Batumelebi

ავტორი: ანა კალანდაძე, ვაშინგტონი

___

როგორც თავის დროზე, ისე დღესაც, ორი ცნობილი ამერიკელი მკვლევარი სრულიად დარწმუნებულია, რომ საქართველოს წინააღმდეგ განხორციელებული თავდასხმა მოსკოვის მხრიდან ხანგრძლივი, მიზანმიმართული მზადებისა და შორსმიმავალი სტრატეგიული გეგმის შედეგი იყო.

საგარეო პოლიტიკის კვლევის ინსტიტუტის უფროს მეცნიერ-თანამშრომელ, მკვლევარი სტივენ ბლენკი და ევრაზიის საკითხთა ექსპერტ, სახელმწიფო დეპარტამენტის ყოფილ მრჩეველ, პოლ გობლი ავტორები არიან კრებულისა: „2008 წლის აგვისტოს ზარბაზნები: რუსეთის ომი საქართველოში“.

მათი შეფასებით, დასავლეთის მხრიდან რუსეთის აგრესიის დროულად შეუკავებლობამ პირდაპირ განაპირობა შემდგომი კრიზისი და სრულმასშტაბიანი ომი უკრაინაში.

ორივე მათგანს 2008 წლის აგვისტოს ომის შედეგებზე DC Notebook ესაუბრა. გთავაზობთ მათ შეფასებებს სტრატეგიული შეკავების, დასავლეთის პოლიტიკური შეცდომებისა და საქართველოს ტერიტორიების მიმდინარე ოკუპაციის შესახებ.

• 2008 წლის ომიდან დღემდე საქართველოს ტერიტორიის 20% რჩება ოკუპირებული, რასაც თან ახლავს ე.წ. „მცოცავი ბორდერიზაცია“. რეტროსპექტივაში, როგორ მისცა აშშ-ისა და ნატოს გადაწყვეტილებამ მოსკოვთან ურთიერთობების სწრაფ გადატვირთვაზე („Reset“ პოლიტიკა) კრემლს სიგნალი, რომ სუვერენული მეზობლის ოკუპაციის ფასი მართვადი იყო, რამაც საფუძველი ჩაუყარა შემდგომ აგრესიას უკრაინაში?

დოქტორი სტივენ ბლენკი: „მიმაჩნდა, რომ 2009 წლის „გადატვირთვის“ პოლიტიკა იყო დაუმსახურებელი და მცდარი, რადგან მან უარი თქვა რუსული აგრესიის რეალობასთან პირისპირ დადგომაზე. მაშინვე ვაფრთხილებდი, რომ ამას მეტი მოჰყვებოდა. დღესაც იგივე მდგომარეობაა: თავდაცვის ხარჯების ზრდის მიუხედავად, ევროპას ჯერ კიდევ არ სურს გააცნობიეროს, რომ ის, ისევე როგორც უკრაინა, თავდასხმის ქვეშ იმყოფება.

როგორც ვაშინგტონში, ისე ბრიუსელში ვხედავთ აშკარა სტრატეგიულ არაკომპეტენტურობას არა მხოლოდ ირანთან, არამედ უკრაინასთან მიმართებაშიც. უფრო ძლიერი პასუხი იქ, ისევე როგორც საქართველოში, დიდი ალბათობით, დიდი ხნის წინ გამოიწვევდა რუსეთის დამარცხებას იმ სისხლისღვრის ნაცვლად, რასაც ახლა ვხედავთ.“

• მმართველი პარტია „ქართული ოცნება“ სულ უფრო ხშირად ადანაშაულებს ყოფილ პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილს 2008 წლის ომის „დაწყებაში“ და ამ საკითხზე სამართლებრივ დავაზეც კი საუბრობს. თუმცა თქვენი კვლევა დეტალურად ასახავს რუსეთის სამხედრო მზადებას, მათ შორის სწავლებას „კავკასია 2008“, ლოგისტიკურ განლაგებასა და საზღვრის უკანონო გადმოწევას 7-8 აგვისტომდე. რამდენად უგულებელყოფს ომის თბილისის ერთპიროვნულ გადაწყვეტილებად წარმოჩენა ჰიბრიდული ესკალაციისა და რუსეთის წინასწარ დაგეგმილი ოპერაციის რეალობას?

დოქტორი სტივენ ბლენკი: „სააკაშვილი და მისი კოლეგები ვერ გაექცევიან პასუხისმგებლობას იმის გამო, რომ ვერ გააცნობიერეს მთავარი: პროვოკაციას არ უნდა წამოეგო. მაგრამ ეს ომი გამოწვეული იყო რუსული იმპერიალიზმით, რომელსაც არ შეუძლია პოსტსაბჭოთა ქვეყნების დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობის მიღება.

როგორც არაერთხელ დამიწერია, რუსეთის იმპერია, რა ფორმითაც არ უნდა გამოვლინდეს ის, შეუთავსებელია ევროპულ უსაფრთხოებასთან. რამდენადაც საქართველო ევროპის ნაწილია, მისი უსაფრთხოება (ისევე როგორც უკრაინის) განუყოფელია.“

• 2008 წლის ხელისუფლების კრიტიკოსები 12 აგვისტოს ევროკავშირის შუამავლობით მიღწეულ ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას ხშირად დიპლომატიურ კაპიტულაციად აფასებენ. საერთაშორისო სამართლისა და სტრატეგიული თვალსაზრისით, რამდენად შეაჩერა ამ შეთანხმებამ თბილისში რეჟიმის სრული ცვლილება და როგორ შეუნარჩუნა ქვეყანას სუვერენიტეტი?

პოლ გობლი: 2008 წლის შეთანხმებამ არ შეაჩერა, არამედ მხოლოდ შეანელა მოსკოვის მცდელობა, მიეღწია რეჟიმის შეცვლისთვის თბილისში. მოსკოვმა პირობა დადო, რომ გაიყვანდა თავის ჯარებს, მაგრამ ეს პირობა დაუყოვნებლივ უგულებელყო, საერთაშორისო საზოგადოება კი მხოლოდ სინანულის გამოხატვას დასჯერდა. შედეგად, რუსეთის ომი საქართველოს წინააღმდეგ წარმოადგენდა მოსკოვის მორიგ მცდელობას, გაენადგურებინა საქართველოს დამოუკიდებლობა.

• თქვენს ანალიზში ხაზს უსვამთ, თუ როგორ გამოიყენა მოსკოვმა ნარატიული ბუნდოვანება სამხედრო მზადების დასაფარად. რამდენად მისცა დასავლეთის შეგუებამ ამ „ახალ რეალობასთან“ რუსეთს საშუალება, დაეხვეწა ჰიბრიდული ომის ინსტრუმენტები და ერწმუნა, რომ გახანგრძლივებული ოკუპაციის ფონზე დასავლეთი საბოლოოდ ნარატიულ დაღლილობას დანებდებოდა?

პოლ გობლი: „საქართველოს შემთხვევა არ ყოფილა არც პირველი და არც უკანასკნელი პუტინის იმ მცდელობებს შორის, რომლებიც ეფუძნებოდა გათვლას, რომ დასავლეთი მას წინ არ აღუდგებოდა იმის შიშით, უარესად არ მოქცეულიყო. დასავლეთის უუნარობამ, წინ აღსდგომოდა მოსკოვს ჯერ ჩეჩნეთში, შემდეგ კი საქართველოში, მიგვიყვანა უკრაინამდე, სადაც დასავლეთი აკეთებს მეტს, მაგრამ არა საკმარისს იმ პრინციპების დასაცავად, რომლებსაც თავად აცხადებს.

