ბათუმელები
ბათუმის უნივერსიტეტის წინ სტუდენტების მიერ ორგანზებული საპროტესტო აქცია დღეს, საღამოს 6 საათზე განახლდება.
აქცია უნივერსიტეტის წინ მეორე დღეა მიმდინარეობს. გუშინ მონაწილეთა რაოდენობა 30-50 ადამიანს არ აღემატებოდა, დღეს კი ასეულობით სტუდენტთან ერთად აქციაზე ლექტორებიც გამოჩნდნენ.
აქციას შემოურთდნენ საზღვაო აკადემიის სტუდენტებიც.
სტუდენტები მოითხოვენ გადადგეს ბაჩო ახალია.
გუშინ აჭარის ტელევიზიის საინფორმაციო პროგრამით „ნაციონალური მოძრაობის“ წინასაარჩვენო შეხვედრა არ გაშუქებულა. კირთაძე ამბობს, რომ „ეს მოსახლეობასთან უშუალო შეხვედრა იყო და ჟურნალისტები არ მოუწვევიათ.“
კირთაძე ამბობს, რომ დღეს რობერტ ჩხაიძეს და გია ბარამიძეს აქვთ შეხვედრები, თუმცა არ დაუკონკრეტებია – სად. ჯერჯერობით ნაცმოძრაობის სპიკერს არ აქვს გადაწყვეტილი, იქნება თუ არა ამ შეხვედრების გაშუქება მედიისთვის ხელმისაწვდომი. „თუ დავუკავშირდებით, ყველას დავუკავშირდებით, მათ შორის თქვენც, თუ თქვენ არ გიკავშირდებიან, მაშინ ჩემი ბრალი ყოფილა.“ – აღნიშნა გორგი კირთაძემ.
დღეს, 20 სექტემბერს გიორგი ბარამიძე პარტიულ აქტივს სპორტულ კომპლექს „ბასკოში” შეხვდა. „ბათუმელების“ შეკითხვა, არის თუ არა სამართლიანი ბაჩო ახალიას გადადგომის მოთხოვნა, ბარამიძემ უპასუხოდ დატოვა.
გუშინ „ტვ 25″-ის პირდაპირ ეთერში, თოქ-შოუ „დიალოგში” გამართულ დებატებში მონაწილეობა სახელისუფლებო პარტიის წარმომადგენელს უნდა მიეღო. „მთელი საღამო სათუო იყო, მოვიდოდა თუ არა ნაციონალური მოძრაობა” – ამბობს „ბათუმელებთან” თოქ-შოუს პროდიუსერი ირმა ზოიძე.
„ვინაიდან ეს დებატები „ენდიაის“ ეგიდით იმართება, გადაცემა 10 დღის წინ იყო დაგეგმილი, მაგრამ გელა ცხომელიძემ კითხვები წინასწარ მოითხოვა და მიიღო პირობა, რომ ციხეში წამების ამსახველ კადრებთან მხოლოდ ერთ შეკითხვას დავუსვამდით. ჩვენ ამ პირობაზე წავედით, რომ გადაცემა არ ჩავარდნილიყო“ -აცხადებს ირმა ზოიძე.
„ახალი მემარჯვენეები“ ერთადერთი პარტია რომელმაც „ბათუმელებთან“ ღიად განაცხადა, რომ მათ წინასაარჩევნო კამპანია საქართველოში შექმნილი ვითარების გამო შეწყვიტეს და დაგეგმილი შეხვედრები გადადეს.
„ახალი მემარჯვენეების“ აჭარის რეგიონული ორგანიზაციის თავმჯდომარე პაატა მგელაძე აცხადებს, რომ წინასაარჩვნო კამპანიას დღეს საღამოს ისევ განაახლებს.
„ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობის“ წარმომადგენელი ნაზიბროლა ქობულაძე აცხადებს, რომ მათ გუშინ ერთი შეხვედრა ჰქონდათ საღამოს 5 საათზე – „უბრალოდ წინასწარ იყო დაგეგმილი და აღარ გავაუქმეთ. შეხვედრამ კამერების გარეშე ჩაირა. გუშინ შექმნილი სიტუაციის გამო არ ჩავთვალეთ საჭიროდ პრესა მიგვეწვია, დილით კი ჩვენც აქციაზე ვიყავით“ – ამბობს ნაზიბროლა ქობულაძე.
„ლეიბორისტული პარტიის“ წარმომადგენელი დავით რობაქიძე კი ამბობს, რომ ბოლო დროს განვითარებულ მოვლენებს მათ წინასაარჩვნო შეხვედრებზე გავლენა არ მოუხდენია: „ჩვენი შეხვედრები დღესაც და გუშინ ჩვეულებრივ რეჟიმში მიმდინარეობს.“
კოალიცია „ქართულ ოცნების“ წარმომადგენლმა, ავთანდილ ბერიძემ თქვა, რომ გუშინ განვითარებულ მოვლენებს მათ გეგმებზე არანაირი კორექირება არ მოუხდენია: „გარდა იმისა, რომ მოგვემატა პათოსი და სასაუბრო თემა“.
კოალიცია „ქართულ ოცნებას“ დღეს სამი შეხვედრა აქვს დაგეგმილი მოსახლეობასთან.
ნათია ზოიძე
„ნაციონალური მოძრაობის“ მაჟორიტარი კანდიდატის, რობერტ ჩხაიძის საარჩევნო პლაკატზე „ქართული ოცნების“ კოორდინატორი თინათინ მიქელაძეა გამოსახული – დღეს ამ თემაზე ბათუმში კოალიცია“ ქართული ოცნების“ ოფისში ბრიფინგი გაიმართა.
თინათინ მიქელაძემ თავიდან მედიის წარმომადგენლებს განუმარტა, რომ ის საცხოვრებელ სახლთან, მელაშვილის #1-ში რობერტ ჩხაიძეს შეხვდა, როგორც ქალაქის მერს და ავარიული საცხოვრებელი კორპუსის შესახებ ესაუბრებოდა, მოგვიანებით კი დააზუსტა, რომ რობერტ ჩხაიძე უკვე არ იყო ქალაქის მერი.
ბრიფინგზე განაცხადეს, რომ თინათინ მიქელაძე საკუთარი შვილი დაუკავშირდა უცხოეთიდან და უთხრა, რომ თუ ის იქნება ნაციონალური მოძრაობის ბილბორდზე, მაშინ ის უარს იტყვის ოჯახზე.
თინათინ მიქელაძე ამბობს, რომ მას შემდეგ, რაც წამების ამსახველი ვიდეოები გავრცელდა, მას კატეგორიულად არ უნდა ჰქონდეს რაიმე საერთო ნაციონალურ მოძრაოობასთან.
მურმან დუმბაძემ აღნიშნა, რომ ეს იურიდიულ საკითხზე მეტად მორალური საკითხია, რადგან „ქალბატონი თინათინი მუშაობს რობერტ ჩხაიძის კონკურენტის, აკაკი ძნელაძის სასარგებლოდ და გამოსახულია მისი მოწინაღმდეგის პლაკატზე“.
მურმან დუმბაძე განმარტავს, რომ თუ პლაკატებს არ შეცვლის „ნაციონალური მოძრაობა“, მაშინ ამ პლაკატებზე თინათინ მიქელაძის გამოსახულებას საღებავს გადაუსვამენ.
ივეტა ამაღლობელის ფოტორეპორტაჟი
13:26 სტუდენტების აქციის ორგანიზატორები სტუდენტებსა და მოქალაქეებს მოუწოდებენ აქცია განაახლონ საღამოს 6 საათზე, ბათუმის უნივერსიტეტთან.
13:21 სტუდენტები ითხოვენ აქცია პირდაპირ ეთერში გააშუქოს აჭარის ტელევიზიამ. აჭარის ტელევიზიის სანფორმაციო სამსახურის უფროსი, ცირა აბულაძე ამბობს, რომ აჭარის ტელევიზია ქალაქში მიმდინარე ყველა აქციას აშუქებს და ტელევიზიის ჟურნალისტები სტუდენტების აქციაზე ამ წუთებშიც იმყოფებიან. მისი თქმით, პირდაპირი ეთერით გაშუქების ტექნიკური საშუალება აჭარის ტელევიზიას არა აქვს.
13:08 სტუდენტების აქციას ლექტორების უმრავლეობა შეურთდა. სტუდენტები ითხოვენ გადადგეს ბაჩო ახალია.
13:00 ბათუმის შოთა რუსთაველის უნივერსიტეტი საგანგებო განცხადებას ავრცელებს: „ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტები, პროფესორ-მასწავლებლები, აკადემიური საბჭო და ადმინისტრაცია გმობენ სასჯელაღსრულების სისტემაში პატიმართა წამებისა და არაადამიანური მოპყრობის ფაქტებს. უნივერსიტეტი უერთდება საზოგადოების მოთხოვნას შეიქმნას სასჯელაღსრულების სისტემაში არსებული მდგომარეობის შემსწავლელი საზოგადოებრივი კომისია და დასჯილ იქნას თითოელი დამნაშავე პასუხისმგებელ პირებთან ერთად.“
12:35 „სად არის თვითმმართველობა?” -კითხულობენ ბათუმის უნივერსიტეტთან გამართულ აქციაზე. სტუდენტები ამბობენ, რომ აქციაზე სტუდენტური თვითმმართველობის წევრები დილით იყვნენ და მას შემდეგ არ ჩანან. ამ წუთებში სტუდენტების აქციას უერთდებიან მოქალაქეებიც.
12:23 აქციაზე მოიტანეს ცოცხები და დაწვეს. უნივერსიტეტის ლექტორმა, მერაბ ხალვაშმა სტუდენტებს განუცხადა, რომ უნივერსიტეტის მთელი პერსონალი შეიკრიბება სააქტო დარბაზში, რომ ხელისუფლებას მიმართონ საგანგებო წერილით.
12:14 ამ წუთებში აქციაზე სიტყვით გამოდიან აკადემიის სტუდენტები. აქციაზე ელიან პირველი საჯარო სკოლისა და გიმნაზიის უფროსკლასელებს.
12:08 სტუდენტები ითხოვენ ადგილზე მივიდეს აჭარის ტელევიზია და აქციაა სრულად გააშუქოს.
