„პატიმრობა ყ-ს გამოყენებისთვის“ „ტროტუარზე დგომისთვის დაპატიმრება“, „პატიმრობა ფეისბუქსტატუსის გამო“, „ჯარიმა ზებრა გადასასვლელით სარგებლობის გამო“, „პატიმრობა გადაკეტილ გზაზე დგომისთვის“, – რა როლი აქვთ მოსამართლეებმა ამ საქმეებში? რა ჩაწერეს გადაწყვეტილებებში?
„ბიძინა ყ არაა? არის?“ – ამ წარწერიანი პლაკატის ხელში დაჭერის გამო მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ თორნიკე თოშხუას 5-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა. ეს ამბავი 2026 წლის 2 აგვისტოს მოხდა.
„ძირითადად მოსმენის რეჟიმში იყო მოსამართლე, თითქოს ყველაფერს ინტერესით ისმენდა, თუმცა შეკითხვები არ დაუსვამს,“ – პატიმრობიდან გამოსული თორნიკე თოშხუა ბოლო დროის ერთ-ერთი ყველაზე აბსურდული პროცესის დეტალებს იხსენებს „ბათუმელებთან“:
„მოსამართლემ შეკითხვა თუ არ დასვი და მტკიცებულებები არ გამოიკვლიე, ისე როგორ უნდა მოჰფინო ბუნდოვან გარემოებას ნათელი? მოსამართლე იცავს პროტოკოლს და გითმობს დროს, რომ ისაუბრო, მაგრამ უარს გეუბნება, დაიბარონ პოლიციელები პროცესზე.
გადის მოსამართლე, მერე შემოდის უკან, რამდენიმე წუთში და გიცხადებს, მეო ბევრი ვიფიქრეო, რომ შენ მიერ გამოხატული პროტესტის ფორმა ცალკე აღებული არ მიმაჩნია კანონდარღვევად, მაგრამ აი, მთლიან კონტექსტში – წინა დღეებში გამოხატული პროტესტი ერთმანეთს რომ დავადაროთ, უკვე ნათელია, რომ შენ, ფაქტობრივად, იგივე შეურაცხმყოფელი სიტყვა გაქვს გამოყენებული, რაც პირველ შემთხვევაშიო.
ვუთხარი მოსამართლეს, რომ ამ „ყ“-ში შეიძლება „ყოჩაღი“ ვიგულისხმე?
საინტერესო ისაა, რომ პირველ ბანერსა [პირველ ბანერზე თორნიკე თოშხუას ბანერზე ეწერა: „ბიძინა ყ…? კი/ არა] და მესამე ბანერს შორის რაღაც არეული ამინდები დაემთხვა და პლაკატზე დავწერე: „ეს რა ყ… ამინდებია“. სასამართლოში მთავარი არგუმენტი ხომ ის ჰქონდათ, რომ შეურაცხმყოფელი სიტყვა გამოვიყენე და არაფერ შუაში არ იყო თითქოს ბიძინა, მაგრამ ამ შემთხვევაში პოლიციელები მოვიდნენ, გადაიღეს ჩემი პლაკატი, ჩააგდეს თავიანთ ჩატებში და შსს-ს ვერიფიკაცია გავიარე.
შემდეგ დღეს კი, პლაკატზე გაჩნდა „ბიძინა“, ეს იყო მთავარი,“ – გვიყვება თორნიკე თოშხუა.
„მოსამართლეს ძირითადად აქვს მხოლოდ ნოტარიუსის როლი…“ – მიიჩნევს თორნიკე თოშხუა და ხაზს უსვამს იმას, რომ მოსამართლეებს რეალურად არ გაურკვევიათ, როგორ არღვევდა საზოგადოებრივ წესრიგს კონკრეტული შეურაცხმყოფელი სიტყვის გამოყენება?
„წვრილმანი ხულიგნობა ასე მარტივად გამოსაყენებელი მუხლი არ არის. ამას შედეგად უნდა მოჰყვეს საზოგადოებრივი წესრიგის უხეში დარღვევა. მტკიცების ტვირთი არის ბრალდების მხარეს და მან უნდა დაამტკიცოს, რომ ამ ჩემმა ქმედებამ საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევა… არანაირი მტკიცებულება არ იყო, მხოლოდ იყო ჩემი დაკავების კადრი.
საქმეში არ დაფიქსირებულა ის, რომ ვინმე შეწუხებულიყო ჩემი პლაკატით… ფაქტობრივად, წამების აწეული მქონდა პლაკატი ხელში, როცა ავტომატურ რეჟიმში მიიღეს ბრძანება და დამაკავეს. მტკიცებულება, რომ ვინმეს დისკომფორტი შეექმნა ამ ჩემი ბანერის გამო, საქმეში არ არსებობდა.
