„ნებისმიერ სიმძიმეზე, რომელიც ამ საქმეს ახლავს – ელენეს ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე, პირველ რიგში, პასუხისმგებლობა ეკისრება მოსამართლეს, რომელმაც ელენე ხოშტარია უსამართლოდ გამოამწყვდია ციხეში.
ელენე უკანონო სასჯელს იხდის. რა თქმა უნდა, პასუხისმგებლობა სახელმწიფოზე ნაწილდება და სახელმწიფოს როცა ვამბობ, იგულისხმება მისი ინსტიტუტები,“ – ამბობს ეკა ბესელია, პარლამენტის ყოფილი წევრი და „მართლმსაჯულების სახლის“ ხელმძღვანელი. მას სინდისის პატიმრის, ელენე ხოშტარიას ჯანმრთელობის მდგომარეობის დამძიმებაზე ვესაუბრეთ: რას ნიშნავს, როცა 4 შვილის დედას 500-ლარიანი პლაკატზე დატოვებული წარწერისთვის განსაკუთრებით მძიმე პირობებში ამყოფებენ?
ეკა ბესელია ხაზს უსვამს იმას, რომ ელენე ხოშტარია „ოცნების“ პოლიტიკური მძევალია. სამართლებრივად კი, როცა პატიმრის ჯანმრთელობის მდგომარეობა მძიმეა, ამ დროს არსებობს სასჯელისგან გათავისუფლების, ასევე სასჯელის გადავადების მექანიზმი.
„ცალსახად, ელენე ხოშტარია არის პოლიტიკური მძევალი, მისი განაჩენი, რომელიც ბანერზე წარწერის გამო იყო გამოტანილი, არის აშკარად პოლიტიზებული და პოლიტიკური დავალების გამოხატულება,“ – ამბობს ეკა ბესელია, – „ბანერზე წარწერის გაკეთება არის ადამიანის გამოხატვის ფარგლებში მოქმედება და ამაზე არაერთი პრეცედენტული გადაწყვეტილება ევროპის სასამართლოს მიღებული – სასამართლომ დაასაბუთა, რომ ადამიანები ხშირად იმ ფორმით გამოხატავენ თავიანთ აზრს, რომელიც შეიძლება მისაღები არ იყოს ხელისუფლებისთვის, მაგრამ ხელისუფლებას აქვს თმენის მაღალი ვალდებულება და მსგავსი კრიტიკული ფორმა პროტესტის გამოხატვის უნდა აიტანოს.
პენიტენციური სისტემა მთლიანად პასუხისმგებელია პატიმრის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე.
როცა პატიმრობაში მყოფი პირის სასჯელი ტანჯვას იწვევს, როცა მისი სიცოცხლე და ჯანმრთელობა საფრთხის ქვეშ არის პატიმრობაში ყოფნის გამო, ასეთი პატიმარი უნდა გათავისუფლდეს პატიმრობიდან, ვიდრე კრიტიკული ფაზა არ დადგება.
ვიდრე ფატალური შედეგი არ დადგება, იქამდე ხომ უნდა მიხვდეს პენიტენცური სისტემის ადმინისტრაცია, რომ თავადაც იშუამდგომლონ? ამ შემთხვევაშიც გადაწყვეტილებას იღებს სასამართლო. ამიტომაც არის სასმართლოს დამოუკიდებელობა და თავისუფლება მნიშვნელოვანი, რომ ეს გადაწუყვეტილებები დროულად იქნეს მიღებული იმის მიუხედავად, ელენე ამას ითხოვს თუ არა.
ელენე არ მოითხოვს გათავისუფლებას, მაგრამ იმის გამო, რომ ელენე ამას არ მოითხოვს, ადამიანმა ფატალურად ხომ არ უნდა დაამთავროს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით იქ ყოფნა? შეიძლება, ვსაუბრობ უკიდურესად რთული პოტენციური თეორიული შედეგის რისკებზე, მაგრამ რისკების გათვალისწინებაა საჭირო, რომ ფატალური შედეგი არ დადგეს და წინასწარ უნდა მიიღო პრევენციული ღონისძიებები,“ – მიიჩნევს ეკა ბესელია.