ამან უსაზღვრო ტანჯვა მოუტანა ამ ხალხებს, მაგრამ უარესი ის არის, რომ ამან ძირი გამოუთხარა საერთაშორისო სამართლის სისტემას, რომელიც დასავლეთის ფუნდამენტად იყო მიჩნეული და გზა გაუხსნა პუტინის მზარდ აგრესიულობას.

ის, რაც დასავლეთს ახლა არ ესმის – ისევე როგორც ბევრს არ ესმოდა ჰიტლერის შესახებ 1930-იან წლებში – არის ის, რომ ყოველი კომპრომისი და დათმობა სიტუაციას მხოლოდ აუარესებს და მის მომავალში გამოსწორებას გაცილებით ძვირადღირებულს ხდის“.

საქართველოს ყოფილ პრემიერ-მინისტრს, ირაკლი ღარიბაშვილს ახალი ბრალდება წარუდგინეს.

გენერალური პროკურატურის ინფორმაციით, ირაკლი ღარიბაშვილს ბრალდება წარუდგინეს განსაკუთრებით დიდი ოდენობის ქრთამის აღების, წინასწარ შეთანხმებით ჯგუფის მიერ აღების ფაქტებზე.

საუბარია თავდაცვის სამინისტროში განხორციელებულ საჯარო შესყიდვის საქმეზე, რომლის ფარგლებშიც უკვე არიან დაკავებულები ჯუანშერ ბურჭულაძე და სხვა მაღალჩინოსნები.

პროკურატურის ინფორმაციით, გამოძიებასთან ითანამშრომლა თავდაცვის ყოფილმა მინისტრმა ჯუანშერ ბურჭულაძემ და მისმა ნათესავმა, ვასილ მხეიძემ.

2026 წლის 12 აგვისტოს, პროკურატურას გამოძიებასთან თანამშრომლობის სურვილით მომართა საქართველოს ყოფილი თავდაცვის მინისტრის ნათესავმა, მსჯავრდებულმა ვასილ მხეიძემ და გამოძიებას მიაწოდა მის ხელთ არსებული სრული ინფორმაცია, ასევე დაიკითხა და გამოძიებასთან ითანამშრომლა ჯუანშერ ბურჭულაძემაც. სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ ჩატარებული შემხვედრი საგამოძიებო-საპროცესო მოქმედებების შედეგად კი დადგინდა, რომ 2021-2024 წლებში, ირაკლი ღარიბაშვილი იკავებდა რა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას, წარმოადგენდა სახელმწიფო-პოლიტიკურ თანამდებობის მქონე პირს. კანონმდებლობის შესაბამისად, სხვა ფუნქციებთან ერთად იგი განსაზღვრავდა მთავრობის საქმიანობის ძირითად მიმართულებებსა და ორგანიზებას უწევდა მთავრობის საქმიანობას, ასევე ახორციელებდა მინისტრების საქმიანობის კოორდინაციასა და კონტროლს.

ამავე პერიოდში, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის თანამდებობას იკავებდა ჯუანშერ ბურჭულაძე და ასევე წარმოადგენდა სახელმწიფო-პოლიტიკურ თანამდებობის მქონე პირს. კანონმდებლობის შესაბამისად, იგი როგორც მინისტრი ანგარიშვალდებული იყო საქართველოს პრემიერ-მინისტრის წინაშე და სხვა უფლება-მოვალეობებთან ერთად კოორდინაციას უწევდა სამინისტროს სტრუქტურული ქვედანაყოფების საქმიანობას, ახორციელებდა სამინისტროს შესაბამის თანამდებობის პირთა გადაწყვეტილებებისა და საქმიანობის სამსახურებრივ ზედამხედველობას.

2022 წლის ბოლოდან, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს წარმოეშვა სხვადასხვა ძვირადღირებული სამედიცინო აპარატურისა და ინვენტარის შეძენის საჭიროება, რაც უნდა განხორციელებულიყო საიდუმლო შესყიდვის გზით. აღნიშნულ პროცედურებში მონაწილეობის მიზნითა და არამართლზომიერი ფინანსური სარგებლის მისაღებად, ჯუანშერ ბურჭულაძესთან შეთანხმებით, მისი ნათესავი – ვასილ მხეიძე დაუკავშირდა შესაბამისი გამოცდილების მქონე ნაცნობ ბიზნესმენს, რომელსაც შესთავაზა შესყიდვის იმგვარი ფორმით გამოცხადება, რაც გარანტირებულად უზრუნველყოფდა სასურველი ფასით ამ უკანასკნელთან დაკავშირებული კომპანიის გამარჯვებას, სანაცვლოდ კი მოითხოვა მთლიანი სახელშეკრულებო ღირებულების 10%-ის ნაღდის ფულის სახით მისთვის გადაცემა.

მას შემდეგ, რაც ვასილ მხეიძესთან დაკავშირებულმა პირმა საწყის ეტაპზე თავი შეიკავა დანაშაულებრივი შეთანხმებისაგან და მოითხოვა მეტი გარანტიები უმაღლესი თანამდებობის მქონე პირებისგან, იმჟამინდელი თავდაცვის მინისტრი ჯუანშერ ბურჭულაძე, როგორც ანგარიშვალდებული პირი შეუთანხმდა იმჟამინდელ საქართველოს პრემიერ-მინისტრს ირაკლი ღარიბაშვილს მასზედ, რომ თავდაცვის სამინისტროს საჭიროებებისათვის შესყიდვებს განახორციელებდა იმგვარი ფორმით, რაც უზრუნველყოფდა ზემოხსენებულ მეწარმესთან დაკავშირებული კომპანიების გარანტირებულად, სასურველი ფასით გამარჯვებას, სანაცვლოდ კი მიიღებდნენ სოლიდურ არამართლზომიერ ფინანსურ სარგებელს.

მიიღო რა სრული სამსახურებრივი მფარველობა ირაკლი ღარიბაშვილისგან, რომელმაც თავის მხრივ მოითხოვა შესაბამისი მატერიალური სარგებლის მისთვისაც გადაცემა და დაუდასტურა შერჩეული ბიზნესმენის სანდოობა მსგავს საკითხებში, ჯუანშერ ბურჭულაძის დავალებით, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის იმჟამინდელმა მოადგილემ – გიორგი ხაინდრავამ და შესყიდვების დეპარტამენტის იმჟამინდელმა უფროსმა – ვლადიმერ ღუდუშაურმა, სამინისტროს მიერ სსიპ „გიორგი აბრამიშვილის სახელობის საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო ჰოსპიტალისთვის“ სხვადასხვა სამედიცინო აპარატურისა და ინვენტარის შეძენის პროცესში მიზანმიმართული ქმედებებით შექმნეს არაკონკურენტული გარემო, რის შედეგადაც არარეალური გარიგებების დადების გზით ხელოვნურად გაიზარდა საიდუმლო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებებით შესაძენი საქონლისა და მომსახურების ღირებულება. შედეგად, 3 საიდუმლო შესყიდვის დროს, ზემოხსენებულ პირებთან დაკავშირებულმა კომპანიებმა, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს 11 499 705 ლარის რეალური ღირებულების მქონე სამედიცინო აპარატურა და სხვა ინვენტარი მიაწოდეს 18 484 960 ლარად.

პარალელურად ზემოხსენებული შესყიდვებისა, შესაბამისი გარანტიებისა და მფარველობის სანაცვლოდ, შესყიდვებში მონაწილე ბიზნესმენმა რამდენიმე ეტაპად ვასილ მხეიძეს ნაღდი ფულის სახით გადასცა მთლიანი სახელშეკრულებო ღირებულებების დაახლოებით 10% – 1 900 000 ლარი, საიდანაც ამ უკანასკნელმა პირადი სარგებლის სახით დაიტოვა 400 000 ლარი, ხოლო დარჩენილი თანხა სრულად გადასცა ჯუანშერ ბურჭულაძეს. ამ უკანასკნელმა ქრთამის სახით მიღებული 1 500 000 ლარიდან, 750 000 ლარი დაიტოვა თავად, ხოლო თანხის მეორე ნახევარი – 750 000 ლარი რამდენიმე ეტაპად ასევე ქრთამის სახით ხელზე გადასცა ირაკლი ღარიბაშვილს.

