Batumelebi

სამოქალაქო აქტივისტის, სამირა ბაირამოვას სახლის კარზე სტიკერი – „შინ ევროპისკენ“ გადაღებეს და კარზე შავი საღებავით – ჯვარი, კართან კი რუსეთის დროშა მიახატეს. შემთხვევა დღეს, 4 ოქტომბერს თბილისში მოხდა.

სამირა ბაირამოვა ამ ფაქტს მასზე ზეწოლად აფასებს.

„ბათუმელებთან“ სამირა ბაირამოვა ამბობს, რომ ჯერჯერობით პოლიციისთვის არ მიუმართავს.

ეს მეორე შემთხვევაა, როცა უცნობი პირები სამირას საცხოვრებელ სახლთან მივიდნენ.

„პირველი შემთხვევა იყო 2016 წელს, არჩევნების პერიოდში, როცა ჩემი სახლის მისამართით ისროლეს. ახლა კი ეს სიტუაცია დამხვდა კარებზე“, – გვეუბნება სამირა.

მისი თქმით, „შინ ევროპისკენ“ სტიკერის გარდა კარზე ქალთა გაძლიერების და აგვისტოს ომის ამსახველი სტიკერებიც ჰქონდა გაკრული, რომელიც ასევე შავი საღებავით გადაუღებეს.

სამირა ბაირამოვა აგრესიისა და მუქარის სამიზნე არაერთხელ გახდა ძალადობრივი ჯგუფების მხრიდან.

2022 წელს მან პრორუსული „ალტ-ინფოს” პარტიის, „კონსერვატიული მოძრაობის“ ოფისის ფანჯრებზე უკრაინისა და ევროკავშირის დროშები დახატა.

ამავე შენობის ფასადზე განთავსებულ ბანერზე ბაირამოვამ დაწერა: „რუსეთი ოკუპანტია“.

ამის გამო, მას „კონსერვატიული მოძრაობის“ წევრები ღიად დაემუქრნენ.

სამირა აქტიურად იყო ჩართული სამოქალაქო კამპანიაში „შინ ევროპისკენ“, რის გამოც მას ასევე 2022 წელს მარნეულის ბაზარში მოსახლეობასთან შეხვედრის დროს გარკვეულმა პირებმა ხელი შეუშალეს „შინ ევროპისკენ“ ბუკლეტების დარიგებაში.

მაშინ სამირას მიმართ განსაკუთრებული აგრესიით გამოირჩეოდა ირმა ზარქუა, რომელიც „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერია და იმ დროისთვის სავარაუდოდ, იყო მარნეულის მერიის თანამშრომელი.

ის სამირას მიმართ შეურაცხმყოფელ სტატუსებს სოციალურ ქსელებშიც წერდა.

ადამიანის უფლებადამცველი ორგანოები მოუწოდებდნენ შსს-ს, რომ დროულად აღეკვეთა სამირა ბაირამოვას მიმართ მუქარა, რომელიც შეიცავდა როგორც ეთნიკური, ასევე გენდერული სიძულვილის ნიშნებს.

ბაღდათელი ნათია თოლორდავა იტალიიდან საქართველოში 16-წლიანი ემიგრაციის შემდეგ დაბრუნდა. 19 წლის იყო, როცა გერმანიაში წავიდა თავიდან AU PAIR-ის პროგრამით. ნათიას დედაც ემიგრაციაში იყო ამ დროს, დედა-შვილს ერთმანეთი 5 წელი არ ჰყავდათ ნანახი. ნათიას მიზანი ახალ გარემოში ცხოვრება, ენების სწავლა, მოგზაურობა და დედასთან ახლოს ყოფნა იყო.

ნათია იტალიასა და გერმანიაში ემიგრაციის გამოცდილებაზე, დაბრუნების მიზეზსა და სამომავლო გეგმებზე საუბრობს „ბათუმელებთან“.

ნათია თოლორდავა, 37 წლის, იტალიაში 16-წლიანი ემიგრაციიდან დაბრუნებული მიგრანტი:

„2021 წლის ნოემბერში დავბრუნდი საქართველოში. ეს პანდემიის პერიოდი იყო, საშინლად დაიძაბა ამ დროს იტალიაში მდგომარეობა, ყველას გვახსოვს… თან ძალიან მომენატრა ჩემი ქვეყანა და ასე, უბრალოდ ავდექი და წამოვედი.

ტურისტად თუ დავბრუნდები უკან, ემიგრანტი აღარ ვიქნები.

მამა ადრე გარდამეცვალა. სკოლა ახალდამთავრებული გვქონდა მე და ჩემს ძმას. დედა ამ დროს ემიგრაციაში იყო. ძალიან მენატრებოდა, ვერ ვუმკლავდებოდი დიდ სევდას, მონატრებას და ამ სევდას რომ არ მოვეკალი მეც, წასვლა გადავწყვიტე. გერმანული ენა მიყვარდა და მინდოდა კარგად მესწავლა. ვფიქრობდი ძიძად ვიმუშავებდი გერმანიაში და თან დედის ნახვის შესაძლებლობაც მომეცემოდა იტალიაში.

ბავშვობაში რუსეთში ვცხოვრობდით, მერე ჩემი მშობლები ბაღდათში დაბრუნდნენ, ბებია-ბაბუის სახლში და სკოლაც ბაღდათში დავამთავრეთ. უნივერსიტეტში რუსული ენის და ლიტერატურის ფაკულტეტზე ვსწავლობდი და აკადემიური ავიღე.

ემიგრაციაში წავედი 19 წლის. დავბრუნდი 35 წლის ასაკში, 2021 წელს.

დედა 2003 წელს წავიდა ემიგრაციაში, იტალიაში. დღემდე იქ ცხოვრობს და მუშაობს, ძალიან გვეხმარება მე და ჩემს ძმას.

ცოტა დრო მაქვს საქართველოში გატარებული, რუსეთიდან რომ დავბრუნდით ბაღდათში და მერე ევროპაში ჩემი ემიგრაცია – ამ შუალედში ვიცხოვრე მხოლოდ საქართველოში და ბებია-ბაბუებმა ჩვენი მთების, ბუნების სიყვარული მასწავლეს ამ მცირე დროში. ამ სიყვარულის გამო დავბრუნდი საქართველოში.

