Batumelebi

ციხეებში პატიმრების რაოდენობის ზრდის ტენდენცია გრძელდება.

საქსტატის უახლესი, 30 სექტემბრის ანგარიშის მიხედვით, 14 პენიტენციურ დაწესებულებაში ჯამში 12 375 პატიმარია – როგორც მსჯავრდებული, ისე ბრალდებული.

მიუხედავად იმისა, რომ სექტემბრის განმავლობაში ციხე, სხვადასხვა საფუძვლით 756-მა პირმა დატოვა, პატიმრების საერთო რაოდენობა მაინც გაიზარდა 63 ადამიანით (31 აგვისტოს მონაცემებით ციხეებში, ჯამში, 12 312 პატიმარი იყო).

გაზრდილია არასრულწლოვანი პატიმრების რაოდენობაც: თუ აგვისტოს ბოლოს ციხეში 183 არასრულწლოვანი იჯდა, სექტემბრის ბოლოს მათი რაოდენობა 191 იყო.

საინტერესოა, რომ პატიმრების საერთო რაოდენობა გაიზარდა ბრალდებულთა ხარჯზე: თუ 31 აგვისტოს მონაცემებით ციხეებში 2 681 ბრალდებული იყო, 30 სექტემბერს მათი რიცხვი 2 765-მდე გაიზარდა, რაც წინა თვესთან შედარებით 84-ით მეტია.

რაც შეეხება მსჯავრდებულებს, მათი რაოდენობა ერთი თვის განმავლობაში შემცირდა 9 631-დან 9 610-მდე, თუმცა, როგორ აღვნიშნეთ, ციხეებში პატიმართა საერთო რაოდენობა მაინც მზარდია.

წინა თვეების მსგავსად, დადგენილ ზღვარზე მეტი ადამიანი იმყოფება სამ ციხეში – ქუთაისში (#2 დაწესებულება), თბილისში (#8 დაწესებულება) და ქსანში (#15 დაწესებულება). აღსანიშნავია, რომ ქუთაისის მე-2 და გლდანის მე-8 დაწესებულებებში, წინა თვესთან შედარებით, პატიმართა რაოდენობა მცირედით ნაკლებია, თუმცა დადგენილ ზღვარს მაინც სცდება.

აღსანიშნავია არასრულწლოვანთა სარეაბილიტაციო დაწესებულება (მე-11 პენიტენციური დაწესებულება თბილისში), სადაც სულ 81 მსჯავრდებულია განთავსებული, ადგილების რაოდენობა კი არის 82. ეს ნიშნავს, რომ თუ მომავალში 1-ზე მეტ არასრულწლოვანს მიუსჯიან პატიმრობას და ამავე პერიოდში, მე-11 დაწესებულებას არავინ დატოვებს, შესაძლოა, დადგენილ ლიმიტს ამ დაწესებულებაში მყოფთა რაოდენობამაც გადააჭარბოს.

საქართველოში არასრულწლოვანი მსჯავრდებულები სასჯელს სწორედ მე-11, სარეაბილიტაციო დაწესებულებაში იხდიან. მათი სხვა ციხეში გადაყვანა მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში, უსაფრთხოების მიზნებიდან გამომდინარე, სპეციალური ბრძანებითაა შესაძლებელი.

საქსტატის ანგარიშში ვკითხულობთ, რომ 2026 წლის სექტემბრის თვეში პენიტენციურ სისტემაში მსჯავრდებულის გარდაცვალების 1 ფაქტი დაფიქსირდა. დოკუმენტში გარდაცვალების მიზეზად გულის გაჩერებაა მითითებული, თავად გულის გაჩერების მიზეზი კი, როგორც წერია, დაუზუსტებელია.

ციხეებში პატიმართა რაოდენობის ზრდის მიზეზებზე, ამისგან გამოწვეულ პრობლემებსა და ამ პრობლემების გადაჭრის გზებზე „ბათუმელები“ ესაუბრა იურისტ მერაბ ქართველიშვილს. ინტერვიუ შეგიძლიათ წაიკითხოთ ამ ბმულზე.

გადავსებული საპატიმროები და პატიმრების საგანგაშო გზავნილები ციხეებიდან – ინტერვიუ იურისტთან

See more

ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, დაკავებულია 3 პირი, 16 პირს კი ბრალი წარედგინა, ავტომობილების რეექსპორტის გზით გადასახადებისგან თავის არიდების გამო.

„დანაშაულებრივი სქემის შედეგად სახელმწიფო ბიუჯეტს 548 809 ლარზე მეტი ზიანი მიადგა.

გამოძიების ფარგლებში დაკავებულია 3 პირი, ხოლო 16 პირს ბრალდება წარედგინა. მათგან ერთს ბრალდება დაუსწრებლად წარედგინა, რადგან იგი საგამოძიებო ორგანოში გამოცხადებას თავს არიდებდა.

გამოძიებით დადგინდა, რომ 2025-2026 წლებში ორგანიზებული ჯგუფის წევრები ყალბი დოკუმენტების გამოყენებით ავტომობილებს რეექსპორტის რეჟიმში ფიქტიურად აფორმებდნენ. ამ სქემაში მათ 15 უცხო ქვეყნის  მოქალაქეც ჩართეს, რომლებსაც აღნიშნული მოქმედებების სანაცვლოდ ანაზღაურებას უხდიდნენ.

სქემის ფარგლებში, ჯამში, 138 ავტომობილი რეექსპორტის რეჟიმში მოაქციეს, თუმცა კანონით დადგენილ ვადაში მათ საქართველოს ტერიტორია არ დატოვეს. ასეთ შემთხვევაში ავტომობილები იმპორტის პროცედურაში მოქცეულად ითვლება და შესაბამისი გადასახადები უნდა გადაიხადონ“- წერს საგამოძიებო.

მათივე ინფორმაციით, გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 210-ე და 185-ე მუხლებით, რაც 4-დან 7 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

ქალთა საფეხბურთო კლუბი „ლანჩხუთი“ ადასტურებს, რომ საფეხბურთო კლუბ „ნიკე-ლუსოსთან“ მატჩი, რომელიც ლანჩხუთელმა ფეხბურთელებმა „ნიკე-ლუსოს“ ფეხბურთელი ქალის სოლიდარობისა და ძალადობის მიმართ პროტესტის ნიშნად არ ითამაშეს, წაგებაში ჩაეთვალათ.

ამავე დროს, ქსკ „ლანჩხუთი“ აცხადებს, რომ ძალადობის წინააღმდეგ პოზიციის გამოხატვა იყო ერთადერთი არჩევანი.

„შეგვიძლია დავადასტუროთ მედიის საშუალებით გავრცელებული ინფორმაცია, რომ საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის სადისციპლინო კომიტეტის გადაწყვეტილებით, მიმდინარე წლის 29 სექტემბერს ნიკე-ლუსოსთან არშემდგარ მატჩში ჩვენს კლუბს ჩაეთვალა წაგება.

გვესმის, შეიძლება დავკარგოთ ჩემპიონობის შანსი, თუმცა ვთვლით, რომ შექმნილ სიტუაციაში სწორ მხარეს დგომა და ძალადობის წინააღმდეგ აქტიურად საკუთარი პოზიციის გამოხატვა არის ის ერთადერთი არჩევანი, რომელსაც ჩვენთვის სხვა ალტერნატივა არ გააჩნია.

ჩვენს ერთგულ გულშემატკივრებს გელოდებით ეროვნული ჩემპიონატის მორიგ მატჩზე თბილისში, „კვარტალის“ წინააღმდეგ, 3 ნოემბერს, 14:30 წუთზე, ნუცუბიძის საფეხბურთო ცენტრში“ – წერს ლანჩხუთის ქალთა საფეხბურთო კლუბი ფეისბუქზე.

შეგახსენებთ, რომ 29 სექტემბერს ქალთა საფეხბურთო კლუბმა „ლანჩხუთმა“ უარი თქვა მეტოქე გუნდთან, „ნიკე-ლუსოსთან“ თამაშზე და მოედანი დატოვა. იქამდე „ლანჩხუთის“ ფეხბურთელებმა მოედანზე გაშალეს ბანერი წარწერით: „ძალადობის მხარდამჭერი ძალადობის თანამონაწილეა“.

იმავე დღეს გუნდმა განმარტა, რომ ამ ფორმით მხარდაჭერა გამოუცხადეს „ნიკე-ლუსოს“ 19 წლის ქალ ფეხბურთელს, რომელიც გუნდის მფლობელს გაუპატიურებაში ადანაშაულებდა. ფეხბურთელის ქალების პროტესტამდე რამდენიმე დღით ადრე, 9-თვიანი წინასწარი პატიმრობის შემდეგ, კლუბ „ნიკე-ლუსოს“ მფლობელი ბიზნესმენი სასამართლო დარბაზიდან გაათავისუფლეს.

ლანჩხუთელი ფეხბურთელი ქალების სოლიდარობას მთელს ქვეყანაში მოჰყვა გამოხმაურება. არაერთი ქალთა საფეხბურთო კლუბი შეუერთდა ლანჩხუთის ქსკ-ს კამპანიას – „ძალადობის მხარდამჭერი ძალადობის თანამონაწილეა“.

