ნეტგაზეთი • RU

რუსეთი – დენის მთავარი იმპორტიორი, აზერბაიჯანმა მესამე პოზიციაზე გადაინაცვლა

დენის შეყვანის საფასური საქართველოში 2022 წლიდან გაძვირდა. საყოფაცხოვრებო მომხმარებლისთვის, როგორც ქალაქებში, ასევე სოფლად, ის 600 ლარის ნაცვლად 800 ლარია. კომერციული სექტორისთვის კი – გაცილებით მეტი და მოთხოვნილ სიმძლავრეზეა დამოკიდებული.

ახალი ობიექტის ელექტროქსელთან მიერთების საფასურის გაზრდით, გაიზარდა დეველოპერთა ხარჯები, რაც დიდი ალბათობით, საცხოვრებელი ბინების თვითღირებულებასაც გაზრდის.

მოქალაქეებისთვის ახალი აბონენტების ქსელში ჩართვის ღირებულების გაზრდის პარალელურად, იზრდება დენის იმპორტიც ოკუპანტი ქვეყნიდან – რუსეთიდან.

რუსეთი – დენის უმსხვილესი იმპორტიორი საქართველოში

ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში საქართველოსთვის რუსეთი დენის მთავარი იმპორტიორი არ იყო, მან მხოლოდ 2021 წელს მიაღწია ამ პოზიციას და წელსაც ინარჩუნებს. რუსული დენით საქართველოში აზერბაიჯანული დენი ჩაანაცვლეს. წელს აზერბაიჯანმა დენის მოწოდების კუთხით მესამე პოზიციაზე გადაინაცვლა.

2022 წელი

იანვარ-თებერვალში საქართველოში იმპორტირებულია 763.7 მილიონი კოლოვატსაათი [კვტსთ] ელექტროენერგია.

  • რუსეთიდან – 513 მილიონი კვტსთ [მთლიანი იმპორტის 67%]
  • სომხეთიდან – 135.9 მილიონი კვტსთ
  • აზერბაიჯანიდან – 114.8 მილიონი კვტსთ
2021 წელი

საქართველოში იმპორტირებული იყო 2 006.2 მილიონი კვტსთ ელექტროენერგია.

  • რუსეთიდან – 1 244.9 მილიონი კვტსთ [მთლიანი იმპორტის 62%]
  • აზერბაიჯანიდან – 600.1 მილიონი კვტსთ
  • თურქეთიდან – 161.2 მილიონი კვტსთ
2019 წელი

საქართველოში იმპორტირებული იყო 1626.5 მილიონი კვტსთ ელექტროენერგია.

  • აზერბაიჯანიდან – 1102 მილიონი კვტსთ
  • რუსეთიდან – 524.5 მილიონი კვტსთ

დენის მთავარ იმპორტიორად რჩება რუსეთი 2022 წლის მიმდინარე, მარტის თვეშიც. ესკოს მონაცემებით, 1-24 მარტს საქართველოში რუსეთიდან განხორციელდა – ჯამში 259.37 მილიონი კვტსთ ელექტროენერგიის იმპორტი, სომხეთიდან – 1.74, ხოლო აზერბაიჯანიდან – 0.16 მილიონი კვტსთ-ის.

ქართული მხარე რუსეთიდან დენის იმპორტის გაზრდის მიზეზად აფხაზეთს ელექტრომომარაგებას ასახელებს [და აპელირებს იმაზეც, რომ 2021 წელს რამდენიმე თვით გაჩერებული იყო ენგურჰესი].

თუმცა, რუსეთიდან ელექტროენერგიის შესყიდვა ენგურჰესის ამუშავების შემდეგაც გაგრძელდა და გრძელდება დღესაც. ამასთან 2021 წელს და მიმდინარე წლის იანვარ-თებერვალში რუსეთიდან შეძენილი ელექტროენერგიიდან, ჯამში 304.3 მილიონი კვტსთ, ოფიციალური ინფორმაციით, აფხაზეთისთვის არ მიუწოდებიათ.

