„ეკონომიკის განვითარებასაც სჭირდება შესაბამისი, საპირწონე გადაწყვეტილებები“, – გვითხრა თორნიკე რიჟვაძემ ინვესტიციების კლების მიზეზებზე საუბრის დროს. არის თუ არა „საპირწონე“ თავისუფალი სივრცეების და მწვანე საფარის დაკარგვა, ისტორიული შენობების განადგურება? – თორნიკე რიჟვაძემ ამ ნაწილში გვიპასუხა, რომ „თვითმმართველობის საქმეში ვერ ჩაერევა“ და „პოლიტიკურ გადაწყვეტილებებს“ ვერ მიიღებს. რას ნიშნავს პოლიტიკური თანამდებობა და რაში გამოიხატება პოლიტიკური პასუხისმგებლობა? – გთავაზობთ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარესთან პირველ აპრილს ჩაწერილი ინტერვიუს ამ მონაკვეთს.
- ბატონო თორნიკე, ქობულეთში ნახევარმილიარდიანი ინვესტიცია დაანონსეთ. გვითხარით, ვინ არიან ეს ინვესტორები?
ეს არის საქართველოში დარეგისტრირებული კომპანია და მისი პარტნიორები, ბენეფიციარები არიან ჩეხეთისა და სლოვაკეთის მოქალაქეები. ამ ბიზნესჯგუფის ერთ-ერთ პარტნიორს უკვე აქვს მიმდინარე მშენებლობა ქობულეთში, რომელიც გასული წლის ნოემბერში დავიწყეთ, ეს არის 40-მილიონიანი პროექტი. ძალიან აქტიურად ვმუშაობდით ამ ჯგუფთან. მათ მიიღეს დადებითი საინვესტიციო გადაწყვეტილება და მოხდება მწვანე ქალაქის მშენებლობა ქალაქში. ერთ-ერთ კონკრეტულ პირს ამ ჯგუფიდან აქვს სხვა რამდენიმე ტურისტული ბიზნესი, თუ არ ვცდები, შეკვეთილში მოქმედი სასტუმროები…
ეს არის ყველაზე დიდი ინვესტიცია აჭარაში, რაც აქამდე გვქონია და არის ევროპული ინვესტიცია, ამავე დროს მინიმუმ 500 ადამიანი დასაქმდება. ჩვენ ვსაუბრობთ პრაქტიკულად ახალ ქალაქზე. იქ იქნება ბევრი სპორტულ-გამაჯანსაღებელი ინფრასტრუქტურა…
- აჭარის ეკონომიკის სამინისტროს ოფიციალური ინფორმაციით, აჭარაში უცხოური ინვესტიციები 5.5 პროცენტით შემცირდა წინა წელთან შედარებით. რამ განაპირობა ეს კლება და რომელია ბოლო წლების მსხვილი ინვესტიცია, რაც შეგიძლიათ დაგვისახელოთ?
როცა ვსაუბრობთ ინვესტიციებზე, ყოველთვის უნდა ვითვალისწინებდეთ, რომ მასშტაბებს ახასიათებს ციკლურობა. თქვენ იცით, რომ 2013 წელს დაიწყო აჭარაში ყველაზე დიდი ენერგეტიკული პროექტის მშენებლობა. შესაბამისად, თუ გადახედავთ წლებს, ინვეტიციების შემოდინების კუთხით ენერგეტიკა იყო წამყვანი, დაახლოებით 40-50-პროცენტიანი მაჩვენებელი გვქონდა. ამიტომ ინვესტიციებს ახასიათებს ციკლურობა… შემდეგი თვეების განმავლობაში თქვენ ნახავთ, რომ ჩვენ გვექნება ახალი საინვესტციო პროექტები. კონკრეტულად რა, ახლა ვერ გეტყვით. საბოლოო ჯამში, ხელისუფლების საზრუნავი არის ადამიანი. ჩვენთვის მნიშვნელოვანია ხარისხობრივი მაჩვენებელი. ხარიხსობრივ მაჩვენებელში ვგულისხმობ იმას, რომ სარგებელი უნდა რჩებოდეს ადგილზე, ეს უნდა ქმნიდეს დამატებით ღირებულებას… ნახეთ, რამდენი სასტუმროა გაკეთებული, „ქორთიარდი“, „მერიოტი“, რომელიც შენდება. ასევე, თუ ნახავთ „გმირთა ხეივანს“, იქ ნახავთ, რომ დაახლოებით ნახევარმილიარდიანი ლარის პორტფელი არის იქ ჯამში…
თქვენ რა შეგრძნება გაქვთ, როცა გმირთა ხეივანში ჩაივლით, მოგწონთ ის დახურული სივრცე, რომელიც იქ გაჩნდა? მინდა, გკითხოთ: მისაღებია „უსისტემო და ქაოტური“ ინვესტიცია, როგორც ამას ქალაქის დამცველები გეუბნებიან?