ბაღდათში მე და ჩემს ძმას გვაქვს დიდი სახლი, ეზო, ვენახი, ბაღი და ბოსტანი, მყავს ქათმები, 5 კატა, მიწის დიდი ფართობი საირმის მთებში, სადაც მეურნეობის დაწყებას ვგეგმავთ და გვაქვს დიდი ენთუზიაზმი, რომ ამას აუცილებლად შევძლებთ.

საკუთარი მიწის და დიდი სახლის ფასი მაშინ გავიგე, როცა მდიდარი ევროპელების ძიძად ვმუშაობდი. მიუხედავად იმისა, რომ შეეძლოთ ყოველდღე გარეთ, რესტორანში ესადილათ და ევახშმათ, შინ ამზადებდნენ სადილებს და ეზოში მოჰყავდათ ყველაფერი. მიწაზე მუშაობას სამყაროს დიდ საჩუქრად თვლიდნენ.

გერმანიაში მიწის პაწაწინა ნაკვეთი მაინც თუ ჰქონდათ, მაშინვე რამე მოჰყავდათ. საკუთარ ეზოში მოყვანილი ხილ-ბოსტნეული დიდ ბედნიერებად, პრივილეგიად ითვლებოდა: შვილებისთვის შინ მოყვანილ პროდუქტის დამზადება, ერთად კრეფა ნაყოფის, შინ მზადება.

იტალიელს სულ რომ არ ჰქონდეს მიწა, პომიდორს აივანზე მაინც მოიყვანს, ქოთანში, თუნდაც სიმბოლურად.

თავიდან ძიძად ვმუშაობდი გერმანიაში და ამ დროს ბევრი ვიმოგზაურე ოჯახებთან და ბავშვებთან ერთად, ვნახე მთელი გერმანია, ვიყავით უამრავ სხვადასხვა კურორტზე, ყველაზე ძალიან შაბათ-კვირის კემპინგები მომწონდა.

მერე იტალიაში გადავედი, ასე დედასთან უფრო ახლოს ვიყავი. სხვადასხვა დროს ვცხოვრობდი მილანში, ბარში, ტოსკანაში, ფლორენციაში, ფრიულში, უდინესა და ვენეციაში. რამდენი ფულიც არ უნდა მქონოდა და რამდენიც არ უნდა მემოგზაურა საქართველოდან უცხოეთში, ამ გამოცდილებას ვერ მივიღებდი. როცა სხვა გარემოში ცხოვრობ, სხვანაირად ერწყმი ამ ქვეყანას და ეს ენა, ყოფა და კულტურა შენიც ხდება.

ვისწავლე გერმანული და იტალიური ენები.

ბავშვობაში სულ ვუსმენდი იტალიურ სიმღერებს და მერე, ენა რომ ვისწავლე, აღფრთოვანებული ვიყავი, თურმე ტექსტებიც რა კარგი ჰქონია ამ სიმღერებს-მეთქი, ვფიქრობდი. იტალიური ახლა ჩემთვის მშობლიურ ენასავითაა, თუმცა იტალიის სხვადასხვა რეგიონი სხვადასხვანაირად საუბრობენ, ჩემთვის ყველაზე ახლობელი სამხრეთ იტალიაა, ემოციური და მხიარული ხალხით, რომლებსაც ძალიან უყვართ სტუმრები და მისვლა-მოსვლა. სარდინიაც ძალიან მიყვარს, სადაც ხალხური სიმღერები ქართულ ფოლკლორს მაგონებდა.

სადაც არ უნდა წავიდე იტალიაში, ქალაქებში, სადაც მიცხოვრია, ყველგან თვალდახუჭულმა ვიცი სად რა ქუჩაა, სად რა ადგილია. ძალიან მიყვარს გერმანიაც და იტალიაც.

შრომა უცხოეთში ძალიან რთულია.

ყველა ემიგრანტი ვერ ახერხებს სამშობლოში დაბრუნებას, მაგრამ სინამდვილეში ყველა ამაზე ოცნებობს. ვიცი ემიგრაციიდან დაბრუნებული ქართველი ემიგრანტები, თითქოს დაბრუნდნენ, საქართველოში დაქორწინდნენ, შვილები გაუჩნდათ და მერე უკან დაბრუნდნენ, ისევ ემიგრაციაში…ეს ძალიან რთულია.

როცა ემიგრაციის გზას ირჩევ, ყველაფერს გულით და დიდი პასუხისმგებლობით უნდა მოეკიდო. ქართველ ქალებს ძირითადად მოხუცებთან გვიწევდა მუშაობა იტალიაში და ეს დიდი პასუხისმგებლობაა. შენც იცი, რომ ერთ დღეს დაბერდები, როგორც სხვას მოუვლი, შენც ასე მოგივლიან.

რა თქმა უნდა, სნეული მოხუცები რთული მოსავლელია და ამიტომაც აჰყავთ მომვლელები, კარგად მყოფისთვის მომვლელი არავის აჰყავს, ყველაფერში უნდა ჩადო გული.

ჩემს ხელში ორი მოხუცი გარდაიცვალა, ბოლომდე მათთან ვმუშაობდი, ორივე საკუთარი ბებიებივით მიყვარდა, კათოლიკეები იყვნენ, მე მართლმადიდებელი ვარ, მაგრამ დღემდე ვლოცულობ მათთვის.

ემიგრაციაში გასამდიდრებლად არ წავსულვარ, მინდოდა უცხო გარემოში მეცხოვრა, სამყარო მენახა და სხვანაირი ხალხი, სხვანაირი ქვეყნები. ამ გამოცდილებამ გაამდიდრა და გაამრავალფეროვნა ჩემი ცხოვრება, ბევრი რამ მასწავლა და შემცვალა.

გერმანიაში დისციპლინას, პუნქტუალურობას მივეჩვიე, პასუხისმგებლობის მნიშვნელობა გავაცნობიერე და ბუნებას როგორ უნდა გავუფრთხილდეთ, ამაზე დავფიქრდი.

იტალიური ჩემს მეორე ენად იქცა, ამ ქვეყნის სამზარეულო ქართულთან ერთად ჩემი ყოველდღიურობის ნაწილია და ეს სულ ასე იქნება. ეს წლები ჩემგან აღარსად გავა, ჩემთანაა.

