Batumelebi | ხულოს, ქედისა და ქობულეთის სოფლები, სადაც კანალიზაციის გაკეთებას იწყებენ ხულოს, ქედისა და ქობულეთის სოფლები, სადაც კანალიზაციის გაკეთებას იწყებენ – Batumelebi
RU | GE  

ხულოს, ქედისა და ქობულეთის სოფლები, სადაც კანალიზაციის გაკეთებას იწყებენ

ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ დიოკნისში, ასევე, ქედის სოფელ ტიბეთასა და ქობულეთის დაბა მუხაესტატეში წყალმომარაგებისა და ჩამდინარე წყლების გამწმენდი ნაგებობების მოწყობა იგეგმება.

სამუშაოები აჭარის სოფლების წყალმომარაგებისა და წყალარინების პროგრამის ფარგლებში განხორციელდება, რისთვისაც ამ ეტაპზე 50 მილიონი ევროა გამოყოფილი.

თუმცა, ამ სამ სოფელში, როგორც „აჭარის წყლის ალიანსში“ გვითხრეს, სამუშაოები არა ამ თანხით, არამედ, ცალკე, ადგილობრივი ბიუჯეტიდან დაფინანსდება 800 ათასი ევროთი [ექვივალენტი ლარში].

სამუშაოების დასრულება ალიანსს მიმდინარე წლის ბოლომდე აქვს დაგეგმილი, დღევანდელი მონაცემებით კი, საჭირო თანხა აჭარის ბიუჯეტში ჯერ გამოყოფილი არ არის.

პროგრამით, წყალმომარაგებისა და კანალიზაციის ქსელი აჭარის ყველა სოფელში უნდა მოეწყოს, თუმცა, შესაბამისი ფინანსები ჯერ მოძიებული არ არის [ალიანსის ინფორმაციით, 50 მილიონი ევრო 300-მდე სოფლისთვის ცოტაა. 2014 წლის აღწერით, აჭარაში სულ 328 დაბა და სოფელია].

ეს სამი სოფელი კი პროგრამის პირველი ეტაპი იქნება. წყლისა და კანალიზაციის თითქმის ანალოგიური სისტემები იქნება იმ სოფლებში, სადაც პროგრამა განხორციელდება.

წყლისა და კანალიზაციით სარგებლობა სოფლის მოსახლეობისთვის საბოლოოდ ფასიანი იქნება. რამდენის გადახდა მოუწევს ერთ ოჯახს, როგორც ალიანსში გვითხრეს, ჯერ გათვლილი არ არის.

საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ უნდა გადაწყვიტოს, აღნიშნულ სოფელში დაგეგმილი საქმიანობა ექვემდებარება თუ არა სკოპინგის პროცედურას [რის მიხედვითაც უნდა განისაზღვროს, საჭირო იქნება თუ არა გზშ-ს მომზადება].

„აჭარის წყლის ალიანსმა“ სამინისტროს უკვე მიმართა სკრინინგის განცხადებით. „ამ პროცედურების გავლა საჭიროა წყალარინების შემთხვევაში და არა წყალმომარაგებისთვის“, – გვითხრეს ალიანსში.

დიოკნისში, ტიბეთასა და მუხაესტატეში წყალმომარაგების ქსელთან ერთად, პროექტით გათვალისწინებულია მცირე საკანალიზაციო ქსელისა და რკინა-ბეტონის სეპტიკური ავზების მოწყობა:

„დაგეგმილია ინდივიდუალური და კომუნალური ტიპის სეპტიკური ავზების მშენებლობა. ქსელი მომხმარებლის სახლებიდან კომუნალურ სეპტიკებამდე გულისხმობს სახლის დაერთების, სათვალთვალო ჭებისა და პოლიპროპილენის მილების [დიამეტრით 110 მმ] მონტაჟს [სათვალთვალო ჭასა და საკანალიზაციო ქსელს ან ჭას შორის], ასევე შემკრები ქსელის პოლიპროპილენის მილების [დიამეტრით 150 მმ] და რკინა-ბეტონის ჭების მოწყობას. აღნიშნული სათვალთვალო ჭები გათვალისწინებულია ოპერირების ფაზაში სეპტიკური ავზების გამართული მუშაობისთვის. შემკრები ქსელი ჩაედინება ინდივიდუალურ და კომუნალურ სეპტიკურ ავზებში“.

