თბილისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ყოფილი რექტორი ლადო მკერვალიშვილი „ქართული ოცნების“ რეფორმას ეხმაურება ფეისბუქზე და წერს, რომ ეროვნულ დონეზე განათლების რეფორმის მომზადებას წლები სჭირდება.
„ჩვენს განათლების სისტემაში დიდი შეცდომის დაშვება ერის მასობრივი განადგურების ტოლფასია. ამ საზიზღარ ვითომ კანონებს სწრაფად შეცვლი, მართლმსაჯულებას უფრო სწრაფად აღადგენ, ვიდრე მიწასთან გასწორებულ განათლების სისტემას“ – წერს ლადო მკერვალიშვილი.
„თითქმის არავინ იცით, რომ ბოლო 2 წლის განმავლობაში ერთ-ერთი კერძო უნივერსიტეტის რექტორი ვიყავი. სექტემბერში დავწერე განცხადება და წამოვედი.
ვერაფრით შევძლებდი რექტორთა შეხვედრებზე გაჩუმებულ და თავჩაქინდრულ ჯდომას და იმისთვის თავის დაკვრას, რაც ახალგაზრდების და ზოგადად, ერის ღალატად მიმაჩნია.
იმ კარგ კაცსაც, რომელმაც ბევრი იწვალა ამ უნივერსიტეტის შექმნისთვის, საქმეს ვერ გავუფუჭებდი.
აკრედიტაციის იმ საბჭოს სხდომას ვესწრებოდი, გიორგი უშიკიშვილის პროგრამას რომ აკრედიტაცია არ მისცეს და პირველად იქ ვიგრძენი საკუთარი თავის მიმართ სიძულვილი, ხმა რომ ვერ ამოვიღე ამხელა აბსურდის წინააღმდეგ.
უმძიმესი სანახავი იყო ათეულობით დადუმებული პროფესორი და ერთი უთავმოყვარეო ვითომ ექსპერტი და მორჩილებაში შესული აკრედიტაციის საბჭო.
მოკლედ, ეს ჩემი პიროვნული და აკადემიური თავისუფლება ყველაზე ძვირფასი რამ არის, ამიტომ მე ახლა შემიძლია ეს პოსტი დავწერო, იმათ – არა.
რადგან შინაურ მღვდელს შენდობა არ აქვს, ამიტომ უნდა გითხრათ, რომ ნამუშევარი ვარ ოქსფორდის, კემბრიჯის, ვაშინგტონის ამერიკულ უნივერსიტეტებში მიწვეულ პროფესორად და ვენეციის Ca’ Foscari-ს უნივერსიტეტში – მკვლევრად.
საქართველოში 2004 წელს დავიწყე GAU-ში მიწვეულ ლექტორად მუშაობა და ყველა ეტაპი გავიარე პროფესორობამდე.
2011 წლიდან ვარ აკრედიტაციის ექსპერტი განათლების ხარისხის განვითარების ცენტრში და ბევრი უნივერსიტეტის სამზარეულო მაქვს შიგნიდან ნანახი.
რატომ მერიდება ამ თემაზე ლაპარაკი? იმიტომ, რომ განათლების და მეცნიერების სფეროში დიდი ადამიანები და პროფესიონალები ტრიალებენ, მე მათ ვერ გავუტოლდები. მაგრამ მოკლედ დავწერ ჩემს გამოცდილებას განათლების რეფორმასთან მიმართებით – ყველგან, სადაც ვიყავი, დარგობრივი ინტერესის გარდა, მაინტერესებდა, როგორ მუშაობდა განათლების და მეცნიერების სისტემა, როგორ ხდებოდა და რას ეფუძნებოდა სწავლა-სწავლების მეთოდების, მოდულების მოდერნიზაცია, ცვლილებები, ერთეულების რესტრუქტურიზაცია და ა.შ.
ყველგან ერთი პასუხი იყო – სათუთი, სარისკო და ძალიან საპასუხისმგებლო საკითხია და ნებისმიერი ცვლილება (რეფორმაზე აღარ ვლაპარაკობ) ყოველთვის ეფუძნება ხანგრძლივ დაკვირვებას, შესწავლას, მრავალმხრივ და მრავალშრიან ანალიზს, რისკების იდენტიფიცირებას და მართვას, მოკლევადიანი და გრძელვადიანი შედეგების პროგნოზირებას და ამიტომ ამ პროცესში ჩართული გვყავს საუკეთესო ადგილობრივი და საერთაშორისო განათლების სპეციალისტები და სხვა დარგობრივი ექსპერტები“ – წერს ლადო მკერვალიშვილი.
