Batumelebi

შს სამინისტროს პრესცენტრის ინფორმაციით, ჩაქვში დღეს დილით მომხდარი მკვლელობის საქმე გახსნილია. „მკვლელობაში ბრალდებული იმერეთის პოლიციასთან ერთობლივი ძალისხმევით არის დაკავებული“, – უთხრეს „ბათუმელებს“ შს სამინისტროში.

„ბათუმელების ინფორმაციით, გარდაცვლილი სამზარეულოს ნივთებით არის ნაცემი, თუმცა ჩხუბის დროს დანა არ ყოფილა გამოყენებული. მომაკვდინებელი დარტყმა, სავარაუდოდ, სამზარეულოს ტაფით არის მიყენებული.

შს სამინისტროში ამ ინფორმაციას ნაწილობრივ ადასტურებენ, თუმცა იქვე დასძენენ, რომ ამის თქმას მხოლოდ ექსპერტიზის ჩატარების შემდეგ შეძლებენ.

ჩაქვში ახალგაზრდა მამაკაცის მკვლელობის შესახებ ინფორმაცია დღეს დილით გავრცელდა.

კონკურსისა და წარდგენა-ვერდამტკიცების პროცურების გავლის შემდეგ, პროცესის ბოლოს, აჭარის მთავრობამ აღმოაჩინა, რომ საკანონმდებლო ნორმა, რომლითაც უსკოს თავჯდომარის პოსტზე კადიდატი უნდა შეერჩიათ და შემდეგ დაემტკიცებინათ, ბუნდოვანია. საკონკურსო კომისიამ აჭარის უმაღლესი საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარეობის სამი კანდიდატი შეარჩია. მათგან ერთ-ერთი მთავრობის თავმჯდომარემ არჩილ ხაბაძემ უმაღლეს საბჭოს დასამტკიცებლად წარუდგინა. უმაღლესმა საბჭომ წარდგენილ კანდიდატურას კენჭი უყარა და ჩააგდო, მეორე და მესამე ცდაზე კი კენჭისყრა ქვორუმის არ არსებობის გამო არ ჩატარებულა. ახალი კანდიდატურის წარდგენას უმაღლეს საბჭოში დარჩენილი ორი კანდიდატურიდან ელოდნენ. არის თუ არა მართლა ბუნდოვანი ნორმა, რომლითაც მთავრობამ კონკურსი დაიწყო და არ გააგრძელა? – ამ და სხვა კითხვებზე „ბათუმელებს“ კონსტიტუციონალისტმა მალხაზ ნაკაშიძემ უპასუხა.

ბატონო მალხაზ, საკანონმდებლო ნორმა, რომლითაც ამ დრომდე მთავრობა უსკოს კანდიდატის შესარჩევად და შემდეგ დასამტკიცებლად ხელმძღვანელობდა, მართლა ბუნდოვანია?

