ბულვარი, მერია, ნავსადგური – ვინ უნდა განაახლოს განათების ბოძები?

 ბულვარის ადმინისტრაციაში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ აღნიშნული ტერიტორია ბულვარის ადმინისტრაციულ საზღვრებში არ შედის და განათების ბოძების განახლებაზე ქალაქის მერიამ უნდა იზრუნოს. ბათუმის მერიაში კი განაცხადეს, რომ ტერიტორია ბათუმის ნავსადგურს ეკუთვნის და   ადგილობრივ ბიუჯეტში განათების განახლებაზე თანხა გათვალისწინებული არ არის. „ბათუმელები“ ნავსადგურის ადმინისტრაციასაც დაუკავშირდა, თუმცა დაზიანებული ბოძების  განახლებაზე პასუხისმგებლობას არც ისინი იღებენ: „ეს ტერიტორია ნავსადგურის საზღვრებში არ შედის“ – ამბობენ ნავსადგურში.   

პროექტი მძღოლებისა და ფეხით მოსიარულეებისთვის

 

ბათუმში მცხოვრები გულნარა ლეფსაია, რომელიც პროექტის – „ქვეითები VS მძღოლები – ჩვენ გვესმის ერთმანეთის“ ერთ-ერთი ავტორია, კიდევ ერთ ბათუმელთან – მარიკა ჩხუბაძესთან ერთად ფიქრობს, რომ მათ იდეას ბევრი მოქალაქე გამოეხმაურება და საბოლოო ჯამში მოხერხდება ის, რომ მოქალაქეები უფრო მეტად შეეცდებიან არ დაარღვიონ მოძრაობის წესები და ამით არ შეუქმნან საფრთხე როგორც საკუთარ, ისე სხვის სიცოცხლეს.

 

გულნარა ლეფსაია ამბობს, რომ ამას მარტო ვერ გასწვდებიან, ამიტომაც სჭირდებათ საზოგადოების მხარდაჭერა და ფიქრობენ, რომ მიიღებენ კიდეც ამ მხარდაჭერას: „ჩვევ ვაპირებთ ვიმუშავოთ მოხალისეებთან ერთად. საწყის ეტაპზე „ზებრასა“ და შუქნიშნის მოთხოვნების მიმართ კანონდამრღვევი ქვეითებსა და მძღოლებს გამოვავლენთ, გადავიღებთ ფოტო/ვიდეო მასალას და განვათავსებთ სოციალურ ქსელში“ან ვებგვერდზე – https://ertad.ge.

 

გულნარა ლეფსაიას თქმით, მათ მიერ მომზადებულ ვიდეორგოლებს აჩვენებენ საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში. ცოტა მოგვიანებით, მსახიობების მონაწილეობით დაგეგმილია ფლეშმობის მოწყობაც, ბუნებრივია, ესეც საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაიმართება.

 

გულნარა ლეფსაია: „პროექტის მთავარი არსი მდგომარეობს იმაში, რომ ბათუმში გაუმჯობესდეს საზოგადოებრივი წესრიგი, ქუჩებში ქვეითების გადაადგილებისა და ავტომობილების მოძრაობის პირობებში. ქვეითთა გადაადგილება გახდეს უფრო უსაფრთხო. ხელი შევუწყოთ ქაოსურად მოძრაობის შემცირებას, საგზაო მონიშვნების (ზებრა) ხილვადობის ხარისხის გაუმჯობესებასა და შუქნიშნებზე ქვეითთა გადასასვლელი ნიშნების მოქმედების განრიგის/სისტემის მოწესრიგებას“.

 

გულნარა ლეფსაია ფიქრობს, რომ ამ ყველაფერს გარკვეულწილად წახალისებაც სჭირდება, სწორედ აქედან გამომდინარე დაგეგმილი აქვთ მცირედი საჩუქრების გაცემაც. საჩუქრებს მიიღებენ ის მძღოლები და ფეხით მოსიარულეები, ვისი მონაწილეობითაც გადაღებული ფოტო-ვიდეომასალა სოციალურ ქსელში ყველაზე მეტ მოწონება/ლაიქს დაიმსახურებს.

როგორ ებრძვის მთავრობა წითელას – 2015 წლის სტრატეგია

 

 

 

წითელას მასიური გავრცელების პრევენციის მიზნით, უნდა განხორციელდეს არაგეგმური იმუნოპროფილაქტიკა (2015 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით) წითელას კომპონენტის შემცველი ვაქცინით, მათ შორის:

 

ა) წითელას კომპონენტის შემცველი ვაქცინით აცრა არასრულად აცრილ ან აუცრელ 2001 -2009 წლებში დაბადებულ ბავშვებში, იმუნიზაციის სტატუსის გათვალისწინებით;


ბ) წითელას კომპონენტის შემცველი ვაქცინის 1 დოზით აცრა 1985 -2000 წლებში დაბადებულ პირებს შორის (გარდა, 2013-2014 წლებში აცრილი პირებისა), აცრის სტატუსის მიუხედავად;

 

გ ) სამედიცინო პერსონალის წითელას კომპონენტის შემცველი ვაქცინის 1 დოზით ვაქცინაცია;

 

დ ) წითელას სავარაუდო შემთხვევის გამოვლენისას, ორგანიზებული კონტაქტების ვაქცინაცია (საცხოვრებელი და სასწავლო/სამუშაო დაწესებულების კონტაქტები), მიუხედავად აცრის სტატუსისა;

 

ე ) ჩატარებული აცრების დარეგისტრირება და ვაქცინირებული პირებისთვის აცრის ჩატარების დამადასტურებელი ცნობის გაცემა;

 

ვ ) საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ორგანიზებული კონტინგენტის წითელას კომპონენტის შემცველი ვაქცინის 1 დოზით ვაქცინაცია;

 

ზ ) სხვა კონტინგენტის წითელას კომპონენტის შემცველი ვაქცინის 1 დოზით ვაქცინაცია, რომელსაც არსებული ეპიდსიტუაციის ანალიზის საფუძველზე, განსაზღვრავს ცენტრი სამინისტროსთან შეთანხმებით;

 

აუცილებელი ხდება ეპიდზედამხედველობის გაძლიერება გამონაყრითა და ცხელებით მიმდინარე დაავადებებზე; ამასთან არაგეგმური იმუნოპროფილაქტიკის განხორციელების მიზნით, აცრა-ვიზიტის მომსახურების (აცრა-ვიზიტი და ექიმის კონსულტაცია) დაფინანსება უნდა განხორციელდეს არამატერიალიზებული ვაუჩერის მეშვეობით და მისი ღირებულება განისაზღვრა 1 ლარის ოდენობით;

 

არაგეგმური იმუნოპროფილაქტიკის განხორციელების მიზნით, გაწეული აცრა-ვიზიტების მომსახურების ღირებულება აუნაზღაურდებათ იმ სამედიცინო დაწესებულებებს და ცენტრებს, რომლებიც აკმაყოფილებენ ვაქცინის ადმინისტრირებისათვის აუცილებელ, კანონმდებლობით განსაზღვრულ ნორმებს და დარეგისტრირებულნი არიან ცენტრში იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამის მიმწოდებლად.

 

ზემოაღნიშნული ღონისძიებების უზრუნველსაყოფად, საქართველოს 2015 წლის  სახელმწიფო ბიუჯეტში პროგრმისთვის – „იმუნიზაცია“   გათვალისწინებული ასიგნებებიდან 30 ათასი ლარი  გამოიყოფა გაწეული/გასაწევი მომსახურების (აცრა-ვიზიტისა და ექიმის კონსულტაცია) ასანაზღაურებლად.

 

წითელას მასიური გავრცელების პრევენციის მიზნით შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს დაევალა უზრუნველყოს შესაბამისი ღონისძიებებისათვის საჭირო ქმედებების განხორციელება; ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულმა ცენტრმა კი უნდა უზრუნველყოს ვაქცინაციისთვის საჭირო ღონისძიებები;

 

ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებს ეთხოვათ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის ცენტრების მხარდაჭერა და მატერიალურ-ტექნიკური დახმარება,  ამ ცენტრების სპეციალისტთა მიერ წითელას კერების (ოჯახური, სასწავლებელი/სამუშაო და სხვა)  შესწავლისა და კონტაქტირებულთა აღრიცხვის უზრუნველსაყოფად, ასევე, საჭიროების შემთხვევაში, ბავშვების სამედიცინო დაწესებულებებში უფასოდ ტრანსპორტირება;

 

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო, აღნიშნული პროცესისათვის ხელშეწყობის მიზნით, ვალდებულია ზოგად, პროფესიულ და უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში გამოავლინოს არასრულად აცრილი ან აუცრელი პირები და ინფორმაცია მიაწოდოს საზოგადოებრივი ჯნდაცვის  ცენტრებს;

 

სამედიცინო დაწესებულებებმა უნდა უზრუნველყონ ბავშვის აცრის სტატუსის თაობაზე ინფორმაციის წერილობითი ფორმით (მ.შ. სამედიცინო დოკუმენტის სახით) უსასყიდლოდ გაცემა;

 

14 წლამდე ასაკის არასრულად აცრილი ან აუცრელი ბავშვების და 14 წლის ან უფროსი ასაკის ბავშვების (მიუხედავად აცრის სტატუსისა) გამოვლენის შემთხვევაში, მშობლის/სხვა კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის საფუძველზე, ჯანდაცვის ცენტრებმა უნდა უზრუნველყონ ორგანიზებული ჯგუფების ჩამოყალიბება ბავშვების სამედიცინო დაწესებულებაში გადასაყვანად ან სამედიცინო დაწესებულებების მიერ ჩამოყალიბებული გამსვლელი ამცრელი ბრიგადების მეშვეობით, წითელას კომპონენტის შემცველი ვაქცინის 1 დოზით ვაქცინაციისათვის.

ხუთი ხანძარი ერთ დღეს – სახანძრო სამსახურის უფროსის რეკომენდაცია

 

ბატონო ხუსეინ, რა ფართობი დაიწვა გუშინდელი ხანძრის შედეგად გონიოსთან?


გუშინ ღამევე ჩავაქრეთ ხანძარი. ღამის ორ საათზე უკვე ლიკვიდირებული იყო. 50 ჰექტრამდე იყო ფართობი, მაგრამ ფაქტობრივად დაიწვა ეკალ-ბარდი, მოსახლეობა არ დაზარალებულა. ეს იყო ძველი ჩაის პლატაციები, მაგრამ ამჟამად იქ მხოლოდ გვიმრა და ეკალ-ბარდია.


ბოლო დღეების მანძილზე ეს უკვე მერამდენე ხანძარია. რა ხდება ხანძირს გამომწვევი მიზეზი?

 

მიზეზებზე საუბარი ჩემი პრეროგატივა არ არის, ამას მოკვლევა სჭირდება, რასაც შინაგან საქმეთა სამინისტრო აკეთებს, მაგრამ ხანძრის მიზეზი, ძირითადად, მოსახლეობის დაუდევრობაა. წუხელ ქარი იყო ძლიერი და ამიტომაც გართულდა ხანძრის ჩაქრობა.