კამპანიას განცხადებით გამოეხმაურა კლუბი „ნიკე-ლუსოც“. განცხადებაში ნათქვამი იყო, რომ საფეხბურთო კლუბ „ლანჩხუთის“ მიერ გავრცელებულ „ცილისმწამებლურ განცხადებასთან“ და მასში მითითებულ „განზრახ დამახინჯებულ ფაქტებთან“ დაკავშირებით სასამართლოს მიმართავენ.

ამავე თემაზე: 

რატომ დატოვა ქალთა საფეხბურთო კლუბმა „ლანჩხუთმა“ პროტესტის ნიშნად მოედანი თამაშის წინ

See more

ტელეკომპანია „პირველმა“, „შაბათის ეთერმა“, 31 ოქტომბრებს გამოაქვეყნა სიუჟეტი – „როგორ ხოცავს ძაღლებს სახელმწიფო – გამაოგნებელი კადრები საიდუმლო სამარხებიდან“, სადაც ჩანს, როგორ მიჰყავთ ღამით ქუჩებიდან აყვანილი მიუსაფარი ძაღლები და სპეციალურ ორმოებში ყრიან.

სიუჟეტის თანახმად, პირველადი დაკვირვებით, დახოცილ ცხოველებს არ აღენიშნებათ ავადობის კვალი.

„პირველი“, წყაროებზე დაყრდნობით, აღნიშნულს უკავშირებს ბოლო თვეების განმავლობაში სოციალურ ქსელებში გავრცელებულ ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ მიუსაფარი ძაღლები, რომლებზეც ცხოველთა უფლებადამცველები ზრუნავენ, ქუჩებიდან ქრებიან და მათ, შესაძლოა, მიზანმიმართულად, ფარულად კლავენ, რაც კანონდარღვევაა.

„შაბათის ეთერის“ ცნობით, რამდენიმე კვირიანმა დაკვირვებამ აჩვენა, რომ თბილისში სამუშაო დღეებში, მაგრამ არასამუშაო დროს, შუაღამისას იწყებენ ძაღლების დამარხვას და თეთრი მიკროავტობუსი, რომელსაც თავშესაფრის სიმბოლიკა მოხსნილი აქვს, ღამე ზოგჯერ ორ რეისს აკეთებს.

„პირველის“ სიუჟეტს გამოქვეყნებიდან მოკლე ხანში გამოეხმაურა თბილისის მერია, რომელიც უარყოფს ბრალდებას კანონდარღვევის შესახებ და აცხადებს, რომ აღნიშნული სიუჟეტი „საზოგადოების შეცდომაში შეყვანას“ და „ცხოველთა მონიტორინგის სააგენტოს საქმიანობის დისკრედიტაციას“ ისახავს მიზნად.

მერია ასევე აცხადებს, რომ სამართლდამცავ ორგანოებს მიმართეს.

„…ტელეკომპანია „პირველის“ გავრცელებული ვიდეომასალა ასახავს პროცესს, რომელიც სრულად არის დაშვებული კანონმდებლობით.

აღნიშნული სამარხი განკუთვნილია თბილისის ტერიტორიაზე სხვადასხვა მიზეზით გარდაცვლილი ძაღლების ნეშტების განსათავსებლად. მათ შორის არიან ცხოველები, რომლებიც დაიღუპნენ სხვადასხვა დაავადების, ავტოსაგზაო შემთხვევების, უბედური შემთხვევებისა და ბუნებრივი სიკვდილის შედეგად. დედაქალაქის მასშტაბით, წელიწადში ევთანაზიით ასობით, ხოლო ბუნებრივი სიკვდილით ათასობით ცხოველი იღუპება.

აღნიშნული ინფორმაცია არასოდეს ყოფილა დამალული ცხოველთა მონიტორინგის სააგენტოს მიერ.

…ამის შესახებ კარგად არიან ინფორმირებულები სწორედ ის პირები, რომლებმაც, საზოგადოებაში დაძაბულობის და პანიკის დათესვის მიზნით, ჩაიდინეს უკანონობა და გადათხარეს დაღუპულ ცხოველთა სამარხები. ამ ადამიანებს თავადაც არაერთხელ უსარგებლიათ ცხოველთა მონიტორინგის სააგენტოს სერვისით, რათა დაემარხათ მათივე გარდაცვლილი ცხოველები.

განსაკუთრებით აღმაშფოთებელია ცილისწამება, თითქოს აღნიშნულ სამარხში ცოცხალი, სპეციალურად დაძინებული ძაღლები არიან განთავსებული, რაც არის სრული ტყუილი და დეზინფორმაცია.

ჩვენ უკვე მივმართეთ სამართალდამცავ ორგანოებს, რათა შეისწავლონ გარკვეული ჯგუფის მიერ განხორციელებული ვანდალური ქმედება და მოახდინონ შესაბამისი სამართლებრივი რეაგირება“ – ვკითხულობთ თბილისის მერიის განცხადებაში.

„ტვ პირველის“ სიუჟეტის შემდეგ დღეს, პირველ ნოემბერს, ცხოველთა უფლებადამცველი აქტივისტები 18:30 საათზე კანცელარიასთან შეკრებას აანონსებენ.

„აუცილებელია გამჭვირვალე, სრულყოფილი გამოძიება; დამოუკიდებელი ექსპერტიზა, რომელიც გამოიკვლევს სიკვდილის მიზეზს და დაადგენს, გამოყენებული იყო თუ არა სედაცია ან ანესთეზია; სრული დოკუმენტაცია სამარხში ნაპოვნი ცხოველების შესახებ, მათ შორის სამედიცინო დასკვნები, გამოყენებული პრეპარატები და სიკვდილის მიზეზები; ახსნა-განმარტება, რატომ არ მარხავენ ცხოველებს ბიოთერმულ ორმოებში, რაც დაავადებათა გავრცელების პრევენციას მოახდენდა“ – ნათქვამია განცხადებაში. 

მიუსაფარი ძაღლების პრობლემა საქართველოში დღემდე დაუძლეველ პრობლემად რჩება. მიუხედავად იმისა, რომ ამ საკითხის მოსაგვარებლად ბიუჯეტიდან მილიონობით ლარი იხარჯება და ქვეყანაში ასობით მოხალისე საკუთარი ინიციატივით ზრუნავს მიუსაფარ ცხოველებზე, პრობლემა წლებია ვერ გვარდება.

ბოლო თვეებში ცხოველთა უფლებადამცველები საუბრობენ არაერთ შემთხვევაზე, რაც ეჭვებს აჩენს, რომ სახელმწიფო შესაძლოა არაჰუმანური, უკანონო გზით ცდილობს გადაჭრას ეს პრობლემა.

ამავე თემაზე:

ტოვებენ ხრიოკ ადგილას, რომელსაც „სიკვდილის გზას“ ვეძახით – რას ითხოვენ ცხოველთადამცველები

See more

აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტმა ჯამში 300 000 ლარი გადაუხადა ბიუჯეტიდან კამპანიის „გამომყევი აჭარაში“ გამარჯვებულებს, დაჯილდოების ცერემონია კი უკანონოდ აშენებულ რესტორანში გაიმართა.

შიდა ტურიზმის სტიმულირების კამპანიის – „გამომყევი აჭარაში“ გამარჯვებულები ბათუმში 30 ოქტომბერს გამოავლინეს.

პირველი ადგილი გუგა გიორგობიანმა აიღო. აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის ცნობით, მის მიერ აჭარაში მოგზაურობისას გამოქვეყნებული კონტენტის წვდომამ 162 812 845 შეადგინა.

მეორე ადგილზე ბათუმელი ხვიჩა ასამბაძე გავიდა, რომლის მიერ გამოქვეყნებულმა კონტენტმა სოციალურ ქსელებში 104 637 525 წვდომა დააგროვა.

მესამე ადგილი ნიკა გელაშვილმა ( 92 405 981 წვდომა), ხოლო მეოთხე ადგილი ჯაბა გოგიტიძემ (66 594 579 წვდომა) დაიკავეს.

საპრიზო თანხა ასე გადანაწილდა [გადასახადების ჩათვლით]:

• 1 ადგილი – 150 000 ლარი. 
• 2 ადგილი – 70 000 ლარი;
• 3 ადგილი – 50 000 ლარი;
• 4 ადგილი – 30 000 ლარი. 

რაც შეეხება სხვა ფულად პრიზებს, დეპარტამენტში განმარტეს, რომ სხვადასხვა კატეგორიაში გამარჯვებულები კერძო კომპანიებმა დააჯილდოვეს.

ჯამში, კამპანიისთვის ბიუჯეტიდან 440 789 ლარი დაიხარჯა. ხელშეკრულება გამარტივებული შესყიდვით აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტმა ინდმეწარმე ნანა გორგილაძესთან გააფორმა. 

კამპანიის – „გამომყევი აჭარაში“ დაჯილდოების ცერემონია ბათუმში 30 ოქტომბერს რესტორან „G17“-ში გაიმართა, რომელიც უკანონოდ მუშაობს. რესტორანი ბიზნესმენ ედნარ პაპუნაიშვილს ეკუთვნის.

კამპანიის პრეზენტაციისა და დაჯილდოების ღონისძიების ორგანიზებისთვის, ხელშეკრულების თანახმად, 48 ათასი ლარი დაიხარჯა.