11:51 ბათუმის საზღვაო აკადემიიდან აქციას შეურთდნენ აკადემიის სტუდენტებიც. სტუდენტური საპროტესტო აქცია ბათუმის შოთა რუსთაველის უნივერსიტეტთან გრძელდება.
11:32 ლექციები დატოვეს ბათუმის უნივერისტეტის პირველკურსელებმაც.
11:27 აკადემიის მთავარი შესასვლელი ამ დრომდე ჩაკეტილია. შესასვლელთან სტუდენტები დგანან და სკანდირებენ: „გამოდით!” აკადემიის ლექტორები ფანჯრებიდან უყურებენ სტუდენტებს. აკადემისთან გრძელდება სტვენა და შეძახილები.
11:25 აქციას თანდათან ემატებიან სტუდენტები საზღვაო აკადემიიდან. ამ წუთებში უნივერსიტეტთან რამდენიმე ასეული სტუდენტია.
11: 19 აქციაზე სიტყვით გამოვიდა ბათუმს უნვერსიტეტის რექტორი, ალეკო ბაკურიძე, რომელმაც განაცხადა, რომ მხარში დაუდგება სტუდენტებს. მან აღნიშნა, რომ ყველა ლექტორი უნდა დგეს იქ, სადაც არიან სტუდენტები.
11:17 ამ წუთებში სტუდენტების ერთი ჯგუფი გეგმავს წასვლას საზღვაო აკადემიისკენ, მოთხოვნით, ადმინისტრაციამ გააღოს კარი და გამოუშვას სტუდენტები.
11:13 „ძირს ძალადობა!”, „გაიღვიძეთ!“ – ისმის შეძახილები ბათუმის აქციაზე. აქციაზე სტუდენტები მოუწოდებენ პოლიტიკურ პარტიებს, არ გამოიყენონ აქცია მათ სასარგებლოდ.
11:10 საპროტესტო აქციას უერთდებიან სტუდენტები ბათუმის საზღვაო აკადემიიდან. სტუდენტები ამბობენ, რომ საზღვაო აკადემიის ადმინისტრაციამ კარი ჩაკეტა და სტუდენტებს გარეთ არ უშვებენ.
11:00 დღეს დილიდან აქციაა ბათუმის უნივერსიტეტთან. ამ წუთებში 200-ზე მეტი სტუდენტი დგას ბათუმის შოთა რუსთაველის უნივერსიტეტთან და სტუდენტებსა და ლექტორებს მოუწოდებენ, დატოვონ სასწავლო პროცესი და საპროტესტო აქციას შეუერთდნენ.
აქციაზე სტუდენტებთან ერთად არიან ფაკულტეტის დეკანები, უნივერსიტეტის ადმინისტრაცია. სიტყვით გამოვიდა ეკონომიკის ფაკულტეტის ლექტორი, პაატა აროშიძე, რომელმაც განაცხადა, რომ ლექტორის ადგლი იქ არის, სადაც არიან სტუდენტები და მოუწოდა სხვა ლექტორებსაც, შეურთდნენ აქციას. აქციაზე სიტყვით გამოვიდა იური ბიბილეშვილიც, განათლებისა და მეცნიერების ფაკულტეტის პროფესორი.
სტუდენტებმა გარკვეული დროით გადაკეტეს მოძრაობა, თუმცა ამას მძღოლების პროტესტი არ გამოუწვევია. მძღოლები გაბმული სიგნალებით გამოხატავენ მხარდაჭერას და ხელს უქნევენ სტუდენტებს.
მასალაზე მუშაობენ: ქეთი ლაბაძე, ივეტა ამაღლობელი, ქრისტინე ფარჯიანი
ფოტო: ივეტა ამაღლობელი, ქრისტინე ფარჯიანი
მერვედფინალში კიდევ ორმა ქართველმა ჩოგბურთელმა იასპარეზა, თუმცა, ორივე უკრაინელ სპორტსმენთან დამარცხდა. ნათია გეგიას ოლგა იანჩუკმა აჯობა. ხოლო მარგალიტა ჩიჩაშვილს – ელიზავეტა იანჩუკმა.
წყვილთა ტურნირის მეოთხედფინალში პირველ ნომრად განთესილმა გორგოძემ და ქვაცაბაიამ ანი გოგვაძეს და ეკატერინა წიკლაურს (რუსეთი) 6:3, 6:4 სძლიეს და ფინალში გადასასვლელად რუსებს – კალაბინას და პაშკოვას გაეჯიბრებიან. მარიამ ბოლქვაძემ და ბარბარე ერისთავმა უკრაინულ დუეტთან (ფომინა-შკუდუნი, მე-4) 1:6, 1:6 წააგეს.
პატიმრების წამების შესახებ გავრცელებულ ვიდეომასალებს გია ნოდია ფეისბუქზე ეხმაურება.
მან დაახლოებით 10 წუთის წინ განაახლა სტატუსი: „ შეიძლება ითქვას, მდგომარეობა ტრაგიკულია. მომხდარის გამო პასუხისმგებლობა ვერ დაეკისრება მხოლოდ ერთ ან ორ მინისტრს, პასუხისმგებელია მთავრობა და პირადად პრეზიდენტი. ნორმალურ ვითარებაში, ასეთი რამის შემდეგ მთლიანად მთავრობა უნდა იცვლებოდეს. მაგრამ ტრაგიკული ელემენტი ისაა, რომ ალტერნატივად ბიძინა და “ოცნება” გყავს,” – წერს გია ნოდია, რომელსაც განათლების მინისტრის პოსტი რამდენიმე წლის წინ ეკავა
ქრისტინე ფარჯიანის ფოტორეპორტაჟი
ცაგო კახაბერიძე
ნახევარი საათის წინ ბათუმში, ევროპის მოედანზე პატიმრების სოლიდარობის აქცია განახლდა. პატიმართა წამების ფაქტებს ევროპის მოედანზე კოალიცია ქართული ოცნების ახალგაზრდული ფრთის წარმომადგენლები აპროტესტებენ. მათივე განცხადებით, მათი აქცია აპოლიტიკურია და არცერთი პოლიტიკური პარტიის ინტერესს არ გამოხატავს.
აქციის მონაწილეები სკანდირებენ: „საქართველოს გაუმარჯოს!”.
აქციას შეუერთდა დეკანოზი თეიმურაზ ყურაშვილი. „მხოლოდ ნაციონალური მოძრაობის დეპუტატი და ხუთიანის დეპუტატი კი არ უნდა იყო, ესენი ვინც ამას აკეთებს, არ გეგონოთ მათ უნდათ, მათ აქვთ დავალებული. ხალხს სიტყვა ნაციონალური და ხუთიანი შეაძულეს.“ – ამ სიტყვებით მიმართა მან ახალგაზრდებს.
ცაგო კახაბერიძე, ნათია ზოიძე
გიორგი კირთაძე, ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარე და ნაციონალური მოძრაობის პრესსპიკერი აჭარაში პატიმრების წამების ამსახველი ვიდეომასალის შესახებ.
ამ დროსათვის ბათუმში სტუდენტების მცირე ჯგუფი მიემართება ბათუმის საზღვაო აკადემიისკენ. სტუდენტები მოუწოდებენ ლექტორებსა და სტუდენტებს შეურთდნენ საპროტესტო აქციას. სტუდენტები ამბობენ, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროს შენობისკენ აპირებენ წასვლას.
ბათუმში, ევროპის მოედანზე 12 საათიდან განახლდა სამოქალაქო აქცია. მოქალაქეებმა ქართულ ციხეებში პატიმრების წამების ფაქტები გააპროტესტეს. მათი განცხადებით, ის რაც სასჯელაღსრულების დაწესებულებებში ხდება, არის სისხლის სამართლის დანაშაული და ხელისუფლებამ დამნაშავე ჩინოვნიკების მისამართით, კანონით გათვალისწინებული ზომები უნდა მიიღოს.
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია მოუწოდებს როგორც ხელმომწერ, ასევე არაწევრ ჟურნალისტებს,, სასჯელაღსრულების სისტემაში მომხდარი მოვლენების გაშუქებისას მაქსიმალურად დაიცვან ეთიკური სტანდარტები.
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია გამოთქვამს შეშფოთებას, იმ მანიპულაციური მეთოდების გამო, რომლითაც ტელეკომპანიები – ”რუსთავი 2”, ”იმედი” და ” რეალ ტვ” აშუქებდნენ სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში მომხდარ ფაქტებს.
“აღნიშნული ტელეკომპანიები სრულიად დაუსაბუთებლად, გადაუმოწმებლად და ეთიკური სტანდარტების დარღვევით ავრცელებდნენ ინფორმაციას, რომ პატიმრების წამების დამკვეთი იყო თამაზ თამაზაშვილი. ამ ტელეკომპანიების ჟურნალისტებს არ დაუსვამთ მწვავე კრიტიკული შეკითხვა ხელისუფლების წარმომადგენლებისათვის;
ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია აღნიშნავს, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის ქმედება ვერანაირ კრიტიკას ვერ უძლებს: ამ მაუწყებელმა საერთოდ არ გააშუქა სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში მომხდარი მოვლენები. ფაქტების იგნორირების ასეთი პოლიტიკა არ ემსახურება მოსახლეობის ინფორმირებულობის დონის ზრდას”, – ნათქვამია განცხადებაში, რომელსაც საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია ავრცელებს.
მიუხედავად იმისა, რომ მომხდარი ფაქტების მიმართ არსებობს მაღალი საზოგადოებრივი ინტერესი, საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას მნიშვნელოვნად მიაჩნია, რომ ყველა ტელეკომპანიამ უნდა დაიცვას გავრცელებულ კადრებში ასახული პირების პირადი ცხოვრება და უნდა გამორიცხოს ამ პირთა იდენტიფიციკაცია.
“არა წამებას” – ამ სახელწოდებით აქცია ბათუმში 12 საათზე ერას მოედანზე დაიწყება.
მოქალაქეების პროტესტის მიზეზი გუშინ მედიასაშუალებების მიერ გავრცელებული ვიდეო მასალებია, რომელიც გლდანის მე–8 საპყრობილეშია გადაღებული. კადრებში ჩანს პატიმართა არასათანადო მოპყრობისა და წამების ფაქტები.