 

როგორც ვიცით, წუხელ მაღალმთიან აჭარაშიც იყო ხანძარი…


დიახ, გუშინ ხანძარი იყო შუახევში, სოფელ კობალთაში, სადაც სახლი დაიწვა და დამხმარე ნაგებობები, გარდა ამისა იყო ხანძარი ცინარეთში (შუახევი) – იქაც ეკალ-ბარდი იწვოდა, იგივე იყო ქედაში, სოფელ ახოში და ჩაქვში, ჩაისუბანში.  

 

როგორ მუშაობთ, დამატებითი ძალები გჭირდებათ ასეთ ვითარებაში?


მობილიზებული ვართ და ვახერხებთ სწრაფად რეაგირებას. ჯერ-ჯერობით რეგიონებიდან დახმარება არ დაგვჭირვებია.

 

ამ სეზონზე იმატებს ხანძრის შემთხვევები?


დიახ. ახლა მოსახლეობა ამუშავებს საყანე ნაკვეთებს, ასუფთავებენ მიწის ნაკვეთებებს, ნაგავს ცეცხლს უკიდებენ და ვეღარ ახდენენ მერე ცეცხლის ლოკალიზებას და გადადის სხვა ნაკვეთებზეც.

 

გაქვთ რეკომენდაცია მოსახლეობისათვის? 


რეკომენდაცია რა თქმა უნდა გვაქვს. ვთხოვთ მოსახლეობას, რაც შეიძლება ფრთხილად მოეკიდონ ცეცხლის დანთებას და თუ აუცილებელია რაიმეს დაწვა, წინასწარ შეგვითანხმონ, რომ პრევენციის საშუალება გვქონდეს და ზომები მივიღოთ. ყოველთვის ვაკეთებთ ჩვენ ამას და გამგები არავინაა სამწუხაროდ.  


ბათუმის სახანძრო სამსახური
ბათუმის სახანძრო სამსახური

ბათუმის სასამართლოში 2014 წლის განხილული საქმეები

 

განხილულ საქმეთა თითქმის ნახევარზე – 771 საქმეზე საპროცესო შეთანხმება გაფორმებულა.

 

ბათუმის საქალაქო სასამართლო
ბათუმის საქალაქო სასამართლო

რაც შეეხება გასულ წელს სასამართლოში საგამოძიებო ორგანოების შუამდგომლობებს – შარშან სულ 3810  საქმეზე მიმართეს სამართალდამცავებმა სასამართლოს. მათ შორის 1118-ჯერ ითხოვდნენ ჩხრეკაზე შუამდგომლობას. სასამართლოს მათი მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე ძირითადად უარი აქვს ნათქვამი: ჩხრეკაზე თანხმობა სასამართლოს 534 საქმეზე მიუცია.

 

აჭარაში მოქმედ სამართალდამცველებს შარშან სასამართლოსთვის პირის დაკასაკავებლად ნებართვის მისაღებად 237-ჯერ მიუმართავთ. ამ მიმართულებით სასამართლოს სამართალდამცველების მოთხოვნა ძირითადად გაზიარებული აქვს – 216 პირის დაკავებაზე მიუცია თანხმობა.

 

შარშან სამართალდამცავებს 280 პირის ქონების დაყადაღება აქვთ მოთხოვნილი. დაკმაყოფილებულია – 266 მოთხოვნა.

 

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ინფორმაციით, სასამართლოს გვერდის ავლით, ანუ შუამდგომლობის გარეშე სამართალდამცავებს (სავარაუდოდ, გადაუდებელი აუცილებლობით) დაუკავებიათ 704 პირი. მათგან სასამართლოს აღკვეთი ღონისძიება მხოლოდ 315 პირის მიმართ აქვს გამოყენებული.

 

სამართალდამცავებს გასულ წელს სასამართლოში 719-ჯერ  მოუთხოვიათ შუამდგომლობა ბრალდებული პირისთვის გირაოს შეფარდების მოთხოვნით. დაკმაყოფილდა – 346 შუამდგომლობა; სტატისტიკის თანახმად, პროკურატურას 171-ჯერ მოუთხოვია სასამართლოსთვის პატიმრობაში მყოფი პირის საპყრობილეში იქამდე დატოვება, ვიდრე აღნიშნული პირი არ გადაიხდიდა გირაოს თანხას. სასამართლოს ასეთი მოთხოვნა მხოლოდ 159-შემთხვევაში აქვს დაკმაყოფილებული.

 

რაც შეეხება  ადმინისტრაციულ წარმოებას – ამ მიმართულებით 2014 წელს სასამართლოში შესულა 623 საქმე, დასრულებულია 490 საქმე.

 

სამოქალაქო დავების მიმართულებით კი სასამართლოში შესულია 2889 საქმე, მათ შორის შარშანვე დასრულებულა – 2810 საქმე.

2014 წელს ბათუმში 33 საკრუიზო გემი შემოვიდა

 

 33 საკრუიზო გემით 14 793 ტურისტი შემოვიდა ბათუმში, რაც 186,5%-ით აღემატება 2013 წელს საკრუიზო გემებით შემოსული ტურისტების რაოდენობას. 2013 წელს 16 გემით 5162 ტურისტი იყო შემოსული.

 

2014 წელს აჭარაში ყველაზე მეტი ტურისტი თურქეთიდან შემოვიდა

 

 

 სასტუმრო სექტორში ტურისტთა რაოდენობრივი მაჩვენებლით პირველ ათეულში შემდეგი ქვეყნები არიან: თურქეთი, აზერბაიჯანი, რუსეთი, უკრაინა, სომხეთი, პოლონეთი, ისრაელი, ბელორუსია, ყაზახეთი, ლიტვა.

 

 

2014 წელს უცხოელ ტურისტთა შორის ზრდის პროცენტული მაჩვენებლით გამოირჩევა ყაზახეთი (106,5%), ბელორუსია (53,2%), სომხეთი (36,7%), აზერბაიჯანი (29,7%), პოლონეთი (29,1%), რუსეთი (21,9%), უკრაინა (12,9%) და ისრაელი (8,2%). ამ ჯგუფში შედის სწორედ ის ქვეყნები, რომელთა სამიზნე ტურისტული ბაზრებია და სადაც აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტი აწარმოებს აქტიურ მარკეტინგულ და სარეკლამო ღონისძიებებს.

 

 

აღსანიშნავია, რომ აჭარაში შემოსულ დამსვენებელთა დიდი ნაწილი კერძო სექტორშია განთავსებული, რომელთა აღრიცხვა რთულია. ამ პრობლემის გადასაჭრელად, აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტში მიმდინარეობს მუშაობა სტატისტიკის ახალ მეთოდოლოგიაზე, რომელიც სხვადასხვა კველევას დაეფუძნება და რეგიონში ტურისტთა რაოდენობის რეალურ სურათს შექმნის.

 

 

დადებითი ტენდენცია ნარჩუნდება ბათუმის საერთაშორისო აეროპორტში შემოსული უცხოელი ტურისტების რიცხობრივ მაჩვენებელში. 2014 წლის მანძილზე ბათუმის საერთაშორისო აეროპორტში შემოსული უცხოელი ტურისტების რაოდენობა 19%-ით აღემატება 2013 წლის, ხოლო 44%-ით 2012 წლის მონაცემებს.

 

 

 69,8%-ითაა გაზრდილი აჭარის ტურიზმის საინფორმაციო ცენტრების მომსახურებით მოსარგებლე ტურისტების რაოდენობა.

Microsoft-ის ლიცენზიებს მთავრობა 19,2 მილიონ დოლარად შეიძენს

 

 კომპანია Microsoft-ის ლიცენზიების (Genuine OS Licensing და Enterprise Licensing)  საერთო  ღი­რებულება  (დღგ-ის გათვალისწინებით) შეადგენს  19 287 100 აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარს და ანგარიშსწორება უნდა განხორციელდეს სამ ეტაპად: პირ­ველი ეტაპი – 7 451 700 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი;

მეორე ეტაპი – 5 917 700 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი;

მესამე ეტაპი – 5 917 700 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი.

 

ლიცენზიების შესყიდვისთვის პირველ ეტაპზე გადასახდელი თანხის ანაზღაურების მიზნით საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ საქართველოს მთავრობის სარეზერ­ვო ფონდიდან ფინანსთა სამინისტროს კონტროლს დაქ­ვემ­დებარებულ სსიპ – საფინანსო-ანალიტიკურ სამსახურს 7 451 700 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი უნდა გამოუ­ყოს.

 

საფინანსო-ანალიტიკურმა სამსახურმა ზემოაღნიშნული ხელ­შეკრულებების გაფორმების შემდგომ უნდ უზრუნველყოს საბიუჯეტო ორ­განი­ზაციებთან Microsoft-ის ლიცენზიების მიწოდების მიზნით ხელშეკ­რულებების გაფორმება და შესაბამისი ლიცენზიების მიწოდება.

 

 საქართველოს მთავრობის მიერ გასული წლის დეკემბერში მოწონებულ იქნა შემსყიდველი ორგანიზაციების მიერ თანა­მედ­როვე ტექნოლოგიებში ლიცენზირებული საავტორო პროგრამების შეძენის პროცესის მაკოორდინირებელი კომისიის სხდომის ოქმი, რომლის თანახმადაც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს კონტროლს დაქვემდებარებულმა სსიპ – საფინანსო-ანალი­ტიკურმა სამსახურმა უნდა უზრუნველყოს კომპანია Microsoft-ის ლიცენ­ზიების (Genuine OS Licensing  და Enterprise Licensing)  შესყიდვის მიზ­ნით, კომპანია Microsoft-თან შემდეგი ხელშეკრულებების გაფორმება: „Enterprise Enrollment (Indirect) – X20-10471“, „Discount Transparency Disclosure Form – X20-12769“, „Product Selection Form – Specialized profile – CTM“, „Effective Date Amendment ID M23 – M23“; საქართველოს მთავრობის სახელით ხელმოწერის უფლებამოსილება კი საფინანსო-ანალიტი­კური სამსახურის უფროსს გიორ­გი კურტანიძეს მიენიჭა.

ქობულეთსა და ხელვაჩაურში სოფლის ექიმებს მანქანებს გადასცემენ

პროგრამაში, გაეროს მოსახლეობის ფონდის ჩართულობის მზადყოფნა ორგანიზაციის ხელმძღვანელმა ზაჰიდულ ჰაქიმ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარესთან და აჭარის ჯანდაცვის მინისტრთან გამართულ შეხვედრაზე გამოთქვა.

„სოფლად პირველადი ჯანდაცვის განვითარებაზე ხელშეწყობის“ პროგრამა 2015 წლის ბოლომდე განხორციელდება. პროგრამის ფარგლებში ქობულეთისა და ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტების სოფლის ექიმებს მაღალი გამავლობის 10 ავტომანქანა გადაეცემა.

გასულ წელს აჭარის ჯანდაცვის სამინისტრომ გაეროს მოასახლეობის ფონდის მხარდაჭერით მაღალი გამავლობის 21 ავტომანქანა ხულოს, შუახევისა და ქედის მუნიციპალიტეტების სოფლის ექიმებისათვის შეიძინა.