ზემოხსენებული ქმედების შედეგად, სახელმწიფოს მიადგა დიდი ოდენობით – 6 985 255 ლარის ქონებრივი ზიანი და არსებითად დაირღვა საჯარო ინტერესი.

პროკურატურამ ირაკლი ღარიბაშვილს ბრალდება წარუდგინა საქართველოს სსკ-ის 338-ე მუხლის მეორე ნაწილის ,,ა“, ,,გ“ ქვეპუნქტებითა და მესამე ნაწილის ,,ე“ ქვეპუნქტით, რაც გულისხმობს სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის მქონე პირის მიერ, ჯგუფურად განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ქრთამის აღებას და სასჯელის სახით 11-დან 15 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

აც შეეხება საქმეში ფიგურანტ სხვა მოხელეებს, საზოგადოებას შევახსენებთ რომ ისინი ზემოხსენებულ ფაქტებთან დაკავშირებით უკვე მსჯავრდებულები არიან სასამართლოს მიერ და განსაზღვრული აქვთ შესაბამისი სასჯელი, მათ შორის ჯუანშერ ბურჭულაძეს მისჯილი აქვს 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა.

საქართველოს პროკურატურა ირაკლი ღარიბაშვილის ბრალდების საქმეზე სასამართლოს მიმართავს მხოლოდ წინასასამართლო სხდომის განსაზღვრის თაობაზე შუამდგომლობით, რადგან ეს უკანასკნელი სასჯელს უკვე იხდის სხვა სისხლის სამართლის საქმეზე დამდგარი გამამტყუნებელი განაჩენის საფუძველზე,“ – აღნიშნულია პროკურატურის მიერ დღეს, 24 აგვისტოს გავრცელებულ ინფორმაციაში.

ბრალის დადასტურების შემთხვევაში ირაკლი ღარიბაშვილს 11-დან 15 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ემუქრება.

ირაკლი ღარიბაშვილს პროკურატურამ თავდაპირველად ბრალდება 2025 წლის 24 ოქტომბერს წარუდგინა – განსაკუთრებით დიდი ოდენობით უკანონო შემოსავლების ლეგალიზების მუხლით. ამ საქმეზე საპროცესო შეთანხმება შედგა და ირაკლი ღარიბაშვილს 5 წლით მიუსაჯეს თავისუფლების აღკვეთა.

17 აგვისტოს ირაკლი ღარიბაშვილმა სოციალურ ქსელში წერილი გავრცელა. ექს-პრემიერი აცხადებდა,  რომ ბიძინა ივანიშვილის დავალებით ციხეში მიიღო წერილი, სადაც კორუფციის ახალი საქმის თავის თავზე აღებას სთავაზობენ. ამავე განცხადებაში ის ამბობს, რომ მისი და მისი ოჯახის უსაფრთხოებაზე სრული პასუხისმგებლობა ბიძინა ივანიშვილს და ხელისუფლებას ეკისრება.

რა მიზანს აღწევს სასამართლო ხელისუფლების ჩართულობით ივანიშვილი? – ეს კითხვა ტროტუარზე დგომისთვის დაპატიმრებულ ადვოკატს მიხეილ ზაქარეიშვილს დავუსვით, იმის გასარკვევად, თუ რამდენად მასშტაბურია ზიანი, რასაც დამოუკიდებლობა დაკარგული სასამართლო დემოკრატიას აყენებს.

„კანონი ხომ არ შეიძლება იყოს ასეთი, ტროტუარზე დგომას გიკრძალავდეს? და როცა კანონია ასეთი, ხომ გახსოვთ, როგორ მოიქცა მოსამართლე ხუჭუა? მან თქვა, რომ ანტიკონსტიტუციური კანონებით ვერ გაასამართლებს ვინმეს…

ნიურნბერგის პროცესის დროს ერთ-ერთი საფუძველი, რის გამოც მოსამართლეები გაასამართლეს, იყო ის, რომ ეს მოსამართლეები იცავდნენ ამორალურ, უსამართლო კანონს… ხუჭუას გადაწყვეტილება არჩევნების გაყალბებასთან დაკავშირებით, მართალია, სააპელაციომ გააუქმა, მაგრამ თუ მოსამართლე ხარ, უნდა მოიქცე ისე, როგორც უნდა მოიქცეს მოსამართლე,“ – გვესაუბრება მიხეილ ზაქარეიშვილი. იგი პროფესიით ადვოკატია და დააპატიმრეს – ტროტუარზე დგომის გამო.

2026 წლის 23 იანვარს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში 7 მოქალაქე ტროტუარზე დგომის გამო სამართალდამრღვევად სცნეს. მათგან ხუთს პატიმრობა შეუფარდეს. მიხეილ ზაქარეიშვილი 5 დღით დააპატიმრეს.

მიხეილ ზაქარეიშვილი თავის დაკვირვებას გვიზიარებს მოსამართლეების უცნაურ ქცევაზე, როცა მათ სამუშაო მაგიდაზე „ტროტუარების საქმეები“ გაჩნდა.

„ცხადია, მოსამართლეები დირექტივას იღებენ კლანისგან, კლანია პოლიტიკური ხელისუფლების ქვემოთ. მოსამართლე ცეკვავას არანაირი შეხება არ ექნება „ოცნებასთან“, მაგრამ ამ შემთხვევაში, ჩემი აზრით, რაღაც წინააღმდეგობა იყო: ტროტუარზე დგომის გამო ადამიანები ციხეში როგორ გავუშვათო.

დარწმუნებული ვარ, მითითება ექნებოდათ მოსამართლეებს, გადაწყვეტილება ჯერ არ მიეღოთ. ამიტომაც, თითოეული მოსამართლე, რომელიც იმ პერიოდში ტროტუარების საქმეების განიხილავდა, სხვადასხვა ფორმით ცდილობდა პროცესის გაჭიანურებას.

მოსამართლე ცეკვავამ, მაგალითად, მთელი საათ-ნახევრის განმავლობაში მხოლოდ ორი-სამი წინადადება თქვა, პროცესუალური უფლებები გაგვაცნო და ამის მერე სავარძელში ჩაწვა, ხმა აღარ ამოუღია, აი, მართლა მიგვიშვა ერთმანეთთან ბოლომდე…

სხვა დროს თუ მოსამართლეები გეუბნებიან, რომ სულ 5 წუთი გაქვს დრო და შეზღუდული ხარ, აქ მოსამართლეს ხელი არ შეუშლია. მე, ზოგადად, ბევრი ლაპარაკი მიყვარს და ესეც იცოდა მოსამართლე ცეკვავამ. გაწელა და გაწელა პროცესი. მერე უცებ ამბობს, ამოიწურა უკვე სხდომის დრო და გადავდოთო. შევთავაზე, იქნებ ბარემ დავამთავროთ-მეთქი და არა, სხვა პროცესი იწყებაო.

იმ სხდომაზე დამრჩა შთაბეჭდილება, რომ შემდეგ სხდომაზეც არ მიიღებდა გადაწყვეტილებას: უკვე მორჩენილი ვიყავით კითხვა-პასუხის ეტაპს, მაგრამ მოსამართლემ გვითხრა, იქნებ ახალი კითხვები გაგიჩნდეთ, შემდეგ სხდომას კითხვა-პასუხის ეტაპიდან განვაგრძობთო.

მართლაც, შემდეგ სხდომაზეც არ გამოცხადდა გადაწყვეტილება.

