Batumelebi

ავტორი: ანრი კიკნაველიძე

ყველაზე დიდი შეცდომა ახლა იმის გაფიქრება იქნებოდა, რომ წუხელ მომხდარი მხოლოდ კლუბების მფლობელებს, სტუმრებს, კლუბური ნარკოტიკის მომხმარებლებს ეხებათ. ასევე არ იყო ეს არც პოლიტიკური და რა თქმა უნდა, არც სამართლებრივი საკითხი.

ვერც ზიანი, რომელიც ამ შემთხვევამ უკვე მიაყენა ტურიზმს; ვერც საუბარი ნარკოდამოკიდებულების საფრთხეზე თუ გასაღების წინააღმდეგ ბრძოლის აუცილებლობაზე ვერ ასახავს იმ პრობლემის სერიოზულობას და სიღრმეს, რომელიც ღამის კლუბების დარბევის აქტის უკან დგას და რომელიც ფუნდამენტურ ღირებულებებს უკავშირდება.

თუ შსს-ს მართლაც ჰქონდა უტყუარი საბუთები, მათ შორის, ვიდეოჩანაწერები გასღებასთან დაკავშირებით, ეს მით უფრო საეჭვოს ხდის სპეცოპერაციის კლუბებში ჩატარების საჭიროებას. ერთადერთი ფუნქცია ამ სპეცოპერაციის, საზოგადოების გარკვეული ნაწილისთვის ძალის ჩვენება და მუშტის მოქნევა იყო.

საზოგადოების რეაქციით, განსაკუთრებით, სოციალურ ქსელებში, რომელიც ერის სარკეა, აშკარად გამოჩნდა, თუ რამდენად მახინჯია ის ღირებულებათა სისტემა, რომელიც დღეს დომინირებს (ან ცდილობს ამას) საქართველოში.

ამ ღირებულებათა მხარეს დგას საზოგადოების ის ნაწილი, რომელიც ჯერ ვერ გარკვეულა, კარგი იყო თუ ცუდი საბჭოთა კავშირის დაშლა; ის ნაწილი, რომელმაც ლამის 30 წელია ვერ შეძლო ისეთი სახელმწიფოს აშენება, რომელიც თავის ფუნდამენტურ ფუნქციას შეასრულებს – საკუთარ მოქალაქეს დაიცავს და ამასთან, თავის უწმინდეს მოვალეობად თვლის, ყველანაირად ხელი შეუშალოს ახალგაზრდა თაობას ასეთი სახელმწიფოს მშენებლობაში; პრეზერვატივებთან, კინოში სიგარეტის ჩვენებასთან და სიმსუქნესთან მებრძოლი ნაწილი; დავით აღმაშენებლის სახელით ქსენოფობიის მოქადაგე და ილიას სახელით ლიბერალიზმთან მებრძოლი ნაწილი; ქრონიკულად ალკოჰოლიკი და კლუბურ ნარკოტიკთან მებრძოლი ხალხი; სექსუალური განათლების მოწინააღმდეგე ვენერიულად დაავადებული ხალხი; ქალზე მოძალადეები; ტაბურეტკიანები; ხალხი გრძელი სადღეგრძელოებით და მოკლე ჭკუით, მაღალი ხმით და დაბალი ღირსებით.

წუხელ შესრულდა საზოგადოების ამ ბნელი, რეგრესული ნაწილის დაკვეთა და ეს იყო გასროლა იმ ომში, რომელსაც ის ამ საზოგადოების მეტწილად ახალგაზრდა, პროგრესული ნაწილის მიმართ დიდი ხანია ეწევა. ამ ომის ნაწილია დრაკონული ნარკოპოლიტიკაც, რომელიც ვერა და ვერ შეცვალა პარლამენტმა.

ყველანაირი ავტორიტარიზმი ცუდია, მაგრამ არსებობს მისი ყველაზე საზარელი ფორმა – ჩარევა ადამიანის ცხოვრების ყველაზე ინტიმურ, ყველაზე მგრძნობიარე, ყველაზე ძვირფას – პირად თავისუფლებაში, მაგალითად, იმაში, თუ რას უზამს ის თავის სხეულს. სწორედ ზემოხსენებული ხალხი თვლის, რომ უფლება აქვს, უკარნახოს ახალგაზრდას, როგორ გაერთოს, ვისთან, როდის და რა პირობებით ჰქონდეს სექსი, რა სწამდეს, რა უყვარდეს და რა სძულდეს. საზოგადოების ეს ნაწილი არის მოსე, რომელიც, რატომღაც, ცოცხალი გადარჩა და ახლა აღთქმული ქვეყნისაც უდაბნოდ გადაქცევა უნდა, რადგან თვითონ მარტო უდაბნოში შეუძლია გაიხაროს.

სწორედ ამიტომ არაა მთავარი ის, რომ ტურისტები შეაშინეს. ტურიზმზე უფრო მნიშვნელოვანი ისაა, რომ ქართველ ახალგაზრდას საქართველოში ჰქონდეს უფლება იყოს ის, ვინც არის და ვინც უნდა იყოს. ამაზე უფრო მნიშვნელოვანი ღირებულება არ არსებობს და ეს ბრძოლაც ამ ღირებულებისთვის არის.

გუშინ, როცა ახალ ამბებში ვკითხულობდი, თუ რამდენჯერ გააწყვეტინეს სიტყვა ტაშით პარტიის ყრილობაზე „პირველ მოქალაქეს“, კომუნიზმში ცხოვრების უცნაური შეგრძნება გამიჩნდა. დღეს ეს შეგრძნება ყველაზე ძლიერია, რადგან ბევრი დარბევა მინახავს, მაგრამ არცერთი ასე პირდაპირ მიმართული ადამიანის ყველაზე ძვირფასი, პირადი თავისუფლების წინააღმდეგ.

გვსურს თუ არა, მოგვწონს თუ არა, ღირებულებათა ბრძოლამ რეალური ბრძოლის სახე მიიღო. ვინც ამ ბრძოლის ერთ მხარეს დგას, მათზე ზემოთ დავწერე. მათ უნდა წააგონ.

დღეს, 12 მაისს, ბათუმში, ევროპის მოედანზე აქცია-პერფორმანსი გაიმართება, სახელწოდებით “We Dance Together / We Fight Together”. აქცია თბილისში 11 მაისის ღამეს, ღამის კლუბებში პოლიციის რეიდს უკავშირდება, რომლის დროსაც 70-მდე ადამიანი დააკავეს.

„დუმილის დარღვევის დროა, ეს ყველა ჩვენგანს ეხება, ეს შენ გეხება, შენს მომავალს ეხება. ნუ დაჯდები სახლში, გამოდი გარეთ. ეხლა თუ გავჩუმდებით, სულ გაგვაჩუმებენ. დავგმოთ ხელისუფლების უმსგავსო საქციელი. დღეს 12 მაისს, გელოდებით ევროპის მოედანზე. ერთად ვიბრძოლოთ თავისუფლებისთვის,“ – ნათქვამია გავრცელებულ განცხადებაში.

რა მოხდა 11 მაისის ღამეს:

• სამართალდამცავებმა სპეცოპერაცია „გალერისა“ და „ბასიანში“ 12 მაისის, შუაღამისას, დაახლოებით პირველ საათზე, ერთდროულად დაიწყეს;
• როგორც შსს ამბობს, ნარკოტიკების რეალიზაციის ბრალდებით 8 პირი დააკავეს, თუმცა ოპერაციის პარალელურად პოლიციამ კლუბების მიმდებარედ შეკრებილი ათეულობით ადამიანი დააკავა;
• სპეცოპერაციის წინააღმდეგ პროტესტი პარლამენტთან გაგრძელდა. ათეულობით პოლიციელმა დემონსტრანტებს აქციის თავისუფლად ჩატარების უფლება არც აქ მისცა და ადამიანების დაკავება რუსთაველის გამზირზეც გააგრძელა;
• დაკავებულთა შორის „თეთრი ხმაურის მოძრაობის“ წევრი ბექა წიქარიშვილი და „გირჩის“ პრეზიდენტობის კანდიდატი ზურაბ ჯაფარიძე იყვნენ. ორივე მათგანი უკვე გათავისუფლებულია;
• აქტივისტების თქმით, აქცია 12 მაისს, 15:00-ზე, თბილისის პარლამენტის შენობასთან კვლავ გაგრძელდება და ორგანიზებულ სახეს მიიღებს.

ბათუმში შემომსვლელი ავტომანქანებისთვის ბარცხანის ხიდთან მაგისტრალი დღეს, 12 მაისს, დილით, რამდენიმე საათით გადაიკეტა. ავტოტრანსპორტის მოძრაობა ბარცხანის ხიდი [ნონეშვილის ქუჩა]-გოგოლის ქუჩა, აქედან კი მაიაკოვსკისა და ბაგრატიონის ქუჩების მიმართულებით გადაერთო.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, გზის გადაკეტვა ბათუმის პორტთან, ბაქოს ქუჩაზე ესტაკადის მშენებლობას უკავშირდებოდა.

