Batumelebi

მუსიკა საზღვრების გარეშე

გულდასაწყვეტია, რომ გაზეთის ფურცლებით მელოდიებს ვერ გიზიარებთ, თუმცა, ეროვნული გვარდიის სამხედრო ორკესტრი ის ფენომენია, რომელზეც აუცილებლად უნდა გიამბოთ…

საქართველოს შეიარაღებული ძალების ეროვნული გვარდიის სამხედრო-საჩვენებელი ორკესტრი 1991 წელს, საქართველოს შეიარაღებული ძალების ჩამოყალიბებასთან ერთად შეიქმნა. თავდაპირველად ორკესტრის რეპერტუარში, ძირითადად, სახელმწიფო ჰიმნები, სამხედრო მარშები და სამგლოვიარო მუსიკალური ნაწარმოებები შედიოდა, ბოლო პერიოდში კი ორკესტრი მსოფლიოში აღიარებული კომპოზიტორების კლასიკურ და თანამედროვე ნაწარმოებებს ასრულებს. რეპერტუარის მრავალფეროვნება სამხედრო ორკესტრს საინტერესო სოლო საკონცერტო მოღვაწეობის საშუალებას აძლევს. ამიტომაც, გასაკვირი არ არის, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ორკესტრს ხშირად იწვევენ სხავადასხვა კონცერტზე, საერთაშორისო ფესტივალზე. 2008-2009 წლებში უკრაინის ქალაქ სუმში, 2014 წელს კი ლატვიის დედაქალაქ რიგაში გამართულ სამხედრო მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალზე საქართველოს სამხედრო ორკესტრი შეუდარებლად წარდგა მსმენელთა წინაშე და უმაღლესი შეფასებებიც დაიმსახურა.

ეროვნული გვარდიის სამხედრო-საჩვენებელ ორკესტრს უფროსი ლეიტენანტი კობა მერმანიშვილი ხელმძღვანელობს. მისი უდიდესი დამსახურებაა, რომ 2014 წელს მსოფლიოში აღიარებულ პიანისტებთან, ლექსო თორაძესა და ედიშერ სავიცკისთან ერთად, გაიმართა კონცერტების სერია, სადაც შესრულდა გერშვინის და პროკოფიევის ნაწარმოებები, ადაპტირებული ფორტეპიანოსა და სასულე ორკესტრისათვის.

ორკესტრის ხელმძღვანელი უფროსი ლეიტენანტი კობა მერმანიშვილი: „მიხარია, რომ ნაწილობრივ დავამსხვრიეთ სტერეოტიპი და მუსიკალურმა საზოგადოებამ უკვე კარგად იცის, რომ სამხედრო ორკესტრისთვის არ არსებობს შეზღუდვა, არ არსებობს სირთულე. ეროვნული გვარდიის ორკესტრი ისეთი სირთულის ნაწარმოებებსაც ასრულებს, როგორიც არის გერშვინის „ცისფერი რაფსოდია, პროკოფიევის „კონცერტი N1.

მუსიკას არ აქვს უმაღლესი წერტილი, საბოლოო მიზანი, რომლისკენაც მიდიხარ. მუსიკა უსასრულოა და შესაბამისია მოქმედების პრინციპიც: რაც უფრო მეტს მუშაობ, რაც უფრო მეტს ისმენ, უფრო მეტს აღმოაჩენ… ამიტომაც წინ ძალიან ბევრი მუსიკალური ექსპერიმენტი და სიახლე გვაქვს.

ეროვნული გვარდიის სამხედრო-საჩვენებელ ორკესტრს წარმატებას ვუსურვებთ, მკითხველისთვის კი კიდევ ერთი საინტერესო ინფორმაცია გვაქვს:

საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ ქვეყნის დამოუკიდებლობის 25 წლის იუბილესთან დაკავშირებით სამხედრო მარშის შექმნაზე კონკურსი გამოაცხადა. საუკეთესო მარში 26 მაისს, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ეროვნული გვარდიის სამხედრო-საჩვენებელი ორკესტრის მიერ შესრულდება. შეიარაღებული ძალების სამხედრო მარშის შექმნაზე კონკურსი თავდაცვის სამინისტრომ საქართველოს პრეზიდენტის ფონდის მხარდაჭერით გამოაცხადა. მისი მიზანი ქართული სამხედრო სასულე მუსიკის განვითარება და ტრადიციების ჩამოყალიბებაა. საკონკურსო განცხადებების მიღება – 2016 წლის 23 თებერვლიდან 29 აპრილის 18:00 საათამდე გაგრძელდება კონკურსში მონაწილეობა ყველა დაინტერესებულ ფიზიკურ პირს შეუძლია.

დამატებითი ინფორმაციისათვის შეგიძლიათ, მოგვწეროთ ორკესტრის ფეისბუქის გვერდზე:
https://www.facebook.com/MODorchestra

ეროვნული გვარდიის სამხედრო-საჩვენებელი ორკესტრი

მომზადებულია საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს
სტრატეგიული კომუნიკაციების დეპარტამენტის მიერ
ტელ: +995(32) 2 72 35 35;
ელ–ფოსტა: stratcom@mod.gov.ge;
ვებ–გვერდი: mod.gov.ge

7 თვე ავღანეთში – სამხედრო ჟურნალისტის რეპორტაჟი სამშვიდობო მისიიდან

სამხედო წარმომადგენლობის ოფისი ქაბულში

[II ნაწილი ]

KAIA -ქაბულის საერთაშორისო აეროპორტის გვერდით ბაზაზე ქართველ სამხედროებს ინტერნაციონალურ კონტიგენტთან უწევთ მუშაობა. აქ არიან ჩეხები, პოლონელები, ამერიკელები, ბრიტანელები, თურქები, ფრანგები და მონღოლებიც კი. KAIA – დიდი არ არის, თუმცა სხვა სამხედრო ბაზებისგან განსხვავდება, აქ დედაქალაქის მაჯისცემა იგრძნობა: მაღაზიები, დიდი ჰოსპიტალი, რამდენიმე სასადილო, სპორტული დარბაზები და მთავარი ადმინისტრაციული შენობა. ქართველ სამხედროებში მეტად პოპულარულია თურქული სასადილო. აქ ისეთ ნაცნობ კერძებს შეხვდებით, როგორიც არის, მაგალითად, აჯაფსანდალი.

სამშვიდობო მისიის შტაბს ავღანეთის დედაქალაქში ქართველი ჯარისკაცები იცავენ. ქაბული, ბოლო პერიოდში საკმაოდ პრობლემურია. ქალაქი, სადაც მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაციის ოფისი და ავღანეთის ხელისუფლების ადმინისტრაციაა, ISAF-ის მისიის მიწურულს თალიბების მთავარ სამიზნეს წარმოადგენდა. ასეა „მტკიცე მხარდაჭერის ოპერაციის“ პირობებშიც.

ყანდაღარის საავიაციო ბაზიდან გამოსვლის შემდეგ ქართული კონტიგენტი ბაგრამის საავიაციო ბაზაზე განთავსდა. ჩვენ ბაზაზე ერთი კვირით ადრე ჩავედით. ამ დროისთვის უკვე საკმაოდ გამოცდილები, საქმეში მთლიანად ჩართულები, ორი მედლის და რამდენიმე მნიშვნელოვანი სამადლობელი სერტიფიკატის მფლობელები ვიყავით.

სამხედრო ბაზის მახასიათებელია სატრანზიტო კარვები. აქ – მაქსიმუმ ორი კვირა შეგიძლია გაჩერდე. ეს ერთგვარი დროებითი საცხოვრებელია. ერთი კვირა სწორედ ამ სატრანზიტო კარავში ვიცხოვრეთ. ვის არ შეხვდები აქ. სპეცრაზმელებს და დაზვერვის თანამშრომლებს, ავღანელ და უცხოელ რეპორტიორებს. კონტრაქტორებს და სამხედრო წარმომადგენლებს სხვადასხვა ქვეყნიდან. ყველა ჩუმად მოძრაობს. სიჩუმეს უფრთხილდებიან. ღამე თუ ჩამოხვედი ჩუმად უნდა დაწვე. ისე, რომ სხვები არ შეაწუხო. სპეციფიკური სუნი დგას. დენთის, მტვრის და მენთოლიანი საღეჭი რეზინის. ჩვენი ბიჭები რომ ჩამოვიდნენ, აეროპორტში დავხვდით. 51-ე ბატალიონი პირველი ქართული ქვედანაყოფი იყო, რომელმაც ბაგრამში უსაფრთხოება ჩაიბარა. მათ ფუნქციებში ბაზის დაცვასთან ერთად ბაზის გარეთ პატრულირებაც შევიდა. თუმცა, ამ პერიოდში გარე ბაზები აღარ მოქმედებდა და შესაბამისად, მისიაც ნაკლები საფრთხის მატარებელი იყო.

ბაგრამის ბაზა

ბაგრამის ბაზა აეროპორტს გარშემო აკრავს. ავტობუსი აქაც მოძრაობს, და უფრო ინტენსიურადაც. ბაგრამი ყანდაღარზე ორჯერ დიდია. თუმცა მასშტაბები აქ პირობითია. ბაგრამის საავიაციო ბაზაზე უამრავი დაწესებულებაა: ავღანური ბაზრობები, კონტრაქტორების ოფისები, საერთაშორისო კვების ბრენდული ობიექტები, ოფისები, სამხედრო ყაზარმები, სამხედრო ტექნიკის საწყობები. ტერიტორია კარგად არის დაცული. სარაკეტო არაპირდაპირი იერიშებისგან ბაზას სპეციალური ქვემეხები იცავენ. ისინი ჰაერში ანადგურებენ რაკეტას და საკმაოდ ეფექტური ხმაც აქვთ. პირველად ეს ხმა ერაყში ყოფნისას გავიგე. ბაგრამის საავიაციო ბაზაზე კი, თითქმის ყოველ მეორე დღეს მესმოდა. ქართველი სამხედროები აქ ძალიან დიდი ავტორიტეტით სარგებლობენ. იყო შემთხვევა როდესაც სხვა ქვეყნის ჯარისკაცებს უარი უთქვამთ მათი პასუხისმგებლობის ზონაში მყოფ რაიონში ამოცანის შესრულებაზე და ეს მისია ქართველებს შეუსრულებიათ. ასევე, როდესაც ბაგრამის საავიაციო ბაზაზე მაღალი რანგის სტუმარი ჩამოდის, მის უსაფრთხოებაში დიდ როლს სწორედ ქართველი მებრძოლები ასრულებენ.

მახსოვს, ქაბულში ვერტმფრენით მივფირინავდით. რეგისტრაცია გავიარეთ და მოსაცდელ დარბაზში ამერიკელ სამხედროებთან ერთად მოვხვდით. ისხდნენ, ჩაფიქრებულები და საქმიანები. ზოგი კითხულობდა, ზოგს ჩასძინებოდა. უცებ, ერთი სამოქალაქო ფორმიანი კონტრაქტორი მომიახლოვდა და მკითხა – ქართველი ხარ? დადებითი პასუხის შემდეგ სიამაყით მითხრა: – „ქართველები ძალიან მაგარი მებრძოლები ხართ, მე ქართველებთან ჰელმანდის პროვინციაში ვიმსახურე და მათი ნდობა ყველგან შეიძლება. ამის მოსმენისას სიამაყე დამეუფლა.

სამხედრო აეროდრომის წესებიც ძალიან საინტერესო და სახასიათოა. ბილეთების მაგივრობას ფურცლის ლამინირებული ნაგლეჯი გიწევს. არის მგზავრობის რამდენიმე ტიპი. ერთ შემთხვევაში იღბალს უნდა მიენდო, ანუ, მხოლოდ მაშინ გაფრინდები თუ ადგილი თავისუფალია. ამ ვარიანტს SPACE A ჰქვია. სამხედრო აეროპორტში რომ შედიხარ აბსოლუტურად ყველაფერს აბარებ ბარგში, გარდა ლეპტოპებისა. იარაღი უნდა განმუხტო გარეთ. ანუ მჭიდი უნდა ამოიღო პისტოლეტიდან. შემდეგ მინიმუმ 2 საათი იცდი სანამ თვითმფრინავი მზად იქნება და მერე ბორტზეც ადიხარ. პისტოლეტიც და მჭიდიც ბორტზე აგაქვს. სამხედრო თვითმფრინავი საშინლად ხმაურიანია. ყურის საცობები აუცილებელია.

ბაგრამის ბაზაზე, დაახლოებით, ოთხი თვე ვიმუშავეთ. ამასობაში საქართველოში ახალი წელი და შობა იზეიმეს. ქართველ სამხედროებთნ ერთად არაერთ პატრულირებაში მივიღეთ მონაწილეობა. გავაშუქეთ ჰუმანიტარული მისიები და სამხედროების როგორც საბრძოლო, ისე ყოველდღიური ცხოვრება. ამ პერიოდში ჩვენი რამდენიმე სამხედროც დაშავდა. საბედნიეროდ მსუბუქად. თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა მათ სიახლოვეს. არადა, წინა დღეს, სწორედ იმ პერიმეტრზე ჩვენც ვიყავით გადაღებაზე. ბაგრამის ბაზაზე ყოფნის დროს ქართულ სამშვიდობო მისიას მაზარ-ი-შარიფის ბაზა „მარმალიც“ დაემატა. ეს უკვე გერმანული სამხედრო ბაზაა. აქ ჩვენი მებრძოლები სხვა, სწრაფი რეაგირების ამოცანებს ასრულებენ.

მაზარ-ი-შარიფში როდესაც ჩვენი ქვედანაყოფი ჩამოვიდა, ჩვენი მისია უკვე თითქმის ამოწურული იყო. ამ პერიოდის განმავლობაში უამრავი სატელევიზიო მასალა გავგზავნეთ. საზოგადოებასთან ურთიერთობის ოფისი ყოველთვის მაქსიმუმს აკეთებს, რომ სამშვიდობო მისიის დროს ქართველი სამხედროების ცხოვრება და საქმიანობა სრულყოფილად წარმოჩნდეს.

თითქმის შვიდი თვე დავყავით ავღანეთში. იანვარში ნაცნობი პროცედურა ჩავატარეთ. მისია ჩვენს მეგობრებს, საზოგადოებასთან ურთიერთობის ოფიცრებს გადავაბარეთ და სამშობლოში წამოვედით. როდესაც ცხელი მიწა თვითმფრინავის ილუმინატორიდან თვალს მიეფარა, 7 თვის განმავლობაში პირველად უემოციოდ დავიძინე.

[ნაწილი პირველი შეგიძლიათ იხილოთ ამ ბმულზე]

ავტორი: გიორგი თუხარელი

საქართველოს შეიარაღებული ძალების მობილიზაციისა და რეზერვის კონცეფციის განხილვა და მოსაზრებები

ეროვნული თავდაცვის სისტემის სრულყოფილად ფუნქციონირებისთვის მნიშვნელოვანია ეფექტიანი და ხელმისაწვდომი მობილიზაციისა და რეზერვის სისტემის არსებობა. ამ მიზნით, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო შეიარაღებული ძალების მობილიზაციისა და რეზერვის კონცეფციაზე მუშაობს.

კონცეფციის პროექტი თავდაცვის სამინისტრომ არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებთან და ექსპერტებთან ერთად უკვე განიხილა. პროექტის თანახმად, საქართველოს შეიარაღებული ძალების რეზერვის მთავარი ამოცანა ომის, კრიზისებისა და მშვიდობიანობის დროს ძირითადი ძალების მხარდაჭერაა. კონცეფციის სამუშაო ვერსიაში ასევე გაწერილია რეზერვის სამი კატეგორია – არმიის, ტერიტორიული და სპეციალისტების რეზერვი. ექსპერტებთან და არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლებთან შეხვედრა კითხვა-პასუხის რეჟიმში გაგრძელდა. შეხვედრის მონაწილეებმა კონცეფციის პროექტთან დაკავშირებით საკუთარი პოზიციაც დააფიქსირეს.

ირაკლი ლექვინაძე, „თავდაცვისა და უსაფრთხოების საკითხთა კვლევის ინსტიტუტის“ წარმომადგენელი: ჩვენ უნდა გვქონდეს სხვადასხვა ტიპის გამოწვევებსა და საფრთხეებზე ადეკვატური რეაგირების შესაძლებლობა, იქნება ეს: სრულმასშტაბიანი სამხედრო აგრესია, დაბალი ინტენსივობის სამხედრო კონფლიქტი, ტერორიზმი და დივერსიები, ჩვენს ტერიტორიაზე სეპარატისტულ-კრიმინალური ელემენტების შეიარაღება სხვა ქვეყნის მიერ თუ კონფლიქტების გადმოდინება მეზობელი ქვეყნებიდან.

საქართველოს სჭირდება იმაზე დიდი შეიარაღებული ძალები ვიდრე დღეს ჰყავს. მეორე მხრივ არარაციონალური და არსებული რესურსებით შეუძლებელია შეიარაღებული ძალების თვისობრივი, რიცხობრივი ზრდა. გამოსავალი ერთია – ეფექტური, ბრძოლისუნარიანი, მოქნილი სარეზერვო სისტემის შექმნა. იმთავითვე უნდა ვთქვათ, რომ რეზერვის შექმნა არ ეწინააღმდეგება ჩვენს სწრაფვას ჩრდილოატლანტიკურ ორგანიზაციაში გაწევრიანებისკენ. პირიქით, ჩვენ ჩაგვეთვლება პლუსად თუ კრიზისულ სიტუაციებში ნაკლებად ვიქნებით დამოკიდებული NATO-ს წევრი სხვა ქვეყნების დახმარებაზე და კონტრიბუტორები გავხდებით საერთო უსაფრთხოების სისტემაში და არ ვიქნებით მხოლოდ მომხმარებლები.

შეიარაღებული ძალები და მისი სარეზერვო კომპონენტი უნდა განვითარდნენ პარალელურად, იმგვარად, რომ ერთის გაძლიერება არ მოხდეს მეორეს დასუსტების ხარჯზე.

ვფიქრობ თავდაცვის სამინისტროს მიერ წარმოდგენილი საქართველოს შეიარაღებული ძალების მობილიზაციისა და რეზერვის კონცეფცია არის კარგად დაბალანსებული ჩარჩო დოკუმენტი, რომლის დეტალების დახვეწის შედეგად შესაძლებელია მივიღოთ ჩვენს რეალობაზე (აქ ვგულისხმობ როგორც გამოწვევებს და საფრთხეებს ისე რესურსებს და შესაძლებლობებს) იდეალურად მორგებული სისტემა. ისიც ნათელია, რომ კონცეფციის იმპლემენტაციის სხვადასხვა ეტაპზე გარდაუვალია გარკვეული ხარვეზების და პრობლემების გამოვლენა. თუმცა მათი აღმოფხვრა და გასწორება არ იქნება დაუძლეველი პრობლემა.