არ ჩათვალა მოსამართლემ საჭიროდ მოწმეების გამოკითხვა, არადა პოლიციელმა უნდა შეაფასოს სიტუაცია ან საფრთხე, რომელიც ჩემგან მომდინარეობდა. რატომ ჩათვალა საჭიროდ პოლიციელმა, რომ ხულიგნობის მაკვალიფიცირებელი გარემოება შენიშნა ჩემს ქმედებაში?
კანონი განმარტავს, რომ ბანერზე მოცემულმა ინფორმაციამ საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევა უნდა გამოიწვიოს. მხოლოდ შეურაცხმყოფელი სიტყვის დატანა არ არის საზოგადოებრივი წესრიგის უხეში დარღვევის გამომწვევი. პირველ შემთხვევაში ზვიად ცეკვავამ მარტივად დაიჭირა შინაგან საქმეთა წარმომადგენლის მხარე და ადმინისტრაციული სახდელი დამაკისრა – ჯარიმა 3 ათასი ლარი, მეორე შემთხვევაში უკვე არც ეს შეურაცხმყოფელი სიტყვა არ მქონდა ბანერზე დატანილი,“ – გვითხრა თორნიკე თოშხუამ.
რა როლს ასრულებენ მოსამართლეები, როცა ივანიშვილი ქვეყანაში დიქტატურის დამყარებას ცდილობს?
„მოსამართლე დღეს ნეიტრალური არ არის, იგი არ ასრულებს ნეიტრალური არბიტრის როლს და არის მხარე. მოსამართლე რეალურად მხოლოდ ჭანჭიკია, რომელიც ემსახურება რუსული, რეპრესიული მანქანის ჩამოყალიბების ინტერესს. სისტემა ცდილობს, რომ გაგაჩეროს, მოსამართლე არის დამხმარე ამ სისტემის, აღმასრულებელი მისი ნების.
გაშიშვლდა საერთოდ სისტემა. ამ კონკრეტული მოქმედებით კიდევ უფრო აღქმადი გახდა აი, რა დონეზე არის ეს სისტემა მიმართული ამ ერთი ადამიანის ინტერესების დასაცავად.
მაგრამ ვერანაირი უსამართლობა ამ პროტესტს ვერ გააჩერებს. ეს პროტესტი არ გაჩერდება, ვიდრე ის ლოგიკურ დასასრულამდე არ მივა,“ – ამბობს თორნიკე თოშხუა.
- გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის რა სტანდარტი დაამკვიდრა მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ „თორნიკე თოშხუას საქმით“?
„მოსამართლემ გადაწყვეტილება მიიღო ვარაუდის საფუძველზე. აბსოლუტურად უკანონოა ეს გადაწყვეტილება, გამომდინარე იქიდან, რომ ეს არის ვარაუდზე დაფუძნებული, პირდაპირი მტკიცებულება არცერთი არ ჰქონდა მოსამართლეს და არ შეეძლო მინიმალური სამართლებრივი სტანდარტებითაც კი, ეცნო თორნიკე თოშხუა სამართალდარღვევად,“ – გვითხრა ადვოკატმა ეკა ქობესაშვილმა. იგი სასამართლოში თორნიკე თოშხუას ინტერესებს იცავდა:
„ყველანაირ კანონმდებლობას მოსამართლემ გადაუსვა ხაზი და გაითვალისწინა მხოლოდ შინაგან საქმეთა სამინისტროს პოზიცია. დაარღვია როგორც მოქმედი კანონმდებლობა, ისე საერთაშორისო ხელშეკრულებები და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებებს გაუკეთა იგნორი, ისე მიიღო გადაწყვეტილება.
მოსამართლის ეს ქმედება მიემართება იმას, რომ ქვეყანაში შეიზღუდოს გამოხატვის და სიტყვის თავისუფლება… ეს იყო პროტესტის ჩახშობის ერთ-ერთი გადაწყვეტილება, რომ აღარავის ჰქონდეს უფლება, ამოიღოს ხმა, თქვას ზედმეტი სიტყვა და დაემორჩილოს მხოლოდ ხელისუფლებაში მყოფ პირების მითითებებს,“ – გვითხრა ეკა ქობესაშვილმა.
___
ვრცლად:
როგორ მოქმედებენ მოსამართლეები, როცა საქმე ივანიშვილის ინტერესს ეხება