ბაღდათის ეზოში, ჩვენს ბოსტანში ქინძთან და ოხრახუშთან ერთად ხარობს ბაზილიკო და როზმარინი, ეზოს ახლა ვამშვენებთ მცენარეებით და სხვა ნარგავებთან ერთად გვაქვს სიცილიური ბუგენვილია, მილანური გლიცინია და იტალიური ჯიშის ჯუჯა, ცისფერი ნაძვები“.

„თანამედროვე სტანდარტების კომპლექსების ასაშენებლად“ და „ბანკის ვალებისგან თავის დასახსნელად“, – ასეთი არგუმენტებით ქობულეთის საკრებულომ გასულ კვირას კიდევ ორი განაშენიანების გეგმა დაამტკიცა. მათ შორის, ერთი მრავალბინიანი კორპუსების მშენებლობას ითვალისწინებდა სანაპირო ზოლში.

ქობულეთის სანაპიროზე არსებულ ორსართულიან შენობებსა და გამწვანებულ ეზოებს ერთმანეთის მიყოლებით ანაცვლებს მრავალბინიანი კორპუსების პროექტები. ამ პროცესის პარალელურად, გარდა იმისა, რომ ქალაქი იერ-სახეს იცვლის, ძეგლის სტატუსის მქონე შენობებსაც კარგავს.

ქალაქი კარგავს ასევე ლანდშაფტური ძეგლის სტატუსის მქონე ბაღს იმ სახით, რა სახითაც მას სტატუსი მიანიჭეს.

ქობულეთის ზღვისპირა ბაღის ცენტრალურ შესასვლელში არსებულ კოლონადას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი, ბაღს კი საბაღე-საპარკო ხელოვნებისა და ლანდშაფტური არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ეროვნულმა სააგენტომ 2006 წელს მიანიჭა.

„ბაღი ზღვის სანაპიროსა და ქობულეთის ცენტრალურ, დ. აღმაშენებლის ქუჩას შორის, გარკვეულ მონაკვეთს იკავებს. გზის მხარეს ის დაახლოებით ნახევარი მეტრის სიმაღლის კედლით არის შემოსაზღვრული, ზღვის მხარეს კი გახსნილია და სასეირნო ბილიკს მიუყვება. ქუჩისკენ, ტროტუარის მიმყოლად განლაგებული კედლის ფარგლებში მოქცეულია ბაღში შესასვლელი სადა, დაბალი კოლონადა, რომელსაც მარჯვნიდან, სამთაღოვანი დამატებითი ნაგებობა (მოსაცდელი) ებჯინება. ობიექტი მასიური „ბურჯებისა“ და მათ შორის მოქცეული, დორიული კაპიტელებით დაგვირგვინებული წრიული გეგმის მქონე სვეტების მწკრივით განისაზღვრება. სადა კოლონადა, მიუხედავად მცირე ზომისა, ყურადღებას იქცევს კარგად გაწონასწორებული კომპოზიციითა და ოსტატურად შესრულებული გამოსახულებით. ბაღის ტერიტორიაზე, ძირითადად, წიწვოვანი ხეებია დარგული“ – ვკითხულობთ კულტურული მემკვიდრეობის ეროვნული სააგენტოს პორტალზე განთავსებულ მასალებში.

ცენტრალურ კოლონადას და მის გასწვრივ არსებულ მოაჯირს სპეციალისტები ასე აღწერენ:

„საინტერესოდ არის დაგეგმარებული. მისი კიდეები სწორხაზოვნად არის განლაგებული, ცენტრალურ ნაწილში კი ნახევარწრეს შემოხაზავს, შუაღერძზე გახსნილია. შესასვლელის წინ, კიდეების სისწორეზე აღმართულია სამი მასიური „ბურჯისა“ და მათ შორის მოქცეული ასევე სამ-სამი სვეტისაგან შემდგარი, ცალკე მდგომი ზღუდე. ნახევარწრიულად და სწორხაზოვნად განლაგებული სვეტების კუთხეებში „ბურჯები“, სხვებთან შედარებით, კიდევ უფრო მასიურია. „ბურჯების“ მასიური კიდეები თითო-თითო, დიდი ზომის რუსტებით არის დაფარული. მათ თავზე კი, რამდენიმე საფეხურიან კვარცხლბეკზე დეკორატიული ქოთნებია მოთავსებული, რომელთან ნაწილიც განადგურებულია.

ქალაქის სხვა ნაწილში ისტორიული ღობე ჯერ კიდევ შემორჩენილია, თუმცა არ ვიცით აქვს თუ არა ძეგლის სტატუსი ამ ნაწილში არსებულ შესასვლელებს, რომლებიც ჯერ კიდევ შემორჩა, ისინი სამშენებლო ღობეებად არის გამოყენებული.

ვერც კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოში და ვერც ქობულეთის მუნიციპალიტეტის მერიაში ვერ გვიპასუხეს, ვის აქვს ვალდებულება აღებული ძეგლების კონტროლზე, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ამ შენობების მიმდებარედ მშენებლობა იწყება.

ისევ მოუვლელი და მიტოვებულია ე.წ. ეფენდიევის ვილაც, ქობულეთში აღმაშენებლის #568-ში. ეს სახლი იმ შენობების ჩამონათვალში იყო, რომლის რეაბილიტაციაც ფონდ „ქართუს“ უნდა დაეფინანსებინა. ამის შესახებ სააგენტოს ხელმძღვანელმა 2019 წელს განაცხადა. 

სააგენტოს პრესსამსახურის ინფორმაციით, რესტავრაციის პროექტი შეისყიდეს და მესაკუთრეს უსასყიდლოდ გადასცეს. მესაკუთრემ სახლის შენობის პროექტის შესაბამისად რესტავრაციის ვალდებულება აიღო, თუმცა არ დაუსრულებია, მოაწყო მხოლოდ ინტერიერი. ფასადის რეაბილიტაციის ნებართვის მისაღებად კი სააგენტოსთვის ჯერ კიდევ არ მიუმართავს.

კომპანია „სოკარის“ ცნობით, გაზის მიწოდება არაგეგმიურად შეწყდა ბათუმისა და ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტებში.