პირველი ტაიმი უგოლოდ დასრულდა, სტუმრებს თითქოს არ უნდა გასჭირვებოდათ სასურველი შედეგით მატჩის დასრულება, მაგრამ თავი იჩინა ბათუმელთა ვეტერანმა ამირან მუჯირმა, რომელმაც პირველი გოლი გაუტანა სტუმრებს. მომდევნო ორი გოლი ვაკო თედორაძისა და ნიკა დიასამიძის ანგარიშზეა. ბათუმის „დინამომ“ მეტოქე დაამარცხა და საქართველოს თასის გათამაშების შემდეგ ეტაპზე გავიდა.
მიმდინარე წლის 10-11 სექტემბერს, ავსტრიის დედაქალაქ ვენაში გაიმართა ევროპის საკონსტიტუციო სასამართლოების თავმჯდომარეთა შეხვედრა, რომელზეც საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო, სამი წლის ვადით, არჩეული იქნა ევროპის საკონსტიტუციო სასამართლოების კონგრესის თავმჯდომარედ. კერძოდ, 2014 წლიდან საქართველო, ავსტრიის შემდეგ, გახდება კონგრესის თავმჯდომარე სახელმწიფო, ხოლო კონგრესის თავმჯდომარის თანამდებობას საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე გიორგი პაპუაშვილი დაიკავებს.
კონგრესი 1971 წელს დაარსდა და იგი ევროპის საკონსტიტუციო სასამართლოებს აერთიანებს. ასევე აღსანიშნავია, რომ ბოლო 20 წლის მანძილზე საქართველო ერთადერთი ევროკავშირის არაწევრი ქვეყანაა, რომელიც კონგრესის თავმჯდომარედ იქნა არჩეული.
აღნიშნული გადაწყვეტილების შედეგად, 2014-2017 წლების განმავლობაში, ევროპის საკონსტიტუცო სასამართლოების კონგრესის ფარგლებში დაგეგმილი ყველა მაღალი რანგის ღონისძიებას საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო ქალაქ ბათუმში უმასპინძლებს.
გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა არა როტაციის ან გეოგრაფიული, ან სხვა კრიტერიუმების, არამედ ყველა მონაწილე სახელმწიფოთა საკონსტიტუციო სასამართლოების კენჭისყრის საფუძველზე.
კონგრესის მონაწილე 40 ევროპული ქვეყნიდან აღნიშნულ გადაწყვეტილებას მხოლოდ რუსეთმა არ დაუჭირა მხარი.
მომზადებულია პრესრელიზზე დაყრდნობით
მარიამ ხანჯალიაშვილი
დღეს ბათუმში არასამთავრობო ორგანიზაცია „ბორჯღალოს“ ინიციატივით ეკომიგრანტთა განსახლების თემაზე შეხვედრა გაიმართა. „ბორჯღალომ” ექსპედიცის ფარგლებში, საქართველოს მასშტაბით, 4 რეგიონის 13 სოფელში ჩასახლებული ეკომიგრანტები მოინახულა და მათი პრობლემები შეისწავლა:
„ეკომიგრანტთა ძირითადი ნაწილი აჭარის მაღამლთიანი რეგიონიდან არიან გადასახლებულები და ამჟამად ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს მიერ შეძენილ ბინებში ცხოვრობენ. თუმცა ეს ბინა არ არის მათ საკუთრებაში გადასული და ძველ მეპატრონეებთან დავა აქვთ. საცხოვრებელი ბინები კაპიტალურ შეკეთებას საჭიროებს. გარდა ამისა რეალურად არ გააჩნიათ მიწის ნაკვეთი, რომელსაც დაამუშავებენ და ამით თავს ირჩენენ. მიწების დიდი ნაწილი მსხვილ ფერმერებს ეკუთვნით და ეკომიგრანტები, მათ შორის ქალბატონები, იქ დღიურ მუშად, დილის 6 საათიდან საღამოს 8 საათამდე მუშაობენ.
ზოგ რეგიონში, მაგალითად ქვემო ქართლში, მარნეულსა და წალკაში მესაქონლეობას მისდევენ, თუმცა მათაც მცირემიწიანობის პრობლემა აქვთ – საძოვრები ძალიან მცირეა. გარდა ამისა, არ აქვთ სკოლები, არ მუშაობს ამბულატორიები, სოფლებში არ არის სასმელი და სარწყავი წყალი” – აღნიშნა ილია გუჩმანიძემ, ორგანიზაციის ხელმძღვანელმა.
ამ დროისათვის საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში 9000-ზე მეტი ოჯახი, დაახლოებით 40 000 ადამიანია ჩასახლებული. 55 000 ადამიანი კი დღემდე რჩება საცხოვრებლად სტიქიურად საშიშ ზონაში.
„წელს სახელმწიფომ მიიღო მიგრაციის სტრატეგია, სადაც სიტყვითაც კი არ არიან ნახსენები ეკომიგრანტები. ჩვენ მოვითხოვეთ, რომ ან საერთოდ ამოიღონ ეს დოკუმენტი მოქმედებიდან, ან დაერქვას მას გარე მიგრაციის სტრატეგია“, – აღნიშნა ილია გუჩმანიძემ.
მისი ინფორმაციით, ახლა ბათუმის მთავრობის მიერ მიმდინარეობს 200 სოციალური სახლის მშენებლობა, რომელშიც ეკომიგრანტების შესახელბა იგეგმება. საცხოვრისების აშენების შემდეგ შეიქმნება კომისია, რომელიც იმსჯელებს, თუ რომელი ოჯახები უნდა დაკმაყოფილდნენ ახალი საცხოვრებელი ფართით. ჯერ-ჯერობით უცნობია ვინ იქნებიან კომისიის შემადგენლობაში ან რა კატეგორიის ეკომიგრანტები შესახლდებიან ახალაშენებულ სახლში.
შეხვედრის განმავლობაში გაიმართა დოკუმენტური ფილმის ჩვენება, რომელიც ორგანიზაციის მიერ ეკომიგრანტთა ჩასახლების ადგილებში გადაღებული მასალების მიხედვით იყო აგებული. შეხვედრის შემდეგ გაიმართა დიკუსია, რომელშიც მედია და არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლები მონაწილეობდნენ.
„თუ ასეთი გამყიდველების ხარჯზე აპირებს ივანიშვილი საქართველოს აშენებას, მე ვიქნები მისთვის პირველი მახვილი“ – აცხადებს „ბათუმელებთან“ ლეიბორისტური პარტიის აჭარის ორგანიზაციის თავჯდომარე დავით რობაქიძე.
პარტიის რეგიონული ორგანიზაციის თავჯდომარისთვის უკვე ყოფილი თანაპარტიელების გადაწყვეტილება, როგორც თავად ამბობს, „შოკისმომგვრელი“ იყო.
„შეხვედრებზე ვიყავი შუახევის რაიონში, ეს არის ღალატი და ზურგში ჩამარტყეს მახვილი, უკვე უბნის კომისიებში წევრების ჩანაცვლებისა და მაჟორიტარების წარდგენის ვადაც მოწურულია, არ მინდა დავწვრილმანდე და ვთქვა, რისთვის გააკეთეს, თუ წინააღმდეგობა ჰქონდათ პარტიის კურსთან, ეთქვათ აქამდე. მოღალატეები არც პარტიას და არც ქვეყანას გამოადგებიან“ – ამბობს დავით რობაქიძე.
იგი ამბობს, რომ უკვე ესაუბრა პარტიის ლიდერს, შალვა ნათელაშვილს, „ჩემს ხმაზე მიხვდა, როგორ დღეშიც ვარ და მითხრა, მშვიდობიანდ ჩადი და ბათუმში რომ ჩამოვალ, ისევ დავუკავშირდები და გავაგრძელებთ საუბარს“.
რობაქიძე ამბობს, რომ განსაკუთრებით მოულოდნელი ბიძინა დუმბაძის გადაწყვეტილება იყო: „2008 წელსაც მოხსნა ბიძინა დუმბაძემ მურმან დუმბაძის სარგებლოდ კანდიდატურა და რამდენი ძალისხმევა დამჭირდა რომ პარტიიდან არ გაერიცხათ. ასე დამიფასა“ – ამბობს რობაქიძე.
თამაზ დევაძე ლეიბორისტური პარტიის წევრი იყო 2003 წლიდან, ბიძინა დუმბაძე კი 13 წლის განმავლობაში იყო ლეიბორისტურ პარტიაში. მათ დღეს „ქართული ოცნების“ ბათუმის ოფისში განაცხადეს, რომ ლეობორისტური პარტიის კურსი მათთვის მიუღებელი იყო.
მემარჯვენე მკლავჭიდელთა შორის ტურნირის ჩემპიონი გახდა ოთარ თავართქილაძე, რომელმაც ფინალში თამაზ კონცელიძე დაამარცხა, მესამე ადგილზე რატი რეხვიაშვილი გავიდა. მემარცხენეთა შორის „ვენდეტას“ გამარჯვებულის ტიტული მერაბ კაკაბაძემ მოიპოვა, რომელიც ევროპის ჩემპიონი გახლავთ, მეორე-მესამე ადგილები, შესაბამისად, ოთარ თავართქილაძემ და თამაზ კონცელიძემ დაიკავეს.
ოთარ თავართქილაძე ნოემბერში პოლონეთში გაემგზავრება, სადაც მსოფლიო თასისთვის გამართულ ტურნირში მიიღებს მონაწილეობას.
შაფაკ ტატოღლუ: მოხარული ვარ, რომ აჭარის ნაკრებთან ერთობლივ წვრთნებს გავმართავთ, გარდა ამისა, დაგეგმილი გვაქვს საერთაშორისო ტურნირის – „ბათუმი ოუფენის“ ჩატარება. აღსანიშნავია, რომ ამ ტურნირში მონაწილეობას ჩვენს გარდა მონაწილეობას მიიღებენ აზერბაიჯანელი, სომეხი, ირანელი და უკრაინელი სპორტსმენები. დაგეგმილი გვაქვს სპორტსმენების მოწვევა რუსეთიდანაც.