ესტაკადის მშენებელი კომპანიის მენეჯერის, ნიკა გაბადაძის ინფორმაციით, გზის გადაკეტვა იგეგმება ასევე ხვალ, 13 მაისს, დაახლოებით დილის 8-ის ნახევრიდან დილის 10 საათამდე პერიოდში. დროის ამ მონაკვეთში ყველა სახის ავტოტრანსპორტი ბარცხანის გადასასვლელი ხიდიდან იმოძრავებს.

ესტაკადის მშენებლობის გამო მოძრაობა ბაქოს ქუჩაზე ნებადართულია მხოლოდ ქალაქში შემომსვლელი ტრანსპორტისთვის ბარცხანიდან გოგებაშვილის ქუჩის მიმართულებით, ხოლო ქალაქიდან, შავშეთის ქუჩის დასაწყისთან [კათოლიკური ეკლესიის მიმდებარედ] ბაქოს ქუჩა ქალაქის ცენტრიდან გამსვლელი ტრანსპორტისთვის გადაკეტილია.

ტრანსპორტის მოძრაობის დროებითი სქემა ბათუმში 2018 წლის 17 თებერვლიდან მოქმედებს და ქალაქიდან გამსვლელი ტრანსპორტი ბონი-ბარცხანის გავლით მოძრაობს.

ესტაკადის მოწყობაზე აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს ხელშეკრულება კომპანია „კავკასუს როუდ პროჯექტთან“ 14 მილიონ 370 ათას ლარზე აქვს გაფორმებული.

ბათუმის პორტთან ესტაკადის მშენებელ კომპანიაში აცხადებენ, რომ მიმდინარე წლის ივლისის დასაწყისში ესტაკადაზე ორმხრივი მოძრაობა იქნება შესაძლებელი.

„ვატარო თავსაფარი, ჩემი არჩევანია“- გვეუბნება 19 წლის მუსლიმი გოგო. საკუთარ არჩევანზე საუბრობს მეორე მუსლიმიც, რომელიც თავსაფარს არ ატარებს. „მე მჯერა რომ ღმერთს ისეთი ვუყვარვარ, როგორიც ვარ“-მიაჩნია მას. 21-ე საუკუნეში საქართველოში მცხოვრები მუსლიმები გვიყვებიან რომ მათი თავისა თუ სხეულის დაფარვა ან არდაფარვა, მათი არჩევანია. ეს არჩევანი კი მათსავე რელიგიურ მრწამსს ემყარება.

თავსაფრიანი გოგონების აზრით, ატარო თავსაფარი საკმაოდ რთულია, რადგან  ამ ხილვადობის გამო ისინი ადვილად ხდებიან აგრესიის სამიზნე. უთავსაფრო მუსლიმები კი ადამიანების გაკვირვებას თუ აგრესიას, მათი რელიგიური კუთვნილების გაცხადების შემთხვევაში აწყდებიან. როგორ ცხოვრობდნენ მუსლიმი ქალები წლების წინ და რა შეიცვალა მუსლიმი ქალების, გოგონების ცხოვრებაში დღეს?

მუსლიმმა ქალებმა აჭარაში თავისდაფარვა ბოლო წლებში უფრო აქტიურად დაიწყეს. ბევრი ამ ფაქტს ე.წ. რადიკალური ისლამის გავრცელებას უკავშირებს.

„ხშირად მეუბნებიან, შენ ისტორია არ იცი? არ იცი რა გაუკეთეს მუსლიმებმა საქართველოს? ვიცი ისტორია და არანაკლებ მიყვარს ჩემი ქვეყანა“, – გვიყვება 19 წლის ჯილდა, რომელსაც თავსაფრის ტარების გამო არაერთხელ მოუსმენია მისი მისამართით ნათქვამი – „ტერორისტი“, „თურქი“, „რას ჰგავს“.

ჯილდა გვიყვება, რომ არის შემთხვევები, როცა თავად მუსლიმებიც კი ნეგატიურად რეაგირებენ ქალების თავდახურვაზე. „იცით რამდენს უთქვამს ჩემი მშობლებისთვის, „რაში გჭირდებათ“, „მოხსენით“.

ჯილდა გვესაუბრება მუსლიმ ქალებთან დაკავშირებულ სტერეოტიპებზეც: „მცდარი წარმოდგენაა თითქოს მუსლიმ ქალებს განათლების უფლება არ აქვთ. მე მყავს მამიდა, რომელსაც თავის სამ ძმაზე მეტი განათლება აქვს. ბაბუაჩემმა იცოდა სწავლის ფასი და მისი ფასი იცის მამაჩემმაც, ამიტომ ყველანაირად გვიწყობს ხელს, რომ ვისწავლოთ მე და ჩემმა დებმაც“.

ჯილდას თქმით, ხშირად საზოგადოება უფროა დამაბრკოლებელი, ვიდრე ოჯახი: „მამაჩემს სულ ეუბნებიან, რომ ტყუილად ფლანგავს ფულს ჩვენს სწავლაზე, რადგან თავსაფრიან გოგონებს საქართველოში მომავალი არ აქვთ“.

ჯილდას დებიც თავსაფრიანი სტუდენტები არიან. სანათესაოში მხოლოდ ჯილდა და მისი დები ატარებენ თავსაფარს.

ჯილდას დედა თავსაფარს არ ატარებს: „დედა მასწავლებელია, თავსაფრიანი მასწავლებელი კი სამცხე-ჯავახეთში წარმოუდგენელია“, – ამბობს ჯილდა. – „ჩემთვის დედა იყო სტიმული, მან მასწავლა რა იქნებოდა ჩემთვის უკეთესი. დედაჩემს ოთხი შვილი ჰყავდა, როცა უნივერსიტეტში ჩააბარა. რთული იყო, მაგრამ სწავლაზე უარი არ უთქვამს“.

ჯილდა ამბობს, რომ არ არის მარტივი მუდმივად დისკრიმინაციულ გარემოში ცხოვრება: „საავადმყოფოში ხარ თუ სხვაგან, პირველი რასაც გეკითხებიან არის – „ქართული იცი?“, შემდეგ მოდის კითხვები: „თურქზე ხარ გათხოვილი?“, „თურქეთში სწავლობ?“ სულ მიწევს იმის ახსნა, რომ ქართველი ვარ“.

ჯილდა ფარმაცევტობას აპირებს, მან იცის, რომ თავსაფრიანს დასაქმებაც გაუჭირდება, მაგრამ იმედი აქვს, რომ ვიდრე უნივერსიტეტს დაამთავრებს, თავსაფრიანი ადამიანების მიმართ საზოგადოების, დამსაქმებლის დამოკიდებულებაც შეიცვლება.

თეა 17 წლისაა, ჯერ სკოლაც კი არ დაუსრულებია, თუმცა არჩევანი გააკეთა და თავზე დაიფარა. ის ამბობს, რომ თავსაფარი მისთვის თავისუფლებაა. მას მიაჩნია, რომ სხეულის დაფარვით მის სხეულზე თვითონ ამყარებს კონტროლს და არა სხვა. თეა ბათუმში ცხოვრობს და თავის გამოცდილებაზე ყვება:

ჯილდასა და თეასგან განსხვავებით, ლია დეკანაძე თავსაფარს არ ატარებს. ისიც გვეუბნება, რომ არ ატაროს თავსაფარი, მისი არჩევანია. ლიას აზრით, „ღმერთი მას ისეთს იღებს, როგორიც არის“.

თავსაფრის ტარებასთან დაკავშირებით მუსლიმ გოგონებს განსხვავებული აზრი აქვთ, თუმცა ლია, ისე როგორც სხვა მუსლიმი გოგონები, ვისაც „ბათუმელები“ ესაუბრა, თანხმდებიან იმაზე, რომ საქართველოში და, ზოგადად, პატრიარქალურ გარემოში, ქალებს მუდმივად უხდებათ საკუთარი უფლებებისთვის ბრძოლა.

„ქალის ჩაგვრა, ეს არ არის რელიგიასთან კავშირში. ვფიქრობ, ეს არის კულტურული გარემოს ბრალი, რადგან ქალები, ზოგადად, იჩაგრებიან პატრიარქალურ გარემოში“, – გვეუბნება ლია. – „სქესის გამო ბარიერებს ქმნის საზოგადოება. ამიტომ, ჩვენ გოგონები ვცდილობთ დავამტკიცოთ, რომ ისევე შეგვიძლია სწავლა, კარიერის გაკეთება და წარმატების მიღწევა, როგორც ბიჭებს“.