პაატა გიგაური, „გენერალ გიორგი მაზნიაშვილის სახელობის ახალგაზრდული ლეგიონის“ ხელმძღვანელი: „არმიის რეზერვი, კლასიკური სამხედრო დოქტრინის მიხედვით არის არმიის ბირთვი, რომელიც წყვეტს კიდეც ომის ბედს. რეგულარული არმია აკავებს მოწინააღმდეგეს და საშუალებას აძლევს რეზერვს (ანუ ერის მეომარ ნაწილს) გაიშალოს ომის შტატის მიხედვით. 1918-1921 წლების საქართველოს არმიაც ამის დასტურია, თავიდან ყველა ოპერაცია წარუმატებლად იწყებოდა, მაგრამ მობილიზაციის ხარჯზე გაძლიერებული არმია, როგორც წესი, წარმატებით ასრულებდა საომარ კამპანიებს. რეზერვი არ არის მეორეხარისხოვანი კომპონენტი და რეზერვისტს გაცნობიერებული უნდა ჰქონდეს, რომ შეიარაღებული ძალების სრულფასოვანი და მნიშვნელოვანი წევრია.

გენერალ-მაიორი ვახტანგ კაპანაძე, გენერალური შტაბის უფროსი: „რეზერვი უნდა იყოს საზოგადოების მოთხოვნა, საზოგადოების დაკვეთა, ჩვენ ერთად უნდა შევიმუშაოთ ეს აუცილებელი მახასიათებლები, პარამეტრები და მოთხოვნებია რაც საჭირო არის მოქნილი, ეფექტიანი და რესურსებზე ორიენტირებული რეზერვის ფორმირებისა და გამოყენებისათვის.“

დავით ებრალიძე, თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე: „ერთი თვის განმავლობაში ჩვენ მივცემთ არასამთავრობო ორგანიზაციებს და სხვა დაინტერესებულ პირებს, სასწავლო ორგანიზაციებს შესაძლებლობას, რათა მათი შეხედულებები წარმოგვიდგინონ კონცეფციასთან დაკავშირებით. ამის შემდეგ შეხვედრები გვექნება უკვე საკომიტეტო, საპარლამენტო… შესაბამისად, ამ საჯარო დისკუსიის შემდეგ, დავამტკიცებთ ამ კონცეფციას და დასამტკიცებლად წარვუდგენთ პარლამენტს.

მას შემდეგ, რაც ექსპერტები და სამხედრო თემატიკაზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციები საკუთარ მოსაზრებებს და შენიშვნებს წარმოადგენენ, დაგეგმილია კიდევ ერთი შეხვედრა, სადაც თავდაცვის სამინისტრო კონცეფციის უკვე შეჯერებულ ვარიანტს წარმოადგენს.

საზოგადოების მაქსიმალური ჩართულობისთვის იგეგმება კონცეფციის პროექტის პრეზენტაცია და შეხვედრები თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის წევრებთან, ვეტერანებთან, უმაღლესი სასწავლებლების სტუდენტებთან, დამსაქმებელთა ასოციაციის, პროფკავშირების, ბიზნეს ასოციაციის, საქართველოს მცირე და საშუალო მეწარმეთა ასოციაციის წარმომადგენლებთან.

საქართველოს შეიარაღებულიძალების მობილიზაციისადა რეზერვის კონცეფციით დაინტერესების შემთხვევაში მოგვწერეთ შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:
stratcom@mog.gov.ge

მომზადებულია საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს
სტრატეგიული კომუნიკაციების დეპარტამენტის მიერ
ტელ: +995(32) 2 72 35 35;
ელ–ფოსტა: stratcom@mod.gov.ge;
ვებ–გვერდი: mod.gov.ge

სექტემბრიდან კადეტთა სამხედრო ლიცეუმში გოგონები ისწავლიან

„სექტემბრიდან, კადეტთა სამხედრო ლიცეუმში მივიღებთ გოგონებს და ეს, რეგიონში ამ მხრივ, ნამდვილად, ლიდერად გვაქცევს. ეს იქნება უნიკალური ადგილი, სადაც, ბრწყინვალე სამხედრო კარიერისთვის როგორც გოგონები, ისე ვაჟები მომზადდებიან“, – აღნიშნა თავდაცვის მინისტრის მოადგილე ანა დოლიძემ.

ინფორმაცია აღნიშნულ სიახლესთან დაკავშირებით, კადეტთა სამხედრო ლიცეუმს თავდაცვის მინისტრის მოადგილე ანა დოლიძემ, სასწავლებელში პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსთან, გიორგი აბაშიშვილთან ერთად სტუმრობისას მიაწოდა.

ჩვენი მიზანი MAP-ი არ არის, ჩვენი მიზანია NATO-ს წევრობა

არც ერთ მინისტერიალზე არ მომითხოვია MAP-ი. მე, ვითხოვ წევრობას. ყველაფერი, რაც საქართველოს ნატო-ში გაწევრიანებას ეხმარება არის ჩემი ამოცანა. ვარშავიდან მინდა დავბრუნდეთ უფრო მეტი ინსტრუმენტებით, რადგან, როდესაც ის ფანჯარა გაიღება, ვიყოთ მზად შესასვლელად.

ეს ფანჯარა აუცილებლად გაიღება. ამაზე ყველა საუბრობს. ამას სჭირდება შესაბამისი გეოპოლიტიკური ვითარება. MAP-ი საქართველოსთვის წარსულია, ამას ვამბობ სრული პასუხისმგებლობით, – ასე გამოეხმაურა თავდაცვის მინისტრი თინა ხიდაშელი სამხრეთ კავკასიასა და ცენტრალურ აზიაში NATO -ს გენერალური მდივნის სპეციალური წარმომადგენლის, ჯეიმს აპატურაის განცხადებას იმის შესახებ, რომ ვარშავის სამიტზე საქართველო MAP-ს ვერ მიიღებს და პროცესს დააზიანებს, თუ ყველა პოლიტიკურ შეხვედრაზე MAP-ი მიზნად დასახელდება.

მომზადებულია საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს
სტრატეგიული კომუნიკაციების დეპარტამენტის მიერ
ტელ: +995(32) 2 72 35 35;
ელ–ფოსტა: stratcom@mod.gov.ge;
ვებ–გვერდი: mod.gov.ge

ბავშვი მშობლების საწოლში

რატომ არ შეიძლება ბავშვს ეძინოს მშობლების საწოლში, როგორ შეიძლება ეს აისახოს ბავშვის ჯანმრთელობასა და ხასიათზე – ამ თემაზე „ბათუმელები“ ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორს, ფსიქოლოგსა და თერაპევტ-კარდიოლოგს, ეთერ ვარშანიძეს ესაუბრა.

ქალბატონო ეთერ, რატომ არ არის რეკომენდებული მშობლებთან ერთად ბავშვის ძილი?

აქ არის ორი მხარე: ერთი მხრივ, ერთ საწოლში წოლისას ადვილად გადაეცემა ადამიანს ინფექციური დაავადებები, კანის სნეულებები, დაავადებები, რომლებიც გადადის ჰაერწვეთოვანი გზით. ასევე, ერთად წოლის შემთხვევაში ბავშვი დისკომფორტს განიცდის, ხშირად აწუხებს მოჭარბებული ოფლიანობა. გვაქვს შემთხვევები, როცა ექიმთან მოჰყავთ ასეთ დროს ბავშვი, მას ვსინჯავთ, ვაგზავნით პულმონოლოგთან, ენდოკრინოლოგთან, რომ ზედმეტი ოფლიანობის მიზეზი დავადგინოთ, მაგრამ ხშირად ეს მიზეზი არის მხოლოდ ის, რომ ბავშვს სძინავს მშობლების საწოლში. მოვაშორებთ მშობლების საწოლს და ბავშვი წყვეტს ოფლიანობას. გარდა ამისა, ბავშვის მშობლების საწოლში ძილი შეიძლება ფსიქოლოგიური პრობლემების წყაროც გახდეს, უბრალოდ, სამედიცინო პრობლემა უფრო ადვილად ჩანს, ფსიქოლოგიური პრობლემა კი, ძირითადად, ზრდასრულ ასაკში ვლინდება.

თავიდან, როცა ბავშვი ჩვილია, მშობელი შფოთავს, ნერვიულობს და ურჩევნია ბავშვი ახლოს ჰყავდეს, მაგრამ სიახლოვე არ ნიშნავს იმას, რომ ის აუცილებლად ხელში უნდა გვყავდეს და ლოგინში ჩავიწვინოთ. სავსებით საკმარისია ბავშვის საწოლი ახლოს იდგეს მშობლების საწოლთან, შეიძლება გამოღებული იქნას საწოლის ერთი მხარე, რომ მშობლებს შეეძლოთ თავისუფლად შეეხონ ბავშვს. როცა დედა ძუძუს აწოვებს ბავშვს, ღამით კვებავს, რა თქმა უნდა, მოსახერხებელია მასთან ახლოს ყოფნა, ასე არც დედისა და არც ბავშვის ძილი მნიშვნელოვნად არ დაირღვევა, მაგრამ, მეორე მხრივ, როცა ბავშვს ზედმეტ სიახლოვეს ვაჩვევთ, მას 8-9 თვის ასაკში მშობლებთან მოშორება უკვე უჭირს და საღამოს, როცა მშობელი საწოლში აწვენს, შეიძლება მან ეს განშორებად აღიქვას, ამიტომ, პატარას მისი საწოლი უნდა ჰქონდეს, უნდა იწვეს მარტო, მაგრამ მშობლებს ადვილად უნდა ჰქონდეთ მასთან წვდომა.

რა ასაკიდან არის რეკომენდებული ბავშვის ცალკე ოთახში ძილი?

ეს ინდივიდუალურია და ბავშვის ხასიათზეა დამოკიდებული, თუმცა, ჩემი აზრით, დაახლოებით 2-3 წლიდან ბავშვს სჯობს ჰქონდეს მისი ოთახი, თუ კი ოჯახს აქვს ამის საშუალება, რადგან გასათვალისწინებელია სოციალური ფაქტორიც. თუ არ არის ცალკე ოთახის საშუალება, ეს შეიძლება იყოს ცალკე კუთხე ბავშვისთვის მშობლების ოთახში.

თუმცა ხშირად საკმაოდ რთულია ბავშვის მშობლების ოთახიდან ცალკე ოთახში გადაყვანა, რადგან ბავშვი ჭირვეულობს. როგორ უნდა მოიქცეს მშობელი ასეთ დროს?

ჯერ უნდა შეეჩვიოს ბავშვი ოთახს, უნდა იცოდეს, რომ ეს არის მისი ოთახი, სჯობს რომ ეს იყოს ჯერ სათამაშო ოთახი, რომ უფრო შეეგუოს გარემოს. რა თქმა უნდა, საწოლი უნდა იყოს უსაფრთხო, რომ ბავშვი საწოლიდან არ გადმოვარდეს. პირველ ხანში შეიძლება ოთახის კარი იყოს ღია და სასურველია ბავშვის ოთახი იყოს ახლოს მშობლების საძინებელთან, რომ ადვილად იყოს შესაძლებელი ბავშვის საწოლთან მისვლა საჭიროების შემთხვევაში. თანდათან ბავშვი ისე შეეგუბა თავის ოთახსა თუ კუთხეს, რომ პრეტენზიაც კი ექნება, აქ არავინ შემოვიდესო.

აქვე აღვნიშნავ, რომ არ ვსაუბრობთ იმ ბავშვებზე, რომელთაც აქვთ ჯანმრთელობის პრობლემები, ალერგიული ბრონქიტი, ასთმური შეტევები და ასე შემდეგ, როცა მშობლებმა მას ძილის დროს მეტი ყურადღება უნდა მიაქციონ.

ზოგადად, რაც უფრო გვიანდება ბავშვის ცალკე ოთახში გადაყვანა, მით უფრო რთული ხდება შეჩვევა.

ასევე, ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს იმას, თუ როგორ და როდის ვაძინებთ ბავშვს. ხუთ წლამდე ასაკის ბავშვი უნდა იძინებდეს დაახლოებით საღამოს ათ საათზე და არა უფრო გვიან. ზოგიერთ მშობელს აქვს ჩვევა – კომპიუტერს ურთავს ბავშვს ან ტელევიზორს და ისე აძინებს. უმჯობესია, ძილის წინ ბავშვს რაღაც წავუკითხოთ, მოვუყვეთ… ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს ხმის ტემბრსაც, მშობლის გუნება-განწყობას. თუ მშობელი ბავშვს დაჰყვირებს: „აბა, ახლა ჩქარა დაიძინე და მე ზღაპარს წაგიკითხავ“ – ასე არაფერი გამოვა.

ბევრი მშობელი იტყვის, რომ მე ვცადე მსგავსი რამ, მაგრამ არ გამოდის…

ერთი მცდელობა არ არის საკმარისი, ბევრი მცდელობაა საჭირო. ბავშვი თუ ვერ დავაინტერესეთ, ეს მშობლის ბრალია და არა ბავშვის, უნდა შევეცადოთ არაერთხელ, არ შეიძლება ბავშვის არც იძულებით დაძინება და არც გაღვიძება.

მაგრამ თუ ბავშვი ბაღში დადის და დილით ვერ იღვიძებს, მშობელი იძულებულია გააღვიძოს…

თუ ბავშვი დროულად დაწვება დასაძინებლად, მას არ გაუჭირდება გაღვიძება. თუ მშობელს ძალიან არ ეჩქარება სამსახურში წასვლა, სჯობს ბავშვს აცადოს, თავისით გაიღვიძოს. არ შეიძლება განგაშით გაღვიძება, ხმაურიანი მუსიკით, მისი სახელის ბევრჯერ გამეორება გასაღვიძებლად… ეს ყველაფერი ბავშვის გუნება-განწყობაზე და შემდეგ ხასიათზეც აისახება. ბავშვი თავისუფლად, სიხარულით უნდა იძინებდეს და იღვიძებდეს და არა გაღიზიანებული.

თუ ბავშვს ექნება ცუდი გუნება-განწყობა, გაღიზიანებული იღვიძებს დილას, მას უჭირს ნებისყოფის გამომუშავება, მასწავლებლის მოსმენა, დაძინებისა და გაღვიძების მომენტი მისთვის დაკავშირებული ხდება სტრესთან, უჩნდება აგრესია და ეს სიტუაცია შეიძლება გაგრძელდეს სკოლაშიც, რაც აისახება უკვე აკადემიურ მოსწრებაზეც. ყველაფრის დასაბამი არის ბავშვობაში. ყველა ბავშვი იბადება ნიჭიერი და კარგი, უნარ-ჩვევებს მას ძირითადად მშობლები უყალიბებენ და ეს უნდა გაითვალისწინონ მშობლებმა.

ნათია ფანჯიკიძე: „მშობლებმა უნდა აცადონ შვილებს გამარჯვებაც და დამარცხებაც“

კაცობრიობის ისტორია და განვითარება გახლავთ ახალი შეკითხვის დასმა, თუ არ იქნება ახალი შეკითხვა, არ იქნება ახალი პასუხი, მაგრამ ჩიხი იწყება მაშინ, როდესაც შვილების თაობა იწყებს ახლის მოსინჯვას, ახალი კარების გახსნას, რომლის გახსნაც ეშინია მშობელს ან ჰგონია, რომ შვილს არ აქვს საკმარისი ძალა რაღაცის გასაგებად. ზოგჯერ შვილებს იმაშიც კი ეწინააღმდეგებიან, რაც თვითონ უკეთებიათ. ბოლო დროს ბევრი მშობლის საწუხარი გახდა თუნდაც ტექნოლოგიები, კომპიუტერზე დამოკიდებულება, რადგან მან მთლიანად შეცვალა ქცევა: ადრე ბავშვებს თუ ეხვეწებოდნენ ამოდი ეზოდან, ახლა უკვე სთხოვენ – იქნებ, ეზოში ისეირნო, მოშორდე ამ ელექტრონულ თამაშებს. თუ სახეზე არ გვაქვს ბავშვის პათოლოგიური მიჯაჭვულობა ტექნიკაზე, მშობლები უნდა შეეგუონ იმას, რომ ეს არის სხვა ეპოქა და ბავშვების აზროვნება თავიდანვე ყალიბდება ბევრად უფრო განსხვავებულად, ვიდრე ჩვენი ბავშვობისას.

ერთი დიდი პრობლემა, რაც მოდის მშობლებისგან, არის შიში. მშობლების თაობას აქვს საკმაო საფუძველი, ეშინოდეს ბევრი რამის, მათ იმდენად მძიმე გამოცდილებები აქვთ მიღებული. სულ ცუდის მოლოდინით არიან და ეშინიათ იმისა, რომ მათი შვილი ბევრად დაუცველია, ვიდრე სინამდვილეში თავად არის. ასეთ შემთხვევაში მშობლის შფოთვის გადატანა ხდება ბავშვებში და ილექება ცნობიერებაში, რის გამოც ხშირად გადაწყვეტილების მიღების პროცესში აღმოჩნებდა, რომ ის არ არის მზად, იყოს გამბედავი და იხევს უკან.

საკითხი მეორე: გახსოვდეს ვისი გორის ხარ, ანუ არ შეგვარცხვინო. ეს სირცხვილი არსებობს სხვის წინაშე და ხშირად დაუნდობელს გხდის უსაყვარლესი ადამიანების მიმართაც. რას იტყვის ხალხი – დიდწილად ადამიანს ართმევს იდენტობას და მის ხანმოკლე ცხოვრებას. ჩვენ შეიძლება გვეცეკვა დისკოტეკაზე, მაგრამ ეს თურმე უხერხულია და უნდა მოხერხდეს 9-საათამდე. აი, სწორედ ეს სირცხვილის ჩამობანა არის კიდევ ერთი კონფქლიტი მშობლებსა და შვილებს შორის.