რესტორანმა „G17“-მა წელს ჯერ კიდევ 2024 წელს ვადაგასული საიჯარო ხელშეკრულებით გააგრძელა მუშაობა, მაშინ, როცა იმავე მიზეზით ბათუმის მუნიციპალურმა ინსპექციამ ბულვარში ათობით კომერციული ობიექტი დაანგრია. სწორედ ამ რესტორანში გაიმართა წელს, ზაფხულში, ედნარ პაპუნაიშვილის შვილის ქორწილი. ბიზნესმენის შვილის მეჯვარე ბერა ივანიშვილი იყო. 

ამ თემაზე: კორუფცია – რატომ ვერ ხედავს მერია უკანონო რესტორანს და მდიდარი სტუმრების ავტომანქანებს ბულვარში

კამპანია „გამომყევი აჭარაში“ რეგიონის პოპულარიზაციის მიზნით 2023 წლიდან ტარდება და დეპარტამენტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პროექტია. „ბათუმელების“ ინფორმაციით, ეს პროექტი დეპარტამენტის ყოფილ თანამშრომელს, თამარ ლომიძეს უკავშირდება, რომელიც 2024 წელს სამსახურიდან გაათავისუფლეს საჯაროდ გამოხატული პროევროპული პოზიციისთვის.

2024 წელს თამარ ლომინაძის დათხოვნის ოფიციალურ მიზეზად ტურიზმის დეპარტამენტმა შრომითი ხელშეკრულების ვადის ამოწურვა დაასახელა, თუმცა ფაქტი სახალხო დამცველმა შეისწავლა და დაადგინა, რომ თამარ ლომაძესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა, სავარაუდოდ, სწორედ კრიტიკული პოზიციის საჯაროდ გამოხატვას უკავშირდება.

_____________

ფოტოზე: დაჯილდოების ცერემონია. ფოტო: აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტი

დღეს, 30 ოქტომბერს, ბათუმში ავტოავარიაში მოჰყვა „გლოვოს“ კურიერი, რომელიც მოპედით გადაადგილდებოდა.

საგზაო შემთხვევა ბაგრატიონისა და გუდიაშვილის ქუჩების კვეთაში მოხდა. პირველადი ინფორმაციით, მოპედი სავარაუდოდ გზაზე მოცურდა.

დაშავებული მოპედის მძღოლი კლინიკაში გადაიყვანეს.

შს სამინისტროს ინფორმაციით, 276-ე მუხლით მიმდინარეობს – ტრანსპორტის მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესის დარღვევა.

მაშინ, როცა საქართველოში უწყვეტი პროტესტის მე-700 დღე შეაჯამეს, სერბეთში არჩევნებში გამარჯვებას ზეიმობენ. იმ არჩევნებში, რომლის ვადაზე ადრე ჩატარების შესაძლებლობაც თითქმის 2-წლიანი ბრძოლის შედეგად მოიპოვეს.

ძალაუფლებაში მყოფი პარტიის წინააღმდეგ პერმანენტული დემონსტრაციები ორივე ქვეყანაში 2024 წლის შემოდგომაზე დაიწყო: საქართველოში 26 ოქტომბრის არჩევნების შემდეგ, რომელსაც მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი გაყალბებულად მიიჩნევს, ხოლო სერბეთში 1-ელი ნოემბრის შემდეგ, როცა ქალაქ ნოვი-სადში, რკინიგზის სადგურის სახურავის ჩამონგრევას 16 ადამიანი ემსხვერპლა.

თითქმის ორი წლის განმავლობაში, ორივე ქვეყანაში, მოქალაქეები მუდმივი პროტესტის, საპასუხო რეპრესიების, დემონსტრაციებისა და დარბევების პირობებში იბრძოდნენ. სხვადასხვა მიზეზით დაწყებული წინააღმდეგობა, სხვადასხვა მოთხოვნით გაგრძელდა – საქართველოში პროევროპული საგარეო კურსის შენარჩუნებისა და პოლიტიკური მოტივით დაკავებული ადამიანების გათავისუფლების, ხოლო სერბეთში კორუფციის აღმოფხვრისა და განათლების დაფინანსების გაზრდის მოტივით.

ორი წლის განმავლობაში იცვლებოდა პროტესტის ფორმები, წინააღმდეგობის მუხტი, რეპრესიების მასშტაბი, პროპაგანდის გავლენა, მოქალაქეთა შემართება და ბრძოლის მეთოდები, მაგრამ უცვლელი რჩებოდა მიზანი – მმართველი პარტიის ძალაუფლების სათავეებიდან ჩამოშორება და ქვეყნის დემოკრატიულ რელსებზე დაბრუნება.

სერბეთში ეს ბრძოლა 2026 წლის 25 ოქტომბერს, ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში „სტუდენტური სიის“ გამარჯვებით დასრულდა, საქართველოში კი დღემდე გრძელდება.

სერბეთის მაგალითმა საქართველოში კიდევ ერთხელ დააყენა დღის წესრიგში საკითხი, რომელიც ბოლო 2-წლის განმავლობაში აქამდეც არაერთხელ განხილულა – რა როლი აქვთ ან შეიძლება ჰქონდეთ სტუდენტებს საზოგადოებრივ პროცესებში და როგორ შეიძლება ახალგაზრდულმა მოძრაობამ შეცვალოს ქვეყნის ჯერ პოლიტიკური დღის წესრიგი, ბოლოს კი ხელისუფლება.

ამ საკითხზე „ბათუმელები“ ესაუბრა ილიაუნის სტუდენტური მოძრაობის – „დაიცავი ილიაუნის“ წევრს, ამავე უნივერსიტეტის პოლიტიკის მეცნიერების სამაგისტრო პროგრამის სტუდენტს, ალექსანდრე რიგვავას.

ალექსანდრე, რომელიც წლებია აქტიურადაა ჩართული სამოქალაქო აქტივიზმში, გვიზიარებს თავის დაკვირვებებსა და მოსაზრებებს – რა გამოწვევები აქვს წინააღმდეგობის მოძრაობას საქართველოში, როგორ მიაღწიეს წარმატებას სერბმა სტუდენტებმა და რა შეიძლება ისწავლონ ქართველმა ახალგაზრდებმა სერბი თანატოლების მაგალითზე.

• ალექსანდრე, სანამ თქვენს შეფასებებსა და ანალიზს გაგვიზიარებთ, დავიწყოთ ემოციით, რომელიც გქონდათ 25 ოქტომბერს – როცა, 12-წლიანი მმართველობის შემდეგ, ალექსანდრ ვუჩიჩმა აღიარა, რომ არჩევნებში „სტუდენტურ სიასთან“ დამარცხდა.

არჩევნების დღეს, დილიდან საღამომდე კომპიუტერთან ვიჯექი, აქტივობას ვაკვირდებოდი და მაგით ვცდილობდი გამომეთვალა, რამდენად შეეძლო ვუჩიჩს გაეყალბებინა არჩევნები. იმიტომ, რომ ჩვენც წინ გვაქვს 2028 წლის არჩევნები და რადგან 2024 წლის არჩევნები გაგვიყალბეს, სერბეთი კარგი მაგალითი შეიძლება ყოფილიყო ჩვენთვის, რამდენად ღირს ავტორიტარულ რეჟიმებში არჩევნებში შესვლა. თვალს ვადევნებდით და ვკითხულობდით ხან X-ზე, ხან ტელეგრამარხებზე ინფორმაციას, თუ როგორ მიმდინარეობდა არჩევნები.

მთელი დღე საკმაოდ დაძაბული მდგომარეობა იყო, ქუჩებიც კი იყო გადაკეტილი, იყო გაყალბების მცდელობებიც და შესაბამისად, გვქონდა მოლოდინი, რომ ვუჩიჩი არაფერს დათმობდა. ვფიქრობდი, რომ საქართველოს მსგავსი შედეგი დაიდებოდა. საღამოს, როცა უბნები უკვე იკეტებოდა და 64%-ზე მეტი იყო აქტივობა, მივხვდი – საკმაოდ დიდი შანსი იყო იმისა, რომ ვეღარ გაეყალბებინა. ვფიქრობდი, რომ „სტუდენტური სია“ შევიდოდა პარლამენტში, მაგრამ უმრავლესობას თუ აიღებდნენ, არ მეგონა.

უკვე წუთებს ვითვლიდი, სანამ გამოცხადდებოდა პირველადი შედეგები და ერთგვარი სიურპრიზი მოგვიწყო ვიჩუჩმა – კაპიტულაცია გამოაცხადა. სრული შოკი იყო.

მახსოვს, ფეხბურთს ვუყურებდით, რეალი-ბარსელონა, შუა მატჩი გავთიშე და მთლიანად აღნიშვნაზე გადავედი. თვითონ სერბი სტუდენტებიც არ ელოდნენ, რომ გამოვიდოდა ვუჩიჩი და ასე ღიად გამოაცხადებდა კაპიტულაციას.

• როდის დაინტერესდი სერბეთში მიმდინარე მოვლენებით, დიდი ხანია აკვირდები სერბი სტუდენტების პოლიტიკურ ბრძოლას?

სერბეთის სტუდენტურ მოძრაობას თავიდანვე ვაკვირდები.