„მიმდინარე წლის 3 ოქტომბერს, უხვი ნალექის შედეგად, დაზიანდა „სოკარ ჯორჯია გაზის“ კუთვნილი 500 მმ-იანი მაგისტრალური გაზსადენი, რამაც გამოიწვია აჭარის რეგიონში ბუნებრივი გაზის შეზღუდვა.

კერძოდ, სრულად გაითიშა ბათუმის მუნიციპალიტეტი, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი, სოფელი ჩაისუბანი და სოფელი სახალვაშო, ასევე დაბა ჩაქვის ნაწილი“ – აცხადებს „სოკარი“.

კომპანიის ცნობით, აბონენტებისთვის გაზმომარაგების აღდგენა სარეაბილიტაციო სამუშაოების დასრულებისთანავე დაიწყება 6 ოქტომბერს, დილის 10 საათიდან, ეტაპობრივად.

კომპანია „სოკარ ჯორჯია გაზი” აბონენტებს მოუწოდებს, დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.

„ბათუმის წყლის“ ინფორმაციით, დღეს, 3 ოქტომბერს 18:30 საათიდან 4 ოქტომბრის 03:00 საათამდე, წყლის მიწოდება შეეზღუდებათ შერიფ ხიმშიაშვილზე, ინასარიძესა და კობალაძის ქუჩებზე მცხოვრებ აბონენტებს.

კომპანიის ცნობით, წყლის შეწყვეტის მიზეზი უხვი ნალექის შედეგად სათავიდან წყალმომარაგების შეზღუდვაა.

ამავე თემაზე: 

„გავრცელებულ კადრებში არ ჩანს იმ დანაშაულის მტკიცებულება, რასაც სუსი იძიებს“, – ამბობს „ბათუმელებთან“ ნონა ქურდოვანიძე, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის თავმჯდომარე.

კადრები, რომლებიც სავარაუდოდ ერთ-ერთ ტრენინგზეა გადაღებული, სუსმა გუშინ, 2 ოქტომბერს, გაავრცელა. რა ჩანს სუსის მიერ გავრცელებულ კადრებში და რა მიზანი აქვს რეალურად ხელისუფლებას?

• ქალბატონო ნონა, სუსი აცხადებს, რომ ორგანიზაცია „კანვას საქართველო“ ახალგაზრდებს რევოლუციური სცენარისთვის ამზადებს. იმ კადრებში ჩანს რაიმე კანონსაწინააღმდეგო?

დღეს გავრცელებულ კადრებში არ არის იმ დანაშაულის მტკიცებულება, რაზეც სუსი საუბრობს. ჩანაწერში რაც ჩანს, ეს არის ჩვეულებრივი ლექცია, სადაც ადამიანები ჰყვებიან სხვადასხვა გამოცდილების შესახებ.

ამ კადრების ავთენტურობას მე ვერ დავადასტურებ, ნამდვილად შედგა ეს ლექცია თუ არა, თუმცა მისი შინაარსი არ შეიცავს რაიმე ისეთს, რაც ჩვენი ქვეყნის კანონმდებლობით აკრძალულია.

ამ ქვეყანაში არ არის აკრძალული ლექციების ჩატარება, მათ შორის სხვადასხვა შეკრების, პროტესტის შესახებ ინფორმაციის გავრცელება არ წარმოადგენს დანაშაულს და თუ ეს არის „მტკიცებულება“ იმ საქმისა, რომელზეც გამოძიება მიმდინარეობს სუსში, ეს მიანიშნებს იმას, რომ სუსს რეალურად არ აქვს არავითარი ხელშესახები მტკიცებულებები და ეს არის მორიგი მცდელობა იმისა, რომ ამით სხვა მნიშვნელოვანი საქმეები გადაიფაროს.

მაგალითად, ფარცხალაძის საქმე, რომლის შესახებაც ჩვენ ამ დრომდე არ ვიცით, თუ როგორ მიმდინარეობს გამოძიება, დაიკითხა თუ არა ვინმე ამ საქმეზე, რა პროგრესი აქვს ამ საქმის მიმდინარეობას, რა სტატუსი აქვს ფარცხალაძეს ამ საქმეში და ასე შემდეგ.

ასეთი ფაქტების გადაფარვის მცდელობაა ეს ახალი შეთქმულების თეორიის გავრცელებაც, რადგან ჩვენ არ გვინახავს იმის მტკიცებულებები არც ამ კადრებში და არც აქამდე გავრცელებულ განცხადებებში, რაც წარმოადგენს დანაშაულს.

• როგორ ფიქრობთ, ეს კადრებიც ანტიდასავლური პოლიტიკის ნაწილია, რადგან ამ შემთხვევაშიც სამიზნე არის დასავლეთი, კონკრეტულად კი ამერიკული USAID-ი?

ეს არ არის ახალი, რომ საქართველოს ხელისუფლება და მისი ცალკეული შტოები ცდილობენ გაავრცელონ ანტიდასავლური რიტორიკა. ეს განცხადებაც შეიძლება ჩაითვალოს ამის ერთ-ერთ გამოვლინებად. ძალიან სამწუხაროა, რადგან ჩვენ ძალიან ცოტა დრო გვაქვს დარჩენილი იმისთვის, რომ მივიღოთ ევროკომისიის შეფასება, თუ როგორ ვასრულებთ 12 პუნქტს.

ამიტომ, ამ ტიპის არადამაჯერებელი განცხადებები, პრესკონფერენციები, სამწუხაროდ, აზიანებს ქვეყნის მდგომარეობას და ჩვენს სვლას ევროპული სივრცისკენ.

• ამავდროულად, ხელისუფლება ცდილობს დაასუსტოს სამოქალაქო აქტივიზმი?

რა თქმა უნდა, სამოქალაქო აქტივიზმის შესუსტებას ემსახურება ის კანონპროექტიც, რომელიც შეიტანეს პარლამენტში – ის ეხება შეკრება-მანიფესტაციების კანონში ცვლილების შეტანას, რომლითაც იზღუდება საპროტესტო აქციების დროს კარვის განთავსება.