მშობელი ეწინააღმდეგება შვილს, რომელიც განსხვავებული გამოცდილების მიღებას ცდილობს და ფიქრობს, რომ სრულიად საკმარისია მისი გამოცდილება. ეუბნება, რომ არ არის საჭირო ახალი კითხვები, ახალი გამოცდილება. მშობლებს ხშირად თვითონ აქვთ მოწყენილი არარეალიზებული ცხოვრება და შვილების ნაცვლად მოჰყავთ ცოლი ან მათ ნაცვლად თხოვდებიან. ასეთი ტიპის ჩარევა ნიშნავს ვამპირულად დაიპყრო შვილის ცხოვრება.

ძალიან ხშირად ვართ ტრაგედიის მომსწრე, როდესაც მშობელს გაზვიადებულად დიდი წარმოდგენა აქვს შვილზე ან მიიჩნევს, რომ ბევრი შენიშვნის მიცემა არის კარგი აღზრდა. სჯობს ბავშვი შევაქოთ ნიჭიერების გამოვლინებისთვის და ნიჭიერება არ დავუყენოთ როგორც პირობა. „თუკი ჩვენ თევზს მოვთხოვთ, რომ იფრინოს, იგი ამას ვერ შეძლებს და ჩვენ ის გვეგონება ხელმოცარული“. მუდმივი შენიშვნებისგან დათრგუნულ ადამიანს უხდება გახლეჩა, ასიათასჯერ სინჯავს თავის საქციელს, იმდენად ხშირად იყურება უკან, რომ წინ შეიძლება საერთოდ ვერ გააგრძელოს გზა.

თუ მოზარდი არ შეეწინააღმდეგა მშობლებს, ეს ნიშნავს, რომ შეფერხებაა განვითარებაში. მოზარდს აქვს ბევრი ამოცანა: არ ჰქონდეს მუდმივი კოფლიქტი მშობლებთან, შეეგუოს ახალ სხეულს, თავი მოაწონოს იმ ჯგუფს, რომელშიც სურს გაწევრიანება და ამავე დროს, ამდენად გახლეჩილი ენერგია სწავლას უნდა მოახმაროს. ამიტომაც ის ხშირად არის გაღიზიანებული. ამ ბრძოლის დროს მშობლებმა უნდა აცადონ შვილებს გამარჯვებაც და ხანდახან დამარცხებაც.

ედო მჟავანაძე, სტუდენტი: როცა მშობლები ერევიან პროფესიის არჩევანში, ხშირად მე-4 კურსზე ხვდები, რომ ეს არ არის შენი პროფესია და იწყებ სხვა რამის შესწავლას. როგორ უნდა დაარეგულირო ეს საკითხი?

ნათია ფანჯიკიძე: მიიჩნევა, რომ ბედნიერი ადამიანი 4 ძირითად ცხოვრებისეულ არხში უნდა იყოს დაბალანსებული, ერთ-ერთი არის პროფესია. პროფესია არის ჩვენი თავშესაფარი, რომელიც ძალიან გვგავს, თუ ჩვენ მუდმივად ვაკეთებთ იმ საქმეს, რომელიც არ გვიყვარს, გამოდის, რომ პიროვნულ დიდ ნაწილს ვერ ვუკეთებთ რეალიზებას. თუ მუშაობ სამსახურში, სადაც შენთვის მისვლა ტანჯვაა, გამოდის, რომ ცხოვრების ძალიან დიდ ნაწილს ატარებ ტანჯვაში. ხვალინდელი დღის უიმედობის გამო განცდა იმისა, რომ ყველაფერი გვიანია, არის ცუდი დამოკიდებულება. უნდა იცოდეთ, რომ დაკარგული დრო არ არსებობს და ცოდნა არ არის ზედმეტი.

გიორგი ხალვაში, მოსწავლე: ქრისტიანულ ოჯახში ბავშვს დაბადებიდან მე-40 დღეს ნათლავენ. თქვენი აზრით, როგორ უნდა მოიქცეს მშობელი, თავად გადაუწყვიტოს, თუ მისცეს არჩევანის თავისუფლება შვილს?

ნათია ფანჯიკიძე: მშობელს აქვს რწმენა, რომ მონათლულ ბავშვს თავისი ანგელოზი იცავს და მისი სურვილია, რომ ბავშვი იყოს დაცული. ბავშვს ამის მიმართ პროტესტი არ აქვს და არც შეკითხვა უჩნდება, თუ რა ჰქვია ღმერთს. მისთვის ღმერთი, როგორც კეთილი ძალა, ახლოსაა ბუნებასთან და ამ ბუნების ძალას ბავშვი კარგად განიცდის. მოზარდობის ასაკში, თუკი ის აჯანყდა და არ სურს, რომ იყოს კონკრეტული რელიგიის მატარებელი, არავითარი პრობლემა არ არის. არ არსებობს ცუდი რელიგია. რელიგია არის მეცნიერება სულის შესახებ.

ასლან ართმელაძე: რატომ არიან ახალგაზრდები იმდენად კონსერვატიულები, რომ უფრო მეტად აფრქვევენ ზიზღს, ვიდრე 40-50 წლის ადამიანები?

ნათია ფანჯიკიძე: მასა ყოველთვის იყო კონსერვატიული და ჩაკეტილი. საქართველოში ჩვენ მძიმე ეპოქაში ვცხოვრობთ იმ მხრივ, რომ ის ხელოვანებიც კი, რომლებიც ვითომ იბრძვიან თავისუფლებისთვის, ხშირად იყურებიან წარსულისკენ და მხოლოდ დასცინიან მას. წინსვლა ყოველთვის არის ახლის ძიება. მე შემიძლია ძველიც გავაკრიტიკო, დავსვა შეკითხვები და გავაანალიზო. ჩვენ ახალგაზრდებიც გვყავს გახსნილები და უფროსი ასაკის ადამიანებიც ძალიან პროგრესულები ან პირიქით. კონსერვატიული ახალგაზრდების არსებობა მშფოთვარე მშობლების გამოა.

სოფო კახიძე, სტუდენტი: მე მაინტერესებს, სად არის ზღვარი სურვილების თავისუფლებასა და აკრძალვას შორის?

ნათია ფანჯიკიძე: მე მომხრე ვარ, მშობელმა შვილი გაანებივროს იმდენად, რამდენადაც მას ეს შეუძლია. განებივრებაში არ მიიჩნევა ზედმეტი რაციონალიზმი. ბავშვს უნდა ჰქონდეს საკმარისი საჭმელი, ის ტანსაცმელი, რომელიც მოსწონს და არა ის, რომელიც თქვენ მოგწონთ; ჭამოს ის, რაც მას მოსწონს. დაცულობისა და მაძღრობის გრძნობა ბავშვს მომავალში აუცილებლად აარიდებს სიხარბეს, თუ პარალელურად ვასწავლით მას გაყოფას. თუ უნდა დისნეილენდში წასვლა და შენ ეს შეგიძლია, რატომ არ უნდა აუსრულო? მაგრამ იმან უნდა იცოდეს, რომ საჩუქარი ჩამოუტანოს მეგობარს ან მეზობლის გაჭირვებულ ბავშვს.

ია ბაკურიძე, სტუდენტი: როგორ უნდა მოიქცეს ბავშვი, თუკი ის არატრადიციული ორიენტაციის მქონეა, როგორ უნდა მოიქცეს მშობელი და რა უნდა გააკეთონ იმ საზოგადოებაში, სადაც ფიქრობენ, რომ ეს მწვავე დაავადებაა?

ნათია ფანჯიკიძე: ჩემთან ხშირად მოდიან ადამიანები მსგავსი პრობლემებით. არიან შეგნებული მშობლებიც, რომლებიც ამ რეალობას უფრო სწრაფად აღიქვამენ. მთელმა სამყარომაც რომ არ აღიაროს შენი შვილი, შენ მაინც უნდა იდგე მის გვერდით, უნდა მისცე მას უპირობო სიყვარული. როგორც კი შენ დაიწყებ მის პატივისცემას, ის აუცილებლად ადაპტირდება გარესამყაროშიც, წელში გამართული ადამიანური თვისებებით. მისი სული, მისი პიროვნება გახდება მნიშვნელოვანი. ყველა ადამიანს პატივი უნდა ვცეთ მისი ადამიანური თვისებების გამო და სხვა არაფერი არავის საკითხავი არ არის.

მარიამ ქიქავა, სტუდენტი: ამ ბოლო დროს აღმოვაჩინე, რომ ჩვენი ზრდა არის არათანმიმდევრული, მაგალითად, ამბოხება, რომელიც უნდა მქონოდა 15 წლის ასაკში, მაქვს ახლა. აქამდე მქონდა საშუალება, ვთქვათ, თავისუფლად ამერჩია პროფესია, მეგობრები თუ პირადი ცხოვრება, თუმცა ახლა როდესაც დავმარცხდი ერთხელ, ორჯერ, შესაბამისად ჩნდება კითხვა დედის მხრიდან, ეს იმიტომ ხომ არ ხდება, რომ `შენ შენი ჭკუით მოქმედებდი?“, ამ შემთხვევაში რა შეიძლება გავაკეთო მე?

ნათია ფანჯიკიძე: თქვენ უნდა იყოთ ამაყი თქვენი დამარცხებით, თუ არ იქნება ისეთი დამარცხება, რომ ფსკერის გემო ვერ იგრძენი, შენს სულში ვერ გაიხსნება ის მთავარი ყვავილი, რომელიც ტკივილს სპობს, ყვავილები, რომლებიც ჩნდება ნაპრალში. ყოველი შეჯახება კედელთან მოგაბრუნებთ სხვა მხარეს. ყველა ადამიანს თავისი ფსიქოლოგიური ტემპი აქვს. მაგალითად, შეიძლება ბავშვი სკოლის ასაკში ვითარდებოდეს კარგად და შემდგომ უკვე ვეღარ ახერხებდეს იმავეს. არის პირიქითაც, როცა სკოლის ასაკში არის არაკონცენტრირებული და აგროვებს ცოდნას, რომ ბოლოს ერთად გაშალოს ეს ყველაფერი მარაოს მსგავსად.

თეონა გურგენიძე, სტუდენტი: ადამიანის ცხოვრებაში რამდენად უნდა დავავიწროვოთ საფეხუროვანი ცხოვრება?

ნათია ფანჯიკიძე: ის, რომ კარგი ადამიანი ნიშნავს კარგ პროფესიონალს, დიდწილად მიუთითებს იმაზე, რასაც აკეთებს პასუხისმგებლობით. მტერი გვიჩნდება იმიტომ, რომ რაღაცის მიმართ პრინციპული დამოკიდებულება გვაქვს. არიან კიდევ კარგი ადამიანები, რომლებმაც ბევრს აწყენინეს, მაგრამ მათ სარგებელი მოაქვთ სხვებისთვის და შეუძლიათ იყვნენ ღირებულებების მქონე. იმისათვის, რომ სტერეოტიპებს თავი დავაღწიოთ, ყველა ადამიანმა უნდა მოიპოვოს თავისი თავისუფლება. ჯანმრთელი ნარცისიზმი აქვს ყველა ადამიანს და ეს ნიშნავს იმას, რომ მათ აქვთ სურვილი კარგი შთაბეჭდილება დატოვონ სხვაზე, ეს ნორმალურია.

ბსუ-ს სტუდენტების დისკუსია ნათია ფანჯიკიძესთან თემაზე – “თაობათა ურთიერთობა” გაიმართა თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლის პროექტის ფარგლებში “დემოკრატიული იდეების განვითარება”.

ბსუ-ს სტუდენტები სტუდენტური თვითმმართველობის წინააღმდეგ

ბათუმის რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტურ თვითმმართველობაში 2011-12 წლიდან დღემდე მუშაობენ სტუდენტები – უჩა აბრამიშვილი და მინური პაქსაძე. სხვადასხვა დროს ორივე იყო თვითმმართველობის პრეზიდენტი. მინური პაქსაძე ამჟამად ბსუ-ს სტუდენტური თვითმმართველობის პირველი ვიცე-პრეზიდენტია, ხოლო უჩა აბრამიშვილი სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის თავმჯდომარე. სტუდენტთა ერთი ჯგუფი მათ თანამდებობის პოლიტიკური პარტიების სასარგებლოდ გამოყენებას ედავება.

21 მარტი, 16:00 საათი. უნივერსიტეტის 55-ე აუდიტორიაში სტუდენტთა საინიციატივო ჯგუფმა ბსუ-ს რექტორთან, მერაბ ხალვაშთან შეთანხმებით საჯარო შეხვედრა დაგეგმა. უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელი და წარმომადგენლობითი ორგანოების წევრები სტუდენტების შეკითხვებს უპასუხებენ.

იგივე კითხვები ბსუ-ს სტუდენტთა რამდენიმეკაციანმა ჯგუფმა საჯაროდ პირველად 11 და 14 მარტს, უნივერისტეტის წინ გამართულ საპროტესტო აქციებზე დასვა. სტუდენტები ბსუ-ს სტუდენტური თვითმმართველობის პირველი ვიცე-პრეზიდენტის, მინურ პაქსაძისა და სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის თავმჯდომარის, უჩა აბრამიშვილის პრივილეგირებულ მდგომარეობაზე და მათ მიერ თანხების არამიზნობრივად ხარჯვაზე საუბრობენ.

სტუდენტებს კითხვები აქვთ იმასთან დაკავშირებითაც, რომ მინურ პაქსაძე და უჩა აბრამიშვილი მუდმივად იღებენ დაფინანსებას უცხოეთში მოგზაურობისთვის.

უცნობია, დაესწრებიან თუ არა შეხვედრას უჩა აბრამიშვილი, მინურ პაქსაძე და თვითმმართველობის თავმჯდომარე ბექა მაკარაძე, რადგან ისინი ამჯერადაც საზღვარგარეთ იმყოფებიან, ერთ-ერთი პროექტის ფარგლებში.

უჩა აბრამიშვილი და ბსუ-ს სტუდენტები შუამთობაზე ნაციონალური მოძრაობის მაისურებით [2012 წელი]

– „ახლა მე თვითონ ვარ “ნაციონალური მოძრაობის“ ახალგაზრდულ ფრთაში, მაგრამ სტუდენტობის პერიოდში, მითუმეტეს სტუდენტურ თვითმმართველობაში პარტიული არ ვყოფილვარ, უჩა კი ეწეოდა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ სასარგებლო აქტივობებს, თვითმმართველობის თავმჯდომარეობის პერიოდში სტუდენტებთან მუშაობდა”, – ყვება თორნიკე ხალვაში, რომელმაც გასულ წელს დაასრულა ბსუ-ში საერთაშორისო ურთიერთობის სპეციალობით ბაკალავრიატის კურსი. ის და უჩა კურსელები იყვნენ, მაგრამ უჩას სწავლა გაუგრძელდა ერთი წლით. მას მაინორ მიმართულებაში ერთი საგანი „ჩარჩა“, რაზეც თორნიკე ხალვაში ამბობს, რომ ეს შეუძლებელია: „სასაცილოც კია ამის დაშვება, რომ უჩამ ვერ ისწავლა და საგანი გასავლელი დარჩა. ცდილობს უნივერსიტეტში ყოფნის პერიოდი გაიხანგრძლივოს. დღემდე ის და მინურ პაქსაძე არიან რეალური ხელმძღვანელები და ბექა მაკარაძე მხოლოდ ფურცელზეა თვითმმართველობის თავმჯდომარე“.

თორნიკე ხალვაში მინურ პაქსაძეს ბრალს სდებს „ქართული ოცნების“ სასარგებლო საქმიანობაში. „თვითმმართველობის კაბინეტში არიგებდა 41-ნომრიან მაისურებს, ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების დროს“, – აცხადებს თორნიკე.

„ბათუმელები” უჩა აბრამიშვილს და მინურ პაქსაძეს სოციალურ ქსელ “ფეისბუქით” დაუკავშირდა. მინურ პაქსაძე ამბობს, რომ არასდროს ყოფილა პარტიული და არც რომელიმე პარტიის სასარგებლო აქტივობით ყოფილა დაკავებული. მის „ფეისბუქზე“ განთავსებულ ფოტოსთან დაკავშირებით, რომელზეც ირაკლი სესიაშვილსა და გიორგი ერმაკოვთან ერთად არის გადაღებული და ფონად “ქართული ოცნების” ბანერი აქვს, ამბობს: „ამ საჯარო მოხელეებთან მაქვს მხოლოდ საქმიანი ურთიერთობა“.

უჩა აბრამიშვილმა პოლიტიკურ პარტიებთან თანამშრომლობაზე „ბათუმელებს“ ასე უპასუხა: „არასდროს ვყოფილვარ რომელიმე პოლიტიკური პარტიის წევრი, უბრალოდ 2008-2011 წლებში გახლდით „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ კოორდინატორი 22-ე უბანში. ეს ხდებოდა მაშინ, როდესაც საზოგადოების დიდი ნაწილი იყო ამ პარტიის აქტიური მხარდამჭერი“. უჩა აბრამიშვილი აღნიშნავს, რომ სტუდენტურ თვითმმართველობაში საქმიანობის პერიოდში პარტიული მაისური ერთ-ერთ ექსკურსიაზე ეცვა“.

შემდეგ ბრალდებას, რაც თვითმმართველობის არჩევნებს და უჩა აბრამიშვილის გავლენას ეხება თვითმმართველობაში, უჩა ასე პასუხობს: „2015 წელს ჩემს გუნდთან ერთად მივიღე მონაწილეობა სტუდენტური თვითმმართველობის არჩევნებში. ეს რომ არ გამხდარიყო სადავო არჩევნები და ვინმეს რომ არ გასჩენოდა ილუზია მისი გაყალბების შესახებ, ყველა მხარე შევთანხმდით, რომ ეს ჩაეტარებინა გამოცდილ ხალხს არასამთავრობოების დაკვირვებით, რამაც შედეგი გამოიღო. ჩვენმა გუნდმა შეძლო სტუდენტობის ნდობა მოეპოვებინა. ხოლო საპრეზიდენტო არჩევნებზე კი ყველანი ერთხმად შევთანხმდით მხარი დაგვეჭირა ბექა მაკარაძისთვის, რომელიც არის მისაბაძი სტუდენტი უნივერსიტეტში. ის, რომ მე მასთან ერთად ვარ, ამას არც უარვყოფ. თუ გადახედავთ ბექას მიერ გაკეთებულ საქმეებს, დარწმუნდებით, მართლა ბევრს ცდილობს, რომ ყველაფერი გამოუვიდეს“.