ლია ხულოში გაიზარდა, მაგრამ მოახერხა ის, რაც, ჯერჯერობით, ამ მუნიციპალიტეტში მცხოვრებმა ვერცერთმა ბიჭმა ვერ შეძლო: მე-12 კლასში როდესაც გადავიდა, ერთ-ერთი პროგრამის რჩეული გახდა და ამერიკაში წავიდა. ლიამ სკოლა იქ დაამთავრა, ერთი წლის შემდეგ კი საქართველოში დაბრუნდა და ახლა თბილისში, თსუ-ში პოლიტიკურ მეცნიერებებს სწავლობს.

ლია ამბობს, რომ მის განათლებაზე განსაკუთრებით დედა ზრუნავდა. „15 წლის ასაკში გაათხოვეს დედა, მას არჩევანი არ ჰქონია. მართალია, ჩემს მშობლებს ბედნიერი ოჯახი აქვთ, მაგრამ იმის გამო, რომ თვითონ ვერ ისწავლა, ახლა ცდილობს ჩვენ, გოგოებს მოგვცეს იმის შესაძლებლობა, რაც მას არ ჰქონია“.

ლია ფიქრობს, რომ დღეს, აჭარაში მცხოვრები მუსლიმები – ქალები და გოგონები არ არიან ჩაგვრის ობიექტები იმაზე მეტად, ვიდრე არამუსლიმი ქალები და მათ აქვთ როგორც განათლების მიღების, ასევე სხვა თავისუფალი არჩევანის უფლება.

„მე არ ვატარებ თავსაფარს და ეს არის ჩემი არჩევანი“, –  ამას 19 წლის ნესტანი გვეუბნება. გოგონას თქმით, „ისლამში მნიშვნელოვანია ადამიანი ძალდატანებით აკეთებს ამას თუ საკუთარი არჩევანით“.

ნესტან ანანიძეც თსუ-ს სტუდენტია და იურისტის კარიერაზე ფიქრობს. მისი თქმით, რომ არა მშობლების მხარდაჭერა, მას ძალიან გაუჭირდებოდა განათლების მიღება. „ჩემი მშობლები ყველაფერს აკეთებენ, რომ განათლება მივიღო და კარიერა მქონდეს. დედა 16 წლის გათხოვდა და ახლა უფრო კარგად ესმის განათლების მნიშვნელობა“, -გვეუბნება ის.

ნესტანი გვიყვება, რომ დედა ცდილობს ოთხივე გოგონას მისცეს დამოუკიდებელი ცხოვრების შანსი. „მას უნდა, რომ არ ვიყოთ სხვებზე დამოკიდებული, მათ შორის ფინანსურადაც“.

არასამთავრობო ორგანიზაცია „ტოლერანტობისა და მრავალფეროვნების ინსტიტუტის“ წარმომადგენელი გვანცა ლომაია მიიჩნევს, რომ წინა წლებთან შედარებით მუსლიმ ქალებს დღეს უფრო მეტად აქვთ თავისუფალი არჩევანის შესაძლებლობა გარკვეულ საკითხებში, მათ შორის განათლებაშიც. მაგრამ, მისი აზრით, აუცილებლად უნდა შეფასდეს არა ის, ინდივიდუალურად რამდენი გოგოს ცხოვრება შეიცვალა, არამედ ტენდენცია როგორია.

გვანცას აზრით, დღეს ეკონომიკური მდგომარეობა ბევრ გოგოს უზღუდავს  განათლების მიღების შესაძლებლობას ან ნაადრევი გათხოვებისკენ უბიძგებს. თუმცა, ეს არ არის მხოლოდ მუსლიმ თემში არსებული პრობლემა.

„განათლების აუცილებლობა, ვფიქრობ, უკავშირდება იმას, რომ უფრო მეტი ადამიანი გასცდა თავიანთ ოჯახებს, დაბადების ადგილებს და მათ დაინახეს ბევრი რამის საჭიროება. ზოგ შემთხვევაში, სწორედ ბებიები, დედები გახდნენ გოგონების განათლების მოტივატორები, რადგან ისინი გულდაწყვეტილები არიან იმის გამო, რისი შესაძლებლობაც მათ არ მიეცათ“, – გვეუბნება გვანცა.

გვანცას აზრით, დღეს მუსლიმი ქალები უფრო მეტად ხილვადები არიან, მაგრამ მათი სამოქალაქო აქტივიზმი მაინც დაბალია. „მაგალითად, ჩვენ ვერ ვხედავთ მუსლიმ გოგონებს, ქალებს, იმ მუსლიმ კაცებს შორის, რომლებიც მეჩეთის მშენებლობას ითხოვენ ბათუმში. მათი ხმა იქ არ ისმის“.

რელიგიური დოგმების გამო საქართველოში და სხვაგანაც თავს იხურავენ არამუსლიმი ქალებიც –  მაგალითად, მონაზვნები. მუსლიმებისგან განსხვავებით, საქართველოში ამ ჯგუფის მიმართ განსაკუთრებული კეთილგანწყობა არსებობს. ხოლო იმ ქალების მიმართ, ვინც ისლამის გავლენით ატარებს თავსაბურავს, საპირისპირო. კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება ამ ქალების „ქართველობაც“.

ისლამის მიმართ სიძულვილი საქართველოში მის მეზობლებთან ისტორიულ კონფლიქტებს  – დაპყრობით ომებს, მათ შორის ოსმალეთის იმპერიის მიერ მე-16 საუკუნეში 300 წლით აჭარის ოკუპაციის ფაქტს უკავშირდება.

მოსაზრებას – ყველა აჭარელი „წინაპრების რელიგიას“ უნდა დაუბრუნდეს, დღემდე აქტიური მხარდამჭერები ჰყავს.

„დღეს აქ რომ ისლამზე ქადაგება მიდის, იმ ქვეყნის ინტერესში შედის, რომელსაც სურს, რომ შეინარჩუნოს გავლენა აჭარაზე. ეს არის ისტორიულად ნაცადი ხერხი. ამიტომ ჩვენ ქართველები ვართ და უნდა ვიყოთ მართლმადიდებლები“, – ამბობდა ერთ-ერთი მოქალაქე შეხვედრაზე, რომელიც „ბათუმის ამერიკულ კუთხეში“ გაიმართა და სადაც საუბარი იყო ქართველი მუსლიმების, კონკრეტულად კი ქალების უფლებებზე.

რელიგიის მიმართ მტრულ განწყობებს ქმნიდნენ კომუნისტები. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ისინი ხალხში რელიგიის მიმართ სიძულვილსა და აგრესიას აღვივებდნენ. ამკვიდრებდნენ სტიგმებს მორწმუნე ადამიანების მიმართ და ამბობდნენ, რომ ღმერთი მხოლოდ გაუნათლებელ, ჩამორჩენილ ადამიანს შეიძლება სწამდეს.

წყაროების მიხედვით, მაგალითად, როცა ხულოელმა ქალმა – ფემბე ხოზრევანიძემ ჩადრი სახალხოდ მოიხადა, მან თქვა: „ამ განათლებულ ქვეყანაში ჩადრი რად მინდა“.

ასევე წყაროების მიხედვით, 1929 წლის თებერვალში ქართველმა მუსლიმმა ქალებმა პირველ ყრილობაზე როცა ჩადრი დემონსტრაციულად მოიხადეს, გაიძახოდნენ: „გაუმარჯოს ქალთა თავისუფლებას, ძირს ჩადრი“.

ამ ქალებმა იატაკზე დაყრილ ჩადრებს ცეცხლი წაუკიდეს.

რელიგიური სტერეოტიპების გავრცელების პარალელურად, კომუნისტები აქტიურად ებრძოდნენ როგორც ქრისტიანობას, ასევე ყველა სხვა რელიგიას ქვეყანაში. შესაბამისად, იკრძალებოდა როგორ რელიგიური რიტუალები, ასევე რელიგიური სიმბოლოებისა და ატრიბუტიკის გამოყენებაც.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, დამოუკიდებლობის პირველ წლებში, ათეისტობით ცნობილი საზოგადოება საქართველოში აქტიურად მიუბრუნდა ეკლესიას, ღვთისმსახურებას და დაიწყო ე.წ. „სულიერი გამოღვიძება“. ხილვადი გახდა მუსლიმების რელიგიური იდენტობაც.

პოლიტიკურ მეცნიერებათა მაგისტრი, ახლო აღმოსავლეთის სპეციალისტი შოთა ფევაძე ამბობს, რომ მუსლიმებისა და, ზოგადად, ისლამის მიმართ შეუწყნარებლობა და სიძულვილი, დასავლეთში 11 სექტემბრის ტერორისტული აქტისა და რადიკალური ისლამის გააქტიურების შედეგად არის გამოწვეული.

„ისლამის დემონიზებას  განაპირობებდა მე-20 საუკუნეში ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტი, რომელსაც დასავლური მედია ცალსახად პროებრაული ჭრილით აშუქებდა, უფრო ადრე კი, ისლამის მიმართ სიძულვილს ხელი შეუწყო ისეთმა ისტორიულმა მოვლენებმა, როგორიცაა კონსტანტინეპოლის აღება ოსმალების მიერ.

