგაწოდოთ.
გაზეთის გამოწერის შემდეგ სახლში მიიღებთ წიგნს „ბათომი“, ხოლო 2015 წლის ბოლომდე, ყოველ ორშაბათს სახლში მოგაწვდით „გაზეთ ბათუმელებს“, რომელიც თქვენთვის ინფორმაციის სანდო წყარო იქნება.
დამატებითი ინფორმაციისთვის დაგვიკავშირდით: ბათუმი, მ. აბაშიძის გამზირი #48; თბილისი, ლ. პასტერის #7 ტელ: (0422) 27 99 12 ; (032) 296 08 30 მობ: 599745605; 599 29 93 13 ელფოსტა: travelinoldbatumi@gmail.com
ეს არის წიგნი იმ ქალაქის შესახებ, სადაც ყველა ერთიანად ცდილობდა გამდიდრებას და მთელი იმპერიიდან აწყდებოდნენ აქაურობას. აწყდებოდნენ და თანაც როგორ. დარბოდნენ, ყვიროდნენ, ეძებდნენ, პოულობდნენ, ქირაობდნენ და ყიდულობდნენ ყველაფერს. ბათუმი, ქალაქი პორტო-ფრანკოს სტატუსით.
„ბათომი“ ერთადერთი წიგნია იმ ქალაქის შესახებ, რომელიც 1883 წელს ორჯერ დაიბადა. ერთხელ როგორც „ნავთის ქალაქი“ და მეორეჯერ, როგორც ქალაქი, რომელშიც ორთქმავალი პირველად შევიდა.
ეს წიგნი იმ ქალაქის შესახებაც არის, 1901-ში აკაკი რომ ჩამოვიდა ბათუმში და გიმნაზიელებმა ზედ სადგურზე გამოხსნეს ცხენები ეტლიდან. მერე მისცვივდნენ პოეტს, ჩასვეს ეტლში, თავად შეებნენ ცხენების მაგივრად და ასე მიიყვანეს ქალაქის მაშინდელ საკრებულოში.
ეს არის წიგნი დაუჯერებელი ამბით, თუ როგორ გახდა ლუკა ასათიანი ქალაქის პირველი არჩეული თავი და როგორ დატოვა ამ საქმეში ილია ჭავჭავაძისა და გრიგოლ ვოლსკის მონდომებამ წინასწარ მოზეიმე რუსები პირდაღებული.
მხოლოდ აქ, ამ წიგნში ნახავთ ამბავს პირველი კლასის სასტუმროს შესახებ, რომელიც მეოცე საუკუნის დასაწყისში ბათუმში განვითარებული პოლიტიკური პროცესების უმთავრესი ეპიცენტრი იყო. სასტუმრო, რომელში გამართულ მოლაპარაკებებზეც ბათუმის საქართველოს შემადგენლობაში დარჩენის საკითხი გადაწყდა და დღეს ამ სასტუმროს შენობისგან აღარაფერია დარჩენილი.
კიდევ ამბავი სახლისა, რომელშიც ერთმანეთის მონაცვლეობით ცხოვრობდნენ ჯერ ბათუმის გენერალ-გუბერნატორი, მერე საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენელი და ერთ-ერთი ვერსიით, 1921 წლის 21 თებერვალს სულაც ამ სახლში მიიღეს დემოკრატიული საქართველოს პირველი კონსტიტუცია.
ამბავი კაცისა, ივანე მესხი რომ იყო და გრიგოლ ვოლსკისა და დავით კლდიაშვილთან ერთად იმაზე მეტი გააკეთა ბათუმის ქალაქად გადაქცევისთვის, ვიდრე ჩვენ ვიცით. ასევე ამბავი გენერალი მაზნიაშვილისა, იმ მაზნიაშვილისა, 1921-ში ქიაზიმ-ბეის კუდით ქვა რომ ასროლინა და ბათუმი საქართველოს შემადგენლობაში დატოვა.
და განა მარტო ეს ამბები? უცნობი და გულისამაჩუყებელი ისტორიები, რომლებიც შეიძლება მხოლოდ ბათუმში მომხდარიყო. მაგალითად, ისეთი, ქართულ-გერმანული სიყვარულის ისტორია რომ ჰქვია და კინოთეატრისა და ღვინის უცნაური ნაზავია. იმ ღვინისა, რომელმაც გერმანიაში გადახვეწილ შვილებს, მრავალი წლის შემდეგ, მამის საფლავი აპოვნინა სოუქსუზე, ბათუმში.
ამბები ადგილისა, სადაც ახალი პრესა პირველი მიჰქონდათ ბათუმში და საათი, რომლის ქვეშაც პაემნები ინიშნებოდა. შაქრო ლომთათიძის ცნობილი საპარიკმახერო. აი, იმ შაქროსი, კაცი რომ არ დარჩენია გაუკრეჭავი. „ღიმილის ბიჭებში“ რომ გადაიღეს და იქაც პარიკმახერი იყო. სციპიონ ბათუმელის ისტორია და მსოფლიოში ყველაზე მაგარი ბიჭიკოს ამბავი, ბათუმში რომ ცხოვრობდა. უცნობი ადგილები ქალაქიდან, სადაც ფაეტონის სადგომები იყო და თითქმის ერთწინადადებიანი საკამათო ჩანაწერი, თუ ვინ გაიარა პირველად ბათუმში ავტომობილით.