ბათუმს ძალიან კარგი გუნდი ჰყავს, რაც მათი მწვრთნელის აკაკი ცენტერაძის დამსახურებაა. აქვე გეტყვით იმასაც, რომ იყო დრო, როდესაც აკაკი ჩემს აწგარდაცვლილ ძმასთან, ოსმან ტატოღლუსთან ვარჯიშობდა და მასთან დიდი ხნის მეგობრობა მაკავშირებს. იმედი მაქვს, რომ აღნიშნული შეჯიბრი ორივე მხარეს წაგვადგება. აქვე გეტყვით, რომ ერთი სერიოზული პროექტი გვაქვს ჩაფიქრებული, მაგრამ ამის შესახებ საუბრისგან ჯერჯერობით თავს შევიკავებ და მხოლოდ იმას გეტყვით, რომ თუ მისი განხორციელება შევძელით, ტაეკვონდოს დონე თქვენს კუთხეში საგრძნობლად მოიმატებს.
აკაკი ცენტერაძე: დაახლოებით ერთი თვის წინ იმყოფებოდნენ ჩვენთან და სწორედ მაშინ გადაწყდა ერთობლივი წვრთნებისა და ტურნირის ჩატარება. თურქეთს ტაეკვონდოს ძალიან დიდი სკოლა აქვს. ბათუმში საასპარეზოდ შვიდი კლუბის წარმომადგენლები ჩამოვლენ, რომელთა შორის მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონატების პრიზიორები არიან. თავდაპირველად, გვინდოდა ტურნირის ოქტომბერში ჩატარება, მაგრამ საქართველოს ჩემპიონატია დაგეგმილი, ასე რომ, “ბათუმი ოუფენი” ნოემბერში გაიმართება. ერთობლივი წვრთნები კი მალე დაიწყება. ასეთი მასშტაბის ტურნირი სათანადო დაფინანსებას მოითხოვს და ამაზეც ვზრუნავთ. რაც შეეხება მონაწილეებს, ვაპირებ ორი ასაკის, იუნიორებისა და დიდების გაერთიანებას, შეჯიბრებები როგორც ვაჟთა, ასევე გოგონათა შორის 9 წონით კატეგორიაში გაიმართება.
ვლადიმერ ასათიანი: მოხარული ვარ, „ბათუმი ლედის ოუფენი“ კვლავ ჩვენთან რომ ჩატარდება. ბოლოს ეს ტურნირი ჩვენთან 2007 წელს ჩატარდა, მაშინ საპრიზო ფონდი 25 000 აშშ დოლარი იყო. სურვილი გვქონდა, რომ მომდევნო წელსაც ჩვენ გვემასპინძლა აღნიშნული ასპარეზობისთვის, მაგრამ მსაჯთა საერთაშორისო კომისიამ საჩოგბურთო კორტები დაგვიწუნა და იძულებულები გავხდით, შეჯიბრი თბილისში გადაგვეტანა. წელს კი „ოუფენი“ კვლავ დაგვიბრუნდა, რისთვისაც დიდი მადლობა მინდა გადავუხადო ბათუმელ ბიზნესმენს მერაბ აფხაზავას, რომელმაც საკუთარ თავზე აიღო კორტებისთვის სრული რეკონსტრუქციის ჩატარება, რაც საერთაშორისო სტანდარტებს დააკმაყოფილებს (რაც სოლიდურ თანხებთანაა დაკავშირებული) და ბათუმის ნავთობტერმინალს, რომელიც ტურნირის გენერალური სპონსორია და 35 000 აშშ დოლარი გამოყო ამ შეჯიბრებისთვის. აქედან 15 ათასი საპრიზო ფონდისთვისაა განკუთვნილი, დანარჩენი კი მოწვეული მსაჯებისა და ასე ვთქვათ ტურნირის დირექტორატის მასპინძლობისთვის, რაშიც შედის მათი მიღება, სასტუმროებში დაბინავება და ასე შემდეგ. სამწუხაროდ, სხვა ბიზნესმენებს არ გასჩენიათ სპონსორობისა და თანადგომის სურვილი.
– აჭარის სპორტის დეპარტამენტი თუ გეხმარებათ?
– გეტყვით, რომ ამ ტურნირისთვის მათგან არავითარი დახმარება არ მიგვიღია.
– თავის დროზე „ბათუმი ლეიდის ოუფენი“ ერთ–ერთ პრესტიჟულ ტურნირად ითვლებოდა და საპრიზო ფონდმა 75 000 აშშ დოლარსაც კი აღწევდა. ბათუმში უთამაშიათ მისკინას, აზარენკას, ჩაკვეტაძეს, პეტროვას და ბევრ სხვას, რომლებსაც დღეს მსოფლიოს რეიტინგში წამყვანი პოზიციები უკავიათ. წელს ვის ვნახავთ ამ ტურნირზე?
– სამწუხაროდ, წელს ვარსკვლავებს ვერ ვიხილავთ, თუმცა როდესაც ეს გოგონები აქ თამაშობდნენ, მაშინაც არ იყვნენ ცნობილები და პირველი ნაბიჯები სწორედ აქ გადადგეს. არ არის გამორიცხული, წლევანდელ ტურნირზე გამოჩნდნენ ისეთებიც, რომლებიც რამდენიმე წელიწადში ჩოგბურთის ელიტაში იქნებიან. მონაწილეებს როგორც ევროპის, ასევე მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან ველოდებით. აქვე დავსძენ, რომ ტურნირი აჭარის ჩოგბურთის ფედერაციის ეგიდით ტარდება.
– ბათუმელი ჩოგბურთელები თუ იღებენ მონაწილეობას?
– 14 წლის მარი ბოლქვაძე, რომელიც საქართველოს ჩემპიონია, ასპარეზობას ძირითადი ბადიდან დაიწყებს. ის საკმაოდ იმედისმომცემი სპორტსმენია ასაკის მიუხედავად და მასზე სამომავლოდ დიდ იმედებს ვამყარებთ.
– როგორც ვიცი, სექტემბერში ორი ტურნირია კიდევ დაგეგმილი, უკრაინელები აპირებენ ჩამოსვლას და ასევე, უნდა ჩატარდეს „ჯორჯია ოუფენი“…
– ამის შესახებ უშუალოდ ამ ტურნირის ერთ-ერთ ორგანიზატორი, ბათუმის საჩოგბურთო კლუბ „პრემიუმის“ დირექტორი, ალექსანდრე ბუტნარუ მოგიყვებათ. მანამდე კი გეტყვით, რომ ოქტომბრის ბოლოს ვაპირებთ ღია ტურნირის ჩატარებას აჭარის თასზე 10, 12 და 14 წლის ჩოგბურთელთა შორის, სადაც როგორც საქართველოს, ასევე სომხეთის, უკრაინისა და თურქეთის წარმომადგენლები იასპარეზებენ.
ალექსანდრე ბუტნარუ, ბათუმის საჩოგბურთო კლუბ „პრემიუმის“ დირექტორი: ჩვენი კლუბი თითქმის სამი წლის წინათ დავაარსეთ და მას შემდეგ, ბათუმში არაერთ ტურნირს ვუმასპინძლეთ. ამჯერად უკრაინიდან ველოდებით მოყვარულ ჩოგბურთელებს. ჩვენს მიერ ჩატარებული ტურნირები სამოყვარულოა და უპირველესად სპორტის ამ სახეობის პოპულარიზაციას ვემსახურებით.
– უკრაინელთა სტუმრობაზე რას გვეტყვით?
– 19 სეტემბერს დაიწყება ტურნირი, რომელში ჩვენი კლუბი „პრემიუმი“ უკრაინის საჩოგბურთო კლუბის სპორტსმენებს გაეჯიბრება. ისინი სხვადასხვა ქალაქში ატარებენ ანალოგიური ხასიათის ტურნირებს და ამ ეტაპზე ბათუმი შეარჩიეს, რაც ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. მასში ძირითადად ბიზნესმენები მიიღებენ მონაწილეობას და როგორც ნებისმიერი ტურნირი, აქაც იქნება საპრიზო ფონდი, გამარჯვებულები, პრიზიორები და ასე შემდეგ. თუ რა სახის ჯილდოები იქნება, ამას უკვე თავად გადაწყვეტენ.
– მომდევნო ტურნირი, რომლის მასპინძლობასაც აპირებთ, „ჯორჯიან ოუფენია“. მასზე რას გვეტყვით?
– ეს შეჯიბრი ჩოგბურთის საერთაშორისო ფედერაციის ეგიდით ტარდება და მასში ვეტერანი სპორტსმენები ღებულობენ მონაწილეობას, როგორც მამაკაცები, ასევე ქალები. თუმცა ამისთვის აუცილებელია აღნიშნული ფედერაციის საიტზე ოფიციალურად დარეგისტრირდე, მიიღო პერსონალური პინ-კოდი, რის შემდეგადაც ასპარეზობის უფლებას მოიპოვებ. ამ ეტაპზე 35 მსურველია დარეგისტრირებული, თუმცა დარწმუნებული ვარ, რომ მათი რაოდენობა საგრძნობლად გაიზრდება. ადრე ტურნირი თბილისში ტარდებოდა, მაგრამ ორგანიზატორებმა ჩვენი კლუბის სამწლიანი მუშაობა დადებითად შეაფასეს და გადაწყვიტეს შეჯიბრის ბათუმში გამართვა და იმედია, ეს ტრადიციულ სახეს მიიღებს. აქვე, თუ ნებას დამრთავთ, თქვენი გაზეთის საშუალებით მადლობას გადავუხდი ტურნირის გენერალურ სპონსორს კომპანია „გუდვილს“, პარტნიორებს „ლიბერტი ბანკს“, „ორბი-ჯგუფსა“ და „ჯორჯია პალას ოტელს“, აგრეთვე, აჭარის მთავრობასა და ქალაქ ბათუმის მერიას, რომელთა უშუალო პატრონაჟითაც ტარდება აღნიშნული შეჯიბრება.
თათია ლაშაური
დღეს ბათუმის საავტორო ფილმების მეშვიდე საერთაშორისო ფესტივალზე კინოჩვენება მარტინ ლუნდის „თითქმის მამაკაცით“ გაიხსნება. ნორვეგიელი რეჟისორის ნამუშვარმა უკვე მოიპოვა აღიარება კარლოვი ვარის ფესტივალზე და ახლა ქართველი მაყურებელი შეაფასებს ისტორიას ახალგაზრდა მამაკაცზე, რომელსაც ზრდასრული ადამიანის პასუხისმგებლობებთან შეგუება უჭირს.