დაახლოებით ერთსა და იმავე დროს დაიწყო ჩვენთან და სერბეთში წინააღმდეგობის პროცესი. ეს იყო 2024 წლის ნოემბერი. ჩვენთან უკვე მიმდინარეობდა არჩევნების გაყალბების შემდგომი აქციები, როცა ნოვი-სადის ტრაგედია მოხდა და დაიწყო ფართომასშტაბიანი აქციები.

დაახლოებით 5 დღეში უკვე სტუდენტები ჩაერთნენ, დაიწყო დარბევები და ჩემი ინტერესიც გაიზარდა. ჩვენთანაც იყო საკმაოდ სერიოზული კონფრონტაცია პოლიციასთან თსუ-ს წინ და უკვე ფართომასშტაბიანი აქციებისთვის ვემზადებოდით. იმიტომ, რომ არჩევნები გაყალბებული იყო და რაღაც პასუხი უნდა გაგვეცა „ქართული ოცნებისთვის“. ამ პერიოდში დაიწყო სერბეთშიც სტუდენტურმა მოძრაობამ ფართომასშტაბიანი აქციები. მეც, იქიდან მოყოლებული, თვალს ვადევნებდი.

არა მარტო მე, ზოგადად, ქართული საპროტესტო მოძრაობა. თუ გახსოვთ, სერბებმა რომ მაგისტრალი გადაკეტეს, მაშინ ჩვენთანაც აქტუალური გახდა მაგისტრალის გადაკეტვა და ვცადეთ კიდეც „თბილისის მოლის“ წინ აქცია მოგვეწყო. თუმცა, მაგისტრალი ვერ გადავკეტეთ, ამის საშუალება არ მოგვცეს. იმის თქმა მინდა, რომ არა მარტო ჩემთვის, არამედ ზოგადად, აქციებში ჩართული მოქალაქეებისთვის თავიდანვე საინტერესო იყო სერბეთი. მართლა ძალიან სერიოზული მობილიზაცია ჰქონდათ სტუდენტებს და საინტერესო გზებს მიმართავდნენ.

როცა ამ სტუდენტურმა მოძრაობამ სტუდენტური სია ჩამოაყალიბა და განაცხადა, რომ არჩევნებში მიიღებდნენ მონაწილეობას, კიდევ უფრო საინტერესო გახდა ჩემთვის. ამ მომენტისთვის უკვე განათლების რეფორმა იყო დაწყებული ჩვენთან და ვფიქრობდით ახალი სტუდენტური მოძრაობის შექმნაზე. შესაბამისად, ორმაგი ინტერესი გამიჩნდა სერბეთის სტუდენტური მოძრაობის მიმართ, მათი სტრუქტურის, ქმედებების, თვითორგანიზების მიმართ.

თავიდან, რა თქმა უნდა, უბრალოდ სოლიდარობის და ინტერესის საკითხი იყო – ისინიც აპროტესტებენ, ჩვენც ვაპროტესტებთ. რაღაც მომენტის მერე აღმოვაჩინე, რომ ჩვენთან ისე არ მიდის საქმეები, როგორც ჩვენ გვინდა, სერბები კი გაცილებით უკეთესად ართმევენ თავს. აღმოვაჩინე, რომ უკეთესი თვითორგანიზების ფორმა აქვთ და ძალიან საინტერესოა მიდგომა თვითონ პროტესტის მიმართ:

თუ ჩვენ უფრო გეოპოლიტიკურ ჭრილში ვუყურებდით საკითხს და აქცენტი გვქონდა საგარეო ზეწოლაზე, შესაბამისად, უფრო სხვანაირი პროტესტის ფორმებს მივმართეთ, სერბებმა სრულიად საპირისპირო გააკეთეს [რეგიონებში დადიოდნენ და შიდა პოლიტიკაზე აქცენტირებდნენ – ავტ.]. როცა დავინახე, რომ მათ უფრო გამოსდით, უფრო წარმატებული მოძრაობა აქვთ, მერე უკვე უფრო მკვლევრის თვალითაც ვაკვირდებოდი და ვცდილობდი, რომ ჩვენთვის სასარგებლო მომენტები დამეჭირა და გამომეყენებინა.

თუმცა, ნამდვილად არ ყოფილა მარტივი საქმე, რადგან სერბეთის სტუდენტური მოძრაობა საკმაოდ ჩაკეტილი მოძრაობაა და ძალიან რთულია მათთან პირადი კონტაქტების დამყარება.

• თუ გქონდათ მცდელობა, რომ დაკავშირებოდით, გაგეზიარებინათ ერთმანეთისთვის გამოცდილება, ხედვა ან უბრალოდ გაგეცნოთ ერთმანეთი?

პირდაპირ სტუდენტურ მოძრაობასთან კომუნიკაცია არ გვქონია. მცდელობა, რა თქმა უნდა, იყო და არა მარტო ჩემი მხრიდან. ვიცი, რომ ბევრი ცდილობდა კონტაქტზე გასულიყო, მაგრამ სულ ირიბი გზებით. საკმაოდ ჩაკეტილები იყვნენ. მათი პოლიტიკა ასეთი იყო, რომ ჩვენს საკითხებს მარტო ჩვენ ვწყვეტთ და არანაირი კავშირი, კონტაქტები არ გვინდა უცხოელებთან.

და არა მარტო უცხოელებთან – როგორც შემდგომში უკვე გავარკვიეთ, თვითონ ქვეყნის შიგნითაც, სხვადასხვა ჯგუფთან, სხვა მოძრაობებთანაც კომუნიკაცია თითქმის არ ჰქონიათ. შესაბამისად, ინტენსიური კომუნიკაციის არხი ვერ გავჭერით.

ეს იყო მათი სტრატეგიის ნაწილი. პლენუმებზე, ანუ მაგათ კრებებზე ამ მიდგომას უყარეს კენჭი. დროთა განმავლობაში, რა თქმა უნდა, მათი სტრატეგიაც იცვლებოდა. მაგალითად, თავიდან მედიასაც კი არ ეკონტაქტებოდნენ და შემდგომ უკვე პირიქით, გაიხსნენ. ქვეყნის გარეთაც ჰქონდათ აქტივობები, მაგალითად, ველოსიპედით ჩავიდნენ ბრიუსელში და ა.შ. მაგრამ, ეგ იყო დამატებითი აქტივობები. ძირითადი საყრდენი იყო თავად სტუდენტური მოძრაობა.

• რა იყო თქვენთვის ყველაზე საინტერესო, რაც სერბულმა სტუდენტურმა მოძრაობამ გააკეთა, რა დაგამახსოვრდათ ყველაზე მეტად?

ყველაზე მოულოდნელი და ყველაზე უნიკალური, რაც სტუდენტურმა მოძრაობამ გააკეთა სერბეთში, რა თქმა უნდა, არის „სტუდენტური სია“. 250 საჯარო მოღვაწე – მეცნიერები, პროფესორები, ლექტორები, სპორტსმენები გააერთიანეს ერთ სიაში და ჩამოაყალიბეს პოლიტიკური პარტია, რომელიც არ პოზიციონირებდა, როგორც პოლიტიკური პარტია. ეს იყო სტუდენტური ინიციატივა, რომელიც პარლამენტში უნდა შესულიყო. ეს ცოტა შოკისმომგვრელი იყო ჩემთვის.

წარმოიდგინეთ, სტუდენტური მოძრაობა აპირებს შევიდეს პარლამენტში ისე, რომ თვითონ არ მონაწილეობს არჩევნებში, არამედ გთავაზობს ჯგუფს და ატარებს მთლიან კამპანიას, ეს ჯგუფი აირჩიოს საზოგადოებამ. თუ არ ვცდები, დაახლოებით ნახევარი წელი მუშაობდნენ ამაზე, მაგრამ სია გამოქვეყნდა მხოლოდ მაშინ, როცა ჩაინიშნა არჩევნების თარიღი.

ჩემთვის შთამბეჭდავია თვითონ პროცესი – როგორ იქმნებოდა ეს სია: ჯერ უნივერსიტეტები ირჩევდნენ სიის თავიანთ წევრებს, მერე პლენუმი ირჩევდა, ვინ უნდა დარჩენილიყო სიაში. ყველა წევრის წარსულს იკვლევდნენ, მათთან კომუნიკაცია და დარწმუნება, რომ სიაში ყოფილიყვნენ, ცალკე ამბავია. ეს ყველაფერი არის წარმოუდგენელი ბიუროკრატია. წარმოუდგენელი შრომა ჩადეს სტუდენტებმა ამ ყველაფერში.

თავიდან უფრო ინტერესით ვუყურებდი, ვიდრე იმედით. იმიტომ, რომ ფაქტობრივად მთელ ოპოზიციურ სპექტრზე უარი თქვეს და არჩევნებში დააყენეს ხალხი, რომელთაც იქამდე პოლიტიკასთან პირდაპირი შეხება არ ჰქონიათ. ისინი, რა თქმა უნდა, კარგი მოქალაქეები იყვნენ, მაგრამ წინასაარჩევნოდ გამოუცდელი პოლიტიკოსების სია რამდენად ეფექტიანი იქნებოდა, არავინ იცოდა. ამ კუთხით ძალიან საინტერესო იყო.

• 2-წლიანი დაკვირვებისა და პირადი გამოცდილების გათვალისწინებით, თქვენი აზრით, რა მსგავსება და რა განსხვავებაა სერბულ და ქართულ სტუდენტურ მოძრაობებს შორის?

