გრიბოედოვის თეატრი 172-ე სეზონს ბათუმში გასტროლით ხსნის სპექტაკლით „ალჟირი“ [აკმოლინსკის ბანაკი სამშობლოს მოღალატეთა ცოლებისათვის]. სპექტაკლი 6 და 7 სექტემბერს გაიმართება საღამოს რვა საათზე ბათუმის დრამატული თეატრის ახალ სცენაზე. სპექტაკლი ალჟირის ტყვეებს ეძღვნება, ქალბატონებს საქართველოდან …

„ალჟირი“ – ავთანდილ ვარსიმაშვილის დოკუმენტური დრამაა. გაცოცხლებული ისტორია, რომელიც დაფუძნებულია რეალურ ფაქტებზე. იგი მოგვითხრობს სტალინური ეპოქის ყველაზე საშინელი ადგილის – გულაგის ერთერთი „კუნძულის“ შესახებ.

თეატრის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით: „ბანაკის კედლებში სასჯელს იხდიდნენ საქართველოში ცნობილი ოჯახების წევრები: დირიჟორ ევგენი მიქელაძის მეუღლე ქეთევან ორახელაშვილი, მწერალ ნოდარ დუმბაძის დედა ალექსანდრა (ანა) დუმბაძე–ბახტაძე და ბიცოლა თამარ დუმბაძე, მწერალ ბორის პილნიაკის მეუღლე კირა ანდრონიკაშვილი, მწერალ ბულატ ოკუჯავას დედა აშხენ ნალბანდიანი.

სულ ბანაკში სასჯელი მოიხადა რვა ათასამდე ქალბატონმა, მათ შორის საქართველოდან ალჟირის ციხეებში – 281 ქალი იჯდა. თუმცა, ეს სია არ არის სრული“.

საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტი ქობულეთის სოფელ ცეცხლაურსა და ოზურგეთის სოფელ ლაითურს შორის მდინარე ჩოლოქზე არსებული ხიდის რეაბილიტაციას გეგმავს. ხიდთან ერთად გაკეთდება 6 კმ-მდე გზა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზეც. გზისა და ხიდის რეაბილიტაციის თხოვნით დეპარტამენტს ოზურგეთის გამგეობიდან მიმართეს.

„…გამყოფ სასაზღვრო ზოლში მდინარე ჩოლოქზე არსებული საავტომობილო ხიდი 2004 წლის ცნობილი მოვლენების დროს იქნა დაზიანებული და დაზიანების ხარისხიდან გამომდინარე, საჭიროა მისი აღდგენა. ზემოაღნიშნული იწვევს, დაბა ლაითურიდან სოფ. ცეცხლაურის მიმართულებით მიმავალი საავტომობილო გზის (სავარაუდო სიგრძით 6კმ) და მდ. ჩოლოქზე ხიდის რეაბილიტაციის აუცილებლობას. აღნიშნული ხიდის გვერდზე მოწყობილია დროებითი ლითონის სახიდე გადასასვლელი, რომელიც ხანდაზმულობის გამო კოროზირებულია და ბურჯებიც დაზიანებულია“ – აღნიშნულია ოზურგეთიდან გაგზავნილ წერილში.

4 მილიონ 612 ათას 500 ლარი გამოყო საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა გზისა და ხიდის რეაბილიტაციისთვის. დეპარტამენტი ამ თანხით შესაბამისი მომსახურების შესყიდვას ტენდერის გარეშე აპირებს და შესაბამის თანხმობას სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოსგან ითხოვს.

„საპროექტო და სარეაბილიტაციო სამუშაოების შესასყიდად ელექტრონული ტენდერის გამოცხადების შემთხვევაში, სატენდერო პროცედურები შესაძლებელია გახანგრძლივდეს გარკვეული პერიოდით (დაახლოებით 4-5 თვე), ეს იმ შემთხვევაში თუ ადგილი არ ექნება გაუთვალისწინებელ გარემოებებს (არ შედგა, დასრულდა უარყოფითი შედეგით). მიზანშეწონილია სარეაბილიტაციო სამუშაოები დაიწყოს დროულად და დასრულდეს შემჭიდროვებულ ვადებში ზამთრის დადგომამდე“ – აცხადებენ გზების დეპარტამენტში.

ჩოლოქის, ქაქუთისა და ცეცხლაურის ხიდები, 2004 წლის 2 მაისს, ასლან აბაშიძის ბრძანებით ააფეთქეს.

მთავარი ფოტო: აფეთქებული ხიდი მდინარე ჩოლოქზე [ქობულეთთან], 2014 წ. / ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან

გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონულ ჰიდრომეტეოროლოგიურ ობსერვატორიის ამინდის პროგნოზის მიხედვით, „6 სექტმებერს მოსალოდნელია წვიმა. დროგამოშვებით იქნება ძლიერი წვიმა და ქარი“.

ობსერვატორიის მონაცემებით, დღეს ღამით გაწვიმდება და ხვალ საღამომდე იწვიმებს. „გაძლიერდება დასავლეთის ქარი 15-20 მეტრი წამში, დროგამოშვებით კი 17-22 მეტრი წამში, ასევე შტორმი 4-5 ბალი. ჰაერის ტემპერატურა 3-4 გრადუსით შემცირდება,“ –  უთხრეს „ბათუმელებს“ ობსერვატორიაში.

8, 9 და 10 სექტებერს ბათუმში სინოპტიკოსები უნალექო ამინდს ელიან. ჰაერის საშუალო ტემპერატურა დღის განმავლობაში 27-28 გრადუსი იქნება.

6 სექტემბრის მონაცემებით, ბათუმის 79-ე საარჩევნო ოლქში მერობის მხოლოდ ერთი კანდიდატია დარეგისტრირებული. კახაბერ ცისკარიძე „საქართველოს ერთობის და განვითარების პარტიამ“ წარადგინა.

27 აგვისტოს კახაბერ ცისკარიძემ დამოუკიდებელი კანდიდატობის სურვილი დააფიქსირა, თუმცა საარჩევნო პროცედურების მიხედვით, დამოუკიდებელი კანდიდატად დარეგისტრირების ვადა უკვე გასული იყო.

ბათუმს დამოუკიდებელი მერობის კანდიდატი არ ეყოლება. სხვა პარტიებს მერობის კანდიდატები საარჩევნო ოლქში ჯერ არ დაურეგისტრირებიათ.

ცნობილია, რომ „ქართული ოცნების“ მერობის კანდიდატი ლაშა კომახიძე იქნება, „ევროპული საქართველოს“ მერობის კანდიდატი – პეტრე ზამბახიძე, „ლეიბორისტული პარტიის“ – ჯელალ ქიქავა.

ბათუმის 79-ე საარჩევნო ოლქის ხელმძღვანელის, ციალა შავაძის თქმით, უკვე რეგისტრირებულია ბათუმის საკრებულოს წევრობის სამი დამოუკიდებელი კანდიდატი. მე-7 მაჟორიტარულ უბანში საინიციატივო ჯგუფმა ეთერ მანელიშვილი დაასახელა, მე-9 უბანში – ნოდარ მამულაძე, მე-10 უბანში – ჯემალ პაქსაძე.

„ეს კადრები ადასტურებს იმას, რომ საოლქო კომისიები წინასწარ გამზადებული სიების მიხედვით აკეთებენ არჩევანს. პოლიტიკურად ნეიტრალური და პროფესიონალი კადრების შერჩევის ნაცვლად, საოლქო კომისია „ქართული ოცნებისგან“ გამზადებული სიით მუშაობს,“ – აცხადებს მირდატ ქამადაძე, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან“. ქობულეთის და ხელვაჩაურის საოლქო კომისიების სხდომების ამსახველი ვიდეომასალა „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ დღეს, 6 სექტემბერს წარმოადგინა.