„წმინდა მიწის“ მუსლიმების ხელში აღმოჩენაში, ევროპულ საზოგადოებებში განაპირობა  ისლამის როგორც სისხლითა და მახვილით მზარდი რელიგიის შესახებ წარმოდგენის გაჩენა“.

შოთა ფევაძის თქმით, არის თუ არა რომელიმე რელიგია ძალადობრივი, რთულია ამის თქმა, რადგან მნიშვნელოვანია, როგორ ინტერპრეტირებას გავაკეთებთ.

„ნებისმიერ რელიგიას შეიძლება მივაბათ ძალადობრივი ნიუანსები და გამოვიყენოთ ის ომის ლეგიტიმაციისთვის. იგივე ხდება ისლამთან დაკავშირებითაც. „მაგალითად, ISIS-ის აქვს პოლიტიკური მიზნები და ამის მისაღწევად ის იყენებს ამოგლეჯილ ფრაზებს ყურანიდან. თვით მუსლიმ მოსახლეობაშიც კი დიდი გაუგებრობაა ამ ფრაზებთან დაკავშირებით“, – გვეუბნება ის.

ინტერპრეტირების შესაძლებლობას იძლევა ისიც, რომ ისლამი სხვადასხვა კონტინენტზე, განსხვავებული ენისა და კულტურის ხალხშია გავრცელებული, რაც ყურანის სწორად წაკითხვის პრობლემას ქმნის.

რაც შეეხება საქართველოს, შოთა ფევაძის აზრით, საქართველოში ისლამის მიმართ სიძულვილს პოლიტიკური მოტივები განაპირობებს.

საქართველოში მცხოვრები ახალგაზრდა მუსლიმები კი იმედოვნებენ რომ წინააღმდეგობებისა და სიძულვილის ენის მიუხედავად, საზოგადოება მიეჩვევა განსხვავებულის მიღებას და ადამიანებზე მენტალური ძალადობის ფაქტებიც შემცირდება.

ბათუმის მერიის შპს „ბათუმის წყალს“, ერთმილიონიანი ტენდერის გამო, დავების საბჭოში უკვე ხუთჯერ უჩივლეს. მომჩივანი მხარე აცხადებს, რომ „ბათუმის წყალი“ აფერხებს დავების საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების აღსრულებას და თუ მათი მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდება და არ დადგება შესაბამისი პირების პასუხისმგებლობის საკითხი, „ბათუმის წყალს“ პროკურატურაში უჩივლებს.

ტენდერი „ბათუმის წყლის“ საკუთრებაში არსებული ავტომანქანების შეკეთებასა და ტექნიკურ მომსახურებაზეა გამოცხადებული და შესყიდვის ღირებულება 1 მილიონ 50 ათას 700 ლარია. მომსახურება გულისხმობს ავტომანქანების „დროულ და სრულყოფილ შეკეთებას, პროფილაქტიკური და დიაგნოსტიკური სამუშაოების ჩატარებას, ავტომობილის ნაწილების შეკეთებას და/ან გამოცვლას“.

ტენდერი „ბათუმის წყალმა“ 2017 წლის დეკემბერში გამოცხადდა, თუმცა გამარჯვებულის გამოვლენა და მასთან ხელშეკრულების გაფორმება ამ დრომდე ვერ მოახერხა. შესაბამისად, მეხუთე თვეა ავტომანქანების „დროული და სრულყოფილი შეკეთება“ ვერ ხერხდება.

„ბათუმის წყალს“ ყველაზე დაბალ ფასად მომსახურებას შპს „გ. დრაივი“ სთავაზობდა – 840 561 ლარად. აღსანიშნავია, რომ „გ. დრაივი“ ბათუმში 2017 წლის დეკემბერში, ტენდერის გამოცხადებამდე 23 დღით ადრე დაარეგისტრირა გიორგი თურმანიძემ, რომელიც ამ კომპანიის 100% წილის მფლობელი და დირექტორია. კომპანიის საქმიანობის საგნად წესდებაში ავტონაწილებით ვაჭრობაა მითითებული.

„ბათუმის წყალმა“ კომპანიას დოკუმენტების დაზუსტება მოთხოვა. ტენდერის სხვადასხვა ეტაპზე კი, დავების საბჭოში შეტანილი საჩივრების გამო, ეს კომპანია სატენდერო კომისიამ ორჯერ გამოავლინა გამარჯვებულად, ბოლოს კი იძულებული გახდა დისკვალიფიკაცია მიეცა. ერთმილიონიანი ტენდერი „ბათუმის წყალს“ ისე აქვს გამოცხადებული, რომ შეფასების კრიტერიუმებში პრეტენდენტის გამოცდილება ჩადებული არ არის.

მომჩივანი მხარე აცხადებდა, რომ „ბათუმის წყლის“ სატენდერო კომისია თავისი „სადაო  გადაწყვეტილებებით, არღვევდა თავისუფალი ვაჭრობის, ჯანსაღი კონკურენციისა და მიუკერძოებლობის ფუნდამენტურ პრინციპებს“.

„გ. დრაივი“-ის დისკვალიფიკაციის შემდეგ, სატენდერო კომისიამ ტექნიკური დოკუმენტაციის დაზუსტება უკვე მეორე პრეტენდენტს, შპს „თაზუს“ მოსთხოვა, რომელიც წინა პრეტენდენტისგან განსხვავებით მომსახურებას გაცილებით მეტად – 989 ათას ლარად სთავაზობდა „ბათუმის წყალს“.

სწორედ შპს „თაზუ“ უჩივის „ბათუმის წყალს“, როგორც პირველი პრეტენდენტის, ასევე მათ მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციის შეფასებების გამო. დავების საბჭომ დაავალა სატენდერო კომისიას „თაზუს“ დოკუმენტაციის შეფასება „განახორციელოს საბჭოს გადაწყვეტილების გათვალისწინებითა და შესყიდვების მარეგულირებელი კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით“.

„ბათუმის წყლის“ სატენდერო კომისიამ განიხილა საკითხი და შპს „თაზუს“ ტენდერში დისკვალიფიკაცია მისცა. ოქმის მიხედვით, კომისიამ მიიჩნია, რომ „შპს „თაზუს“ მხრიდან ადგილი აქვს სატენდერო კომისიის შეცდომაში შეყვანის მცდელობას და ხელშეკრულების დადების უფლების მოპოვების მიზნით არაკეთილსინდისიერ ქმედებას“.

„თაზუში“ განმარტავენ, რომ მთავარი საკითხი ეხებოდა დოკუმენტში ტერმინების „მოიჯარისა“ და „მეიჯარის“ არევას, რასაც სატენდერო კომისიამ არ მიაქცია ყურადღება და პირიქით, მათ მიუთითეს შეცდომაზე და თხოვეს კომისიას ოქმში შესწორების შეტანა, რაც კომისიამ არ გაითვალისწინა. ამასთან, კომისიამ ჩათვალა, რომ „თაზუს“ მიერ წარდგენილი იჯარის ხელშეკრულება არ იყო საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული და მას არ ჰქონდა იურიდიული ძალა. „თაზუში“ კი აცხადებენ, რომ კომისიას რეგისტრაციის ცნობა უნდა მოეთხოვა.

„თაზუმ“ სატენდერო კომისიის აღნიშნული ოქმიც გაასაჩივრა და მიუთითა, რომ „მოცემულ ტენდერთან დაკავშირებით შპს „თაზუს“ მიერ წარდგენილი იქნა სამი საჩივარი და სამივე საჩივარი გადაწყდა პრეტენდენტის სასარგებლოდ, სატენდერო კომისიამ აღნიშნული საჩივრების გამო გაატარა სადამსჯელო ღონისძიება და სრულიად უსაფუძვლოდ მოახდინა „თაზუს“ დისკვალიფიკაცია ყველაზე მძიმე – არაკეთილსინდისიერი ქმედების საფუძვლით“.

არაკეთილსინდისიერი ქმედების გამო დისკვალიფიკაციით „თაზუ“ მოხვდება არაკეთილსინდისიერ პირთა რეესტრში, რის გამოც მას ერთი წლით აეკრძალება სახელმწიფო შესყიდვებში ხელშეკრულებების დადება და ტენდერებში მონაწილეობა. ამასთან, დაკარგავს მოცემულ ტენდერში წარდგენილ საგარანტიო თანხას – 10 500 ლარს.

დავების საბჭომ „თაზუს“ ბოლო საჩივარიც ნაწილობრივ დააკმაყოფილა და „ბათუმის წყლის“ სატენდერო კომისიას კვლავ დაავალა „თაზუს“ ტექნიკური დოკუმენტაციის შერჩევა-შეფასება „განახორციელოს საბჭოს გადაწყვეტილების გათვალისწინებითა და შესყიდვების მარეგულირებელი კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით“.