დიახ, აქ ძალიან რთული ამბავია. ის რომ მთავრობას ამის შემდეგ კომისიის მიერ შერჩეული დარჩენილი ორი კანდიდატიდან ერთ-ერთი ან ორივე უნდა წარედგინა, არსად წერია.
მთავრობა ხელმძღვანელობდა ნორმის ამ ინტერპრეტაციით, ამაზე ვრცელდებოდა ინფორმაცია და სხვა სახის განმარტება არც გაკეთებულა.
გადავხედე ამ ნორმას და პირველი რაც უნდა ითქვას, არის ის, რომ არ არის არჩევის წესი ისე გამართულად ჩამოყალიბებული, როგორც სასურველი იქნებოდა. აქ არის ორი არჩევის წესი. ეს არის თავმჯდომარის წარდგენა და არჩევა და მეორე – უსკოს წევრების წარდგენა და არჩევა. ამ ნორმით თავმჯდომარის თანამდებობაზე ერთი კანდიდატურის წარდგენა ხდება. ხოლო აქ წერია არანაკლებ ორი და არაუმეტეს სამი. ეს მუხლი განსაზღვრავს როგორც წევრის არჩევას, სადაც ერთ ადგილზე სამი წევრი წარედგინება უმაღლეს საბჭოს და ასევე თავმჯდომარის არჩევას, სადაც ერთი კანდიდატურა წარედგინება. ამ შემთხვევაშიც მთავრობის თავმჯდომარემ წარადგინა ერთი კანდიდატურა უსკოს თავმჯდომარის პოსტზე. ნორმა, თუ როგორ უნდა მოხდეს თავმჯდომარის არჩევა, გაერთიანებულია წევრების არჩევასთან დაკავშირებულ მუხლში. ამ მუხლიდან გამომდინარე თუ ერთხელ წარადგინა მთავრობის თავმჯდომარემ კანდიდატურა, კენჭისყრა ჩატარდა, მაგრამ ვერ გაიმარჯვა, ვერ აირჩიეს. ამის შემდეგ კანონში პირდაპირ არ წერია, თუ ვინ უნდა წარადგინონ. მე-13-ე მუხლის მე-14-ე პუნქტში წერია , რომ თუ კენჭისყრის შედეგად არ შეივსო ყველა ვაკანსია, კენჭი ეყაროს დარჩენილ კანდიდატებს.

ანუ ეს ნორმა არ გულისხმობს შერჩეული სამიდან ორის წარდგენას?

არა. ამ შემთხვევაში კანდიდატი არის მხოლოდ კვაჭაძე, რომელიც წარადგინეს. კენჭს უყრიან მხოლოდ კანდიდატს. თავმჯდომარეობის კანდიდატი იყო მხოლოდ ერთი, კვაჭაძე. ჩანაწერი მე-14-ე მუხლში – თუ ვაკანსია არ შეივსო კენჭი ეყრება დარჩენილ კანდიდატებს, გულისხმობს უსკოს წევრების შერჩევას. ეს მუხლი ეხება ზოგადად წევრების არჩევას, სადაც რამდენიმე კანდიდატურის წარდგენა ხდება. ეს მუხლი მხოლოდ თავმჯდომარის არჩევას არ ეხება. ახლა მთავრობა ამბობს, რომ ვინაიდან ბუნდოვანი იყო ნორმა, ამის გამო ხელახლა უნდა გამოაცხადოს კონკურსი. მთავრობა ნებისმიერი გადაწყვეტილების დროს ბუნებრივია რაღაც ნორმით ხელმძღვანელობს , თუ ბუნდოვანი იყო ეს ნორმა, მას შეეძლო ასევე კანონის არსიდან ამოსულიყო და ეხელმძღვანელა იმ წესით, რომ დარჩენილი ორი კანდიდატიდან წარედგინა ერთ-ერთი. ამ ვარიანტითაც შესაძლებელი იყო ეხელმძღვანელა მთავრობას. ისიც არსად ეწერა, კონკურსი ხელახლა გამოაცხადეო. გარდა ამისა, თუ მთავრობა ამ მუხლიდან ამოდის, მეორე კენჭისყრას უნდა დალოდებოდა, რადგან მეორე კენჭისყრა სინამდვილეში არ ჩატარებულა, ქვორუმი არ შედგა, შესაბამისად, ვერც კენჭისყრა ჩატარდა. კანონში წერია, რომ მეორე კენჭისყრა უნდა ჩატარებულიყო, ქვორუმი ვერ შედგა, ეს კი საკითხის ჩავარდნას არ ნიშნავს. ნორმა არის მართლაც ბუნდოვანი, მისი განმარტება შეუძლია მხოლოდ სასამართლოს. ის შეიძლება მთავრობამ სხვანაირად განმარტოს და მალხაზ ნაკაშიძემ სხვანაირად.

ხომ არ იქმნება შთაბეჭდილება, რომ მთავრობამ იხელმძღვანელა ბუნდოვანი ნორმით მანამდე, ვიდრე მის სურვილებთან არ მოვიდა წინააღმდეგობაში შედეგი, შემდეგ კი აღმოჩნდა რომ ნორმა ბუნდოვანი ყოფილა?

