წალკაში, სოფელ ახალშენში, 17 მეტრი სიგრძის დარანი ანუ სამალავი აღმოაჩინეს. სამალავის სიმაღლე ზოგან სამი მეტრია, ზოგიერთ ადგილზე კი 7 მეტრს აღწევს. სპეციალისტის თქმით, სამალავი მე-16 საუკუნეში უნდა იყოს მოწყობილი. სამალავი ადგილობრივმა მცხოვრებმა რამდენიმე დღის წინ შემთხვევით აღმოაჩინა – მას ავტომანქანის საბურავი ჩაუვარდა ორმოში.
„მტერი რომ შემოესეოდა, ხალხი აქ იმალებოდა. დარანში აღმოჩენილია საყოფაცხოვრებო ჭურჭელი, რომელშიც ინახებოდა პროდუქტი და ადამიანებს შვიდი-ათი დღე შეეძლოთ დამალვა“, – ამბობს „ბათუმელებთან“ დიმიტრი ნარიმანიშვილი, საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს სამშვილდის და კლდეკარის მუზეუმ-ნაკრძალის დირექტორი.
მისი თქმით, დარანის ძირითადი ნაწილი ამოყვანილია მიწაში ყვითელი თიხით. „გარკვეული ნაწილი კი ამოყვანილია ქვის კედლებით და გადახურვაც ქვისაა.
დარანში აღმოჩენილი ჭურჭლის ფრაგმენტები – კადრი ტვ 4-ის ვიდეოდან
მნიშვნელოვანია ის, რომ ამ რეგიონისთვის აქამდე დამახასიათებელი არ იყო დარანების აღმოჩენა, ახლა კი ნელ-ნელა ჩნდება ამ ტიპის ობიექტები“, – ამბობს დიმიტრი ნარიმანიშვილი.
მისი თქმით, მსგავსი ტიპის დარანები აღმოჩენილია სამცხე-ჯავახეთის რეგიონში, კერძოდ, ისტორიული ჯავახეთის ტერიტორიაზე, სადაც დაახლოებით 7-8 დარანია ამ დრომდე აღმოჩენილი და კარგად არის შემონახული.
„წალკაში შარშან აღმოვაჩინეთ ერთი დარანი, მანამდე იყო კიდევ ორი აღმოჩენილი და ახლა სულ 4 დარანი გვაქვს. არქეოლოგიური ნიმუშები ამოვიღეთ, აღვწერეთ და დოკუმენტაცია გადაეცემა კულტურული მემკვიდრეობის ეროვნულ სააგენტოს“, – გვითხრა დიმიტრი ნარიმანიშვილმა.
ნარიმანიშვილის თქმით, გაგრძელდება თუ არა დარანის კვლევა, ეს დარგის სპეციალისტებზეა დამოკიდებული. „ისინი უნდა ჩამოვიდნენ, შეაფასონ, თუ რამდენად მდგრადია დარანი. წვიმა თუ წამოვა და წყლით აივსება, არ ვიცით დარჩება თუ არა მდგრადი. ამიტომ უნდა შეფასდეს, შეიძლება თუ არა იქ ხანგრძლივი სამუშაოების დაგეგმვა“.
სამალავი თიხიან მიწაშია ამოყვანილი – კადრი ტვ 4-ის ვიდეოდან
დიმიტრი ნარიმანიშვილის თქმით, ახალაღმოჩენილი დარანი სახელმწიფო მიწაზეა. ცენტრალური გზიდან დაახლოებით ხუთი მეტრითაა დაშორებული და ერთ-ერთი ადგილობრივი მცხოვრების ეზოსკენ მიდის.
სანამ დარანს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭება, მასზე ზედამხედველობა ადგილობრივმა მერიამ უნდა დააწესოს, „გაკეთდეს ნიშნულები და შემოისაზღვროს“.
___
ფოტო: კადრი ტვ 4-ის ვიდეოდან