საზღვრის კვეთის სტატისტიკა 2015 წელს

 

 ტურისტი – 111 622 ვიზიტი (საერთო რაოდენობის 36%, კლება წინა წლის ანალოგიურ მაჩვენებელთან 9%);

 

 

ტრანზიტი – 58 028 ვიზიტი (საერთო რაოდენობის 18,8%, მატება წინა წლის ანალოგიურ მაჩვენებელთან 9%);

 

 

 სხვა – 139 817 ვიზიტი (საერთო რაოდენობის 45,2%, კლება წინა წლის ანალოგიურ მაჩვენებელთან 3%).

 

 

2015 წლის იანვარშიც ყველაზე მეტი ვიზიტი კვლავ თურქეთიდან (-12%), აზერბაიჯანიდან (+12%), სომხეთიდან (-2%), რუსეთიდან (-6%) და უკრაინიდან (-10%) განხორციელდა. ასევე, პოზიტიური ტენდენცია ნარჩუნდება ევროკავშირის ქვეყნების მიმართულებიდან, საიდანაც საქართველოში ჩამოსვლების რაოდენობის ზრდის კუთხით, იანვარში გამოირჩნენ ლიტვა და გერმანია (შესაბამისად 164% და 12%), შუა აზიის ქვეყნებიდან – თურქმენეთი (132%), უზბეკეთი (20%), და ყაზახეთი (16%), ხოლო აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებიდან კი – ბელორუსიის და მოლდოვას მოქალაქეები 53% და 43%–იანი მატებით.

მეკობრეების პირისპირ

–       1975 წელს დავამთავრე ბათუმის საზღვაო სასწავლებელი და სამუშაოდ გამანაწილეს ვლადივოსტოკის სათევზაო-სარეფრეჟატორო გემების ბაზაზე. ბათუმიდან ვლადივოსტოკში 10 კაცი გაგვგზავნეს. ჩავედით და თავი ლამის საქართველოში გვეგონა. თვითონ განსაჯეთ: სარეფრეჟერატორო გემების ბაზა  დაარსებული იყო ქართველი კაცის, შალვა ნადიბაიძის მიერ და მისივე სახელს ატარებდა. ვცხოვრობდით  შალვა ნადიბაიძის ქუჩაზე და პირველ გემს, რომელზეც მოვხვდი სამუშაოდ, `შალვა ნადიბაიძე“ ერქვა. აქ 6 თვე ვიმუშავე. შემდეგ სხვა სარეწაო გემებზე გადამიყვანეს. ვმუშაობდით ბერინგის ზღვაში, ოხოტის ზღვაში, კურილიის კუნძულებთან,იაპონიის ნაპირებთან, ალიასკასთან ბრისტოლის ყურეში. ძალიან კარგი  საზღვაო პრაქტიკა მივიღე, კაპიტნის უფროსი თანაშემწეც გავხდი.

 

– 1978 წლის ბოლოს საქართველოში ჩამოვედი შვებულებით, ოჯახს ძალიან უნდოდა, რომ იმ „დასაკარგავიდან“ სადმე ახლოს გადმოვსულიყავი. იმ პერიოდში ჩვენში სარეწაო თევზჭერას სათავეში ჩაუდგა ბატონი ბორის ლომთაძე, რომელმაც მოკლე დროში ააღორძინა ეს დარგი. ბიძაჩემი ისრაფილ ცინცაძე მასთან მუშაობდა და მეგობრობდა კიდეც. ერთხელაც, როცა ბატონმა ბორისმა ბრძანა, სატრალერო ფლოტი მინდა გავზარდო, მაგრამ კვალიფიციური კადრები მაკლიაო, ბიძაჩემმა უთხრა, ერთ ასეთ კაცს ვიცნობ, შორეული აღმოსავლეთიდან შვებულებით არის ჩამოსული და თუ გინდა, შეგახვედრებო. ასე გავიცანი ბატონი ბორისი. დიდხანს ვისაუბრეთ, ბოლოს მითხრა, თუ  თანახმა ხარ, შენ გადმოყვანას მე მოვახერხებო.

 

პირდაპირ რომ მიმეტოვებინა ვლადივოსტოკი და ისე ჩამოვსულიყავი, საზღვარგარეთის ვიზა დამეხურებოდა და თავიდან მომიწევდა ახალი ვიზის ლოდინი. ბატონმა ბორისმა თავისთავზე აიღო ყველაფერი. მეც მინდოდა აქეთ გადმოსვლა, რადგან დაოჯახებას ვაპირებდი. 1979 წლის მარტში ცოლი შევირთე და ვლადივოსტოკში წავედი  მუშაობის გასაგრძელებლად. ამასობაში ბატონმა ბორისმა ყველაფერი მომიგვარა საკავშირო თევზჭერის სამინისტროშიც, შორეულ აღმოსავლეთშიც და აგვისტოში უკვე აჭარის თევზჭერის სანაოსნოში გადმომიყვანეს. ვლადივოსტოკში მიღებული გამოცდილება ჩვენთან ძალიან გამომადგა. მალე კაპიტანიც გავხდი.

 

– 1990 წელს ესპანურმა ფირმამ ჩვენი სანაოსნოს 4 გემი აიყვანა ფრახტით, მათ შორის `ღჩ-ცისკარა“-ც, რომლის კაპიტანიც მე ვიყავი. რვაფეხები უნდა დაგვეჭირა ატლანტის ოკეანეში, მაროკოდან 200 მილის დაშორებით. ყოველ დღე, თითო გემს 300 კგ რვაფეხა უნდა ჩაებარებინა მტრალავ-რეფრეჟერატორისთვის, რომელიც ჩვენთან ერთად მოცურავდა. ჩემი გემის ეკიპაჟი ამ საქმეში გამოცდილი მეზღვაურებისგან შედგებოდა და პირველ 15 დღეში 20 ტონამდე რვაფეხა დავიჭირეთ. საკმაოდ რთული იყო ხუთბალიან შტორმში გემის მტრალავ-რეფრეჟერატორთან მიყენება და ნადავლის გადაცემა, ამის გაკეთება კი ყოველდღიურად გვიხდებოდა. სამწუხაროდ, ეს ესპანური კომპანია ჩავარდა და კონტრაქტი შეწყდა. ოთხი გემის შენახვა საქართველოს თევზჭერის სამმართველოს ემძიმა და ახალი კონტრაქტით, გვინეის ნაპირებთან, კონაკრისთან გადაგვიყვანეს სამუშაოდ. მომსახურებისთვის ტრალერი „საქართველოც“ გამოგვაყოლეს.

 

სამწუხაროდ, იქ საქმე ცუდად წავიდა, რადგან ჩვენს გემებს არ ჰქონდათ სათანადო სიმძლავრე, იქ კი ძალიან ძლიერი დინებაა. 1991 წლის დეკემბერში, როცა საქართველოში სამოქალაქო ომი დაიწყო, საერთოდ უპატრონოდ დავრჩით, თავი თვითონვე უნდა გაგვეტანა. თუ ჩვენი დიდი გემები შემოდიოდნენ კონაკრიში, ნაცნობობით და ხათრით ვშოულობდით პროდუქტებს და სასმელ წყალს. ამასობაში პორტის წინაშე დავალიანებაც იზრდებოდა. უპატრონო რომ გვნახეს, გვინეელი ბიზნესმენები დაინტერესდნენ, ერთ მილიონ დოლარს გვთავაზობდნენ, რომ გემი დაგვეტოვებინა და წამოვსულიყავით, სულერთია, ვალების გამო მაინც ჩამოგართმევენო. მართლაც, იმ დროს გემი დაპატიმრებული იყო ჩვენი სანაოსნოს დავალიანების გამო. ჩვენ ერთი პრინციპი გვქონდა, გემი საქართველოს ეკუთვნოდა, ამიტომაც უარი ვუთხარი, არადა ვალი ყოველდღიურად იზრდებოდა და ასე რომ გაგრძელებულიყო, გემი კანონიერადაც დაიკარგებოდა. გადავწყვიტეთ გაქცევა, მაგრამ როგორ? – საწვავი არ გვქონდა. ეს გვინეელებმაც იცოდნენ და მშვიდად იყვნენ.

 

მხსნელად ქართული ბალკერის კაპიტანი დურსუნ ფარსელაძე მოგვევლინა. მან მოგვცა 15 ტონა საწვავი, ჩვენც მაშინვე დავტოვეთ კონაკრის რეიდი და გამოვიპარეთ. ჩვენთან ერთად წამოვიდა „მალთაყვაც“, რომელსაც კაპიტანი ბუკია მეთაურობდა. მისი  ნაწყალობევი საწვავით ჩამოვაღწიეთ ლას-პალმასამდე. იქ კიდევ ექვსი თვე ამაოდ ველოდით ჩვენი სანაოსნოსგან შეწევნას, თანაც ლას-პალმასშიც ჰქონია ჩვენს სანაოსნოს ვალები დაგროვილი და ახლა იქ აღმოვჩნდით დაპატიმრებულნი.

 

საქართველოდან ჩვენს დასახმარებლად ჩამოვიდა სამმართველოს მთავარი ინჟინერი ბატონი ტარიელ კუცია, მაგრამ მანაც ვერაფერი გააწყო. მაშინ, მას შევთავაზე, რომ დავკავშირებოდით ჩემს თანაკურსელს, სლავა გალადიაჟნის, რომელიც საქართველოს სანაოსნოს წარმომადგენელი იყო ინგლისში, რათა გვეთხოვა, რომ გადმოერიცხა თანხა ჩვენი გემის გადასაჩენად და ეს თანხა სესხად მიეცა საქართველოს თევზჭერის სანაოსნოსთვის. ორკვირიანი მოლაპარაკების შემდეგ საკითხი გადაიჭრა, მაგრამ, საქართველოს სანაოსნოს სხვა ვალების გამო მაინც პატიმრობაში და ისევ საწვავის გარეშე დავრჩით.

 

ეკიპაჟმა ჩვენი საკუთარი ფული შევკრიბეთ და რუსული გემისგან ვიყიდეთ 15 ტონა საწვავი. ლას-პალმასში საწვავით სავსე კასრები გემიდან გემამდე პორტში ღამით ვათრიეთ და ერთ მშვენიერ ღამეს, ორმა გემმა, `ცისკარამ“ და `მალთაყვამ“, ჩუმად დავტოვეთ ლას-პალმასი, გამოვიპარეთ. არავისთან კავშირზე არ გავდიოდით, ღამით სინათლეები გვქონდა ჩამქრალი, მშვიდობიანად გავიარეთ ატლანტის ოკეანე, ჰიბრალტარის სრუტე და ხმელთაშუა ზღვაში შევცურეთ.

 

გამოპარულები მალტასთან ახლოს დაგვიჭირა… შტორმმა. კურსის გაგრძელება შეუძლებელი იყო და იძულებულები გავხდით ცხვირით ტალღაზე გვევლო, ანუ ტალღის საწინააღმდეგო მიმართულება გვქონოდა. აფრიკისკენ წავედით და ველოდით გამოდარებას. სამი დღის შემდეგ ამინდიც დაწყნარდა და გეზი საბერძნეთისკენ ავიღეთ. როცა ლაკონისის სრუტეს მივაღწიეთ, საწვავიც გამოგველია. რადისტი დავსვი რადიოკავშირზე, რომ ჩვენი სანაოსნოს გემებს დაკავშირებოდა. ერთდღიანი ძებნის შემდეგ მან კავშირი დაამყარა ტანკერ „ფოთთან“, რომლის კაპიტანმა, ბატონმა იაშა გოგიტიძემ, ჩვენთან დალაპარაკების შემდეგ შეცვალა კურსი, მოვიდა ლაკონისის ბუხტაში, დადგა ღუზაზე და მოგვცა საწვავი, საკვები და წყალიც და უკვე თამამად წამოვედით საქართველოში.