ამ დროს მოსამართლე მანუჩარ ცაცუას სტრატეგია იგივე ტროტუარის საქმეებზე სხვა იყო: ყველა მტკიცებულებას უწუნებდა შსს-ს და ამის გამო გადადო რამდენიმე სხდომა. სხვა დროს, რომ დაუჩოქო და ეხვეწო, მტკიცებულება მოატანინეთ პოლიციასო, გიპასუხებენ, რომ ამ მტკიცებულებას მნიშვნელობა არ აქვს.

ნუ, ცირკი იყო, რა გითხრათ… ტროტუარის საქმეებზე სასამართლო დაახლოებით ერთი თვე მაქსიმალურად თავს იკავებდა. როგორც ჩანს, რაღაც ვაჭრობა მიდიოდა. არ ვიცი, რა გამოივაჭრეს, მაგრამ ვაჭრობდნენ… საბოლოოდ, როგორც ჩანს, შეთანხმდნენ იმაზე, რომ ტროტუარების საქმე არ იყიდება კარგად: გზის გადაკეტვა კიდევ გასაგებია, რომ აი, ტრანსპორტის მოძრაობა შეფერხდა, მაგრამ ტროტუარზე დგომისთვის დაპატიმრება? ამიტომაც, წელს ოქმები ტროტუარზე დგომისთვის აღარ შეუდგენიათ…“ – გვიყვება მიხეილ ზაქარეიშვილი.

შსს ლოგიკა ამ საქმეებში იყო ის, რომ მცირერიცხოვან აქციებზე მონაწილეები ტროტუარზე ისე დგებოდნენ, რომ განზრახ უშლიდნენ ხელს სხვების გადაადგილებას, თუმცა ამ პოზიციის დამადასტურებელი ერთი მტკიცებულებაც კი, შსს-ს მოსამართლესთან არ მიუტანია.

„ჩემს შემთხვევაში შსს ამტკიცებდა, რომ 9 აპრილის მემორიალთან, ორსაფეხურიანი კიბეზე, ზემოთ რომ მდგარიყავი, არ დაგიჭერდითო. მე მივიტანე მერიის ურბანული განვითარების სააგენტოს ოფიციალური რუკები, რომ ორივე საფეხურს ნამდვილად ერთი და იგივე სტატუსი აქვს.

ტროტუარის საქმეებში შსს-ს თავდაპირველად მოჰქონდა მტკიცებულებად ვიდეო, სადაც ე.წ. ზედხედით იყო დაფიქსირებული მოცემულობა. შემდეგ შეწყვიტეს ამ ვიდეოს მოტანა – ვიდეოში ნათლად ჩანდა, რომ ტროტუარი ნახევარზე მეტი ცარიელი იყო და არანაირი პრობლემა არ ექმნებოდა ვინმეს გადასაადგილებლად.

ჰქონდათ მოტანილი ასევე ვიდეო, სადაც ჩანს, რომ 10 მეტრის სიგანის გზაზე ვდგავარ და ტროტუარი თავისუფალია. იქ არ არსებობს არცერთი ადამიანი, რომელიც საერთოდ მოძრაობს, ანუ ცდილობს გასვლას. ვეკითხებოდი შსს-ს, რომ აი, ვის შევუქმენი დაბრკოლება, სად არის ერთი ადამიანი მაინც, რომელსაც დაბრკოლება შევუქმენი? მიპასუხეს, რომ თუკი „თავისუფლების მეტროდან “ამოვიდა ვინმე და იცის, რომ შენ დგახარ იქ, შეიძლება იფიქროს, რომ დაბრკოლება შეექმნება და სხვა გზით წავიდესო,“ – გვიყვება მიხეილ ზაქარეიშვილი.

რა მიზანს აღწევს სასამართლო ხელისუფლების ჩართულობით ივანიშვილი? – ვეკითხებით საუბრის ბოლოს ტროტუარზე დგომისთვის დაპატიმრებულ ადამიანს.

„სასამართლო მთავარი განმსაზღვრელია, ვართ თუ არა ავტოკრატიაში, დიქტატურაში თუ დემოკრატიაში. დამოუკიდებელი სასამართლო სპობს ყველანაირ საშუალებას, რომ იყოს დიქტატურა… დაჩაგრულ მოქალაქეს თუ შეგიძლია, რომ მიხვიდე დამოუკიდებელ სასამართლოში, ეს უკვე დიდი ძალაა.

სასამართლო არის წამყვანი ინსტიტუცია ამ რეპრესიებში, იმაში, სადაც არის ქვეყანა ახლა.

სასამართლო რომ ხელში არ ეჭიროს „ოცნებას“, შეუძლებელია, ის წარმატებას აღწევდეს. სიგიჟეების გამო გვიზიან ადამიანები ციხეში. ადამიანს დღეს ეშინია იმიტომ, რომ იცის, სამართალს ვერ მიაღწევს. როცა სასამართლო გაქვს, იტყვი, რომც დამაჯარიმონ, წავალ და ვიპოვი სამართალს.

დღეს რკინის ქალამნებიც რომ ჩაიცვა, სამართალს ვერ იპოვი,“ – ასრულებს მიხეილ ზაქარეიშვილი.

__

ბათუმის აგრარული ბაზრის ტერიტორიაზე ახალ თხილს დაახლოებით 5 ლარად შეიძენთ. რაც შეეხება ჩაბარებას, ახალი თხილის ჩაბარების საშუალო ფასი 3-3.5 ლარია, თუმცა შესაძლოა მეთხილემ კილო თხილში ეს ფასიც ვერ აიღოს, თუ თხილის ჩამბარებელი შემთხვევითობის პრინციპით რამდენიმე თხილს გატეხს და აღმოჩნდება, რომ ნაყოფი გაფუჭებულია.

მეთხილე 3 ლარს კილო თხილში იმ შემთხვევაში მიიღებს, თუ თხილი სრულიად საღია.

„3 ლარი ღირს, მაგრამ რეალურად ლარნახევარი გამოდის, წელს ნახევარზე მეტი გაფუჭებულია, უმრავლესობას აღარ დაუკრეფია საერთოდ თხილი,“ – გვითხრეს ქობულეთელმა მეთხილეებმა.

თხილის ფასი დაახლოებით იგივეა, რაც გასულ წლებში იყო, თუმცა იმის გამო, რომ თხილის ბაღები დასავლეთ საქართველოში მასობრივად დაზიანდა, ხოლო „ოცნების“ მთავრობამ დახმარების ნაცვლად, სუბსიდიაც კი შეაჩერა, წელს თხილის ნაკლები მოსავალია.

როცა თხილის მოსავალში დიდი ნაწილი გაფუჭებულია, მეთხილეს იგივე შრომის გაწევა უწევს, ანაზღაურება კი, შემცირებულია.

ამ თემაზე:

„ამ ეტაპზე ჩანს, რომ ორივე მხარე სამხედრო ოპერაციისთვის სრულ მზადყოფნას გამოთქვამს… სიტუაცია მიდის გართულებისაკენ. მე ვერ ვხედავ უახლოეს მომავალში ამერიკა-ისრაელმა და ირანმა, რაიმე შეთანხმებას მიაღწიონ,“ – ამბობს ირანისტი ვასილ ღლონტი. მას ვესაუბრეთ ტრამპის მიერ დაანონსებულ „გამანადგურებელ ეკონომიკურ ოპერაციაზე ირანის წინააღმდეგ“.

ირანისტის დაკვირვებით, ირანის დამარცხება მხოლოდ სანქციებით და ეკონომიკური ბლოკადით რთული იქნება, თანაც ამ ომში ჩართულ მხარეებს ეტყობათ, რომ ისევ სამხედრო დაპირისპირებისთვის ემზადებიან.