2011 წლის არაბული რევოლუციების ტალღა შონ მაკალისტერის დოკუმენტური ფილმის მთავარი თემაა. „უხალისო რევოლუციონერი“ სცდება საპროტესტო აქციების თემატიკას და ფოკუსს ერთ კონკრეტულ ადამიანზე აკეთებს. ბრიტანელი რეჟისორის ფილმი აღწერს თუ როგორ იცვლება იემენელი ტუროპერატორის ცხოვრება რევოლუციის გამო.
საღამოს სეანსზე ნაჩვენები იქნება გასული წლის გახმაურებული თურქული ფილმი „ერთხელ ანატოლიაში“. ნური ბილგე ჯეილანი, რომელიც კანის პრიზიორი ფილმის რეჟისორია, ფესტივალის ერთ-ერთი საპატიო სტუმარია. თურქული დრამის სიუჟეტი მამაკაცების ჯგუფის გარშემო ვითარდება, რომლებიც ანატოლიის ველზე დაკარგულ გვამს ეძებენ.
ფესტივალის მეორე დღე ირანული „ნარინჯისფერი პიჯაკით“ დასრულდება. დარიუშ მერჯუის ფილმი აქცენტს მუსლიმანურ ქვეყანაში ქალების ცხოვრებაზე აკეთებს.
ბათუმის საავტორო ფილმების ფესტივალი კინომოყვარულებს მომდევნო დღეებში ევროპულ და აზიურ პროდუქტთან ერთად ქართულ მხატვრულ ფილმებსაც შესთავაზებს.
დღეს ზღვისპირელები ბათუმში, „ადელის“ სტადიონზე ხარაგაულელებს მასპინძლობენ. შემდეგ ეტაპზე გასასვლელად მათ ორბურთიანი სხვაობით (2:0 ან მეტი) გამარჯვება სჭირდებათ, წინააღმდეგ შემთხვევაში ერთ დროს საქართველოს თასის გათამაშების ფავროტი გუნდი ტურნირს მიღმა დარჩება.
შეხვედრა 15:30 სთ. დაიწყება.
„სამოქალაქო საზოგადოება ადამიანის უფლებისთვის“ თავმჯდომარე, ლადო მგალობლიშვილი ამბობს, რომ ეთნიკური თუ რელიგიური უმცირესობების საკითხები დღეს ნაკლებად მნიშვნელოვანია. ეს იმიტომ, რომ მისთვის გამოხატვის და სიტყვის თავისუფლების პრობლემები უფრო მკაფიოა: „მძიმე პრობლემებია სასჯელაღსრულებით სისტემაში და სამოქალაქო განათლების კუთხითაც. ამიტომ, უმცირესობების პრობლემებს სათანადო ყურადღება არ ექცევა და არც არასამთავრობოების პრიორიტეტებში ჯდება“.
ლადო მგალობლიშვილი მიიჩნევს, რომ `ადამიანებს ხელისუფლების საწინააღმდეგო პოზიციის გამოხატვისთვის 80-დღიან პატიმრობას როცა უსჯიან, გამოხატვის თავისუფლების მინიმალურ სტანდარტებსაც კი ვერ ვაკმაყოფილებთ. აქედან გამომდინარე, უკვე სხვა პრობლემები ნაკლებად აქტუალური გეჩვენება. მათ შორის უმცირესობების პრობლემაც“.
ორი წლის წინ ლადო მგალობლიშვილმა „ტელეარხ 25“-ის ეთერში განაცხადა, რომ სექსუალური უმცირესობების უფლებებს არ დაიცავდა (ორი წლის წინ გავრცელდა ცნობა, რომ ბათუმში გეი აღლუმის ჩატარება იგეგმებოდა. არხს ამ საკითხზე დაგეგმილ დისკუსიაში მონაწილეობაზე არასამთავრობო სექტორიდან მხოლოდ ლადო მგალობლიშვილი დათანხმდა). ამ განცხადების მიუხედავად, მგალობლიშვილი ამბობს, რომ არასამთავრობო სექტორი უმცირესობების სტიგმატიზაციას არ ახდენს და ორი წლის წინანდელი განცხადებაში კორექტირება შეაქვს: „ეს არ იყო პირდაპირი გაგებით ნათქვამი. არა მგონია ამას შეეფერხებინა ჩემთან კომუნიკაცია. ამ განცხადების შემდეგ მომმართა სექსუალური უმცირესობის წარმომადგენელმა, რომელსაც სამსახურში პრობლემები იმის გამო შეუქმნეს, რომ ის სექსუალური უმცირესობის წარმომადგენელი იყო. მაქსიმალურად შევეცადეთ, დაგვეცვა მისი უფლება“.
უმცირესობების პრობლემებზე მუშაობა რეგიონის არასამთავრობოებს რომ არ იზიდავს, ამას გენო გელაძე – „დემოკრატიის ინსტიტუტის“ ხელმძღვანელიც ეთანხმება. ამ მხრივ რეგიონში ჩატარებული კონკრეტული აქტივობა მას არ ახსენდება: „ჩვენი ორგანიზაცია მუშაობს დევნილების, პენსიონერების, ყოფილი პატიმრების, პრობაციონერების უფლებებზე. მაგრამ უმცირესობების უფლებებზე არ გვიმუშავია. უმცირესობების თემა, რეგიონში მეორეხარისხოვანია. დღეს ამ თემას არჩევნები ფარავს, მანამდე საკუთრების პრობლემები ფარავდა და ა.შ. მახსოვს მხოლოდ ის ფაქტი, როდესაც გეი აღლუმის ჩატარებაზე გავრცელდა ინფორმაცია, უფლებების დაცვა კი არა, ლამის ყველა მათ წინააღმდეგ გამოვიდა. უფლებადამცველი ორგანიზაციების მხრიდანაც კი არ მახსოვს განცხადება, რომ ეს შეიძლება ყოფილიყო მათი უფლება“.
გენო გელაძის აზრით, უმცირესობების პრობლემების იგნორირება არა მისი სტიგმატიზაციის, არამედ ამ სფეროში მომუშავე კომპეტენტური კადრების დეფიციტით არის გამოწვეული: „უმცირესობებზე მუშაობას ძალიან სერიოზული სპეციალისტები სჭირდება, რადგან სპეციფიკურ ცოდნას და სიფრთხილეს მოითხოვს. თუმცა, არ გამოვრიცხავ ტრადიციის პრობლემასაც _ ბევრი მიიჩნევს, რომ ამ თემების წინ წამოწევა არაპოპულარია…“
გენო გელაძის აზრით, არასამთავრობო სექტორი გაცილებით აქტიური იყო რამდენიმე წლის წინ, ვიდრე დღეს: „თუ გავაკეთებთ მონიტორინგს, მაგალითად, რამდენი პრესკონფერენცია ჩაატარეს არასამთავრობოებმა ნებისმიერ თემაზე, სამარცხვინო შედეგს მივიღებთ. რეგიონში მომხდარი რაღაც ამბის შეფასება რომ გააკეთებინო ან დისკუსია გამართო, კომპეტენტურ პირებსაც კი ვერ იპოვი. ყოველთვის ერთი და იგივე, თითზე ჩამოსათვლელი ორგანიზაციებია“.
ნანა გორგილაძის ორგანიზაცია „წამების მსხვერპლთა ფსიქო-სოციალური და სამედიცინო რეაბილიტაციის ცენტრის ბათუმის ფილიალიც“, მხოლოდ სპეციფიკური კუთხით მუშაობს. ორგანიზაცია ექიმებით, ფსიქოლოგებით და ფსიქიატრებითაა დაკომპლექტებული. ისინი წამების მსხვერპლებს ეხმარებიან, თუმცა, როგორც არასამთავრობოს ხელმძღვანელი ამბობს, ეთნიკური, რელიგიური ან სექსუალური ნიშნით დისკრიმინირებულ პირებთან არასდროს უმუშავიათ: „უფრო სამედიცინო რეაბილიტაციაა ჩვენი პროფილი, ჩვენ ვმუშაობთ კატეგორიაზე, რომელსაც სახელმწიფომ მიაყენა ზიანი, მაგალითად, დევნილები, დემონსტრაციის დროს დარბეული და ნაცემი პირები, ტყვეობაში მყოფი და ა.შ. ჯერ არ გვქონია პრეცენდენტი, რომელიმე უმცირესობის წარმომადგენელს რომ მოემართოს“.
ნანა გორგილაძის განცხადებით, ყველაზე რთულ ვითარებაში მაინც სექსუალური უმცირესობები არიან: „ამ კუთხით თითქმის არავინ მუშაობს, რაც პრობლემაა. სექსუალური უმცირესობების დაცვა გარკვეულწილად სტიგმაა, ამიტომ ორგანიზაციებიც თავს არიდებენ. თუმცა, სტიგმაზე მეტად უფრო კომპეტენციის პრობლემა მგონია. არც უმცირესობები არიან გახსნილი პრობლემაზე საუბრისთვის, ვფიქრობ უკმაყოფილება არ არის იმ დონეზე მომწიფებული, რომ საუბარი დაიწყონ“.
„რეაბილიტაციის ცენტრის“ ხელმძღვანელი, ნესტან კახაძეც ბენეფიციართა პრობლემაზე საუბრობს: „არასამთავრობოები, ალბათ, იმიტომ იკავებენ თავს ამ პროფილით მუშაობაზე, რომ არ არის საკმარისი კვლევის ობიექტი. განსაკუთრებით რთულია სექსუალურ უმცირესობებთან ურთიერთობა – არ მეგულება პირი, რომელიც თუნდაც პროექტის მომზადებამდე მიმოხილვის პერიოდში დაგთანხმდეს თანამშრომლობაზე. ამ პრობლემას ხელს უწყობს მართლმადიდებელი საზოგადოება, რომელიც მათი უფლებების დაცვის წინააღმდეგია“.
ნესტან კახაძე ამბობს, რომ სამართლებრივი დახმარება სექსუალური უმცირესობების წარმომადგენლებისთვისაც გაუწევიათ: „ერთი გოგონა იყო და ერთიც ბიჭი, რომელთაც დასჭირდათ ჩვენი ადვოკატირება, მაგრამ ეს შემთხვევები უმცირესობების კატეგორიაში არ დაკვალიფიცირებულა. ის, რომ ეს ადამიანები იყვნენ სექსუალური უმცირესობების წარმომადგენლები, მხოლოდ ანკეტის შევსების დროს დაფიქსირდა. ცალკე, უმცირესობების დაცვის კატეგორიაში არ გაგვიყვანია“.
