ბათუმის რივიერას საკითხზე შავი ზღვის დაბინძურებისგან დაცვის კომისიას მიმართეს

საზოგადოება „ბათომმა“, მოძრაობამ – „დაიცავი ბათუმი“ და „მწვანე ალტერნატივამ“ შავი ზღვის დაბინძურებისგან დაცვის კომისიის ხელმძღვანელს, პროფესორ დოქტორ მეჰმეტ ემინ ბირპინარს მიმართეს წერილით. ბრიფინგი ამ თემაზე დღეს, 25 სექტემბერს, გაიმართა, სადაც ორგანიზაციის წევრებმა ოფიციალური წერილი გაასაჯაროვეს. წერილში აღნიშნულია იმ ეკოლოგიური საფრთხეების შესახებ, რაც, ორგანიზაციების განცხადებით, შავი ზღვის სანაპიროს პროექტ „რივიერა ბათუმის” განხორციელების შემთხვევაში ემუქრება.

ბრიფინგი ბათუმში

წერილში ნათქვამია, რომ საქართველოს მთავრობა არ ასრულებს იმ ვალდებულებებს, რომლებიც აღებული აქვს შავი ზღვის კომისიის ფარგლებში, მათ შორის შავი ზღვის დაბინძურებისგან დაცვის კონვენციის ბიომრავალფეროვნებისა და ლანდშაფტების დაცვის პროტოკოლს, რომლის თანახმადაც საქართველო ვალდებულია აღადგინოს და დაიცვას ბუნებრივი, ისტორიული, კულტურული და ესთეტიკური  ღირებულების ლანდშაფტები. ასევე, საქართველო არ ასრულებს  შავი ზღვის სტრატეგიულ სამოქმედო გეგმას, რომლის თანახმადაც ქვეყნებმა უნდა უზრუნველყონ მდგრადი ადამიანური განვითარება და ამისთვის დანერგონ სანაპირო ზოლის ინტეგრირებული მართვა, გარემოზე ზემოქმედების შეფასება და გარემოსდაცვითი აუდიტი, ეკოლოგიური ტექნოლოგიები, საზოგადოების ჩართულობა გადაწყვეტილების მიღების პროცესში, მწვანე ტურიზმი და მდგრადი საცხოვრისი.

„ამის მკაფიო მაგალითია ბათუმში შპს „რივიერას“ მიერ დაწყებული მშენებლობა, რომლის თანახმადაც ბათუმის კონცხზე  დაგეგმილია ხუთი  ცათამბჯენის  მშენებლობა, იახტკლუბის, ხელოვნური ტბის და დამატებით 2 ჰექტარის ფართობის სალანდშაფტო-სარეკრეაციო პარკის განვითარება.  5 ცათამბჯენი, ყველაზე მაღალი 57-სართულიანი და ყველაზე დაბალი 35-სართულიანი ნაგებობის მშენებლობა ზღვიდან 150 მეტრში, აგრეთვე ხელოვნური არხის შემოყვანა ხმელეთზე იახტკლუბის ლაგუნისთვის  სრულად ცვლის სანაპირო ზოლს. თუმცა  ნებართვის გაცემა ქალაქის საკრებულოს მიერ განხორციელდა ყოველგვარი გარემოსდაცვითი შესწავლის გარეშე, და საერთოდ, არ გახსენებიათ სანაპირო ზოლის ინტეგრირებული მართვის პრინციპების გამოყენება,“ – აღნიშნულია წერილში.

წერილში ასევე ნათქვამია, რომ ბათუმში, და კონკრეტულად, ბათუმის კონცხის გარშემო, მიმდინარეობს სანაპირო ზოლის წარეცხვის პროცესი, რაც კიდევ უფრო გაძლიერდა კლიმატის ცვლილების პროცესებით, აგრეთვე მდინარე ჭოროხიდან ნატანის ჩამოტანის შეჩერების პროცესში.

მიმართვაში ვკითხულობთ:

„შავი ზღვის სანაპიროს მორფოდინამიკა ბათუმის კონცხთან საკმაოდ პრობლემატურია, როგორც ეს აღნიშნულია არაერთ ნაშრომში და რასაც არაერთი მეცნიერი ამტკიცებს, ვინაიდან, ბათუმის კონცხის აგებულებაში ქვიშა მონაწილეობს მხოლოდ როგორც შემავსებელი, დაახლოებით 10-15 %-ის ოდენობით.