„ბათუმელებმა“ ირანისტთან, საერთაშორისო უსაფრთხოების საკითხების ექსპერტთან, ვასილ ღლონტთან ინტერვიუ ჩაწერა.

• ბატონო ვასილ, რა ეტაპზე გადავიდა ირანთან კონფლიქტმა? ტრამპი აცხადებს, რომ ირანის წინააღმდეგ ამჯერად „გამანადგურებელ ეკონომიკურ ოპერაციას“ იწყებს.

17 აგვისტოს დამთავრდა ურთიერთგაგების მემორანდუმის ორთვიანი ვადა. ამ პერიოდში იყო, როგორც პირდაპირი მოლაპარაკებები, ისე არაოფიციალური მოლაპარაკებები, რასაც ტრამპის განცხადებაც ადასტურებს.

ტრამპმა თქვა, რომ განვლილი ორი თვის განმავლობაში, ანუ მემორანდუმის მოქმედების ვადაში, მარტო ოფიციალური მოლაპარაკებები კი არ გვქონდა, არამედ „გუშაგთა კორპუსთან“ დავამყარეთ პირდაპირი კავშირი, რაშიც დაგვეხმარა ქურთისტანის, ერაყის პრეზიდენტი – ნეჩირვან ბარზანიო.

ტრამპმა განაცხადა, რომ ეს იყო არაოფიციალური მოლაპარაკებები, თუმცა ირანის მხარემ საპასუხოდ განაცხადა, რომ არ ადასტურებს ტრამპის მიერ გაკეთებულ განცხადებას – არანაირი მოლაპარაკება არ გვქონიაო. ირანელებს, ზოგადად, ასეთი რაღაცები ახასიათებთ. ქართველები ვართ და ირანს ვიცნობთ საკმაოდ კარგად – დახურული ტიპის საზოგადოებაა და სპეცსამსახურებიც შესაბამისად მუშაობენ, არ უყვართ არაფრის აფიშირება.

ჩემი აზრით, მოლაპარაკებები მართლაც მიმდინარეობდა, თუმცა ვერც იქ მივიდნენ იმ შედეგამდე, რაც უნდოდათ, ანუ რეზულტატი არ ჩანს.

• ამჯერად რა იყო მოლაპარაკების საგანი, რა გაჟღერდა? 

ვფიქრობ, დახურული ტიპის მოლაპარაკებებიც გაიმართა იგივე საკითხებზე, რაზეც ვერ შედგა შეთანხმება მანამდე. რა უნდა ამ ორ დაპირისპირებულ მხარეს ერთმანეთისგან? ამერიკას აქვს რამდენიმე პუნქტი, რომელიც მისთვის არის  „წითელი ხაზი“. პირველია ბირთვული პროგრამა, რომელსაც ირანი ავითარებს.

ბირთვულ პროგრამაზე ირანი ამბობს, ვითომ შევაჩერებო, სინამდვილეში კი, არ აჩერებს – აგრძელებს, ანუ დროს აჭიანურებს. არ არსებობს ის რეალობა, რომ შენ გააკონტროლო – ირანი მიწის ქვეშ რას აკეთებს. იმდენი გვირაბი აქვს ირანს და დახურული ტიპის მიწისქვეშა თავშესაფარი, ქარხანა, ბაზა – სად რა აქვს გადატანილი, ვერავინ გაიგებს.

ამერიკა ითხოვს მეტ კონტროლს. თვითონ ამერიკელებმაც რომ შეამოწმონ, რა ხდება.

ამ ომის მერე განსაკუთრებით ითხოვს აშშ, რომ ირანმა შეწყვიტოს შორი მოქმედების რაკეტებისა და დრონების წარმოება. ამ ომის დროს რაკეტების გამოყენებით ირანმა დაბომბა ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში არსებული ამერიკული სამხედრო ბაზები. ამერიკა მიხვდა, რომ თუ ირანმა არ შეაჩერა ამის წარმოება, ვერ იცავენ ამერიკელები ბოლომდე თავს. ირანი ამაზეც უარს ამბობს.

მესამე მნიშვნელოვანი საკითხია შიიტური წინააღმდეგობის ღერძის აქტივობის გაჩერება, ანუ ირანმა შეწყვიტოს ლიბანის, იემენის, ერაყის და იგივე პალესტინური „ჰამასის“ და ისლამური „ჯიჰადის“ დაფინანსება, მათი სამხედრო მხარდაჭერა. ირანი მკვეთრ უარს აცხადებს და ამბობს, რომ ჩვენთვის ლიბანი, ერაყი, იემენი არიან ჩვენი პარტნიორები და მაგაზე ჩვენ ვერ წავალთ, რომ მაგათ დახმარება შევუწყვიტოთო.

ისრაელშიც ისეთი განწყობაა, რომ ომისთვის მზადებაა. ისრაელის სამხედრო წრეები სრულ მზადყოფნას გამოთქვამენ, რომ თუ ირანთან მოლაპარაკება ჩაიშალა, გააგრძელებენ სამხედრო კონფრონტაციას.

• ტრამპის მხრიდან „გამანადგურებელ ეკონომიკურ ოპერაციაზე“ განცხადება რას ნიშნავს, რა ეფექტი შეიძლება ჰქონდეს ამას? 

რადგან ამერიკისნაირი ქვეყანა სანქციებს გიწესებს, ამას, რა თქმა უნდა, რაღაც დონეზე შედეგი ექნება და ძალიან გაუჭირდება ირანს. თუმცა არა მგონია, ირანს მარტო სანქციებით რამე უშველო, ან მოერიო – ირანი არის თვითკმარი ქვეყანა.

თუ ამერიკამ შეძლო და ირანს ყველა დერეფანი გამოუკეტა, მაშინ ყოჩაღ ამერიკას, მაგრამ, სამწუხაროდ, მსოფლიო ისეა მოწყობილი, ყოველთვის შეგიძლია შენი რესურსები სადმე გაყიდო. იგივე რუსეთს შეხედეთ. რაც უკრაინაში ომია, რამდენი სანქციები დაუწესეს რუსეთს. 4 წელი გავიდა და ამ ბოლოს შეიქმნა ნავთობის და სხვა პრობლემები. სანქციების გამო რუსეთს ხომ არ შეუცვლია თავისი პოლიტიკა?

ტრამპის ეს განცხადება ნიშნავს იმას, რომ ტოტალური ბლოკადა ექნება ირანს. ეს შეეხება იმ ქვეყნებს და კომპანიებს, რომლებიც ირანთან ურთიერთობებს აგრძელებენ, მათ დაემუქრებათ დიდი სანქციები. ამას შედეგი რაღაც დონეზე ექნება, მაგრამ არ არის გამორიცხული, რომ სამხედრო ზეწოლა გაგრძელდეს ამერიკის მხრიდან, რადგან მარტო სანქციებით ირანის დამარცხება შეუძლებელია.

ამ ეტაპზე ჩანს, რომ ორივე მხარე სამხედრო ოპერაციისთვის სრულ მზადყოფნას გამოთქვამს. ირანელებს ბევრი ადამიანი დაეხოცათ სამხედრო სტრუქტურებში, დაიწყეს ნელ-ნელა მათი შევსება და ახალი ხალხი წამოწიეს, ახალს პირობითად ვამბობ, რადგან ესენი არიან ყოფილი მაღალჩინოსნები, მაგალითად, მოჰსენ რეზაი დანიშნეს ეროვნული უშიშროების საბჭოს ხელმძღვანელად.

იგი „გუშაგთა კორპუსის“ ყოფილი ხელმძღვანელია, გენერალია, რუხი კარდინალი. იგი ერთი პერიოდი ჩრდილში გავიდა, თუმცა ყოველთვის ჰქონდა დიდი გავლენა „გუშაგთა კორპუსში“. მას ირანის ვიცე-პრეზიდენტის პოსტი ეკავა და კურირებდა ეკონომიკურ საკითხებს. სავარაუდოდ იგი პოლიტიკურ და სამხედრო საკითხებთან ერთად, აქტიურად გააკეთებს აქცენტს ეკონომიკურ და ფინანსურ საკითხებზე.

ეს კაცი ისრაელის და ამერიკის გამოკვეთილი მოწინააღმდეგეა, ყოველთვის გამოირჩეოდა მაგათთან კონფლიქტური ურთიერთობებით. ეგ ნიშნავს, რომ ირანი ემზადება ამერიკასა და ისრაელთან სერიოზული კონფლიქტისთვის.

• 12 აგვისტოს განაცხადა ტრამპმა, რომ აშშ ჰორმუზის სრუტეს სრულად აკონტროლებს. აქ რა შეიცვალა?

ჰორმუზის სრუტე არის უკონტროლო ზონა. მე მაგას დავარქვი „პოლიტიკური ბერმუდის სამკუთხედი“. არ არსებობს გემი, რომელიც ჰორმუზის სრუტეში გავა და არსებობს დამზღვევი მექანიზმი. თუ ვინმემ მოინდომა ამ გემის დაბომბვა, ვინ ესვრის რაკეტას, ვერ გაიგებ.

ჰორმუზის სრუტე ომანსაც ესაზღვრება. რამდენიმე დღის წინ ომანმა და ირანმა შეხვედრის მსგავსით რაღაც მოაწყვეს. ამაზე გაბრაზდა ტრამპი: ასეთი განცხადებაც კი გააკეთა: თუ ომანი ჩაერევა ჩვენსა და ირანის ურთიერთობებში და ხელს შეგვიშლის, ომანსაც კი დავბომბავთო.

• ამასობაში, ისრაელში ახლოვდება საპარლამენტო არჩევნები და იქ საკმაოდ მაღალი რეიტინგი აქვს ოპოზიციას. ექსპრემიერმა ბარაკმა გააკრიტიკა ნეთანიაჰუ, მათ შორის, თურქეთთან ურთიერთობების გამწვავების გამო. რა იცვლება ისრაელში და რა ხდება კონკრეტულად ისრაელი-თურქეთის ურთიერთობაში? 

ჩახლართული სიტუაცია აქვთ. არჩევნები მოდის ასეთ რეალობაში: ირანთან ომი გაქვს, აქეთ ღაზას სექტორის თემა ჯერ არ მოგვარებულა და „ჰამასი“ ბოლომდე არ არის განადგურებული.

მართლაც თურქეთთანაც დაეძაბათ ურთიერთობა და ეს, ძირითადად, მოხდა სირიის გამო. სირიაში ასადის შემდეგ ხელისუფლებაში პროთურქული პარტიაა და მისი ხელმძღვანელია ალ-ჯულანი. ეგ აკონტროლებს სირიის დიდ ნაწილს, თუმცა ისრაელის მხარეს რაც არის სირიის ნაწილი, იქ ისრაელის ჯარები დგას და მას ისრაელი აკონტროლებს.

ახლახან ისრაელმა დაბომბა სირიის ახალი ხელისუფლების ავიაბაზა და გართულდა ურთიერთობები. ამ ავიაბაზაზე თურქებს უნდათ თავისი ჯარების შეყვანა. ფაქტობრივად, თურქეთი და ისრაელი ომის ზღვარზე იმყოფებიან, იმდენად გართულებულია სიტუაცია, თუმცა არა მგონია, საბოლოოდ თურქეთმა და ისრაელმა ერთმანეთს ომი დაუწყონ, ეგ ორივე ქვეყანას დაღუპავს – არ მოუტანს სიკეთეს არცერთს.

სხვათა შორის, თურქეთია ძალიან გააქტიურებული ახლო აღმოსავლეთში. თურქეთმა, პაკისტანმა და საუდის არაბეთმა 2026 წლის 7 მარტს ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას, რომ თუ რომელიმე სხვა ქვეყანა დაესხმება ამ სამ ქვეყანას, ერთმანეთს უნდა დაეხმარონ. აი, მეხუთე პუნქტი რაც არის ნატოსი, იგივე მოდელია.

ბევრმა ამას „ისლამური ნატოც“ კი დაარქვა. შემდეგ ბანგლადეშმაც განაცხადა, რომ ჩვენც გვინდა მაგაში გაერთიანებაო. სერიოზული ძვრები გამოიწვია ამ ყველაფერმა, როგორც უკრაინის ომმა. ამ ახალი კავშირის ჩამოყალიბება შეიძლება პირდაპირ დავუკავშოროთ ირან-აშშ-ისრაელის კონფლიქტს. როგორც უკრაინის ომმა უნიძგა ფინეთს და შვედეთს ნატოშო გაწევრიანებისკენ, ასევე უბიძგა ირან-აშშ-ისრაელის ომმა პაკისტანს, თურქეთს და საუდის არაბეთს, რომ ასეთი კავშირი ჩამოეყალიბებინათ.

ფაქტობრივად, ახალი პოლიტიკური კავშირი ყალიბდება ჩვენ თვალწინ – ძლიერი, გავლენიანი, რომელსაც აქვს ყველაფერი. თურქეთს, მოგეხსენებათ, უძლიერესი სამხედრო ძალები ჰყავს, პაკისტანია და სამხედრო ძალები ძლიერი ჰყავს, თანაც ატომური იარაღი აქვს, საუდის არაბეთს არ აქვს, მაგრამ სამაგიეროდ ენერგეტიკა აქვს: ნავთობი, გაზი.

• ჩანს, რომ მხარეები ემზადებიან უფრო ფართომასშტაბიანი სამხედრო დაპირისპირებისთვის? აშშ-ში ახლოვდება შუალედური არჩევნები. ეს ფაქტორი რამდენად აიძულებს ტრამპს, შეთანხმდეს ირანთან? 

ირანმა ამერიკას წაუყენა ექვსი პუნქტი, რომელიც უნდა შეასრულოს ამერიკამ. მე რასაც ვუყურებ, პირიქით, სიტუაცია მიდის გართულებისაკენ. ვერ ვხედავ უახლოეს მომავალში ამერიკა-ისრაელმა და ირანმა, რაიმე შეთანხმებას მიაღწიონ.

ისეთ ჩიხშია ტრამპი, რომ ამ ომს ვერ აჩერებს. არც დიპლომატიური რესურსია. არჩევნების პერიოდი მოვიდა ამერიკაში და ძალიან ბევრი ამერიკელი ამ ომის მოწინააღმდეგეა: ბენზინის ფასი გაიზარდა და ჩვეულებრივი ადამიანი იმას ფიქრობს, თვითონ იყოს კარგად, სულ არ აინტერესებს, რა ხდება ოკეანის მიღმა.

იმის პროგნოზი, ტრამპი როგორ გამოვა ამ მდგომარეობიდან, ძალიან რთულია. ჩემი აზრით, ეს ომი გაგრძელდება. ჰორმუზის სრუტის საკითხი ისევ ჰაერში იქნება დაკიდებული და გაიწელება ეს პროცესი.

„დაირიცხა სოციალურები თუ არა?“ – ყოველი თვის 20 რიცხვში ეს არის კითხვა, რომელიც სოციალურად დაუცველთა მიერ შექმნილ ფეისბუქ ჯგუფებში იწერება.

ათასობით სოციალურად დაუცველი, რომელიც გადამოწმებაში მოჰყვა, სწორედ 20 რიცხვში იგებს, რომ სოცდახმარების გარეშე დარჩა.

„არ დამერიცხა, სად გავარკვიო, რატომ არ დაირიცხა?“ – კითხულობს ერთი მოქალაქე.