სექტორში მიიჩნევენ, რომ მათი ფუნქცია სწორედ საზოგადოების უმცირესობასა და უმრავლესობას შორის დამაკავშირებელი გზების გამოძებნაა, თუმცა ამ ფუნქციას ისინი მხოლოდ ნაწილობრივ ართმევენ თავს.
„როცა რელიგიური უმცირესობების შესახებ კანონი მიიღეს, საიამ განაცხადა, რომ ამ კანონით ხელისუფლებამ რელიგიური უმცირესობები უბრალოდ მოატყუა. თუმცა, საიას ხელისუფლებასა და რელიგიურ უმცირესობებს შორის მედიატორის როლი არ უთამაშია, პრობლემა თვითონ მიიტანეს ხელისუფლებამდე“, – ამბობს საიას ბათუმის ხელმძღვანელი პაატა ჯალაღონია.
მისი აზრით, უმცირესობების თემა ძალიან ფაქიზია და მას სპეციფიური ტიპის კვლევები და დასკვნები სჭირდება: „რეგიონში ამ სფეროზე მომუშავე არასამთავრობო აქედან გამომდინარეა რომ არ არსებობს“.
საინფორმაციო სამედიცინო ფსიქოლოგიური ცენტრის – „თანადგომას“ ბათუმის ხელმძღვანელი ნათია ხარატი ამბობს, რომ სექსუალურ უმცირესობებთან რამდენიმე წელია მუშაობენ, ოღონდ ეს ურთიერთობა მხოლოდ სამედიცინო კუთხით შემოფარგლება: „ვმუშაობთ შიდსის პრევენციაზე. დაახლოებით ასამდე ბენეფიციარი გვყავს, სხვადასხვა ქალაქიდანაც, ოღონდ ჩვენ მხოლოდ შიდსის პრევენციის კუთხით ვმუშაობთ და არა კომპლექსურად“.
ნათია ხარატის აზრით, უმცირესობების მიმართ თავად არასამთავრობოების დამოკიდებულებაც უკვე პრობლემატურია: „როცა უფლებადამცველი ეთერში ამბობს, რომ მათ არ დაიცავს, ბუნებრივია, მათი მიმართ ნდობა არ იქნება. ყველა წამოვა ურთიერთობაზე, თუ გულწრფელობას დაინახავენ. პრობლემები განსაკუთრებით სექსუალურ უმცირესობებს აქვთ მრავლად, ამიტომ ამ პირებთან კონკრეტულმა ორგანიზაციებმა უნდა იმუშაონ“.
უმცირესობებთან არასამთავრობოების მუშაობის პოლიტიკას ასე აფასებს ასლან ჭანიძე -„თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლის თავმჯდომარე“: „არ შეიძლება ადამიანის უფლება იყოს პრიორიტეტული და არაპრიორიტეტული, პოპულარული და არაპოპულარული. იმის თქმა, რომ ეს საზოგადოებისთვის მიუღებელია და, შესაბამისად, არასამთავრობო სექტორი აქცენტს ამაზე აკეთებს, არასწორია. უფლებების დამცველი ორგანიზაცია უნდა იცავდეს ნებისმიერი ადამიანის უფლებას, იმის მიუხედავად ეს საზოგადოებას მოსწონს თუ არა. ის, რომ ეს ადამიანები იგივე უფლებით სარგებლობენ, რაც შენ გაგაჩნია, არა თუ მესამე სექტორმა, არამედ მთელმა საზოგადოებამ უნდა აღიაროს“.
რამ განაპირობა ხუთწლიანი პაუზა და შემდეგ კვლავ ტურნირის ბათუმში დაბრუნება?
პირველი და უმთავრესი მიზეზი ისაა, რომ ველოდებოდით საჩოგბურთო კორტების სრულ რეკონსტრუქციას, რაც სამწუხაროდ ჭიანურდებოდა. ამას დაემატა 2008 წლის აგვისტოს მოვლენები, რამაც შეაფერხა ეს პროცესი, ამიტომ გადავწყვიტეთ ტურნირის თბილისში გამართვა. თუმცა, როგორც ხედავთ, ბათუმის საჩოგბურთო კორტები უკვე რეკონსტრუირებულია და მზადაა დიდი რანგის ტურნირების მისაღებად, ატმოსფეროც ჩინებულია და პირადად მე ძალიან ბედნიერი ვარ, რომ „ლეიდის ოუფენ“ კვლავ ბათუმს დაუბრუნდა.
მონაწილეთა ასეთი მცირე რაოდენობა ტურნირის ისტორიას არ ახსოვს. რა არის ამის მიზეზი?
როგორც იცით, ბათუმამდე თბილისსა და თელავში ზედიზედ ორი ტურნირი ტარდება, მონაწილეებსაც ერთ ტურნირზე ჩამოსვლა, ამ შემთხვევაში ბათუმში, ძვირი უჯდებათ და ურჩევნიათ, თბილისისა და თელავის ტურნირებზე მიიღონ მონაწილეობა, ხარჯი ნაკლები აქვთ. გასათვალისწინებელია ის ფაქტორიც, რომ ბათუმის საჩოგბურთო კორტები ხელოვნურსაფარიანია, თბილისსა და თელავში კი თიხნარზე თამაშობენ. მართალია, სამწუხაროა, რომ მხოლოდ 32 მონაწილე გვყავს წელს, მაგრამ სასიხარულოა ის ფაქტი, რომ ამათგან 14 ქართველია. შესაძლოა ორგანიზატორებს ურჩევნიათ მეტი ქვეყნის წარმომადგენლებმა მიიღონ მონაწილეობა, მაგრამ ჩვენ, ფედერაციას, ამ ეტაპზე გვაწყობს, რომ ჩვენმა გოგონებმა მიიღონ გამოცდილება, მოიპოვონ საპრიზო ადგილები, საპრიზო თანხაც მათ გადაინაწილონ და სარეიტინგო ქულებიც დაიმატონ. რაც შეეხება ტურნირის გაუქმებას, დარწმუნებული ვარ ეს არ მოხდება. პირიქით, მიმდინარეობს მოლაპარაკება რათა მომავალი წლიდან საპრიზო ფონდი კიდევ უფრო გაიზარდოს. აქვე მადლობას მოვახსენებ ბათუმის ნავთობტერმინალს, რომელიც ტურნირის დაარსებიდან დღემდე ჩვენი სპონსორია და ბათუმის საჩოგბურთო კლუბს.
ტურნირის არსებობის ისტორიაში ერთადერთი ქართველი მაკა ჩახნაშვილი გახლდათ, რომელმაც ნახევარფინალში გააღწია. წელს როგორ შეაფასებთ ქართველთა შანსებს?
სოფიკო ქვაცაბაია და ეკატერინე გორგოძე ამ ტურნირის უდავო ფავორიტები არიან. კარგია, რომ წილისყრამ ისინის ბადის სხვადასხვა მხარეს განათავსა. ორივე შესანიშნავ ფორმაშია და დარწმუნებული ვარ, ერთმანეთს ფინალში შეხვდებიან. აქვე მინდა აღვნიშნო ბათუმელი მარი ბოლქვაძე, რომელიც მიუხედავად პატარა ასაკისა (14 წლისაა) საკმაოდ იმედისმომცემი სპორტსმენია, რაც დაამტკიცა კიდეც. წარმატებას ვუსურვებ თითოეულ მონაწილეს.
თათია ლაშაური
დღეს, 22:30 საათზე, კინოთეატრ „აპოლოში“ ლეო კარაქსის გახმაურებული ფილმს, „ზეციური მანქანებს” აჩვენებენ, საავტორო კინოს ბათუმის მეშვიდე საერთასორისო ფესტივალის ფარგლებში.
წლევანდელი კანის კინოფესტივალის ერთ-ერთი ფავორიტი ფილმი პარალელურ სამყაროში მოგზაურობაზე მოგვითხრობს და მასში მთავარ როლებს ევა მენდესი, კაილი მინოუგი და მაიკლ პიკოლი ასრულებენ.
კინფესტივალი, რომელიც გუშინ გაიხსნა, 23 სექტემბრამდე გასტანს და 40-მდე ფილმი იქნება ნაჩვენები. წელს ჟიურის ცნობილი ქართველი რეჟისორი, ელდარ შენგელაია ხელმძღვანელობს.
ბათუმში სახელმძღვანელოების შეძენა ამ დროისათვის #10, #9 და #3 საჯარო სკოლაშია შესაძლებელი, ასევე, ჭავჭავაძის ქუჩაზე N12-ში მდებარე წიგნის მაღაზიაში.
აჭარის რეგიონებში კი სახელმძღვანელოები ხელვაჩაურში, სოფელ შარაბიძეებში, ქობულეთის #2 საჯარო სკოლაში და ქედის მუნიციპალიტეტში, დაბა ქედის საჯარო სკოლაში გაიყიდება. განათლების სამინისტროში ამბობენ, რომ წიგნები შესაძლოა ხულოს მუნიციპალიტეტშიც გაიყიდოს, სამინისტროში ამ საკითხზე მუშაობენ, მანამდე კი „ბათუმელებთან“ საუბრისას აჭარის განათლების, კულტურის და სპორტის მინისტრი გია აბულაძემ განაცხადა, რომ შუახევსა და ხულოში სასკოლო ბაზრობის მოწყობა არ არის აუცილებელი, რადგანაც იქ მცხოვრები მოსწავლეების უმეტესობა სოციალურად დაუცველი ოჯახიდან არის და სახელმძღვანელოებს უფასოდ მიიღებენ. „მაღალმთიან აჭარაში დანარჩენი მოსწავლეები, რომელთა რიცხვიც ძალიან მცირეა, ბათუმიდან მიიღებენ წიგნებს“, – ამბობს გია აბულაძე.
განათლების სამინისტროში აცხადებენ, რომ ახალი მექანიზმის შემოღება წინა წლების გამოცდილების გათვალისწინებით გახდა საჭირო, მაღაზიებში დიდი რიგების გამო მშობლები ვერ ახერხებდნენ წიგნების დროულად შეძენას, სკოლებში კი, დიდი გამოფენა-გაყიდვების გაკეთება უფრო მოსახერხებელია. გარდა ამისა, წიგნების შეძენა საქართველოს ფოსტის ვებ-გვერდზე, ინტერნეტ-მაღაზიაშიც არის შესაძლებელი. სამინისტროს განცხადებით, ონლაინ შეკვეთის შემთხვევაში, ფოსტა წიგნებს თბილისში 24 საათის, ხოლო რეგიონებში 48 საათის განმავლობაში მიიტანს. სახელმძღვანელოებს შემკვეთი მომსახურების დამატებითი ღირებულების გარეშე მიიღებს. საფოსტო სერვისით სარგებლობა 8 ოქტომბრის შემდეგაც იქნება შესაძლებელი.