მასიური მობილიზება, როგორც ჩვენ გვქონდა თავიდან, ანალოგიურად ჰქონდათ სერბებსაც: როდესაც ჩვენ ევროპის მოედანი გავავსეთ 2024 წლის გაზაფხულზე დაახლოებით 200-300 ათასი ადამიანით, მათ სლავიას მოედანი გაავსეს ბელგრადში.

მთავარი განსხვავება არის ორგანიზების ფორმა. ჩვენ, სამწუხაროდ, ჩავიკეტეთ, სერბული მოძრაობა კი გაფართოვდა. ჩვენ ვერ მოვახერხეთ, რუსთაველის გამზირს გავმცდარიყავით, ჩავსულიყავით რეგიონებში, სხვადასხვა ქალაქში გაგვეშალა პროტესტი და რაც შეიძლება მეტი ხალხი ჩაგვერთო და რაც მთავარია, დაგვეტოვებინა პროტესტში. სერბეთის სტუდენტური მოძრაობა მაქსიმალურად ცდილობდა, რომ სხვადასხვა ქალაქში ყოფილიყო პროტესტი, მაქსიმალურად მეტი ხალხი ჩაერთოთ და მეტ ხალხში გამოეწვიათ ინტერესი, რომ პროტესტში დარჩენილიყვნენ.

ჩვენს შემთხვევაში, სამწუხაროდ, სტუდენტური მოძრაობა, როგორც ერთიანი სხეული, პროტესტში არ გამოჩნდა. იყვნენ სტუდენტები, რომლებიც საკმაოდ მნიშვნელოვან როლს ასრულებდნენ, მაგრამ მათ ვერ მოახერხეს პროტესტის სტრუქტურიზება. სერბეთში უნივერსიტეტის მოძრაობა ჩამოყალიბდა როგორც ბიუროკრატიული სისტემა, სტრუქტურა. ჩვენთან ეგ ვერ მოხერხდა, ვერ გავერთიანდით. შესაბამისად, დროთა განმავლობაში, უფრო დავპატარავდით, როგორც მოძრაობა. სერბეთი კი გაიზარდა და გაიზარდა.

აი, ეს არის მთავარი განსხვავება.

• თქვენი აზრით, რატომ ვერ მოხერხდა მსგავსი ტიპის ორგანიზება საქართველოში?

ამაზე ამომწურავი პასუხის გაცემა რთულია. ძალიან მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო ის, თუ რამდენად თავისუფალია სერბული უნივერსიტეტები. მაგალითად, სერბეთის უნივერსიტეტში პოლიციას შესვლის უფლება არა აქვს, რომ სტუდენტები დააკავოს. ჩემთვის წარმოუდგენელია, რომ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ბატონმა სამუშიამ პოლიცია არ შეუშვას. მით უმეტეს, რომ გვაქვს უკვე გამოცდილება, თუ როგორ გამოიყენა პოლიციამ უნივერსიტეტის ეზო.

სტუდენტები ფაკულტეტების მიხედვით ერთიანდებოდნენ. მაგალითად, ბელგრადის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტის სტუდენტები და ნოვი-სადის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტის სტუდენტები ერთად აორგანიზებდნენ, კომუნიკაცია ჰქონდათ. ჩვენს უნივერსიტეტებში სტუდენტებს, სამწუხაროდ, კავშირი არ გვაქვს. არ ვართ დიდი, ორგანიზებული საზოგადოება. გარდა ამისა, საგულისხმოა იმ სტუდენტების რაოდენობაც, რომლებიც პოლიტიკურ პროცესებში არიან ჩართულები.

ბევრი ასეთი პატარა დეტალია, რამაც ალბათ განაპირობა სერბული მოძრაობის წარმატება. იმავენაირად ჩვენთანაც ბევრი პატარა დეტალია, რაც, ჯერჯერობით, ჩვენს წარუმატებლობას განაპირობებს.

ერთ-ერთი, მაგალითად, იყო ის, რომ თუ სერბეთში სტუდენტებმა ოპოზიციური სპექტრი თავიდანვე უარყვეს და თქვეს, რომ თქვენ ხალხი არ გენდობათ და ამიტომ აღარ არის უკვე თქვენი დრო, გვაცალეთ ჩვენ მუშაობაო, ჩვენ შემთხვევაში პირიქით იყო. არჩევნები რომ გაყალბდა და აქციები დაიწყო, პირიქით, ჩვენ მოვითხოვეთ, რომ პოლიტიკოსებს რამე გაეკეთებინათ და უმაქნისად არ მსხდარიყვნენ.

სრულიად განსხვავებული სცენარებით წარიმართებოდა პროტესტი ჩვენთან და სერბეთში. მსგავსი პატარა განსხვავებები, ალბათ, საბოლოო ჯამში, სერიოზულ გავლენას ახდენს პროტესტზე.

• საქართველოში ხშირად ვსაუბრობთ ლიდერის საჭიროებაზე. მოქალაქეთა ნაწილი წუხს, რომ არ არსებობს ლიდერი, ვინც პროტესტის სათავეში ჩადგება, ვისაც ხალხი ენდობა. ამ დროს სერბეთში გაიმარჯვა ჰორიზონტალური მმართველობის მქონე სტუდენტურმა მოძრაობამ, რომელმაც ყველა არსებული პოლიტიკური ლიდერი გვერდზე გაწია. თქვენი შეფასებით, რომელი მიდგომა არის უფრო ეფექტიანი?

ლიდერს სერბეთშიც ელოდნენ. ამ კუთხით სერბული და ქართული საზოგადოება არ განსხვავდება ერთმანეთისგან. ორივეგან საზოგადოება იყო ლიდერის მოლოდინში, მაგრამ სერბეთში სტუდენტებმა შეძლეს, ეს სტერეოტიპები დაამსხვრიეს და ულიდერო მოძრაობა წამოიწყეს.

თუმცა, თუ უფრო ფართო მასშტაბით შევხედავთ, წინააღმდეგობის ლიდერი სერბეთში იყო ერთიანი სტუდენტური ჯგუფი. ჩვენთან ესეც ვერ ხერხდება, რომ ერთიანი სტუდენტური მოძრაობა შეიქმნას, რომელიც სათავეში ჩაუდგება პროტესტს. აქ საუბარი არაა მხოლოდ ერთ პიროვნებაზე, საუბარია იმაზე, თუ ვინ ჩაუდგება საპროტესტო მოძრაობას სათავეში.

ამის მიზეზებზე ალბათ ცალკე საუბარია საჭირო: უნგრეთში მოიგო მადიარმა, ჩვენ დავიწყეთ მადიარის ძებნა; სერბეთში მოიგეს სტუდენტებმა, ჩვენ დავიწყეთ სტუდენტებისგან სიის შექმნის მოთხოვნა. ეს, ჩემი აზრით, ძალიან აბსურდულია. ალბათ, დრო გვიჩვენებს, ვინ გვჭირდება ჩვენ – დეცენტრალიზებული მოძრაობა, თუ კონკრეტული ლიდერი.

• საქართველოში მიმდინარე უწყვეტი პროტესტის განმავლობაში სტუდენტები და, ზოგადად, ახალგაზრდული მოძრაობები მუდმივად განხილვის საგანია. საზოგადოება ხან აქებს სტუდენტების საქმიანობას და აქტივიზმს, ხან პირიქით – აკრიტიკებს პასიურობის გამო. თქვენ, როგორც სტუდენტი, როგორ უყურებთ ამას?

საქართველოში სტუდენტების მიმართ არის საკმაოდ დიდი მოლოდინები. ოღონდ, ზოგიერთ მომენტში უბრალოდ ირაციონალურ მოთხოვნებამდე დაგვყავს – სტუდენტებმა ჩამოაყალიბონ პარტია, სტუდენტებმა იყარონ კენჭი, სტუდენტები შევიდნენ პარლამენტში და ა.შ. უბრალოდ, გვიყვარს პასუხისმგებლობის სხვაზე გადატანა.

თუ ქვეყნის გადარჩენაზეა საუბარი, ყველამ ერთად უნდა ავიღოთ პასუხისმგებლობა. მაგალითად, ისევ სერბეთზე რომ ვისაუბროთ, მიუხედავად იმისა, რომ პროტესტს სათავეში სტუდენტური მოძრაობა ედგა, მათ უკან იყო უზარმაზარი საზოგადოებრივი ქსელი, რომელიც მათ მხარს უჭერდა, ენდობოდა და წინასაარჩევნო კამპანიის დროს ეხმარებოდა კიდეც.

საარჩევნო შტაბები რეგიონებში მთლიანად ადგილობრივი ქსელების მიერ იყო ჩამოყალიბებული და წინასაარჩევნო ლოჯისტიკა რიგითი მოქალაქეების მიერ იყო უზრუნველყოფილი.

იმის თქმა მინდა, რომ თუ სტუდენტების იმედი გვაქვს, მხარდაჭერა და ნდობაც უნდა გამოვუცხადოთ, უნდა დავეხმაროთ. გარდა ამისა, უნდა გვახსოვდეს, რომ თითოეული მოქალაქის პასუხისმგებლობაა არჩევნებში მიიღოს მონაწილეობა, აქციაზე გამოვიდეს თუ სხვა სახით ჩაერთოს პოლიტიკურ პროცესებში.