მე არ მაქვს ფუფუნება, შეგრძნებების დონეზე ვაკეთო ანალიზი და მივიღო გადაწყვეტილებები. მე სულ სხვა პასუხისმგებლობა მაქვს… უსისტემო და ქაოტური რომელია გმირთა ხეივანში? მე ვთქვი, რომ დაახლოებით ნახევარ მილიარდზე მეტი საინვეტიციო პორტფელი გაჩნდა იქ. თქვენ მეუბნებით კონტრარგუმენტად იმას, რომ ქაოტური და უსისტემოა მშენებლობა. მთავრობის თავმჯდომარე არის პასუხისმგებელი ყველა ადამიანზე, რომელიც ამ რეგიონში ცხოვრობს, მათ კეთილდღეობაზე. რა თქმა უნდა, ადამიანების გარკვეულ ჯგუფს შესაძლოა არ მოსწონდეს ჩვენი საინვესტიციო პოლიტიკა, თუმცა ჩვენ ამ შემთხვევაში გვერდითი ეფექტების და შეგრძნებების დონეზე ვერ მივიღებთ გადაწყვეტილებას. კიდევ ერთხელ ვამბობ იმ პასუხისმგებლობიდან გამომდინარე, რაც ჩვენ გვაკისრია ყველა ადამიანის, ყველა ბავშვის წინაშე.
რაც შეეხება ქალაქმშენებლობას, სიღრმეებში არ ვაპირებ ჩასვლას, ერთადერთი შემიძლია ვთქვა, რომ ქალაქის მუნიციპალიტეტი დგამს აქტიურ ნაბიჯებს და თუ არსებობს კონრეტული გამოწვევები, ეს არის განგრძობადი, ცოცხალი პროცესი, ქალაქი ცოცხალი ორგანიზმია, ეკონომიკის განვითარებასაც სჭირდება შესაბამისი, საპირწონე გადაწყვეტილებები.
საპირწონეა ქალაქის ისტორიული მემკვიდრეობის ან მწვანე საფარის განადგურება?
მოკლედ გიპასუხებთ: სულ რამდენიმე დღის წინ გამოცხადდა სახელმწიფო შესყიდვა ქალქმშენებლობის დოკუმენტის შესყიდვის თაობაზე. დარწმუნებული ვარ, მალე ქალაქს ექნება ხარისხობრივი დოკუმენტი, რომელიც შეძლებს ამ გამოწვევებზე ადეკვატური პოლიტიკის გატარებას.
ვისი ბრალია, რომ აქამდე ბათუმს არ აქვს განაშენიანების გენერალური გეგმა?
მე არ მიმაჩნია, რომ ბრალეულობებით და ამ ტერმინებით უნდა ვისაუბროთ. ვფიქრობ, ყველა ადამიანს, იქნება ეს ყოფილი მერი თუ მთავრობის ყოფილი თავმჯდომარე, ვისაც ხელეწიფებოდა თუნდაც ახლო პერსპექტივაში ამის შემუშავება, გვაქვს ჩვენი პასუხისმგებლობის წილი. ახლა გადადგმულია კონკრეტული ნაბიჯი. დეტალები თუ გაინტერესებთ, შეგიძლიათ მერიას მიმართოთ.
„სილქ როუდ ჯგუფის“ პროექტზე მინდა გკითხოთ – „რივიერაზე“ დადგეგმილ მშენებლობაზე. ეროვნულ სააგენტოსთან არსებული კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭოს 15 წევრიდან 13 მიიჩნევს, რომ ე.წ. რივიერა ბათუმის ისტორიული დაცვის ზონაში უნდა იყოს. კომპანია ამბობს, რომ კანონს არ არღვევს. თქვენ რა კუთხით ხედავთ პრობლემას?
ის პროექტი, რომელიც თქვენ ახსენეთ, სანებართვო პროცედურების თვალსაზრისით უნდა აკმაყოფილებდეს ყველა შესაბამის სტანდარტს. გამიჭირდება ტექნიკური საკითხების განხილვა და მჯერა, რომ ყველა ეს პროექტი შესაბამისი იქნება იმ სანებართვო და ქალაქმშენებლობით მოთხოვნებთან, რომელიც ჩვენს ქვეყანაში, ჩვენს ქალაქში მოქმედებს.