ამავე პოსტში მას მოჰყავს საუნივერსიტეტო დონეზე რეფორმების მაგალითები.
„ვაშინგტონის ამერიკულ უნივერსიტეტში, სწავლების მეთოდოლოგიაში ცვლილება მხოლოდ მას შემდეგ ხდება, რაც საბაზისო მონაცემთა 2-სემესტრიანი ანალიზი, სტუდენტთა შედეგების შედარება და საგნობრივი ასოციაციების რეკომენდაციები მზად იქნება. არც ერთი ნაბიჯი არ კეთდება ინტუიციით, მხოლოდ მტკიცებულებებით;
Ca’ Foscari-ში პროგრამის რესტრუქტურიზაციას სჭირდებოდა საერთაშორისო-peer-review, შიდა ხარისხის ოფისის დასკვნა, შრომის ბაზრის მოთხოვნების ანალიზი და მინიმუმ 6-9-თვიანი განხილვები. იქ რეფორმას რეფორმის გამო არ აკეთებდნენ, შედეგების პროგნოზირება იყო მთავარი.
ეროვნულ დონეზე განათლების რეფორმის მომზადებას წლები სჭირდება:
- ფინეთში განათლების რეფორმას 20 წელი დასჭირდა და ყოველი ნაბიჯი ემყარებოდა კვლევას, პილოტირებასა და ათეულობით ექსპერტის დასკვნას. 10 წელზე მეტი სკოლების, მოსწავლეების, მასწავლებლების საჭიროებებს იკვლევდნენ. იქ არავინ სთხოვდა პარლამენტს, 15 წუთში მიეღო კანონი, რომლებიც მთელ სისტემას ცვლის.
- სინგაპურში განათლების რეფორმის დაწყებამდე 5 წელი მუშაობდნენ კვლევაზე, მოდელირებაზე და რისკების შეფასებაზე.
- დიდ ბრიტანეთში უმაღლესი საგანმანათლებლო რეფორმის თითოეული ცვლილება წინასწარ გადიოდა Regulatory Impact Assessment-ს, ანუ შედეგები წინასწარ ითვლება.
გეკითხებით – ჩვენთან ვინ იკვლია, რა იკვლია, რა ანალიზები გააკეთა, რა გამოცდილებები შეისწავლა, არსებობს თუ არა რისკების შეფასების და მართვის რეალური და არა საიდანღაც გადმოწერილი დოკუმენტი, მოკლევადიანი და გრძელვადიანი შედეგების ანალიზი და ა.შ.
კი, იქნება რაღაც, მაგრამ ვისი გაკეთებულია და რამდენ ხანში? მითხარით, ვის აქვს ამის კომპეტენცია საქართველოში?
წუთებში რატომ გადის პარლამენტში საკითხი? რატომ არავის აქვს შეკითხვა, განსხვავებული აზრი. ვინ უდგას სათავეში განათლების რეფორმას, ვინ უნდა განახორციელოს და მართოს?
ჩვენს განათლების სისტემაში კიდევ დიდი შეცდომის დაშვება ერის მასობრივი განადგურების ტოლფასია.
ამ საზიზღარ ვითომ კანონებს სწრაფად შეცვლი, მართლმსაჯულებას უფრო სწრაფად აღადგენ, ვიდრე მიწასთან გასწორებულ განათლების სისტემას.
იფიქრეთ ხალხო, რეფორმა საჭიროა, მაგრამ არა ისეთი, რომლის შედეგებიც წინასწარ არ არის პროგნოზირებული და რისკები შეფასებული.
რაც წინ გვიდევს, უფულო, გაჭირვებული ოჯახების შვილების წინააღმდეგაა, მათ აღარ ექნებათ განათლებაზე ხელმისაწვდომობა. იმ გრანტსაც ისევ მდიდარი კაცის შვილი მიიღებს, ჩაწყობა რომ შეძლო.
გავიარეთ ეგ ამბავი, უფასოზე მოსახვედრად რომ მილიონებს იხდიდნენ!“ – წერს ლადო მკერვალიშვილი.