საოლქო კომისიებმა თავიანთი წარმომადგენლების შერჩევა საუბნო კომისიებში გუშინ, 5 სექტემბერს დაასრულეს. საოლქო კომისიებში არ დაუმალავთ, რომ სია მართლაც წინასწარ გამზადებული ჰქონდათ, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ რომელიმე პარტიამ მოამზადა იგი. საოლქო კომისიების ხელმძღვანელების განმარტებით, კომისიის წევრები სხდომამდე შეთანხმდნენ, ვინ იყო მათთვის სასურველი კანდიდატები და სხდომაზე ხმის მიცემით დაადასტურეს საკუთარი პოზიციები.

რა ადასტურებს იმას, რომ „ქართულმა ოცნებამ“ მიაწოდა სიები საოლქო კომისიებს? – მირდატ ქამადაძე ამბობს, რომ გადაღებული აქვს, როგორ იბარებდნენ პირებს „ქართული ოცნების“ შტაბში, რომლებიც განცხადებებს წერდნენ და ოლქში გადადიოდნენ. „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ აპირებს ამ ადამიანების არსებობა საუბნო კომისიის წევრებს შორის დაადასტუროს. „ამის შემდეგ წარმოვადგენთ ამ ვიდეო ჩანაწერებსაც, რაც კიდევ ერთხელ დაადასტურებს, რომ „ქართული ოცნება“ არჩევნების გაყალბებისთვის მზადებას აგრძელებს“, – ამბობს მირდატ ქამადაძე.

ანალოგიური ბრალდებით ბრიფინგი გამართა ვაჟა ბოლქვაძემ, „ნაციონალური მოძრაობის“ ქედის ორგანიზაციის თავმჯდომარემ. მისი თქმით, საოლქო კომისიამ დაბლოკა ის ადამიანები, რომლებიც აქამდე „ნაციონალური მოძრაობის“ მხარდამჭერები იყვნენ და საუბნო კომისიის წევრებად „ქართული ოცნების“ აქტივისტები აირჩიეს.

ამავე თემაზე:

„სამართლიანი არჩევნები“: პროფესიული ნიშნით არჩეული წევრების და „ქართული ოცნების“ პოზიციები ერთმანეთს დაემთხვა

პროკურატურის მიმართ უნდობლობა ბათუმის და ლაზეთის მიტროპოლიტმა დიმიტრიმ ღიად დააფიქსირა. კითხვების დასმამდე მიტროპოლიტმა მთავარი აქცენტი მეუფე პეტრეზე გააკეთა. დღეს, 5 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ დეკანოზ გიორგი მამალაძეს „ციანიდის საქმეზე“ 9-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. მიტროპოლიტი დიმიტრი განაჩენს პრესკონფერენციით გამოეხმაურა.

„ჩვენი ნდობა მათ მიმართ ვერ ვიტყვი, რომ გამართლდა. ძალიან ბევრი გაუგებრობა, შეუთავსებლობაა ამ საქმეში, აბურდულ-დაბურდულია ბევრი საკითხი, პასუხი ვერ გაეცა უამრავ შეკითხვას. მე დამკითხეს ამ საქმეზე, როგორც მოწმე. მე ვუთხარი მათ, რომ ერთ-ერთი კითხვა, რაც აწუხებს თითოეულ ჩვენგანს, იყო ის, რომ ჰქონდა თუ არა იმის დამადასტურებელი ფაქტები პროკურატურას, რომ შეიძინა დეკანოზმა ავადსახსენებელი ციანიდი. მითხრეს, რომ გვაქვს და სასამართლო პროცესში გამყარდებაო. ვერა და ვერ დავინახეთ ეს გამყარებული საკითხები… სასამართლო დაკითხვის პერიოდში, რბილად რომ ვთქვათ, იყო ზეწოლა, რომ შექმნილიყო ერთგვარი მოტივაცია შორენას მძლეთამძლეობაზე, რომ მხოლოდ მას შეეძლო ადამიანების წინსვლა და ასე შემდეგ. მე მათ განვუცხადე, რომ ეს შეყურაცხმყოფელია ეკლესიის და პატრიარქის… როცა მეუფე პეტრე ამტკიცებდა, რომ თითქოს შორენა თეთრუაშვილი იღებს ყველა გადაწყვეტილებას, მან ამ ქმედებით პროკურატურის წისქვილზე დაასხა წყალი,“ – აღნიშნა მიტროპოლიტმა დიმიტრი შიოლაშვილმა.

მიტროპოლიტს ჟურნალისტებმა კითხეს, რაში გამოიხატა მის მიერ ნახსენები „ზეწოლა“. მიტროპოლიტმა კონკრეტულ პასუხს თავი აარიდა და ისევ მეუფე პეტრეს დაუბრუნდა. თქვა, რომ 5-6 წლის წინ, როცა დეკანოზი გიორგი მამალაძე უკრაინაში მსახურობდა, მაშინ მეუფე პეტრე დონეცკის მოსახლეობას აფრთხილებდა, რომ მამალაძე საზოგადოებისთვის საშიში პირი იყო: „მე ვმეგობრობდი მეუფე პეტრესთან და ჩემთვის გასაკვირი იყო, როცა გიორგი მამალაძე ჩამოდის ჩემს ეპარქიაში და არაფერს მეუბნება. ხომ შეიძლებოდა, იგივე ჩემთვისაც ეთქვა? ახლა მეუფე პეტრე თავგამოდებით იცავდა და იცავს დეკანოზ გიორგი მამალაძეს, არაფერი არაა ამაში გასაკვირი… ამ ყველაფერში საინტერესოა მეუფე პეტრეს როლი“.

რა იგულისხმება „საინტერესო როლში“? – „ბათუმელების“ ამ შეკითხვას მიტროპლიტმა მოკლედ უპასუხა: „…არავითარი მტკიცებულებები არ მაქვს. იმ ვიდეო ჩანაწერში ირაკლი მამალაძე ახსენებს მეუფე პეტრეს გარემოცვას“.

მიტროპოლიტ დიმიტრის არ სჯერა ვერსიის, რომ შორენა თეთრუაშვილის, ან პატრიარქის მკვლელობა იგეგმებოდა. მან განაცხადა, რომ გამამართლებელი განაჩენის მოლოდინიც არ ჰქონდა.

რატომ გამოხატა მიტროპოლიტმა გამოძიების მიმართ უკმაყოფილება დღეს, როცა სასამართლოს სამოტივაციო ნაწილი გამოქვეყნებული არ არის და უცნობია, კონკრეტულად რა მტკიცებულებების გამო გამოუტანეს დეკანოზს გამამატყუნებელი განაჩენი? – „ბათუმელების“ შეკითხვაზე მიტროპოლიტმა ისევ ახსენა მრავალი კითხვა, რომელიც „ციანიდის საქმეზე“ ისევ არსებობს.

„ბურუსით მოცულია ეს საქმე და დღევანდელი გადაწყვეტილებით მე გამიმყარდა ეჭვები, რომ დეკანოზ გიორგი მამალაძეს საერთოდ არ ჰქონდა ციანიდი ნანახი,“ – დასძინა მიტროპოლიტმა.

ბათუმისა და ლაზეთის მიტროპოლიტმა დიმიტრი შიოლაშვილმა, ცოტა ხნის წინ, დეკანოზ გიორგი მამალაძის განაჩენთან დაკავშრებით პრესკონფერენცია გამართა, სადაც თქვა, რომ იგი დეკანოზ მამალაძეს გარკვეულწილად  დამნაშავედ მიიჩნევს, მაგრამ ამავდროულად ციანიდის საქმესთან დაკავშირებით ძალიან ბევრი შეკითხვები აქვს.

„მე რომ კითხვები მაქვს პროკურატურასთან არ ნიშნავს რომ დეკანოზი მამალაძე უცოდველია, ამას ვერ ვიტყვი… მე ვერ უარვყოფ, რომ დეკანოზი მამალაძე ეძებდა ციანიდს და იქ ჩანს კიდევაც ეს… შემდეგ ახსენებს შორენასა და სხვა ადამიანებს, და შემდეგ როცა დაინახეს, რომ ის მოიჩქაროდა გერმანიაში და იქ იყვნენ ადამიანები, ვისაც ის ახსენებს ამ ციანიდთან ერთად, მოხდა მისი ასეთი ფორმით განეიტრალება, – ამბობს ის – მე სულ სხვა ვერსია მივიღე, თუ როგორ ჰქონდა მას შენახული ეს ციანიდი. თუ გახსოვთ, პირველი ვერსია იყო, რომ მას ციანიდი შენახული ჰქონდა ფეხსაცმელების საწმენდში. მეორე იყო ჰიგიენურ ჭურჭელში (დეზოდორში), რაც მერე გამყარდა. პირველი, რაც მე შევიტყე, არის ის, რომ მას ქარხნულად ჰქონდა ჩაკერებული ჩანთაში ციანიდი,“ – ამბობს მიტროპოლიტი დიმიტრი შიოლაშვილი. ინფორმაციის წყაროს დასახელებიდან მეუფე დიმიტრიმ თავი შეიკავა.

მეუფე დიმიტრიმ პრესკონფერენციაზე თქვა, რომ იგი რამდენიმე დღის წინ პატრიარქსაც ესაუბრა. „პატრიარქის აზრით, დეკანოზი გიორგი ამის ჩამდენი და გამკეთებელი არ არის, რაც მის ოჯახის წევრებსაც უთხრა. თავისთავად, პატრიარქი ბევრად აღმატებულია ჩვენზე. სასამართლო გადაწყვეტილების შემდეგ საუბარი არ გვქონია,“ – თქვა მან.

თავად დეკანოზი გიორგი მამალაძე ბრალს არ აღიარებს. მისი თქმით, ციანიდის ყიდვა თავად შორენა თეთრუაშვილმა სთხოვა.

„სხალთა-დიდაჭარის“ გადამცემი გვირაბის მონაკვეთი, აგვისტოს შუა რიცხვებში ჩამოიშალა. გვირაბის ნაწილის ჩამოშლის ფაქტს, კომპანია „აჭარისწყალი ჯორჯიაც“ ადასტურებს, თუმცა გვირაბის ჩამოშლის მიზეზებზე, კომპანიაში პასუხები არ აქვთ. „აჭარისწყალი ჯორჯია“ შუახევიჰესის პროექტს ახორციელებს, აღნიშნული გვირაბი კი ამ პროექტის ფარგლებში აშენდა.

კომპანიის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურში „ბათუმელებს“ ეუბნებიან, რომ ტექნიკური გუნდი უცხოეთში იმყოფება და გვირაბის ჩამოშლის მიზეზებს საქართველოში დაბრუნების შემდეგ შეისწავლიან.

„გვირაბი ტესტირების დროს ჩამოიშალა, თუმცა ვერ გეტყვით რა გახდა ამის მიზეზი. ტექნიკური ჯგუფი უცხოეთშია და როცა დაბრუნდება შეისწავლის პრობლემას“ – გვეუბნება ნინო დიასამიძე. მისივე ინფორმაციით, ცხრაკილომეტრიანი გვირაბიდან წყლის ამოტუმბვის პროცესი მიმდინარეობს და მხოლოდ ამის შემდეგ დაიწყება კვლევა.

კომპანიის წარმომადგენლის ინფორმაციით, გვირაბის ჩამოშლა საფრთხეს არ უქმნის მოსახლეობას.

„მოსახლეობისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენს, რადგან გვირაბი ღრმად არის მიწაში და არც მის ზემოთ ცხოვრობს მოსახლეობა. რაც შეეხება სოფელ გორხანაულს, თითქოს ამ სოფლის პრობლემები გვირაბთან არის დაკავშირებული, სიმართლეს არ შეესაბამება, რადგან გვირაბს ამ სოფელთან შეხება არ აქვს“ – ამბობს ნინო დიასამიძე.

კომპანიის მიერ ოფიციალურად გავრცელებულ ინფორმაციაში კი წერია, რომ „გვირაბის მცირე მონაკვეთის ჩამოშლა არ შეაფერხებს შუახევი ჰესის მუშაობას, რომელიც უკვე მზადაა კომერციული ოპერირებისთვის“.

მათივე ინფორმაციით, გვირაბის ეს ნაწილი დიდაჭარის წყალსაცავთან ახლოს, გვირაბის გამოსასვლელიდან 170 მეტრის დაშორებით მდებარეობს.

რატომ ჩამოინგრა გვირაბი, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროში ინფორმაციას არ ფლობენ. სამინისტროს ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტოს ხელმძღვანელის, ნიკა ხომერიკის თქმით, მშენებლობის პროცესზე მონიტორინგს ჰიდრო-ელექტრო ნაგებობების სამმართველო ახორციელებს, რომელსაც მსგავს შემთხვევებში ინფორმაცია სამინისტროსთვის უნდა მიეწოდებინა, თუმცა არ მიაწოდეს: „შეიძლება რაღაც ფაქტი მოხდა, მაგრამ ჩვენი სამსახური საქმის კურსში არ ჩააყენა, არადა უნდა ჩაგვაყენოს.“

ჰიდრო-ელექტრო ნაგებობების სამმართველოს ხელმძღვანელი გულერი სამხარაძე კი „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ მუშა პროცესში მშენებლებს თავიანთი ექსპერტები ჰყავთ და ზედამხედველობას ისინი აწარმოებენ.

„ყველა წუთში, რომ გავიქცეთ და ვამოწმოთ, ასე არ არის. როგორც ვიცით, ისინი ყველა ზომას იღებენ რაც არის გათვალისწინებული და ყველა დოკუმენტი შექმნილია“ – ამბობს გულერი სამხარაძე. მისი თქმით, მშენებლობის პროცესში გაუთვალისწინებელი შემთხვევები დასაშვებია.

რა გახდა გვირაბის ჩამოშლის მიზეზი, ამის თაობაზე არც საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტროა ინფორმირებული.

ენერგეტიკული დეპარტამენტის უფროსი დავით შარიქაძე ამბობს, რომ დეტალური კვლევებისთვის კომპანიას ნორვეგიელი ექსპერტები ჩამოჰყავთ: „მე რამდენადაც ვიცი უცხოელი ექსპერტები ჩამოჰყავთ და შემდეგ დაიწყებენ დეტალურ კვლევას. თუმცა, როგორც ვიცი, მანდ არ არის კატასტროფა, ძალიან გამუქებულია ხოლმე ინფორმაცია, რადგან გვირაბი ძალიან ღრმად არის მიწის ქვეშ და მოსახლეობასთან კავშირი არ აქვს“.

დავით შარიქაძე ამბობს, რომ გვირაბის რა მონაკვეთია ჩამოშლილი, დაზუსტებულ ინფორმაციას არ ფლობს: „ვიცი რომ ალაგ-ალაგ არის ჩამოშლილი, ზუსტი მონაკვეთი არ ვიცი რამდენია. განსაკუთრებულ პრობლემას ვერ ვხედავ ამაში, რადგან პრაქტიკაში მსგავი შემთხვევები ბევრია“.

ფოტო: შუახევიჰესის გვირაბის მშენებლობა / ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან

გასულ, 2016 წელს, საქართველოს ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საპარლამენტო არჩევნები ჩაატარა. ამ წელს ცესკოს კომისიის წევრების, თანამდებობის პირების და ხელშეკრულებით აყვანილი თანამშრომლების შრომის ანაზღაურებისთვის ჯამში  9 436 279 ლარი დაიხარჯა. მათ შორის ხელფასების სახით გაცემულმა თანხამ 4 990 054 ლარი, დანამატმა კი 2 969 058 ლარი შეადგინა,  1 477 167 ლარი კი ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში დასაქმებულმა საჯარო მოხელეებმა და კომისიის წევრებმა პრემიის სახით მიიღეს.

ცენტრალური საარჩევნო კომისიიდან „ბათუმელებისთვის“ მოწოდებული ოფიციალური ინფორმაციით, მხოლოდ ცენტრალური საარჩევნო კომისიის [ცესკო] მაღალი რანგის თანამდებობის პირებს – თავმჯდომარეს, მოადგილეს და მდივანს გასულ წელს ხელფასის, პრემიისა და დანამატის სახით ჯამში ნახევარ მილიონ ლარზე მეტი მიუღიათ [ 530 936].

კანონმდებლობა საარჩევნო მოხელისთვის არჩევნების პერიოდში ხელფასის გაორმაგებას ითვალისწინებს. როგორც ცესკოდან გამოთხოვილი ინფორმაციით ირკვევა, ცესკოს მაღალი რანგის თანამდებობის პირებმა გაორმაგებული ხელფასი, პრემიასთან ერთად საპარლამენტო არჩევნების თარიღის დაზუსტებამდეც მიიღეს.

იანვარში, ცესკოს კომისიის თავმჯდომარეს, თამარ ჟვანიას, თანამდებობრივი სარგოსა და პრემიის სახით, ჯამში 15 500 ლარი მიუღია.  თავმჯდომარის ხელფასი 5 500 ლარია. იანვარში თამარ ჟვანიას ხელფასი საარჩევნო კოდექსის მოთხოვნის შესაბამისად გაორმაგდა და 11 000 ლარს მიაღწია, ამას დაემატა პრემიაც, 5 500 ლარი.

4700 ლარია ცესკოს თავმჯდომარის მოადგილის გიორგი შარაბიძის ხელფასი. 2016 წლის იანვარში მან აიღო გაორმაგებული ხელფასი პრემიასთან ერთად, ჯამში 14 100 ლარი.

4600 ლარია კომისიის მდივნის გიორგი ჯავახიშვილის ხელფასი, იანვარში მას ხელფასისა და პრემიის სახით 13 800 ლარი მიუღია.

ასეთივე კომბინაციით და იგივე ოდენობით [გაორმაგებული ხელფასი და პრემია] გარკვეულწილად შუალედური და შემდეგ საპარლამენტო არჩევნების პირველი და მეორე ტურის გამართვასთან დაკავშირებით ცესკოს მოხელეებმა, აპრილში, ივლისში, აგვისტოში და სექტემბერში მიიღეს.

თუმცა სექტემბერი გამონაკლისად შეგვიძლია მივიჩნიოთ იმ თვალსაზრისით, რომ ამ თვეში კომისიის თავმჯდომარეს პრემია არ დაერიცხა, სამაგიეროდ მან დანამატის სახით 9500 ლარი მიიღო და მისმა ანაზღაურებამ ხელფასისა და დანამატის სახით 19  900 ლარი შეადგინა. ამ თვეში ხელფასისა და დანამატის სახით თავმჯდომარის მოადგილემ 17 860 ლარი მიიღო, ხოლო კომისიის მდივანმა – 17 480 ლარი.

ცესკოს განმარტებით, გასული წლის იანვრის თვეში ცესკოს თანამდებობის პირების ხელფასის გაორმაგება გარდაბნის შუალედური არჩევნების ჩატარებას უკავშირდებოდა. ხელფასი არ გაორმაგებულა თუმცა, ისევ გარდაბნის არჩევნების მიზეზით ცესკოს მოხელეების ხელფასი გარკვეულწილად გაიზარდა თებერვალშიც.

2016 წლის მარტში, მაისში, ივნისში, დეკემბერში და ოქტომბერში [არჩევნების თვე] ცესკოს თანმდებობის პირების ხელფასი არ გაორმაგებულა. მათ მიიღეს ხელფასი და პრემია, ან ხელფასი და დანამატი. ამ შემთხვევაში ცესკოს თავმჯდომარის ანაზღაურება პრემიასთან ან დანამატთან ერთად 11 000 ლარია. მოადგილის ხელფასი – 9 400 ლარი და კომისიის მდივნის ხელფასი – 9 200 ლარი.

გამორჩეული იყო ნოემბერი, საპარლამენტო არჩევნების მეორე ტურის  მომზადებასთან დაკავშირებით თავმჯდომარის თანამდებობრივი სარგო არ გაორმაგდა, თუმცა 8 433 ლარამდე გაიზარდა, სამაგიეროდ გასამმაგდა დანამატი. ამ თვეში ცესკოს თავმჯდომარეს დანამატის სახით 19 067 ლარი დაერიცხა, ამ თვეში მიღებულ თანამდებობრივ სარგოსთან ერთად ცესკოს თავმჯდომარემ ნოემბერში, ხელფასისა და დანამატის სახით 27 500 ლარი მიიღო.

ამ თვეში ცესკოს თავმჯდომარის მოადგილემ გიორგი შარაბიძემ თანამდებობრივი სარგოსა და დანამატის სახით  23 499 ლარი, ხოლო კომისიის მდივანმა გიორგი ჯავახიშვილმა  23 000 ლარი მიიღო.

„ბათუმელებისთვის“ გამოგზავნილ მონაცემებში, მიუხედავად იმისა, რომ ეს არ გვითხოვია, ცესკომ გამოგზავნილ ციფრებს დიფერენციაცია გაუკეთა იმის მიხედვით თუ რამდენია ცესკოს თანამდებობის პირებისთვის ხელფასისა და დანამატის სახით დარიცხული თანხა და რამდენია ხელზე ასაღები.

როგორ აფასებენ ცესკოს მუშაობას

2016 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ არასამთავრობო ორგანიზაცია „სამართლიანმა არჩევნებმა“  შეფასების ანგარიში გამოაქვეყნა, სადაც ნათქვამია, რომ გარკვეული მცდელობების მიუხედავად ცესკოს მუშაობაში კვლავ გამოიკვეთა ხარვეზები. პრობლემური იყო საუბნო საარჩევნო კომისიების დაკომპლექტების პროცესი, რომელიც ძირითადად გაუმჭვირვალედ წარიმართა. საარჩევნო ოლქებმა კი, საუბნო კომისიების წევრები ე.წ. წინასწარი სიების საფუძველზე შეარჩიეს. ეს სიები მათ წინასწარ ჰქონდათ ხელთ, რამაც გააჩინა სერიოზული ეჭვები, რომ საუბნო კომისიების წევრები ობიექტური კრიტერიუმების ნაცვლად პოლიტიკური ნიშნით შეარჩიეს.

არასამთავრობო ორგანიზაციები სხვა უამრავ პრობლემას ასახელებენ და მიიჩნევენ, რომ ცესკომ წინასაარჩევნო პერიოდში ბევრი გადაწყვეტილება მიიღო, რომელიც კანონთან შეუსაბამო არ იყო, თუმცა სერიოზული პრობლემა წარმოქმნა პრაქტიკაში რეალიზების დროს. ამ თემებზე მაშინ „ბათუმელებიც“ წერდა.

2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებამდე საარჩევნო მოხელეების სწავლება ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ მილიონი ლარით დააფინანსა, ხოლო თავად ცესკოს ბიუჯეტი 76 მილიონი ლარი იყო [საპარლამენტო არჩევნებისთვის გამოყოფილი თანხის ჩათვლით]. აქედან 40 მილიონი ლარი ხელფასებისთვის გაითვალისწინეს.

მიუხედავად იმისა, რომ სწავლებისთვის ცესკომ დიდი ფინანსური რესურსი დახარჯა, სადამკვირვებლო ორგანიზაციების შეფასებით, 2016 წლის 8 ოქტომბრის არჩევნები პროცედურული დარღვევებით ჩატარდა და ეს უმეტესწილად საუბნო-საარჩევნო კომისიების წევრების კომპეტენციის ნაკლებობით იყო გამოწვეული. საოლქო კომისიის მსჯელობა საჩივრებთან დაკავშირებით  კი „ყავაზე მკითხაობას ჰგავდა“.

კიდევ ერთი საინტერესო დეტალი, რაზეც „ბათუმელები“ ადრეც წერდა:

„ბათუმელებმა“ გამოარკვია, რომ  ისინი, ვინც წინა არჩევნებზე „ქართული ოცნების“ სასარგებლოდ მუშაობდნენ, 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე საოლქო და საუბნო საარჩევნო კომისიებში ცესკოს წარმომადგენლის სტატუსით მოხვდნენ. ისინი ცესკომ ოლქებში გამოცხადებულ ვაკანსიებზე კონკურსის წესით შეარჩია და ამა თუ იმ ოლქის საარჩევნო მოხელის სტატუსი ხუთი წლის ვადით ანდო. მათ შორის ერთ-ერთია ციალა შავაძე, ბათუმის საოლქო კომისიის თავმჯდომარე. გასულ წელს არჩევნებამდე მან „ბათუმელების“ მოტყუებაც სცადა. ამ თემაზე კი წაიკითხეთ აქ.

საოლქო კომისიებმა საუბნო კომისიების წევრების შერჩევის პროცესი დღეს, 5 სექტემბერს დაასრულა. საუბარია 13-წევრიან კომისიაში 6 წევრის არჩევაზე, რომელიც საარჩევნო კანონმდებლობის მიხედვით, პროფესიული ნიშნით უნდა აირჩიონ.

ისევე, როგორც საუბნო კომისიებში, ასევე ოლქებსა და ცესკო-ში პროფესიული ნიშნით წევრების არჩევამ საარჩევნო ადმინისტრაციის აპოლიტიკურობა და კვალიფიციურობა უნდა უზრუნველყოს [ნებისმიერი დონის საარჩევნო ადმინისტრაციაში 13-წევრიან კომისიაში 7 წევრს სხვადასხვა პოლიტიკურ პარტია ნიშნავს]. „ბათუმელები“ დაინტერესდა, რამდენად ეცადნენ წელს საოლქო კომისიები პროფესიული ნიშნით კადრების შერჩევას.

„შესაძლოა, სერთიფიცირებული პირიც არ იყოს კვალიფიციური, მაგრამ სარჩევნო მოხელის სერთიფიკატი არის ჩვენთვის ერთ-ერთი კომპონენტი იმის დასადგენად, რომ ოლქი კვალიფიციურ კადრს ირჩევს,“ – მიიჩნევს მადონა ბერიძე, „სამართლიანი არჩევნების“ აჭარა-გურიის კოორდინატორი.

საარჩევნო მოხელის სპეციალიზებული გამოცდების ჩაბარება ნებისმიერ პირს შეუძლია, თუმცა საოლქო კომისიას არ აქვს ვალდებულება სერთიფიცირებული პირი აირჩიოს საუბნო კომისიის წევრად. დღემდე ცესკო-ს მიერ დამტკიცებულ ანკეტაში [რომელსაც საუბნო კომისიის პროფესიული წევრობის მსურველები ავსებენ] ვერ იპოვით გრაფას, სადაც აღინიშნება, პირს აქვს თუ არა გავლილი საარჩევნო მოხელის სერთიფიკატი. შესაბამისად, ოლქის თავმჯდომარეებს არ აქვთ ინფორმაცია, შეეძლოთ თუ არა კონკურსანტებს შორის არჩევანი გაეკთებიანათ იმ პირებზე, რომლებსაც საარჩევნო მოხელის გამოცდა ჩაბარებული აქვთ. გასულ წლებში არაერთი შემთხვევა დაფიქსირდა, როცა სერთიფიცირებულმა პირებმა საარჩევნო კომისიებში დასაქმება ვერ შეძლეს. 

„დაფიქსირებული არ იყო ანკეტებში, ჰქონდა თუ არა ვინმეს საარჩევნო მოხელის სერთიფიკატი. არ მაქვს მონაცემი, რამდენი იყო კონკურსანტებს შორის ასეთი,“ – გვითხრა გელა ხახნელიძემ, იგი ქობულეთის საარჩევნო ოლქის თავმჯდომარეა.

იგივე გვითხრეს ქობულეთსა და ხელვაჩაურის საოლქო კომისიებში. ისინი კანონზე ამახვილებენ ყურადღებას, რაც სერთიფიცირებული პირის არჩევის ვალდებულებას არ ითვალისწინებს. კომისიებს არ აქვთ მონაცემი, რამდენი სერთიფიცირებული ადამიანი მონაწილეობდა კონკურსში, სადაც კანონით, პირველ რიგში, საარჩევნო პროცესების მცოდნე პირი უნდა შეერჩით. საუბნო კომისიებში 6-6 წევრი საოლქო კომისიებმა ისე შეარჩიეს, რომ არავინ იცის, რამდენი სერთიფიცირებული ადამიანი დარჩა საარჩევნო პროცესს მიღმა.

თუკი საოლქო კომისიების მიერ დანიშნული წევრები უნდა იყვნენ პროფესიონალები და აპოლიტიკური ადამიანები, რატომ ამბობს უარს საარჩევნო ადმინისტრაცია ცესკო-ს მიერ სერთიფიცირებულ ადამიანებზე? – ეს შეკითხვა „ბათუმელებმა“ მადონა ბერიძეს დაუსვა, „სამართლიანი არჩევნების“ აჭარა-გურიის კოორდინატორს. იგი გუშინ ბათუმის საოლქო კომისიის სხდომას ესწრებოდა, სადაც საუბნო კომისიების წევრები შეარჩიეს. სხდომის შემდეგ მადონა ბერიძე ერთ მნიშვნელოვან მომენტზე ამახვილებს ყურადღებას – „98 პროცენტ შემთხვევაში ოლქში პროფესიული ნიშნით არჩეული წევრების და „ქართული ოცნების“ პოზიცია ერთმანეთს დაემთხვა“.

აჩვენებს თუ არა ეს იმას, რომ პოლიტიკური გავლენა პროფესიული ნიშნით არჩეულ წევრებზე ისევ არსებობს? – „სხვა მტკიცებულებებიც უნდა არსებობდეს,  მსგავს დასკვნამდე რომ მივიდეთ. გავლენის მცდელობა ყველა ხელისუფლებას აქვს…“, – გვითხრა მადონა ბერიძემ. ის კიდევ რამდენიმე პრობლემაზე ამახვილებს ყურადღებას: „კონკრეტული კრიტერიუმები საოლქო კომისიას არ აქვს იმისთვის, რომ საუბნოს კომისიის წევრი პროფესიული ნიშნით შეარჩიოს. საოლქო კომისიებს გადაწყვეტილება სხდომამდე უკვე მიღებული ჰქონდათ და ეს არ დაუმალავს ციალა შავაძეს, ბათუმის საოლქო კომისიის თავმჯდომარეს. სხდომა იყო სრულიად ფორმალური. გადაწყვეტილებები საოლქო კომისიებმა მიიღეს ისევ გამჭვირვალობის და საჯაროობის გარეშე. მსგავსი ტენდენციები საარჩევნო ადმინისტრაციების სანდოობას აყენებს ეჭვქვეშ“.

„სამართლიანი არჩევნები“ სიების შედარებას გეგმავს. საუბარია სიებზე, რომელიც საოლქო კომისიებს სხდომაზე უკვე გამზადებული ჰქონდა პოზიციით: „ჩვენ, კომისიის წევრები, ამ ადამიანებზე უკვე შევჯერდით“. მადონა ბერიძეს სურს გადაამოწმოს, ხომ არ აირჩია საოლქო კომისიამ ის ადამიანები, ვინც წინა არჩევნებზე არაკეთილსინდისიერად შესრულებული საქმის გამო დააჯარიმეს, ან საყვედური გამოუცხადეს. ამის დასადგენად არასამთავრობო ორგანიზაციას სახელობითი სიები საოლქო კომისიებმა უნდა მიაწოდონ. შეცვლილი საარჩევნო კანონმდებლობის შემდეგ, საარჩევნო ადმინისტრაციას უკვე შეუძლია ორდღიანი ვადის ნაცვლად, 10 დღეში გასცეს საჯარო ინფორმაცია.

სასაკლაოებზე არაიდენტიფიცირებული მსხვილფეხა საქონელი აღარ დაიკვლება – რეგულაცია 2018 წლის პირველი იანვრიდან  შედის ძალაში.

იდენტიფიცირებულად ითვლება საქონელი, რომელსაც ერთ, ან ორივე ყურზე დამაგრებული აქვს შესაბამისი საყურე ნიშანი. 2014 წლამდე იდენტიფიცირებული საქონლის საყურე ნიშანზე განთავსებულია შვიდნიშნა  უნიკალური კოდი, ხოლო 2014 წლის შემდგომი პერიოდისთვის საიდენტიფიკაციო ნომერი რვა ნიშნიანია.  საყურე ნიშნები, ერთი მხრივ, იძლევა ცხოველთა იდენტიფიკაციის საშუალებას, ხოლო მეორე მხრივ, იგი ინახავს ინფორმაციას ბრუცელოზის აცრის შესახებ.

დღეს, 5 სექტემბერს, აჭარის სავაჭრო-სამრეწველო პალატაში, ახალ რეგულაციაზე სასაუბროდ გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია სურსათის ეროვნულ სააგენტოსთან ერთად ხვდება ვეტერინარებს, სასაკლაოების მფლობელებსა და ცოცხალი ცხოველის შემგროვებლებს.

FAO-ს პროექტის, ცხოველთა იდენტიფიკაციის ეროვნული სისტემის (NAITS) ცხოველთა ჯანმრთელობის სპეციალისტის ალექსანდრე ქაშიაშვილის განმარტებით, რეგულაცია, რომელიც ძალაში 2018 წლის პირველი იანვრიდან შევა, ხელს შეუწყობს ცხოველთა მიკვლევადობას და ხორცპროდუქტების ხარისხის ზრდას.

აჭარა რიგით მეშვიდე რეგიონია, სადაც ცხოველთა რეგისტრაციის სისტემის (NAITS) საინფორმაციო შეხვედრები იმართება. შეხვედრა გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) ორგანიზებით, სურსათის ეროვნული სააგენტოს (სეს) ჩართულობითა და შვეიცარიისა და ავსტრიის განვითარების სააგენტოების ფინანსური მხარდაჭერით ხორციელდება. მისი მიზანია, ვეტერინარებს, სასაკლაოს მფლობელებსა და ფერმერებს მიეწოდოთ ინფორმაცია ცხოველთა რეგისტრაციის სისტემისა  (NAITS) და ახალი რეგულაციის შესახებ.

შეხვედრის ფარგლებშივე FAO-ს და სურსათის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენლები  შეხვედრის მონაწილეებს წარუდგენენ რეგისტრაცია – იდენტიფიკაციის ახალი, გაუმჯობესებული სისტემის სამოქმედო გეგმასაც, რომლის მიხედვითაც გაგრძელდება  მსხვილფეხა და წვრილფეხა საქონლის საყურე ნიშნებით იდენტიფიცირება; გაუმჯობესდება და დაიხვეწება მონაცემთა ელექტრონული ბაზა, რომლითაც შესაძლებელი იქნება მოკლე დროში ცხოველის შესახებ ინფორმაციის მოძიება.

NAITS პროექტის განხორციელებისთვის, შვეიცარიის განვითარებისა და თანამშრომლობის სააგენტომ (SDC) და ავსტრიის განვითარების სააგენტომ (ADC) ჯამში 5 მილიონი დოლარი გამოყო.

მთავრობის გადაწყვეტილებით, სალიკვიდაციო სამუშაოებში ხვალ დილიდან შს სამინისტროს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტი ჩაერთვება, მთლიანობაში 500-მდე ადამიანი.

იქედან გამომდინარე, რომ ხანძარი მთაზე, ტექნიკისთვის მიუვალ ადგილზეა, გზების გაყვანაა დაგეგმილი. საგანგებო სიტუაციების მართვისა და შსს-ს გადაწყვეტილებით დილიდან, ხანძრის სალიკვიდაციო სამუშაოებში ცეცხლმქრობი ვერტმფრენიც ჩაერთვება.

სალიკვიდაციო სამუშაოები დილის 6 საათზე განახლდება.

ხანძარი ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ მეკეიძეებიდან 25 კილომეტრით დაშორებულ ტყეში, შავნაბადაზე გუშინ გაჩნდა.

„ქართული ოცნების“ ბათუმის მერობის კანდიდატობამდე, ერთი წლის განმავლობაში, ლაშა კომახიძე აჭარის სოფლის მეურნების სამინისტროს ხელმძღვანელობდა. „ბათუმელები“ დაინტერესდა, როგორ აფასებს მერობის კანდიდატი საკუთარ მინისტრობას და რა შეცვალა რიგითი ფერმერებისთვის.

ბატონო ლაშა, თქვენი შეფასებით, რისი შეცვლა მოახერხა სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ ფერმერებისთვის? 

ერთი წლის განმავლობაში წამოვიწყეთ და განვახორციელეთ მთელი რიგი სისტემური და ინსტიტუციური ცვლილებები. პირველად სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ აჩვენა, რომ ის არის და აქვს პოტენციალი იყოს დარგში სოფლის მეურნეობის პოლიტიკის შემმუშავებელი და განმახორციელებელი. ამ პერიოდში გატარდა ცვლილებები სამინისტროს ორგანიზაციული და სტრუქტურული მოწყობის კუთხით… რაც მთავარია, შეიქმნა სოფლის მეურნეობის განვითარების სტრატეგია 2017 – 2020 წლების. ეს სტრატეგია იყო განხილული სხვადასხვა სექტორთან, როგორც დარგის ექსპერტებთან, ასევე არასამთავრობო ორგანიზაციებთან ერთად და ყველა სურვილი, შენიშვნები საერთოდ არ ყოფილა, რაც გამოითქვა, საბოლოო სახით გათვალისწინებულია და რეგიონს აქვს სოფლის მეურნეობის განვითარების საშუალოვადიანი სტრატეგია.

ამით ფერმერისთვის რა შეიცვალა? 

ჩვენ გავაკეთეთ უპრეცედენტო რამ – სოფლის მეურნეობის პოლიტიკის შემუშავებაში ჩავრთეთ ფერმერები. გავაკეთეთ პროგრამა „ამაგები“. მოქალაქეთა 46 გაერთიანება შეიქმნა, სადაც გაერთიანებულია 700-ზე მეტი ადამიანი. ამ გაერთიანებებში მსჯელობენ სოფლის მეურნეობაზე, სოფლის ეკონომიკაზე, ბუნებრივი რესურსების და ტყის დაცვაზე, ასევე ინფრასტრუქტურის და სოციალურ საკითხებზე. ჩვენი სამინისტროს პროგრამები სრულად არის მორგებული მოსახლეობის საჭიროებებზე. უკურეაქცია გვაჩვენებს, რომ მოსახლეობა საოცრად კმაყოფილია…

ანუ, რა თქვეს ფერმერებმა, მაგალითად, აგრო ვაუჩერები აღარ გვინდაო? 

თქვენს კითხვებში ვხედავ კომპეტენციის პრობლემას. ყველა პროგრამას აქვს დასაწყისი და ბოლო. ნებისმიერი ბოლოს შემდეგ ყოველთვის შეიძლება დასვა კითხვა, რატომ ეს და რატომ ის, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ შეკითხვა არის კომპეტენტური. ეს არ იყო ჩვენი პროგრამა…

ვიცით, რომ ვაუჩერები არ იყო თქვენი პროგრამა და იყო ცენტრალიზებული, მაგრამ თუ მოსახლეობის მოთხოვნა ვაუჩერია… 

მე შემიძლია გადმოგცეთ საჭიროებების დოკუმენტი, სადაც ვერ ნახავთ ვაუჩერებზე ვერც ერთ მოთხოვნას. არ დაუსვამს ეს საკითხი არავის და პრიორიტეტი ეს არ ყოფილა. ჩვენ გავაკეთეთ ის, რაც აქამდე სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სისტემაში არ გაკეთებულა – სამოქალაქო საზოგადოება მონაწილეობს ბიუჯეტირების პროცესში. ეს არის პირველი მომენტი, როცა მოქალაქეების ხმა საბიუჯეტო ნაწილში ასე ხმამაღლა იყო გაგონილი, შევქმენით ინსტიტუტი, რომელიც აღარ მოიშლება.

კონკრეტული ცვლილების შესახებ გვითხარით, რამაც შეღავათი მისცა ფერმერს… 

არაერთი პროგრამა შემიძლია დაგისახელოთ. მაგალითად, ჩვენ შევეჭიდეთ ფერმერების მიერ წარმოებული პროდუქციის რეალიზებას. თუკი ფერმერი ვერ ახდენს მის მიერ წარმოებული პროდუქციის რეალიზებას, ესე იგი, ფერმერისთვის მიწოდებულმა სიკეთემ ვერ გამოიღო შედეგი. ჩვენ გადავწყვიტეთ, მოვაგვაროთ ეს პრობლემა, რაც არის ყველაზე მტკივნეული. შეიქმნა ლოჯისტიკური ცენტრები, რომელიც მიიღებს ფერმერის მიერ მოწეულ პროდუქციას, დაახარისხებს, დააკალიბრებს, შეფუთავს და მიაწოდებს საცალო ვაჭრობის ობიექტებს. ეს ცენტრები ითამაშებს, ასე ვთქვათ, „ბროკერის“ როლს და ამაში აიღებს გარკვეულ პროცენტულ გასამრჯელოს. რაც მთავარია, ფერმერი აიღებს დაახლოებით ორჯერ მეტს, რასაც აქამდე იღებდა პროდუქციის გადამყიდველებისთვის გადაცემით.

თქვენი მინისტრობის დროს ჩავარდნილ ტენდერზე მინდა გკითხოთ – ექსტენციაზე, რაც ფერემერებისთვის ადგილზე თეორიულ და პრაქტიკულ სწავლებას გულისხმობს. ჩავარდნილი ტენდერის გამო კომპანია სასამართლოში გედავებათ… 

არ დამიმათავრებია ჯერ წარმატებული პროგრამების ჩამონათვალი… ძალიან დიდი ცვლილება იყო ასევე თავად სოფლის მეურნეობის სტრუქტურის შეცვლა. ცალკეულ მუნიციპალიტეტებს არა აქვთ ფუნქციონალური დატვირთვა სოფლის მეურნეობის კუთხით. რაც მოჰყავთ ფერემერებს, ეს არის საბჭოთა მემკვიდრეობა და ამას სჭირდება ახლის შემუშავება. ჩვენ დავიწყეთ სასათბურე აგროჰაბის პროექტი. ჩატარებულია ტენდერი და მიმდინარეობს გამარჯვებულის გამოვლენა. 2,5 ჰექტარ მიწაზე აშენდება სასათბურეები და საშეღავათო ფასით გადაეცემათ ფერმერებს სამწლიანი ვადით სათბურები. სერიოზული ცვლილება შევიტანეთ მეცხოველეობის დარგში. აჭარაში არ არსებობდა ვეტერინარული კლინიკა. დღეს გვაქვს ქობულეთში ბრწყინვალე ვეტერინარული კლინიკა, რომელიც დამოუკიდებლად მუშაობს. ასეთივე კლინიკებს ავაგებთ 2018 წელს ყველა მუნიციპალიტეტში, რადგანაც ეს არის ცხოველთა ჯანმრთელობის კუთხით წინგადადგმული ნაბიჯი. ხულოში მოვაგვარეთ კარტოფილის კიბოს პრობლემა. კარტოფილი ნადგურდებოდა წლების განმავლობაში. ცენტრალური სამინისტროს კვლევით ცენტრთან ერთად ჩავატარეთ 16 ჯიშზე დაკვირვება და შევარჩიეთ შესაბამისი ჯიში. ხაზი მინდა გავუსვა, რომ წელს 0,6 ჰექტარ ტერიტორიაზე 20 ტონამდე მოსავალი მიიღო ფერმერმა მაშინ, როცა ჩვეულებრივად ერთ ჰექტარზე 12 ტონა მოსავალს იღებდა ფერმერი…

გასაგებია. ახლა იქნებ ექსტენციის პროგრამაზე გვითხრათ, რაზეც ტენდერი ჩაიშალა და სასამართლო დავა გაქვთ. 

მაშინ დააფიქსირეთ, რომ არ გინდათ ვისაუბრო ყველა კარგ საქმეზე, რაც ჩვენ გავაკეთეთ… რაც შეეხება ექსტენციის პროგრამას, იგი ხორციელდება და, სხვათა შორის, აღარ დაიხარჯა ამაში საბიუჯეტო სახსრები. ჩვენ მოვახერხეთ და მოვიძიეთ დონორების თანხები. ექსტენციის პროგრამა ხორციელდება 600 ჰექტარ ტერიტორიაზე ხუთივე მუნიციპალიტეტში და მიმდინარეობს ისე, როგორც თავდაპირველად წარმომედგინა. სამწუხაროდ, ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანიამ ვერ მოახერხა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება და ორი კვირის შემდეგ აღმოაჩინა, რომ დროის დამატება სჭირდებოდა.

კომპანია აპელირებს იმაზე, რომ სამინისტროსგან მიწოდებული სიები „მკვდარი სულებით“ იყო სავსე და მას დამატებით დრო სჭირდებოდა, პროგრამის მონაწილეების შესარჩევად.

თქვენ ერთხელ გეწერათ სტატია ამ საკითხზე, სადაც მე ვამბობ და ახლაც იგივეს გავიმეორებ: შესაძლოა სიებში იყო „მკვდარი სულები“, მაგრამ მიწა ხომ არ წასულა სადმე? ის, რომ ვინმე X გარდაცვლილია, არაფერს ცვლის. ეს სიები ათჯერ აღემატებოდა იმ ადამიანიაების რაოდენობას, ვისაც ექსტენციით უნდა ესარგებლა. ექსტენციის პროგრამა საქართველოს მასშტაბით ხორციელდებოდა პირველად და ამიტომ იყო რთული. არც ერთ კომპანიას ამ კუთხით არ ჰქონია გამოცდილება. ჩვენ მაქსიმალურად ვცდილობდით, რომ ვყოფილიყავით ტენდერში გამარჯვებული კომპანიის მხარდამჭერი, რადგან ეს არის ეროვნული საქმე. ექსტენციის კერძო სექტორისგან შესყიდვა – ეს არის ხვალინდელი დღე, რომელსაც ევროკავშირის ქვეყნები ახორციელებენ.

ფაროსანაზეც მინდა გკითხოთ. წელს თხილის მოსავლის დიდი ნაწილი გაფუჭდა ამ დაავადების გამო. ფერმერები ფიქრობენ, რომ ხელისუფლებამ დააგვინა შეწამვლა…

რას ნიშნავს დავაგვიანეთ?… აჭარაში არის 4 ათას ჰექტარზე მეტი მიწის ნაკვეთი, სადაც თხილის ბაღია. პრემიერ-მინისტრის განკარგულებით აჭარას თხილის პლანტაციების შესაწამლად გადმოეცა ბიფეტრინის შემცველი ხსნარი. ეს იყო ივლისის დასაწყისში. როგორც კი აჭარამ მიიღო ეს პრეპარატი ოფიციალურად, იმ დღესვე გაფორმდა ხელშეკრულება შპს „მექანიზატორთან“. დაახლოებით 30-მა ტრაქტორმა უმოკლეს დროში შეწამლა 3 100 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი… ეს ღონისძიება მიმართული იყო ფაროსანას პოპულაციის შემცირებისკენ. რომ არ ჩატარებულიყო ეს შეწამვლა, დღეს იქნებოდა ეპიდემია. შემდეგ წელს იგეგმება ფაროსანას აღმოფხვრაზე ორიენტირებული წამლობითი ღონისძიება. რატომ არ დაიგეგმა იგივე წელს? წელს ეს იყო სწრაფი რეაგირების მექანიზმი, როცა აღმოჩნდა ფაროსანა თხილზე და შემჭიდროვებულ ვადებში უნდა მოსწრებულიყო შეწამვლა.

ლაშა კომახიძესთან ვრცელ ინტერვიუს „ბათუმელები“ მოგვიანებით შემოგთავაზებთ

ხვალ, 5 სექტემბერს, ბათუმის შოთა რუსთაველის უნივერსიტეტის 55-ე აუდიტორიაში საერთაშორისო საზაფხულო სკოლა გაიხსნება, სახელწოდებით – „ევროკავშირის სამართალი და ევროპული ინტეგრაცია“.

აჭარის განათლების სამინისტროს ინფორმაციით, საზაფხულო სკოლის მიზანია აჭარის რეგიონი იქცეს ევროკავშირის სამართლის სწავლების ტრადიციულ ცენტრად, სადაც თავს მოიყრიან, როგორც ევროკავშირის სამართლის სპეციალისტები და მკვლევარები, ასევე სტუდენტები.

ოფიციალური ინფორმაციით, ქართველ და უცხოელ სტუდენტებს საშუალება ექნებათ ერთი კვირის განმავლობაში იმსჯელონ ისეთ მნიშვნელოვან საკითხებზე როგორიცაა უმცირესობათა უფლებების დაცვის ჩარჩო ევროკავშირის სამართალში, ინტერპრეტაცია შიდა ბაზარზე და უმცირესობათა უფლებები ევროკავშირში, ფუნდამენტური უფლებების ევროკავშირის ქარტია, ტრანსნაციონალური პოლიტიკური ნიშნები ევროპასა და სამხრეთ კავკასიაში, ევროკავშირის ძირითადი უფლებების ქარტია და შიდა კონსტიტუცია და ასე შემდეგ.

საზაფხულო სკოლას ადგილობრივ პროფესორებთან ერთად გაუძღვებიან გერმანიიდან, ლიტვიდან და უკრაინიდან მოწვეული პროფესორები.

შაჰინის სკოლა-ლიცეუმის დირექტორის, ელგუჯა დავითაძის ინფორმაციით, შაჰინის სკოლის შენობა გაიყიდა. ჰოლდინგმა სკოლის რებრენდინგი ფინანსური პრობლემების გამო ვერ შეძლო.

„ჩვენ გავყიდეთ ობიექტი და ახალი მფლობელები ალბათ გააგრძელებენ საგანმანათლებლო საქმიანობას. შაჰინის სკოლის რებრენდინგი აღარ გამოვიდა, რადგან ისეთი ფინანსური პრობლემები შეიქმნა, რომ კომპანია იძულებული გახდა სკოლის შენობა გაეყიდა“,- გვეუბნება ელგუჯა დავითაძე.

შაჰინის სკოლა-ლიცეუმის ყოფილი შენობის მფლობელი კომპანია „ვითი ჯგუფი“ გახდა. საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, კომპანის სამი დამფუძნებელი ჰყავს, – ლევან გოგია, თეიმურაზ გაბელია და ირაკლი გოგია.

„ბათუმელები“ კომპანია „ვითი ჯგუფსაც“ დაუკავშირდა. კომპანიის მარკეტინგის მენეჯერი თამარ ყოლბაია ამბობს, რომ  ამ ეტაპზე ინფორმაციას არ ფლობს აპირებს თუ არა კომპანია ყოფილი სკოლის შენობაში ახალი სკოლის განთავსებას.

„ამ დროისთვის კომპანიის არც ერთი ხელმძღვანელი ადგილზე არ არის, ამიტომ დაზუსტებული ინფორმაცია არ მაქვს, ცოტა ხანში ალბათ ისედაც გაჟღერდება ეს ინფორმაცია“, – გვეუბნება ის.

ავტორიზაციის საბჭომ ბათუმის შაჰინის სკოლა-ლიცეუმს ავტორიზაცია მიმდინარე წლის თებერვალში გაუუქმა, რის გამოც სკოლამ ფუნქციონირება შეწყვიტა. რამდენიმე დღის წინ კი, ამავე ავტორიზაციის საბჭომ, თბილისში არსებული დემირელის სკოლაც დახურა.

ავტორიზაციის საბჭოს გადაწყვეტილებას ელოდება დემირელის სკოლების ქსელის კიდევ ორი სკოლა, ქუთაისის ნიკო ნიკოლაძის და რუსთავის რუსთაველის სახელობის სკოლები.

დემირელის სკოლების ქსელის მფლობელები მიიჩნევენ, რომ ავტორიზაციის საბჭოს გადაწყვეტილებები პოლიტიკურად მოტივირებულია და დემირელის ქსელის სკოლებს საქართველოში თურქეთის ხელისუფლების მოთხოვნით ხურავენ.