ბათუმის მესამე საჯარო სკოლაში გამართულ წიგნის ბაზრობაზე „ბათუმელებთან“ საუბრისას მშობლებმა განაცხადეს, რომ დადებითად აფასებენ ბაზრობის სკოლებში მოწყობის იდეას, თუმცა აცხადებენ, რომ წიგნები დაპირებულზე ძვირი ღირს. „ტელევიზორში რამდენჯერმე თქვეს, რომ არც ერთი წიგნის ფასი 10 ლარზე ძვირი არ უნდა იყოსო, მაგრამ ადგილზე რაც ვნახე, საგნის მთლიანი კომპლექტი – წიგნი და რვეული ერთად აღებული 15 ლარი ღირს. ზოგიერთ წიგნს ტესტების კრებულიც აქვს, მასწავლებელი სრული კომპლექტის შეძენას ითხოვს და მეც იძულებული ვარ ვიყიდო. ზოგი წიგნი ორ ნაწილად არის გამოსული, ორივეს ფასი ერთად აღებული კი 10 ლარზე მეტია“, – აღნიშნა ბაზრობაზე მოსულმა მშობელმა მერი აბესლამიძემ.
აჭარის განათლების მინისტრის, გია აბულაძის თქმით, სასკოლო წიგნები ორ ნაწილად გამომცემლობისთვის მეტი მოგების მიღების მიზნით არ არის გაყოფილი. „თქვენ ხომ გაქვთ ნანახი, რა სისქის წიგნებია გამოცემული. მათი ტარება მოსწავლეების ხერხემალს უქმნის საფრთხეს. მხოლოდ ეს მიზანი აქვს წიგნების ორ ნაწილად გაყოფას“, – აღნიშნა გია აბულაძემ.
სამინისტრო აცხადებს, რომ მათი მთავარი მიზანი რიგების თავიდან არიდებაა, ამიტომაც შეეზღუდათ წიგნის მაღაზიებს სახელმძღვანელოების გაყიდვა. წიგნის გამომცემელთა და გამავრცელებელთა საზოგადოების აღმასრულებელი დირექტორი ნინო გოგინაშვილი „ბათუმელებთან“ საუბრისას ამბობს, რომ გამომცემლებს, წიგნის გავრცელების შეზღუდვის გამო, ჯერ-ჯერობით ოფიციალური განცხადება არ გაუკეთებიათ.
წიგნის ბაზრობები, საქართველოს მასშტაბით, 400 სკოლაში მოეწყობა. რაც შეეხება სავაჭრო წერტილებს, სახელმძღვანელოები მხოლოდ 21 მაღაზიაში შევა გასაყიდად.
სწორედ ამის გამო, ტურნირის ორგანიზატორებმა გადაწყვიტეს, რომ საკვალიფიკაციო ბადის თამაშები აღარ გამართულიყო და მონაწილეები პირდაპირ ძირითად ბადეში დაეშვათ. უკვე გაიმართა წილისყრა, რომელმაც მეტოქეები დააწყვილა.
აღსანიშნავია, რომ ბათუმის ტურნირზე მოასპარეზე 32 ქალს შორის 14 ქართველია, რაც მათ მიერ საპრიზო ადგილების მოპოვების შანსს ერთიორად ზრდის. დანარჩენი მონაწილეები გერმანიის, რუსეთის, მოლდოვას, სომხეთისა და ავსტრალიის წარმომადგენლები არიან.
ტურნირზე პირველ ნომრად რუსი იულია კალაბინაა, რომელიც პირველ წრეში ლანა როსტიაშვილს დაუპირისპირდება. მეორე ნომერია სოფიო ქვაცაბაია, რომელიც პირველ წრეში თანამემუამულე ანი გოგვაძის დამარცხებას შეეცდება. რეიტინგის მიხედვით ტურნირზე განთესილი რვა საუკეთესო სპორტსმენის დანარჩენი ექვსეული ასე გამოიყურება:
3 – ელიზავეტა იანჩუკი (უკრაინა); 4 – პაშკოვა ევგენია (რუსეთი); 5 – ოლგა იანჩუკი (უკრაინა); 6 – ეკატერინე გორგოძე (საქართველო); 7 – ანა შკუდუნი (უკრაინა); 8 – ანი ამირაგიანი (სომხეთი).
პარალელურად გაიმართება ასპარეზობა წყვილთა შორის. მომდევნო წრეში თამაშის უფლება უბრძოლველად (მეტოქეთა არარსებობის გამო) მოიპოვა გორგოძე-ქვაცაბაია (საქართველო), კალაბინა-პაშკოვასა (რუსეთი) და დები იანჩუკების (უკრაინა) წყვილმა.
შეგახსენებთ, რომ ტურნირის საპრიზო ფონდი 15 000 აშშ დოლარია.
ეროვნულ გუნდში მისი თანაშემწეები ლაშა გუჯეჯიანი და ოლიმპიური ჩემპიონის ლაშა შავდათუაშვილის პირადი მწვრთნელი გიორგი ვაზაგაშვილი იქნებიან. „ნაკრების მწვრთნელობა ჩემთვის დიდი პასუხისმგებლობაა და სევეცდები, ბევრი ტიტულები მოვიპოვოთ, რაც შეეხება სიახლეებს, გვაქვს გარკვეული მონახაზი, რომლის მიხედვითაც ვიმუშავებთ“, – განაცხადა ნაკრების ახალმა თავკაცმა. პირველი სერიოზული გამოცდა, რომლის ჩაბარებაც ცირეკიძესა და მის სამწვრთნელო შტაბს მოუწევთ, ბრაზილიაში დაგეგმილი მსოფლიოს გუნდური ჩემპიონატი იქნება, რომელიც 27-2 ოქტომბერს გაიმართება
მეორე ადგილზე ესტონელი მარკუს მანიკი გავიდა, მესამე ადგილი კი ლიტველმა ვილმანტას ბლიუტუსმა დაიკავა. მეოთხე ადგილი წილად ხვდა უკრაინელ ვიტალი მიხეევს. რაც შეეხება საქართველოს წარმომადგენლებს, მათგან მხოლოდ ერთი მიუახლოვდა საპრიზო ადგილს, გიორგი დოინჯაშვილმა ტურნირი მეხუთე ადგილზე დაასრულა. ასპარეზობა ბათუმში უკვე მეორე წელია ტარდება და აჭარის უძლიერეს მამაკაცთა კლუბის პრეზიდენტის, გოჩა შავაძის განცხადებით, ის ტრადიციულ სახეს მიიღებს და მონაწილე ქვეყნების რაოდენობა მომდევნო წლებში გაცილებით გაიზრდება.
წიგნის მაღაზიის თაროებს თუ გადავხედავთ, ვერ ვიტყვით, რომ თანამედროვე ქართველი მწერლების ახალი გამოცემები არ გამოდის, თუმცა მკითხველების ერთი ნაწილი მაინც ირჩევს ნაცნობ სახელებს, კლასიკას. რატომ ხდება ეს, ქართველი მკითხველი უნდობლად ეკიდება თანამედროვე ქართულ ლიტერატურას, თუ ეს გარკვეულ წილად მკითხველის სნობურ დამოკიდებულებაზე მიუთითებს?
ალბათ, ერთიცა და მეორეც. ერთი, ის, რომ თანამედროვე ლიტერატურული პროცესი ვერ თანხვდება არსებულ სამკითხველო სტერეოტიპთან, მკითხველი მასში საკუთარ მოლოდინებს, თავის იდეალებს ვერ პოულობს და უცხოვდება მისგან. ხშირად აგრესიულადაც. ამიტომ თავის სურვილებს იგი გავლილი ლიტერატურული პროცესით იკმაყოფილებს.
მაგრამ უნდა ითქვას ერთი: მაღალი ლიტერატურა ყველას ლიტერატურაა, მისი სოციალიზაციის ხარისხი გამჭოლია, სხვადასხვა კულტურულ წრეზე გადის. ვფიქრობ, გარკვეულ შემთხვევებში (და ეს შემთხვევები ხშირია), კლასიკურ ტექსტებთან დიალოგის პასუხისმგებლობის მთელი სირთულე ამ სათაყვანო (სამართლიანადაც) ლიტერატურაზე მოდის და არა მკითხველზე. ის უფრო მოძრაობს მკითხველისაკენ, ვიდრე პირიქით. მხედველობაში მყავს სტერეოტიპული მკითხველი… ამიტომ კლასიკით კმაყოფილების ფაქტიც რამდენადმე საეჭვოა. ლიტერატურა ზღვრებთან თამაში და გადალახვაა. თუ ამგვარი გაერთიანება არ ხდება, აღფრთოვანება უსაფრთხო, უკვე დაზღვეული აღქმის გამო ხდება, პირველ რიგში, ხოლო წმინდა მხატვრული სიკეთეები მხოლოდ პირადი ,,გემოვნების“ დადასტურებებად მოიმარჯვება. ეს არის სუბიექტური ფაქტორი, რის გამოც ხშირად გვერდს უვლიან თანამედროვე ლიტერატურას და მიმართავენ ძველს. თუმცა თანამედროვეობის ტერმინი დასაზუსტებელია: წაკითხვადობისა და პოპულარობის სიხშირეები ცვლადია და ისინი თანამედროვეობის ინდიკატორად არ გამოდგება ყოველთვის, მით უფრო სიმულაციების ეპოქაში.