შეიძლება, ეს არ ვიცი. მაგრამ უმაღლესი საბჭოს წევრებიც არჩეულები არიან და მათ აქვთ ვალდებულება მოაწყონ კენჭისყრა. ბუნდოვანია თუ როგორიც არის რასაც კანონი ადგენს ის პროცედურა მაინც რომ დაეცვათ, მათ მეორე კენჭისყრა უნდა ჩაეტარებინათ. თუ მეორე კენჭისყრაზეც ვერ აირჩევდნენ, ამის შემდეგ ხაბაძეს შეეძლო წარდეგინა დარჩენილი ორიდან, რომელიც კომისიამ წარადგინა, ერთის წარდგენა. თუმცა, ისევ ვამბობ, რომ ეს შეეხება კომისიის წევრების არჩევას, მაგრამ ეს იმ შემთხვევაში, თუ ანალოგიურს გავავრცელებდით თავმჯდომარის არჩევაზე რადგან სხვა წესი კანონში არ წერია.

დეპუტატები ღიად აცხადებდნენ, რომ არ მისვლა სხდომაზე იყო პროტესტის ფორმა. ისინი არ უჭერდნენ მხარს წარდგენილ კანდიდატურას

სხდომებზე ბოიკოტი მათი უფლებაა და ეს შეიძლება პოლიტიკური გადაწყვეტილება იყოს, მაგრამ კანონში წერია, რომ უმაღლესი საბჭოს წევრებს თუ ირჩევენ ორი კენჭისყრის შემდეგ დარჩენილი კანდიდატურებიდან, მაშინ მთავრობის თავმჯდომარის ასარჩევად რატომ არ შეეძლოთ იგივე წესის გამოყენება? მართალია, ეს ნათლად არ წერია და საკანონმდებლო ხარვეზია, მაგრამ მთავრობამ ჩათვალა, რომ მისი გზა არის მართალი, თუ დავა წარმოიშობა, მხოლოდ სასამართლოს შეუძლია საბოლოო სიტყვა თქვას.

როგორ უნდა მოიქცეს ახლა მთავრობა, იგივე ბუნდოვანი ნორმით უნდა ჩაატაროს კონკურსი, თუ უმაღლეს საბჭოს უნდა მიმართოს ამ ნორმის დახვეწის თხოვნით?

ეს საინტერესოა. სწორი კითხვაა. ისევ რომ დადგეს ეს საკითხი დღის წესრიგში რას იტყვის მთავრობა, კიდევ ბუნდოვანიაო? იგივე რომ მოხდეს, გამოდის ბუნდოვანი ნორმის საფუძველზე იღებს მთავრობა ზერელე გადაწყვეტილებებს. მე-14 მუხლში მკვეთრად უნდა განისაზღვროს, თუ როგორ ხდება თავმჯდომარის არჩევა, ხოლო ცალკე განისაზღვროს თუ როგორ ხდება უსკოს წევრების არჩევა.

ჩაქვში ახალგაზრდა მამაკაცმა თავისი 40 წლის თანამშრომელი მოკლა. „ბათუმელების“ ინფორმაციით, გარდაცვლილიცა და თავდამსხმელებიც სასტუმრო „ოაზისი“ ტერიტორიაზე არსებულ მშენებლობაზე მუშაობდნენ. ჯერჯერობით კონფლიქტის მიზეზი უცნობია.

“ოაზისის” ფინანსურმა მენეჯერმა თამარ სურგულაძემ “ბათუმელებს” განუცხადა, რომ გარდაცვლილი მათი თანამშრომელი არ არის.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, გარდაცვლილი და მისი თანმხლები პირები არაფხიზელ მდგომარეობაში იმყოფებოდნენ.

შს სამინისტროში არ ადასტურებენ ინფორმაციას მკვლელობაში ბრალდებულების დაკავების შესახებ. წინასწარი ინფორმაციით, ისინი დანაშულის ადგილიდან მიიმალნენ.

სამინისტროს პრესცენტრის ინფორმაციით, გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის108-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც განზრახ მკვლელობას ნიშნავს.