დავების საბჭომ ეს გადაწყვეტილება მიმდინარე წლის 3 მაისს მიიღო, სატენდერო კომისიას კი ამ საკითხზე დღემდე არ უმსჯელია. ტენდერს მინიჭებული აქვს სტატუსი – „დასრულებულია უარყოფითი შედეგით“, სადაც მონაწილე პრეტენდენტებიდან „გ. დრაივი“ დისკვალიფიცირებულია ტექნიკური დოკუმენტაციის გამო, ხოლო „თაზუ“ – არაკეთილსინდისიერი ქმედების გამო.

„ბათუმის წყლის“ სატენდერო კომისიაში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ ტენდერი არ შეწყვეტილა, ელოდებიან შესყიდვების სააგენტოსგან ტენდერის სტატუსის შეცვლას და კომისია „თაზუს“ დოკუმენტაციის შერჩევა-შეფასების მიზნით ხელახლა შეიკრიბება. „აქ გადაწყვეტილებას იღებს კომისია, რომელიც აღნიშნულ საკითხზე ჯერ არ შეკრებილა, ამიტომ ვერანაირ კომენტარს ვერ გავაკეთებ“ – გვითხრა სატელეფონო საუბარში შპს ,,ბათუმის წყლის“ სახელმწიფო შესყიდვების სამსახურის უფროსმა მანუჩარ მანველიძემ.

„თაზუში“ კი აცხადებენ, რომ ტენდერისთვის სტატუსის შეცვლაზე სააგენტოსთვის „ბათუმის წყალს“ აქამდე უნდა მიემართა, თუმცა არ მიუმართავს.

„მიხედავად იმისა, რომ დავების საბჭოს გადაწყვეტილება სავალდებულოა შესასრულებლად და უნდა შესრულდეს დაუყოვნებლივ, „ბათუმის წყალი“ დღემდე არ ახდენს გადაწყვეტილების შესრულებას, აღნიშნული ფაქტის შესახებ 2018 წლის 10 მაისს შევატყობინეთ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს და მოვითხოვეთ საჭოს გადაწყვეტილების აღსრულების მექანიზმის გამოყენება და შპს „ბათუმის წყალის“ შესაბამისი პირების პასუხისმგებლობის დაყენება.

იმ შემთხვევაში თუ ბათუმის წყალი გააგრძელებს უკანონო ქმედებებს და შეაფერხებს დავების საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების შესრულებას, ჩვენ მივმართავთ პროკურატურას შესაბამისი პირების სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაყენების მოთხოვნით“ – განაცხადა „ბათუმელებთან“ შპს „თაზუს“ ადვოკატმა რუსლან ბერიძემ.

„ტენდერის დაუსრულებლობა არ წარმოადგენს პრობლემას „ბათუმის წყლისთვის“, ვინაიდან კომპანიას გააჩნია საკუთარი ავტოფარეხი, ხდება ნაწილების შესყიდვა სხვადასხვა ფორმით და ავტომანქანების შეკეთება საჭიროებისამებრ. ამ ეტაპზე ავტომანქანების ტექნიკურად გაუმართაობის პრობლემა კომპანიაში არ დგას“ – გვითხრეს „ბათუმის წყლის“ პრესსამსახურში.

მიუხედავად ამისა, პრესსამსახურში ისიც დაგვიდასტურეს, რომ ის მომსახურება [ავტომანქანების შეკეთება], რაზედაც ტენდერია გამოცხადებული და რისთვისაც ერთ მილიონზე მეტი ლარია გათვალისწინებული, აუცილებლად უნდა შესრულდეს ტენდერში გამარჯვებულის მიერ და ეს სამუშაოები „კომპანიის ავტოფარეხში ვერ შესრულდება“.

ტენდერი, კი როგორც მომჩივანი მხარე აცხადებს, იმის გამო ჭიანურდება, რომ „ბათუმის წყალმა“ სამ შემთხვევაში არ შეასრულა დავების საბჭოს გადაწყვეტილება.

„იმ შემთხვევაში თუ „ბათუმის წყლის“ სატენდერო კომისიის წევრების მიმართ არ დადგება შესაბამისი პასუხისმგებლობის საკითხი და ჩვენს  მსგავსად კეთილსინდისიერი კომპანიები დაუსრულებლად გაასაჩივრებენ საბჭოში მოგებული გადაწყვეტილებების არ შესრულებას და რეალურ შედეგს ვერ მიიღებენ, ეს იქნება ძალიან საშიში პრეცენდენტი, რადგან დავების საბჭოს მიმართ არსებული მაღალი საზოგადოებრივი ნდობა, [რომელიც გამოხატულია საჩივრების რაოდენობაში] შემცირდება. „ბათუმის წყლის“ მსგავს შემსყიდველ ორგანიზაციებს და არაკეთილსინდისიერ მიმწოდებლებს ექნებათ ე.წ „მწვანე შუქი“ მოკლან თავისუფალი კონკურენცია, შევიდნენ კორუფციულ გარიგებებში და დანაშაულებრივი გზით უპირატესობა მიიღონ სახელმწიფო შესყიდვებში“ – აცხადებს იურისტი რუსლან ბერიძე.

„ბათუმის წყალის“ სატენდერო კომისიის თავმჯდომარე ამავე კომპანიის გენერალური დირექტორი თენგიზ ქოქოლაძეა.

2017 წლის იანვრიდან დღემდე „ბათუმის წყალს“ დავების საბჭოში 30-ჯერ უჩივლეს.

დღეს 11 მაისს, 19:50 საათზე, ბათუმში ავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა. თვითმხილველის თქმით, ჭავჭავაძისა და ლუკა ასათიანის ქუჩების კვეთაში ერთმანეთს ორი მსუბუქი ავტომობილი შეეჯახა, შემთხვევის შედეგად არავინ დაშავებულა.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, ადგილი ჰქონდა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას.

ბათუმი, ხარიტონ ახვლედიანის ქუჩა №4 – ამ მისამართზე ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმი მდებარეობს, თუმცა პირველი ივნისიდან ეს ახალი ორგანიზაციის მისამართი იქნება.

აჭარის მთავრობამ ახალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – „აჭარის მუზეუმი“ შექმნა, რომელიც ბათუმის არქეოლოგიურ მუზეუმს, აჭარის ხელოვნების მუზეუმს და აჭარის ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმს გააერთიანებს. აჭარის მუზეუმში გაერთიანდება ძმები ნობელების ტექნოლოგიური მუზეუმიც, რომელიც აქამდე აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს ექვემდებარებოდა.

აჭარის მუზეუმის შექმნის შესახებ დადგენილება 2018 წლის 3 მაისსაა მიღებული და მას ხელს აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე, ზურაბ პატარაძე აწერს.

„აჭარის მუზეუმზე“ კონტროლს აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო განახორციელებს, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ კი „აჭარის მუზეუმის“ მიზნობრივი დაფინანსება უნდა უზრუნველყოს.

მუზეუმის დირექტორს აჭარის განათლების სამინისტროს წარდგინებით, თანამდებობაზე ნიშნავს აჭარის მთავრობა, არაუმეტეს მთავრობის უფლებამოსილების ვადით, ხოლო თანამდებობიდან ათავისუფლებს ასევე მთავრობა – მინისტრის წარდგინებით ან საკუთარი ინიციატივით.

აჭარის მუზეუმის დირექტორს ორი მოადგილე ეყოლება, მუზეუმის საკონსულტაციო ორგანო კი მეცნიერთა საბჭო იქნება.

მუზეუმს, სამინისტროს თანხმობით, შეეძლება უძრავი ქონების შეძენა, გასხვისება და დატვირთვა; სესხის აღება; თავდებობა; ბიუჯეტის, საშტატო ნუსხისა და ხელფასის ფონდის განსაზღვრა და სხვა გადაწყვეტილებების მიღება ქონებასთან დაკავშირებით, თუ ისინი სცილდება ჩვეულებრივი საქმიანობის ფარგლებს.

მუზეუმის შემოსავლის წყარო შეიძლება იყოს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტიდან გამოყოფილი მიზნობრივი სახსრები; სახელმწიფო შეკვეთის შესრულებიდან მიღებული შემოსავალი; ბილეთების რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლები; ბუკლეტების და სხვა თვალსაჩინო მასალების რეალიზაციის შედეგად მიღებული შემოსავლები; შემოსავლები, რომლებიც მიიღება ექსპონატებისა და კოლექციების გადაღებით, მათი კინო, ვიდეო და აუდიო ჩანაწერების სატელევიზიო და სხვა სახის ტრანსლაციით კომერციული მიზნებით გამოყენებით; შემოსავლები, რომლებიც მიიღება მუზეუმის მიერ სხვა იურიდიული თუ ფიზიკური პირებისათვის გაწეული კულტურული მომსახურების შედეგად; გრანტები და შემოწირულობები და ა.შ.