დღეს არსებული კანონმდებლობა საკმაოდ ნათელია და რაიმე საფრთხეების შემთხვევაში ისედაც არსებობს შეზღუდვის ბერკეტები. ამიტომ, ახლა ჩანაწერები კანონმდებლობაში ფაქტობრივად გამოიწვევს იმას, რომ შეკრების და გამოხატვის თავისუფლება შეიზღუდება კიდევ უფრო მეტად. ეს იქნება ჩვენი ქვეყნის უკუსვლა დემოკრატიული განვითარების თვალსაზრისით და ადამიანის უფლებების მდგომარეობა ამ ქვეყანაში გაუარესდება.

• ეს ხომ ანტიკონსტიტუციური იქნება?

გვექნება ამ კანონპროექტის შეფასება, როდესაც დეტალურად ვნახავთ და, ბუნებრივია, გამოვიყენებთ ყველა მექანიზმს, რომ ამის მიღებას შევეწინააღმდეგოთ.

თუმცა გადაწყვეტილების მიმღები პარლამენტია. სამწუხაროა, რომ ეს ხდება დაჩქარებული წესით და ეს ხდება მაშინ, როცა ძალიან ცოტა დროა დარჩენილი ევროკომისიის შეფასების გამოქვეყნებამდე. შესაძლოა ამან დააზიანოს პროცესი.

• ხელისუფლებამ დაინახა საზოგადოების რეაქცია „რუსულ კანონთან“ დაკავშირებით და მაშინ ითქვა, რომ თუკი ხელისუფლება არ შეასრულებს 12 პუნქტს და ხელს შეუშლის კანდიდატის სტატუსის მიღებას, ის უნდა წავიდეს. ამ კადრების გავრცელება, კანონის გამკაცრება ნიშნავს იმას, რომ ხელისუფლება ელის ევროპისგან უარს და ეშინია ხალხის რეაქციის?

ხელისუფლებას, რა თქმა უნდა, ეშინია ხალხის და ისიც ვიცით, რომ შემდგომი წელი არის საარჩევნო წელი: როგორც წესი, გადატვირთულია ხოლმე პოლიტიკურად, იმართება სხვადასხვა აქცია, შეკრება და ეს ნაბიჯები, რაც ახლა იდგმება პარლამენტის მხრიდან, რომ შეზღუდონ ეს ყველაფერი, საბოლოო ჯამში იწვევს სამოქალაქო სივრცის შეზღუდვას, ავიწროებს სამუშაო სივრცეს, როგორც აქტივისტებისთვის, ასევე საზოგადოებისთვის. ამით, რა თქმა უნდა, იზღუდება კონსტიტუციით გარანტირებული ადამიანის უფლება.

შეკრების და გამოხატვის თავისუფლება გულისხმობს იმას, რომ ადამიანებმა თვითონ აირჩიონ რა ფორმით გამოხატონ პროტესტი, მათ შორის გამოიყენონ თუ არა კარავი.

ჩვენმა სასამართლოებმაც ცალსახად თქვეს, რომ კარვის გამოყენება შეკრების დროს არის გამოხატვის თავისუფლების ნაწილი და მისი შეზღუდვა ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებებს.

ეს კანონპროექტიც შეგვიძლია ჩავთვალოთ მარტის მოვლენების გაგრძელებად, როცა საზოგადოების პროტესტის შედეგად შეჩერდა რუსული კანონი. თუმცა ხელისუფლება მაინც ცდილობს სხვადასხვა კანონპროექტის სახით შემოიტანოს სამოქალაქო აქტიურობის შემზღუდავი მექანიზმები.

• თქვენ ამბობთ, რომ არც კადრებში ჩანს დანაშაულის მტკიცებულება და არც სუსს წარმოუდგენია რაიმე დამატებით. როცა ხელისუფლება დაუსაბუთებლად სდებს ბრალს კონკრეტულ მოქალაქეებს, ორგანიზაციებს ასეთ მძიმე დანაშაულში, როგორი უნდა იყოს ამაზე სამართლებრივი რეაგირება?

მე როგორც ვიცი, ბრალდებულის სტატუსით არავინაა ამ დროისთვის. თუმცა ასეთი განცხადებებით შესაძლოა მიაყენო კონკრეტულ პირს, ორგანიზაციას რეპუტაციული ზიანი საზოგადოების თვალში.

ეს ყველაფერი არის შესაფასებელი, თუ რა კონტექსტი აქვს ამ განცხადებებს, როგორი შინაარსი აქვს და რეპუტაციული ზიანის შემთხვევაში, დავის შესაძლებლობა არსებობს.

____________________

ამ თემაზე:

„ბათუმის წყლის“ ინფორმაციით, დღეს, 3 ოქტომბერს, 20:00 საათამდე შესაძლოა წყლის მიწოდება შეეზღუდოთ გარკვეულ უბნებს ბათუმში.

კომპანიის განცხადებით, უხვი ნალექის შედეგად სათავიდან წყალმომარაგების შეზღუდვის გამო წყლის მიწოდება შეეზღუდებათ განთიადში, ფრიდონ ხალვაშის გამზირსა და ჩიხებში მცხოვრებებს.

ასევე, ბენზეში, ბარცხანაში, ჩაისუბანსა და ორთაბათუმში, გოროდოკში, აღმაშენებელზე, ანგისასა და ჰელიმიშზე, მახინჯაურსა და აეროპორტის გზატკეცილზე მცხოვრებ აბონენტებს.

„ისწავლე, შენი სწავლით სამსახური იშოვე და იშრომე იმისათვის, რომ შენი შვილები მისმა დედამ გაზარდოს, – ასე ვარიგებ ჩემს 22 წლის ბიჭს, რომელიც სტუდენტია და რომელიც 8 წლის იყო, როცა პირველად დავტოვე და სამუშაოდ თურქეთში წამოვედი,“ – ასე იწყებს საუბარს 57 წლის ნაზიკო გოგიტიძე.

ნაზიკო სამი შვილის დედა და 4 შვილიშვილის ბებიაა.

პირველად თურქეთში 1999 წელს წავიდა. თავიდან პერიოდულად გადადიოდა, მუშაობდა და მერე ისევ საქართველოში ბრუნდებოდა. თუმცა ერთ დღესაც დადგა ფაქტის წინაშე, რომ მისი ეს დროებითი მუშაობა ოჯახს აღარ ჰყოფნიდა. ამიტომ შვილები შედარებით ხანგრძლივად დატოვა და ოჯახში ავადმყოფის მომვლელად დაიწყო მუშაობა.