 

კურიოზი ის არის, რომ როცა ჩამოვედით, ერთხანს ბათუმის თევზჭერის ნავმისადგომში არ გვიშვებდნენ, მოიმიზეზეს საბაჟო პროცედურები, საომარი მდგომარეობა და სხვა. ვუთხარი, არ მაინტერესებს თქვენი მიზეზები, გემი დაკარგვას გადავარჩინე, მოგიყვანეთ, თვითნებურად დავაყენებ გემს მისადგომთან და შინ წავალ, წელიწადნახევარია ზღვაში ვართ და ოჯახში როგორ არ გვიშვებთ-მეთქი. ღუზა რომ ამოვიღეთ და ნაპირისკენ წამოვედით, მაშინვე დარეკეს, გაჩერდით, ხუთ წუთში ყველაფერი მოგვარდებაო. ასე დამთავრდა ეს ხანგრძლივი მოგზაურობა: 1991 წლის ოქტომბერში გავედით ბათუმიდან და 1993 წლის თებერვალში დავბრუნდით. აი, ამ ხანგრძლივი ცურვის მონაწილენი: მე – ბადრი ბერიძე, უფროსი თანაშემწე – ნუგზარ კონცელიძე, მეორე თანაშემწე – ავთანდილ გიორგაძე, უფროსი მექანიკოსი – ისმაილ შოთაძე, მეორე მექანიკოსი – ბადრი ვერძაძე, მოტორისტი – ჯუმბერ კირკიტაძე, სტალმაისტერი – ფრიდონ მოსიძე, მატროსები: ზურაბ მაისაია, გელა დოლიაშვილი, მზარეული – როსტომ ბაჯელიძე. კიდევ ერთი – ესპანელი მეზღვაური გვყავდა გემზე, რომელიც ჩვენთან ერთად, ბუნებრივია, არ გამოპარულა, მაგრამ თანაგვიგრძნობდა.

 

– 1998 წლის თებერვალი იყო. მაშინ უკრაინული, პატარა, მშრალი ტვირთის მზიდველის, სამასტონიანი `სნეჟინკას“ კაპიტანი ვიყავი. ფეოდოსიაში ციტრუსი ჩავიტანეთ და ბათუმისკენ ცარიელი მოვდიოდით. გელენჯიკთან ახლოს, ჩვენი სანაოსნოს გემს, `კარგო- Pთჩ“ -ს მთავარი ძრავა გაფუჭებოდა და საშინელ შტორმში 2,5 -3 მილში დრეიფობდა. ძლიერი ნორდვესტი ქროდა და გემს ყოველ წუთს ნაპირზე გაგდება და დაღუპვა ელოდა. სწორედ ამ დროს ვუახლოვდებოდით იმ ადგილს. `კარგოს“ კაპიტანმა რადიოკავშირით გვამცნო ამ გასაჭირის შესახებ და მაშინვე გავემართეთ მისაშველებლად. მალე მივუახლოვდით, მაგრამ იმ შტორმში, პირველი მიახლოებისას ვერ მივაწოდეთ ბაგირი. ამაო აღმოჩნდა მეორე ცდაც, მხოლოდ მესამე მისვლაზე მივაღწიეთ შედეგს. ამის შემდეგ ბაგირებით გავაკეთეთ ბუქსირი, და წამოვედით სამხრეთისკენ.

 

შტორმი კი სულ უფრო ძლიერდებოდა. ასეთი საშინელი ნორდვესტი, მართალი რომ ვთქვა, არ მახსოვს. სწორედ იმ დღეს ფოთთან მშრალი ტვირთის მზიდველი „ბეგი“ გამოირიყა ბრეკვოტერზე, რამდენიმე მეზღვაურიც დაიღუპა. გზის გაგრძელება თითქმის შეუძლებელი გახდა, თან ხომ ბუქსირით მეორე გემიც მოგვყავდა. გადავწყვიტეთ, ბიჭვინთასთან ახლოს, ბუხტაში შეგვეფარებინა თავი. ასეც მოვიქეცით, იქ ჩავუშვით ღუზა, რადგან, ბუხტა ნორდვესტისგან დაფარული იყო. დავდექით თუ არა, რუსი სამხედროები რადიოთი დაგვიკავშირდნენ და მოგვთხოვეს ბუხტიდან გასვლა, რადგანაც  ქართულ გემებს ეკრძალებოდათ იქ შესვლა. მართალია, „სნეჟინკაზე“ უკრაინული დროშა ფრიალებდა, მაგრამ „კარგო“ ხომ საქართველოს გემი იყო. ვცდილობდი, ამეხსნა, რომ ქარიშხლის წინაშე პოლიტიკა არ უნდა არსებობდეს, მაგრამ ამაოდ. ისიც გვითხრეს, ორი სამხედრო კატერი უკვე ემზადება თქვენკენ წამოსასვლელადო. ტყვეობას ისევ სიცოცხლის და გემების საფრთხეში ჩაგდება ვამჯობინეთ და კვლავ აბობოქრებულ ზღვაში გავედით.

 

როგორც იქნა, მივაღწიეთ ფოთის პორტს, მაგრამ, არ დაგვრთეს შესვლის ნება, ამნაირ შტორმში აქ ახლახან „ბეგი“ დაიღუპა და თქვენც იგივე გემუქრებათო. მე კიდევ იმიტომ ვითხოვდი პორტში შესვლას, რომ მეშინოდა, შტორმს ბუქსირი არ გაეწყვიტა და „კარგო“ არ დაღუპულიყო. რა გვექნა? ისევ ბათუმისკენ წამოვედით. სასწაული მოხდა, სუფსას გამოვცდით თუ არა, შტორმი შეწყდა და მგზავრობაც უხიფათო გახდა. ბათუმს რომ მოვადექით, ლამის მთელი ქალაქი გვეგებებოდა, გაუგიათ, ბუქსირით მეორე გემიც რომ მოგვყავდა. შეხვედრა თბილი იყო: ოჯახის წევრები, მეგობრები, ჟურნალისტები. ყველანი გვაამბობინებდნენ, თუ რას და როგორ გადავურჩით.

 

–  2010 წელს, „როროს“ ტიპის გემის „კორალ მუნის“ კაპიტანი ვიყავი. 10000- ტონიანი გემი ბერძნულ კომპანიას ეკუთვნოდა და ეკიპაჟიც ძირითადად ბერძნებისგან შედგებოდა, ქართველები კი ოთხნი ვიყავით: მე, ელექტრომექანიკოსი როლანდ თებიძე, მოტორისტი ზაზა თურმანიძე და მატროსი მალხაზ სურმანიძე.

 

სუეციდან  ინდოეთში მივდიოდით. ბაბელმანდების სრუტის გავლის მერე ჩემი ყურადღება მიიქცია სათევზაო გემების ჯგუფმა. ისინი ჩვენგან 4-5 მილის დაშორებით მუშაობდნენ. მე უნდა გადამეჭრა ფარვატერი და გავსულიყავი იემენის ნაპირებისკენ. უცებ შევამჩნიე, რომ მეთევზეთა ჯგუფს ერთი გემი გამოეყო და სწრაფი სვლით ჩვენ შორის მანძილის შემცირება დაიწყო. გადავკვეთე ფარვატერი და ადენის მიმართულებით გავაგრძელე გზა. მეთევზემაც იგივე მანევრი გაიმეორა, თავისი სიჩქარე 14 კვანძამდე გაზარდა და შეეცადა ქარის საწინააღმდეგო ბორტის მხრიდან შემოსვლას. უკვე 3 მილამდე შემცირდა დისტანცია. დაახლოების თავიდან აცილების მიზნით, კურსი 90 გრადუსით გადავხარე მარჯვნივ და ჩვენი გემიც მისთვის მაქსიმალური სიჩქარით – 14 კვანძით წავიყვანე. ორწუთიანი დაკვირვების შედეგად კარგად გამოჩნდა, რომ ამ გემმაც გაიმეორა იგივე მანევრი და ცდილობდა მარცხენა ბორტიდან მოგვახლოებოდა.

 

ცხადი გახდა, რომ ადენის ყურის მეკობრეებთან გვქონდა საქმე.  გამოვაცხადე განგაში, ხალხი პერიმეტრზე დავაყენე, სახანძრო მაგისტრალში გავზარდე წყლის წნევა, რომ საჭიროების შემთხვევაში ძლიერი ჭავლით მოგვეგერიებინა მომხვდური, თუ აბორდაჟზე წამოსვლას გადაწყვეტდნენ (რა უმწეო საშუალებაა წყლის ჭავლი შეიარაღებული მეკობრეების წინააღმდეგ, მაგრამ როცა თავდაცვის სხვა საშუალება არ გაქვს, რა უნდა ქნა?). მდევარი უკვე ნახევარ მილში იყო. აშკარა იყო, რომ ვეღარ გავასწრებდით. ბრძანება გავეცი, საჭე მარჯვნივ გადაგვეწია და ცირკულაცია დაგვეწყო, რათა მდევრისთვის უშუალოდ მოდგომის საშუალება არ მიგვეცა. ისიც აგვყვა და ერთხან ასე ვიტრიალეთ.

 

ბოლოს მოთმინების ფიალა ამევსო, სანამდე უნდა გვეტრიალა ასე?! გადავწყვიტე, მესარგებლა იმით, რომ ჩვენი გემი მომხვდურთან შედარებით საკმაოდ დიდი იყო და თავად გადავსულიყავით შეტევაზე. მესაჭეს ვუბრძანე, საჭე ბოლომდე გადაეწია მარცხნივ და წავსულიყავით ტარანზე, რათა კვერცხივით დაგველეწა მოძალადე. როცა მეკობრეებმა იხილეს, რომ მათი მანევრები და გამოცანები ამოხსნილი იყო და თავად ვაპირებდით მათ ჩაძირვას, სასწრაფოდ შეცვალეს კურსი და 20 კვანძის სიჩქარით მოცოცხეს სომალის ნაპირებისკენ.

აჭარის მოსახლეობა შეშის გარეშე

დემოკრატიის ინსტიტუტი აჭარის მთავრობას რეაგირებისკენ მოუწოდებს

აჭარის მოსახლეობას შეშის კრიზის ი აქვს. ვინაიდან სატყეო სააგენტომ შეშის მომარაგებაზე ლიცენზიის გაცემა სექტემბრის ბოლოს დაიწყო. მოსახლეობამ გასათბობად შეშის მომარაგება ვეღარ მოხერხა.თან ამ პერიოდში მაღალმთიანეთში ტემპერატურა მნიშვნელოვნად დაეცა. ამ თემის შესახებ დღეს ბრიფინგი „დემოკრატიის ინსტიტუტის“ ხელმძღვანელმა აჭარაში გენო გელაძემ გამართა . Continue reading “აჭარის მოსახლეობა შეშის გარეშე”

ბათუმის აქციაზე უტა ივანიშვილი გამოჩნდა

ბათუმში, კოალიცია “ქართული ოცნების” წინასაარცევნო აქციაზე კოალიციის ლიდერის შვილი უტა ივანიშვილიც გამოჩნდა. მან განაცხადა, რომ თუ საჭირო იქნება, პოლიტიკურ საქმიანობას დაიწყებს:

ზაფხულის ფესტივალი ბათუმში [ფოტო]

 

 „მუსიკის კიდევ ერთი ზეიმი შედგა, შოპენთან და ბეთჰოვენთან შეხება არამარტო მუსიკოსებისთვისაა სასიამოვნო, არამედ დილეტანტებზეც საოცრად მოქმედებს. ძალიან გვასიამოვნა ქალბატონმა ელისო ბოლქვაძემ, ორკესტრი, როგორც ყოველთვის, თავის სიმაღლეზე იყო, ძალიან მიხარია, რომ ფესტივალი გრძელდება და კიდევ გვექნება საშუალება, ვეზიაროთ ჭეშმარიტ ხელოვნებას.” –  აღნიშნა მუსიკოსმა ნატო ორაგველიძემ კონცერტის დასრულების შემდეგ. 

 

 

ზაფხულის ფესტივალის მსმენელი, დიანა ხომერიკი თავის გულწრფელ ემოციებს ვერ მალავდა: „არაჩვეულებრივი ფესტივალია, ძალიან ვარ ნასიამოვნები, სიტყვები არ მყოფნის ემოციების გამოსახატად.” 

 

 

ფესტივალს ბევრი უცხოელი სტუმარი ესწრება, მათ შორისაა სარა გუბაკი: „ძალიან ლამაზი საღამო იყო, მოხიბლული ვარ მუსიკით.” 

 

 

კლასიკური მუსიკის მოყვარული ბათუმელ ნინო გაბუნია უკმაყოფილებას გამოთქვამს ფესტივალზე მაყურებლის ნაკლებობის გამო: „აღფრთოვანებულივარ მუსიკით და ძალიან მწყდება გული, რომ ასეთი მცირე რაოდენობა დადის მსგავს კონცერტებზე, როცა პოპმუსიკის კონცერტებზე მსმენელის ტევა არ არის.” 

 

ზაფხულის საერთაშორისო ფესტივალი  გრძელდება და 5 და 8 სექტემბერს კლასიკური მუსიკის მოყვარულებს ისევ უმასპინძლებს.

არ გასული

2011 წლის 30 დეკემბრითვე თარიღდება საკრებულოს მეორე განკარგულებაც, რომლითაც უკვე სტატუსშეცვლილი თავისუფლების მოედანი საკრებულომ აჭარის მთავრობას უსასყიდლოდ გადასცა. გადაწყვეტილების მიღების მიზეზად განკარგულებაში აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მოთხოვნაა დასახელებული.

 

 

2011 წლის 19 დეკემბერს ბათუმის მერიას წერილით მიმართა აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ, სადაც აღნიშნული იყო, რომ სამინიტრო ბათუმში, ზ. გამსახურდიას და მ.აბაშიძის ქუჩების კვეთაში (დრამატული თეატრის მიმდებარე ტერიტორია) თვითმმართველი ქალაქ ბათუმის საკუთრებაში არსებულ არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის პრივატიზებას გეგმავდა, რის გამოც საკრებულოს აღნიშნული ტერიტორიის აჭარის მთავრობისათვის საკუთრების უფლებით გადაცემა მოითხოვა. სწორედ ამ წერილის საფუძველზე ბათუმის საკრებულომ მიიღო გადაწყვეტილება და მითითებულ მისამართზე არსებული 2 902 კვ/მ არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების ნაკვეთი მთავრობას უსასყიდლოდ, თუმცა გარკვეული პირობებით გადასცა. პირობების ერთერთ პუნქტში კი ნათქვამი იყო, რომ უსასყიდლოდ გადაცემულ ქონებაზე აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკას საკუთრების უფლება შეუწყდებოდა თუ იგი არ მოახდენდა მის პრივატიზებას. სხვა შემთხვევაში ამ ქონებაზე საკუთრების უფლება ისევ ბათუმის საკრებულოს უნდა დაბრუნებოდა.

მოგვიანებით აღნიშნული ტერიტორია აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ სიმბოლურ ფასად „სისტემ ინშაათს“ გადასცა, კომპანიას მაღალ სართულიანი სასტუმრო კომპლექსი უნდა აეშენებინა, თუმცა შეთანხმება ჩაიშალა. კომპანიამ გაურკვეველი მიზეზით სასტუმროს მშენებობაზე უარი თქვა. ეს ინფორმაცია „ბათუმელებს“ ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრმა დაუდასტურა, ვაჟა ბოლქვაძის თქმით „მართალია სისტემ ინშაათი მითითებულ ტერიტორიაზე სასტუმროს აღარ ააშენებს, მაგრამ საკრებულოს პირობა ტერიტორიის პრივატიზების შესახებ შესრულებული იქნება“. მინისტრმა ჩვენთან საუბარში არ დააკონკრეტა, თუ როგორ და რა ვადებში აპირებს სამინისტრო ქონების ხელმეორედ პრივატიზებას. საკრებულოს ოპოზიციური ფრაქცია კი კანკარგულებაში ჩადებული პუნქტის თანახმად ტერიტორიის უკან დაბრუნებას და გმირთა სკვერზე ძველი სტატუსის დაბრუნებას ითხოვს, ბრიფინზე დღეს მათ სამინისტროსთან დადებული შეთანხმების გარდა გმირთა საფლავზე მონუმეტის განთავსების მიზნით 1990 წელს გამოცხადებულ კონკურსში გამარჯვებული პროექტი, არქიტექტორ გიორგი რამიშვილის მიერ მომზადებული ეკვდერის ესკიზებიც წარმოადგინეს და მისი განხორციელების სურვილი გამოთქვეს.

მარტოხელა დედა ამბობს, რომ მის შვილს სამედიცინო დახმარებაზე უარი უთხრეს

 

11 წლის გ. რ.-ს („ბათუმელები“ არ ასახელებს ვინაობას, რადგან შემთხვევა არასრულწლოვანის ჯანმრთელობის მდგომარეობას ეხება) ტკივილები უკანა ტანში 21 ივლისს, შუაღამით, 12 საათის შემდეგ გაუძლიერდა. გ-ს დედა, თ.რ. სოციალურად დაუცველი, მარტოხელა დედაა. მას შემდეგ, რაც ბავშვს ტკივილი არ შეუჩერდა, დედამ სასწრაფო სამედიცინო დახმარება გამოიძახა. თ.რ. ამბობს, რომ შესაბამისი დახმარების გაწევა სასწრაფოს ექიმმა ვერ შეძლო, „მერე ექთანმა იყოჩაღა, მოდი, ბავშვთა საავადმყოფოში წავიყვანოთო და სასწრაფო დახმარების მანქანით წავედით ანგისაში, ბავშვთა საავადმყოფოში. დაგვხვდა მორიგე ექიმი, რომელმაც მკითხა, რაშიაო საქმე. ავუხსენი, რომ ბავშვს სწორი ნაწლავი სტკიოდა. სასწრაფოს ექიმი ამბობდა, არ ვიცი, რა დიაგნოზი დავუწერო, მიკარნახეო და აპირებდნენ ოსტოეხონდროზის დაწერას. შევეპასუხე – ექიმო, ამ დიაგნოზით თუ გამიშვებთ, რა უნდა გაუკეთონ ბავშვს-მეთქი. მითხრეს, აბრძანდით ქალბატონო, მე-2 სართულზე, ქირურგთანო.“

 

ბავშვთა ქირურგიაში მორიგე ექიმი რენე თანდილავა იყო. სწორედ მის მიმართ აქვთ პრეტენზიები თ.რ.-ს. იგი ამბობს, რომ ექიმმა არათუ გასინჯა მისი შვილი, არამედ არც კი დაინტერესებულა, რა ჩივილებით მიიყვანა დედამ ბავშვი ღამის ორ საათზე საავადმყოფოში.

 

„გამოვიდა ეს ექიმი და მეძახის, აქ მობრძანდითო. – ყვება თ.რ.- ავუხსენი, ბავშვს ტკივილები აქვს-მეთქი. ჯანმრთელობის პოლისი, რომელიც ხელში მეჭირა, გამომართვა და რა არის ეს, ღამის 2 საათზე რომ მოდი, წადი ჩეკი მომიტანეო. ვუთხარი, არ მეკუთვნის გადახდა, სოციალურად დაუცველი ვარ-მეთქი. მაშინ კონსულტაციის გადახდის ქვითარი მომიტანეთო, არც ეს მეკუთვნის ექიმო და ბავშვი გამისინჯეთ-მეთქი. არაო – მითხრა. არც უკითხავს, ტკივილები რამდენ ხანს ჰქონდა, როდის დაეწყო… მომართვა უნდა მოგეტანა მაშინო. ვუთხარი, ექიმო, ღამის 2 საათზე როგორ უნდა მომეტანა მომართვა, სად უნდა მენახა ბავშვთა ექიმი. მაშინ დაბადების მოწმობა მომეციო, ჩანთაში ქსეროასლი მქონდა და ამოღებას ვაპირებდი, და არა ნამდვილი მეტრიკაო. ორიგინალი სკოლაში ინახება და ხვალ მოგიტანთ-მეთქი და არაო. უკან გამომიშვეს ბავშვის გაუსინჯავად, სახლში დავბრუნდი, რა უნდა მექნა. კარგი და ბავშვს ქუჩაში სისხლის დენა ატყდომოდა, რა უნდა გამეკეთებინა?! რა უფლებით არ გამისინჯა ბავშვი, რადგან სოციალურად დაუცველი და მარტოხელა დედა ვარ – ადამიანი არა ვარ?!“ _ კითხულობს თ.რ.

 

ქირურგი რენე თანდილავა ბათუმის უნივერსიტეტში ასწავლის და ანგისის დედათა და ბავშვთა ცენტრში რამდენიმე წელია მუშაობს. იგი ამბობს, რომ თ.რ.-ს პრეტენზიები უსაფუძვლოა, რადგან მას საბუთები მოწესრიგებული არ ჰქონდა. რენე თანდილავა უარყოფს, რომ პაციენტისგან დაბადების მოწმობის ორიგინალი მოითხოვა: „ვუთხარი, გაარკვიეთ „ემერჯენსში“ (რეგისტრატურა) და არ არის პრობლემა-მეთქი. ეს არის ტყუილი, არავითარი საბუთი არ ჰქონდა, ჰქონდა მხოლოდ დაზღვევის პოლისი, რაც საკმარისი არ იყო. ჩვენთან არის ასეთი წესი და ეს ჩემი დადგენილი არ არის: ნებისმიერი ავადმყოფი პირველ რიგში უნდა გატარდეს ემერჯენსში, რეგისტრატურაში, როდესაც რეგისტრატორი დააფიქსირებს კომპიუტერში, რომ ეს ავადმყოფი შემოვიდა, შემდეგ მიეცემა მას მიმართულება, ვინ სად გასინჯავს და რა სამედიცინო მომსახურება უდნა გაეწიოს. მე უფლება არ მაქვს, უფასოდ, ან სხვა კაბინეტში, ან „ხვალ მოვიტან დოკუმენტებს“ – ამის საფუძველზე მოვემსახურო ავადმყოფს.“ – განმარტავს რენე თანდილავა.

 

„ბათუმელების“ შეკითხვას, რამდენად სწორია კრიტიკულ მდომარეობაში ღამის ორ საათზე კტივილისგან შეწუხებული პაციენტისგან საბუთების მოთხოვნა, რენე თანდილავა ასე პასუხობს: „თუ ავადმყოფი კრიტიკულ მდომარეობაშია, დაჭრილია და ასე შემდეგ, რასაკვირველია დაუყოვნებლივ ვუწევთ დახმარებას. მაგრამ ამ შემთხვევაში ეს ქალბატონი ამბობდა, ორი დღეა ტკივა ბავშვს უკანა ტანიო. ხომ შეიძლებოდა მოეყვანა დღისით, არა, ღამის ორ საათზე, სასწრაფოთი ისარგებლა – ეს ჩემი ვარაუდებია. მე გუშინაც ვიყავი მორიგე, პაციენტმა გააგზავნა ვიღაც სახლში, მოიტანა დოკუმენტაცია და გააფორმა. მაგრამ ამ ქალბატონმა არ ისურვა ეს. მე ვუთხარი, გაერკვია ე.წ. ღამის მენეჯერთან და თუ ის დათანხმდება, ჩემი თავი გენაცვალოთ-მეთქი. და ორი დღეა ბავშვს ტკივილები აქვს, ხომ შეიძლებოდა ამის მოწესრიგება, მითუმეტეს, რომ გაქვს პოლისი, იცი, რომ უმწეო ხარ და გეკუთვნის უფასო სამედიცინო დახმარება. ორად ორი ქაღალდი აქვთ მოსატანი, მაგრამ ეზარებათ. მითუმეტეს, რომ ეს არის სახელმწიფო დაწესებულება და მე არ მაქვს უფლება, უფასოდ მოვემსახურო ვინმეს. მე ამას არ ვამართლებ, მაგრამ რა ვქნა, მე ჩემს დაწესებულებაში არ ვარ.“

 

თ.რ. კი ამბობს, რომ მას თან ყველა საჭირო საბუთი ჰქონდა, თუმცა სამედიცინო დახმარება მის 11 წლის შვილს არ გაუწიეს. მეტიც, სოციალურად დაუცველი დედა ამბობს, რომ მისი შემთხვევა არ გაუფორმებიათ რეგისტრატურაში, მას არ მიუღია შესაბამისი ქვითარი, მორიგე ექიმმა იგი უბრალოდ რენე თანდილავასთან გაგზავნა, მისი უარის შემდეგ კი სახლში დაბრუნდა და შეეცადა ნაცნობ-მეგობრებისგან გაეგო, რით შეიძლებოდა დახმარებოდა 11 წლის შვილს, რომ ტკივილები მოხსნოდა. რაც შეეხება სასწრაფო დახმარების უფასოდ გამოყენებას, სასწრაფო დახმარების ავტომობილს პაციენტი დღის ნებისმიერ მონაკვეთში გადაჰყავს საავადმყოფომდე უფასოდ.

 

თ.რ. – მ საკითხის შესასწავლად აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს მედიაციის სამსახურს მიმართა. სამინისტროს ეს უწყება სადაზღვევო კომპანიებს, სამედიცინო დაწესებულებებს, ექიმებსა და პაციენტებს შორის წარმოქმნილ პრობლემებს სწავლობს და აგვარებს. თ.რ. ამბობს, რომ მათგან პასუხს ელოდება, თუმცა მედიაციის სამსახურის უფროსი, ანზორ ბალაძე მიიჩნევს, რომ საკითხი უკვე მოგვარებულია – „ჩვენ მოვუსმინეთ ქალბატონ თ-ს და მან მიიღო ჩვენგან განმარტება“ – ამბობს ანზორ ბალაძე. იგი დასძენს, რომ თ.რ.-ს არ დაუწერია ოფიციალური განცხადება, რომლის საფუძველზე მედიაციის სამსახური დაიწყებდა საქმის შესწავლას, ამის შემდეგ კი საქმე შესაძლოა გადაეცეს სამედიცინო საქმიანობის რეგულირების სააგენტოს, რომელიც მსგავს შემთხვევებს შეისწავლის.

 

თ.რ. -ს თქმით, 11 წლის გ.-ს ჯანმრთელობის მდგომარეობა ამ დროისათვის დამაკმაყოფილებელია, თუმცა იგი ამბობს, რომ მედიაციის სამსახურში განცხადებას აუცილებლად დაწერს ამ შემთხვევის შესახებ: „უსამართლობა ხშირად უმოქმედობაში გამოიხატება“ -ამბობს ის, – „ასეთი რამ სხვებსაც შეიძლება შეემთხვეს.“

hjagsgajsd

ჩემი პირველი გეგმაა დავუბრუნდე ჩემს სამშობლოს (გერმანიას). წიგნს რაც შეეხება, ამასთან დაკავშირებით დაპირება მაქვს მიღებული. ასევე 2013 წელს უამრავ საღამოს ჩატარებას ვგეგმავ. დიდი სურვილი მაქვს თბილისშიც მოვახერხო ერთი საღამოს ჩატარება.

აჭარის განათლების სამინისტროს 2013 წლის პრიორიტეტები

განათლების სამინისტროს პრიორიტეტებში კვლავ რჩება სკოლების რეაბილიტაცია. იგეგმება ერთი ახალი სკოლის მშენებლობა ქობულეთში, რისთვისაც ბიუჯეტში სამი მილიონი ლარია გათვალისწინებული. სამინისტრო აგრძელებს სასკოლო წიგნების დაფინანსების პროგრამას, თუმცა უარს ამბობს მოსწავლის ფორმების დაფინანსებაზე. განათლების მინისტრის, გია თავამაიშვილის აზრით, სასკოლო ფორმამ არ გაამართლა, „რადგან მან თავისი ფუნქცია დაკარგა და უბრალოდ, ტანსაცმლად გადაიქცა“. 

 

სოციალურად დაუცველი მოსწავლეების სახელმძღვანელოებზე ბიუჯეტიდან  270 ათასი ლარი დაიხარჯება. შენარჩუნდება სტუდენტთა დაფინანსების პროგრამაც, ერთი სტუდენტის დაფინანსებისთვის დაახლოებით 2250 ლარია გათვალისწინებული, განათლების სამინისტრო სულ 226 სტუდენტს დაეხმარება. 

 

სკოლებში მოსწავლეთა მოტივაციის ასამაღლებლად კი ბიუჯეტში 96 ათასი ლარია გათვალისწინებული. სამინისტრო აფინანსებს სკოლის კლუბების ხელშეწყობის პროგრამასაც, რისთვისაც 35 ათასი ლარი იქნება გათვალისწინებული.

 

უცხოეთში სტუდენტთა სტაჟირების პროგრამაზე დაიხარჯება 35 ათასი ლარი, ხოლო კინოწარმოების ხელშეწყობისთვის – ასი ათასი ლარი: `განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იქნება ეს პროგრამა ხელოვნების ინსტიტუტის სტუდენტებისთვის, რომლებიც დოკუმენტურ თუ სხვა ჟანრის ფილმებზე იმუშავებენ~ – განაცხადა მინისტრმა. მისივე თქმით, მოთხოვნა იყო სკოლა-პანსიონების დაფინანსების ზრდაზე, თუმცა  „წარმოდგენილი პროექტები არ იყო სრულყოფილი, რის გამოც სამინისტრომ ბიუჯეტში არ გაითვალისწინა ეს საკითხი“ – დასძინა გია თავამაიშვილმა.   

 

კულტურული მემკვიდრეობის რეაბილიტაციისთვის ბიუჯეტში ნახევარი მილიონი ლარია გათვალისწინებული. იგეგმება ხიხანის ციხის ტერიტორიაზე სასმელი წყლის მიყვანა, არქეოლოგებისთვის სახლის მოწყობა და აღმოჩენილი ეკლესიის ნაშთების რეაბილიტაცია. მომავალი წლისათვის დაგეგმილია არქეოლოგიური მუზეუმის რეაბილიტაციაც, რისთვისაც ბიუჯეტში ერთი მილიონ 220 ათასი ლარია გათვალისწინებული.  

 

მიზნობრივი პროგრამა გათვალისწინებულია მხატვრებისთვისაც. კონკურსის წესით შეირჩევა ოთხი მხატვარი, რომლებიც კვალიფიკაციას დანიასა და გერმანიაში აიმაღლებენ. პროგრამა საქართველო-დანიის პარტნიორული პროექტის ფარგლებში დაფინანსდება. დანიაში კვალიფიკაციის ასამაღლებლად დაგეგმილია მუსიკალური სკოლის მოსწავლეების გამგზავრებაც, თუმცა როგორც მინისტრი ამბობს, ეს ჯერ კიდევ მოლაპარაკებების საგანია. 

 

განათლების მინისტრმა სპორტის ცალკე სამინისტროდ გამოყოფის იდეაც დააყენა. გია თავამაიშვილი ამბობს, რომ სურვილი აქვს საწყის საფეხურებზე სპორტული სექციები სახელმწიფომ დააფინანსოს, თუმცა ჯერ არ იცის, ეს რამდენად იქნება შესაძლებელი.

 

ბიუჯეტის პროექტის განხილვაზე არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლების მხრიდან გარკვეული რეკომენდაციებიც გაიცა. 

 

ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის წარმომადგენლის, ნინო ტავლალაშვილის განცხადებით, სამინისტრომ ახალი სკოლების რეაბილიტაციის ან მშენებლობის დროს უნდა გაითვალისწინოს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა გადაადგილებისთვის საჭირო ნორმები. მინისტრის განმარტებით, შშმ პირთა გადაადგილება საერთაშორისო სტანდარტებით შესაძლებელი იქნება მხოლოდ იმ ახალ სკოლაში, რომლის მშენებლობაც ქობულეთშია დაგეგმილი: „სკოლას ექნება ლიფტიც, რომ მოსწავლეებმა, ვინც ეტლებით გადაადგილდება, შეძლონ მეორე და შემდგომ სართულებზე გადაადგილება. სხვა სკოლებში კი მხოლოდ სკოლის პირველ სართულზე იქნება შესაძლებელი ეტლით გადაადგილება. ლიფტები დიდ ხარჯებთანაა დაკავშირებული და ვერ შევძლებთ“. 

 

ნინო ტავლალაშვილი შეეხო მაღალმთიანი რეგიონების სკოლებში ნაკლებკვალიფიციური პედაგოგების მუშაობასაც. მისი განცხადებით, ისეთ საგნებს როგორიცაა „სამოქალაქო განათლება“, ან „სახელმწიფო“, ძველი მენტალობის პედაგოგები ასწავლიან: „ერთ-ერთი მასწავლებელი საქართველოს კონსტიტუციას 1996 წლის ვერსიით  ასწავლიდა მოსწავლეებს, ცვლილებების გარეშე. ვფიქრობ ასეთი პედაგოგები არათუ ვერ აამაღლებენ მოსწავლეთა განათლების დონეს, პირიქით ზიანსაც მიაყენებენ, ამიტომ კადრებზე სამინისტრომ უნდა იზრუნოს“. 

ახალგაზრდულმა ორგანიზაცია Aრტწაყ-მ უსინათლო მოსწავლეებისა და სტუდენტების პრობლემაზე გაამახვილა ყურადღება. მათი წარმომადგენლის განცხადებით, უსინათლო ადამიანების დიდმა ნაწილმა არ იცის კითხვა, რადგან არ ჰყავთ სპეციალისტი, ვინც ბრაილის შრიფტს ასწავლის მათ. აჭარაში სულ 400-მდე უსინათლოა რეგისტრირებული. ორგანიზაციის განცხადებით, აქედან სულ რამდენიმე მათგანმა იცის კითხვა. განათლების მინისტრის თქმით, პრობლემა არა მარტო კითხვის შესწავლაშია: `როგორც აღმოვაჩინე, უსინათლოებს ვერც უნივერსიტეტი ეხმარება, რადგან სტუდენტი აბარებს გამოცდებს, მაგრამ ამის შემდეგ ყველაფერი ჩერდება. მას არ აქვს შესაბამისი ლიტერატურა შემდგომი განათლებისთვის, გამოდის, ტყუილად იღებენ სტუდენტებს“.

 

ორგანიზაცია „სთეფ ფორვარდმა“ სმენადაქვეითებული ბავშვების სპორტულ აქტივობებში ჩართვის საკითხი წამოსწია წინ და განათლების სამინისტროს ამ საკითხზე ყურადღების გამახვილება სთხოვა. ორგანიზაცია „ინტელექტის“ ხელმძღვანელის, ლევან გობაძის აზრით კი, სკოლებში დაბალი დონეა ზუსტი მეცნიერებების სწავლის მხრივ, რაზეც სამინისტროს უფრო მკვეთრი რეაგირება უნდა ჰქონდეს. „ოლიმპიადებიდანაც კარგად ჩანს, რომ მოსწავლეების მცირე რაოდენობა ახერხებს მესამე ტურში გადასვლას. მაღალმთიანი რეგიონებიდან კი გასულ წელს არც ერთი მოსწავლე არ გასულა. მომავალი ტექნოლოგიებს ეკუთვნის, ამიტომ მათემატიკის სწავლება, ვფიქრობ, უფრო მაღალ დონეზე უნდა ავიდეს სკოლებში“.

 

მინისტრის განცხადებით, ცვლილება იგეგმება კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს დებულებაში და შეიცვლება კომისიის შემადგენლობაც: „თუკი ჩვენ გვინდა რომ კომისია იყოს ქმედუნარიანი, კომისია უნდა იყოს კომპეტენტური პირებით დაკომპლექტებული, რომ მათი დასკვნები იყოს კვალიფიციური“. მინისტრის განცხადებით, იგეგმება კულტურული მემკვიდრეობის დეპარტამენტის სტრუქტურული ცვლილებაც.

ქობულეთის გამგეობაში აჭარის საპატრულო პოლიციის უფროსი იმყოფება

ინციდენტი სამკერვალო ფაბრიკაში

ამ წუთებში პოლიცია იმყოფება ხელვაჩაურში, სამკერვალო ფაბრიკა „ბტმ” -ის შენობაში. როგორც ადგილზე მყოფი ჟურნალისტები გვატყობინებენ, მათი  ინფორმაციით, „ერთ-ერთ ბრაგადის უფროს ქალს,  ერთ-ერთმა ხელმძღვანელმა პირმა (რომელიც თურქეთის მოქალაქეა)  სამუშაოს არასათანადო შესრულების მოტივით, შეუსრულებელი სამუშაო მიაყარა.  ფაბრიკის თანამშრომლებმა სამუშაო მიატოვეს პროტესტის ნიშნად და გარეთ გამოვიდნენ.“

 

 

 

ადგილზე ხელვაჩაურის პოლიცია მოვიდა და ამ წუთებში თანამშრომლები პოლიციაში იმყოფებიან. შენობასთან მყოფ ჟურნალისტებთან ფაბრიკის ხელმძღვანელობა ჯერ-ჯერობით კომენტარს არ აკეთებს.   

 

ფაბრიკა თურქულ კორპორაცია ATK-ის ეკუთვნის, რომლის შვილობილ კომპანიას საქართველოში BTM Textile წარმოადგენს.  

 

„ბათუმელები” მომხდარ ფაქტს ამოწმებს და  უახლოეს წუთებში მოგაწვდით განახლებულ ინფორმაციას.

წამება – საქმე, რომელიც შეიძლება ჰააგამდე მივიდეს

როდესაც დასტურდება, რომ ადამიანებს აწამებენ ინსტიტუციურად, ამ შემთხვევაში როგორია სახელმწიფოს პასუხისმგებლობა?

ინსტიტუციურად ეს უნდა შეაფასოს საერთაშორისო თანამეგობრობამ, ჰააგის სასამართლომ. არსებობს გარკვეული მექანიზმები, მაგრამ ეს ხანგრძლივი პროცედურაა და პასუხისმგებლობაც კონკრეტულ ადამიანებთან მიდის, შეიძლება პრეზიდენტის ან რომელიმე მინისტრის გასამართლება მოითხოვო… მაგრამ ეს არის მრავალწლიანი პროცედურა, ასეთი მასშტაბური მტკიცებულებები, ჯერჯერობით, არ არსებობს, მიუხედავად იმისა, რომ მე, როგორც წამების ცენტრის თანამშრომელი, დარწმუნებული ვარ, ეს იყო წინასწარგანზრახული, გამიზნული გეგმა. სიტუაციის მართვის გეგმაში წამებას თავისი კონკრეტული და უაღრესად მნიშვნელოვანი ადგილი ეჭირა.

 

ამ პატიმრების წამების საქმე ჰააგის სასამართლომ რომ განიხილოს, რა მტკიცებულებებია საჭირო?

უნდა დამტკიცდეს, რომ ამაში მონაწილეობდა ყველა ის პირი, ვინც სისტემას მართავდა. უნდა დამტკიცდეს, რომ წამების შესახებ იცოდა ხათუნა კალმახელიძემ, დიმიტრი შაშკინმა, ბაჩო ახალაიამ და ისინი მოქმედებდნენ იმ გეგმის მიხედვით, რომელიც მათ მიიღეს ზემოდან – პრემიერ-მინისტრის ან პრეზიდენტისგან. ამ ადამიანებმა ადგილობრივ სასამართლოებში უნდა გაიარონ ყველა ეტაპი და შემდეგ საერთაშორისო სასამართლო. თუ სტრასბურგში დაგროვდა საკმარისი მასალები, შემდეგ უკვე ჩაერთვება საერთაშორისო ტრიბუნალი, რომელიც იტყვის, არის თუ არა ეს კაცობრიობის წინაშე ჩადენილი დანაშაული.

 

ანუ მსხვერპლმა ისევ ქართულ სასამართლოებში უნდა ამტკიცოს, რომ მას ჯალათები აწამებდნენ?

რა თქმა უნდა, მაგრამ მეტ-ნაკლებად სამართლიანი სასამართლოც კი ამას ვერ გაექცევა. ჩვენ გვახსოვს მასობრივი წამების ფაქტები, განსაკუთრებით ორთაჭალის ციხის დაშლა, როცა პატიმრები გლდანში გადაჰყავდათ. სპეცრაზმთან ერთად ბაჩო ახალაია უსწორდებოდა პატიმრებს. თუ ეს დამტკიცდა, ძალიან დიდი სკანდალი იქნება. სამართლიანი სასამართლოს პირობებში ეს მარტივად დამტკიცებადია.

 

ამასთან, თუ წამება დაკავშირებულია მსხვერპლის მიერ მიცემულ ჩვენებასთან, მაშინ საქმე იშლება – ჩვენება მთლიანად ძალადაკარგულია… სასამართლო სისტემა, რომელიც წლების განმავლობაში მხოლოდ აღიარებით ჩვენებაზე იყო დაყრდნობილი, შეიძლება მალე კრახის წინაშე დადგეს. თუ დამტკიცდა, რომ წამებას ჰქონდა ჩვენების გამოძალვის ხასიათი, ეს ხდებოდა ადამიანებისგან ფულის გამოძალვის, საპროცესო შეთანხმების, მათი აგენტებად ქცევისთვის, ან უბრალოდ მათი თავიდან მოშორების მიზნით, ეს იქნება ერთ-ერთი კომპონენტი საერთაშორისო ტრიბუნალის დანიშვნისა.

 

ორთაჭალის ციხის შემთხვევაში მტკიცებულებები არსებობს?

რა თქმა უნდა. ეს ადამიანები იყვნენ საღსალამათები ორთაჭალის ციხეში და შემდეგ მრავალი მათგანი გლდანის ციხეში ხერხემალგადამტვრეული მიიყვანეს. ვინც ცოცხალი დარჩა, დადიან ეტლებით, მრავალ მათგანს აქვს მოტეხილობა – ნეკნების, კიდურების, თავის, აქვთ ნაჭდევები. არის უამრავი ჩვენება და სამედიცინო პროფილის ჩანაწერი… გარდა ამისა, პოლიციელები, ქურდებისგან განსხვავებით, როგორც წესი, ძალიან მალე იძლევიან აღიარებით ჩვენებას, ასევე ადვილად ადებენ ხელს ბრძანების მიმცემებს. ამის დამტკიცება პრობლემა ნამდვილად არ იქნება.

 

მტკიცებულებები რა სახის უნდა იყოს, მოწმეების ჩვენება საკმარისია?

ეს უნდა იყოს მოწმეების დაკითხვა, მათი დაზიანების შეფასება, არეალი – რამდენ საპატიმროში ხდებოდა ასე, რა მიზეზით ხდებოდა, რა იყო წამების მიზანი. ყველა კომპონენტს დიდი მნიშვნელობა აქვს. როდესაც წამებას აქვს ასეთი ტოტალური, მასობრივი და ინსტიტუციური ხასიათი, ეს არის დანაშაული ადამიანების წინაშე.

 

თქვენი, როგორც სპეციალისტის აზრით, ის, რაც ვნახეთ, არის თუ არა სისტემური დანაშაული?

რაც ვნახეთ, იმის მიხედვით, ჩვენ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ეს იყო სისტემური დანაშაული და ამ დანაშაულს სახელმწიფო უკვეთავდა. მე მისაუბრია ძალადობის მსხვერპლთან, მას გადაღებული ვიდეომასალით აშანტაჟებდნენ, მოაწერინეს ხელი თანამშრომლობის ხელშეკრულებაზე და ითხოვდნენ მისგან ინფორმაციას

 

ამ ადამიანს არც მკურნალობა უნდოდა, არც ფსიქოლოგი და ფსიქიატრი, იმიტომ მოვიდა, რომ გაეგო, როგორ დაეღწია თავი სპეცსამსახურებისთვის. მხოლოდ ეს იყო მისთვის მნიშვნელოვანი.

 

მსხვერპლთა მიმართ სახელმწიფოს რა ვალდებულება აქვს?