22 თებერვალს, ბათუმის საქალაქო სასამართლომ  ციხისძირში ხეების გადატანის წინააღმდეგ აქციაზე დაკავებულ „ნაციონალური მოძრაობის“ ორ წევრს: ოლეგ ბროლაძესა და ბონდო თედორაძეს  გაფრთხილება მისცა და ჯარიმა არ შეუფარდა.

ამავე აქციაზე პოლიციამ  „ნაციონალური მოძრაობის“ კიდევ რამდენიმე წევრი,  ქობულეთის საკრებულოს დეპუტატი ელგუჯა ბაგრატიონი, ბათუმის საკრებულოს წევრი ნოდარ დუმბაძე და რეზო ხარაზი დააკავა.  მათთან ერთად დააკავეს „პარტიზანული მებაღეობის“ სამი წევრიც.

აღნიშნულ პირებთან დაკავშირებით სასამართლო ხვალინდელ სხდომაზე იმსჯელებს.

ბათუმში, სავაჭრო ცენტრ „ბონში“, მეორე სართულზე, ყველის სექცია მოეწყობა. ის იზოლირებული იქნება და იქ მხოლოდ რძე და რძის პროდუქტები გაიყიდება. სექციას მოემსახურება ცალკე ლიფტი. ყველი და რძის სხვა პროდუქტები სექციაში მხოლოდ ამ გზით მოხვდება. სარემონტო სამუშაოები დაწყებულია.

სავაჭრო ცენტრის წარმომადგენლის განცხადებით, მოეწყობა თანამედროვე ლაბორატორია, შემოტანილია მაცივრები და თითო მოვაჭრისთვის თითო მაცივარია გათვალისწინებული. ადმინისტრაციაში აცხადებენ, რომ სექციის ევროსტანდარტების დონეზე მოწყობა მოვაჭრეებს გადასახადს არ გაუძვირებს.

მიმდინარე სამუშაოების გამო კი ამ წლის 15 მარტიდან ყველი დროებით ხილის სექციაში გაიყიდება.

ზუსტად 95 წლის წინ, 21 თებერვალს „საქართველოს კონსტიტუცია“ დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელთა კრებამ მიიღო. „წითელი არმია“ უკვე თბილისის მისადგომებთან  იდგა. რამდენიმე დღეში ქვეყნის პირველი კონსტიტუცია ბათუმში დაიბეჭდა.

„კონსტიტუცია ძალაში რომ შესულიყო, ის უნდა გამოქვეყნებულიყო. დამფუძნებელთა საბჭოს წევრების დიდი ნაწილი დასავლეთ საქართველოში წავიდა. კონსტიტუციის გამოცემის ზუსტი თარიღი უცნობია, მაგრამ ის სადღაც 1921 წლის თებერვლის ბოლოს უნდა იყოს გამოცემული,“ – ამბობს პროფესორი მალხაზ მაცაბერიძე. ის მუშაობდა თემაზე  – „1921 წლის 21 თებერვლის კონსტიტუციის შემუშავება და მიღება“

იმ დროისთვის ბათუმში ათამდე სტამბა ყოფილა. კონსტიტუციის დასაბეჭდად მაშინდელ მთავრობას ნესტორ ხვინგიას სტამბა შეურჩევია, რომელიც დღევანდელი კოსტავას 13 ნომერში მდებარეობდა. „ცნობილია, რომ ხვინგია დაახლოვებული იყო „სოციალ-დემოკრატებთან“, კონკრეტულად კი ისიდორე რამიშვილთან, კარლო ჩხეიძესთან. რომელიმე პარტიის წევრი ოფიციალურად არ ყოფილა. ცნობილია, რომ კონსტიტუცია ხვინგიამ უფასოდ დაბეჭდა დაახლოებით 100 ცალი,“ – გვიყვება ისტორიკოსი, პროფესორი ოთარ გოგოლიშვილი. ისტორიკოსის მონაცემებით, ხელაძის სტამბა ბათუმში დაახლოებით 1890-იან წლებიდან მუშაობდა და იქ დაბეჭდილა პირველად ქართულ ენაზე ჰიუგოს „პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი“, ასევე რუსულად პუშკინის „რუსლანი და ლუდმილა“.