აღსანიშნავია, რომ ელექტროენერგიის ხარჯი უკონტროლოა არათუ იმ ტერიტორიაზე, რომელსაც ქართული მხარე ვერ აკონტროლებს [აფხაზეთი], არამედ იმ ტერიტორიაზეც, რომელსაც ოფიციალური თბილისი ოფიციალურად აკონტროლებს – საუბარია სვანეთის რეგიონზე.

საქართველომ რუსეთიდან 2021 წელს თითქმის ორჯერ მეტი ელექტროენერგია იყიდა, ვიდრე ნებისმიერ წელს, თუნდაც ბოლო 10 წლის განმავლობაში.

ექსპერტი ალექსანდრე თვალჭრელიძე თვლის, რომ აზერბაიჯანიდან იმპორტის შემცირებას ობიექტური მიზეზები აქვს და არა რაიმე გეოპოლიტიკური. თუმცა, ის, რომ რუსეთი მთავარ იმპორტიორად იქცა, საქართველოსთვის დიდი პრობლემაა: „მიუხედავად იმისა, რომ თავისუფალი ბაზარია, კონკურენციაა და რუსული დენი შედარებით იაფია.“

„ის, რომ რუსეთი მთავარი იმპორტიორია, სახელმწიფოსთვის ეს არის ძალიან დიდი, უზარმაზარი პრობლემა. აი ვთქვათ, დაიშალა რუსეთი, ან არ მოგაწოდა დენი, შემდეგ საიდან განვახორციელებთ ელექტროენერგიის იმპორტს? – მერე ეს იქნება საკითხავი. როგორც ჩანს, აზერბაიჯანიდან ვერ მოახერხეს და არ მოგვაწოდეს. აზერბაიჯანი თვითონ ვითარდება, მეტს მოიხმარს და აღარ აქვს იმდენი შესაძლებლობა, რომ ელექტროენერგიის დიდი ექსპორტი განახორციელოს. ამიტომ, მოგვიწევს თურქეთიდან ზამთარში ყიდვა და ეს ორჯერ უფრო ძვირი იქნება“, – ამბობს ალექსანდრე თვალჭრელიძე.

ექსპერტის თქმით, ქვეყნის ენერგოდამოუკიდებლობისთვის აუცილებელია ჰესებისა და თბოსადგურების აშენება, რესურსი ქვეყანაში არის და საქართველო არა თუ უნდა ყიდულობდეს, არამედ ელექტროენერგიის ექსპორტიორი უნდა იყოს: „ვთვლი, რომ ამისთვის აუცილებელია კაშხლური ჰიდროელექტროსადგურების აშენება; სასწრაფოდ უნდა მოხდეს თბოსადგურების აქტივაცია და ა.შ. აშენდეს ნახშირის მძლავრი ელექტროსადგური, მაგრამ არა ისეთი, რომ ნახშირი ამოვიღოთ და ხალხი დაზარალდეს, არამედ უნდა მოხდეს ამერიკელებთან ერთად ახალი ტექნოლოგიის დანერგვა“.

რა მოხდა ბაზარზე

„ენერგო-პრო ჯორჯია“, რომელიც ქვეყანაში [თბილისის გამოკლებით] ბაზარზე დენის მიწოდების კუთხით მონოპოლისტია, სემეკის გადაწყვეტილებით ახალ ობიექტებში ქსელის მოწყობის სამუშაოების შესრულების კუთხითაც მონოპოლისტი გახდა. სემეკის ამ გადაწყვეტილებით კი, სხვადასხვა მცირე კომპანიაში ასობით დასაქმებული ადამიანი უმუშევარი დარჩა.

2022 წლამდე თუ ახალი ობიექტის მიერ მოთხოვნილი სიმძლავრე იყო, ვთქვათ, 1 000 კილოვატი [კვტ] და ნაკლები, ასეთ ობიექტებში ელექტროგაყვანილობის და მრიცხველების მონტაჟს, კანონით, ისედაც ენერგოკომპანია, მაგალითად, „ენერგო-პრო ჯორჯია“ ასრულებდა. 1 000 კვტ-ზე მეტი სიმძლავრე სადაც იყო საჭირო, ასეთ კორპუსში [სადარბაზოებში] გარე ქსელის მოსაწყობად დეველოპერის/მშენებელის დაკვეთით სხვა, კერძო კომპანია მუშაობდა.

