Batumelebi | მშობელწართმეული მსხვერპლის ბავშვობიდან მშობელწართმეული მსხვერპლის ბავშვობიდან – Batumelebi
RU | GE  

მშობელწართმეული მსხვერპლის ბავშვობიდან

 

მერი ქაჯაია ბათუმში ცხოვრობს. ის ახლა 82 წლისაა. მამა ხუთი წლის ასაკში საბჭოთა რეჟიმმა წაართვა. „სახლიდან ყველაფერი წაიღეს, რაც მამას ეკუთვნოდა, ფოტოსურათიც კი არ დაგვიტოვეს, მამის სახე მაინც რომ დამრჩენოდა მეხსიერებაში. არც სხვა რაიმე სახსოვარი დაგვიტოვეს“ – გვეუბნება მერი. მერის დედა, სამი თვის ფეხმძიმე ფადიმე კონცელიძე ორ შვილთან ერთად ცხოვრებისეული სიძნელეებისა და რეჟიმის წინაშე მარტო დარჩა. 

GE DIGITAL CAMERA

მერი ქაჯაია – რეპრესირებული

„იმ დროს სოფელ ორცვაში ვცხოვრობდით. მამაჩემი, მუსა ქაჯაია კოლმეურნეობაში ბუღალტრად მუშაობდა. 1937 წელს თავის ბიძაშვილებთან ერთად დაიჭირეს. ზუსტად არ ვიცით სასჯელს სად იხდიდა, მაგრამ როგორც შემდეგ გავარკვიეთ, ციმბირში გაუსახლებიათ.

ჟანდარმები მუსა ქაჯაიას სახლში შუაღამით შევიდნენ. „ყველაფერი ააყირავეს და რაც მამას ეკუთვნოდა, წაიღეს. ასე დარჩა დედა მარტო. არც ჩვენ გვქონია ბავშვობა, ჩვენი „სათამაშო“ ბარი, ცელი და თოხი იყო. პატარები ვიყავით, მაგრამ ფიზიკურად ვმუშაობდით. თამბაქო, ვენახი, საქონელი და ბოსტანი – ყველაფერი დედის მხრებზე იდგა. ჩვენც ვცდილობდით საქმე შეგვემსუბუქებინა მისთვის. მამის დაჭერაზე თითქმის არ ვსაუბრობდი, მაგრამ როცა ძალიან დავიღლებოდი, ტყიდან შეშის ზიდვით ან რაიმე მძიმე საქმით, მაშინ ვლანძღავდი ხოლმე მათ ვინც მამა წაგვართვა“.

იმ დღის შემდეგ მერი ქაჯაიას ოჯახს მამისგან არანაირი შეტყობინება არ მიუღია.
„თბილისში რომ გავგზავნე განცხადება, იქედან მომწერეს, ციმბირის ჰავას ვერ გაუძლო და იქ გარდაიცვალაო. სახლში არც მასთან ერთად დაკავებული ბიძაშვილები დაბრუნებულან. ისინიც, როგორც გვითხრეს, ციმბირში გარდაიცვალნენ.

წლების წინ, როცა ჩემი რძალი საავადმყოფოში მუშაობდა, იქ შეხვედრია ერთ კაცს, რომელიც ციმბირში ათი წელი იხდიდა სასჯელს და მას უთქვამს, რომ მამაჩემს იცნობდა. ჩემი ძმის გაცნობაც მოუსურვებია, მაინტერესებს, ისიც მამასავით კარგი კაცია თუ არაო. მაშინ ჩემი ძმა ქალაქის რაიკომის მდივანი იყო. სამწუხაროდ, ეს კაცი ჩემს ძმასთან შეხვედრამდე გარდაიცვალა და ეს ბოლო შესაძლებლობაც დავკარგეთ“, – ამბობს მერი.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ საბჭოთა კავშირში რეპრესიების ახალი ტალღა დაიწყო. მერი ქაჯაიას ოჯახი მეორედ გახდა რეპრესიების მსხვერპლი: „ამჯერად ჩემი ბიძაშვილი და მისი ოჯახი, პატარა ბავშვებით გადაასახლეს ყაზახეთში, მაგრამ სტალინის გარდაცვალების შემდეგ დაბრუნდნენ. მიზეზი არც ახლა იყო ნათელი, ამბობდნენ, რომ თურქეთში გადადიოდნენ და ამის გამო. ჩემი ბიძაშვილი უსუფ ქაჯაია კარგი მომღერალი იყო და იმ დღეებში მოსკოვშიც აპირებდნენ მიწვევას, მაგრამ ასე მოხდა“.

მერი ქაჯაია ამბობს, რომ ადამიანების უსამართლოდ დასჯა ყველაზე დიდი ბოროტებაა: „განა შეიძლება ადამიანები მტკიცებულებებისა და ბრალის გარეშე დაიჭირო? ვინ რას მოიგებს ამით? მხოლოდ ძალადობა და სიძულვილი შეიძლება გააძლიერო. არც საბჭოთა ხელისუფლებას მოუგია რამე… ყველა ბავშვს აქვს უფლება იცხოვროს ნორმალურ ოჯახურ გარემოში, მშობლების მზრუნველობისა და სიყვარულის ქვეშ, მაგრამ საბჭოთა ხელისუფლებამ წამართვა მე ეს უფლება, მამას კი სიცოცხლე მოუსპო“.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ლელა დუმბაძე, რუბრიკა: სტალინური რეპრესიები