„აჭარის წყლის ალიანსის“ ინფორმაციით, სეპტიკური ავზები ძირითადად განთავსებული იქნება კერძო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთებში.

ავზების მუშაობის პრინციპი და ოპერირება ნახეთ აქ:
სეპტიკური ავზები შედგება 2 ან 3 განყოფილებისაგან. ერთ/ორ ოჯახზე გათვლილი სეპტიკური ავზები შედგება ორი განყოფილებისგან, ხოლო მეტ ოჯახზე გათვლილი სეპტიკური ავზები – სამი განყოფილებისაგან.

განყოფილებები ერთმანეთისაგან გამოყოფილია რკინა-ბეტონის კედლით. კედელში მოწყობილი იქნება ღიობები, რომელთა მეშვეობით ავზში დალექილი ფეკალური მასა გადანაწილდება ყველა განყოფილებაში. მყარი ნაწილაკები დაილექება სეპტიკური ავზის ძირზე, ხოლო წინარე გაწმენდილი წყალი სეპტიკური ავზიდან გადაედინება და პერფორირებული მილების მეშვეობით ჩაეშვება ფილტრაციის ფენაში.

ჩამდინარე წყალი საფილტრავ ფენაში გაივლის ფილტრაციას და საბოლოოდ სათანადოდ გაფილტრული ჩაედინება მიწისქვეშა გრუნტში.

აღნიშნული გამწმენდი პროცესი სრულ შესაბამისობაშია სასოფლო წყალარინების სისტემის საუკეთესო პრაქტიკასთან და გაწმენდილი ჩამდინარე წყლის საბოლოო ხარისხი წყალჩაშვების სტანდარტების შესაბამისი იქნება.

სეპტიკურ ავზებში დალექილი შლამის მოცულობა გამოითვლება წლიური მოცულობითი დაგროვების მაჩვენებლით. დაგროვებული შლამის 85% ამოიტუმბება და გატანილი იქნება სასენიზაციო მანქანების მეშვეობით. დარჩენილი შლამის 15% კი დაილექება სეპტიკურ ავზებში ბაქტერიული გარემოს შესანარჩუნებლად და ფეკალური მასის დასაშლელად.

ყოველ ორ წელიწადში შლამი ამოიტუმბება და გადაიტანება შემდგომი დამუშავებისთვის.

წყალარინების პროექტის დასრულების შემდგომ გაგრძელდება ოპერირების ფაზა, რაც ითვალისწინებს არსებული ინფრასტრუქტურის (სეპტიკური ავზები, ჭები, შემაერთებელი მილები, სათვალთვალო ჭები) მოვლა-პატრონობას. აღნიშნული საქმიანობა უკავშირდება დაზიანებული მილების აღდგენას, სეპტიკური ავზების გაწმენდას დაახლოებით ორ წელიწადში ერთხელ, გამწმენდი ნაგებობის პერიოდულ მონიტორინგს და სხვა თანმდევ სამუშაოებს.

პროექტის მიხედვით, სეპტიკური ავზებიდან ამოღებული შლამი დასაწყობდება შესაბამის გამწმენდ ნაგებობებზე გადასამუშავებლად, რომელიც შემდგომში გამოიყენება როგორც სასუქი [შემცველობა: N აზოტის, P ფოსფორი, K კალიუმი].

„როგორც ცნობილია, აჭარის რეგიონი მცირე ფერმერული საქმიანობით ხასიათდება, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ მოსავლიანობა ძირითადად დამოკიდებულია მიწების სათანადოდ დამუშავებასა და განოყიერებაზე. აქედან გამომდინარე, არსებობს მოლოდინი, იმისა, რომ გადამუშავებულ შლამზე ფერმერების მხრიდან გაჩნდება მაღალი მოთხოვნილება“, – მიაჩნიათ „აჭარის წყლის ალიანსში“.

სკრინინგის ანგარიშენბის მიხედვით:
ხულოს სოფელ დიოკნისში გათვალისწინებულია 56 ინდივიდუალური და 6 კომუნალური სეპტიკური ავზის მშენებლობა. აქედან 41 ინდივიდუალური სეპტიკური ავზი გათვლილია ერთ ოჯახზე, 15  ინდივიდუალური – ორ ოჯახზე, 5 კომუნალური – 16 ოჯახზე და 1 კომუნალური – სკოლასა და საბავშვო ბაღზე.