„საქართველოს კონსტიტუციის“ მიღებაზე მუშაობა დამფუძნებელთა კრებას 1920 წლის 24 ნოემბერს დაუწყია. „ძალიან გაწელილა თურმე დრო, რადგან ნებისმიერ გამომსვლელს  დიდი დრო ეთმობოდა და აშკარად ჩანდა სურვილი, რომ თითოეული მუხლი დაწვრილებით განეხილათ. კონსტიტუციის მიღება კრებას 12 მარტისთვის ჰქონდა დაგეგმილი, რის შემდეგაც სექტემბრის ბოლოს უნდა ჩატარებულიყო პარლამენტის არჩევნები. პირველ კონსტიტუციაში განსაზღვრული იყო პარლამენტის პირველი შეკრების თარიღიც – ნოემბრის პირველი კვირა დღე. ეს 1921 წლის 6 ნოემბერი გამოდიდოდა,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ პოლიტიკის მეცნიერებათა დოქტორი მალხაზ მაცაბერიძე.

მაგრამ „წითელი არმიის“ გამოჩენამ დამფუძნებელთა კრება აიძულა კონსტიტუცია დაჩქარებული წესით მიეღო. ამის შემდეგ კრება ქუთაისში ჩაუტარებიათ 17 თებერვალს, ხოლო უკანასკნელად კრების სხდომა 1921 წლის 12 მარტს ბათუმში გამართულა. „კრებას დეპუტატების ნაწილი ვეღარ დაესწრო, მაგრამ მაინც მოხერხდა გადაწყვეტილების მიღება და იმდროინდელ მთავრობას მიენიჭა უფლებამოსილება, რომ საქართველო წარმოედგინა და მისი ინტერესები დაეცვა. ბათუმში სხდომა დიდხანს გაგრძელებულა – ოპოზიცია მთავრობას აკრიტიკებდა იმის გამო, რომ მან ჯარის მობილიზება ვერ შეძლო,“  – გვიყვება მალხაზ მაცაბერიძე.

ამ მოცემულობაში დაბეჭდილა ბათუმში პირველი კონსტიტუცია, რომელიც შემდეგ ე.წ. „პერესტროიკის“ დროს, 1989 წელს, დაბეჭდა ქართულმა პრესამ, როცა გორბაჩოვი სიტყვის თავისუფლებაზე ალაპარაკდა.

მაღალმთიან დასახლებაში მეწარმე პირები და საწარმოები, ე.წ. „მთის კანონით“ 10 წლის ვადით თავისუფლდებიან საშემოსავლო, ქონებისა და მოგების გადასახადისგან. აღნიშნული შეღავათით სარგებლობა შეუძლიათ მხოლოდ იმ მეწარმეებს, რომლებსაც მინიჭებული აქვთ მაღალმთიანი დასახლების საწარმოს სტატუსი. ასეთი სტატუსის მინიჭებისას კი, საქმიანობის სფეროების მიხედვით, კანონით გარკვეული შეზღუდვებია დაწესებული.

მაღალმთიანი დასახლების საწარმოს სტატუსი შესაძლოა მიენიჭოს როგორც ფიზიკურ პირს/ინდმეწარმეს, ასევე საწარმოს. თუმცა სტატუსს ვერ მიიღებს მეწარმე, ასევე დიდი თუ მცირე საწარმო, რომელიც ახორციელებს: ლიცენზირებისადმი, ასევე  ნებართვის გაცემისადმი დაქვემდებარებულ საქმიანობას; მომსახურების გაწევას [რომელიც არ არის წარმოების სფერო]; საქონლით ვაჭრობას [გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ხორციელდება საქონლის გადამუშვება და მიწოდება].