აჭარის განათლების სამინისტროში გვითხრეს, მუზეუმების გაერთიანებისა და მოსალოდნელი ცვლილებების თემაზე ჯერჯერობით კომენტარს ვერ გააკეთებენ, თუმცა, „ბათუმელების“ ინფორმაციით, უკვე შედგა შეხვედრა მუზეუმების წარმომადგენლებთან, რომელზეც მოსალოდნელი ცვლილებები იყო განხილული.

თვითმხილველის ინფრომაციით ბათუმში ტბელ აბუსერისძის ქუჩაზე მაღლივ კორპუსში ბინა იწვის. ადგილზე მობილიზებულია სახანძრო-სამაშველო სამსახურები და პოლიცია. ინფორმაციას სახანძრო-სამაშველო სამსახურში ადასტურებენ.

ბათუმის სასწრაფო-სამედიცინო სამსახურში განაცხადეს, რომ ამ დრისთვის აბუსერისძის ქუჩიდან გამოძახება არ დაფიქსირებულა.

სახანძრო სამსახურის ინფორმაციით, ხანძარი VOX-ის მოპირდაპირედ მდებარე კორპუსის მე-8 სართულზე, ბინაში, სავარაუდოდ სამშენებლო ნარჩენებს გაუჩნდა და ცეცხლი ამ დროისთვის ლოკალიზებულია. შემთხვევის დროს არავინ დაშავებულა.

სოციალური შემწეობის მიღების უფლება იმ ოჯახებსაც ექნებათ, რომლებიც სახელმწიფო საკუთრებაში უკანონოდ ცხოვრობენ – გადაწყვეტილება რამდენიმე წუთის წინ საკონსტიტუციო სასამართლომ მიიღო.

მოსარჩელე თამარ თანდაშვილმა სადავოდ გახადა საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 24 აპრილის N126 დადგენილება, რომლის თანახმად, „პირი ვერ დარეგისტრირდება სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში, თუ იგი უკანონოდ იმყოფება სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ ფართში და ამ ფართის კანონიერი მესაკუთრე არ ეთანხმება ამ ფაქტს.“

მოსარჩელე მიიჩნევდა, რომ სახელმწიფო უთანასწოროდ ეპყრობა, რადგან სოციალურ შემწეობას იღებენ სხვა ადამიანები, ვინც ასევე უკანონოდ შესახლდა სახელმწიფო საკუთრებაში სადავო წესის ამოქმედებამდე. მოსარჩელეები ასევე მიიჩნევდნენ, რომ ეს წესი ლახავს ადამიანის ღირსებას.

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელე მხარის პოზიცია და მიუთითა, რომ სოციალური დახმარებით სარგებლობის მიზნებისათვის თანასწორ სუბიექტებს წარმოადგენს ყველა ის პირი, რომლებიც უნებართვოდ ცხოვრობდნენ სახელმწიფო საკუთრებაში, იმის მიუხედავად, როდის წარმოეშვათ აღნიშნულ პირებს სოციალური დახმარების მიღების საჭიროება.

საკონსტიტუციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ერთნაირ პირობებში მყოფი პირების ნაწილს ჰქონდა სოციალური დახმარების მიღების შესაძლებლობა, ნაწილს კი – არა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამგვარ დიფერენცირებას არ ჰქონდა გონივრული გამართლება და ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს კონსტიტუციით გარანტირებულ კანონის წინაშე თანასწორობის უფლებას.

საკონსტიტუციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სახელმწიფოს გააჩნია ლეგიტიმური ინტერესი მოახდინოს საკუთარი ქონების ხელყოფის აღკვეთა, რასაც არც მოსარჩელე მხარე არ ხდიდა სადავოდ, თუმცა ქონების ხელყოფის აღსაკვეთად გამოყენებული ღონისძიების შერჩევისას სახელმწიფოს მიხედულების ფარგლები არ არის უსაზღვრო.

საკონსტიტუციო სასამართლომ ადამიანის ღირსების უფლებასთან მიმართებით შეაფასა იძულების ღონისძიების სახით სოციალური დახმარების მიღების შესაძლებლობის ჩამორთმევის კონსტიტუციურობა და მიიჩნია, რომ ამგვარი ღონისძიების გამოყენებით სახელმწიფო საკუთარი ქონების დასაცავად, მისი ხელყოფის აღსაკვეთად, იყენებს ადამიანის მძიმე სოციალურ მდგომარეობას. ადამიანების სოციალურ-ეკონომიკური გაჭირვება არ შეიძლება სახელმწიფოს მიერ გამოყენებული იქნეს მიზნის მიღწევის საშუალებად, შესაბამისად იძულების ღონისძიების სახით სოციალური დახმარების მიღების შესაძლებლობის ჩამორთმევა არ შეესაბამება საქართველოს კონსტიტუციის მე-17 მუხლის მოთხოვნებს.

საქმე განიხილა საკონსტიტუციო სასამართლოს მეორე კოლეგიამ.

ბათუმის მერიამ მეჩეთის მშენებლობის საკითხზე სახალხო დამცველის რეკომენდაცია არ გაითვალისწინა – ამის შესახებ სახალხო დამცველის ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ განცხადებაშია აღნიშნული.

2018 წლის 28 მარტს სახალხო დამცველმა ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერს რეკომენდაციით მიმართა და იმ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა, რომლითაც მერიამ უარი თქვა მეჩეთის მშენებლობის ნებართვის გაცემაზე.

სახალხო დამცველი წერს:

„მიწის ნაკვეთი, რომელზეც მუსლიმმა თემმა საკულტო ნაგებობის მშენებლობა მოითხოვა, საცხოვრებელ ზონა 6-ში მდებარეობს. ბათუმის ტერიტორიაზე მოქმედი რეგულაციების მიხედვით, მითითებულ ფუნქციურ ზონაში საკულტო ნაგებობის მშენებლობის ნებართვის გაცემა მხოლოდ სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების არსებობის პირობებშია შესაძლებელი. მუსლიმებს უარი ეთქვათ როგორც სპეციალურ (ზონალურ) შეთანხმებაზე, ასევე მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე, რაც მშენებლობის ნებართვის გაცემის პირველი სტადიაა.

შესწავლის შედეგად დადგინდა, რომ ბათუმის მერის უარყოფითი გადაწყვეტილება საქმისთვის მნიშვნელოვანი გარემოებების გამოკვლევისა და სათანადო დასაბუთების გარეშეა მიღებული. საყოველთაოდ ცნობილია, რომ ბათუმში მდებარე „ორთა ჯამე“ მლოცველებს ვერ იტევს და მათ ღია ცის ქვეშ უწევთ რელიგიურ რიტუალებში მონაწილეობა. მუსლიმი თემი დიდი ხანია ახალი მეჩეთის აშენებას ითხოვს და ეს საკითხი სახალხო დამცველის ყოველწლიურ ანგარიშებშიც აისახება.

საქმის შესწავლისას გამოვლინდა, რომ ბათუმის მერიას არაერთგვაროვანი მიდგომა გააჩნდა სხვადასხვა კონფესიისადმი. კერძოდ, იმავე ფუნქციურ ზონაში, რომელშიც მეჩეთის მშენებლობა მოითხოვეს, დღესდღეობით რამდენიმე მართლმადიდებლური ეკლესია არის აშენებული, რომელზეც სათანადო წესით ნებართვა არ გაცემულა და არც სამართალდარღვევაზე დაწყებულა წარმოება. მაშინ, როცა მუსლიმებს, სამშენებლო სამართალდარღვევის – მეჩეთის თვითნებური მშენებლობის გამო, სახდელი დაეკისრათ და დემონტაჟის განხორციელება დაევალათ.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სახალხო დამცველმა ბათუმის მერს უარყოფითი გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა და საქმის გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის შემდეგ დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღება მოსთხოვა. ბათუმის მერმა სახალხო დამცველის რეკომენდაცია არ გაითვალისწინა, რაც კიდევ უფრო აჭიანურებს დარღვეული უფლების აღდგენას და არსებითად აზარალებს ადგილობრივ მუსლიმ თემს,“ – ნათქვამია სახალხო დამცველის განცხადებაში.

ბათუმის საზღვაო აკადემიასთან ერთი საფლავია, რომელთანაც ყოველ წელს მიდიან მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანები და ყვავილებით ამკობენ. აქ შორეული ნაოსნობის კაპიტანი, ანატოლი კაჭარავაა დაკრძალული, საქართველოში საზღვაო სანაოსნოს ერთ-ერთი დამაარსებელი და პირველი ხელმძღვანელი.

ცნობილი კაპიტანი მეორე მსოფლიო ომის დროს ყინულმჭრელ „ალექსანდრე სიბირიაკოვს“ მეთაურობდა, რომელიც 1942 წლის 25 აგვისტოს გერმანულ კრეისერ „ადმირალ შეერთან“ შეტაკებისას ჩაიძირა, ხოლო დაჭრილი ანატოლი კაჭარავა და მეზღვაურები ტყვედ ჩავარდნენ.