უამრავი სხვა სევდიანი ამბავი ქალაქზე, რომელიც დროსა და სივრცეში გაქრა. ძველი ბათუმის ორასამდე ფოტო, რომელთა დიდი ნაწილი სრულიად უნიკალურია და ასე ერთად თავმყორილს ვერსად ნახავთ. ფოტოისტორიები, რომლებიც სულ სხვა თვალით დაგანახებთ ქალაქს. ქალაქს, რომელიც შეიძლება ძალიან გიყვარდეს და მაინც ყოველდღე კარგავდე.
ახლა მხოლოდ ისღა დამრჩენია გითხრათ, რომ კარგად მოკალათდით, გადაშალეთ „ბათომი“ და დაიწყეთ მოგზაურობა ქალაქში. ქალაქში, რომელსაც, ვერასოდეს დაივიწყებთ.
ბათუმის ზღვის სანაპიროზე, პლაჟზე არსებობს მონაკვეთები, რომლებიც მერიის განცხადებით, ფასიანია. სანაპირო ზოლის იჯარით გაცემის გამო, მოიჯარეები როგორც დამსვენებლებს, ასევე ადგილობრივ მცხოვრებლებს პლაჟის წინ ზღვაში შესვლასაც უზღუდავენ. როგორ არეგულირებს კანონი პლაჟის სარგებლობის წესებს და რისი უფლება აქვთ მოიჯარეებს?
ბათუმელი თიკო აბაშიძე ამბობს, რომ „ივერია ბიჩის“ მიმდებარედ, ზღვასთან ახლოს, მას კაფეს მენეჯერმა ზღვაში შესვლის უფლება არ მისცა: „ ასლარიანი ადგილების წინ პირსახოცს არ დაგადებინებთო, მითხრა. მე არ ვყოფილვარ მათ ტერიტორიაზე, თითქმის ზღვასთან მეწყო ნივთები და ამის მიუხედავად, სანაპიროზე დაჯდომის უფლება არ მოგვცეს“.
თიკოს აზრით, სანაპირო საზოგადოებრივი ადგილია და მერია ამ სივრცის შეზღუდვით მოქალაქეების უფლებას არღვევს.
ბულვარის ხელმძღვანელი გიორგი ზირაქიშვილი „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ პლაჟზე არსებობს გარკვეული მონაკვეთები, რომლებიც ბულვარის დაქვემდებარებაში არ შედის.
„ასეთი ადგილებია „ივერია ბიჩის“ მიმდებარედ სანაპირო ზოლი; პლაჟი სასტუმრო „კემპინსკის“ წინ – ესეც არ გადმოუცია მერიას ჩვენთვის და ალბათ ეს მონაკვეთიც აღებული აქვთ სასტუმროს მფლობელებს სარგებლობაში. იგივე მდგომარეობაა საცხოვრებელ კომპლექს „მაგნოლიასთან“ მიმართებაშიც; პლაჟი გაცემულია კერძო მფლობელზე სასტუმრო „შერატონისა“ და „აკვაპარკის“ წინაც. „აკვაპარკს“ დაახლოებით ხუთი სექტორი აქვს აღებული“, – ამბობს გიორგი ზირაქიშვილი.
როგორც ბათუმის ბულვარის ხელმძღვანელმა თქვა, პლაჟი ფასიანია კაფე-ბარ „პიერ -ბათუმის“ წინაც.
ბათუმის მერიის საფინანსო ეკონომიკური სამსახურის, ქონების მართვისა და განკარგვის განყოფილების უფროსი რეზო ხახვა ამბობს, რომ მოიჯარეებს პლაჟზე ან სანაპიროს წინ ადამიანებისთვის გადაადგილების ან ზღვაში ჩასვლის შეზღუდვის უფლება არ აქვთ:
„ხელშეკრულებაში წერია, რომ მათ უნდა მოაწესრიგონ პლაჟი, დადგან ქოლგები, შეზლონგები, მოაწყონ ინფრასტრუქტურა, მაგრამ არსად წერია, რომ პლაჟზე დაჯდომის უფლება შეუზღუდონ მოქალაქეებს. ასე არ უნდა იყოს“.
რეზო ხახვას თქმით, ბუნებრივია, მოქალაქეები იჯარით გაცემულ ტერიტორიაზე თავიანთ შეზლონგებს ვერ დადგამენ, თუმცა ნაპირზე დაჯდომის ან მიმდებარედ ზღვაში ცურვის უფლებას ვერ აუკრძალავენ. მისივე თქმით, თუ მოიჯარეები მოქალაქეებს პლაჟზე გადააგილებას შეუზღუდავენ, ამის თაობაზე მათ მერიას წერილობით უნდა აცნობონ: `წერილობით უნდა მოგვმართონ და ჩვენ მივცემთ გაფრთხილებას კაფე-ბარების მფლობელებს, რომ დაიცვან ხელშეკრულების პირობები“.
რეზო ხახვას ინფორმაციით, ექვს მოიჯარეზე სულ პლაჟის 11 სექტორია გაცემული, წლიური საიჯარო თანხა კი 129 690 ლარს შეადგენს.
პრეზენტაციაზე დამსწრე სტუმრებს წიგნი უფასოდ გადაეცემა. დასწრება თავისუფალია.
ნაწარმოები ორგანიზაცია „რადარამმა“ თარგმნა.
“რადარამი” ქართულად თარგმნის, გამოსცემს და ავრცელებს მსოფლიო მასშტაბით აღიარებულ, პოპულარულ ენაზე დაწერილ სამეცნიერო, შემეცნებით, ბიოგრაფიულ და სხვა ჟანრის წიგნებს, რომლებიც ბოლო დროს სხვადასხვა ქვეყანაში გამოქვეყნდა.
„ჩვენი სურვილია შევუქმნათ ქართველ მკითხველს პირობები, რათა მშობლიურ ენაზე გაეცნოს იმ წიგნებს, რომლებიც თანამედროვე აქტუალურ პოლიტიკურ, სოციალურ თუ ეკონომიკურ საკითხებს ეხება, შეიძინოს ისინი ხელმისაწვდომ ფასად და მსოფლიოში მიმდინარე დისკუსიაში ჩაებას.“
წიგნი დაფინანსებულია საქართველოში აშშ-ის საელჩოს წიგნების თარგმანის პროგრამის ფარგლებში.
წიგნის და ავტორის შესახებ:
„ეს წიგნი იმიტომ დავწერე, რომ მინდოდა, გამეგო, სად ქრება ჩემი ნაგავი“.
ჰედერ როჯერსი ახალგაზრდა ამერიკელი ჟურნალისტი და რეჟისორია. წიგნის დაწერამდე მან ამავე სახელწოდების დოკუმენტური ფილმი გადაიღო, რომელმაც არაერთი კინოფესტივალის ყურადღება მიიქცია.
დღეს წყნარ ოკეანეში ექვსჯერ მეტი პლასტმასაა, ვიდრე პლანქტონი. ჰედერ როჯერსის აზრით, ეს პრობლემა ხელოვნურია. ახალგაზრდა მწერალი ცდილობს, ნაგვის საშუალებით ჩვენს საზოგადოებაზე მრავალი საინტერესო რამ გვითხრას. თქვენ წინაშე ერთდროულად ნაგვის მოვლის ისტორიული მიმოხილვაცაა და კრიტიკული ანალიზიც. წიგნში დეტალურადაა აღწერილი, თუ როგორ და რის გამო წარმოვქმნით უფრო და უფრო მეტ ნაგავს. ეს მონაცემები დაგაფიქრებთ არა მხოლოდ ეკოლოგიურ, არამედ ეკონომიკურ და სოციალურ პრობლემებზე, რომელთა წინაშეც თანამედროვე ცივილიზაცია დგას. წიგნის კითხვისას გაგიჩნდებათ კითხვები: რატომ აღარ ვიყენებთ შუშის ბოთლებს? რა საჭიროა ერთჯერადი საპარსები? რატომ არ შეგვიძლია, მოვიხმაროთ ნაკლები? რაც მთავარია, კიდევ ერთხელ დაფიქრდებით იმაზე, თუ რისი გაკეთება შეგვიძლია ჩვენი ეკოსისტემის გადასარჩენად.
მოქმედი კანონმდებლობით, 5 000 ლარამდე ღირებულების ერთგვაროვანი ობიექტების სახელმწიფო შესყიდვას საბიუჯეტო ორგანიზაციები გამარტივებული წესით ახორციელებენ.
კანონით გათვალისწინებულია ასევე „გადაუდებელი აუცილებლობა“, რომლის არსებობისას გამარტივებული შესყიდვის განხორციელებასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილებას იღებს შემსყიდველი ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, რაც წერილობით უნდა შეთანხმდეს შემსყიდველის ზემდგომ ან სახელმწიფო კონტროლის განმახორციელებელ ადმინისტრაციულ ორგანოსთან/თანამდებობის პირთან. შემსყიდველი ასევე ვალდებულია მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობოს სააგენტოს.
გამარტივებული შესყიდვა ხორციელდება, ასევე, თუ საქართველოს პრეზიდენტის ან/და საქართველოს მთავრობის სამართლებრივი აქტით დადგინდა შესყიდვების განხორციელება, სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის ღონისძიების შეზღუდულ ვადებში შეუფერხებლად ჩატარების მიზნით. ასეთი მიზნის არსებობის შემთხვევაში გამარტივებულ შესყიდვაზე თანხმობას აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარეც იძლევა. გადაწყვეტილების მიღებისა და თანხმობის მოპოვების პროცესი კი არაგამჭვირვალეა იმ კუთხით, რომ ის არ აისახება შესყიდვების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში.
კანონპროექტის მიღების მიზეზი, როგორც საქართველოს მთავრობაში განმარტავენ, ქვეყნის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებაა. კერძოდ, სავიზო რეჟიმის ლიბერალიზაციის სამოქმედო გეგმის მე-2 ფაზის იმპლემენტაციის შეფასების შედეგად, ევროკომისიამ მოამზადა ანგარიში, რომლის მიხედვით კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლასთან დაკავშირებული რეკომენდაციები საქართველოს მიერ ნაწილობრივ დაკმაყოფილებულად მიიჩნევა და არსებობს შემდგომი პროგრესის პერსპექტივა.