უჩა აბრამიშვილი და მინურ პაქსაძე, ბექა მაკარაძესთან ერთად, ახლა პოლონეთში იმყოფებიან. 2014 წლის 2-9 აგვისტოს კი, ქალაქ ვენაში პროექტ – „გაეროს მოდელირება ვენაში“ მონაწილეობდნენ. გამგეობის 2014 წლის პირველი ივლისის სხდომის ოქმით, მინურ პაქსაძეს, უჩა აბრამიშვილსა და ბოჩია ზარანდიას თვითმმართველობის ბიუჯეტიდან თითოეულს გამოეყო 717 ევროს ექვივალენტი ლარში, სულ 5 154 ლარი.

პროექტში „გაეროს მოდელირება ვენაში“ მონაწილეები კონკურსის სახით შეარჩია არასამთავრობო ორგანიზაციამ – “მრავალეროვანი საქართველო დემოკრატიული ღირებულებების განმტკიცებისათვის“. 5 154 ლარის თაობაზე “ბათუმის რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის” შესაბამისობის აუდიტის ანგარიშში (#18/105) წერია: „გაცემული თანხის მგზავრობისთვის, პროგრამაში მონაწილეობის რეგისტრაციისთვის და ცხოვრებისთვის ხარჯვის დამადასტურებელი მტკიცებულება ვერ იქნა წარმოდგენილი“.

უჩა აბრამიშვილმა წელსაც გაიმარჯვა ამ ორგანიზაციის მიერ მოწყობილი გაეროს ანსამბლეის მოდელირებაში და აგვისტოში ის ისევ საზღვარგარეთ გაემგზავრება.

ტერაქტი და ანკარაში მცხოვრები ქართველი სტუდენტები

ზაზა მეკეიძე

21 წლის ვარ და ანკარაში ვსწავლობ. ისე როგორც ყველა სტუდენტი, აქამდე მეც სასწავლო კონფერენციებში ვმონაწილეობდი, ასევე საერთაშორისო გამოფენებში, რომელსაც, მაგალითად, ასეთი მიზანი ჰქონდა – „უცხოელი სტუდენტებისა და მათი ტრადიციების გაცნობა“. ამ გამოფენაზე 70 ქვეყანას შორის ერთი კუთხე ჩვენთვისაც იყო გამოყოფილი, სადაც ეროვნული სამოსი, კერძები და ნივთები გვქონდა გამოფენილი. ანკარაში დაახლოებით 50 ქართველი სტუდენტი ვართ.

თითქოს მსგავს გარემოში უნდა გაგვეგრძელებინა კიდეც სწავლა, მაგრამ სიტუაცია რადიკალურად შეიცვალა – ანკარა ბოლო დროს ტერაქტების ეპიცენტრად იქცა. ბოლო 5 თვეა თურქეთის დედაქალაქი, ანკარის მოსახლეობა და ყველა ის უცხოელი, ვინც სწავლობს ან მუშაობს ამ ქალაქში, საშინლად დათრგუნულია. ბოლო 5 თვის განმავლობაში სამი ტერორისტული აფეთქება მოხდა ქალაქის ცენტრში, სადაც დაიღუპა დაახლოებით 160 და დაშავდა 480 უდანაშაულო ადამიანი. გარდაცვლილთა შორის არის ირანელი სტუდენტიც.

ეს ტერაქტი მწარედ შემეხო მეც – 2016 წლის 13 მარტს მომხდარ აფეთქებას ჩემი უნივერსიტეტელი მეგობარი, 19 წლის ელიფ გიზემ აქქაია ემსხვერპლა. ელიფი კომპიუტერული ინჟინერიის პირველი კურსის მოსწავლე და საერთაშორისო ელექტრონული ინჟინერიის ჯგუფის ხელმძღვანელი იყო. ეს ნამდვილი ტრაგედიაა და დაღუპულთა ოჯახებს თანავუგრძნობ.

ანკარაში ცხოვრების ტემპი განსაკუთრებით ბოლო ტერაქტის შემდეგ ძალიან შეიცვალა: პოლიციელები მეტალოდეტექტორებით ქალაქის ქუჩებში ამოწმებენ ადამიანებს. აგზავნიან გამაფრთხილებელ ტექსტურ შეტყობინებებს მობილურებზე თავდასხმის მოლოდინის შემთხვევაში. ასევე მეტროს, სახელმწიფო ავტობუსებისა და სამარშუტო ტაქსების გამშვებ პუნქტებში არის ჩამონტაჟებული მეტალოდეტექტორები.

ჩვენი, ქართველი სტუდენტების მშობლები ძალიან განიცდიან იმას, რაც ანკარაში ხდება. გვაფრთხილებენ, რაც შეიძლება ნაკლები დრო გავატაროთ ქუჩებში და მოვერიდოთ ხალხმრავალ ადგილებს. მინდა ყველა ჩვენგანის მშობელს ვაცნობო, რომ საერთო საცხოვრებლები და უნივერსიტეტები მკაცრი კონტროლის რეჟიმშია და თავს უსაფრთხოდ ვგრძნობთ. საქართველოს საელჩო უყურადღებოდ არ გვტოვებს – მასთან მუდმივი კავშირი გვაქვს. ჩვენ გვაქვს ფეისბუქის გვერდი და საელჩოს ცხელი ხაზი, რის მეშვეობითაც ანკარაში მყოფი ქართველები ვამყარებთ კომუნიკაციას საქართველოს საელჩოსთან. ამ ყველფრისთვის მინდა მადლობა გადავუხადო საქართველოს საელჩოს თანამშრომლებს და ელჩს, ბატონ ირაკლი კოპლატაძეს.

ანკარაში მყოფი ქართველი სტუდენტების ცხოვრება მხოლოდ სწავლით არ შემოიფარგლება, ყველა მეტ-ნაკლებად ვცდილობთ წარმოვაჩინოთ საქართველო. მიუხედავად იმისა, რომ ანკარა ტერორისტების სამიზნედ იქცა, ჩვენ მაინც ვიკრიბებით – კიდევ ერთი გამოფენის ჩატარებას ვგემავთ, რომელიც მნიშვნელოვანია ჩვენი წარმატებისა და საქართველოს პოპულარიზაციისთვის.

მახსოვს, როცა მსგავს გამოფენაში 2013 წელს პირველად მივიღე მონაწილეობა საქართველოს სახელით, 70 ქვეყნიდან საქართველოს არსებობის შესახებ მხოლოდ თურქებმა, უზბეკებმა, ავღანელმა და რუსმა სტუდენტებმა იცოდნენ. ზოგი საქართველოს დროშას ცნობდა, მაგრამ მისი გეოგრაფიული მდებარეობის შესახებ წარმოდგენაც არ ჰქონდა. ზოგიერთსაც ამერიკის შტატი GEORGIA ეგონა… ახლა სრულიად სხვა ვითარებაა.

2015 წელში დაახლოებით 20 ქართული ღონისძიება და გამოფენა ჩავატარეთ საქართველოს საელჩოს მხარდაჭერით, ახალგაზრდა ელჩის – თეონა ვარშალომიძის ხელმძღვანელობით. ასევე გაიხსნა ქართული ენის შემსწავლელი კურსები ქალაქ ინეგოლში, სადაც 30-მდე თურქმა შეძლო ქართული წერა-კითხვის შესწავლა. 2016 წლის დასაწყისში ანკარაშიც გაიხსნა ქართული ენის კურსები, გაკვეთილებს სტუდენტი ლიკა ჩერქეზიშვილი ატარებს. 2016 წლის მარტიდან დაინიშნა საქართველოს ახალი ელჩი სოფიო წკრიალაშვილი. ჩვენ მასთან ერთად ვაპირებთ ახალი პროექტების განხორციელებას.

ასე, რომ ჩემი და ჩემი მეგობრები არ ვაპირებთ ტერორიზმის შიშით გაჩერებას.

მთავრობის საბანკო ანაბარი _ მოგება საბიუჯეტო თანხის მოცდენის ხარჯზე

ანაბარს კომერციულ ბანკებში საბიუჯეტო ორგანიზაციებიც ხსნიან – საბიუჯეტო სახსრებით. მაგალითად, აჭარის მთავრობამ ბოლო სამი წლის განმავლობაში, ანაბრებიდან 15 მილიონზე მეტი ლარი მოიგო, ბათუმის მერიამ – 7 მილიონ 605 938 ლარი. ეკონომიკის ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ ეს ციფრები არ აჩვენებს მოგებას, რადგან ანაბარზე შეტანილი საბიუჯეტო თანხის დიდი ნაწილი ის საბიუჯეტო ნაშთია, რომელიც ხელისუფლებამ წინა წელს ვერ დახარჯა სხვადასხვა მიზეზის გამო.

„ამ თანხის ბანკში განთავსება და მოცდენა ყველაზე არაეფექტური გზაა. ეს აჩვენებს, რომ მთავრობას ფულის ხარჯვის უნარი არ აქვს,“ _ უთხრა „ბათუმელებს“ ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორმა, ეკონომისტმა ვაჟა ვერულიძემ.
თავისუფალი საბიუჯეტო თანხის ანაბარზე შესატანად საბიუჯეტო ორგანიზაციები ყოველი წლის ბოლოს მართავენ კონკურსს. იმარჯვებს ის, ვინც ყველაზე მაღალ პროცენტს გადაიხდის. ანაბარი უვადოა, ანუ აჭარის მთავრობას, ან მერიას შეუძლია ნებისმიერ დროს ისარგებლოს ანაბარზე განთავსებული თანხით. 2013 წლიდან მნიშვნელოვნად შემცირდა ის საპროცენტო მაჩვენებლები, რასაც ბანკები საბიუჯეტო თანხაში იხდიან. მაგალითად, აჭარის მთავრობას 2013 წელს „ლიბერთი ბანკი“ 15,2 პროცენტს უხდიდა [წლიურმა მოგებამ 5 689 329 ლარი შეადგინა], 2014 წელს იმავე ბანკმა საპროცენტო განაკვეთი 9 პროცენტამდე შეამცირა და პირობის შესრულება წლის ბოლომდე ვეღარ შეძლო.
„ვცდილობთ, წლიური საპროცენტო მაჩვენებელი არ იყოს იმაზე დაბალი, რაც წინა წელს იყო. პროცენტი მაშინ იკლებს, როცა კონკურსში მონაწილეობას არ იღებს არც ერთი ბანკი. ამ შემთხვევაშიც ასე მოხდა: ჩვენ მოვითხოვეთ 9 პროცენტი, კონკურსი ჩავარდა და მეორე ეტაპზე განახევრებული მაჩვენებელი – 4,5 იყო საწყისი მოთხოვნა. 2014 წლის ბოლოდან 2015 წლის ჩათვლით 5,4 პროცენტს გვიხდიდა „თიბისი ბანკი“, – ამბობს „ბათუმელებთან“ ზურაბ ღომიძე, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო სამსახურის უფროსი.
2014 წელს აჭარის მთავრობის საბანკო მოგება 6 052 057 ლარი იყოს, 2015 წელს – 3 605 938 ლარი. მიმდინარე წელს კი აჭარის მთავრობის საბიუჯეტო თანხას „ვითიბი ბანკი“ განკარგავს – 14-პროცენტიანი წლიური სარგებლით.
ანალოგიური ტენდენცია ჩანს ბათუმის მერიის საბანკო ანაბარზეც. ბათუმის მერიას წელს „საქართველოს ბანკი“ 13,8 პროცენტს გადაუხდის. ყველაზე მაღალ პროცენტს მერია 2013 წელს იღებდა – 15,2-ს „ლიბერთი ბანკისგან“, ყველაზე დაბალს კი გასულ წელს – ზუსტად 6 პროცენტს „ვითიბი ბანკისგან“.
„უბრალოდ არ გვსურდა და აღარ მივიღეთ მონაწილეობა. სხვა კითხვებზე ვერ გიპასუხებთ,“ – ასე უპასუხეს „ბათუმელების“ შეკითხვას „ლიბერთი ბანკის“ პრესსამსახურში. „საქართველოს ბანკსა“ და „ვითიბი ბანკში“ კი ჩვენს შეკითხვებს არ უპასუხეს.
რამ განაპირობა საპროცენტო განაკვეთების ცვლილება და რატომ შემცირდა იგი რადიკალურად წინა წლებში – ეკონომიკის ექსპერტები ამბობენ, რომ ამას ეროვნული ბანკის რეფინანსირების მაჩვენებელი განსაზღვრავს, რაც ინფლაციის პროცესზეა დამოკიდებული. „ეს პროცენტები კარგად აჩვენებს, რეალურად სად და რა დონეზე გამოიხატა ინფლაცია,“ – გვითხრა „საზოგადოება და ბანკების“ ეკონომიკურმა ანალიტიკოსმა, გივი ადეიშვილმა. მისი შეფასებით, კომერციული ბანკებისთვის ასევე უმჯობესია სესხად საბიუჯეტო თანხა აიღონ და გადაიხადონ უფრო მაღალი საპროცენტო განაკვეთი, ვიდრე ეროვნული ბანკი მოითხოვს სესხად გაცემულ ფულში. „ეროვნული ბანკის რეფინანსირების განაკვეთი ამჟამად 8 პროცენტია. კომერციული ბანკი 14 პროცენტს გადაუხდის, მაგალითად, აჭარის მთავრობას, მაგრამ ეს ბანკს მაინც აწყობს, რადგან საბიუჯეტო თანხას გრძელვადიანი ხელშეკრულებით _ ერთი წლის ვადით იღებს,“ – ამბობს გივი ადეიშვილი.
ეკონომიკის ექსპერტი, ვაჟა ვერულიძე მიიჩნევს, რომ საბიუჯეტო თანხის ანაბარზე განთავსება ეკონომიკური ეფექტის მომცემი ვერასდროს იქნება: „რა თქმა უნდა, თანხის რაღაც ნაწილი შეიძლება განათავსო ანაბარზე, მაგრამ როცა ხელისუფლება კონკრეტულ პროექტებს ვერ ახორციელებს და ე.წ. თავისუფალ ნაშთს ანაბარზე ათავსებს, მიუღებელია. ეს ნიშნნავს, რომ მთავრობას ფულის ხარჯვის უნარი არ აქვს. ბანკში ამ თანხის დადება ნიშნავს ფულის მოცდენას.“
2015 წელს მერიას ანაბარზე საშუალოდ 35 მილიონი ჰქონდა განთავსებული, 2014 წელს – 27 მილიონი, 2013 წელს – 20 მილიონი ლარი. აჭარის მთავრობას კი, თავისუფალი ფულადი სახსრების სახით გასულ წელს 50 მილიონამდე მორჩენია, 2014 წელს – 43 მილიონი, ხოლო 2013 წელს – 17 მილიონამდე ლარი.
უცნობია, კონკრეტულად ამ კუთხით მიღებულ შემოსავლებს რაში ხარჯავს, როგორც ქალაქის მუნიციპალიტეტი, ასევე აჭარის მთავრობა. ანაბრიდან მიღებული მოგება ისევ ბიუჯეტის ხარჯვის საერთო მაჩვენებლებში ექცევა.

პატიმარი ბათუმის ციხიდან: „მეც ადამიანი ვარ“

„მიმდინარე წლის 21 მარტს, დღის 5 საათიდან უშედეგოდ ვითხოვდი და მთელი ღამე ველოდებოდი, რომ ნებისმიერი ნემსი გაეკეთებინათ, რომ მუხლის არეში ტკივილი გამყუჩებოდა. მე ვარ წამების მსხვერპლი და ირღვევა ჩემი უფლელები… სავალდებულო არ არის ფიზიკურად გამისწორდნენ. როდემდე უნდა გავიყუჩო ტკივილები გამაყუჩებელი ნემსით“, – წერს პატიმარი კახა მეცხვარიშვილი ციხიდან გამოგზავნილ წერილში.

პატიმარი სამედიცინო დახმარების მიღების თხოვნით ჟურნალისტებს, ასევე უფლებათადამცველებს და სხვადასხვა უწყებას მიმართავს. კახა მეცხვარიშვილისგან წერილი „ბათუმელებს“ აქამდეც არაერთხელ მიუღია ისევ სამედიცინო მომსახურების პრობლემებზე. ამჯერად ის ბათუმის მე-3 საპყრობილის მთავარ ექიმს, ინგა სურმანიძის მიმართავს და აღნიშნავს, რომ 10 დღის განმავლობაში ექიმს დახმარება რამდენჯერმე სთხოვა, მაგრამ პასუხის მიღებაც კი ვერ შეძლო: „ქალბატონო ინგა, გაუსაძლისი ტკივილები მაქვს, ვითხოვ სასწრაფოდ გამოკვლევებს და მკურნალობის კურსის დაწყებას. ბევრი დაავადებები მე არ მქონია სხვა დაწესებულებებში და აღნიშნულიც არის ეს ჩემს სამედიცინო ისტორიაში. მეც ადამიანი ვარ და მაქვს ტკივილის გრძნობა“, – წერს პატიმარი.

კახა მეცხვარიშვილი გასულ კვირას მოუნახულებიათ სახალხო დამცველის აპარატის წარმომადგენლებს. „მანამდეც ბევრჯერ ვნახეთ ეს პაციენტი. ის მუდმივად მოითხოვს შესაბამის სამედიცინო მომსახურებას. ჩვენ ინფორმაცია მოგვაწოდა სასჯელაღსრულების სამინისტროს სამედიცინო დეპარტამენტმა, სადაც აღნიშნულია, რომ შესაძლებლობების ფარგლებში პაციენტს უტარდება შესაბამისი გამოკვლევები და მკურნალობა. კახა მეცხვარიშვილს ნამდვილად აწუხებს სხვადასხვა დაავადება“, – ამბობს „ბათუმელებთან“ ციალა ქათამიძე, სახალხო დამცველის აპარატის რეგიონული დეპარტამენტის აჭარის სამმართველოს უფროსი.

როგორ უნდა დადგინდეს, სამართლიანია თუ არა პატიმრის მოთხოვნა? – სახალხო დამცველის აპარატში გვითხრეს, რომ ამის დადგენის მექანიზმი მათ არ აქვთ.