„ბავშვები რომ დავტოვე, უფროსი გოგო 18 წლის იყო, მეორე გოგო – 15-ის და ბიჭი რვა წლის. ზუსტად იმ დროს დავტოვე, როცა ძალიან სჭირდებოდათ დედა.

ჩემი პატარა ბიჭი უფროსმა გოგომ გაზარდა. დედობა გაუწია. ჩემს ბიჭს როდესაც ვეკითხებოდი უფრო მეტად რომელი გიყვარს-მეთქი, არჩევანს ვერ აკეთებდა. მე რა დონეზეც ვუყვარდი, იმ დონეზე თავისი და უყვარდა. დედის როლი რომ შეასრულა, ალბათ იმიტომ-მეთქი, ასე ვფიქრობ,“ – იხსენებს ნაზიკო გოგიტიძე.

ნაზიკოს ისტორია ათასობით სხვა ქალის ისტორიას ჰგავს. იმ ქალების, რომლებმაც 90-იან წლებში ოჯახის გადამრჩენელის როლი მოირგეს და სამუშაოდ უცხო ქვეყნებს მიაშურეს.

ნაზიკომ სამი შვილი, როგორც ახლა ამბობს, „შვილების მამასთან დატოვა“ და სამუშაოდ წავიდა.

„როცა თურქეთში წავედი, მაშინ პირველ ქორწინებაში ვიყავი. არ მინდა ჩემი შვილების მამაზე ცუდი რამ ვთქვა, მაგრამ იყო უპასუხისმგებლო. ხვალ რა უნდა გვეჭამა ან რა უნდა გვესვა, ამაზე არ ფიქრობდა. მე როგორც დედა, მაქსიმალურად ვცდილობდი შვილები მშიერი არ დამრჩენოდა. თავდაპირველად, ჩემი მშობლები მეხმარებოდნენ, შედარებით ახალგაზრდები იყვნენ. მერე ისინიც დაბერდნენ. აღარ შეეძლოთ მუშაობა. ამიტომ იძულებული გავხდი მე მეფიქრა ოჯახზე.

თავიდან ჩემი შვილების მამაც გადმოდიოდა, ცოტა-ცოტა მეხმარებოდა, მაგრამ ეს საკმარისი არ იყო. ემიგრაცია იძულება იყო. დავუტოვე ბავშვები მამას და წამოვედი სამუშაოდ.

 თურქეთში რამდენიმე წლის მუშაობის შემდეგ დავინახე, რომ სულ ფულს ითხოვდა. შვილებზე მეტად საკუთარ თავზე ფიქრობდა. არ ვიცი, ჩემი ბრალი იყო თუ, უბრალოდ, ასეთი პიროვნება იყო… არ ვიცი.

გადავწყვიტე, თუ ვიმუშავებ, შვილებისთვის ვიმუშავებ და არა იმ ადამიანისთვის, რომელიც ამდენი წელი ჩემი ქმარი იყო, მაგრამ არაფერი არ გაუკეთებია იმისათვის, რომ ჩემი შვილები დედას გაეზარდა და მას ეზრუნა ჩვენზე, მას ებრძოლა, მას ეშრომა. ამიტომ, პირველ ქორწინებას 28 წლის შემდეგ წერტილი დავუსვი.

პირველ რიგში შვილებს ვუთხარი, მე ასეთი გადაწყვეტილება მივიღე, თქვენ რას იტყვით-მეთქი. შვილებმა მხარი დამიჭირეს.

თან განქორწინებამდე სულ ჩხუბი გვქონდა. ვეუბნებოდი – წადი ჩემსავით, იშრომე ფიზიკურად, არაფერი არ გჭირს. მე თუ ვშრომობ შვილებისთვის, შენც წადი, იშრომე…

შუათანა გოგომ სწავლა მომთხოვა. უფრო ბევრი ხარჯი მქონდა, მეტი ფული იყო საჭირო. სოფლიდან ქალაქში ჩავედით. ქალაქში ბინა არ მქონდა, ქირა იყო საჭირო. ქალაქში შვილები მერჩინა და სოფელში ქმარი, ამდენი აღარ შემეძლო“, –  იხსენებს ნაზიკო გოგიტიძე საკუთარ ამბავს.

ნაზიკო საბჭოთა კავშირში დაიბადა. სკოლა რომ დაამთავრა, გადაწყვიტა პიონერხელმძღვანელი გამხდარიყო და შესაბამის ტექნიკუმში გაიარა სასწავლო კურსი. როცა კომუნისტური რეჟიმი დაემხო და საქართველო დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა, ნაზიკოს სამსახური გაუქმდა. ნაზიკო დიასახლისი გახდა.

ქორწინება 90-იან წლებში, სამი შვილის გაჩენა და შემდეგ უკვე ოჯახის შიმშილისგან გადამრჩენელის როლის მორგება – მუხლჩაუხრელი შრომითაა სავსე 57 წლის ქალის ბიოგრაფია.

ნაზიკო გოგიტიძე თავის პირველ სამსახურს იხსენებს, როცა თურქეთში, ერთ-ერთ ქალაქში მძიმე ავადმყოფის მოვლას დათანხმდა. სანამ ნაზიკო სამუშაოდ მივიდოდა, ოჯახს რამდენიმე მომვლელი ჰყავდა გამოცვლილი. მუშაობის დაწყებიდან ხუთი დღის შემდეგ ოჯახის უფროსმა ქალმა ნაზიკოს შენიშვნა მისცა იმის გამო, რომ ფანჯრის დაკეტვა დაავიწყდა.

„როდესაც სამუშაოდ მივდიოდი, შვილებს ვუთხარი: დედა, მე ახლა მივდივარ, ბევრ ფულს მოგიტანთ, სასმელი, საჭმელი რაც გინდათ, ყველაფერს მოგიტანთ, არაფერი მოგაკლდებათ-მეთქი.