ზემოთ აღნიშნული საქმიანობების გარდა სტატუსის მინიჭება ნებისმიერი საქმიანობის შემთხვევაშია შესაძლებელი.

საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია განსაზღვროს ეკონომიკური საქმიანობის ის სახეები [გამონაკლისის სახით], რომლებზედაც აგრეთვე გავრცელდება „მთის კანონით“ გათვალისწინებული საგადასახადო შეღავათი, თუმცა მთავრობას ეს ჯერჯერობით არ გაუკეთებია. ამასთან, სტატუსის მაძიებელი აუცილებლად რეგისტრირებული უნდა იყოს და საქმიანობას ეწეოდეს იმ მაღალმთიან დასახლებაში, სადაც ითხოვს სტატუსს – და ასევე უნდა გააგრძელოს საქმიანობა იქ, სადაც სტატუსი მიიღო. ქონების გადასახადისგანაც თავისუფლდება ის ქონება, რომელიც საწარმოს საკუთრებაშია და მდებარეობს იმავე მაღალმთიან დასახლებაში, სადაც მიენიჭა სტატუსი.

აჭარის მაღალმთიან დასახლებებში ისეთი საწარმოები, როგორიცაა, მაგალითად, ჰესები, აღნიშნული შეღავათით ვერ ისარგებლებენ, ვინაიდან ელექტროენერგიის  წარმოება ლიცენზირებას დაქვემდებარებული საქმიანობაა [ასევეა დისტრიბუცია და განაწილებაც].

საქართველოს კანონმდებლობით ლიცენზიას დაქვემდებარებულია ათობით  საქმიანობა სხვადასხვა სფეროში, მათ შორისაა: ჯანდაცვა, სათემო მაუწყებლობა, საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო საქმიანობა, დაზღვევა, საბანკო, არასაბანკო-სადეპოზიტო-საკრედიტო საქმიანობა, ასევე სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება, ტყით სარგებლობა, ხე-ტყის დამზადება, თევზჭერა და სხვა.

ანალოგიურადაა საქმე ნებართვების შემთხვევაშიც. თუ საწარმოს საქმიანობა საჭიროებს ნებართვას, ან საწარმო საქმიანობს უკვე გაცემული ნებართვის საფუძველზე, ის სტატუსს ვერ მიიღებს.

ნებართვას კი ქვეყნის კანონმდებლობით ასევე არაერთი საქმიანობა საჭიროებს.   ნებართვა სჭირდება ტირის, სასროლეთისა და სასროლო-სანადირო სტენდის მოწყობას, მშენებლობას, ადგილობრივ საქალაქო რეგულარულ სამგზავრო გადაყვანას, სამორინეს, სათამაშო აპარატების სალონის, ტოტალიზატორის, ლოტოს, ბინგოს, ასევე წამახალისებელი გათამაშების მოწყობას, სპეციალურ კონტროლს დაქვემდებარებული სამკურნალო საშუალებების იმპორტს ან ექსპორტს,  ფარმაცევტულ წარმოებას, ავტორიზებულ აფთიაქს, გარე რეკლამის განთავსებას, სტაციონარული დაწესებულების გახსნას და სხვა.

რაც შეეხება ვაჭრობას, ეკონომისტი ვაჟა ვერულიძე განმარტავს, რომ, მართალია, „ვაჭრობის სფეროზე არ ვრცელდება შეღავათები, თუმცა აქ არის გამონაკლისი – თუ პირი სოფლის მეურნეობის პროდუქციას გადაამუშავებს და ისე მიაწვდის მომხმარებელს, ანუ პროდუქციას შეუცლის სახეს, კოდს, აქ შეღავათები გავრცელდება. მაგალითად, თუ მეწარმე რძისგან ამზადებს ყველს, ან ხილისგან ჯემს, ის მიიღებს სტატუსს. მაგრამ თუ ნებისმიერ საქონელს იყიდის და გაყიდის იმავე სახით, რა სახითაც იყიდა – ეს საქმიანობა სტატუსს ვერ მიიღებს, შესაბამისად, შეღავათებითაც ვერ ისარგებლებს“.