ამ შემთხვევაზე სასჯელაღსრულების და პრობაციის სამინსიტრომ წერილობით გვიპასუხა: “მსჯავრდებული კ.მ, რომელიც სასჯელს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს N3 პენიტენციურ დაწესებულებაში იხდის, ყველა საჭირო სამედიცინო სერვისით უზრუნველყოფილია. მას უტარდება ყველა საჭირო სამედიცინო გამოკვლევა და მედიკამენტები ექიმის დანიშნულებისამებრ მიეწოდება. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ ცოტა ხნის წინ, მსჯავრდებულმა კ.მ-მ სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს მადლობის წერილით მომართა, რომელშიც იგი აღნიშნავს, რომ N3 დაწესებულებაში პროფესიონალი ექიმები არიან დასაქმებული, მადლობას უხდის მათ და სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს სამედიცინო დეპარტამენტს”

სასჯელაღსრულების სამინისტროს წერილობით პასუხს ელოდებიან „ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციაში“. „ჩვენი მთავარი ინტერესია გავიგოთ, უარესდება თუ არა პატიმრის ჯანმრთელობის მდგომარეობა მიუხედავად იმისა, რომ მას მკურნალობა უტარდება. როგორც ვიცით, პატიმრებს სამედიცინო კუთხით ყოველთვიურად ამოწმებენ“, – უთხრა „ბათუმელებს“ საია-ს იურისტმა პაატა დიასამიძემ, რომელიც არ გამორიცხავს, რომ სრულფასოვანი სამედიცინო მომსახურების მიღების მოთხოვნით, კახა მეცხვარიშვილის ინტერესები სასამართლოში დაიცვას. პაატა დიასამიძე: „ეს დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ რა პასუხს მივიღებთ. თუკი პაციენტს მკურნალობა უტარდება, მაგრამ მისი მდგომარეობა მკვეთრად უარესდება, კითხვის ნიშნები ჩნდება“.

ახალი კვლევა ეკომიგრანტებზე

ეკომიგრანტების საჭიროებებზე ახალი კვლევა დაიდო. ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული პროექტის „ეკომიგრანტი და პოტენციური ეკომიგრანტების ადვოკატების კამპანიის“ ფარგლებში, კვლევა „ევროპის ფონდმა“ და ახალგაზრდა მეცნიერთა კავშირმა „ინტელექტმა“ ჩაატარეს „დემოკრატიის ინსტიტუტთან“ ერთად. კვლევის ფარგლებში ეკომიგრანტები აჭარაში, ქვემო ქართლსა და კახეთში გამოკითხეს. კვლევის ავტორებმა რეკომენდაციები რამდნემე ნაწილად წარმოადგინეს:

სამართლებრივი რეკომენდაციების ნაწილში, კვლევის ავტორები მიიჩნევენ, რომ უნდა არსებობდეს ეკომიგრაციასთან დაკავშირებული ხედვა, კონცეფცია, რასაც შემდგომში დაეყრდნობა კანონმდებლობა, სახელმწიფო მხარდაჭერის პროგრამები. ასევე მაქსიმალურად უნდა დაჩქარდეს სახელმწიფოს მხრიდან ეკომიგრანტის სტატუსის განსაზღვრა შესაბამისი კანონის მიღებით, ან უკვე არსებულ ნორმატიულ ბაზაში აუცილებელი ცვლილებების შეტანით.

ეკომიგრანტის საკანონმდებლო სტატუსის განსაზღვრის ნაწილში, განსხვავებული მოსაზრება აქვს „დემოკრატიის ინსტიტუტს“. ამ ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, არჩილ ხახუტაიშვილი „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ უმჯობესია ხელისუფლებამ გრძლევადიანი სტრატეგია შეიმუშავოს, რომელიც უფრო ეფექტური იქნება: „კანონის მიღება ეკომიგრანტებზე ნიშნავს იმას, რომ ხელოვნურად ქმნი მარგინალურ ჯგუფს. ასე თუ მივყვებით, მაშინ ცალკე უნდა შევქმნათ კანონი, მაგალითად, მიუსაფარი ადამიანებისთვისაც. უმჯობესია, სახელმწიფოს ჰქონდეს განსაზღვრული მკაფიო სტრატეგია, რომელიც დეტალურად გაიწერება სახელმწიფო პროგრამებსა და ბიუჯეტში“.

არჩილ ხახუტაიშვილი კიდევ ერთ მნიშვნელოვან დეტალზე აკეთებს აქცენტს -კვლევამ აჩვენა, რომ არსებობს კომუნიკაციის სერიოზული პრობლემა ხელისუფლებასა და მოსახლეობას შორის. კვლევაში აღნიშნულია: „ეკომიგრანტების შესახებ გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში, მათ შორის, კრიტერიუმების შემუშავების დროს, მაქსიმალურად უნდა იყოს უზრუნველყოფილი პოტენციური ეკომიგრანტების და ეკომიგრაციის დანიშნულების პუნქტებში მცხოვრები ადგილობრივი მოსახლეობის ჩართულობა“.

კვლევამ გამოავლინა ისიც, რომ ეკოლოგიური საშიშროების ზონებში აუცილებელია საცხოვრისების აღწერა და ხელისუფლების წარმომადგენლების რეგულარული ვიზიტები საფრთხის ზონაში განთავსებულ დასახლებულ პუნქტებში. „ეკოლოგიური საშიშროების ზონებში ექსპერტებმა და ხელისუფლებამ უნდა აუხსნან მოსახლეობას, რომ ზვავსაშიშ ნიადაგებზე მიწის დამუშავება დაუშვებელია. ამავე დროს, მოსახლეობისთვის უნდა შეიქმნას შემოსავლის ალტერნატიული წყაროები, რათა მათ უარი თქვან ამ საშიშ საქმიანობაზე“ – აღნიშნულია კვლევის რეკომენდაციებში.

29 მარტს გაზმომარაგება აჭარაში დილიდან შეწყდება

„ბუნებრივი აირი 29 მარტს გაითიშება და აღდგება პირველი აპრილიდან. ბათუმში, ქობულეთსა და ხელვაჩაურში ბუნებრივი აირის სრულად მიწოდება 3 აპრილისთვის დასრულდება,“ -გვითხრეს „სოკარ ჯორჯია გაზის“ ცხელ ხაზზე. კომპანიამ ვერ დაგვიკონკრეტა, კონკრეტულად რომელი საათიდან შეწყდება გაზმომარაგება, თუმცა ცხელი ხაზის ოპერატორის თქმით, გაზი დილიდან გაითიშება.

აჭარის რეგიონში ახალი საავტომობილო მაგისტრალის მშენებლობა მიმდინარეობს. მაგისტრალის მშენებლობის პროცესში მაღალი წნევის გაზსადენ მილებს რეაბილიტაცია ჩაუტარდება. ბუნებრივი აირის ცენტრალური მაგისტრალის რამდენიმე მონაკვეთზე ბუნებრივი აირის ცენტრალური მილების გადატანა ერთდროულად 6 პუნქტზე განხორციელედება.

ბუნებრივი აირის შეწყვეტის გამო ქობულეთის ექვსი საბავშვო ბაღი არ იმუშავებს. „ეს ბაღები მდებარეობს ქალაქის ტერიტორიაზე და ერთი – სოფელ ბობოყვათში. ენერგიის ალტერნატივა არ გვაქვს, ამ ბაღებში ყველაფერი გაზიფიცირებულია. მუნიციპალიტეტის დანარჩენ 14 ბაღში, სადაც შეშაზე თბებიან, სააღმზრდელო პროცესი ჩვეულებრივად გაგრძელდება,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ქობულეთის მუნიციპალიტეტის საბავშვო ბაღების გაერთიანების ხელმძღვანელმა ია ხალვაშმა.

სწავლა არ შეწყდება ბათუმის არც ერთ საბავშვო ბაღში. ბათუმის მერიის პრესსამსახურის ინფორმაციით, ბაღები მომარაგებულია ალტერნატიული რესურსებით, ელექტროღუმელებითა და თხევადი აირით.

ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში არსებული 11 ბაღიდან ოთხია ბუნებრივ აირზე დამოკიდებული, თუმცა გამგეობის პრესსამსახურში გვითხრეს, რომ ბაღები უკვე მომარაგებულია ელექტროღუმელებით და სწავლის პროცესი არ შეფერხდება.

პირველი აპრილიდან პედაგოგების ხელფასი ისევ გაიზრდება

გაზრდილ ხელფასს საჯარო სკოლის პედაგოგები პირველი აპრილიდან მიიღებენ.

ათწლიანი სამუშაო გამოცდილების მქონე, მაგისტრი პედაგოგის ხელფასი საშუალოდ 480 ლარიდან 548 ლარამდე გაიზრდება.

20 ლარით მოიმატებს სერტიფიცირებული პედაგოგის ხელფასის დანამატი და იგი 180 ლარით განისაზრვრება.

88 ლარიდან 100 ლარამდე გაიზრდება კლასის დამრიგებლის ხელფასი.

რაც შეეხება ბაკალავრებს, მათი ხელფასი საშუალოდ 500 ლარი იქნება.

„ამ ხელფასს აიღებენ პედაგოგები სრული განაკვეთის [18 საათის] შემთხვევაში. თუკი პედაგოგს უფრო მეტი საათი აქვს, მას ექნება შესაბამისი დანამატი. ამას გარდა, არსებობს სხვაობა იმის მიხედვით, პედაგოგი უფროსი მასწავლებელია, წამყვანი, თუ პრაქტიკოსი“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ბათუმის რესურსცენტრის ხელმძღვანელმა, გოჩა დავითაძემ.

საქართველოს განათლების სამინისტრო პედაგოგებისთვის ხელფასის გაზრდას 2017 წლის იანვარშიც გეგმავს.

რაც შეეხება პედაგოგებს მაღალმთიან დასახლებაში, ისინი დამატებით შეღავათებით 2016 წლის პირველი სექტემბრიდან ისარგებლებენ: მასწავლებლებს დაუწესდებათ სახელფასო დანამატი არანაკლებ 35%-ის ოდენობით; სპეციალური რეგიონული პროგრამების მონაწილე მასწავლებლებს – დამატებითი ანაზღაურება ხელფასის არანაკლებ 50%-ის ოდენობით [თუმცა ეს მასწავლებლები არ უნდა იღებდნენ ზემოთ აღნიშნულ 35%-იან დანამატს].

კვლევას – „ქველმოქმედება პოლიტიკური მიზნებით“ აუდიტის სამსახური ეხმაურება

არასამთავრობო ორგანიზაცია სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოების [ISFED] მიერ გამოქვეყნებულ კვლევას – „ქველმოქმედება პოლიტიკური მიზნებით“, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური განცხადებით გამოეხმაურა.

აუდიტის განცხადებაში აღნიშნულია, რომ „მიმდინარეობს საქველმოქმედო ორგანიზაცია „სოციალური პარტნიორობის“ საქმიანობის მონიტორინგი და საარჩევნო კამპანიაში რაიმე ფორმის მონაწილეობის დაფიქსირების შემთხვევაში მოხდება კანონმდებლობით გათვალისწინებული რეაგირება…“ ამასთან „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს ამ ეტაპზე არ გააჩნია ფორმალური საფუძველი „პაატა ბურჭულაძე – საქართველოს განვითარების ფონდი“ დაექვემდებაროს პოლიტიკური პარტიებისთვის დადგენილ შეზღუდვებს…“

არასამთავრობო ორგანიზაცია სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოების კვლევის მიხედვით „დღეისათვის, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა პარტიებისთვის დადგენილ ფინანსურ მონიტორინგს ლეონიდ ჩერნოვეცკის მხოლოდ ერთი ფონდი – „გაერთიანება ბედნიერი საქართველოსთვის“ დაუქვემდებარა, ხოლო მისივე საქველმოქმედო ფონდი „სოციალური პარტნიორობა“ მონიტორინგის მიღმაა დარჩენილი. რაც შეეხება პაატა ბურჭულაძეს, ის მონიტორინგს არ ექვემდებარება არც „პაატა ბურჭულაძის საქართველოს განვითარების ფონდი“ და არც მისი საქველმოქმედო საქმიანობა, ვინაიდან მას არჩევნებში მონაწილეობის შესახებ გაცხადებული არ აქვს“.

პაატა ბურჭულაძემ ბათუმში ფონდის ოფისი მიმდინარე წლის 7 თებერვალს გახსნა.

ლეონიდ ჩერნოვეცკის სახლი ფიჭვნარში / ფოტო: „ბათუმელები" — ლეონიდ ჩერნოვეცკის სახლი ფიჭვნარში / ფოტო: „ბათუმელები”

პატიმრები საქართველოში – ბოლო 15 წლის სტატისტიკა

2015 წელს საქართველოში სულ სასჯელს იხდიდა 9 716 პატიმარი, მათ შორის 309 ქალი და 35 არასრულწლოვანი.

პატიმრების ყველაზე დიდი მაჩვენებელი, 2001 წლიდან 2015 წლის ჩათვლით პერიოდში, დაფიქსირდა 2011 წელს – 24 114 პატიმარი, ხოლო ყველაზე ნაკლები, 2003 წელს – 6 119 პატიმარი.

მონაცემები, წლების მიხედვით, სტატისტიკის ეროვნულმა სამსახურმა გაავრცელა:

სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემები

რუსეთის მოქალაქე თურქეთიდან არადეკლარირებული ოქროს შემოტანისთვის დააჯარიმეს

შემოსავლების სამსახურის ინფორმაციით, დეკლარირების წესის დარღვევით ოქროს ნაკეთობების შემოტანის ფაქტი გამოავლინეს საბაჟო გამშვები პუნქტის, „სარფის“ მებაჟე ოფიცრებმა.

„პუნქტის კონტროლის ზონაში თურქეთის რესპუბლიკის მხრიდან შემოსული რუსეთის მოქალაქე ზ.კ.-ის კუთვნილი ხელბარგისა და ფიზიკური დათვალიერების შედეგად, 270,21 გრამი არადეკლარირებული ოქროს საიუველირო ნაკეთობები აღმოაჩინეს. საქონლის დიდი ნაწილი მგზავრს დამალული ჰქონდა სხეულზე, ხოლო მცირედი ნაწილი ხელჩანთაში ჰქონდა მოთავსებული. საქონლის საბაჟო ღირებულებამ შეადგინა 14564,35 ლარი“ – აღნიშნულია სამსახურის განცხადებაში.

საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად, რუსეთის მოქალაქეს სანქციის სახით შეეფარდა ფულადი ჯარიმა, 14 564,35 ლარის ოდენობით.

კოოპერაცია – „გამარჯვებული გამარჯვებულის სტრატეგია“

ბრაის მალსბერი
ექსპერტი კოოპერატივების მიმართულებით პროექტში „Acdi-voca“

თქვენს რეგიონს [აჭარას] შეუძლია კოოპერირების სისტემაზე გადასვლა, უბრალოდ, გასავლელია არც თუ მოკლე გზა, რომ კოოპერატივები იქცნენ რეალურ კოოპერატივებად. აუცილებელა განათლება, სწავლება და ჩვენება. განათლება კი მხოლოდ თეორიული არ უნდა იყოს.

„შერატონსა“ და „რედისონში“ ჩატარებული ტრენინგებით სოფლის მეურნეობა არ განვითარდება. ამერიკელი ექსპერტი იქნება თუ ევროპელი, მინდვრად უნდა ატარებდეს ამ ტრენინგებს. ფერმერებმაც უნდა იცოდნენ რა სჭირდებათ და ამის შემდეგ უნდა დაიგეგმოს ტრენინგებიც და პროგრამებიც.

ეს გზა უფრო მოკლე იქნება და უფრო სწრაფად განვითარდება კოოპერატივები, თუკი სახელმწიფო იქნება ჩართული მიზნობრივად. სახელმწიფომ მარტო თავისი შეხედულებისამებრ არ უნდა შექმნას რაღაც პროგრამები, არამედ რეალურად ფერმერები უნდა იყვნენ ჩართული ამ პროექტების შემუშავებაში.

ნებისმიერი აქტივობა სახელმწიფოს მხრიდან არის კარგი. თუმცა, თუ სახელმწიფო ტრაქტორს გადასცემს ჯგუფზე, რომელსაც ტრაქტორისთვის აქვს კოოპერატივი შექმნილი, ეს კოოპერატივის მუშაობისთვის გაკეთებული საქმე არ არის. კოოპერატივის არსი ფერმერთა ჯგუფის საერთო მიზანი და საერთო იდეოლოგია, ღირებულებებია. მხოლოდ ფინანსურ მოგებაზეც არ შეიძლება იყოს საუბარი. არის კულტურული, სოციალური და სხვა პროექტები, რომლებიც უნდა აწუხებდეს ამ ჯგუფს და ამ იდეის ქვეშ უნდა წევრიანდებოდეს. მხოლოდ ტრაქტორის მისაღებად შექმნილ ერთობას, ჩემი აზრით, მომავალი არ აქვს. ტრაქტორით კოოპერატივის შინაარსი ვერ იქნება წახალისებული. მთლად ცუდი არაა, მაგრამ არც შედეგიანია.

მე საქართველოში შევხვდი ფერმერებს ტრენინგებზე. ეს ხალხი მზადაა ჯგუფურად მუშაობისთვის. ყველაზე დიდი პრობლემა იმაშია, რომ მოსახლეობას, ფერმერებს, წესიერად არ აუხსნეს, თუ რა არის კოოპერატივი. 99-მა პროცენტმა არც კი იცის ბოლომდე რას ნიშნავს და რისგან შედგება კოოპერატივი… ამიტომ მნიშვნელოვანია ხალხისთვის მეტი განათლება… ფერმერი როცა გაიგებს რა არის კოოპერატივი, შემდეგ თავად მიხვდება, რაში სჭირდება განათლება – მენეჯმენტში, ადმინისტრირებაში, გასაღების ბაზრის მოძიებაში. ასეა – კოოპერატივის წევრი ფიქრობს წარმოებაზე, მმართველი ჯგუფი – გაყიდვაზე, რეკლამაზე, მარკეტინგზე.

60-მდე ქვეყანაში ვარ ნამყოფი – აფრიკაში, აზიაში, სამხრეთ ამერიკაში, თქვენი შესაძლებლობები გაცილებით კარგია იმით, რომ მეტ-ნაკლებად ინფრასტრუქტურა არის, ხალხის გაგებაც უფრო მაღალია, ასევე კლიმატი გიწყობთ ხელს, მხოლოდ გჭირდებათ კოოპერატივებზე მეტი ინფორმაცია, ამ ყველაფრის გაგება და დაწყება.

რაც შეეხება კრედიტებს, უმჯობესია ის მიწები რაიმე ფორმით გადაეცა სახელმწიფოს ხალხისთვის, რომელიც არ მუშავდება. თქვენს რეგიონშიც არის მიწები დაუმუშავებელი და ამას არ აქვს მნიშვნელობა რატომ? მთავრობამ უნდა მოიფიქროს მიყიდოს, იჯარით გასცეს, დროებით სარგებლობაში თუ ერთჯერადად გამოყენების უფლებით… მთავარია, მიწა დამუშავდეს – ამითი მოგებული დარჩება როგორც ფერმერი, ასევე სახელმწიფო. ეს უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ფერმერებს კრედიტები მისცე… გაჩერებული და დაუმუშავებელი ყოველი კვადრატული მიწა არის დაკარგული ფული მთავრობისთვის. და, რა თქმა უნდა, ფერმერებისთვისაც.