არის სხვა ფაქტორიც. ვთქვათ, ობიექტური, რომლის ფსიქო-კულტურული შინაარსი ასე შეიძლება გამოითქვას: ადრე, ჯერ კითხულობდნენ, მერე ცხოვრობდნენ, ახლა ჯერ უნდა იცხოვრო, მერე იკითხო. ეს ნიშნავს – სამკითხველო და ცხოვრებისეული გამოცდილება სინქრონული ხდება. სხვაგვარად გაგების აქტი ვერ შედგება. შესაბამისად, არ ცხოვრობ, – ვერც წაიკითხავ. თანამედროვეობა ნიშნავს, იყო აწმყოს განმცდელი. მოდა ამას არ გავალდებულებს, მოდას შეიძლება აყვე, თანამედროვეობა კი ნიშნავს განცდას. ცოდნას, შეცნობას, პირად აქტივობას, საკუთარ ხმას. ამ მხრივ, თანამედროვე ქართული ლიტერატურული სივრცე ალბათ იმდენად და იმდენივეს სცოდავს, რამდენადაც და რამდენსაც საზოგადოებრივი…
ადრე ლიტერატურა გულისხმობდა ერთგვარ ეთიკურ მომწიფებას, სავარჯიშოს ცხოვრებისათვის, სულიერ მომზადებას სამყაროსა და თვითშეცნობისათვის. მორალი ლიტერატურაში, ფართო აზრით, ნიშნავდა ზუსტ დროს პერსპექტივაში, იდეალურ დრო-სივრცეს. საითკენაც აჩქარებული კითხვით მიილტვოდა მკითხველი კაცობრიობა. ახლა ლიტერატურა ეს აღარ არის. მას შეუძლია მხოლოდ გითხრას, თუ სად ხარ ახლა. და თუ რამდენიმე ფურცლის შემდეგ უკმაყოფილო ხურავთ წიგნს, ეს ნიშნავს, რომ სხვადასხვა დროით განზომილებაში ხართ. ამიტომ, არ უნდა გაუწყრე მას, იქნებ ოდესმე შეხვდეთ, გადაიკვეთოთ და დამეგობრდეთ კიდეც.
ბოლო ხანს, როცა თანამედროვე ქართულ ლიტერატურაზე საუბრობენ, აუცილებლად მოჰყავთ მაგალითად რამდენიმე მწერალი, რომელთაც განიხილავენ როგორ ეპატაჟურს და იწყება იმაზე საუბარი, რომ ეს მწერლები უნიჭობას ნიღბავენ სკაბრეზით და ა.შ. თქვენი აზრით, რატომ აღიზიანებს მათი ტექსტები ასე საზოგადოებას?
ლიტერატურის ოდინდელი ფუნქცია იყო და არის სიმართლის თქმა. სხვადასხვა დროს თავისი სიმართლე აქვს და ფორმაც, რომელშიც ის თავს გამოხატავს. სამწუხაროდ, მხატვრული სიმართლის განსაზოგადოებაში არც თუ კეთილშობილ როლს ასრულებს მასმედია, რომელსაც სკანდალებისაგან თავისი ანგარიშები და ინტერესები აქვს. შეიძლება ითქვას, იგი, გარკვეულად, გადაფარავს ლიტერატურული კრიტიკის, სააუდიტორო და პედაგოგიური მედიაციის როლსა და ფუნქციას ლიტერატურასა და მკითხველს შორის, რაც არის პროცესების ანალიზის სწორი ადგილი.
როგორც ლიტერატურის, ისე მკითხველის (ეს ერთი მთლიანი ორგანიზმია) განვითარებაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს ლიტერატურის სწავლებას სკოლაში და უმაღლეს სასწავლებლებში. ეს საკითხი ფართო საზოგადოებრივ-სამოქალაქო სივრცეზე გადის და ცალკე საუბრის საგანია.
რაც შეეხება ეპატაჟს და ცრუ ხმაურს. ლიტერატურული პროცესი არ არის მხოლოდ ის, რასაც კაცობრიობის წერილობითი და ზეპირი მეხსიერება სწვდება. ლიტერატურა, როგორც მხატვრული ფაქტი, განვითარების დინამიკური და რელიეფური პროცესის კვალია. ერთი მარადისობაში გადასული ტექსტის უკან, მრავალი მეორეხარისხოვანი და დავიწყებული ტექსტი დგას (ამის საუკეთესო მაგალითი გვაქვს რუსთაველის იქედნური კრიტიკის სახით მისი თანამედროვე ლიტერატურული პროდუქციის მიმართ, რომელზეც დღეს ჩვენ არაფერი, ან ბევრი არაფერი ვიცით).
მნიშვნელობები და ადგილი ორი რამის მიერ განისაზღვრება: დროისა და ლიტერატურის კრიტიკის. სამწუხაროდ, ჩვენში ეს საქმე უფრო დროის ფუნქციაა, მით უფრო მიუკერძოებლობის თვალსაზრისით… ფრთხილი ქართველის ეთიკა ალბათ ასე სჯის: რატომ გავაკეთო ის, რასაც დრო ისედაც გააკეთებს. ალბათ იმიტომ, რომ ეს უმადური საქმეცაა და სახიფათოც… ვფიქრობ, რა მიზეზია, რომ კრიტიკა არა გვაქვს, არანაკლებ აქტუალური თემაა ახლა, ვიდრე საუკუნენახევრის წინ.
ადრე მწერალს მორგებული ჰქონდა ერთგვარი ჭკუისდამრიგებლის როლი, თანამედროვე მწერლები ამისგან მეტ-ნაკლებად ცდილობენ გათავისუფლებას და ცოტათი დასცინიან კიდეც „ძველებს“. როგორ ფიქრობთ, ეს „მამების და შვილების“ ძველი ისტორიაა, თუ უბრალოდ თანამედროვე სამყარო უნდობლად უყურებს მენტორებს?
გეთანხმებით. ახალი სამყარო უნდობლად უყურებს მენტორს. ის ან ანაქრონიზმია, ან გაუცნობიერებელი (იქნებ არც) უპასუხისმგებლობა და არასერიოზულობა. რაც შეეხება თანამედროვეთა დამოკიდებულებას ტრადიციისადმი, თუ პერსპექტივაში შევხედავთ მოვლენებს, კონტექსტების წირს მოვნიშნავთ, ეპატაჟიცა და ეპიგონობაც ტრადიციაში ჩაწერის ხელოვნური ფორმებია. რაც შეეხება ნამდვილი ლიტერატურის ბუნებრივ ხმაურს, იქნება ეს სკაბრეზი თუ სხვა ,,საჩოთირო“ ხერხები, ეს პოზიტივური სათქმელის ნეგატიური ფორმით გამოხატვაა. არის ლიტერატურა, რომელიც გენერირებს ლიტერატურულ პროცესს, არაა განსაზღვრული მასობრივი მკითხველისათვის. ასეთი ტექსტი იყო 90-იანებში დავით ბარბაქაძის ,,ტრფობა წამებულთა“, რომლის ხმაურის გადაფარვა სამოქალაქო ომს თუ შეეძლო მხოლოდ.
მაგრამ დროში, რომელშიც არსებობდე – ნიშნავს იყო პოპულარული, გასაგებია რამოდენა ცდუნებები არსებობს გამოწვევათა პირისპირ. მოკლე გზა საფრთხეებს არ დაგიდევს, მით უფრო, რომ დიდი დრო და მასში აზროვნება ცრურწმენის ნაირსახეობად ჩანს ახლა. მყისიერ მომგებიან დივიდენდებზე გათვლილი პოლიტეკონომია, რა თქმა უნდა, გრძელ დროზე არ იანგარიშებს, ცხადია, არა იმ მიზეზით, რა მიზეზითაც მწერალი აწმყოზე უნდა ფიქრობდეს და არა მომავალზე, რომელზეც მას არაფრის ცოდნა შეუძლია.
ლიტერატურისადმი საყვედურებში მოჯადოებული წრის წინაშე ვდგებით: ერთი მხრივ, მკითხველი, სინამდვილე ქმნის ლიტერატურას, მეორე მხრივ, ლიტერატურა ქმნის მკითხველს და სინამდვილეს. ეს დაახლოებით წააგავს ხელისუფლებისა და საზოგადოების მიმართებას: ყველა ხალხს შესაბამისი ხელისუფლება ჰყავს. მაგრამ ,,ერთხელაც“ აღმოჩნდება, რომ რომელიღაცას გაუსწრია, წინ წასულა… ამ საქმეში ლიტერატურას დალოდება არ სჩვევია. ვფიქრობ, ეს უკვე ფაქტია ჩვენს ლიტერატურულ ცხოვრებაში.
თავად რას კითხულობთ, რის წაკითხვას ურჩევდი სხვებს და რატომ?
დელიკატური და ინტიმური თემაა… ჩემთვის (ალბათ სხვებისთვისაც) არსებობს ლიტერატურისა და მკითხველის მიზიდულობის მეტაფიზიკა: მკითხველი ისაა, ვინც კი არ ეძებს წიგნს, არამედ ვისთანაც წიგნები მიდიან. მისვლას ზუსტი დრო აქვს. ამ მოძრაობაში შეხვედრები და აცდენები ისეთივე ბუნებრივი რამაა, როგორც ცხოვრებაში…
მე ასე დავსვამდი საკითხს: არა რა ვიკითხოთ, არამედ როგორ ვიკითხოთ. იმისთვის, რომ იკითხო და ისიამოვნო (რაც ნიშნავს შეიცნო), საჭიროა, ასე ვთქვათ, სამკითხველო ნდობა. არა ბრმა, ფეხის და მოდის ხმას აყოლილი, არამედ, ალბათ, ირაციონალური. ნდობა არის ის, რაც ღირებული ლიტერატურის ღირებულ ლიტერატურად მიღების გარანტი შეიძლება იყოს. ლიტერატურის ლიტერატურად ყოფნის, ფუნქციონირების საქმეში სკეფსისი, მით უფრო წინასწარგანწყობილი და მსოფლმხედველობრივი, ცუდი მეგობარია. წიგნს, ლიტერატურას, ისევე როგორც ადამიანს, მხოლოდ ნდობაში შეუძლია აჩვენოს საკუთარი თავი, შესაძლებლობები. და თუ წინასწარი, `ბრძენი“ სკეპსის გამო წიგნმა ,,ვერ ივარგა“, ეს მხოლოდ უადგილო და ნაჩქარევი ეჭვის ბრალია, რომელზეც ისევ მკითხველი წაიკრავს ფეხს. ლიტერატურა? ლიტერატურა თავისუფალია ამგვარი მარცხისაგან, ცხადია, თუ ის ლიტერატურაა და არა ფალსიფიკაცია… მე შემიძლია ვურჩიო ნდობა, წიგნები, დაე, თავად შეარჩიონ…