მეწარმე სუბიექტს მაღალმთიანი დასახლების საწარმოს სტატუსს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს  წარდგინებით ანიჭებს საქართველოს მთავრობა.

მაღალმთიანი დასახლების საწარმოს სტატუსის მისაღებად დაინტერესებულმა  პირმა განცხადებით [წერილობითი ან ელექტრონული ფორმით] უნდა მიმართოს შემოსავლების სამსახურს.

„მაღალმთიანი დასახლების საწარმოს სტატუსის მინიჭების, შეჩერებისა და შეწყვეტის  წესის“ მიხედვით, მეწარმე, რომელსაც მინიჭებული აქვს მაღალმთიანი დასახლების საწარმოს სტატუსი, „საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული ვადითა და წესით თავისუფლდება გადასახადებისაგან“.

ვაჟა ვერულიძის თქმით, „აქ არის ერთი საინტერესო მომენტი. საქმე იმაშია, რომ იბადება კითხვა – ზოგადად, ყველა გადასახადისგან თავისუფლდება თუ არა მაღალმთიანი დასახლების საწარმო? – პასუხი არის არა.

მაგალითად, არის დამატებული ღირებულების გადასახადი [დღგ], რომლის გადახდისგანაც სოფლის მეურნეობის პროდუქცია ისედაც გათავისუფლებულია, ოღონდ გათავისუფლებულია სასაქონლო კოდის შეცვლამდე. ანუ, თუ მაღალმთიან დასახლებაში პირმა მოიყვანა სოფლის მეურნეობის პროდუქცია და გაყიდა, ის დღგ-სგან თავისუფლდება, მაგრამ თუ სოფლის მეურნეობის პროდუქცია გადაამუშავა [კოდი შეუცვალა] და ისე გაყიდა, ის უკვე აღარ თავისუფლდება ამ გადასახადისგან. ანუ, ამ ნაწილში მაღალმთიან საწარმოს გადასახადის გადახდა მოუწევს. ეს შესაძლოა ნაკლი იყოს ერთგვარი, მაგრამ კანონში, ჯერჯერობით, ასეა“.

მაგალითისთვის, ვთქვათ, მეწარმეს კარტოფილი ან ხილი მოჰყავს და ყიდის, ამ შემთხვევაში სტატუსს არ მიანიჭებენ, თუმცა გათავისუფლებულია დღგ-ს გადახდისგან. მაგრამ, თუ ამ კარტოფილისგან აწარმოებს ჩიფსებს ან/და ხილისგან, ვთქვათ, ჩირს და გაყიდის, მაშინ მიანიჭებენ მაღალმთიანი დასახლების საწარმოს სტატუსს, ისარგებლებს შეღავათით [არ გადაიხდის ქონების, საშემოსავლო და მოგების გადასახადს], თუმცა, მოუწევს დღგ-ს გადახდა.

რაც შეეხება მოსახლეობას, ვინც მაღალმთიან დასახლებაში მუდმივად მცხოვრების სტატუსი მიიღო ან მიიღებს, „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ კანონით [„მთის კანონით“], გარკვეული შეღავათებით უკვე სარგებლობს ან ისარგებლებს. ნაწილი შეღავათებისა, რასაც „მთის კანონი“ ითვალისწინებს, წელს იანვრიდან ამოქმედდა, დანარჩენი კი ეტაპობრივად – 2016 წლის პირველი სექტემბრიდან და 2017 წლის იანვრიდან ამოქმედდება.

პარლამენტმა მესამე მოსმენით დაამტკიცა ცვლილება კანონში „მაუწყებლობის შესახებ“,  რაც „აჭარის ტელევიზიის“ მრჩეველთა საბჭოს დაფინანსების გაზრდას ითვალისწინებს. აქამდე მრჩეველთა საბჭოს დაფინანსება „საზოგადოებრივი მაუწყებლის – აჭარის ტელევიზიის და რადიოს“ მთლიანი ბიუჯეტის 1.5 პროცენტს შეადგენდა. „აჭარის ტელევიზიის“ მრჩევლები ჰონორარის გაზრდას აპირებენ.