ნებისმიერმა ადამიანმა, რომელიც აწამეს, აუცილებლად უნდა გაიაროს სამედიცინო, ფსიქოლოგიური და სოციალური რეაბილიტაცია. აუცილებლად უნდა მიიღოს კომპენსაცია. სახელმწიფოს აქვს უფლება სასამართლოს გარეშე, ამ ადამიანებზე პირდაპირ აიღოს ვალდებულება, ანუ აღიაროს თავისი დანაშაული სასამართლოების გარეშეც. ტუღუშმა უკვე გამოაცხადა, რომ დაწყებულია მათი სამედიცინო, ფსიქოლოგიური და სოციალური რეაბილიტაციის პროცედურები. ამ შემთხვევაში სახელმწიფომ უკვე აღიარა, რომ ისინი წამების მსხვერპლნი არიან. სხვა შემთხვევებში ამის დამტკიცება მოუწევთ პირებს, ან პირთა ჯგუფებს.

 

კომპენსაციას თავად სახელმწიფო განსაზღვრავს?

შეიძლება სახელმწიფომ თვითონვე განსაზღვროს კომპენსაცია, თუ მოურიგდა მხარეს. თუ ვერ მოურიგდა, მაშინ ევროსასამართლო განსაზღვრავს.

 

ისინი შეიძლება გამოუშვან კიდეც… ის საწყალი ბიჭუნა, რომლის სახელი და გვარიც დაასახელეს, იმედი მაქვს, რომ უკვე გაათავისუფლეს. თუ არ არის გათავისუფლებული, შევეცდები მაქსიმალურად გავახმაურო, რომ ეს ბავშვი მაინც გამოუშვან და სხვა არასრულწლოვნებიც. ცნობილია, რომ ეს ყმაწვილი ნარკოდანაშაულისთვის ზის. ეს ადამიანი ჯერ სისტემამ გაწირა და დაასახიჩრა და მერე ჩვენ, საზოგადოებამ, მის ხარჯზე, ჩვენი სურვილების რეალიზაცია მოვახდინეთ – სახელი, გვარი გამოვაცხადეთ, დამნაშავე რეჟიმი რომ გვემხილებინა. ამით ჩვენ მივაღწიეთ შედეგს, მაგრამ მას ფეხებით შევდექით.

 

ყოფილი სახალხო დამცველისთვის ციხეების ჩაბარების შემდეგ შეიძლება ვირწმუნოთ, რომ ვიღაცებს კვლავ არ აწამებენ?

არ გამოვრიცხავ წამების გაგრძელებას – უამრავი ჯალათი ისევ ციხეებში მუშაობს. შეიძლება მერვეში არაფერი ხდება, მაგრამ ქსანია, ქუთაისია, რომელიც ცნობილი იყო წამებით, ათობით დაწესებულებაა, სადაც იგივე ხალხია. არ გამოვრიცხავ, ჯურღმულებში დღესაც იმავეს იმეორებდნენ ჩვენების გამოსაძალად, განსაკუთრებით პოლიტიკური შეკვეთები არსებობს – შეიძლება ადამიანებს აიძულონ მათთვის სასურველი ჩვენების მიცემა. შეიძლება ეს ადამიანები ჩვენ უახლოეს დღეებში ვიხილოთ ტელეეკრანებზე. არც ამას გამოვრიცხავ.~

 

ამ ყველაფერში როგორია გიორგი ტუღუშის პასუხისმგებლობა?

ჩვენ გვყავს გიორგი ტუღუში ციხის მინისტრად, მაგრამ აღარ გვყავს ომბუდსმენი, წარმოგიდგენიათ, დაჩი ცაგურია სცემეს პოლიციაში, ვის უნდა მიმართოს ამ ადამიანმა ძალიან საინტერესოა, სახალხო დამცველი არ გვყავს ქვეყანაში და ვერც ავირჩევთ, რადგან მას მხოლოდ პარლამენტი ამტკიცებს…

 

რაც შეეხება წამების მსხვერპლთ – ამ ჯგუფთან მიმართებაში გიორგი ტუღუში მთლად სპეტაკი არ არის. იყო პატიმარი, რომელმაც წერილი გამოაგზავნა, რომ ერთ კვირაში მოკლავდნენ. ის ერთ კვირაში მართლაც ჩამომხრჩვალი იპოვეს… ამ ადამიანის სიცოცხლე ტუღუშის სინდისზეა – ის ვალდებული იყო მუდმივი მონიტორინგის ქვეშ ჰყოლოდა ეს პატიმარი. როდესაც პატიმარი აცხადებს, რომ არ აპირებს თვითმკვლელობას, მაგრამ მას აუცილებლად მოკლავენ, ეს იბეჭდება მედიაში, გადის ტელევიზიებში და ამ ადამიანს კლავენ, შენ ამ პასუხისმგებლობას ვეღარ გაექცევი. ის ვალდებული იყო, ამ ბიჭისთვის მიეხედა. 

 

გარდა ამისა, 2010 წელს ტუღუშმა განაცხადა, რომ ჩვენს საპატიმროებში არა თუ სისტემური, წამება საერთოდ არ არის, როდესაც, ფაქტობრივად, აპოგეა იყო წამების. მან თავის მონიტორინგის ჯგუფში შეიყვანა ისეთი ადამიანები, რომლებიც საკმაოდ აპელირებულები იყვნენ ხელისუფლებასთან. წინა ჯგუფის დროს წამების ასეთი ფაქტები აუცილებლად გახმაურდებოდა.

 

რა პასუხისმგებლობა აქვს საზოგადოებას?

ყველა ჩვენგანი არის დამნაშავე და ეს უნდა ვაღიაროთ. მაგრამ მეორე მხრივ, ვიცი, რომ თქვენი გაზეთი ბევრ ფაქტზე წერდა, ასევე ძალიან ბევრ ფაქტზე წერდა ჩვენი ორგანიზაცია, ტელევიზიებში იყო ათობით ჟურნალისტური გამოძიება წამების შესახებ. ვისაც გვევალებოდა გავკიოდით, მაგრამ გარღვევას ვერ მივაღწიეთ. სხვათა შორის, ესეც ერთ-ერთი მტკიცებულებაა დანაშაულის სისტემურობის.

 

 

როდესაც გაეროს კომიტეტი, ევროკავშირის სპეციალური ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტი, სახალხო დამცველი, შენი უფლებადამცველები, პატიმრების ოჯახები გეუბნებიან, რომ შენთან ხდება წამება და შენ არ ინტერესდები, ეს არის დანაშაულის დაფარვა. ეს არის ფაქტი და ამას ვერ გაექცევა ჩვენი ხელისუფლება თუ, რა თქმა უნდა, სამართლიანი სასამართლო ჩავატარეთ…

 

 

როდესაც ადამიანს აუპატიურებენ ხელკეტით ან ჯოხით, ეს ადამიანი საზოგადოების თვალში ხდება კეთროვანი, სტიგმატიზებულია ის არათუ კრიმინალური სამყაროსთვის ციხეში, არამედ მისი უახლოესი მეგობრების, ნათესავების თვალშიც კი. სწორედ ეს აძლევს სისტემას ამ ადამიანების გაუპატიურების სურვილს. დენზე როცა აერთებენ ადამიანს, არ მივიჩნევ, რომ ის დამცირებულია, მაგრამ როგორც კი სექსუალური ძალადობაა, ეს ადამიანი საზოგადოების თვალში ნულის ქვევით ჩამოდის. სწორედ, ეს არის ძირითადი საფუძველი სექსუალური ძალადობის. ეს სტიგმა რომ არ არსებობდეს საზოგადოებაში, ამგვარ ბარბაროსულ ქმედებებს მხოლოდ წმინდა წყლის მანიაკები ჩაიდენდნენ, ანუ სისტემა ასეთ დანაშაულს არ შეუკვეთავდა.

საზოგადოებამ ამას თუ არ შეხედა სხვანაირად, ჩვენ ვიქნებით საზოგადოება ბარბაროსული ელემენტებით.

კონსტიტუცია ხუთი წლისაა

აჭარის კონსტიტუცია აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესმა საბჭომ 2008 წლის 20 თებერვალს  მიიღო. მოგვიანებით, ამავე წლის 15 ივლისს კი საქართველოს პარლამენტმა დაამტკიცა.

 

ახალი კონსტიტუცია აჭარის ა/რ საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის 1978 წლის კონსტიტუციის შემდეგ არის პირველი ძირითადი კანონი, რომელიც სრულად შეესაბამება საქართველოს კონსტიტუციასა და კანონმდებლობას.

 

„ეს დოკუმენტი სრულად  პასუხობს დღეს იმ მოთხოვნებს რაც არის საქართველოს კონსტიტუციაში, საქართველოს კონსტიტუციურ კანონში. ჩვენი რეგიონისთვის  განვითარებისთვის  და მოწყობისთვის ყველაფერია ამ დოკუმენტში,“ – ამბობს აჭარის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი პეტრე ზამბახიძე, რომელიც კონსტიტუციის მიღების პროცესში აქტიურად იყო ჩართული.  

 

საქართველოს კონსტიტუციისგან განსხვავებით, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციაში ხუთი წლის განმავლობაში მხოლოდ ერთი ცვლილება შევიდა. ცვლილება  უმაღლესი საბჭოს წევრთა რაოდენობის სამით გაზრდას ეხებოდა.

 

საკრებულოს თავმჯდომარეს არასწორი ინფორმაციის გავრცელებაში ადანაშაულებს

ბათუმის საკრებულოს ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარე ნოდარ დუმბაძე ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარეს ირაკლი ჩავლეიშვილს არასწორი ინფორმაციის გავრცელებაში ადანაშაულებს. ნოდარ დუმბაძის განცხადებით, საკრებულოს თავმჯდომარემ გუშინ „ტელეარხ 25“-თან ინტერვიუში განაცხადა, რომ ე.წ. ჟილინის არხის მშენებლობისათვის დამატებით 4 მილიონის მოძიება იყო საჭირო, რაც სიმართლეს არ შეესაბამება. 

aa

თაკო შოთაძე

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროში დღეს გამართულ ბრიფინგზე, მინისტრი გიორგი თავართქილაძე პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის მიერ 2 თებერვალს სოფელ ხუცუბანში, ფილების ქარხანაში გაკეთებულ განცხადებას გამოეხმაურა. მინისტრი ამბობს, რომ საწარმო ,,ლეგის“ ფუნქციონირება არ შეუწყვეტია:

 

„ის საწარმო ერთი კვირის წინ მოვინახულე და მილიონის ნაცვლად, რვა მილიონის ინვესტირება აქვთ გაკეთებული. ტელევიზიით როცა  ვნახე, რომ პრეზიდენტი იმ საწარმოს დახურვაზე საუბრობდა, სადაც მე რამდენიმე დღის წინ ვიყავი, გავოგნდი. საწარმო არ გაჩერებულა, უბრალოდ ამ ეტაპისთვის ისვენებს, რადგან მას დამზადებული აქვს მილიონი ლარის პროდუქცია. ეს მხოლოდ სეზონური მოვლენაა და ზამთრის დასრულებისთანავე მუშაობას განაახლებს“.

 

საწარმო „ლეგ-“ში ყოფნისას მიხეილ სააკაშვილმა განაცხადა: ,,ის ინფრასტრუქტურული პროექტები, რომლებსაც ვიღაცეებმა სააკაშვილის ხუშტურები უწოდეს, ახლა შეჩერებულია. ობიექტებზე სადაც დასაქმებული იყო 7-8 ათასი ადამიანი, ახლა გაჩერდა, რაც ნიშნავს იმას, რომ უამრავი ადამიანი ლუკმა-პურის გარეშე დარჩა’’.

 

Exit mobile version