• საზოგადოების და მათ შორის ახალგაზრდების ნაწილი, ვინც თავიდან აქტიურად იყო ჩართული პროტესტში, თანდათან ჩამოშორდა ამ პროცესს. გარდა ამისა, ახალგაზრდების ნაწილი საერთოდ გულგრილია პოლიტიკური პროცესების მიმართ. რას ეტყოდით მათ?

იმ სტუდენტებს, ვისაც პოლიტიკა არ აინტერესებთ, ვეტყოდი, რომ პოლიტიკას მათი ცხოვრება ძალიან აინტერესებს. შესაბამისად, სანამ დროა, სანამ გვაქვს ამის შესაძლებლობა, ჯობია, დაინტერესდნენ პოლიტიკით და უფრო აქტიურად ჩაერთონ თავიანთი ცხოვრების დაგეგმვაში, თავიანთი მომავლის გადაწყვეტაში.

იმ ხალხს, ვინც ჩვენთან ერთად იყო ჩართული ამ პროცესებში, მაგრამ რაღაც მომენტში მიიჩნიეს, რომ ამ საქმიდან არაფერი არ გამოვა და გადაწყვიტეს, პირად ცხოვრებას უნდა მიხედონ, ვეტყოდი, რომ მესმის მათი. ძალიან რთულია 700 დღის განმავლობაში ყოველდღე ამ საშინელ რთულ პროცესში იყო ჩართული, მაგრამ ამის საჭიროება არსებობს. ძალიან მნიშვნელოვანია, ეს საქმე ბოლომდე მივიყვანოთ და გავიმარჯვოთ, რადგან დამარცხების შემთხვევაში, კიდევ უფრო რთული დღეები გველის წინ.

პროტესტისა და პოლიტიკური ჩართულობის სხვადასხვა ფორმა არსებობს. არ არის აუცილებელი ყოველდღე რუსთაველზე, პარლამენტის წინ იდგე. უბრალოდ, საკუთარი პოზიციის დაფიქსირება, იმ ხალხის მხარდაჭერა, ვინც დღემდე ქუჩაში იბრძვის, ძალიან მნიშვნელოვანია და ესეც საკმაოდ დიდ გავლენას ახდენს პროცესზე.

• უწყვეტი პროტესტის დაწყებიდან 700-ზე მეტი დღე გავიდა. ამ ხნის განმავლობაში ბევრი რამე შეიცვალა. თქვენი აზრით, რა არის საქართველოში არსებული წინააღმდეგობის მოძრაობის მთავარი გამოწვევა ახლა?

ჩვენი მთავარი გამოწვევა გაურკვევლობა და იმედგაცრუებაა. აშკარაა, რომ იმ ფორმით, რა ფორმითაც აქამდე მოვედით, პროტესტმა თავისი თავი ამოწურა. უკვე არ არის ეგ ეფექტური, ახალი გზების ძიება კი გვიჭირს.

არის რაღაც საკითხები, რაზეც ჯერ კიდევ ვერ ჩამოვყალიბდით. მაგალითად, არჩევნებზე უნდა გავიდეთ თუ არა. თუ გავდივართ, მაშინ სხვანაირად უნდა ვიმოქმედოთ დღეიდან. თუ არ გავდივართ, მაშინ რას ვაკეთებთ? პარალელურად, ოპოზიციურ პარტიებს გვიკრძალავენ. ხალხი დაიღალა. რთულია მუდმივი წნეხისა და ამხელა რეპრესიების ფონზე დარჩე პროტესტში და იბრძოლო თავისუფლებისთვის. ჩემთვის ეს გასაგებია, მაგრამ როგორმე უნდა ვიპოვოთ ძალა, რომ გადავლახოთ ეს ბარიერები. რაც მალე ვიზამთ ამას, მით უკეთესია.

• რა გაკვეთილი შეიძლება ისწავლონ ქართულმა სტუდენტურმა მოძრაობებმა სერბების გამოცდილებიდან, რას გაითვალისწინებთ, რომ თქვენი საქმიანობა იყოს უფრო ეფექტიანი?

უნდა გვახსოვდეს, რომ ჩვენივე თავის პატრონები ჩვენ ვართ და ჩვენ უნდა განვსაზღვროთ, რა არის ჩვენთვის სწორი და რა არის არასწორი. შეიძლება მაგალითის აღება სხვა ქვეყნებიდან, მაგრამ ჩვენ ჩვენი კონტექსტიდან, ჩვენი პრობლემებიდან და საჭიროებებიდან გამომდინარე უნდა დავორგანიზდეთ.

სერბებისგან თუ რამის აღება შეიძლება, ეს არის თვითორგანიზების სისტემა და სიჯიუტე, რომელიც ბიუროკრატიულ პროცესებთან შეჭიდების დროს გამოიჩინოს, ძალისხმევა ჩადეს და პროცესი გამარჯვებამდე მიიყვანეს.

ორგანიზაცია „შშმ ქალთა ალიანსი“ ბათუმში ახალგაზრდულ, ინკლუზიურ ბანაკს გამართავს და მონაწილეობის მსურველებს მოუწოდებს, ბანაკს შეუერთდნენ.

„გიყვარს წიგნები, მუსიკა, ფილმები და სამაგიდო თამაშები? გინდა ახალი მეგობრების შეძენა და საინტერესო აქტივობებში მონაწილეობა? მაშინ ეს შესაძლებლობა შენთვისაა!“ – აცხადებს ორგანიზაცია.

ახალგაზრდულ ინკლუზიურ ბანაკში მონაწილეობა შეუძლიათ 18-დან 30 წლამდე ახალგაზრდებს, რომლებიც ცხოვრობენ მაღალმთიან აჭარასა და გურიაში.

კონკურსის საფუძველზე შეირჩევა ბანაკის 15 მონაწილე, რომლებიც 5 დღეს გაატარებენ ბანაკში, განსხვავებულ და ინკლუზიურ გარემოში.

„არაფორმალური განათლება, საინტერესო აქტივობები, ახალი გამოცდილება და მეგობრული გარემო – ეს ყველაფერი ერთ სივრცეში გელოდება! გაიცანი ახალი ადამიანები, გაუზიარე სხვებს შენი ინტერესები და გაატარე ხუთი დღე განსხვავებულ და ინკლუზიურ გარემოში“ – წერს შშმ ქალთა ალიანსი.

ბანაკი ბათუმში გაიმართება 8-12 ნოემბერს.

რეგისტრაციის ბოლო ვადაა 5 ნოემბერი.

რეგისტრაციისთვის შეგიძლიათ ეწვიოთ ბმულს – რეგისტრაციის ფორმა.

პროექტი ხორციელდება ევროკავშირისა (EU) და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით, პროექტის – „ადამიანის უფლებები ყველასთვის“ ფარგლებში.

______________

ილუსტრაცია შექმნილია AI-ის გამოყენებით.

შავ ზღვაში 2026-2027 წლის სეზონზე 90 ათასი ტონა ქაფშიის მოპოვება იქნება შესაძლებელი. ეს კვოტა გარემოს ეროვნულმა სააგენტომ დაადგინა.

სააგენტოს ინფორმაციით, ქაფშიის მოპოვების აქტიური სეზონი საქართველოს შავი ზღვის აკვატორიაში ძირითადად ნოემბრის თვეში იწყება.

„გარემოს ეროვნული სააგენტოს სპეციალისტებმა შავ ზღვაში 2026-2027 წლის თევზის მოსაპოვებელი რესურსის კვოტების რაოდენობა დაადგინეს, მათ შორის ძირითადი სარეწაო სახეობის – ქაფშიის, რომელიც 90 000 ტონას შეადგენს.

ჩატარებული კვლევები თანამედროვე სამეცნიერო მეთოდებსა და საერთაშორისო პრაქტიკაში დანერგილ შეფასების მოდელებს ეფუძნება, რომელთა გამოყენებითაც შესაძლებელია თევზის პოპულაციების სტრუქტურის, ბიომასისა და თევზჭერის ინტენსივობის განსაზღვრა.

აღსანიშნავია, რომ თევზის მოსაპოვებელი რესურსის კვოტების კვლევები ყოველწლიურად, სარეწაო სეზონის დაწყებამდე ხორციელდება, რადგან მარაგების მოპოვებისათვის საუკეთესო პერიოდი ოქტომბრიდან მაისამდე გრძელდება, ხოლო ქაფშიის მოპოვების აქტიური სეზონი საქართველოს შავი ზღვის აკვატორიაში ძირითადად ნოემბრის თვეში იწყება“, – წერს სააგენტო.

საქართველოში შავ ზღვაზე თევზჭერის ლიცენზიებს 5 კომპანია ფლობს.

ამ თემაზე: თევზჭერის ბიზნესს ბიუჯეტიდან მილიონებს აძლევენ, ისინი კი „ოცნებას“ სწირავენ ფულს

„თევზჭერის ექსკლუზიური უფლება ფოთში მხოლოდ 5 კომპანიას აქვს, რომელიც მთავრობამ აუქციონის გარეშე გაუგრძელა. სანაცვლოდ მათ მმართველ გუნდს 1.4 მილიონზე მეტი შესწირეს“, – ამბობს „საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველო“.

ამ თემაზე:

„შავი ზღვა 2036 წლამდე გაყიდულია“ – ვინ მართავს რეალურად ფოთის ეკონომიკურ სექტორებს

See more

სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ გამოვლენილი დარღვევების გამო თბილისში, აჭარასა და შიდა ქართლში ობიექტებს საწარმოო პროცესი შეუჩერა.