„3 აგვისტოს მოვიდა ქულა, შეგვამოწმეს, არ დამრიცხვია, ნეტავ რატომ?“ – კითხულობს მეორე მოქალაქე.

„მე არ დამრიცხვია, ყოველ 20 რიცხვში მერიცხებოდა ხოლმე, მხოლოდ ბავშვი იღებს, ოჯახის სხვა წევრები არა,“ – ამბობს კიდევ ერთი.

„არც მე დამერიცხა. მესამე თვეა შეჩერებული მაქვს, არადა როგორი იმედი მქონდა,“ – წერს კიდევ ერთი.

„დაირიცხა და დაიხარჯა“ – წერს კიდევ ერთი მოქალაქე.

მსგავსი კომენტარები ასობითაა.

სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ გამოქვეყნებული ოფიციალური სტატისტიკის მიხედვით, ბოლო 7 თვეში სააგენტომ სოციალური დახმარება 133 324 ადამიანს შეუწყვიტა.

დღეს, 21 აგვისტოს, დამოუკიდებელმა პოლიტიკოსმა ქალმა, თეონა ჭალიძემ განცხადებით მიმართა სახალხო დამცველს და მოითხოვა, რომ მონიტორინგი გაუწიოს სოციალურად დაუცველთა „ბაზის გაწმენდას“ რომელსაც სოციალური მომსახურების სააგენტო ახორციელებს.

„სოციალური მომსახურების სააგენტომ ინტენსიური გადამოწმებების შედეგად მიმდინარე წელს საარსებო შემწეობა მოუხსნა 133 324 ადამიანს, რაც იმას უნდა ნიშნავდეს რომ თითქოს 39 530 ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა გაუმჯობესდა… ამ სტატისტიკაში არ შედიან ის პირები, რომლებსაც საარსებო შემწეობის ოდენობა შეუმცირდათ, რადგან ზოგს გადამოწმების შედეგად სარეიტინგო ქულა გაეზარდა იმდენად რომ საარსებო შემწეობა შეუნარჩუნდა, მაგრამ თანხის ოდენობა შეუმცირდა.

პროგრამას ისედაც არაერთი ხარვეზი აქვს, რეალურად მძიმე მდგომარეობაში მყოფ მოქალაქეებს ვერ ხედავს და საბაზისო დახმარების გარეშე ტოვებს, ამიტომ ზოგი განაცხადსაც კი აღარ აკეთებს, რადგან იმედი აღარ აქვს,“ – ამბობს თეონა ჭალიძე.

თეონა ჭალიძის თქმით, სოციალურ შემწეობას უხსნიან ისეთ ოჯახებს, რომლებსაც არასრულწლოვანი ან შშმ ბავშვები ჰყავთ.

სოცდახმარების მოხსნის მიზეზთა შორის არის, მაგალითად, ზამთარში მაღალი კომუნალური გადასახადის გადახდა.

„უსამართლოა ის, რომ სოციალური შემწეობის მოხსნის ერთ-ერთი მიზეზი არის ზამთარში კომუნალური გადასახადის ოდენობა. სოფლად მცხოვრებ ადამიანს შეშის ყიდვა ძვირი უჯდება, ერთიანად ვერ ყიდულობს, ამიტომ ბუნებრივ აირს მეტს მოიხმარს და ამას არავინ ითვალისწინებს… არც იმას ითვალისწინებენ, რომ ზოგს ბუნებრივი აირი საერთოდ არ აქვს და შესაბამისად, ელექტროენერგიას უფრო მეტს მოიხმარს ზამთარში.

არის შემთხვევები, როცა მოქალაქეები ამბობენ, რომ დეკლარაცია არასწორად შეუვსეს და ზოგიერთი სოციალური აგენტი ვარაუდით ავსებს ფორმას.

სოციალური მომსახურების სააგენტო კი, საზოგადოებასთან ამ მასშტაბური „ბაზის წმენდის“ შესახებ დეტალურ ახსნა-განმარტებას არ აკეთებს, თუ რა კონკრეტული საფუძვლებით მოხდა ამდენი პირისთვის საარსებო შემწეობის შეწყვეტა,“ – ამბობს თეონა ჭალიძე.

იგი ხაზს უსვამს იმასაც, რომ ათობით მოქალაქეს პრეტენზია აქვს სოციალური აგენტების მუშაობასთან დაკავშირებით და ეჭვობენ, რომ სოცაგენტები ხელმძღვანელობისგან არაფორმალური მითითებებით მოქმედებენ, რომ „რაც შეიძლება მეტ ადამიანს შეუწყვიტონ ან შეუმცირონ საარსებო შემწეობა“.

„მნიშვნელოვანია, რომ სახალხო დამცველმა შეისწავლოს საარსებო შემწეობის შეჩერება – შეწყვეტასთან დაკავშირებული კონკრეტული მავნე პრაქტიკები და გასცეს შესაბამისი რეკომენდაციები.

მივმართავ სახალხო დამცველს, რომ მონიტორინგი გაუწიოს ამ პროცესს და შეისწავლოს, რამდენად სამართლიანად ხდება „ბაზის გაწმენდა“, როგორც თავად უწოდებენ სოციალური მომსახურების სააგენტოში. ამ „ბაზის გაწმენდაზეა“ დამოკიდებული ბევრი ადამიანის ყოველდღიური ყოფა და ბრძოლა გადარჩენისთვის.

სოციალური პროგრამების პოლიტიკური და საარჩევნო მიზნებისთვის გამოყენება უნდა შეწყდეს. ადამიანების გაჭირვებით მანიპულირება და სიღარიბის მაჩვენებელი სტატისტიკების ხელოვნური მართვა უნდა დასრულდეს,“ – ამბობს თეონა ჭალიძე.

სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ გამოქვეყნებული ოფიციალური სტატისტიკის მიხედვით, სოცდახმარების მიმღებთა ოდენობა 2026 წლის თებერვლიდან მცირდება.

ამ შემცირების დაწყებას წინ უძღოდა ირაკლი კობახიძის განცხადება, რომელმაც თქვა, რომ „სოცდახმარების მიმღებთა ჭარბი რაოდენობა გადასახედი იყო“.

სოციალური მომსახურების სააგენტოს ოფიციალური სტატისტიკით, სოცდახმარების მიმღებთა რაოდენობა ბოლო შვიდ თვეში ასეთია:

• 2026 წლის იანვარში საარსებო შემწეობას იღებდა – 710 226 პირი (184 921 ოჯახი);
• 2026 წლის თებერვალი – 709 458 პირი (184 773 ოჯახი);
• 2026 წლის მარტი – 667 793 პირი (174 111 ოჯახი);
• 2026 წლის აპრილი – 645 920 პირი (166 841 ოჯახი);
• 2026 წლის მაისი – 605 033 პირი (153 171 ოჯახი);
• 2026 წლის ივნისი – 584 137 პირი (146 996 ოჯახი);
• 2026 წლის ივლისი – 576 902 პირი (145 391 ოჯახი).

ამავე თემაზე:

თბილისის მუზეუმების გაერთიანების თანამშრომელი გვანცა ბერძენიშვილი, რომელიც 20 აგვისტოს ქუთაისში ბაგრატის ტაძრის მიმდებარე მუზეუმ-ნაკრძალში იმყოფებოდა, გვიყვება იმის შესახებ, თუ როგორ არის ჯაგნარსა და ბალახებში ჩაფლული უძველესი კულტურული მემკვიდრეობის ნაშთები.

მუზეუმ-ნაკრძალი ქუთაისში, ბაგრატის ტაძრის მიმდებარე ტერიტორიაზეა.

მუზეუმ-ნაკრძალში, ბაგრატის ტაძრის უკან არსებული გალავნის იქეთ, რუსუდან მეფის დროინდელი კარის ეკლესიისა და სასახლეების ნაშთებია, რომლებიც ბალახითაა დაფარული.