ევროკომისიის ანგარიშის მიხედვით, „საქართველოს ხელისუფლებამ უზრუნველყოს, რომ წესები, რომლებშიც განსაზღვრულია კრიტერიუმები სახელმწიფო შესყიდვების სატენდერო პროცესის გარეშე ჩატარებისთვის, გარკვევით განსაზღვრავდეს იმ კონკრეტულ გარემოებებს, როდესაც შესაძლებელია ტენდერის გარეშე შესყიდვის ჩატარება, ასევე იმ პროცედურებს, რომლებიც უნდა შესრულდეს. ეს პროცედურები უნდა მოიცავდეს საჯარო შეტყობინების გამოქვეყნებას, მოსაზრებების წარდგენისა და მათი განხილვის შესაძლებლობას. შესყიდვის სატენდერო პროცედურების გარეშე ჩასატარებლად აუცილებელი უნდა იყოს სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს დამოუკიდებელი თანხმობა“, _ აღნიშნულია კანონპროექტის განმარტებით ბარათში.
თანხმობის მოსაპოვებელი მიმართვა შემსყიდველმა ორგანიზაციამ სააგენტოს უნდა წარუდგინოს ელექტრონული სისტემის მეშვეობით, რითაც ეს მიმართვა ხელმისაწვდომი იქნება ნებისმიერი დაინტერესებული პირისთვის.
მას შემდეგ, რაც შემსყიდველი ორგანიზაცია წარადგენს მიმართვას, სააგენტოს მიერ თანხმობის გაცემამდე ან მის უარყოფამდე, დაინტერესებულ პირებს ეძლევათ საშუალება, წარადგინონ პოზიცია ამ მიმართვაზე. გადაწყვეტილების მიღებისას კი სააგენტომ უნდა განიხილოს როგორც შემსყიდველი ორგანიზაციის მიმართვა, ასევე დაინტერესებული პირების მიერ მასზე დაფიქსირებული მოსაზრებები.
სააგენტოსთან გამარტივებული შესყიდვის შეთანხმების კონკრეტული წესი და პირობები კი სააგენტოს თავმჯდომარის კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით განისაზღვრება.
მთავრობის პროგნოზით, ახალი კანონი სრულად უნდა ამოქმედდეს 2015 წლის პირველი ნოემბრიდან, რითაც „უზრუნველყოფილი იქნება სახსრების საჯაროდ, რაციონალური ხარჯვა სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების, ასევე სხვა შემსყიდველი ორგანიზაციების მიერ. სააგენტოს მიერ თანხმობის გაცემის მექანიზმის დამკვიდრებით კი შემცირდება დაუსაბუთებელი შესყიდვები, რომლებიც სატენდერო პროცედურების გარეშე ჩატარდება“.
საკითხი _ „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ – პარლამენტმა პლენარულ სხდომაზე 2 სექტემბრამდე უნდა განიხილოს.
რაც შეეხება ინიციატივას, რომ ტენდერში გამარჯვებულის გამოსავლენად, პრეტენდენტის მიერ შეთავაზებული დაბალი ფასი გადამწყვეტი აღარ იქნება – სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოში „ბათუმელებს“ განუცხადეს, რომ აღნიშნულთან დაკავშირებით მიმდინარეობს სამუშაო პროცესი და კომენტარს მას შემდეგ გააკეთებენ, რაც ეს ინიციატივა კანონპროექტის სახით პარლამენტში შევა.
მოქმედი კანონმდებლობით, სატენდერო კომისიის მიერ პრეტენდენტთა [ორი და მეტის არსებობისას] ფასდება შემდეგი თანმიმდევრობით _ წინადადების ფასის, მათ მიერ სისტემაში განთავსებული ტექნიკური და საკვალიფიკაციო მონაცემების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მიხედვით. ამასთან, ელექტრონული ტენდერის დროს სისტემა ავტომატურად ახდენს პრეტენდენტების დაჯგუფებას წინადადების ყველაზე დაბალი ფასის მიხედვით. იმ შემთხვევაში, თუ ორი ან მეტი პრეტენდენტის მიერ სისტემაში მითითებულია თანაბარი ფასი, სისტემა ავტომატურად ანიჭებს უპირატესობას იმ პრეტენდენტს, რომელმაც პირველმა მიუთითა აღნიშნული ფასი.
სატენდერო დოკუმენტების მიხედვით გამარჯვებულმა კომპანიამ ბათუმში არსებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების ინვენტარიზაციისა და არსებული მდგომარეობის შეფასების ელექტრონულად მართვის პროგრამული უზრუნველყოფა; კულტურულ მემკვიდრეობის ძეგლების დამცავი ზონებისათვის დასაშვები ქმედებების რეკომენდაციების შემუშავება, ქმედებების პრიორიტეტულობის, თავისუფალი სივრცეების გამოყენების პირობების, რეაბილიტაციის მეთოდოლოგიის საკითხების დადგენისათვის 3D ფორმატში მოცულობითი ლაქების შექმნა და ელექტრონულად მართვის პროგრამული უზრუნველყოფა უნდა შეძლოს.
ფოსტის შენობა ბათუმში
დოკუმენტის მიხედვით მომსახურება, რომელსაც ბათუმის მერიის განვითარების ფონდი შეისყიდის, უნდა იყოს ინტერდისციპლინარული ჯგუფის მიერ განხორციელებული, რომლის შემადგენლობაშიც შევლენ კონსტრუქტორი, არქიტექტორ-რესტავრატორი,ხელოვნებათმცოდნე, იურისტი, ფოტოგრაფი და საჭიროების შემთხვევაში, ძეგლის დაზიანების სპეციფიკიდან გამომდინარე, შესაბამისი დარგის სპეციალისტები.
