თეთრი ქვის ჭერი, ზღვის ნიჟარების ფარდები, ზღვისგან გაპრიალებული ხის ტოტების ძელსკამი და ჭიშკარი ადამიანების გამოსახულებით – ფოთში ასეთი საინტერესო სახლი დგას, სადაც ყველაფერი ერთი კაცის, აფხაზეთიდან დევნილი ბორის პაპასქუას ხელითაა ნაკეთები.
„ყოველ დილით ველოსიპედით გავდივარ სახლიდან და საბარგულში ათას რამეს ვყრი, ლამაზ ქვებს, ხის ფესვებს, უცნაური ფორმის ტოტებს, ქვებს.
ბავშვობიდან მოყოლებული სულ ზღვაზე ვიყავი, ზღვის კაცი ვარ, ზღვაზე შეყვარებული. ყოველთვის მქონდა ჩვევად ზღვიდან რამის წამოღება. ასეთი ამბებით ვიყავი გატაცებული ბავშვობიდან.
შიშველი ხელებით ავაშენე ეს სახლი. აფხაზეთიდან რომ ჩამოვედით, რუსისგან ვიყიდე. ძველი, თითქმის დანგრეული სახლი იყო. მხოლოდ კარკასი ჰქონდა მთელი და კედლები ასე ამოვაშენე, მოვაპირკეთე და გავალამაზე. მთელი ჩემი დრო შევალიე.
დევნილობა ადამიანს აფიქრებს და შთააგონებს. გადაწყვეტილებების მიღება რთულია, როცა ყველაფერს ნულიდან იწყებ. არანაირი იმედი არ არსებობდა, ამ სახლის შენება რომ დავიწყე. მხოლოდ საკუთარი ძალებით უნდა შემექმნა რამე.
ყველაფერს შემოქმედებითად ვუყურებ და ვცადე, ქვები ამელაპარაკებინა, სახლად მექცია“, – ამბობს ბორის პაპასქუა.
ქვემო ბარღები, არის ასეთი ზღვისპირა სოფელი გალში. ახლა იქაურობა ნანგრევებადაა ქცეული, სახლები – მიწასთან გასწორებული. ბორისი ამ სოფლიდანაა. როცა აფხაზეთის ომის შემდეგ ოჯახთან ერთად დევნილად იქცა, ფოთში ცხოვრება გადაწყვიტა, ზღვასთან ახლოს რომ ყოფილიყო.
დღე არ გავა ისე, ზღვის სანაპირო ზოლი ველოსიპედით არ გაიაროს. აუცილებლად უნდა დააკვირდეს, რა ხდება სანაპიროზე, რა გამორიყა ზღვამ ან რა წაიღო უკან, ღელავს თუ მშვიდია, სუფთაა თუ ამღვრეული.
„მუდმივ კავშირში ვარ ზღვასთან, ყველაფერი უნდა ვიცოდე მის შესახებ, ყოველდღე. მშვიდია? ღრიალებს თუ ლივლივებს? ამიტომ დავდივარ ყოველ დღე ველოსიპედით. ეს ყველაზე მოსახერხებელი ტრანსპორტია. მანქანით სწრაფად მიჰქრი, ჩაივლი და არაფერი რჩება შენში. ვერაფერზე დაკვირვებას ვერ ასწრებ“, – ამბობს მხატვარ-მოქანდაკე.
ომის შემდეგ აფხაზეთში მხოლოდ ერთხელ იყო, როცა მშობელი გარდაეცვალა და დასაკრძალად ჩავიდა.
თუ აფხაზეთში დარჩენას გადაწყვეტდა, საქართველოს მოქალაქეობაზე უარი უნდა ეთქვა. ყველაფერი დატოვა და წამოვიდა.
„ასეთი კომუნიკაციის ატანა შეუძლებელი იყო. წამოვედი. მერე კი სულ ჩაგვიკეტეს გასასვლელები. აფხაზეთში ბევრი ახლობელი დამრჩა. ზოგი წუხს, ზოგი ნანობს, რომ დარჩა. მათთან კავშირი აღარ მაქვს. მირჩევნია ჩემთვის, მშვიდად ვიყო. კომუნიკაციამ აზრი დაკარგა“, – ამბობს ბორისი.
მინიატიურულ ქანდაკებებზე მუშაობს. პერსონაჟები ხანდახან მისი ახლობელი ადამიანები არიან, მამა და გუძა მაგალითად, მეგრელი კაცი, რომელსაც აფხაზეთის ერთ პატარა სოფელში მდინარეზე ნავით გადაჰყავდა და გადმოჰყავდა ხალხი, ამაში კი ფულს უხდიდნენ და ყველა იცნობდა გუძას.
ბორისს ფოთში უკვე მონიშნული აქვს თევზაობისთვის საუკეთესო ადგილები და დათბობას ელის, ზღვაში ანკესი რომ ჩაკიდოს:
„ზღვა ჩემი მასაზრდოებელია. ზღვასთან ერთად ხანდახან ვტირი. ბავშვობა, სოფელი, თვალწინ მიდგება და ცრემლებს ვერ ვიკავებ. მშველის ზღვა. ეს შვებაა ჩემთვის.
მშობლების საფლავზე ვერ მივდივარ აფხაზეთში და ერთადერთი ზღვაა, რაც მშობლიურ ადგილებს მახსენებს. აფხაზეთიდან კი წამოვედი, მაგრამ ზღვას არასდროს დავშორებივარ“.