ფერმერი იქნება, კოოპერატივი თუ სხვა მწარმოებელი, მან უნდა იცოდეს რა სჭირდება ბაზარს. არ შეიძლება წარმოება ბაზრის კვლევის გარეშე. თავის მხრივ, კოოპერატივებიდან მიღებულ ინფორმაციებს უნდა ამუშავებდეს სახელმწიფო, ვთქვათ, რამდენი კარტოფილის წარმოებაა შესაძლებელი და რამდენი უნდა ვაწარმოოთ.

კომუნისტური და შემდგომი ეპოქის გავლენით თქვენთან ადამიანი ჯერ კიდევ ურწმუნოა იმის მიმართაც კი, რაც რეალურად კეთდება. საჭიროა ფერმერმა რომ დაიჯეროს კოოპერატივის სიკეთე, შემდეგ იმუშაოს იმისთვის, რომ ისარგებლოს ამ სიკეთით. რა თქმა უნდა, სახელმწიფოს ხელშეწყობით, რათა ეს პროცესები ჩქარი და მდგრადი იყოს, რაღაც საუკეთესო გამოცდილებები უნდა აიღოთ სხვა ქვეყნებიდან.

ვფიქრობ, რაოდენობა არ არის კოოპერატივის შინაარსი, კოოპერატივი არის ფერმერთა ჯგუფი და ჯგუფი არის უკვე ერთზე მეტი – ორიც და ასიც. კოოპერირების გარეშე ძნელია განვითარება არა მარტო თქვენთან, არამედ სხვაგანაც. ამას ამერიკაში ვეძახით გამარჯვებული გამარჯვებულის სტრატეგიას – როცა სახელმწიფო, ფერმერი და მომხმარებელიც არის კმაყოფილი“.

ამავე თემაზე:

რა უშლის ხელს კოოპერატივების შექმნას

საქართველოში ფერმერთა კოოპერატივებად ჩამოყალიბება ძნელად მიმდინარეობს. ხშირად კოოპერატივები იქმნება ხელოვნურად, რათა ამა თუ იმ პროგრამით ერთჯერადად ისარგებლონ. ტრადიციები, ნდობის, ცოდნის ნაკლებობა და ა.შ. – ეს ყველაფერი დღეს ხელს უშლის კოოპერატივების შექმნას. სპეციალისტთა შეფასებით კი, სოფლის მეურნეობის განვითარებისთვის კოოპერატივებს ალტერნატივა არ აქვს. ამ მიმართულებით 2013 წლიდან შეიქმნა საკანონმდებლო ბაზა, მოქმედებს სახელმწიფო და საგრანტო პროგრამები.

მაღალმთიანი აჭარა. მანანა ქველიაშვილის ფოტო

„იმას, რასაც სხვა რეგიონებში მცირე ფერმერულ მეურნეობას ვეძახით, აჭარაში ეს მიკრომეურნეობაა, პრობლემა მცირემიწიანობაა. ასეთი მიკრომეურნეობები მთელ მსოფლიოში განიხილება, როგორც ოჯახური მეურნეობები. ანუ ადამიანს მოჰყავს იმდენი, რამდენსაც მოიხმარს და ყიდის მხოლოდ იმას, რაც მორჩება“, – ამბობს „ენპარდ აჭარას“ პროექტის მენეჯერი ლაშა კომახიძე. – „ჩვენს სოფლებში ოჯახის საშუალო ხარჯის მინიმუმს თუ ავიღებთ, მის 30-50%-საც კი ვერ აკმაყოფილებს ის შემოსავალი, რასაც ოჯახი ტრადიციული მეურნეობიდან მოსავლის გაყიდვით იღებს“.

ლაშა კომახიძის თქმით, ნებისმიერი მყიდველი, იქნება ეს მარკეტი თუ გადამამუშავებელი, ფერმერისგან მოითხოვს რამდენიმე პირობას: უწყვეტ წარმოება-მიწოდებას, სტაბილურ ხარისხს და ფასს, რასაც ცალკე აღებული ვერც ერთი ფერმერი ვერ უზრუნველყოფს: „ყველა ფერმერი ამბობს, რომ ვერ ყიდის პროდუქციას. ხალხმა უნდა დაიჯეროს და იცოდეს, რომ სახელმწიფო მოსავალს არ გაუყიდის, სახელმწიფომ შესაძლოა დააფინანსოს სუბსიდიებით გარკვეული მიმართულებები, მაგრამ ვიღაცამ უნდა იზრუნოს მყიდველის მოძიებაზე. რა დანიშნულება აქვს ამ კუთხით კოოპერატივს – უნდა გაერთიანდნენ წვრილი ფერმერები იმისთვის, რომ დააკმაყოფილონ სტაბილური მიწოდება; იმუშაონ ხარისხის გაუმჯობესებაზე და ფასებიც დაასტაბილურონ. ზოგი იზრუნებს მყიდველის მოძიებაზეც – ასეთებს ჩვენ ლიდერ ფერმერებს ვეძახით. ფერმერთა გაერთიანება შეიძლება სხვადასხვა მიზნით, თუმცა მთავარია, რამდენად სიცოცხლისუნარიანი იქნება კოოპერატივი“.

მაღალმთიანი აჭარა, სოფელი ღორჯომი. მანანა ქველიაშვილის ფოტო

„ენპარდ აჭარა“ ახორციელებს საგრანტო მხარდაჭერის პროგრამას. აჭარაში 65 კოოპერატივი დააფინანსეს [შეძენილი და გადაცემული ტექნიკის ფასი ნახევარ მილიონ ევროს აღემატება]. ლაშა კომახიძის თქმით, შესაძლოა ამ 65 კოოპერატივიდანაც დაიხუროს ზოგიერთი ან შესაძლოა იყოს ისეთი, რომელიც მხოლოდ ტექნიკის მიღების მიზნით შეიქმნა. „ასეთი ხელოვნური კოოპერატივებისგან თავის არიდება მოხერხდება გარკვეული კრიტერიუმებით. კოოპერატივის წევრები შეიძლება იყვნენ ნათესავებიც, ვინაიდან აქ არის ნდობის საკითხი – შემდგომში მატერიალური სიკეთეების მიღებისა და მათი განკარგვა-განაწილება. მაგრამ მთავარია ამ ნათესავებს ჰქონდეთ ცალ-ცალკე მეურნეობა, გაერთიანების მიზანი იყოს მეურნეობების განვითარება და არა მხოლოდ ტექნიკის მიღება, რომელიც იქნება კოოპერატივის ბალანსზე და გამოიყენებს მხოლოდ ერთი წევრი“.

ლაშა კომახიძე ამბობს, რომ ჯერ ადრეა კოოპერირების კუთხით რაიმე შეფასების გაკეთება: „ამ ეტაპზე შეგვიძლია მხოლოდ ვარაუდები იმ კოოპერატივების შესახებ, რომლებიც შექმნილია. ეს გამოჩნდება 5 წლის მერე – კოოპერატივი იფუნქციონირებს, როგორც იურიდიული პირი, თუ – არა. ბევრი კოოპერატივი, დარწმუნებული ვარ, დაიშლება“.

კანონით, კოოპერატივი მაღალმთიანეთში მინიმუმ სამი ფერმერის გაერთიანებაა. უფრო დაბალ რეგიონებში – მინიმუმ ხუთი ფერმერის. იყო მსჯელობა იმაზეც, რომ კოოპერატივის ხელოვნურად შექმნის თავიდან აცილების მიზნით, გაეზარდათ წევრთა რაოდენობის მინიმუმი, თუმცა, როგორც ლაშა კომახიძე ამბობს, ამაზე საუბარი შეწყდა, ვინაიდან ფერმერებს ისედაც უჭირთ ასეთი გაერთიანების ჩამოყალიბება. შესაბამისად, წევრთა მინიმუმის გაზრდა მათ კიდევ უფრო დააშინებდა.

სასოფლო-სამეურნეო განათლების დონის ამაღლების აუცილებლობასა და ფერმერთა მუდმივ სწავლებაზე საუბრობენ აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროში. „ამ ეტაპზე ცალკე დატრენინგების პროგრამა არ გვაქვს, თუმცა სწავლება-კონსულტაცია გათვალისწინებულია საინფორმაციო-საკონსულტაციო განყოფილებებში, რომლებიც მუნიციპალიტეტებში გვაქვს: იქ ნებისმიერ ფერმერსა თუ აგრომეწარმეს უწევენ სხვადასხვა საკითხზე კვალიფიციურ დახმარებას ფინანსური ანაზღაურების გარეშე,“ – ამბობს აჭარის სოფლის მეურნეობის დარგობრივი განვითარების განყოფილების უფროსი, მამუკა თურმანიძე.

მამუკა თურმანიძის თქმით, აჭარაში, მცირე მიწებზე ერთიანი მუშაობის გარეშე მძლავრი სასოფლო-სამეურნეო წარმოების განვითარება შეუძლებელია.

მემთეურების სოფელი ბახმაროსთან / ფოტო „ბათუმელები“

სამინისტროს ინფორმაციით, აჭარაში 100-ზე მეტი კოოპერატივია შექმნილი, სამინისტროს პროგრამებით კი ოცამდე კოოპერატივმა ისარგებლა [ბაღების გაშენება, მანდარინისა და თხილისთვის საჭირო მობილური დანადგარების შეძენა, მარწყვის სასათბურე მეურნეობა და სხვ.]. სამინისტრო აგრძელებს ფერმერთა კოოპერირების მიმართულების განვითარებას, თავად კოოპერატივებზე მონიტორინგს კი სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების განვითარების სააგენტო ახორციელებს, რომელიც საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ექვემდებარება. აჭარაში ადგილობრივი სამინისტრო მხოლოდ იმ კოოპერატივებს უწევს მონიტორინგს, რომლებიც მათი პროგრამებით სარგებლობენ.

„კოოპერატივების შერჩევის დროს შესაბამისი კომისია ცდილობს შეარჩიოს განვითარებაზე ორიენტირებული კოოპერატივი. სამინისტროს მიზანია კოოპერატივები არ შეიქმნას მხოლოდ პროგრამებისთვის, ერთჯერადი სარგებლის მისაღებად. ასეთ კოოპერატივებთან არც ვთანამშრომლობთ,“ – ამბობს მამუკა თურმანიძე.

მამუკა თურმანიძის აზრით, დაბლობ რაიონებში პერსპექტიულია სასათბურე მეურნეობები, ხოლო მთაში – მეცხოველეობაზე, მრავალწლიან ხეხილოვან კულტურებზე ორიენტირებული მეურნეობები.

„ამერიკული სტანდარტით ერთ სულ პირუტყვზე მინიმუმ 2 ჰექტარი საძოვარია საჭირო, ევროპული სტანდარტით – 1 ჰექტარი, აჭარაში კი 90 ათას სულამდე მსხვილფეხა პირუტყვია და საძოვარი სულ არის 37 ათასი ჰექტარი,“ – ამბობს ლაშა კომახიძე. „თუმცა არის ისეთი ტრადიციული დარგები, რომლებიც არ არის მიბმული მიწაზე, ვთქვათ, მეფუტკრეობა და შემოსავალიც მაღალი აქვს. პროდუქტები, რომელთა წარმოებაც არ მოგვცემს მოგებას, აღარ უნდა ვაწარმოოთ. არის მიმართულებები, სადაც საკანონმდებლო ცვლილებებია აუცილებელი, მაგალითად, ჩვენი გათვლებით, რძის წარმოებას მაშინ აზრი აქვს, თუ ფერმერს საკუთარი ფერმა აქვს და თვითღირებულება 30 თეთრზე მეტი არ არის. ამ შემთხვევაშიც კი მოგების მარჟა რჩება ცოტა. აუცილებელია ახალი, მაღალშემოსავლიანი კულტურების [მაგალითად, ლურჯი მოცვი] დანერგვაც“.

ამავე თემაზე:

კოოპერაცია – „გამარჯვებული გამარჯვებულის სტრატეგია“

ქედის გამგებლის 2015 წლის ანგარიში

დღს ქედის მუნიციპალიტეტის გამგებელმა დავით დუმბაძემ საკრებულოს სხდომაზე 2015 წლის ადგილობრივი ბიუჯეტის შესრულების ანგარიში წარადგინა. გამგებელმა ისაუბრა როგორც გასულ წელს ქედაში განხორციელებულ პროექტებზე, ასევე 2016 წელს დაგეგმილ და განსახორციელებელ სამუშაოებზეც.

დეპუტატებმა გამგებელს ქედის გაზიფიცირებაზე, ჰესების ასაშენებლად გვირაბის მოსაწყობად დაგეგმილ სამუშაოებზე, ინერტული მასალის მოპოვებასა და ტურიზმის სფეროში არსებულ პრობლემებზე დაუსვეს კითხვები.

„როდის დაიწყება ჰესების მშენებლობა? რა საშიშროებები არსებობს იმის გათვალისწინებით, რომ გვირაბის გაყვანა დაგეგმილია გეოლოგიურად ისეთ აქტიურ სოფლებში, როგორიც დანდალოს თემის სოფლები ხარაულა და ჯალაბაშვილებია“ – ამბობს საკრებულოს წევრი უშანგი ბერიძე.

„გასულ წელს სრულად არ მოხერხდა ბიუჯეტის ათვისება… რომ საუბრობთ რა გააკეთეთ, ის თქვით რამდენი სოციალურად დაუცველია? რა გააკეთეთ ამ ხალხისთვის“- იკითხა ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის დეპუტატებმა ვაჟა ბოლქვაძემ და პროტესტის ნიშნად სხდომა დატოვა.

„ნაციონალური მოძრაობის შენიშვნებს აბსურდულს ვუწოდებ. მათ რომ მიაჩნიათ – მშენებლობა აწარმოეს, იმ მშენებლობაზე გაწეული თანხები წყალშია გადაყრილი. ჩვენ ხარისხიანად და საშვილიშვილოდ ვაკეთებთ საქმეს. ჩემთვის უცნობია, რითი მოტივირებდა ვაჟა ბოლქვაძე როდესაც ამას ამბობდა. მათ მიერ უაზროდ გაკეთებული წყალმომარაგების მოწესრიგებაზე ორი წელი დამჭირდა; ღარათიდან წყლის მოყვანაზე რომელზეც მილიონობით დახარჯეს მოდიოდა გაურკვეველი მასა და არა წყალი, მისი გაფილტვრა და ხალხზე მიწოდება სერიოზული თანხა დაგვიჯდა.

ჩვენი გვინდა მოსახლეობის საჭიროებისთვის ხელმისაწვდომი იყოს ინერტული მასალის მოპოვება. ვთხოვთ აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს რომ ან პირობიანი აუქციონი გამოაცხადოს, საიდანაც გადამუშავებულ. მასალიდან გარკვეული პროცენტი ქედის მუნიციპალიტეტის შიდა მოხმარებისთვის გამოიყოფა ნაკლებ ფასად, ან გამოიყოს მცირე წარმადობის კარიერი, რომელიც უშუალოდ გამოყენებული იქნება სოციალური დანიშნულებით. რაც შეეხება დაგეგმილ გვირაბის მშენებლობას, არ გვინდა ისევ იმ პირობით შემოვიდეს თურქული კომპანია რა პრობითაც შუახევში მუშაობს.

გაზიფიცირების ცენტრალური პროექტი დამუშავებულია, შიდა პროექტის მზადებაზე 50 000 ლარი გვაქვს გამოყოფილი, როდის დაიწყება პრექტის განხორციელება ამ დროისთვის ამის თქმა არ შემიძლია“ – ამბობს ქედის გამგებელი

დღევანდე სხდომაზე დეპუტატებმა მხარი დაუჭირეს შიდა აუდიტის 2015 წლის ანგარიშს და დღესვე ხმათა უმრავლესობით გადაწყდა, რომ ნოტარიუსთა პალატას ქედის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებული ქონება, პირდაპირი განკარგვის წესით სამი წლის ვადით გადაეცემა.

დღევანდელ საკრებულოს სხდომას ქედაში 24 დეპუტატიდან 22 ესწრებოდა.

ქედის მუნიციპალიტეტის ფოტო — ფოტო: ქედის მუნიციპალიტეტის ფეისბუქგვერდიდან

სამედიცინო ტურიზმისა და აღჭურვილობის საერთაშორისო გამოფენა

14–16 აპრილს, საგამოფენო კომპანია ,,GEONET EXPO’’ ქალაქ ბათუმში, სასტუმრო ,,შერატონში’’ სამედიცინო ტურიზმისა და აღჭურვილობის პირველ საერთაშორისო გამოფენას ,,EXPOMEDBATUMI 2016’’ ატარებს.

გამოფენაში მონაწილეობის მისაღებად ორგანიზაცია იწვევს როგორც ადგილობრივ, ისე უცხოურ კომპანიებს. გამოფენაზე წარმოდგენილი იქნება თანამედროვე სამედიცინო ტექნოლოები, სამედიცინო სასწავლებლები, სტომატოლოგიური კლინიკები, აფთიაქები, წამლის მწარმოებელი კომპანიები, ჰიგიენური და კოსმეტიკური მოვლის თანამედროვე საშუალებები, წამყვანი პლასტიკური ქირურგიის კლინიკები და სამედიცინო ტურიზმში მოღვაწე კომპანიები.

ორგანიზატორების თქმით, გამოფენაზე მოწვეული იქნება მეზობელი ქვეყნებიდან წამყვანი სამედიცინო კლინიკების წარმომადგენლები. გამოფენის მსვლელობისას ჩატარდება პრეზენტაციები, თანამედროვე სამედიცინო ტექნოლოგიების წარდგენა, მომავალი თანამშრომლობის მიზნით გაფორმდება ხელშეკრულებები და მოეწყობა ორმხრივი შეხვედრები.

ასწლოვანი ხე შეკვეთილის სანაპიროსთან [ფოტო, ვიდეო]

ასწლოვანი ტიტას ხე, რომელიც ციხისძირში ამოთხარეს, ამ დროისთვის შეკვეთილის სანაპიროსთანაა. მიმდინარეობს ტერიტორიის მომზადება ხის სანაპიროზე გადასატანად.