მრჩეველთა საბჭოს წევრის ხელფასი თვეში 900 ლარს შეადგენს, დირექტორის და მისი მოადგილის – 1000-1000 ლარს (ხელზე ასაღები თანხა). ცვლილება კანონში მრჩეველთა საბჭოს ამ თანხის გაორმაგების საშუალებას აძლევს.

„სამშაბათს გვექნება სხდომა და მივიღებთ გადაწყვეტილებას. მომხრე ვარ, გაიზარდოს ჩვენი ჰონორარი, რადგან ამ ტელევიზიაში ყველაზე დაბალი ხელფასი მძღოლების შემდეგ მრჩევლებს გვაქვს. გავაორმაგებთ თუ არა, ჯერ ზუსტად არ ვიცი“, – უთხრა „ბათუმელებს“ ბეჟან გობაძემ, „აჭარის ტელევიზიის“ მრჩეველთა საბჭოს წევრმა.

ჰონორარების გაზრდის მომხრეა მრჩეველთა საბჭოს კიდევ ერთი წევრი – გიორგი ირემაძე: „უნდა გაიზარდოს ჰონორარი. ჩვენ ვიმოქმედებთ კანონის შესაბამისად, თუმცა ამაზე კოლექტიური გადაწყვეტილება უნდა მივიღოთ.“

„საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიის და რადიოს“ საკადრო ბაზის განვითარების სამსახურის უფროსი გია ქარცივაძე ამბობს, რომ მრჩევლებს შეუძლიათ არ გაზარდონ ჰონორარი და გაზრდილი ბიუჯეტი სხვა მიმართულებით დახარჯონ: „დღემდე მრჩეველთა საბჭოს დაფინანსება წლიურად დაახლოებით 100 000 ლარია, აქედან 66 150 უშუალოდ მრჩევლების ჰონორარებისთვის იხარჯება. დანარჩენი თანხა ძირითადად აპარატის შენახვას ხმარდება. ეს ცვლილება ითვალისწინებს მრჩეველთა საბჭოსთვის განკუთვნილი 1.5 პროცენტის 3 პროცენტამდე გაზრდას, ანუ გაორმაგებას. ამ სამი პროცენტიდან 2 პროცენტი შესაძლებელია  ხელფასებს მოხმარდეს, თუმცა მრჩევლების გადასაწყვეტია, რას მიანიჭებენ უპირატესობას – ხელფასის გაზრდას, თუ საბჭოს სხვა აქტივობებს“.

მრჩეველთა საბჭოს წევრები დაფინანსების მატებას, ჰონორარების გაზრდის გარდა, კვლევების ჩატარების აუცილებლობით ხსნიან: „არაერთხელ გვინდოდა კვლევების და გამოკითხვების ჩატარება, მაგრამ ამისთვის საკმარისი თანხა არ გვქონდა. გაზრდილი ბიუჯეტით ასევე ვაპირებთ ჟურნალისტებს ტრენინგები ჩაუტარდეს და  დაწესდეს პრემიებიც – კარგი ჟურნალისტური ნამუშევრებისთვის“, – ამბობს ბეჟან გობაძე.

მრჩეველთა საბჭოს თაავმჯდომარე – ზაზა ხალვაში ამჟამად მივლინებით საზღვარგარეთ იმყოფება. საკანონმდებლო ცვლილება კანონში „მაუწყებლობის შესახებ“ მას შემდეგ ამოქმედდება, როცა პრეზიდენტი პარლამენტის მიერ მიღებულ ცვლილებას ხელს მოაწერს. „აჭარის ტელევიზიის“ მრჩეველთა საბჭოსთვის დაფინანსების გაზრდის ინიციატივა პარლამენტის წევრს – ფრიდონ საყვარელიძეს (“რესპუბლიკური პარტია”) ეკუთვნის.

აჭარის ტელევიზიის მრჩეველთა საბჭოში ხუთი წევრია.