როგორ ამზადებენ კარაქს მემთეურები – 72 წლის ნაზიკო გომისმთიდან

კარაქი, რომელსაც მემთეურები ამზადებენ, ძალიან განსხვავდება იმ კარაქისგან, რომელიც სუპერმარკეტებში იყიდება. მთაში მომზადებული კარაქი გემრიელი, უფრო ნოყიერი და ნატურალურია, მაგრამ მისი მომზადება საკმაოდ რთულია. კარაქის მომზადების ტექნოლოგიაზე „ბათუმელებს“ 72 წლის ნაზიკო ბერიძე ესაუბრა, რომელიც შუახევის სოფელ ცეკვაში ცხოვრობს და ზაფხულობით გომისმთაზე მემთეურობს. იგი 32 წელია მემთეურია. „მემთეურობაში ყველაფერი რთულია. ჯერ მხოლოდ ის, რომ საქონელი უნდა …

„მე არ ვთაკილობ, ქალის საქმეს ვაკეთებ თუ კაცის“ – მემთეური გომისმთიდან

ბევრჯერ მოგვიყოლია მემთეურ ქალებზე, მაგრამ არც ერთხელ – მემთეურ კაცზე, რომელიც თვეობით რჩება იალაღზე, უვლის ძროხებს და ყველიც ამოჰყავს. დღეს მემთეურ ილია ნაკაშიძეზე გიყვებით. ის ქედის სოფელ გეგელიძეებში ცხოვრობს და ზაფხულობით გომის მთაზე მემთეურობს. როგორც ილია გვიყვება, წველა რომ ისწავლა, დაახლოებით 35-40 წლის იყო: „თანდათან ვისწავლე ყველის ამოღებაც. ხუთი წელია მეუღლე დავკარგე და მარტო მიწევს …

თუ ბიძინა დარჩა, ჩვენ გასაქანი არ გვექნება – მემთეურები ქართულ პოლიტიკაზე

„კარგ საქმეს აკეთებთ ჟურნალისტები, ჟურნალისტები მართალს ლაპარაკობენ,“ – დაგვიძახა ნათელა ლომინაძემ. მას საკუთარი ეზოდან შეუნიშნავს, მეზობლებთან რომ ჟურნალისტები გამოჩნდნენ. ნათელა ლომინაძე მემთეურია. „ბათუმელები“ გომის მთის მემთეურებს ესაუბრა პრობლემებზე, იმაზე, თუ რატომ იცლება მთა მემთეურებისგან, რატომ იზრდება ქვეყნიდან წამსვლელთა რაოდენობა? მემთეურები ამბობენ, რომ ყველანი არჩევნებზე უნდა წავიდეთ. მათ არ გასჭირვებიათ იმის ამოცნობა, თუ რაში დასჭირდა „ქართულ …

როგორ დავემგზავრე მემთეურ ქალებს ექსკურსიაზე

სოფელში გამიგია სკოლის მოსწავლეების, კურსდამთავრებულების, ბაღის თუ სკოლის თანამშრომლების ექსკურსიები, მაგრამ არასდროს – მემთეური ქალების. მთელი ცხოვრებაა ვუყურებ, როგორი მძიმე, რუტინული და მხუთავი შრომა აქვთ მემთეურ ქალებს. საკუთარ თავზეც გამომიცდია ეს. მოგვიანებით, როგორც ჟურნალისტმა, მოვამზადე არაერთი მასალა მემთეურების ცხოვრებაზე. ჩემთვის იქამდე უცნობ, ბევრ მემთეურ ქალთან მქონია ხანგრძლივი საუბარი, რამაც კიდევ უფრო მძაფრად დამანახა წარმოუდგენელი ჯაფა, …

„ყველა საქმე ერთ ქალს გიცდის“ – მემთეური იალაღიდან სოფელში ბრუნდება

„დილის ხუთ საათზე ვდგები, ვლოცულობ და მაშინვე მივდივარ ბოსელში. ამოხვალ, რძე უნდა გამოწურო, ყველი აიღო, საჭმელი გააკეთო, სახლი დაალაგო, ბოსტანში ჩახვიდე და რა ვიცი, ყველაფერი ერთ ქალს გიცდის. დაძინება არ არის ჩვენთან. ბარში რომ ჩავალ, კარგად დავისვენებ, 2-4 საათი მაინც უნდა დავისვენო, ისე გადავიღალე, რომ რა ვიცი“, – მეუბნება 57 წლის ნათელა კახაძე, რომელიც აგერ …