ბათუმის კონცხი, ისევე როგორც სხვა აკუმულაციური კონცხები, ძალზე დინამიკურია და მგრძნობიარეა ბუნებრივი და ანთროპოგენური მოვლენების მიმართ. გაბატონებული ტალღების სამხრეთ-დასავლეთისა და დასავლეთის რუმბის ღელვების დროს, ბათუმის კონცხის წყალზედა და წყალქვეშა ფერდზე ხდება ნატანის დაგროვება, ხოლო აკუმულირებული ნატანის ჭარბი მოცულობა იკარგება დიდ სიღრმეებზე. ეს პროცესი ძალზე ნეგატიურად მოქმედებს კონცხის მდგრადობაზე – საშიში ხდება ქალაქის ამ მონაკვეთის რეკრეაციული მიზნებისათვის გამოყენება, რომ არაფერი ვთქვათ  აქ მშენებლობების განხორციელებაზე. კონცხის ტექნოგენური დატვირთვა ქმნის საშიშროებებს მეწყრული პროცესების პროვოცირებისა და განვითარების, რომელსაც რამდენჯერმე ჰქონდა ადგილი [მაგალითად, 1999 წლის 14 იანვარს, სრულიად წყნარ ამინდში მოწყდა 100 მეტრი სიგანისა და 200 მეტრის პლაჟი]. 

…არსებობს საკმაოდ დიდი ეჭვი, რომ ზღვის აკვატორიის დარეგისტრირებული მონაკვეთი, რომელიც ბათუმის პორტის ფორვატერიდან დაახლოებით 60 მეტრითაა დაშორებული, შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას მშენებლობის დროს ამოღებული მიწის განსათავსებლად და ამ გზით აქ ახალი ხმელეთის ნავმისადგომის მოსაწყობად.

ვინაიდან, ბათუმის კონცხის სტაბილურობა ერთ-ერთი ყველაზე პრობლემური საკითხია საქართველოს შავი ზღვისპირეთისთვის, ხოლო განაშენიანების დამტკიცებული ვარიანტისა და ახალი ნავმისადგომის მშენებლობის კუმულაციურ  ზემოქმედებას შესაძლებელია  მნიშვნელოვნად უარყოფითი ზეგავლენა ჰქონდეს როგორც ქ.ბათუმის მოსახლეობისა და ტურისტების უსაფრთხოებაზე, ასევე შავი ზღვის ბიომრავალფეროვნებაზე აჭარის სანაპირო ზოლში, მოგმართავთ თხოვნით:

მოსთხოვოთ საქართველოს მთავრობას:

  • შეასრულოს შავი ზღვის დაბინძურებისგან დაცვის კონვენცია და მისი ბიომრავალფეროვნებისა და ლანდშაფტების დაცვის პროტოკოლი (2009), ასევე შავი ზღვის სტრატეგიული სამოქმედო გეგმა (2009);
  • უზრუნველყოს სანაპირო ზოლის ინტეგრირებული მართვის პრინციპებისა და მექანიზმების ამოქმედება შპს რივიერას განაშენიანების გადახედვის პროცესში
  • ვინაიდან წარმოდგენილი პროექტი თავისი მასშტაბით ბევრად მეტია, ვიდრე ჩვეულებრივი მუნიციპალური პროექტი და მოიცავს ბუნებრივ და სოციალურ ფაქტორებზე აქტიურ ზემოქმედებას, მათ შორის სანაპირო ზოლის მნიშვნელოვან ცვლილებას,    დაიწყოს  სრულფასოვანი გარემოსა და სოციალურ საკითხებზე ზემოქმედების შეფასების (გსზშ) პროცედურა  (შესაბამისი კვლევების ჩატარება და ანგარიშის მომზადება).
  • ხოლო წარმოდგენილი გსზშ-ს ანგარიშის შეფასებისთვის სახელმწიფომ მოიწვიოს გამოცდილი და სპეციფიკურად ამ პროფილის მქონე  დამოუკიდებელი უცხოური კომპანია.“

წერილში ასევე აღნიშნულია, რომ საქართველოს სახელმწიფომ, ქონების მართვის სააგენტოს სახით, ბათუმის იახტკლუბის მოწყობისა და განვითარების მიზნით, ნავსაყუდელთან ზღვის აკვატორიის 1 ჰექტარამდე ფართობი არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთად დაარეგისტრირა. იახტკლუბის განვითარება კი, პროექტ „რივიერა ბათუმის“ ნაწილია, რომელიც „სილქ როუდ ჯგუფმა“ ბიძინა ივანიშვილის მიერ დაფუძნებული  ოფშორული თანაინვესტირების ფონდის თანადაფინანსებით უნდა განახორციელოს.

ბათუმი რივიერაზე 5 ცათამბჯენის აშენებას „სილქ როუდ ჯგუფის“ შვილობილი კომპანია აპირებს. პროექტის ფინანსური მხარდამჭერია ბიძინა ივანიშვილის თანაინვესტირების ფონდი. ბათუმის მერიამ ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვის გასაცემად უკვე დაიწყო სამართლებრივი პროცედურები.  ბათუმის რივიერაზე ცათამჯენების აშენებას მოქალაქეები ეწინააღმდეგებიან, ბათუმში უკვე რამდენიმე საპროტესტო აქცია გაიმართა რივიერაზე მშენებლობის წინააღმდეგ.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი
ნანა კვაჭაძე, ჟურნალისტი ელფოსტა: kvachadze.n@gmail.com