სემეკმა ეს ზღვარი 1 000-იდან 3 200 კვტ-მდე აწია. ანუ, 3 200 და ნაკლები სიმძლავრის მოთხოვნის შემთხვევაში, მრავალბინიან თუ სხვა ობიექტებზე ელექტროქსელს [და მრიცხველებს] მხოლოდ „ენერგო-პრო ჯორჯია“ დაამონტაჟებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში ობიექტი დენის გარეშე დარჩება.

სწორედ ამ დადგენილების გამო, გარკვეულწილად სამუშაო ადგილებს კარგავენ მცირე მეწარმეები, რომლებიც დენის დაერთებაზე მუშაობდნენ. მათ სემეკმა გარკვეული შეზღუდვები დაუწესა „ენერგო პრო ჯორჯიას“ სასარგებლოდ.

იმის სილუსტრაციოდ, თუ როგორ გაძვირდა დენი შემოვლით, მაგალითისთვის ავიღოთ 250-ბინიანი კორპუსი. ამ შემთხვევაში ადრე თუ მოთხოვნილი სიმძლავრე იყო 800-დან 1 000 კილოვატამდე, „ენერგო-პროს“ მშენებელი უხდიდა მიერთებისა და მრიცხველების საფასურს, რაც ჯამში იყო 245 ათასი ლარი [მოთხოვნილი სიმძლავრის მიხედვით მიერთების საფასური სხვადასხვაა].

იანვრიდან კი, ვინაიდან მიერთების საფასური სემეკის დადგენილებით გაძვირდა ამ შემთხვევაში 100 ათასი ლარით, ხოლო ერთი მრიცხველი 100 ლარით – მშენებელი „ენერგო-პროს“ გადაუხდის არა 245 ათას ლარს, არამედ 370 ათას ლარს. შესაბამისად, მშენებელიც იძულებული ხდება გააძვიროს გასაყიდი ბინა.

კონკრეტული მაგალითების სანახავად დააწკაპუნეთ აქ

მაგალითად:

თუ, ვთქვათ, 350-ბინიანი კორპუსის მშენებლის მიერ მოთხოვნილი იყო 1 300 კილოვატამდე სიმძლავრე, ამ შემთხვევაში, ადრე მშენებელი „ენერგო-პრო ჯორჯიას“ უხდიდა ქსელზე მიერთების საფასურს – 221 ათას ლარს. ამას ემატებოდა 105 ათასი ლარი ჭკვიანი მრიცხველების ღირებულება [ერთი მრიცხველის ფასი იყო 300 ლარი], ანუ ჯამში 326 ათას ლარს.

პარალელურად, მშენებელს შეეძლო „ენერგო-პრო“ ჯორჯიასგან აეღო ტექნიკური პირობა, დაექირავებინა კერძო კომპანია, რომელიც კორპუსში შიგნით უკვე ელექტროგაყვანილობის გარე ქსელს მოაწყობდა. მომსახურების ფასზე კი მშენებელი და დაქირავებული კომპანია თანხმდებოდნენ.

როგორც ამ სფეროში დასაქმებულები „ბათუმელებთან“ ამბობენ, კორპუსში, სადაც 350 მრიცხველს ამონტაჟებდნენ, გარე ქსელის [სადარბაზოებში] მოწყობას 87 ათასი ლარი მაინც სჭირდებოდა. ანუ, მშენებელი „ენერგო-პროს“ და ამ კომპანიას ერთად 413 ათას ლარს უხდიდა.

2022 წლიდან კი, 350-ბინიანი კორპუსის აშენების შემთხვევაში, მშენებელმა „ენერგო-პრო ჯორჯიას“ უნდა გადაუხადოს მოთხოვნილი სიმძლავრის მიერთების საფასური 288 ათასი ლარი [221 ათასი ლარის ნაცვლად, ეს საფასური სემეკის დადგენილებით გაძვირდა], ამას ემატება უკვე 140 ათასი ლარი ჭკვიანი მრიცხველების ფასი [ერთი მრიცხველის ფასი 100 ლარით გაძვირდა], რაც ჯამში 428 ათასი ლარია.