მთა კვესაურში მემთეურებს შუქი არ მიეწოდებათ – „გამქრალია წყლის მილებიც“

მთა კვესაურზე, საზაფხულო იალაღებზე მყოფ ოჯახებს ელექტროენერგია არ მიეწოდებათ. ერთ-ერთმა მოიალაღემ, ოთარ ზაქარაძემ, „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ ელექტრობოძების უმეტესობა წაქცეული და დაზიანებულია. „40 ელექტრობოძიდან 10-15 დაზიანებული იყო. რაღაც ნაწილი გამართეს, მაგრამ ნაწილი შუახევის მერიას ეკუთვნის და მათ უნდა აღადგინონ, თუმცა ჯერ პრობლემა არ მოუგვარებიათ.“ მისი თქმით, 27 წელია ის ზაფხულობით კვესაურზე დადის და ამ ხნის მანძილზე …

ზეთის, მარილის, თუ შაქრის ხელით თრევა სახლამდე – გზა ბათუმიდან ხულოსკენ

რამდენიმე დღის წინ, ჩემი ამერიკელი მეგობარი ხულოში იყო. გულუბრყვილოდ მივწერე, მისი შთაბეჭდილებები მაინტერესებდა. ნეტა, რას ველოდი, რას მოვისმენდი – რომ ხულოს ბუნებამ აღაფრთოვანა?  საშინელი გზისგან დაქანცულიყო. ძალა აღარ ჰქონდა შერჩენილი. მოკლედ მომიჭრა, გზაზე ჯაყჯაყისგან ვითიშებიო და დამემშვიდობა. მთელი ცხოვრება, ვიდრე სრულწლოვანი არ გავხდი, სოფლიდან და იალაღიდან ფეხი არსად გამიდგამს. ვუყურებდი, როგორ წვალობდნენ ჩემი მშობლები, მეზობლები, მთელი …

მეცხვარეების გზა შირაქის ველიდან თუშეთის საზაფხულო საძოვრებისკენ [ფოტო]

ყოველი წლის გაზაფხულზე, აპრილის ბოლოს თუში მეცხვარეები ზამთრის საძოვრებიდან ცხვარს თუშეთში მიერეკებიან. გზა შირაქ-სამუხის ველიდან თუშეთის საზაფხულო საძოვრებამდე გრძელია და თითქმის ორი კვირა სჭირდება ცხვრის გადარეკვას. მეცხვარეებს რთული, სახიფათო და გრძელი გზის გავლა უწევთ, სანამ სამშვიდობოს გააღწევენ და ცხვარს დააბინავებენ. რამაზ ომაიძეს მცირე ცხვრის ფარა ჰყავს. ამიტომ ის ყოველ წელს მეგობარ მეცხვარეებს ატანს ხოლმე საკუთარ …

როგორია მემთეური ქალის შრომა და ცხოვრება ხულოს იალაღზე

„პირველად რომ წამოვედი მთაში, იმაზე ვფიქრობდი, ეს სამი თვე,  90 დღე როდის უნდა გავიდეს-მეთქი“, – იხსენებს 57 წლის მანანა დიასამიძე. მანანა 30-ზე მეტი წელია, ლოდიძირის იალაღზე მემთეურად დადის. 17-18 წლის იყო, როცა მთაში პირველად მეუღლის ბებიას გამოჰყვა ბავშვებთან ერთად და მემთეურობაც ბებიასგან ისწავლა. მისი თქმით, ახალგაზრდობაში მთაში წასვლა ყველაზე მეტად იმიტომ არ უნდოდა, რომ მის …

როგორ აპრიალებენ მემთეურები ალუმინის ჭურჭელს – ნაილე და მაგული იალაღიდან

ალბათ, ერთხელ მაინც გინახავთ ვიდეო, თუ როგორ ამზადებენ აჭარულ დაწნულ ყველს მთებში გახიზნული მემთეურები. არანაკლებ გასაოცარი სანახავია, ხის პატარა, ბნელ ოთახებში შეშის ღუმელზე შემოდგმული ალუმინის მაღალი და ფართო ქვაბები. ამ ქვაბებს დღეში რამდენჯერმე დგამენ ცეცხლზე მემთეურები რძის ნაწარმის დასამზადებლად, მაგრამ ჭურჭელზე ჭვარტლის კვალსაც კი ვერ იპოვი – პირიქით, ისინი საკვირველად პრიალებენ. არ არის მარტივი ყოველდღიური მოხმარების …

მემთეურების ცხოვრება ღომის მთაზე | ფოტოამბავი

შუახევში, ღომის მთაზე მზიანი ამინდია, თუმცა მაინც ცივა. ამ მთაზე ახლა მემთეურები ცხოვრობენ, ისინი, ვინც საქონელი გარეკა მთებში და მთელ ზაფხულს აქ ატარებენ, ხის პატარა სახლებში. მზიან ამინდში, ჩვეულებრივ, ნისლით ცნობილ მთაზე მემთეურებმა დრო იხელთეს – სარეცხი გაფინეს, ლეიბები გაამზეურეს, ბავშვები კი მინდვრებში გამოიფინნენ სათამაშოდ, სარბენად თუ ველოსიპედით სასეირნოდ. ფოტოები, რომელიც ღომის მთაზე ყოველდღიურ ცხოვრებას …