პრეტენდენტს (სამუშაო ჯგუფს) განხორციელებული უნდა ჰქონდეს არანაკლებ სამი პროექტი შემდეგი რომელიმე მიმართულებით: • კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების ინვენტარიზაცია; • კულტურული მემკვიდრეობის სფეროში მუშაობისა და ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმების შემუშავება; ისტორიული ურბანული დასახლებების კვლევა; კულტურული მემკვიდრეობისა და ქალაქმშენებლობით სფეროებში კონცეფციებისა და მეთოდური ინსტრუქციების შემუშავება; კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებზე საინჟინრო-კონსტრუქციული სამუშაოების წარმოების გამოცდილება. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების აღდგენა-გამაგრება და რეაბილიტაცია;
პრეტენდენტი უნდა იცნობდეს კულტურული ლანდშაფტების ისტორიული ურბანული ქსოვილის კვლევის საერთაშორისო გამოცდილებას და გააჩნდეს სათანადო კვლევის მეთოდების საფუძვლიანი ცოდნა;
პრეტენდენტმა უნდა წარმოადგინოს როგორც საკუთარი რეზიუმე და კვალიფიკაციის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, შესრულებული სამუშაოები-პროექტების ჩამონათვალი და მათი ხელშეკრულებები მიღება-ჩაბარების აქტებთან ერთად ზემოთ მითითებული მიმართულებით, ასევე ჯგუფის (ორგანიზაციის) შემთხვევაში სპეციალისტების რეზიუმეები შესაბამისი გამოცდილების ჩვენებით და მსგავს პროექტებში მონაწილეობის დამადასტურებელი დოკუმენტების ასლები – საკუთარი პოზიციის მითითებით. პრეტენდენტს ასევე მოეთხოვება სპეციალისტთა ჯგუფის მართვის გამოცდილება;
პრეტენდენტის მიერ ქვეკონტრაქტორის დაქირავების შემთხვევაში მის (ქვეკონტრაქტორის) მიმართ მოქმედებს ისეთივე საკვალიფიკაციო მოთხოვნები, როგორიც თვით პრედენდენტის მიმართ. სამუშაოს შესრულების პროცესში, მეთოდოლოგიის შერჩევისას გამოყენებულ უნდა იქნას საქართველოში ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმების შემუშავების გამოცდილება.
შესაბამისად, აუცილებელი პირობაა: მოცემული სამუშაოს შესრულებისათვის თანამედროვე გეო-საინფორმაციო ტექნოლოგიების, ინფორმაციის შეგროვების, სისტემატიზაციის, შენახვისა და გაცვლის ინსტრუმენტების გამოყენება.
ტენდერით გათვალისწინებული სამუშაოების შესრულებამ უნდა უზრუნველყოს ბათუმში არსებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ობიექტების ფიქსაცია და სააღრიცხვო დოკუმენტაციის შედგენა, დამცავ ზონებში დასაშვები ქმედებების რეკომენდაციების, ქმედებების პრიორიტეტულობის, თავისუფალი სივრცეების გამოყენების პირობების, რეაბილიტაციის მეთოდოლოგიის საკითხების დადგენასა და სხვა. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ობიექტების ფოტოფიქსაცია (საერთო ხედები, ფასადისა და ინტერიერის ფოტოები, მხატვრულ-არქიტექტურული დეტალები). კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ობიექტების სააღრიცხვო ბარათების შედგენა. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ობიექტების კონსტრუქციული მდგომარეობის შეფასება. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ობიექტების სამართლებრივი მდგომარეობის შესწავლა- შეფასება: ა) უშუალოდ ძეგლზე არსებული საკადასტრო ერთეულის მოძიება, მისი არსებულ რეალობასთან შედარება და ფიქსაცია; ძეგლის ტერიტორიაზე და მის ინდივიდუალურ დამცავ ზონაში არსებული ობიექტების საკუთრების თაობაზე ინფორმაციის მოძიება და დამუშავება. თანამედროვე გეო-საინფორმაციო ტექნოლოგიების, ინფორმაციის შეგროვების, სისტემატიზაციის, შენახვისა და გაცვლის ინსტრუმენტების გამოყენებით ინვენტარიზაციისა და ძეგლების დამცავ ზონებში დასაშვები ქმედებების რეკომენდაციების, ქმედებების პრიორიტეტულობის, თავისუფალი სივრცეების გამოყენების პირობების, რეაბილიტაციის მეთოდოლოგიის საკითხების დამუშავებას.
„თუმცა არც კატასტროფული“, – დასძენს თეიმურაზ უკლება, რადგან 2011-2012 წლებში ცხრა სპორტსმენს აღმოუჩნდა ორგანიზმში აკრძალული პრეპარატი. დოპინგი არის ნივთიერება, რომელიც გარკვეული დროის განმავლობაში სიმხნევესა და მეტ ენერგიას მატებს სპორტსმენს. მისი გამოყენება აკრძალულია საერთაშორისო და სახელმწიფო სპორტული ორგანიზაციების მიერ. ხოლო მსოფლიო ანტიდოპინგური სააგენტო დევიზით – „Play True“ სპორტსმენებს მოუწოდებს რეალურად ითამაშონ.