ამ შემთხვევაში, კორპუსებში გარე ქსელის მოწყობა 2022 წლის იანვრიდან უკვე „ენერგო-პროს“ ვალდებულებაა. ანუ კერძო კომპანიები, რომლებიც გარე ქსელს აწყობდნენ, ამ რგოლიდან ამოვარდნენ.

ამ მაგალითის მიხედვით, ახალი წესით მშენებელს 15 ათასი ლარით მეტი ხარჯი აქვს, ვიდრე ადრე ჰქონდა. ასეთი მრავალბინიანი, ვთქვათ, 400-500 ბინიანი კორპუსები იშვიათად შენდება. ნაკლებბინიანი კორპუსების შემთხვევაში კი, როცა გარე ქსელს ისედაც „ენერგო-პრო“ აწყობდა და აწყობს ახლაც, მშენებელს 2022 წლიდან ხარჯები მნიშვნელოვნად გაეზარდა.

მაგალითად ავიღოთ 250-ბინიანი კორპუსი. ამ შემთხვევაში ადრე თუ მოთხოვნილი სიმძლავრე იყო 800-დან 1 000 კილოვატამდე, „ენერგო-პროს“ მშენებელი უხდიდა მიერთებისა და მრიცხველების საფასურს, რაც ჯამში იყო 245 ათასი ლარი [მოთხოვნილი სიმძლავრის მიხედვით მიერთების საფასური სხვადასხვაა].

იანვრიდან კი, ვინაიდან მიერთების საფასური სემეკის დადგენილებით გაძვირდა ამ შემთხვევაში 100 ათასი ლარით, ხოლო ერთი მრიცხველი 100 ლარით – მშენებელი „ენერგო-პროს“ გადაუხდის არა 245 ათას ლარს, არამედ 370 ათას ლარს.

ანუ, მშენებელს 250-ბინიანი კორპუსის ელექტროქსელზე მიერთება უკვე 125 ათასი ლარით გაუძვირდა. ეს თანხა კი, ბუნებრივია, მშენებელმა შემდგომში ბინის მყიდველებისგან უნდა ამოიღოს.

 

კერძო კომპანიებში, რომლებიც გარე ქსელის მოწყობაზე მუშაობდენენ, „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ მიერთების საფასურის გაზრდა და ასევე 3 200 კილოვატამდე სიმძლავრის შემთხვევაში ქსელის მოწყობის დარეგულირება „ენერგო-პრომ“ მოითხოვა და სემეკმა, რომელიც სახელმწიფო უწყებაა, დააკმაყოფილა.

ელექტროქსელზე ახალი ობიექტის მიერთების საფასური 2021 წელს და 2022 წლის იანვრიდან / წყარო: სემეკის დადგენილება

„ბათუმელებმა“ სცადა პასუხების მიღება „ენერგო-პრო ჯორჯიადან“, თუ რის საფუძველზე მოითხოვა კომპანიამ საფასურის, ასევე დარეგულირებული მიერთების ზღვარის გაზრდა, თუმცა კონკრეტული პასუხები ვერ მივიღეთ.

„ქსელზე მიერთების საფასური განისაზღვრება სემეკის მიერ, შესაბამის ნორმატიული აქტით;
0,4 კვ ძაბვაზე ქსელზე მიერთების საფასური სემეკის მიერ დადგენილია 3 200 კვტ-მდე;
ქსელზე მიერთების საფასურში შედის ობიექტის [მათ შორის, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლი] ქსელზე მიერთების სამუშაოები [სრული ტექნოლოგიური ციკლი], მათ შორის აღრიცხვის კვანძების ჩათვლით.
ნებისმიერ მუნიციპალიტეტში [მათ შორის სოფლად] 1-დან 10 კვტ-მდე ქსელზე მიერთების საფასური შეადგენს 800 ლარს“, – მოგვწერეს „ენერგო-პრო ჯორჯიადან“.

რატომ გაიზარდა მიერთების საფასური? – „ბათუმელებს“ საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიაში [სემეკში] მიზეზად ის დაუსახელეს, რომ არ გაზრდილიყო დენის ტარიფი.