შლამის დასაწყობების უახლოეს ადგილად შერჩეულია ხულოს გამწმენდი ნაგებობა, რომელიც საპროექტო არეალიდან დაშორებულია 10კმ-ით.

სოფელ დიოკნისში შერჩეული არეალი / სკრინინგის ანგარიშიდან

ქედის სოფელ ტიბეთაში პროექტით გათვალისწინებულია 28 ინდივიდუალური და ორი კომუნალური სეპტიკური ავზის მშენებლობა. აქედან 22 ინდივიდუალური სეპტიკური ავზი გათვლილია ერთ ოჯახზე, 6 ინდივიდუალური სეპტიკური ავზი –  ორ ოჯახზე, ხოლო 2 კომუნალური სეპტიკური ავზი – სამ ოჯახზე.

შლამის დასაწყობების უახლოეს ადგილად შერჩეულია ქედის გამწმენდი ნაგებობა, რომელიც საპროექტო არეალიდან დაშორებულია 6 კმ-ით.

სოფელ ტიბეთაში შერჩეული არეალი / სკრინინგის ანგარიშიდან

ქობულეთის დაბა მუხაესტატეში წყალარინების სისტემის მოწყობა ამ ეტაპზე დაგეგმილია მხოლოდ ე.წ.  მუხაესტატეს მეურნეობაში. პროექტით გათვალისწინებულია 1 ინდივიდუალური და 4 კომუნალური სეპტიკური ავზის მშენებლობა. აქედან 1  კომუნალური სეპტიკური ავზი გათვლილია ორ ოჯახზე, 2 – ექვს ოჯახზე და 1 – 23 ოჯახზე.

შლამის დასაწყობების უახლოეს ადგილად შერჩეულია ქობულეთის გამწმენდი ნაგებობა, რომელიც საპროექტო არეალიდან დაშორებულია 7კმ-ით.

დაბა მუხაესტატეში შერჩეული არეალი / მუხაესტატეს მეურნეობა / სკრინინგის ანგარიშიდან

„აჭარის სოფლებში წყალმომარაგებისა და წყალარინების პროგრამის ფარგლებში დაგეგმილი გამწმენდი ნაგებობების/სეპტიკური ავზების მოწყობა ცალსახად გააუმჯობესებს ადგილობრივი მოსახლეობის სანიტარიულ-ჰიგიენურ მდგომარეობას. გარემოს ხარისხი გაუმჯობესდება ნიადაგში, მიწისქვეშა წყლებსა და ზედაპირულ წყლებში მოხვედრილი დამაბინძურებლების შემცირებით. ბიომრავალფეროვნების  მაჩვენებლების გაუმჯობესება პირდაპირ იქნება დამოკიდებული გარემოში უკონტროლო ჩაღვრებსა და გაუწმენდავი წყალჩაშვებების შემცირებასთან. პოტენციური უარყოფითი ზეგავლენა ფიქსირდება მხოლოდ სამშენებლო სამუშაოებთან დაკავშირებით, რაც გამოსწორებული იქნება სათანადო დონეზე,“ – აღნიშნულია სკრინინგის ანგარიშებში.

„დაბებისა და სოფლების წყალმომარაგებისა და კანალიზაციის გამწმენდი პროგრამა აჭარაში“ 50 მილიონი ევროთია დაფინანსებული. აქედან 40 მილიონი ევრო არის გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკის [KFW] სესხი, 3 მილიონი ევრო – ამავე ბანკის გრანტი, ხოლო 7 მილიონი ევრო – ევროკავშირის გრანტი. პროგრამა 2024 წლის ჩათვლით უნდა გაგრძელდეს.

ამ თემაზე: 

€50 მილიონი აჭარის სოფლებში წყლისა და კანალიზაციისთვის – კონსულტანტები შერჩეულია

მთავარი ფოტო: სოფელი აჭარაში / მანანა ქველიაშვილის ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან
ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი
თედო ჯორბენაძე, ჟურნალისტი მობ.: 599 139 412 ელ/ფოსტა: tedobatumi@gmail.com