მსოფლიოს ანტიდოპინგური სააგენტოს მონაცემებით (World Anti-Doping Agency), რომელიც სპორტში დოპინგის წინააღმდეგ ბრძოლის მთავარი ორგანოა, რომელიც შეიმუშავებს და ადგენს ანტიდოპინგურ ღონისძიებებს, ასევე რეგულაციებს, აკრძალულია 6500-ზე მეტი დასახელების პრეპარატი. პრეპარატები სხვადასხვა კატეგორიად იყოფა. საქართველოს ოლიმპიური ნაკრების ექიმის, ზურაბ კახაბრიშვილის თქმით, „აკრძალულ სიაში“ შედის პრეპარატები, რომელთა გამოყენებაც დაშვებულია თერაპიული მიზნისთვის და პრეპარატები, რომლებიც საერთოდ დაუშვებელია.
„2500 დასახელების პრეპარატი საერთოდ არ უნდა მიიღოს სპორტსმენმა, რაც არ უნდა ჯანმრთელობის პრობლემა ჰქონდეს, ესენია ჰორმონებზე დამზადებული სინთეზური პრეპარატები“. ევროსაბჭოსა და იუნესკოს კონვენციები, რითაც სახელმწიფო დონეზე რეგულირდება სპორტში დოპინგის მოხმარება, სახელმწიფოებს ავალდებულებს გაატარონ ღონისძიებები და აღმოფხვრან დოპინგის გამოყენება სპორტში. ევროსაბჭოს კონვენცია საქართველოს პარლამენტის მიერ რატიფიცირებულია 2004 წელს, ხოლო იუნესკოს კონვენციას საქართველო 2009 წლიდან შეუერთდა.
ქვეყანაში ანტიდოპინგური ღონისძიებების გატარება საქართველოს ეროვნული ანტიდოპინგური სააგენტოს პრეროგატივაა. სააგენტოდან მიღებული ინფორმაციით, 2014 წელს 251 სპორტსმენს ჩაუტარა დოპინგტესტირება, აქედან 124 ტესტი განხორციელდა ეროვნული ტესტირების პროგრამის ფარგლებში, 127 ტესტი კი – სხვადასხვა საერთაშორისო ფედერაციის, მსოფლიო ანტიდოპინგური სააგენტოსა და სხვა სპორტული ორგანიზაციების შეკვეთების საფუძველზე.
2014 წელს აკრძალული ნივთიერება აღმოაჩნდა გურამ ფაშურიშვილს (მკლავჭიდელი, დისკვალიფიკაცია 2 წელი); ოთარ თავართქილაძეს (მკლავჭიდელი, დისკვალიფიკაცია 2 წელი); ალექსანდრე გილედანს (ძალოსანი, დისკვალიფიკაცია 2 წელი); ლევან ჯომარდაშვილს (ბოქსიორი, დისკვალიფიკაცია 2 წელი); გენო პეტრიაშვილს (თავისუფალი სტილით მოჭიდავე, დისკვალიფიკაცია 6 თვე).
თეიმურაზ უკლება ამბობს, რომ არსებობს სპორტის დისციპლინები, რომლებიც დოპინგის გამოყენების მაღალ რისკებს შეიცავენ, მაგალითად, ველოსპორტი, ძალოსნობა, მძლეოსნობა. აკრძალული ნივთიერების გამოყენება ძალოსნობაში წელსაც დადასტურდა. მიმდინარე წელს დოპინგტესტირება 193 სპორტსმენს ჩაუტარდა, 91 – ეროვნული ტესტირების პროგრამის ფარგლებში, ხოლო 102 ტესტი – საერთაშორისო სპორტული ორგანიზაციების შეკვეთის საფუძველზე. აკრძალული ნივთიერება ორგანიზმში აღმოაჩნდა ძალოსან დავით გოგიას. „ფედერაცია დაბნეულია გოგიას ჩავარდნაზე“, – გვითხრა აჭარის ძალოსნობის ფედერაციის მთავარმა მწვრთნელმა აბესალომ ბასილიამ, რადგან დავით გოგიამ ორწლიანი დისკვალიფიკაცია ახლახან მოიხადა და შეჯიბრებისთვის ემზადებოდა.
„დავით გოგიას ორგანიზმში სტანაზოლოლი, იგივე პრეპარატი აღმოჩნდა, რაც გასულ წელს. მე, როგორც ფედერაციის პრეზიდენტმა, არ ვიცი, არც ნაკრების მწვრთნელმა გიორგი ასანიძემ და არც თვითონ სპორტსმენმა არ იცის როგორ აღმოჩნდა ეს ნივთიერება მის ორგანიზმში. აუცილებლად გამოსაძიებელია. საქმის კურსში ჩავაყენე საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო და რამდენიმე დღეში დაიწყება გამოძიების პროცესი. ერთი კვირაა რაც ფედერაციის პრეზიდენტი ვარ, აუცილებლად გავარკვევ ამ ამბავს და ინფორმაციას მივაწვდი საზოგადოებას“, – გვითხრა საქართველოს ძალოსნობის ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტმა კახი კახიაშვილმა. ფედერაციის პრეზიდენტი ამბობს, რომ სპორტის სამინისტროსთან დადებული მემორანდუმის ფარგლებში დავით გოგიას საქმეს შინაგან საქმეთა სამინისტრო გამოიძიებს. „დავით გოგია პოლონეთში იმისთვის იყო გასაუბრებაზე, რომ თავისი სიმართლე აეხსნა, ალბათ, რაღაც გავლენა მოახდინა მისმა საუბარმა, და იქ, სადაც ველოდებოდით სამუდამო დისკვალიფიკაციას, სიტყვიერად უთხრეს, რომ ხუთ წელზე იქნება საუბარი. ჯერ არ მიგვიღია წერილი სანქციების შესახებ და ველოდებით ოფიციალურ დასკვნებს“, – ამბობს ის.