სწორედ ამ მიზეზით სემეკმა 6 თვის წინ გაზის შეყვანის საფასურიც გააძვირა: ბათუმში ბინაში გაზის შეყვანა 300 ლარით გაძვირდა და 1 100 ლარია – სემეკის განმარტება

„600 ლარი როცა იყო მიერთების საფასური, მიმწოდებელი მოდის და გვეუბნება, რომ მას უჯდება, დავუშვათ, 700 ლარი ან 800 ლარი და ის იღებს 600 ლარს, დანარჩენი 200 ლარი უნდა წასულიყო უკვე ტარიფში და ამ განსხვავებას ჩვეულებრივად გადაიხდიდა ყველა მომხმარებელი – დენის გადასახადიდან.

მიერთება შესაძლოა სადღაც კომპანიას დაუჯდეს 200 ლარი, იმიტომ, რომ, მაგალითად, სატრანსფორმატორო პუნქტის გვერდით იყოს ახალი მომხმარებელი, ამიტომ მრიცხველის და, ვთქვათ, 10 მეტრი ახალი კაბელის ჩამოკიდება დასჭირდეს და სადღაც რამდენიმე ასეული მეტრით იყოს დაშორებული, როცა კომპანიას უწევს გზის გადათხრა, მიწის გამოსყიდვაც და ა.შ.  ჩვენ ამას ვუყურებთ წლის ჭრილში – რა უჯდება მიერთება საშუალოდ.

ასევე გასათვალისწინებელია ერთი გარემოება. ძირითადად ქალაქებში არის ეს პრობლემა – ისე ადვილი აღარ არის ახალი მიერთების გაკეთება, როგორც ადრე იყო – გინდა კორპუსი მიაერთე და გინდა ინდივიდუალურად [ვთქვათ, ერთი კომერციული ობიექტი].

ახლა თითქმის ყველაფერი პრივატიზებულია, მერია ძალიან დიდ წინააღმდეგობას უწევს კომპანიას, რომ გადათხაროს გზა – [შეიძლება გზის გადათხრით 10 მეტრში დააერთოს, მაგრამ მერიამ უფლება არ მისცეს და სადღაც 100 მეტრში ჩაიყვანოს, შემოახვევინოს და ა.შ. ამიტომ აი ეს ყველაფერი ერთობლიობაში, ზრდის მიერთების საფასურს, ამას უკავშირდება, ასევე ინფლაცია, საერთაშორისო ფასები, ფასები ქვეყნის შიგნით.

აქედან გამომდინარე ჩვენ მიზანშეწონილად ჩავთვალეთ გაგვეზარდა მიერთების საფასური, რათა ისე არ მომხდარიყო, რომ უკვე ყველა აბონენტის მიერ დაფინანსებულიყო ტარიფიდან“, – უთხრა „ბათუმელებს“ ზვიად გაჩეჩილაძემ, სემეკის ელექტროენერგეტიკის დეპარტამენტის დირექტორმა.

რაც შეეხება მიერთების დარეგულირების ზღვარის გაზრდას [1000-დან 3200 კვტ-მდე], ზვიად გაჩეჩილაძე ამბობს, რომ კანონით მრიცხველები უნდა ეკუთვნოდეს ენერგოკომპანიას და მიუხედავად იმისა, ქსელს ის მოაწყობდა თუ არა, მრიცხველი მაინც მას უნდა დაემონტაჟებინა.

„თუმცა ადრე 1000 კვტ-ზე მაღლა ენერგოკომპანია აძლევდა უფლებას მრიცხველიც მშენებელს ჩამოეკიდა და მერე გადმოეცათ მისთვის. ეს, ჩვენი აზრით, კანონის ახალ მოთხოვნებთან შეუსაბამოა. მეეჭვება, რომ ბოლო პერიოდშიც ასე ექნათ, ეს ცოტა უფრო ადრე იქნებოდა. მაგრამ ეს არარეგულირებული მიერთება ჩვენ 1000-იდან ავწიეთ 3200-მდე და საფასურები დავადგინეთ. ამით, მშენებელს ხელ-ფეხი აქვს შეკრული – მან უნდა გადაიხადოს საფასური და დაელოდება ენერგოკომპანიას [მოუყვანს ქსელს, შეუყვანს კორპუსში, დაუყენებს მრიცხველებს].