სააგენტოს ცნობით, აჭარის დეპარტამენტის ინსპექტორებმა კრიტიკული შეუსაბამობების გამო დააჯარიმეს და საწარმოო პროცესი შეუჩერეს რესტორან „ღელე-ღურდანს“, რომელიც ბათუმში, ხალვაშის გამზირზე მდებარეობს.

„ობიექტზე დაფიქსირდა ინფრასტრუქტურის გაუმართაობა, ინვენტარის არასათანადო რეცხვა/დეზინფექცია და ჰიგიენური ნომრების დარღვევა“ – წერს სააგენტო.

ამავე დროს, სააგენტომ შემოსული შეტყობინების საფუძველზე შეამოწმა მზა კერძების მწარმოებელი და სარეალიზაციო ობიექტი „კნატუნა“ თბილისში და გამოვლენილი დარღვევების გამო საწარმოო პროცესი შეუჩერეს.

სააგენტო ასევე წერს, რომ ფრინველთა არალეგალური სასაკლაოები გამოავლინეს შიდა ქართლში, სადაც კანონმდებლობის შესაბამისად მეწარმეები დაჯარიმდნენ და საწარმოო პროცესი შეუჩერდათ.

საკონსტიტუციო სასამართლო მომდევნო კვირაში „ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის საქმის“ განხილვას აჩერებს და სხდომებს 9 ნოემბრიდან გააგრძელებს. საქმე იმაშია, რომ მომდევნო კვირაში სასამართლო 30 წლის იუბილეს აღნიშნავს. აღსანიშნავია ისიც, რომ სასამართლომ ოპოზიციურ პარტიებს უარი უთხრა 1 დღით არ ემუშავათ და სხდომები მიმდინარე კვირაში არა ორშაბათს, არამედ სამშაბათს განახლებულიყო.

„პარტიების აკრძალვის საქმის“ განხილვა საკონსტიტუციო სასამართლოში 2026 წლის 21 ოქტომბერს დაიწყო და ამ დრომდე 7 სხდომა ჩატარდა. მერვე სხდომა კი ამ საქმეზე 30 ოქტომბერს გაიმართება.

საკონსტიტუციო სასამართლო თავის 30 წლის იუბილესთან დაკავშირებით ბათუმში, სასტუმრო „ჰილტონში“ საერთაშორისო კონფერენციას ჩაატარებს. გახსნის ცერემონიის პირდაპირ ეთერში გადაცემის უზრუნველსაყოფად კი სასამართლო 34 800 ლარს ტენდერის გარეშე გადაიხდის.

ცალკე 29 500 ლარს კი, ასევე უტენდეროდ, სასამართლო სინქრონულ თარგმნასა და გახმოვანებასთან დაკავშირებული ტექნიკის დაქირავებაში იხდის. სინქრონული თარგმანი იქნება რუსულ ენაზეც.

„კონფერენციის ფარგლებში ქვეყნის უმაღლესი რანგის პირების სატელევიზიო მიმართვების პროფესიონალურად გაშუქება ჩვენი ინტერესია, რათა ფართო საზოგადოებამდე უხარვეზოდ იქნეს მიწოდებული საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ მნიშვნელოვანი ინფორმაცია.“ – წერს სასამართლო შესყიდვების სააგენტოს და მისგან 34 800 ლარის უტენდეროდ დახარჯვაზე თანხმობას ითხოვს.

აქ აღსანიშნავია, რომ „პარტიების აკრძალვის საქმეზე“ სხდომების გადაღების უფლება საკონსტიტუციო სასამართლომ არცერთ მედიას არ მისცა, საზოგადოებრივი მაუწყებლის გარდა.

ამ თემაზე ვრცლად: მედია ვერ გადაიღებს პარტიების აკრძალვის შესახებ სასამართლოს სხდომას – ახალი შეზღუდვა საკონსტიტუციოში

სასამართლოს ინფორმაციით, „მიმდინარე წლის 5 ნოემბერს, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 30 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, დაგეგმილია საერთაშორისო კონფერენცია „საკონსტიტუციო კონტროლის როლი სამართლებრივ სახელმწიფოში“, რომელიც გაიმართება ბათუმში, სასტუმრო „ჰილტონში“. კონფერენციის ფარგლებში ბათუმს ესტუმრება 20 სხვადასხვა ქვეყნის საკონსტიტუციო სასამართლოების თავმჯდომარეები და მოსამართლეები.

გახსნის საზეიმო ცერემონიას ესწრებიან და სიტყვით გამოდიან საქართველოს პრეზიდენტი, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე და სხვა მაღალი რანგის სტუმრები. შესაბამისად, გახსნის ცერემონიისათვის გათვალისწინებულია რამდენიმე ტელეარხისათვის პირდაპირი ეთერით უზრუნველყოფა.“

„ეს მომსახურება უნდა გაეწია ადგილობრივ, აჭარის საზოგადოებრივ არხს, საკუთარი ტექნიკით, თუმცა არასათანადო კლიმატური პირობების გამო შეუძლებელი ხდება არსებული ტელევიზიის გამოყენება ხარვეზების გარეშე. ასევე, გაუმართავი ტექნიკური აღჭურვილობის, ე.წ. მოძრავი სატელევიზიო სადგურის გაუმართაობის გამო, ვერ ახერხებს ტრანსლირებას ბათუმში საქართველოს საზოგადოებრივი არხიც. ეს ტექნიკური პრობლემები დღეს, 29 ოქტომბერს გახდა ჩვენთვის ცნობილი.“ – წერს საკონსტიტუციო სასამართლო შესყიდვების სააგენტოს.

სასამართლოს თავის განაცხადზე დართული აქვს ორი კომპანიის ინვოისი, რომლებიც ზემოთ აღნიშნულ მომსახურებას სთავაზობენ: შპს „ალფა სტუდიო“ – 34 800 ლარად და შპს „ტვ სტუდიო“ – 36 500 ლარად.

ამ ეტაპზე უცნობია რა თანხას გადაუხდის საკონსტიტუციო სასამართლო სასტუმრო „ჰილტონს“.

• რაც შეეხება სინქრონულ თარგმანთან დაკავშირებით ტენდერის გარეშე 29 500 ლარის დახარჯვას, ამაზე საკონსტიტუციო სასამართლოს შესყიდვების სააგენტომ თანხმობა 2026 წლის 16 სექტემბერს მისცა.

__

ამ თემაზე ვრცლად:

„ამასობაში ფარულად მოსამართლესაც მოუსმინეს“ – მოსმენების საქმე 7 წელზე მეტია თაროზე დევს

See more

ბათუმში, ნონეშვილის პირველში, ზღვის სანაპიროსთან ახლოს, შპს „კომუნა ჰოლდინგი“ 217,50 მეტრისიმაღლის, 58 სართულიანი ცათამბჯენის მშენებლობას გეგმავს.

კომპანიამ სამშენებლო მიწის ნაკვეთების ნაწილი კერძო მესაკუთრეებისგან მშენებლობისა და ქონების გადაცემის პირობით გამოისყიდა, ნაწილი კი აჭარის მთავრობამ გადასცა პირდაპირი წესით. როგორც მთავრობა წერს, „პოზიტიური პირობით“ , ავარიული სახლის ათვისებისა და ახლის მშენებლობის მიზნით.

შეთანხმების თანახმად, კომპანიას საპრივატიზებო საფასური 1 მილიონ 326 912 ლარი უნდა გადაეხადა, თუმცა მალევე მერიას მისი გადავადება მოსთხოვა, „დიდი ხარჯი მქონდა და ვერ გავწვდებიო.“ ბათუმის საკრებულოს განკარგულების პროექტის განმარტებითი ბარათის მიხედვით, ვალის გადავადებასთან დაკავშირებით მერია საკრებულოს წერდა:

„შპს კომუნა ჰოლდინგის“ მხრიდან მოხდა სოლიდური ხარჯების გაწევა საპროექტო სამუშაოების ჩატარებასთან დაკავშირებით. ხდება მოსახლეობის ვადაზე ადრე გასახლება, რაც კომპანიის მხრიდან დაკავშირებულია დამატებით ხარჯების გაწევასთან. მათივე განმარტებით, შპს „კომუნა ჰოლდინგს“ უწევს სანებართვო დოკუმენტაციის მოპოვებამდე და სამშენებლო სამუშაოების დაწყებამდე გარკვეული ფულადი სახსრების გაწევა. რის გამოც მერიას მიმართეს თხოვნით, მუნიციპალიტეტისათვის ჩასარიცხი თანხის ვადის 2024 წლის 31 დეკემბრამდე გაზრდასთან დაკავშირებით“.

კომპანია ბათუმის მერიას ვალის, 1.3 მლნ-ის გადავადებას სთხოვს – ავარიული სახლების პროგრამა

საკრებულოს თანხმობით, მერიამ კომპანიას თანხის გადახდა გადაუვადა.

მერიაში აცხადებენ, რომ ამ დროისთვის საპრივატიზებო თანხა კომპანიას უკვე გადახდილი აქვს, თუმცა რეესტრის ამონაწერი არ არის განახლებული და ეს ქონებები ისევ მუნიციპალიტეტის ბალანსზეა. იქვეა დაურეგისტრირებელი ფართობებიც.