როცა მუშაობის დაწყებიდან მეხუთე დღეს მეპატრონემ უსამართლო შენიშვნა მომცა, ძალიან გამიჭირდა. მახსოვს, ავადმყოფის ოთახში, რომელსაც ვუვლიდი, სარკე იყო. მივედი ამ სარკესთან, ვიყურებოდი და ვტიროდი. თან ვამბობდი – რა საქმე გაქვს აქ ნაზიკო? რას აკეთებ? წადი, ცარიელი ჩაი დალიე და შვილებთან იყავი. მაგრამ იმ წამში, მეორე მე მეუბნებოდა – შენ ხომ შვილებს დაჰპირდი, რომ საჭმელს და ჩასაცმელს მიუტანდი? ახლა რომ მე აქედან ცარიელი წავიდე, შვილები რას მეტყვიან? როგორ ავუხსნა მათ? რომ ვიღაცამ შეურაცხყოფა მომაყენა და ამის გამო დავტოვე სამსახური?

რომ მითხრან, დედა, მოგეთმინა და ჩვენთვის ფული მოგეტანა, მერე რა ვქნა? ეს ორი მე ერთმანეთს ეჩხუბებოდა. ბოლოს იმ მემ გაიმარჯვა, რომელიც დედა იყო და სამი შვილი ჰყავდა მშიერი.

ჩემს თავს შემოვძახე, დაუმტკიცე ნაზიკო ამათ, რომ შენ ხარ კარგი, შენ ეს შეგიძლია და შეურაცხყოფის ღირსი არ ხარ. იმის შემდეგ 15 წელი გავიდა. გეფიცებით, არ ვტრაბახობ, ისეთი ნდობა მოვიპოვე, დღესაც მკითხულობს ის ოჯახი. მერე ჩემი შვილებიც კი გაიცნეს“, – ჰყვება ნაზიკო გოგიტიძე.

ნაზიკოს ორი შვილი დაქორწინებულია და თავადაც შვილები ჰყავთ. უმცროსი ბიჭი უნივერსიტეტში სწავლობს.

„მინდა, ჩემს შვილს ვასწავლო, რომ ამით გადავარჩინო. სწავლის დასრულების მერე რაღაცა სამუშაო ნახოს და იმუშაოს. ოღონდ მარტო ბიჭს არ ვეხმარები. გათხოვილ გოგოებსაც ვეხმარები. წინა დღეს ჩემი გოგო გადმოვიდა, სასკოლოდ უნდოდა შვილებისთვის რაღაცები. ბევრი რამე ჩემი მაღაზიიდან მივეცი, ბევრში თანხა გადავიხადე – პროდუქტი, ტანსაცმელი ვუყიდე. მეორე გოგოსაც მაქსიმალურად ვეხმარები. აქედან ტანსაცმელი გადამაქვს, პროდუქტი და ფულითაც ვეხმარები.

მყავს 87 წლის დედა, რომელსაც პენსია არ ჰყოფნის. 4 წამალია, რომელიც სულ უნდა მიიღოს. აქ ვყიდულობ წამალს და ვუგზავნი, პროდუქტსაც. მაქსიმალურად ვცდილობ, რომ ყველას ხელი შევუწყო. საქართველოში ძნელია ცხოვრება, ამიტომ ჩვენ, დედები მაქსიმალურად ვცდილობთ, შვილების საკეთილდღეოდ ყველაფერი გავაკეთოთ,“ – ამბობს ნაზიკო გოგიტიძე.

ნაზიკო გოგიტიძე მიიჩნევს, რომ წვლილი, რომელიც საზღვარგარეთ სამუშაოდ წასულმა ქალებმა საქართველოს განვითარებაში შეასრულეს, ჯერ არც შესწავლილია და, შესაბამისად, არც დაფასებული.

ნაზიკოს თქმით, ამ ქალებმა ჯერ გააჩინეს შვილები და შემდეგ ყველაფერი გააკეთეს იმისათვის, რომ ეს შვილები გადაერჩინათ – მიეცათ საკვები და განათლება. თუმცა იმის გამო, რომ წლების გასვლასთან ერთად ქვეყანა ვერ განვითარდა და ვერ შეიქმნა მოქალაქეებისთვის ღირსეული ცხოვრების პირობები, 90-იანების ემიგრანტ ქალებს ისევ უწევთ უწყვეტ დახმარების ციკლში ჩართვა.

„როგორაა იცით? ჩვენი დროის ქალები უკვე შვილიშვილებზე გადავედით. ჩვენს შვილებს არ აქვთ ის ძალა, ის მდგომარეობა, რომ დახმარების გარეშე გაზარდონ თავიანთი შვილები.  ჩვენ, ქალებს უკვე ჩვევად გვექცა, მთელი ცხოვრება, ცხოვრების ბოლო წუთამდე, შვილიშვილებისთვის და კიდევ მათი შვილებისთვის უნდა ვიმუშაოთ.

სიმართლე თუ გაინტერესებთ – წავიდე, ცოტახანს დავისვენო, მეყო – ეს არასდროს არც კი გამიფიქრია. იქ, საქართველოში რომ მივდივარ, ვხედავ უფულობას, უმუშევრობას. ვფიქრობ – ჩემი ფული რომ მოაკლდებათ, მერე გაუჭირდებათ.

ნაზიკო მეორედ დაქორწინდა. მისი მეუღლე ლაზია. ნაზიკოს ახლა თურქეთ-საქართველოს საზღვარზე, ქემალფაშაში, მაღაზიისთვის ფართობი აქვს ნაქირავები და ტანსაცმლით ვაჭრობს. მაღაზიის გამართვაში მეუღლე დაეხმარა.

„ვმუშაობ იმისათვის, რომ აქ აღებული ყველა თეთრი ჩემს შვილთან მიდის. რომ ჩემმა შვილმა ისწავლოს და მერე სამსახური იპოვოს. ჩემს ბიჭს სულ ვეუბნები – შვილო, შენ იმუშავე და შენი შვილები მისმა დედამ გაზარდოს. როგორც შენ მეუბნები ხოლმე – დედა მაკლია, შენმა შვილებმაც იგივე არ თქვან-მეთქი. უმამობა შეიძლება, მაგრამ უდედობა საშინელებაა. 22 წლისაა და მაინც მეუბნება – სულ მაკლიხარო.