თუკი გამოვა, რომ მოთხოვნებს აკმაყოფილებს და კანონს არ არღვევს, არ იქნება პრობლემა ცათამბჯენების აშენება „რივიერაზე“?
ჩვენ, ხელისუფლებას გვაქვს სხვა პასუხისმგებლობა.
მოსახლეობასთან არ გაქვთ ეს პასუხისმგებლობა, რომელიც გეუბნებათ, რომ ჩაცემენტება არ სურს?
ჩაცემენტება და ეს კონკრეტული პროექტი რა შუაშია… მე, როგორც პოლიტიკურად პასუხისმგებელი ადამიანი, რა თქმა უნდა, ვფიქრობ, რომ ყველა პროექტი უნდა გადიოდეს ყველა ფილტრს და შრეს, რომელიც არის გაწერილი.
როცა არ არის გაწერილი კონკრეტული რეგულაციები? – ახლახან ვისაუბრეთ ამაზე, რომ ახლა გამოცხადდა ტენდერი ქალაქმშენებლობის დოკუმენტის შემუშავებაზე…
კონკრეტულ პროექტებთან დაკავშირებით ჩვენ პოლიტიკურ გადაწყვეტილებას ვერ მივიღებთ. სამართლებრივი სივრცის მიღმა რა გადაწყვეტილებაც არ უნდა მიიღოს აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ, იქნება თუ არა ეს პოლიტიკური განცხადება?
თქვენ პოლიტიკური თანამდებობის პირი ხართ. მე მგონია, რომ ინტერვიუს ვწერ პოლიტიკოსთან…
მე კი გეუბნებით, რომ კონკრეტულ კომერციულ პროექტებთან დაკავშირებით კონკრეტულ პოლიტიკურ განცხადებებს და პოლიტიკურ დამოკიდებულებებს, რა თქმა უნდა, მე არ ვავლენ. ეს პროექტები არ არის პოლიტიკური განსჯის საგანი. კონკრეტული პროექტები არის წარმოდგენილი შესაბამისი პროცედურების დაცვით. მე რაც მაქვს ინფორმაცია, მსჯელობს ამაზე შესაბამისი სანებართვო უწყებები.
თუ ფიქრობთ, რომ კანონის და კონკრეტული ნებართვის დაცვაა ამოსავალი, წინა ხელისუფლებას რას საყვედურობთ მაშინ? სანებართვო პირობები მაშინაც იყო შეთანხმებული, როცა კონკრეტული ძეგლები ნადგურდებოდა.
მე ბევრი პრეტენზია მაქვს მიზანშეწონილობის ნაწილში… ჩვენ სხვა ტიპის და სხვა შინაარსის პრეტენზიები გვაქვს იმაზე, რაც კეთდებოდა, ეს ხდებოდა კერძო საკუთრების და ადამიანის ღირსების შელახვის ხარჯზე. 10 ათასამდე ქეისია, როცა კონკრეტულ ადამიანებს კერძო საკუთრების უფლება დაერღვა…
მე კულტურულ მემკვდირეობზე გკითხეთ…
მესმის, თქვენ საითკენაც მიგყავთ საუბრის ვექტორი. გიფიქსირებთ, ჩემთვის, როგორც რეგიონის ხელმძღვანელისთვის, ძალიან მნიშვლელოვანია ყველა ის ისტორიულ-კულტურული ფასეულობა, რაც ამ ქალაქშია.
თქვენ ხართ ამ პოსტზე იმიტომ, რომ დაიცვათ იგივე ისტორიული მემკვიდრეობა.
კონკრეტულ პროექტებზე კონკრეტულ პოლიტიკურ განცხადებებს ვერ გავაკეთებ, ეს დრო წავიდა, როცა კონკრეტული პროექტები ლაგდებოდა პოლიტიკურად. ამიტომ ვიძახი, რომ არსებობს შესაბამისი კითხვის ადრესატები.
თუ ასეა, იგივე კულტურული მემკვიდრეობის დამცველებს რატომ ხვდებით?
ხშირად ერთად ვხდებით ამ საკითხებზე. იმავე წარმატებით შემიძლია ვისაუბრო ზონალური საბჭოს შესახებ, რომელიც ექვემდებარება სამინისტროს, თუ გექნებათ კითხვები, მზად ვარ… თვითმმართველობის საკითხებში მე ვერ ჩავერევი. ჩვენ შეგრძნებების დონეზე, ძალიან დიდი ბოდიში, ვერ ვიმოქმედებთ.
თორნიკე რიჟვაძესთან ვრცელი ინტერვიუ „ბათუმელებმა“ პირველ აპრილს ჩაწერა. ინტერვიუს ეტაპობრივად შემოგთავაზებთ.