ეკა ბესელია ელენე ხოშტარიას რუსთავის დაწესებულებაში გუშინ, 22 ივნისს შეხვდა. ეკა ბესელიას ამ შეხვედრის შესახებაც ვკითხეთ.
„მე ელენე ხოშტარია ვნახე რამდენიმე თვის წინ, მაშინ იგი იყო მხნედ, ვარჯიშობდა, იწყებდა ჯანმრთელი რეჟიმით გარემოსთან ადაპტირებას ციხეში, მაშინ არ ჰქონდა კრიტიკული ფაზა…
ახლა, როცა მისი ოჯახის წევრებმა მითხრეს, რომ მისი ჯამრთელობის მდგომარეობა დამძიმდა, მაშინვე დავგეგმე ეს ვიზიტი და დამხვდა სრულიად სხვა ელენე: ხელჯოხით, ტკივილისგან ცოტა მოხრილი, ეს ჩემთვის ემოციურად არ იყო იოლი საყურებელი, მაგრამ მივხვდი, რომ ჩემგან ქმედება იყო საჭირო.
ელენემ მომიყვა დეტალურად ის ისტორია, თუ როგორ განვითარდა პროცესი. ამას არ მოვყვები საჯაროდ, მაგრამ საუბრის შედეგად მივედით რეზიუმემდე, რომ ელენესთვის ყველაზე უკეთესია, ნდობით აღჭურვილი ექიმი შეხვდეს მთავარ ექიმს. ამაში მთხოვა დახმარება ელენემ ციხის დირექტორთან, ნესტან ვერულაშვილთან, რომელსაც მე წლებია ვიცნობ და მქონია პროფესიული შეხება. ის გამოცდილი დირექტორია.
ელენეს აქვს კეთილგანწყობა ადმინისტრაციის მიმართ და ანალოგიურად ეს კეთილგანწყობა ადმინისტრაციის მხრიდანაც გამოიხატებოდა ელენეს მიმართ კარგ მოპყრობაში. ეს არაერთხელ დამიდასტურა თავად ელენემ. ამიტომაც, ცოტა გამიკვირდა: რატომ იყო ეს ჩავარდნილი კომუნიკაცია, რატომ ვერ შედგა საჭირო ურთიერთობა, რომ აქამდე არ მისულიყო საქმე? როგორც ჩანს, ელენე მალავდა თავის ამ მდგომარეობას. აქ იყო დამატებული რამდენიმე სხვა პრობლემა, მაგრამ ახლა მე კონცენტრირებული ვარ, რომ დავეხმარო ელენეს.
ჩვენ ასე შევთანხმდით, რომ ყოველდღიურად მექნება კონტაქტი ციხის დირექტორთან. დირექტორიც დამპირდა, რომ გაკეთებს მაქსიმალურად ყველაფერს, რაც კი ელენეს სჭირდება: ეს იქნება მისთვის სანდო ექიმის ჩართვა, ექსპერტების ჩართვა, თურქ სპეციალისტებთან ვიდეო ზარის განხორციელება, მედიკამენტები თუ ასე შემდეგ.
შევთანხმდით, რომ ექიმი, ვინც დაასახელა ელენემ, შევიდოდა მასთან. შევიდა კიდეც ის ექიმი დღეს ელენესთან, ადვოკატთან ერთად. ხვალ უნდა შევიდეს სხვა ექიმი – მოთხოვნის წერილი გაეგზავნა უკვე ადმინისტრაციას და ხვალისთვის უნდა მოხერხდეს სხვა ექიმის შეყვანა.
უნდა გავყვეთ ამ სქემას, რომ ნდობა ჰქონდეს ამ პროცესს. ელენესთვის სანდო ადამიანების მონაწილეობით უნდა მოხდეს დიაგნოზის დასმა და შემდეგ დიაგნოზით მისი მკურნალობა,“ – ამბობს ეკა ბესელია „ბათუმელებთან“.
ელენე ხოშტარიას 2026 წლის 24 მარტს 1.5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა მოსამართლე კახა კალაძის ბანერზე გაკეთებული წარწერის საქმეზე.