ციხისძირიდან ტიტას ხე 23 მარტს წაიღეს. შეკვეთილში გადასატანად ციხისძირში კიდევ ორ ხეს ამზადებენ.

ასწლოვანი ხე შეკვეთილის სანაპიროსთან / ფოტო: გიორგი ჯორბენაძე

ბათუმში საკურა აყვავდა

ბათუმში ხეებს ჩაუმქრალი კირით ღებავენ [ფოტო]

ბათუმში ხეებს სპეციალური ხსნარით – ჩაუმქრალი კირით ღებავენ. სამუშაოებს ბათუმის მერიის ა(ა)იპ „ბათუმის გამწვანებისა და ლანდშაფტური დაგეგმარების სამსახური“ ასრულებს. სამსახურის ხელმძღვანელის, ეთერ მაჭუტაძის ინფორმაციით, ბათუმში [შემოერთებული ტერიტორიების ჩათვლით] 15 800 მერქნიანი მცენარეა და ყველა მათგანი შეიღებება. მისივე ინფორმაციით, ადრე შეტანილი იქნა მინერალური სასუქები, ახლა მოხდება ე.წ. წუნწუხის, შემდეგ კი ტორფის შეტანა, ამ სამუშაოების შემდეგ კი მცენარეები შხამქიმიკატებით შეიწამლება.

„ბათუმის გამწვანებისა და ლანდშაფტური დაგეგმარების სამსახურს“ ბათუმის ბიუჯეტიდან 2 მილიონ 200 ათასი ლარი აქვს გამოყოფილი მიმდინარე წელს. სამსახურის ხელმძღვანელის ინფორმაციით, ადმინისტრაციაში 83 ადამიანია დასაქმებული, ხოლო 80 ადამიანი დამატებით, ხელშეკრულებით ჰყავთ აყვანილი.

დაუბეგრავი მინიმუმი 2016 წლიდან აღარ არსებობს

დაუბეგრავი მინიმუმის გამოქვითვის და 2015 წელს გადახდილი გადასახადის დაბრუნების უფლება დასაქმებულებს 2016 წელს აღარ ექნებათ. შესაბამისად, მიმდინარე წლიდან ე.წ. დაუბეგრავი მინიმუმი აღარ არსებობს.

საგადასახადო კოდექსში შეტანილი ცვლილების მიხედვით, რომელიც 2015 წლის 1 იანვრიდან შევიდა ძალაში, დაქირავებულს უფლება ჰქონდა 2013 და 2014 კალენდარული წლების მიხედვით „გადახდის წყაროსთან დაკავებული საშემოსავლო გადასახადის გადაანგარიშებისა და სათანადო თანხის დაბრუნების მიზნით დაუბეგრავი მინიმუმის გამოქვითვის შესახებ“ დეკლარაცია საგადასახადო ორგანოში წარედგინა 2015 წლის 30 სექტემბრამდე. წინა წლის დაუბეგრავი მინიმუმის გაცემა მომდევნო წლის პირველი აპრილიდან იწყებოდა.

შემოსავლების სამსახურის ინფორმაციით, 2015 წელს დაბრუნებულია 125 763 640 ლარი; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მონაცემებით კი, 2014 წელს დაბრუნებულია 131 მილიონზე მეტი ლარი.

ამავე თემაზე:

დაუბეგრავი მინიმუმი 2015 წელშიც გაიცემა – მოთხოვნის ბოლო ვადა 30 სექტემბერია

ყველაფერი დაუბეგრავ მინიმუმზე

შსს-მ ბათუმში 492 აბი „ექსტაზი“ ამოიღო

შსს-ს ნარკოტიკების უკანონო ბრუნვის წინააღმდეგ ბრძოლის მთავარი სამმართველოს თანამშრომლებმა, განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის ბრალდებით, 1990 წელს დაბადებული თენგიზ დ. ბათუმში დააკავეს.

შსს-ს ინფორმაციით, სამართალდამცველებმა, დაკავებულის პირადი ჩხრეკისას, 492 აბი ე.წ. „ექსტაზი“ ამოიღეს, რომელიც, ექსპერტიზის დასკვნით, 24,7306 გრამ მდმა-ს (3,4-მეთილენდიოქსიმეტამფეტამინს) შეიცავს. მათივე ცნობით, ნარკოლოგიური შემოწმების შედეგად თენგიზ დ.-ს ამფეტამინის, მეტამფეტამინის და მდმა-ს მოხმარების ფაქტი დაუდგინდა.

გამოძიება განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სსკ-ის 260-ე მუხლის მე-6 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით).

ავტობანის მშენებლობა [ოჩხამურიდან ჩაქვის გვირაბამდე] 2017 წელს დასრულდება

აჭარის ტერიტორიაზე ამ ეტაპზე ახალი გზის [ავტობანის] მშენებლობის სამუშაოები ოჩხამურიდან სახალვაშომდე [ჩაქვის გვირაბამდე] მონაკვეთში მიმდინარეობს.

აჭარის საავტომობილო გზების დირექციის ინფორმაციით, ამ მონაკვეთზე მშენებლობა 2013 წლის მაისში დაიწყო და 2016 წლის ივლისში უნდა დასრულებულიყო, თუმცა ვადა გადაიწია და ეს მონაკვეთი ექსპლუატაციაში 2017 წელს შევა.

სწორედ აღნიშნულ მონაკვეთზე მიმდინარე გზის სამშენებლო სამუშაოების გამო აუცილებელი გახდა ცენტრალური გაზსადენის გადატანაც. შედეგად, აჭარას, 29 მარტიდან, რამდენიმე დღით გაზის მიწოდება შეუწყდება.

მთლიანობაში აშენდება 2 გვირაბი [საერთო სიგრძე 464 მეტრი], 16 ხიდი [საერთო სიგრძე 4538 მეტრი], კეთდება 4 სატრანსპორტო კვანძი სოფლებში: მუხაესტატეში, ხუცუბანში, კვირიკესა და დაბა ჩაქვში.

გზა ოჩხამურიდან სახალვაშომდე მონაკვეთში შეეხო 595 ნაკვეთს, რომელთა აბსოლუტურ უმეტესობაზე კომპენსაცია გაცემულია. მშენებლობისთვის გათვალისწინებულია 209 მილიონ 852 ათასი ლარი.

აჭარაში 48,4 კმ სიგრძის ქობულეთისა და ბათუმის ასაქცევი გზა აზიის განვითარების ბანკიდან მიღებული სესხით [500 მილიონი აშშ დოლარი] დაფინანსებული პროგრამის ფარგლებში შენდება.

ქალის ცემაში, გაუპატიურებასა და ძარცვაში ბრალდებულის საქმე

ბათუმის საქალაქო სასამართლოში მოსამართლე დავით მამისეიშვილი განიხილავს მ.დ.-ს საქმეს. მას სისხლის სამართლის კოდექსის ოთხი მუხლით ედება ბრალი. ვინაიდან მძიმე ბრალდებებს შორის ერთ-ერთი გაუპატიურებაა, სხდომები დახურულია.

საქმის მასალების მიხედვით, მ.დ-მ ქალს ჯერ თავისუფლება აღუკვეთა, შემდეგ გააუპატიურა, სცემა და ბოლოს გაძარცვა.
ბრალდებული წარდგენილი ბრალდებებიდან მხოლოდ ცემის ფაქტს აღიარებს.

„დანარჩენ ბრალდებებზე პროკურატურის მტკიცებულება მხოლოდ დაზარალებულის ჩვენება და ექსპერტიზის დასკვნაა, რომელიც უკანონოა, რადგან იგი ჩვენ მოთხოვნისთანავე არ გადმოგვცეს. კანონის მიხედვით, ასეთი მტკიცებულება ბათილია,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ მ.დ-ს ადვოკატმა ირაკლი ბარძიმაძემ. მისივე თქმით, ბრალდებულმა და დაზარალებულმა სასამართლოს უთხრეს, რომ მათ სასიყვარულო ურთიერთობა ჰქონდათ.

სასამართლომ უკვე მოისმინა როგორც ბრალდების, ასევე დაცვის მხარის მტკიცებულებები. გადაწყვეტილებას მოსამართლე დავით მამისეიშვილი რამდენიმე დღეში, მხარეების საბოლოო სიტყვის მოსმენის შემდეგ მიიღებს.

ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში, მ.დ.-ს 6-დან 9 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ემუქრება.

გიორგი პაპუაშვილი: საკონსტიტუციო სასამართლოს რეფორმა მორიგი შეტევაა

იუსტიციის სამინისტროს პარლამენტში დაარეგისტრირა კანონპროექტი, რომელიც საკონსტიტუციო სასამართლოს რეფორმას ითვალისწინებს. „ფაქტია, რომ პრობლემა არსებობს. გიორგი პაპუაშვილს ბევრ კითხვაზე აქვს პასუხი გასაცემი, თუმცა მან ჯერ თავისი უფლებამოსილება უნდა ამოწუროს,“ – ამ სიტყვებით გამოეხმაურა იუსტიციის მინისტრი ვენეციის კომისიას, რომელმაც ახლახან დაგმო და შემაშფოთებლად მიიჩნია ხელისუფლების წარმომადგენლების განცხადებები საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ. რეფორმა ამ მიმართულებით თეა წულუკიანმა გასული წლის დეკემბერში დააანონსა: „მოკრძალებულ, მაგრამ მნიშვნელოვან ნაბიჯს გადავდგამთ“. თავად გიორგი პაპუაშვილი კი, ამბობს, რომ რეფორმის პროცესში საკონსტიტუციო სასამართლო არანაირი ფორმით ჩართული არ არის. „ნაადრევად ჩამომწერეს,“ – უთხრა მან „ბათუმელებს“. „ბათუმელებთან“ გიორგი პაპუაშვილის ინტერვიუ გასულ კვირას სკაიპის საშუალებით შედგა.

ბატონო გიორგი, მიგაჩნიათ თუ არა, რომ თქვენ და, შესაბამისად, საკონსტიტუციო სასამართლო პოლიტიკური პროცესის აქტიური მონაწილე გახდით? 5 მარტს თქვით, რომ თქვენ წინააღმდეგ იგეგმებოდა ფოტო და ვიდეომასალის გავრცელება, რასაც იუსტიციის მინისტრმა „მოლანდებები“ უწოდა.

არანაირი სურვილი არ მაქვს, ეს დაძაბულობა გაგრძელდეს, ეს აზარალებს სასამართლოს. მოსამართლეებისთვის ეს არ არის ჩვეულებრივი სიტუაცია. ჩვენ ვპასუხობთ მაშინ, როცა იძულებული ვართ. ამ შემთხვევაში პირდაპირ დგამენ გარკვეულ ნაბიჯებს სასამართლოს დისკრედიტაციისთვის. ლოგიკურ ჯაჭვს თუ გავყვებით, დიდი მოლოდინი არ გვაქვს, რომ რაღაც სასიკეთოდ შეიცვლება.

რაც შეეხება კადრების გამოქვეყნებას, ამ ფონზე, როცა უკვე გაცხადებულია, არა მგონია, მოსალოდნელი იყოს გამოქვეყნება, თუმცა არაფერია გამორიცხული. კონკრეტული ფაქტები ზედაპირზე დევს: როცა კანონდარღვევით იმართებოდა მიტინგები მოსამართლის სახლთან [იგულისხმება გიორგი პაპუაშვილის სახლთან, მოსამართლისგან ქონების დაბრუნების მოთხოვნით, 2015 წელს გამართული საპროტესტო აქციები. და ასევე სხვა აქციები, რომლებიც შეფასდა როგორც კანონდარღვევა – ავტ.] და ეს ხელისუფლებამ არ აღკვეთა, ხელისუფლება შეიძლება არ ჩაერია პირდაპირ, მაგრამ მინიმუმ უპატივცემულობა გამოავლინა საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართ. ასევე იუსტიციის მინისტრის მხრიდან იყო შემოთავაზება, რომ თუ კარგად მოვიქცეოდით, ვიქნებოდი ვენეციის კომისიის წევრი.

თეა წულუკიანს არ აქვს ამაზე კონკრეტული პასუხები: რატომ შემხვდა, როდის შემხვდა და ასე შემდეგ. სტრასბურგის მოსამართლეობის პროცედურა [იგულისხმება ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მოსამართლეთა შერჩევის პროცესი. სამთავრობო კომისიის ეტაპი გიორგი პაპუაშვილმა ვერ გაიარა – ავტ.] გამოიყენეს შემდეგ იმისთვის, რომ წულუკიანის ამ შეთავაზებაზე ჩემი უარისთვის ყოფილიყო ერთგვარი სადამსჯელო ღონისძიება.

ამ პროცესებამდეც გააქტიურდა საკონსტიტუციო სასამართლო. სტატისტიკაც აჩვენებს, რომ მომართვიანობამ იმატა. თქვენ როგორ ხსნით ამ გააქტიურებას? [2015 წლის სექტემბრამდე სულ 46 საკონსტიტუციო სარჩელი და წარდგინება შევიდა სასამართლოში, 2014 წელს – 51, 2013 წელს – 22, 2012 წელს – 27, 2011 წელს – 13…

მედიამ დაიწყო აქტიურად ჩვენი გადაწყვეტილებების გაშუქება და თავად საქმეებიც იყო ხმაურიანი. გარდა ამისა, ბევრი არასამთავრობო ორგანიზაცია გადაკვალიფიცირდა ამ კუთხით და შემოაქვთ სარჩელები, ადვოკატების აქტიურობამაც იმატა. მაგალითად, 2011 წელს, როცა გადაწყვეტილება მივიღეთ მიტინგებისა და მანიფესტაციების შესახებ, მაშინ მედია ასე აქტიურად არ აშუქებდა ამ საკითხს. მაშინაც პოლიტიკურმა პარტიებმა შემოიტანეს სარჩელი. სხვათა შორის, იმ პარტიებმა, ვინც ახლა ხელისუფლებაში არიან.

თქვენი ვადა იწურება 30 სექტემბერს. რას აპირებთ?

გადაწყვეტილი არ მაქვს. მოვისმინე ჭორები, რომ პოლიტიკაში მივდივარ. როგორც ჩანს, ნაადრევად ჩამომწერეს სასამართლოდან. ძალიან ბევრი საქმეა სასამართლოში და ახლა ამაზე ვართ კონცეტრირებული.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ უკვე მიიღო წარმოებაში საქმე, რომელიც თქვენს ქონებას ეხება. რამდენიმე დღის წინ თეა წულუკიანმა მოგიწოდათ გეპასუხათ, როგორ მიიღეთ ხელისუფლებისგან ძვირადღირებული ქონება 1000 ლარად და არის თუ არა ეს შესაბამისი მოსამართლის დამოუკიდებლობის პრინციპთან [გიორგი პაპუაშვილს აბაშიძის მაღალჩინოსნის – როლანდ ბლადაძისთვის ჩამორთმეული კერძო საკუთრება ბათუმში 2007 წელს გადასცეს. ავტ]

ეს იყო ამორალური განცხადება. როცა საკონსტიტუციო გადმოვიდა ბათუმში, სახელმწიფო ვალდებული იყო, მოსამართლეები უზრუნველეყო საცხოვრებლით. მე გადმომცეს ბინა, რომელიც იყო სახელმწიფოს კანონიერ მფლობელობაში და არავითარი სასამართლო დავა ამ ქონებაზე არ მიმდინარეობდა. რა უფლება მქონდა, კითხვის ნიშნის ქვეშ დამეყენებინა, რამდენად კანონიერად იყო ბინა ჩამორთმეული?

2012 წელს დაისვა საკითხი ერთ-ერთ სატელევიზიო გადაცემაში, რომ სახელმწიფომ თითქოს ვიღაცას არასწორად ჩამოართვა ბინა. ჩვენ მაშინ მივმართეთ იუსტიციის სამინისტროს, ასევე ქონების მართვის სააგენტოს, რომ არის თუ არა რაიმე კითხვის ნიშნები. ეს გავაკეთე მიუხედავად იმისა, რომ სამართლებრივად ამ პროცესს საერთოდ არ უნდა ჰქონოდა ჩემთან შემხებლობა – თუ ვინმეს უკანონოდ ჩამოართვეს ქონება, ის უნდა ედავოს სახელმწიფოს.

მაშინ იუსტიციის მინისტრს, თეა წულუკიანს ისიც მივწერე, რომ არ მოხდეს ამ თემის გამოყენება სასამართლოს დისკრედიტაციისთვის. ჩვენ მზად ვიყავით, გვემსჯელა ალტერნატიულ ფართობზე, ან სხვა გადაწყვეტილების მიღებაზე. პასუხი მოვიდა რამდენიმე თვის შემდეგ და იქ ალტერნატიულ ფართობზე საერთოდ არაფერი იყო ნათქვამი. მაშინ უნდა გაერკვიათ ეს ამბავი, თუკი ვინმეს მორალი აღელვებდა.

როგორც როლანდ ბლადაძის ადვოკატი ამბობს, მაშინ თქვენ მიიღეთ პასუხი, რომ ხელისუფლება ელოდა პროკურატურის გადაწყვეტილებას. პროკურატურამ 2013 წლის დადგენილებით გაამართლა ბლადაძე და შეწყვიტა მის წინააღმდეგ დაწყებული გამოძიება.

მაგრამ ამით კითხვის ნიშნის ქვეშ არ დამდგარა საკითხი, რამდენად კანონიერად ჩამოართვეს მას ქონება.

თქვენ იცით, რომ სასამართლომ 2013 წელს საკუთრების ჩამორთმევის კანონიერების საკითხი ვერ განიხილა იმის გამო, რომ ხანდაზმულობის ვადა იყო გასული. ბინა როლანდ ბლადაძეს 2004 წელს ჩამოართვეს, როგორც დაუსაბუთებელი ქონება [ხანდაზმულობის ვადა ამ შემთხვევაში 5 წელია. ავტ].

ეს დავა არ არის ჩემს წინააღმდეგ. მე საერთოდ გავდივარ ამ დავიდან, რადგან არავითარ კავშირში არ ვარ.
მოპასუხე მხარე ამ დავაში არის სახელმწიფო. ამ ხელისუფლების პირობებშიც, სახელმწიფომ დაადასტურა, რომ მას კითხვის ნიშნები არ აქვს. ამიტომაც არის ეს თემა ხელოვნურად აგორებული ჩემს წინააღმდეგ.