ყველაფერს ვაკეთებ, რომ განათლება მივცე და მერე სამსახური იპოვოს. უნივერსიტეტის გადასახადი გავუგზავნე. რამდენიმე დღის წინ ჩემი შვილის დაბადების დღე იყო და არ გადავსულვარ. მირჩევნია აქ რაღაცა ფული შევაგროვო და ის კარგად იყოს, ვიდრე მის დაბადების დღეზე გადავიდე. ვუთხარი – როდესაც გადმოვალ, მაშინ იქნება შენი დაბადების დღე-მეთქი,“ – ამბობს ნაზიკო.

ქემალფაშაში ასობით ქალია დასაქმებული, რომლებიც ყოველდღიურად გადადიან თურქეთში სამუშაოდ. ქალების სამუშაოს ართულებს გზა, რომლის გავლაც მათ უწევთ სამსახურამდე. დაუსრულებელი რიგი სარფის საბაჟოზე და რამდენიმე ტრანსპორტის გამოცვლა.

„სკოლის დაწყების წინა პერიოდში საშინელება იყო. საათობით იჭყლიტებოდნენ ქალები რიგში, მიუხედავად იმისა, რომ ცდილობდნენ ადრე გადმოსულიყვნენ. აქედანაც რიგი უწევდათ, რადგან როცა უკან მიდიოდნენ, ეს ხალხიც მაშინ მიდიოდა და რიგი იყო. ალბათ სახლში მისულები ვერაფერს აკეთებდნენ.

ძალიან ძნელია ასე შრომა. ზოგი ქალი აქ რჩება ქირაში, შედარებით იაფია, კვებაც, ქირაც. ამიტომ აქ ურჩევნიათ – ფული გზაში არ დაგვეხარჯოს და იქით გავაგზავნოთო.

კიდევ რას აკეთებენ იცი? სამი თვე რომ არ ამოეწუროთ, ამისათვის ღამის 11 საათზე გადადიან, ერთ საათს სარფში ჩერდებიან და ახალი დღე რომ იწყება, ღამის პირველ საათზე გადმოდიან, რომ დღე არ ჩაეთვალოთ თურქეთში ყოფნად,“ – ამბობს ნაზიკო გოგიტიძე.

ნაზიკოს თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ ქალებს, უზარმაზარი წვლილი შეაქვთ საქართველოს ეკონომიკაში, ზუსტად იმ შრომის გამო, რასაც წევენ, ნაკლებად არიან ჩართული პოლიტიკაში.

„დილას რომ აქ ქალი მოვა და მერე უკან გადავა, იმას პოლიტიკაზე ფიქრი არ შეუძლია. ერთი სული აქვს ჭამოს, სვას და დაიძინოს, რომ დილას ისევ ადგეს, რომ ისევ იგივე საქმე გააკეთოს.

სახელმწიფოს როლი ნულია ემიგრანტებთან მიმართებაში. სახელმწიფოს ურჩევნია ჰყავდეს ემიგრანტები და არ შეწუხდეს,  ვიდრე ქვეყნის შიგნით იყვნენ ისინი და მოაზროვნე ხალხმა ხმა აიმაღლოს.

მე ასე მგონია, სახელმწიფომ ყველა საზღვარი იმისათვის გახსნა, რომ ყველა საღად მოაზროვნე წასულიყო, რადგან დაბეჩავებული ხალხი ადვილი სამართავია.

„ადრე თუ 100%-ით ჩემს შვილებზე ვფიქრობდი, ახლა 70 %-ს ვფიქრობ და 30 % გამოვყავი საკუთარი თავისთვის“, – ამბობს ნაზიკო.

ნაზიკოს თქმით, ამაში წვლილი მის მეუღლეს მიუძღვის.

„მთელი ცხოვრება სხვაზე გიფიქრია – დედა, მამა, ძმა, შვილები, შვილიშვილები. შენი თავი საერთოდ დავიწყებული გყავსო – მითხრა ჩემმა მეუღლემ.

ჩემს წარსულს რომ გადავხედავ, იმდენი გამიკეთებია, ჩემი თავი საერთოდ არ შემბრალებია. გამიხარჯია ბოლომდე. ბოლომდე მიბრძოლია. ახლაც ვიბრძვი.“

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, სახელმწიფოს კუთვნილი დიდი ოდენობით თანხის მოტყუებით დაუფლების, ყალბი საანგარიშსწორებო დოკუმენტების დამზადება-გამოყენებისა და სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების ფაქტებზე მხილებულია 4 პირი.

„გამოძიებით დადგინდა, რომ სახელმწიფო უწყების დაკვეთით, ტენდერში გამარჯვების შედეგად, ბრალდებულის მმართველობის ქვეშ მყოფ კომპანიას უნდა უზრუნველეყო სამეგრელოს რეგიონის ერთ-ერთ მუნიციპალიტეტში გზის სარეაბილიტაციო სამუშაოების შესრულება.

2021-2022 წლების პერიოდში ბრალდებულმა, უკანონო მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, შეადგინა შესრულებული სამუშაოების ამსახველი ყალბი აქტები ე.წ. ფორმა N2-ები, რომლებშიც გაზრდილი იქნა შესრულებული სამუშაოების მოცულობები, რა გზითაც იგი მართლსაწინააღმდეგოდ დაეუფლა ჯამში 330 097 ლარს“ – აცხადებს საგამოძიებო უწყება.

სამსახურის ინფორმაციით, „გამოძიების პროცესში ასევე დადგინდა, რომ სამუშაოების შესრულების ხარისხსა და მოცულობაზე კონტროლის მიზნით, დამკვეთმა დაიქირავა სპეციალისტები, რომლებმაც თავის მხრივ, არ განახორციელეს შესაბამისი რეაგირება კონტრაქტორი კომპანიის მხრიდან არსებულ დარღვევებზე, რითაც მას საშუალება მიეცა უკანონოდ დაუფლებოდა სახელმწიფო თანხებს“.

გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 210-ე, 180-ე, 182-ე, 220-ე და 332-ე მუხლებით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 6-დან 9 წლამდე ვადით.

„გრძელდება შესაბამისი ღონისძიებები სახელმწიფო ბიუჯეტისთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მიზნით“ – აცხადებს საგამოძიებო სამსახური.