რეგულირების ზღვარი ავწიეთ იმიტომ, რომ ენერგოკომპანია მოგცემდა ტექნიკურ პირობას და არ აინტერესებდა ქსელის მოწყობა დაგიჯდებოდა 1 000 ლარი თუ მილიონი ლარი. ეს იყო მომხმარებლის/მშენებლის თავის ტკივილი, ვიღაცას შეიძლება ეხეირა, მაგრამ ვიღაცა შეიძლება მაგრად გაწეწილიყო. ამიტომ დავადგინეთ ახლა ეს საფასური,“ – ამბობს ზვიად გაჩეჩილაძე.

სემეკის პასუხის ვრცლად სანახავად დააწკაპუნეთ აქ

ზვიად გაჩეჩილაძის თქმით, „რაღაცა რომ ღირდა 170 000 ლარი და ახლა გახდა 270 000 ლარი, ეს იმას კი არ ნიშნავს, რომ წინა დადგენილი პერიოდი სულ 170 ათასი უჯდებოდა კომპანიას და მაინცა და მაინც 2021 წელს დაუჯდა 270 000 ლარი და ჩვენ ეგრევე გავზარდეთ. ჩვენ რამდენიმე წელი ვითმენდით ამას, ფაქტობრივად, ვიცოდით, რომ კომპანიას ხარჯები ნელ-ნელა გაეზარდა სხვადასხვა მიზეზის გამო და შემდეგ უკვე იძულებული გავხდით, გაგვეზარდა“.

„მატება მესმის, რომ საკმაოდ მნიშვნელოვანი იყო, მაგრამ უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ჩვენ ყოველ წელს ამ საფასურს არ ვზრდით. არის 3-4-5-წლიანი პერიოდები ამ გაზრდებს შორის და ამ პერიოდში ინფლაციას, სამუშაოს ხარჯების გაზრდას უკავშირდება. მეტ-ნაკლებად, ახლა რაც არის დადგენილი, არის ერთი-ერთში გასწორებული კომპანიის ხარჯებთან, რაც კომპანიას დაუჯდა, თუნდაც ბოლო წლის განმავლობაში“, – ამბობს ზვიად გაჩეჩილაძე.

ელექტროენერგეტიკის დეპარტამენტის დირექტორს ასევე ვკითხეთ, რამდენით ითხოვდნენ ენერგოკომპანიები მიერთების საფასურის გაზრდას?

„ასე ვერ გეტყვთ, რას ითხოვდა, იმიტომ, რომ კომპანიებმა არაერთგზის მოგვმართეს საფასურის გაზრდაზე, მათ შორის „თელასმა“ და „ენერგო-პრო ჯორჯიამ“. თბილისში, მაგალითად, გაცილებით ძვირი ჯდება მიერთება ვიდრე, ვთქვათ, „ენერგო-პროს“ უჯდება სხვა რეგიონებში. სანამ არ დავრწმუნდით, რომ ორივე კომპანიას გაეზარდა ხარჯები, მანამდე ჩვენ წინა წლებში სხვა მომართვიანობაც გვქონდა, რომლებისთვისაც არ მიგვიცია არანაირი მსვლელობა.

2021 წლის ბოლოსაც იყო მომართვა გაზრდასთან დაკავშირებით, მაგრამ კომპანია ამ შემთხვევაში ფასს არ გვთავაზობს… კომპანიას რომ ვკითხოთ, ის გაცილებით მეტ ფასს იტყვის. ჩვენ კომპანიას ამ შემთხვევაში ვთხოვთ აუდირებული, დოკუმენტირებული ხარჯთაღრიცხვის წარმოდგენას, რეალურ ხარჯებს პაკეტების მიხედვით და ვაკეთებთ გაცხრილვას – იყო თუ არა არაგონივრული ხარჯი და ა.შ. საბოლოოდ რაც გამოდის, ვადგენთ იმ ფასს,“ – ამბობს ზვიად გაჩეჩილაძე.