ნახეთ ვიდეო: 

„აქ პატარა სასახლეები დგას, რომლებიც ერთმანეთზეა დაშენებული: აფხაზთა მეფის ლეონის სასახლე, ზემოდან არის ერთიანი საქართველოს მეფეების: დავით აღმაშენებლისა და ბაგრატ მესამის სასახლეები, ზემოდან კი იშლება იმერეთის მეფის საცხოვრებელი. ანუ, დიდი მასშტაბის კომპლექსზეა ლაპარაკი“ – ამბობს გვანცა ბერძენიშვილი.

მან გვითხრა, რომ ამ ადგილებს კარგად იცნობს, რადგან მამამისი, არქეოლოგი დავით ბერძენიშვილი, ამ ტერიტორიაზე ხშირად ატარებდა არქეოლოგიურ სამუშაოებს და გვანცაც, ჯერ კიდევ პატარა ასაკიდან, თან დაჰყავდა.

„ბაგრატის ტაძარს ვიცნობ ბავშვობიდან, ყოველ ზაფხულს დავდიოდი აქ, რადგან მამაჩემი არქეოლოგია და საკუთარი თვალით მინახავს, როგორი მდგომარეობა იყო აქ ადრე.

ამოდიოდნენ ისტორიის და არქეოლოგიის ფაკულტეტის სტუდენტები ყოველ ზაფხულს გაწმენდით სამუშაოებზე და ასე არ იყო ბალახი მოდებული ყველაფერზე.

ბუჩქნარისგან რომ გაწმინდო ტერიტორია, ცხადია, ამას სჭირდება ფიზიკური შრომა. სტუდენტებიც მუშაობდნენ, მამაჩემიც მუშაობდა და სხვა არქეოლოგებიც და ეს კავშირი – უნივერსიტეტსა და ამ ნაკრძალს შორის არსებობდა.

პრაქტიკის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი იყო, რომ სტუდენტებს ენახათ, როგორ უნდა გაიწმინდოს ძეგლი, როცა მასზე მცენარეა ამოსული.

ადრე ტურისტული მარშრუტიც იყო შექმნილი და აქ ბევრი ტურისტი ამოდიოდა. ახლა კი ყველაფერი ცუდ მდგომარეობაშია. ხეებისა და ბუჩქების გამო, ფაქტობრივად, აღარ ჩანს ისტორიული ძეგლების ფრაგმენტები და ყველაფერი ბალახშია ჩაფლული.

მოშლილია ინფრასტრუქტურა.

ბაგრატის ტაძრის გარდა, უკან მთელი კომპლექსია სასახლეების, აბანოების. უძველესი წყალგაყვანილობის სისტემაა აქ, რომელიც ახლა ხეებით არის დაფარული“- ამბობს გვანცა ბერძენიშვილი.

მისი თქმით, რესტავრაციის შემდეგ, ბაგრატის ტაძარი და მისი მიმდებარე ტერიტორია საპატრიარქოს გადაეცა. ტაძრის ეზო გაწმენდილი და მოვლილია, მაგრამ ტაძრის უკან არსებული მუზეუმ-ნაკრძალი სახელმწიფოს საკუთრებაშია და მიტოვებულის შთაბეჭდილებას ტოვებს.

„შედიხარ ბაგრატის ტაძრის ეზოში და ყველაფერი მოწესრიგებულია, გასუფთავებული, ხალხმრავალი ტაძარია და ტაძრის უკანა მხარე კი, ქალაქის ამხელა ნაწილი – მიტოვებული და მოუვლელია.

როგორც ვიცი, ამ მუზეუმ-ნაკრძალს ოფიციალური სტატუსიც აქვს და წესით, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო უნდა ზრუნავდეს მასზე, მაგრამ ფაქტია, რომ აქ ყველაფერი ძალიან ცუდ მდგომარეობაშია.

1-2 ადამიანს გავესაუბრე, რომლებიც ამბობენ, რომ კადრების ნაკლებობაა. სულ 2 ადამიანი მუშაობს ტერიტორიის დასუფთავებაზეო და თუ ასეა, მაშინ ეს არ არის საკმარისი, რადგან ტერიტორია დიდია და 2 ადამიანი ამას ვერ გაწვდება. 200 და 300 ლარად აღარავის უნდა მუშაობა. არც სტუდენტებს აქვთ, როგორც ჩანს, ინტერესი. ისედაც გარბიან ადამიანები ქალაქიდან, ქვეყნიდან და როგორც ჩანს, სოციალური პრობლემები ამ ინტერესებსაც აქრობს.

ისიც გასარკვევია, რატომ არ ამატებენ კადრებს. მე-13 საუკუნის რუსუდანის ეკლესია რომ ვახსენე, იმის ეზო ამ დილით ჰქონდათ მოთიბული. დანარჩენი ტერიტორია კი, სადაც ისტორიული ძეგლების ნაშთებია, ჯაგნარითაა დაფარული. ასეთ მდგომარეობაში არასდროს ყოფილა ეს ადგილი.

ძალიან მტკივა გული, გაბრაზებული ვარ კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოზეც, რადგან შესაძლოა ახლა არ გვაქვს ამ ძეგლების აღდგენის ფული, მაგრამ რაც გაკეთებულია, იმას რომ მიატოვებ და გააჩანაგებ, ეს ძალიან დიდი პრობლემაა“- ამბობს გვანცა ბერძენიშვილი.

„ბათუმელები“ დაუკავშირდა საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ სააგენტოს და ჰკითხა, რატომ არ იწმინდება მუზეუმ-ნაკრძალის ტერიტორია, ვინ არის პასუხისმგებელი ტერიტორიის მოვლა-პატრონობაზე და იგეგმება თუ არა ამ მხრივ მომავალში რაიმე. 

„მოცემული ტერიტორიის დიდი ნაწილი უკვე გაწმენდილია და გაწმენდის პროცესი აქტიურად გრძელდება.

სამწუხაროდ, საიტმენეჯერი, რომელიც პასუხისმგებელია ტერიტორიის მოწესრიგებაზე, ჯანმრთელობის მდგომარეობიდან გამომდინარე, ვერ უზრუნველყოფდა ტერიტორიის სათანადო მოვლას. თუმცა უახლოეს მომავალში 2 საიტმენეჯერი დაემატება და ტერიტორია მუდმივად მოწესრიგებული იქნება“- მოგვწერეს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოდან.

სააგენტოს ინფორმაციით, ქუთაისის მუზეუმ-ნაკრძალი სააგენტოს შემადგენლობაში შედის და მუზეუმს ცალკე ბიუჯეტი არ აქვს.

________________

მთავარ ფოტოზე: ბაგრატის ტაძრის სიახლოვეს ბალახით დაფარული მუზეუმ-ნაკრძალი.

პროკურატურამ სქესობრივი კავშირის იძულების და პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფის ფაქტზე ერთ პირს ბრალდება წარუდგინა.

უწყების ცნობით, გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებული პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ამსახველი კადრების გავრცელების მუქარით, დაზარალებულს მასთან სქესობრივი კავშირის დამყარებას აიძულებდა, ხოლო უარის მიღების შემდეგ სოციალური ქსელის გამოყენებით დაზარალებულის ინტიმური შინაარსის ფოტოსურათები გაავრცელა.

დაკავებულს ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 139-ე მუხლის პირველი ნაწილით და 157-ე პრიმა მუხლის მე-2 ნაწილით წარედგინა, რაც სასჯელის სახედ და ზომად 8 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

პროკურატურა წერს, რომ ბრალდებულისთვის აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობის გამოყენების შუამდგომლობით სასამართლოს უკვე მიმართა.