2015 წლის 17 მარტს ეს ბინა თქვენი ცოლის დის, ეკა ხოფერიას ყოფილ ქმარს – გიორგი ლევიძეს მიჰყიდეთ 195 ათას დოლარად. ამით გამოჩნდა თუ არა, რომ ქონების შენარჩუნებას ამ გზით ეცადეთ და მეორე – როგორც გავიგეთ, უკვე გაგიუქმებიათ ეს ხელშეკრულება.

ასე არ არის. მე ვარ ბინის კანონიერი მესაკუთრე, მინდა გავყიდი, მინდა – არა. ნორმალური სიტუაცია რომ ყოფილიყო და სამართალდამცველები ჩარეულიყვნენ, სისხლის სამართლის დანაშაული ჩაიდინა ამ შემთხვევაში რეესტრმა. რა თქმა უნდა, რეესტრი უკანონოდ მოიქცა, რადგან მან, ფაქტობრივად, ყადაღა დაადო ქონებას მხოლოდ მოქალაქის [ბლადაძის] განცხადების საფუძველზე. ხაზგასმით ვამბობ, თუკი სახელმწიფო მიიჩნევს, რომ ვინმეს უკანონოდ ჩამოერთვა ქონება, მას იგი უნდა დაუბრუნდეს. შეეძლოთ ჩვენთვის ალტერნატიული ფართობის შეთავაზება, მაგრამ ამის მცდელობა არ ყოფილა. სახელმწიფოს ვალდებულება იყო ეგ და არა ჩემი.

არ ფიქრობთ, რომ სახელმწიფოს თქვენც წარმოადგენთ – საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე. თქვენი პასუხისმგებლობა რაში გამოიხატება?

იურიდიულად ეს აბსურდია. ქონებრივ დავებში მე როგორ წარმოვადგენ სახელმწიფოს? აღმასრულებელი ხელისუფლებაა ქონებასთან დაკავშირებით პასუხისმგებელი და მანვე უნდა იზრუნოს მოსამართლის საცხოვრებელ პირობებზე. თუ კონსტიტუციურად დაირღვა ვინმეს უფლება, მე დავიცავ მის უფლებას, მაგრამ არ მოუმართავთ ჩემთვის. შესაძლოა, მორიგებით დასრულებულიყო ეს ამბავი.

ისევ სასამართლოს რომ დავუბრუნდეთ, რას ითვალისწინებს საკონსტიტუციო სასამართლოს რეფორმა, რომელიც თეა წულუკიანმა უკვე დააანონსა და რა მოლოდინი გაქვთ?

ეს არის მორიგი შეტევა საკონსტიტუციო სასამართლოზე. ქრონოლოგიას თუ მიყვებით, კარგად ჩანს, როდის დაინახა იუსტიციის მინისტრმა სასამართლოს გაჯანსაღების საჭიროება. თეა წულუკიანის ამ განცხადებიდან სამი თვე გავიდა და ამ პერიოდში არც არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის, არც ვენეციის კომისიისთვის, არც ჩვენთვის, არაფერი იყო ცნობილი, თუ რაზე მიმდინარეობდა მუშაობა. ახლახან დარეგისტრირდა პარლამენტში კანონპროექტი. ჩვენთვის არც გამოუგზავნიათ, თუმცა მასზე ხელი მიგვიწვდება.

ერთ-ერთი პრინციპული საკითხი, რასაც ეს კანონპროექტი ითვალისწინებს, არის ის, რომ ჩვენი სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება შევიდეს ძალაში არა გამოქვეყნების დღიდან, როგორც ეს კონსტიტუციაში წერია, არამედ მაშინ, როცა მას იუსტიციის სამინისტრო გამოაქვეყნებს თავის საგამომცემლო ორგანოში. ეს სერიოზული საფრთხეა, რადგან შესაძლოა ხელისუფლებამ შეაყოვნოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოქვეყნება ხელოვნურად და ამით ბოროტად ისარგებლოს. მაგალითად, ასეთი აბსტრაქტული შემთხვევა განვიხილოთ: სასამართლომ მიიჩნია, რომ დახვრეტა არაკონსტიტუციურია, მაგრამ იუსტიციის სამინისტრო ამას გამოაქვეყნებს 20 დღის შემდეგ და მანამდე შესაძლოა, დახვრიტონ ადამიანი.

წინასწარ ამ რეფორმაზე არაფრის თქმა არ მინდა, მაგრამ ფაქტია, რომ ამ პროცესში, ჩვენი აზრით, არავინ დაინტერესებულა, რა პრობლემას ხედავენ თავად მოსამართლეები, რა ინიციატივები გვაქვს. რეფორმა ისეთ კონტექსტში იყო გაცხადებული, რომ გაბრაზებული ხელისუფლების გარკვეულ სახეს წარმოადგენდა თეა წულუკიანი. იმედია, პარლამენტი არ მისცემს ამის საშუალებას ვინმეს, რომ რეფორმა გამოყენებული იყოს ინსტიტუციის წინააღმდეგ. რეალურად, როცა ეს ცვლილება შევა ძალაში, შესაძლოა, აქ საერთოდ აღარ ვიყო და ჩვენ არ უნდა გადაგვაყოლონ სასამართლოს განვითარება.

ხულოში ფერმერებს 11 900 ძირი თხილის ნერგი გადაეცათ

აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ინფორმაციით, აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს პროგრამის ფარგლებში ხულოში 87 ფერმერს სამრეწველო ბაღების გაშენებისთვის 11 900 ძირი თხილის ნერგი დაურიგდა. პროგრამა ითვალისწინებს რეგიონის ხუთივე მუნიციპალიტეტისა და ბათუმის თვითმმართველობაში ფერმერებზე თანადაფინანსების პრინციპით (20% ფერმერი, 80%) ბაღების გაშენებას.

სამინისტროს ცნობით, ქვეპროგრამის ფარგლებში ბაღები გაშენდება 171.8 ჰა-ზე, მათ შორის: თხილის ბაღი 82 ჰა; კაკლის ბაღი 76.8 ჰა; ლურჯი მოცვის ბაღი 6 ჰა; საადრეო მანდარინი 7 ჰა.

ქვეპროგრამის ფარგლებში დაგეგმილია ინტენსიური ტექნოლოგიების გამოყენებით თხილის, კაკლის, ლურჯი მოცვისა და საადრეო მანდარინის ბაღების გაშენების ხელშეწყობა.

ამავე თემაზე: ვინ გააშენებს თხილის ბაღებს აჭარაში

„თავისუფალი დემოკრატები“ ბათუმში პლაჟების განკარგვის საკითხს ეხმაურებიან

23 მარტს „თავისუფალი დემოკრატების“ ოფისში ბრიფინგი გაიმართა. ბათუმის საკრებულოს წევრი, „თავისუფალ დემოკრატი“ ჯაბა ბერიძე ზღვისპირა პლაჟების განკარგვის საკითხს გამოეხმაურა.

„თავისუფალი დემოკრატები“ ბათუმის მერს, გიორგი ერმაკოვს მოუწოდებენ, ბათუმის რესურსებით, საჯარო და გამჭვირვალე აუქციონის გზით განახორციელოს ზღვისპირა პლაჟების განკარგვა და მონიტორინგი.

„ქალაქ ბათუმის საკრებულოს 2016 წლის 16 მარტის საკრებულოს სხდომაზე ერთერთ მნიშვნელოვან საკითხს წარმოადგენდა „ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების (ზღვისპირა პლაჟების) განკარგვასთან დაკავშირებით ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერისათვის თანხმობის მიცემის შესახებ“ განკარგულების პროექტი.

გვინდა აღვნიშნოთ, რომ 16 მარტის საკრებულოს სხდომას, რეგისტრაციის ფურცლის თანახმად, ესწრებოდა საკრებულოს 24 წევრი. ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს რეგლამენტის მუხლი 62-ის თანახმად: „საკრებულოს სამართლებრივი აქტი მიღებულად ითვლება თუ მას მხარს დაუჭერს სხდომაზე დამსწრე წევრთა ნახევარზე მეტი, მაგრამ არანაკლებ საკრებულოს სიითი შემადგენლობის ერთი მესამედისა.“ მოცემულ შემთხვევაში, გადაწყვეტილების მისაღებად საჭირო იყო 13 ხმა, საკრებულოს სხდომაზე, ზემოთ აღნიშნული საკითხის კენჭისყრის დრო დაფიქსირდა მომხრეთა მხოლოდ 10 წევრის ხმა, რაც აისახა საკრებულოს სხდომის ოქმშიც.

შესაბამისად, გადაწყვეტილება ზღვისპირა პლაჟების სექტორების აჭარის ეკონომიკის სამინისტროს სსიპ „ბათუმის ბულვარისთვის“ გადაცემისთვის მერისთვის თანხმობის მიცემის შესახებ ვერ ჩაითვლება მიღებულად“ – აღნიშნულია პრესრელიზში.

ბათუმის საკრებულომ 16 მარტს თანხმობა მისცა ბათუმის მერს მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული, კვარიათიდან მწვანე კონცხამდე მდებარე პლაჟების მონაკვეთები [2016 წლის ნოემბრამდე პერიოდით] უსასყიდლო უზუფრუქტის ფორმით, სსიპ „ბათუმის ბულვარს“ სარგებლობაში გადასცეს, რომელსაც ამჟამად აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინსიტრო მართავს.

ბათუმის ქუჩებში სიჩქარის შემზღუდავ ბარიერებს ამონტაჟებენ

ბათუმის მერიის ინფორმაციით, დღეს, 24 მარტს, ბათუმში სიჩქარის შემზღუდავი ბარიერები დაამონტაჟეს. ამჟამად სამუშაოები მელიქიშვილის ქუჩაზე, მე-2 სჯარო სკოლის წინ მიმდინარეობს.

„ბარიერები ასფალტის საფარზე მაგრდება და მაღალი სიჩქარით მოძრავი ავტომობილების სვლას შეაფერხებს. ბარიერები შიდა ამრეკლებით არის აღჭურვილი, რაც საშუალებას იძლევა ღამით მოძრავი ავტომობილების მფლობელებისთვისაც გახდეს ის შესამჩნევი. პირველ ეტაპზე სიჩქარის შემზღუდავი ბარიერები სკოლებისა და საბავშვო ბაღების მიმდებარედ დამონტაჟდება,“-ნათქვამია მერიის განცხადებაში.

ოფიციალური ინფორმაციით, სიჩქარის შემზღუდავი ბარიერები 30 ლოკაციაზე უნდა მოეწყოს, რისთვისაც ბიუჯეტიდან 21 ათასი ლარია გამოყოფილი. სამუშაოებს „სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მართვის სააგენტო“ ახორციელებს.

ციხისძირიდან ჭაობის კიპარისებსაც ზღვით გადაიტანენ

ციხისძირის სანაპიროდან ზღვით გადატანილი ტიტას ხე ამჟამად შეკვეთილის [ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი] სანაპიროსთანაა მიტანილი და მიმდინარეობს მისი ხმელეთზე გადატანის სამუშაოები. ხე შეკვეთილში მშენებარე საკონცერტო დარბაზის მიმდებარედ, ბაღში დაირგვება, რომელსაც ყოფილი პრემიერი, ბიძინა ივანიშვილი აშენებს.

სამი ხის გადასატანად ციხისძირში საგანგებოდ ააგეს დროებითი ნავმისადგომი. სამუშაოებს კომპანია “ზიმო” აწარმოებს. ამ კომპანიას აჭარის მთავრობამ 6200 ლარად გადასცა საკუთრებაში ერთი ტიტას ხე და ორი ჭაობის კიპარისი.

გადასატანად მონიშნული ჭაობის კიპარისები. თედო ჯორბენაძის ფოტო

კომპანია „ზიმოს“ წარმომადგენლის ირაკლი შანავას განცხადებით, პარალელურად დაიწყება დარჩენილი ორი ხის, ჭაობის კიპარისების გადასატანად მომზადების სამუშაოები, თუმცა ზუსტი დრო ,თუ როდის გადაიტანენ ხეებს, ჯერ ცნობილი არ არის.

კომპანიის წარმომადგენლის თქმით, სპეციალისტს უნდა მიმართონ, რომელიც იტყვის, თუ რა პერიოდში იქნება შესაძლებელი ხის გადარგვა, რომ მცენარე არ გახმეს.

ციხისძირის სანაპიროდან შეკვეთილში ასწლოვანი ხე ბარჟათი [სპეციალური მცურავი საშუალებით] გუშინ, 23 მარტს გადაიტანეს.

ასწლოვანი ხის გადატანა. შოთა გუჯაბიძის ფოტო

ამერიკული ჯგუფი The Exchange ხულოსა და ბათუმში

24 მარტს, 17:00 საათზე, ხულოს დრამატულ თეატრში, ხოლო 25 მარტს, 16:00 საათზე ბათუმში, აჭარის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლის საკონცერტო დარბაზში, ხუთკაციანი ამერიკული პოპანსამბლი The Exchange, ორ ამერიკულ ბენდთან – Street Corner Symphony-სა და VoicePlay-სთან ერთად კონცერტს გამართავს.

კონცერტზე დასწრება თავისუფალია. კონცერტების დაწყებამდე კი ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობის გაცვლითი და საგრანტო პროგრამების საინფორმაციო გამოფენა გაიმართება.

The Exchange ამერიკული სატელევიზიო ქსელი NBC-ის მუსიკალური კონკურსის The Sing-Off-ის ფინალისტია, ხოლო ბენდები – Symphony და VoicePlay ამავე კონკურსის გამარჯვებულები არიან წინა წლებში. ჯგუფი სხვადასხვა დროს უკრავდა ცნობილ შემსრულებლებთან ერთად.

ჯგუფი შეიქმნა 2012 წელს და ხუთ ერთმანეთისაგან განსხვავებული სტილის მომღერალს აერთიანებს, რომელთა ერთობლიობა სცენაზე საინტერესო წარმოდგენას გვთავაზობს. The Exchange-ს მრავალი ტურნე ჰქონია ევროპასა და აზიაში, თუმცა საქართველოში პირველად იმყოფება. მუსიკოსებს ერთობლივი კონცერტები ჰქონიათ ისეთ ცნობილ შემსრულებლებთან, როგორებიც არიან: Boyz II Man-ი, Sara Bareilles-ი და Wynton Marsalis-ი.

აღნიშნული ღონისძიება 21 და 23 მარტს გაიმართა ქუთაისსა და ფოთში.

პროგრამა დაფინანსებულია ამერიკის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ.

დათო ტურაშვილის ახალი წიგნის პრეზენტაცია „წიგნები ბათუმში“

24 მარტს, 19:00 საათზე, მაღაზიაში – “წიგნები ბათუმში” დათო ტურაშვილის ახალი წიგნის – „სხვა ამსტერდამის“ პრეზენტაცია გაიმართება.

პრეზენტაციაზე წიგნის შესახებ ისაუბრებს თავად ავტორი. მკითხველს შესაძლებლობა ექნება დაუსვას მას კითხვები და გამოართვას ავტოგრაფი.

shop_product_image_176654 — „სხვა ამსტერდამი“ – დათო ტურაშვილი

„ეტალონი“ ქედაში

დღეს, 23 მარტს, ქედის მუნიციპალიტეტის კულტურის ცენტრში ინტელექტუალურ შეჯიბრში ქედის 22 საჯარო სკოლის 22 წარჩინებული მოსწავლე მონაწილეობდა.

ინტელექტუალურ შეჯიბრში, 85 ქულით, „ქედის ეტალონი მოსწავლე“ სოფელ დანდალოს საჯარო სკოლის მოსწავლე, მუხრან მგელაძე გახდა.

„100 ქულიდან 85 ქულა ძალიან კარგი შედეგია, მინდა ვთქვა, რომ შედეგი მოლოდინზე მეტია, იყო მუნიციპალიტეტები, სადაც „ეტალონელი მოსწავლე“ 55 – 60 ქულით გახდნენ. მიხარია, რომ ყველა მუნიციპალიტეტია ჩართული. საქართველოს გადარჩენა მხოლოდ განათლებაა, ვფიქრობ მომავალშიც გაგრძელდება პროექტი,“ – ამბობს სოციალურ-საგანმანათლებლო პროექტის ავტორი გოჩა ტყეშელაშვილი.

„ეტალონში“ მონაწილე ყველა მოსწავლეს სიგელები, პირველ, მეორე და მესამე ადგილზე გასულ მოსწავლეებს კი, სიგელებთან ერთად, ფინანსური საჩუქრები გადასცეს.

„ასეთი პროექტები ხშირად უნდა იმართებოდეს, რადგან ჩვენთვის, მოსწავლეებისთვის მეტი სტიმულის მომცემია, დღევანდელი გამარჯვება ჩემი პირველი წარმატებაა, პროფესია ჯერჯერობით არ ამირჩევია, მაგრამ ვფიქრობ, კომპიუტერულ ტექნოლოგიებს დავეუფლო,“ – ამბობს მუხრან მგელაძე.

„ქედის ეტალონი მოსწავლე“ 14 მაისს, თბილისში, სპორტის სასახლეში საქართველოს ეროვნული ინტელექტჩემპიონატ “ეტალონი 2016”-ის ფინალურ თამაშში მიიღებს მონაწილეობას, სადაც 2015-2016 სასწავლო წლის “საქართველოს ეტალონი მოსწავლე” გამოვლინდება. სპორტის სასახლეში ამ ტიტულის მოსაპოვებლად ყველა მუნიციპალიტეტსა თუ ქალაქში ჩატარებულ „ეტალონში“ გამარჯვებული, სულ 82 მოსწავლე მიიღებს მონაწილეობას, მათ შორის ქედელი მუხრან მგელაძეც.

ქედის გამგებელი დავით დუმბაძე ამბობს, რომ გამარჯვებულ მოსწავლეს თბილისში გასამგზავრებლად საჭირო თანხას ქედის გამგეობა გამოუყოფს.

„ეტალონი ქედა“, ქედის გამგეობის ფინანსური მხარდაჭერით ჩატარდა, რისთვისაც ბიუჯეტიდან 2290 ლარი გამოიყო.

„ეტალონი“ ხვალ, 24 მარტს, შუახევში, 25 მარტს კი ხულოში გაიმართება და მონაწილეობას ამ მუნიციპალიტეტების ყველა საჯარო სკოლიდან ერთი წარმატებული მოსწავლე მიიღებს.

ბრაის მალსბერი ექსპერტი კოოპერატივების მიმართულებით პროექტში „Acdi-voca“

ბრაის მალსბერი
ექსპერტი კოოპერატივების მიმართულებით პროექტში „Acdi-voca“