მისივე თქმით, „ის, რომ დიდი და კომერციული ობიექტების მიერთება პროცენტულად უფრო მეტად გაძვირდა, ვიდრე საყოფაცხოვრებო მომხმარებლების, აქ სხვა ფაქტორიც არის – სოციალური. აქ ჩადებულია, რომ უბრალოდ შეიძლება ადამიანი, ოჯახი უშუქოდ დარჩეს, რაც დაუშვებელია. სახლი ააშენოს ადამიანმა და ფიზიკურად ვერ მიერთდეს ქსელზე, ასეთი რამ გამორიცხულია. ამიტომ, საყოფაცხოვრებო მიერთებები მაინც, ასე თუ ისე, უნდა იყოს ხელმისაწვდომი მოსახლეობისთვის, მაშინ, როცა კომერციული უფრო ახლოს არის მიერთების რეალურ ხარჯთან, რაც კომპანიას უჯდება“.

ბაზარზე მონოპოლია გრძელდება

მიერთებისა და მრიცხველის საფასური ქვეყანაში გაიზარდა არა მარტო „ენერგო-პრო ჯორჯიას“, არამედ „თელასთან“ მიმართებაშიც. ეს ორი კომპანია ენერგეტიკის სფეროში დაწყებული რეფორმით დენის გამანაწილებლები არიან, ხოლო მიმწოდებლები არიან მათი შვილობილი კომპანიები: „ეპ ჯორჯია მიწოდება“ და „თელმიკო“.

რეფორმის მიზანი იყო ასევე, რომ ენერგეტიკის ბაზარზე ახალი, თავისუფალი მიმწოდებლები გამოჩენილიყვნენ რათა არ ყოფილიყო მონოპოლია და მომხმარებელს მისცემოდა შესაძლებლობა აერჩია, თუ რომელი მიმწოდებლისგან შეისყიდდა ელექტროენერგიას.

ენერგეტიკის სექტორში ახალი წესები 2022 წლის იანვრიდან უნდა ამოქმედებულიყო, როცა ელექტროენერგეტიკული ბირჟა [ბაზრი] გაიხსნებოდა, თუმცა მთავრობამ ეს ვადა ჯერ 2022 წლის მარტამდე გადასწია, შემდეგ ეს ვადაც გაუქმდა და ამჯერად უცნობი რჩება, როდის გაიხსნება ეს ბირჟა.

„ყველა არის მოლოდინის რეჟიმში, როდის გაიშვება ახალი ბაზრის მოდელი – ენერგეტიკული ბირჟა და რა მოხდება. ამ გარდამავალ რეჟიმში ყველას უჭირს ბიზნესმოდელის აწყობა… სემეკმაც მივმართეთ მთავრობას რეკომენდაციით, გადაეწია რამდენიმე თვით, იქედან გამომდინარე, რომ არის ძალიან რთული და მნიშვნელოვანი რეფორმა. გარკვეული საკითხები, რაც სექტემბრიდან სიმულაციურ რეჟიმში მუშაობდა, დასახვეწია, უფრო სწორად, ბოლომდეა მისაყვანი.

ბაზრის მონაწილეებს კიდევ სჭირდებათ გარკვეული დრო, რომ მოემზადონ ახალი ტიპის ვაჭრობისთვის და აქედან გამომდინარე, რამდენიმე თვე იმდენად მნიშვნელოვანი არ არის ბაზრის გაშვება, რამდენადაც ის, რომ წარმატებულად მოხდეს გაშვება. აქ თუ რაღაცა ხარვეზი აღმოჩნდა და ჩავარდნა მოხდა – ბაზრის გაშვებაში და რეფორმაში – ეს იქნება ძალიან დიდი როგორც ფინანსური, ასევე ტექნიკური და ფსიქოლოგიური დარტყმა დარგისთვისაც და მომხმარებლებისთვისაც. ამიტომ რამდენიმე თვით თავი გადავიზღვიეთ,“ – გვითხრა ზვიად გაჩეჩილაძემ.

მისივე თქმით, ენერგეტიკული ბირჟა 2022 წლის „სავარაუდოდ ზაფხულის ან გვიანი ზაფხულის პერიოდში“ ამუშავდება.

ნახეთ დეტალურად:

რატომ გახდა რუსეთი ისევ დენის მთავარი იმპორტიორი? – საქართველოს ენერგოუსაფრთხოება

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი
თედო ჯორბენაძე, ჟურნალისტი მობ.: 599 139 412 ელ/ფოსტა: tedobatumi@gmail.com