ყოფილა შემთხვევები, როცა სპორტსმენს ჩემპიონობის ტიტული ჩამორთმევია. მაგალითად, 2015 წლის მაისში +105 კილოგრამ წონით კატეგორიში ევროპის ჩემპიონ ოლეგ პროშაკს ეს ტიტული მას შემდედ ჩამოართვეს, რაც დოპინგის ტესტმა დადებითი პასუხი აჩვენა და მის ორგანიზმში აკრძალული ნივთიერების, კონკრეტულად დეჰიდროქლორმეთილტესტოსტერონის არსებობა დადასტურდა. ასეთ შემთხვევებში ტიტული ავტომატურად ვიცე-ჩემპიონს გადაეცემა.
26 წლის ლევან ჯომარდაშვილი ამბობს, რომ შეჯიბრებისთვის ემზადებოდა და წონის დაკლების გამო შარდმდენი პრეპარატი „ფურასემიდი“ მიიღო, რის გამოც ორწლიანი დისკვალიფიკაციით დაისაჯა. „ეს ინფორმაცია უნდა მქონოდა, მაგრამ არ ვიცოდი თუ ფურასემიდი აკრძალულ ნივთიერებებს შეიცავდა. მე ვიტამინებსაც არ ვხმარობდი, რადგან არ მქონდა სურვილი და არც შესაძლებლობა. დოპინგკონტროლი რომ გავიარე, მკითხეს წამალი, ვიტამინი ხომ არ გაქვს მიღებულიო. „ფურასემიდი“ იმდენად არარეალურად მიმაჩნდა, წონის დაკლების გამო რომ დავლიე, არ დამისახელებია. მერე მომივიდა ფოსტით წერილი, რომ მქონდა დისკვალიფიკაცია“. ლევანი ამბობს, რომ დისკვალიფიკაციის შემდეგ სპორტს დაანება თავი. საკუთარი გამოცდილებიდან ის სპორტსმენებს მიმართავს, მეტი ყურადღებით იყვნენ ვიტამინებისა და პრეპარატების მიღების დროს, არ აქვს მნიშვნელობა რა მიზნით აკეთებენ ამას – წონის დაკლებისა თუ სხვა პროფილაქტიკური დანიშნულებისთვის.
როგორ იბრძვის სახელმწიფო დოპინგის წინააღმდეგ მაშინ, როცა არ არსებობს დოპინგის ამკრძალავი კანონი? სამკურნალო პრეპარატები, რომლებიც სპორტსმენისთვის შეიძლება აკრძალული იყოს, თავისუფლად შემოდის ქვეყანაში. გარდა ამისა, ოლიმპიური ნაკრების ექიმის, ზურაბ კახაბრიშვილის თქმით, სპორტსმენის დოპინგზე ჩავარდნის ერთ-ერთი რისკ-ფაქტორი ექიმის მიერ დანიშნული წამალიც არის. „მქონდა ასეთი შემთხვევა, სპორტსმენს რენტაბოლინი დაუნიშნა ექიმმა, მან არ იცოდა, რომ აკრძალულ პრეპარატებში შედიოდა ეს წამალი. ექიმმა აუცილებლად უნდა გაარკვიოს პაციენტი არის თუ არა სპორტსმენი და მას ჩვენ გარეშე არ დაუნიშნოს წამალი“, – თქვა მან „ბათუმელებთან“. თეიმურაზ უკლება ამბობს, რომ სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა ინიციატივით აპრილში ევროკავშირის ექსპერტები იმყოფებოდნენ საქართველოში, რომლებმაც ორდღიანი სემინარი გამართეს. „თვის ბოლომდე ალბათ გვექნება სტრატეგია შემუშავებული დოპინგის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ, რომელიც საფუძვლად დაედება კანონს დოპინგის შესახებ“.
მერიის სატენდერო კომისია „ენერგოსექტორმშენისგან“ დაზუსტებულ ტექნიკურ დოკუმენტაციას ელოდება, რომელიც კომპანიამ 2-3 დღეში უნდა წარადგინოს. კომისია მხოლოდ ამის შემდეგ გადაწყვეტს გამოაცხადებს თუ არა ამ კომპანიას ტენდერში გამარჯვებულად.
„თანხა და შესყიდვის საგანი, ფაქტობრივად, იგივეა, უბრალოდ ტექნიკურ დოკუმენტაციაში მოთხოვნები ოდნავ გამარტივდა, დიდი სხვაობა არ არის. გამოცდილებასთან დაკავშირებითაც დავწიეთ კრიტერიუმები, იმ კუთხით, რომ მეტმა პრეტენდენტმა მიიღოს მონაწილეობა.“ – განაცხადა ტენდერის მიმდინარეობისას „ბათუმელებთან“ მერიის შესყიდვების სამსახურის უფროსმა ბაგრატ ხალვაშმა.
ახალი სპორტული ბაზა ანგისაში, არსებული სპორტული კომპლექსის ტერიტორიაზე აშენდება. დაპროექტებულია 1575-ადგილიანი სამაყურებლო ტრიბუნა, ბუნებრივსაფარიანი ძირითადი საფეხბურთო მოედანი [ზომით 68×105 მ] და ხელოვნურსაფარიანი სათადარიგო საფეხბურთო მოედანი [ზომით 63×105მ]. მოეწყობა შესაბამისი ინფრასტრუქტურა. მშენებლობა ტენდერში გამარჯვებულთან ხელშეკრულების გაფორმებიდან 420 დღეში უნდა დასრულდეს.
ანგისაში სპორტული ბაზის მშენებლობაზე ბათუმის მერიის მიერ 2015 წლის 4 მაისს გამოცხადებული ტენდერი უარყოფითი შედეგით დასრულდა. ტენდერში მხოლოდ ერთი კომპანია „კონვენტ ჯორჯია“ მონაწილეობდა, რომელიც მერიას ბაზის აშენებას 5 მილიონ 99 ათას 997 ლარად სთავაზობდა. მიმდინარე წლის 5 ივნისს მერიის სატენდერო კომისიამ კომპანიას ტექნიკური დოკუმენტაციის გამო დისკვალიფიკაცია მისცა.
„კონვენტ ჯორჯიაში“ მაშინ „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ ერთ-ერთი სატენდერო პირობით „ისეთი რაღაცა იყო მოთხოვნილი, რაც ბუნებაში არ არსებობს, კერძოდ, ბუნებრივ საფარზე სერტიფიკატი. ჩვენგან გაკეთდა აქცენტი ამაზე, მაგრამ არ იქნა გათვალისწინებული.“
ბატონო ლევან, ლარის გაუფასურებისგან გამოწვეულ ფინანსურ პრობლემებს მოსახლეობა ჯერ კიდევ არ გამკლავებია. ამ ფონზე ელექტროენერგიის ტარიფის გაზრდა როგორ აისახება რეგიონის მოსახლეობაზე, ხომ არ გამოიწვევს ეს სიღარიბის ზრდას?
„აჭარისწყალი ჯორჯიასთვის“ განათლება ერთ-ერთი პრიორიტეტული მიმართულებაა. ჩვენი კომპანია ცდილობს მაღალმთიანი აჭარის ახალგაზრდობის განათლების მხარდაჭერას. სწორედ ამიტომ ჩვენ დავაწესეთ სტიპენდიების პროგრამა. პროგრამა განხორციელდა აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროსთან ერთად. კონკურსის შედეგად შეირჩა 8 ადგილობრივი სტუდენტი შუახევისა და ხულოს მუნიციპალიტეტებიდან. ჩვენი პროგრამა ითვალისწინებს ბაკალავრის საფეხურზე სწავლის დაფინანსებას. პროგრამის განხორციელებას წელსაც ვაპირებთ. აქცენტი ტექნიკურ მიმართულებებზე გვინდა ავიღოთ – ინჟინერია, გეოლოგია, ელექტრომექანიკა და ა.შ. მეტიც, ჩვენ ვცდილობთ სკოლების განსაკუთრებულ მხარდაჭერას. ჩემი აზრით, ადგილობრივ მასწავლებლებს, რომლებიც კარგ სამუშაოს ასრულებენ, მხარი უნდა დავუჭიროთ. არ ვსაუბრობ მხოლოდ სკოლების კეთილმოწყობის პროექტებზე, რასაც მუნიციპალიტეტებთან ერთად ვახორციელებთ, არამედ საგანმანათლებლო კუთხით: სულ ახლახან ინგლისური ენის პედაგოგებისთვის გვქონდა პროექტი, რომელიც ენაში განათლების გაღრმავებასა და საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გაძლიერებას ისახავდა მიზნად. პროექტში ხულოსა და შუახევის მუნიციპალიტეტებიდან 40-ზე მეტმა პედაგოგმა მიიღო მონაწილეობა. ასევე მოსწავლეებისთვის ტარდება შეხვედრები ინგლისურ ენაზე – მოსწავლეები არაფორმალურ გარემოში ავითარებენ თავიანთ უნარებს; ჩავატარეთ ინგლისურენოვანი ესეის კონკურსი, სადაც სხვადასხვა სკოლის 44-მა მოსწავლემ მიიღო მონაწილეობა. პირველი ადგილის მფლობელი გახდა ქეთევან თავდგირიძე, ხიჭაურის საჯარო სკოლის მოსწავლე, არაჩვეულებრივი გოგონა, რომელსაც დარწმუნებული ვარ, კიდევ არაერთი წარმატება ელის წინ. ამ პროგრამის გაგრძელებას მომავალ წელსაც ვაპირებთ. და ბოლოს, აგვისტოდან „აჭარისწყალი ჯორჯია“ იწყებს სტუდენტთა სტაჟირების პროგრამას.
გამოიძახეთ ბინაზე პროფესიონალი რენტგენ-ლაბორანტი, რომელიც გამოძახებიდან რამდენიმე წუთში (ბათუმის შემთხვევაში) მოგაკითხავთ სახლში და თანამედროვე პორტატული აპარატით გადაგიღებთ რენტგენის სურათს სხეულის შემდეგ მონაკვეთებზე: ფილტვები, მენჯბარძაყი, ზედა და ქვედა კიდურები.