ანატოლი კაჭარავამ სამი წელი გერმანიასა და პოლონეთში მდებარე საკონცენტრაციო ბანაკებში გაატარა. 1945 წლის გაზაფხულზე, როცა მეორე მსოფლიო ომი დასასრულს უახლოვდებოდა, იგი გაათავისუფლეს. თუმცა, კიდევ ერთხელ აღმოჩნდა გადასახლებაში, ამჯერად საბჭოთა ხელისუფლების მიერ. სტალინის რეჟიმი ეჭვის თვალით უყურებდა ყველას, ვინც გერმანელების ტყვეობას გადაურჩა.

სტალინის სიკვდილის შემდეგ ანატოლი კაჭარავა ზღვას დაუბრუნდა და წლების განმავლობაში მუშაობდა სხვადასხვა გემზე, მას იცნობდნენ როგორც პოლარულ წყლებში მცურავ კაპიტანს.

საქართველოს ნაოსნობის ისტორიის გარდა, კაპიტან ანატოლი კაჭარავას სახელი ქართული კინოს ვარსკვლავს, ნატო ვაჩნაძესაც უკავშირდება. ცნობილი კაპიტანი 42 წლის იყო, როდესაც ქართული კინოს ვარსკვლავზე, ნატო ვაჩნაძეზე იქორწინა. ეს ანატოლი კაჭარავასთვის პირველი ქორწინება იყო, ხოლო ნატო ვაჩნაძისთვის – მესამე. ისინი ერთმანეთს თბილისში შეხვდნენ, ნატო ვაჩნაძე ანატოლიზე ექვსი წლით იყო უფროსი.

ქორწინებამ მცირე ხანს, სულ რამდენიმე თვეს გასტანა. 1953 წლის 14 ივნისს, თავის დაბადების დღეს, მოსკოვში, ანატოლი კაჭარავასთან მყოფი ნატო ვაჩნაძე საქართველოში გამოფრინდა და ავიაკატასტროფაში დაიღუპა.

ანატოლი კაჭარავამ რამდენიმე წლის შემდეგ მეორედ იქორწინა. სწორედ ამ ქორწინებიდან ჰყავს შვილი, დოდო კაჭარავა, რომელიც თბილისში ცხოვრობს. დოდო კაჭარავა იხსენებს, რომ მათი ოჯახის ხშირი სტუმრები იყვენენ ხელოვანები, რომელთაც განსაკუთრებით მოსწონდათ კაპიტანთან ურთიერთობა:

„ყველა ცდილობდა მის გაცნობას, მასთან ურთიერთობას. თავად დიდ პატივს სცემდა ხელოვნებასთან დაკავშირებულ ადამიანებს. ვინ არ დადიოდა ჩვენთან: ელენე ყიფშიძე, ვასო გოძიაშვილი, ილია ვეკუა, ლადო გუდიაშვილი, ვლადიმერ ვისოცკი, მარინა ვლადი…

იცნობდა ჩე გევერას, ფიდელ და რაულ კასტროებს. ეს ადამიანები კუბაზე გაიცნო. რაულ კასტროს წერილიც გვაქვს, სადაც კასტრო წერს, ვერ ჩამოვედი, ვერ გნახეთო.

მიუხედავად ყველაფრისა, ურთულესი ცხოვრება ჰქონდა. საკონცენტრაციო ბანაკები გადაიტანა, სიკვდილს გადაურჩა, მთელი სიცოცხლე ყინულმჭრელებზე ცურავდა და ბევრი რამ გააკეთა იმისთვის, რომ საქართველოში საზღვაო სანაოსნო დაარსებულიყო.“

დოდო ამბობს, რომ გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე ანატოლი კაჭარავა მოსკოვში იყო ჩასული, რომ საქართველოს საზღვაო სანაოსნოსთვის სამგზავრო გემის საკითხი მოეგვარებინა. მისი სურვილი იყო ამ გემისთვის „ნატო ვაჩნაძე“ ეწოდებინათ.

„უნდოდა, რომ ერთი გემის სახელი ყოფილიყო „ნატო ვაჩნაძე“. დედაჩემსაც უთხრა და ეს არ ყოფილა პრობლემა დედასთვის, რომელიც ყოველთვის გვერდით ედგა მამას. ეს არ იყო ადვილი, მამა თვეების მანძილზე მუშაობდა და სახლში არ იყო. ძალიან გაუჭირდებოდა, დედა რომ არ შეხვედროდა.

როცა მამამ ინსულტი მიიღო და ლოგინად იყო ჩავარდნილი, დედას ნატოს ეძახდა ნაზოს ნაცვლად. მერე დედამ ბათუმში შეუკვეთა ნატო ვაჩნაძის ჭედური გამოსახულება, რომელიც დღემდე მაქვს სახლში.

მამა გარდაიცვალა 1982 წელს, 9 მაისს. დიდხანს ფიქრობდნენ სად დაეკრძალათ და პომპეზურად დაკრძალეს იქ, სადაც დღემდე ასვენია. ერთი წლის შემდეგ კი გააკეთეს გემი, რომელსაც მისი სახელი მიანიჭეს“.

ანატოლი კაჭარავას მეუღლე, ნაზო კაჭარავა 2004 წელს გარდაიცვალა. დოდო კაჭარავა ამბობს, რომ მამის საფლავის ბედი აწუხებს:

„ძალიან მინდა, რომ იქ, სადაც მამის საფლავია, განათება მაინც იყოს.“

________________________________________________

„ჯერ ჩემთან მოვიდნენ და დამელაპარკონ, ჟურნალისტებთან რომ მორბიან,“ – ეს რეაქცია ბათუმის ინფექციური საავადმყოფოს ახალ დირექტორს, ციური აბულაძეს ჰქონდა. მას ვუთხარით, რომ ერთ-ერთი ექიმის თქმით, საავადმყოფოში მუშაობის ახალი განრიგი დაწესდა და ვინც დამატებით ვერ იმუშავებს, მას ანაზღაურება შეუმცირდება, ხოლო საქმეს ახალი თანამშრომლები გააკეთებენ. ციური აბულაძე ბათუმის ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და ტუბერკულოზის რეგიონული ცენტრის დირექტორად პირველ მარტს დანიშნეს. იგი პარლამენტარის – ილია ნაკაშიძის მეუღლეა.

„ასეთი ფრაზა მე არ მითქვამს. მე ვთქვი მხოლოდ ის, რომ ვინც არ შეასრულებს დავალებებს, ვინც არ გააკეთებს იმას, რაც პაციენტზეა ორიენტირებული და დაწესებულების დონის ამაღლებაზე, რა თქმა უნდა, ვერ იმუშავებს. მგონი, ნებისმიერ დაწესებულებაში ასეა. აბსოლუტურად არც ერთისთვის არ მითქვამს გაშვება, მაგრამ ის, რაც შინაგანაწესით არის დაწესებული, ყველა თანამშრომელმა უნდა შეასრულოს… არაფერი არ იცვლება, იქნება 24-საათიანი მორიგეობა სამი დღის დასვენებით და დილიდან მოვლენ ისევ სამუშაოზე. იყო ადრე, ზოგი დღისით მოდიოდა, ზოგი შუადღის შემდეგ მოდიოდა, ასე აღარ იქნება,“ – გვითხრა ციური აბულაძემ.

ინფექციური საავადმყოფოს დირექტორს ვკითხეთ, ამ დროისთვის არსებობენ თუ არა თანამშრომლები, რომლებმაც თქვეს, რომ ეს განრიგი მათთვის მიუღებელია.

„იცით რა, დაწესებულება 200 კაცს ვერ მოერგება, 200 კაცი უნდა მოერგოს დაწესებულებას. მაქსიმალურად ვცდილობ, რომ ყველას ხელი შევუწყო, მაგრამ მე მათ ვურჩევდი, რომ პირველად ჩემთან გაერკვიათ საქმე… თქვენ პროკურორის დაკითხვას მიწყობთ, მაინტერესებს, ვინ მოვიდა თქვენთან. მობრძანდით, გაარკვიეთ, ვინ რამდენ საათს მუშაობს და თუ ნახავთ, რომ ვინმეს ზედმეტად ვამუშავებთ, შეგიძლიათ დაწეროთ ამის შესახებ. თუ ვინმე ფიქრობს, რომ ზედმეტს ამუშავებს, მიმართოს სასამართლოს,“ – ამბობს ციური აბულაძე.

ბათუმის ინფექციური საავადმყოფოს დირექტორს ასევე ვკითხეთ დარღვევებზე, რაც ამ დაწესებულებაში 2016 წელს დააფიქსირა სამედიცინო რეგულირების სააგენტომ. საავადმყოფოს წინა დირექტორს, ჯემალ დუმბაძეს საპროცესო შეთანხმება გაუფორმა პროკურატურამ. იგი სასამართლომ მხოლოდ 10 ათასი ლარით დააჯარიმა.