ამბავი დედაჩემზე და სხვა მემთეურ ქალებზე

დედაჩემი გამხდარი, 42 წლის ქალია თავსაფრის ქვეშ შემალული წაბლისფერი თმით. გაცილებით მეტი ქალი, ვიდრე მხოლოდ 4 შვილის დედა. დედაჩემის დაბადების დღეს ვერ ვიტან. 29 მაისს, როცა 15 წლის ხდებოდა, ის ქორწილში იყო. დედაჩემს თეთრი, გრძელი კაბა ეცვა. დედაჩემი საკუთარ ქორწილში გახდა 15 წლის, როცა პატარძლობა დაევალა. არც მაშინ, არც იქამდე და არც მას შემდეგ არასდროს …

180 კილომეტრი ფეხით მთისკენ – მწყემსები ჭოროხისპირიდან

ერთი საუკუნეა აჭარაში, ჭოროხისპირა სოფლებში – კირნათსა და შუშანეთში ადგილობრივები მესაქონლეობას მისდევენ. სოფელს ახლოს საძოვარი არ აქვს. ამიტომ ფერმერებს 180 კილომეტრის გავლა უწევთ ფეხით, თხის  არვე მთის საძოვარზე რომ აიყვანონ. „რუკაზე ჯაჯის ტბადაა მონიშნული ჩვენი საძოვრები, მაგრამ ჩვენ ჯაზი გოლის ტბას ვეძახით,“ – მიხსნის შუშანეთელი 61 წლის თამაზ ცინცაძე. მისი თხის არვე საძოვრებისკენ 25 მაისს, …

ზაფხულის ზღაპარი ბეშუმში

„იქაური ცხვრის რძე რომ 25 დღე სვა, ბრმაც იყო, დღისით ცაზე ვარსკვლავებს ნახავ“, „ძროხის ყიდვა თუ გინდა, დიდაჭარის იაილების შავი ძროხა სჯობს, ადიგენის „ბელასნეჟკას“ – მეტს იწველება. მწვანე ტბის ახლო ჭაობებში გარეული იხვი იცის, ნადირობის სეზონზეც კი არ კლავენ, – იცი რატომ? ეცოდებათ. ბუნება უყვართ იქაურებს“, – მსგავს ტექსტებს ბეშუმის შესახებ ბათუმიდან ამ კურორტისკენ მიმავალ …

მოიალაღეებმა მთა კვესაურა დატოვეს [ფოტო]

აჭარაში მოიალაღეები მთიდან სოფლებში დაბრუნებას სექტემბრის თვის დასასრულს იწყებენ და ოქტომბრის თვის ბოლომდე მთას ტოვებენ. თვეების განმავლობაში მთაში დამზადებული რძის პროდუქტები და საყოფაცხოვრებო საჭიროების მქონე ნივთები სატვირთო ავტომობილებით გადმოაქვთ, საქონელი კი ფეხით გადმოჰყავთ. მთა კვესაური, სადაც ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლების – დანდალოსა და ხარაულას მოსახლეობა ეწევა მემთეურობას, სოფელ ხარაულადან 55 კილომეტრითაა დაშორებული. მთა ბოლო მოიალაღემ გუშინ, …

მემთეურები [ფოტოამბავი]

ავტორი, ფოტო: მანანა ქველიაშვილი  როცა კალენდარზე ივნისი დგება, მზე მაღლა-მაღლა ადის და მწველი ხდება, აჭარის მაღალმთიანეთში მცხოვრებნი ბარგს კრავენ და საზაფხულო იალაღებზე მიდიან. იალაღები სოფლებიდან მოშორებით, თურქეთ-საქართველოს საზღვრისპირა მთებშია გაბნეული. იმ დროს, როცა მთისკენ საქონელს ათეულობით კილომეტრზე მამაკაცები ფეხით მირეკავენ, ქალები და ბავშვები ზამთარში ჩაკეტილი ქოხების დალაგება-დასუფთავებას იწყებენ, თვეობით დაუნთებელ ღუმელებს წმენდენ და შეშას აგროვებენ. …

გომის მთა – საჯარო რეესტრი კურორტზე მიწის რეგისტრაციაზე უარს ამბობს

გომის მთის სრულად დანახვას და იქედან  გურიის მთებზე გადმოხედვას მხოლოდ ადრე დილას თუ შეძლებ. შემდეგ ადამიანები და ერთმანეთის მიყოლებით ჩამწკრივებული პატარ-პატარა ხის სახლები ნისლში ეხვევიან.  წლების წინ აქ  ყველა ნაცნობი სახე იყო, ამჯერად კი ყველაზე ხშირად ისმის კითხვა – ვისი სახლის კარი აჭრიალდა და ვინ დაუბრუნდა ნისლიან გომის მთას? „მაისის ბოლოს უკვე აქ ვართ. შუახევიდან …

Exit mobile version