დღეს, ანუ 2026 წლის 29 ოქტომბერს „ბათუმელებს“ ადგილზე უთხრეს, რომ ნონეშვილის პირველიდან კომპანიას მოსახლეობა არათუ არ გამოუსახლებია, არამედ ეს საკითხი დღის წესრიგში არც კი დამდგარა.

„მოვიდნენ დიდი ხნის წინ, მოვილაპარაკეთ, ქონება დაირეგისტრირეს და გაქრნენ, აღარ გამოჩენილან. რასაც გვპირდებოდნენ არ შეუსრულებიათ“, – გვითხრა ერთ-ერთმა მოქალაქემ, რომელმაც ასევე გვითხრა, რომ სასამართლოში უჩივლა კომპანიას ქონების უკან დაბრუნების მოთხოვნით. „ვერ მოვლენ აქ, ვერ ააშენებენ“ – დაამატა მეორემ, თუმცა ღიად საუბარი არ ისურვეს: „სასამართლოში შევიტანეთ, მეტი რაა სალაპარაკო.“

ამ ადგილის მიმართ მშენებლის ინტერესს ისიც განაპირობებს, რომ კორპუსს სამი მხრიდან ზღვის, ქალაქისა და პორტის ხედი ექნება, რაც მომავალში ბინების ძვირად გაყიდვის შესაძლებლობაა.

მართალია, აქაურობა ნავთობის სუნით ყარს, მაგრამ დამკვიდრებული პრაქტიკით ეს გაყიდვებს ხელს ვერ შეუშლის. ბათუმში ბინებს ძირითადად უცხოელები ყიდულობენ, რომლებსაც არ აქვთ ინფორმაცია, რა გამოწვების წინაშე აღმოჩნდნენ ბათუმში კერძო სახლებიდან კორპუსებში გადასულები – მოუწესრიგებელი საკანალიზაციო სისტემა და შესაბამისად მძაფრი სუნი, პარკინგის არარსებობა, ხმაური, გაუმართავი ლიფტები და ასე შემდეგ.

ამჯერად მერია საკრებულოს ტერიტორიის განაშენიანების დეტალურ გეგმაში ცვლილების დამტკიცებას სთხოვს, რომლის მიხედვითაც პროექტით გათვალისწინებული ავტოსადგომების რაოდენობა 78 ადგილით მცირდება.

სანაცვლოდ „კომუნა ჰოლდინგმა“ უნდა აიღოს ვალდებულება, რომელიც მშენებლობის ნებართვის გაცემიდან ერთი წლის განმავლობაში მერიის მიერ მითითებულ ადგილზე 80-ადგილიანი ავტოპარკინგის სივრცის მოწყობას ითვალისწინებს. ამ ეტაპზე დოკუმენტში დაზუსტებული არ არის ამის შესახებ, თუმცა დიდი ალბათობით ეს იქნება ფასიანი პარკინგი, რომელიც შეიძლება იგივე კორპუსში მცხოვრებლებმა ვერც გამოიყენონ, ტერიტორიულად მათ საცხოვრებელ სივრცესთან ახლოს რომც იყოს.

ამასთან დაკავშირებით მერიაში განგვიმარტეს:

„პროექტით შენობის გარეთ იდგა მექანიზებული მრავალსართულიანი პარკირება, რომლის ექსპლუატაციაც რთული იქნებოდა. მოვითხოვეთ კომპანიისგან გვერდით არსებული მიწის ნაკვეთების ათვისება, სადაც უნდა აეშენებინა ღია 80 ადგილიანი პარკინგი. სწორედ ამას ითვალისწინებს ცვლილება. შესაბამისად, გდგ-ში პარკირების რაოდენობა მცირდება 78-ით და კომპანია აიღებს ვალდებულებას, რომ გვერდით არსებულ ნაკვეთებზე მოაწყოს პარკირება 80 ავტომანქანისთვის.“

აქვე უნდა ვთქვათ ისიც, რომ კორპუსში  800-ზე მეტი ბინის  და 12 საზოგადოებრივი ობიექტის მოწყობაა დაგეგმილი.

კომპანიას განაშენიანების დეტალური გეგმა 2025 წლის ბოლოს აქვს დამტკიცებული. სამშენებლო დოკუმენტების მიხედვით, საცხოვრებელი კორპუსი 58 სართულიანი იქნება, განაშენიანების დეტალური გეგმის მიხედვით კი, 60 სართულიანი, მათ შორის ერთი მიწისქვეშა სართულით.

ამ ამბავში საინტერესო და  არანაკლებ მნიშვნელოვანი ის არის, რომ მერიის ინფორმაციით, პარკინგი კომპანიამ საკუთარ მიწის ნაკვეთზე კი არა, მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე უნდა მოაწყოს. ეს პირობა კომპანიას მერიამ ერთგვარი საკომპენსაციო ვალდებულების სახით განუსაზღვრა.

ახალი მშენებლობის დასაწყებად შპს „კომუნა ჰოლდინგი“ ნონეშვილის პირველში და მის მიმდებარედ ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლის დემონტაჟს გეგმავს. საერთო ჯამში საპროექტო მიწის ნაკვეთები 3735 კვ.მეტრია. კომპანიამ განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის გაზრდა 17,0 – მდე მოითხოვა.

სამშენებლო დოკუმენტებში, რომელიც მერიაშია წარდგენილი წერენ:

„პროექტის განხორციელება უზრუნველყოფს გეგმარებით ერთეულზე განთავსებული, გასულ საუკუნეში აშენებული ამორტიზებული საცხოვრისების ახალი კაპიტალური ფონდით ჩანაცვლებას, მოქალაქეთა ღირსეული საცხოვრებელი გარემოს და სოციალური პირობების გაუმჯობესებას, ურბანული სივრცის განვითარებას, არაესთეტიკური შენობა-ნაგებობებისაგან გამოთავისუფლებას და თანამედროვე არქიტექტურული ღირებულების მქონე კომპლექსის განთავსებას.

წარმოიქმნება მოწესრიგებული კვარტალი, ჩამოყალიბდება ფუნქციურად მდგრადი ერთეული, რაც ურბანული თვალსაზრისით გამართლებული და მიზანშეწონილია. პროექტის განხორციელებით შეიქმნება დასაქმების ადგილები, როგორც უშუალოდ ობიექტის მშენებლობის დროს, ასევე ექსპლუატაციის პერიოდში“…  და ასე შემდეგ. ისევე როგორც სხვა პროექტების შემთხვევაში ჰპირდებოდნენ მოქალაქეებს, სხვადასხვა კომპანიის წარმომადგენლები. რეალობა კი არც ისე მომხიბვლელი აღმოჩნდა.

საპროექტო ტერიტორიას ესაზღვრება მდინარე ბარცხანა, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით [N440]  ტექნიკური რეგლამენტი წყალდაცვითი ზოლის შესახებ განსაზღვრავს 25 კილომეტრამდე სიგრძის მდინარეებისთვის – 10 მეტრით დაშორების აუცილებლობას. ამ მოთხოვნის დაცვაც მერიაში წარდგენილი პროექტის პარამეტრების მიხედვით რთულად წარმოსადგენია. აქაც კომპანიას სავარაუდოდ „ავარიული სახლების“ პროგრამამ უშველა, რადგან ამ პროგრამის ფარგლებში სამშენებლო კოდექსის გვერდის ავლით, შეღავათების მიცემის შესაძლებლობა მერს აქვს.

დოკუმენტების მიხედვით, სპეციალისტები საჭიროდ მიიჩნევენ სამშენებლო ტერიტორიასა და მდინარე ბარცხანისწყალს შორის მოეწყოს გამტარუნარინი კალაპოტი იმისთვის, რომ „თავიდან აცილებული იქნას გვერდითი ეროზია.“

კომპანია მერიას წერს, რომ მდინარესა და საპროექტო ნაკვეთის საზღვრის გასწვრივ მოაწყობს დამცავ კედელს, რამაც უნდა უზრუნველყოს მდინარეში თუ მის მიმდებარედ არასასურველი მოვლენების აცილება.

ცვლილება განაშენიანების დეტალურ გეგმაში ბათუმის საკრებულომ 30 ოქტომბერს, ანუ ხვალის სხდომაზე უნდა დაამტკიცოს.

შპს „კომუნა ჰოლდინგი“, იგივე „შპს მიურექს დეველოპმენტი“ 2023 წელს ბიზნესმენ გელა გაბაიძეს დაუფუძნებია, კომპანიის დირექტორად გია ბერიძე ფიქსირდებოდა. საჯარო რეესტრის ამონაწერისა და სხვა დოკუმენტების მიხედვით, 2024 წელს მან კომპანიის ასივე პროცენტი დიანა თურმანიძეს უსასყიდლოდ დაუთმო.

საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, კომპანიის სახელზე არსებული რიგი ქონება დაყადაღებულია სასამართლოს განჩინების საფუძველზე, მითითებულია ასევე საგადასახადო დავალიანებაზეც [საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით შპს „კომუნა ჰოლდინგს“ სახელი შეუცვალეს და შპს „მიურექს დეველოპმენტი“ უწოდეს].

გელა გაბაიძე „ოცნების“ შემწირველი და მხარდამჭერია, ისევე როგორც გია ბერიძე.