ციური აბულაძე ამბობს, რომ დანიშვნისთანავე მან აუდიტის სამსახური მოიწვია. „დასკვნა უკვე დაიდო, მაგრამ ჯერ არ გავცნობივარ. მითხრეს, რომ უკვე მზად არის,“ – დასძენს ინფექციური საავადმყოფოს დირექტორი. მისი თქმით, საავადმყოფოს ამ დრომდე არ გადაუხდია 2016 წელს დაკისრებული ჯარიმა – 206 231 ლარი, რადგან ამ კუთხით ცალკე სამართლებრივი დავა მიმდინარეობს და სამედიცინო დაწესებულება მის დასრულებას ელოდება.

ინფექციურ საავადმყოფოში უკვე ამოქმედდა ახალი ფლიგელი, რომელიც თურქეთის თანამშრომლობისა და კოორდინაციის სააგენტოს TIKA-ს დაფინანსებით გარემონტდა. ციური აბულაძე განმარტავს, რომ მომავალი კვირიდან ახალ ფლიგელში მიმღები განყოფილება და სამორიგეო ამოქმედდება, ასევე ექოსკოპიისა და რენტგენის კაბინეტები.

სამომავლო გეგმებზე საუბრის დროს ციური აბულაძე პარტნიორად ისევ TIKA-ს ახსენებს და ამბობს, რომ „ყველაზე მწვავე საკითხებიდან“ იწყებს საქმეს. „მწვავე საკითხად“ ახალი დირექტორი ტუბერკულოზის დეპარტამენტის შენობას ასახელებს, რომელიც ცუდ მდგომარეობაშია. ციური აბულაძე მიიჩნევს, რომ ახალი ფინანსური რესურსების მოძიებას შეძლებს და  მხოლოდ ბიუჯეტში თანხის გაჩენას არ დაელოდება. მიაჩნია, რომ დაწესებულებას პროფესიონალი კადრები ემსახურებიან და მომსახურების სერვისის გაზრდით უფრო მეტი პაციენტი მიაკითხავს ამ კლინიკას.

„ძალიან ბევრი სამუშაოა. მინდა, რომ დაწესებულებამ დაიბრუნოს ძველი დიდება და ძველი ღირსება,“ – ამბობს ის.

აქვს თუ არა ციური აბულაძეს მეუღლის მხარდაჭერის იმედი, რომელიც პარლამენტისა და „ქართული ოცნების“ პოლიტსაბჭოს წევრია? – ციური აბულაძე შეკითხვას ასე უპასუხა:„ჩემი მეუღლე იმდენად დაკავებულია თავისი საქმეებით, რომ ჯერჯერობით ამ საკითხებში არ ჩამირთავს“.

როგორ აკვირდებიან მიმოწერას ინტერნეტში – ეს სასამართლოს დღევანდელ სხდომაზე ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტოს წარმომადგენელმა აღწერა. ამ სააგენტოს სუსი აკონტროლებს. საკონსტიტუციო სასამართლო “ფარული მოსმენების საქმის” არსებით განხილვას განაგრძობს.

მოსამართლე თემურ ტუღუშმა სააგენტოს წარმომადგენელს ჰკითხა, რატომ შეიძლება იყოს გამართლებული თვალთვალი ინტერნეტმიმოწერის დროს.

“თქვენ აღნიშნეთ, რომ ამ კუთხით მუშაობა მაინცადამაინც ტექნიკურად ეფექტური არ არის,” – თქვა მოსამართლემ.

“არ მითქვამს, რომ ამას არა აქვს საერთო ეფექტი. ჩვენ ვერ ვხედავთ მიმოწერას, როცა მომხმარებელი იყენებს დაშიფრულ პროგრამას, მაგრამ ჩვენ ვხედავთ ვისა და ვის შორის არის კომუნიკაცია, რომელ სოციალურ ქსელს იყენებს ადამიანი… ცნობილი ხდება ამით, რომელ საიტებს იყენებს ადამიანი,” – უთხრა მოსამართლეებს დავით გაბეხაძემ, ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტოს სამართლებრივი უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსმა.

“თქვენ ირწმუნებით, რომ ეს სააგენტო მხოლოდ ტექნიკურ დავალებას ასრულებს. როგორც ჩანს, ინფორმაციებსაც ამუშავებთ,” – ჩაერთო დიალოგში მოსამართლე მაია კოპალეიშვილი.

“როცა დაშიფრულია მაშინ და აიფონტელეფონებზეც არ ჩანს ხომ მიმოწერა?” – ჩაეკითხა სააგენტოს წარმომადგენელს მოსამართლე გიორგი კვერენჩხილაძე.

“დიახ, ასეა,” – თქვა ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტოს წარმომადგენელმა.

“არსებობს თუ არა პრევენციული კონტროლის მექანიზმი, მაგალითად, პერსონალურ მონაცემთა ინსპექტორის მიერ?” – იკითხა მოსამართლე მაია კოპალეიშვილმა.

სააგენტოს წარმომადგენლის თქმით, არსებობს მონაცემთა ბანკი, სადაც სააგენტოს აქტიურობა ფიქსირდება.

“თუ ამ აქტივობას შესაბამისი სამართლებრივი საფუძველი არ აქვს, ინსპექტორმა უნდა მიგვითითოს დანაშაულზე,” – აღნიშნა დავით გაბეხაძემ.

სააგენტოს მიერ მოპოვებული მონაცემებიდან სააგენტო რომელ ინფორმაციას ინახავს და რომელს არა, ასევე რა ვადით? – ამ საკითხით მოსამართლე ირინა იმერლიშვილი დაინტერესდა.

“ასეთი აქტი არ არსებობს… დამკვიდრებული პრაქტიკაა,” – უპასუხა მოსამართლეს ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტოს წარმომადგენელმა.

“ვინ დაადგინა ეს პრაქტიკა თქვენ, თუ სუს-მა?” – იკითხა ისევ ირინა იმერლიშვილმა, მაგრამ ამ კითხვაზე მას არ უპასუხეს.

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო განიხილავს ფარული მოსმენების შესახებ არსებულ საკანონმდებლო ნორმასთან დაკავშირებულ საჩივარს. საჩივრის ავტორები არიან სახალხო დამცველი და კიდევ 326 მოქალაქე.

ბათუმში, თამარის დასახლებაში, ავტოავარია მოხდა. ერთმანეთს სამარშრუტო ტაქსი და ორი მსუბუქი ავტომანქანა შეეჯახა. სასწრაფო სამედიცინო სამსახურმა ადგილიდან ექვსი დაშავებული პირი გადაიყვანა. სასწრაფო დახმარების სამსახურის თქმით, დაშავებულებს მსუბუქი დაზიანებები აღენიშნებათ.

შს სამინისტროს ინფორმაციით, გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლის პირველი ნაწილით დაიწყო, რაც ტრანსპორტის მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესის დარღვევას გულისხმობს.

აჭარის უმაღლესი საბჭოს ინფორმაციით, მიმდინარე წლის პირველ კვარტალში უმაღლეს საბჭოში ხელფასებში, ჯამში, 817 994 ლარი დაიხარჯა, რაც 4 598 ლარით მეტია გასული წლის ამავე პერიოდში გაცემულ ხელფასებთან შედარებით.

უმაღლეს საბჭოში თავმჯდომარის ხელფასი – 5 750 ლარი, მისი მოადგილის – 4 900, კომისიის თავმჯდომარის – 4 700, ხოლო უმაღლესი საბჭოს წევრის – 3 900 ლარია. უმაღლეს საბჭოში ხელფასების რაოდენობის შესახებ დეტალურად შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე.

2018 წლის იანვარ-მარტში უმაღლესმა საბჭომ ჯამში 27 175 ლარის საწვავი გახარჯა, რაც 168 ლარით მეტია გასულ წლის პირველ კვარტალში მოხმარებულ საწვავთან შედარებით.

მიმდინარე წლის აპრილის თვეში კი, უმაღლეს საბჭოზე რიცხულ ავტომანქანებზე ჯამში 5 ტონამდე საწვავი დაიხარჯა. ყველაზე მეტი საწვავი იმ ავტომანქანებზე გაიცა, რომლებიც უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარეს ემსახურება – 563 ლიტრი:

აჭარის უმაღლესი საბჭოს შენახვა მიმდინარე წელს აჭარის ბიუჯეტს ჯამში 4 846 800 ლარი დაუჯდება, საიდანაც პირველ კვარტალში საბჭომ უკვე გახარჯა 1 157 955 ლარი. აჭარის საკანონმდებლო ორგანოში, მიმდინარე წლის პირველ კვარტალში, 71 208 ლარით მეტი დაიხარჯა, ვიდრე გასული წლის იმავე პერიოდში.

ამავე თემაზე: