სახელმწიფო აუდიტის დასკვნით, ბათუმი-სარფის ახალი მაგისტრალის მშენებლობის პროექტის ფარგლებში 2020 წელს დაგეგმილი სამუშაოების შეუსრულებლობა უშუალოდ პანდემიას არ უკავშირდება. „იმავე პროექტს შესრულების დაბალი მაჩვენებელი ჰქონდა 2019 წელსაც, რაც პროექტის დაგეგმვის ხარვეზებზე მიუთითებს“, – აცხადებს აუდიტი.
სენაკი-ფოთი-სარფის საავტომობილო გზის ბათუმი [ჭოროხი]-სარფის მონაკვეთზე ახალი საავტომობილო გზის მშენებლობაზე [დონორი: ADB] 2020 წელს 5 მილიონი ლარის სამუშაოები უნდა შესრულებულიყო, თუმცა შესრულება იყო – 0.
ქვეყნის მასშტაბით, ცალკეული პროექტების შემთხვევაში, ადგილი აქვს დაბალი ათვისების ტენდენციას. აუდიტის მიხედვით, 2020 წელს ბიუჯეტის კანონით განსაზღვრული 88 პროექტიდან 38 პროექტის შემთხვევაში ათვისებული იქნა გეგმის 70%-ზე ნაკლები [მათ შორის, 6 პროექტის შემთხვევაში თანხა საერთოდ არ აუთვისებიათ].
„სახელმწიფო უწყებების მიერ წარმოდგენილი განმარტებების მიხედვით, დაბალი ათვისებები ძირითადად განპირობებულია პანდემიის გავრცელების გამო რიგი აქტივობებისა და ღონისძიებების გაუქმებით/შეფერხებითა და გადადებით. მიუხედავად ამისა, არსებობს ისეთი პროექტებიც, რომელთაც 2020 წლის მსგავსად, შესრულების დაბალი მაჩვენებელი ჰქონდათ 2019 წელსაც, რაც პროექტების დაგეგმვის ხარვეზებზე მიუთითებს“, – აღნიშნულია აუდიტის დასკვნაში [ასეთი პროექტების ჩამონათვალშია სწორედ ბათუმი-სარფის ახალი გზის პროექტიც].
აუდიტის მიხედვით, გამოყოფილი რესურსის დაბალი ათვისება განსაკუთრებით საყურადღებოა ისეთი საგარეო სესხით დაფინანსებული პროექტებისთვის, რომლებიც ითვალისწინებს ვალდებულების გადასახადს სესხის აუთვისებელ ნაწილზე [რადგან პროექტის დაგეგმილზე დაგვიანებით განხორციელება იწვევს კრედიტის მომსახურების ხარჯების ზრდას].
„2020 წელს საგარეო წყაროებიდან მოზიდული საინვესტიციო კრედიტების ფარგლებში ჯამურად გადახდილმა ვალდებულების გადასახადმა 9.6 მილიონი ლარი შეადგინა. აქედან, დაფინანსების გეგმიდან კრედიტის ნაწილში 70%-ზე დაბალი ათვისების 9 საინვესტიციო კრედიტის ფარგლებში სულ გადახდილი ვალდებულების გადასახადი 3.3 მილიონი ლარია“, – აცხადებს აუდიტი.
უშუალოდ მხარჯავი დაწესებულებების დონეზე, დაგეგმვის პროცესში არსებულ ხარვეზებზე მიუთითებს ისიც, რომ ხშირია პროექტების გეგმების არსებითი ცვლილება.
„დღემდე გამოწვევად რჩება ის, რომ ქვეყანაში არ არის შემუშავებული სახელმწიფო საინვესტიციო პროექტების განვითარების სტრატეგია, სადაც წარმოდგენილი იქნება საშუალოვადიან პერიოდში ეროვნულ დონეზე არსებული პრიორიტეტული ინფრასტრუქტურული მიმართულებები და შესაბამისი საინვესტიციო პროექტების გეგმები“, – აცხადებს აუდიტი.
აუდიტის რეკომენდაციით, მიზანშეწონილია ფინანსთა სამინისტრომ შეიმუშაოს მექანიზმი, რომელიც უზრუნველყოფს მხარჯავი დაწესებულებების მიერ პროექტების კაპიტალურად კლასიფიკაციის პროცესზე ზედამხედველობას, რაც ერთი მხრივ, განაპირობებს მათ განხორციელებას „კაპიტალური პროექტების მართვის გზამკვლევისა“ და „კაპიტალური პროექტების მართვის მეთოდოლოგიის“ შესაბამისად, ხოლო მეორე მხრივ, ხელს შეუწყობს კაპიტალური პროექტების დანართში პროექტების შესახებ სრულყოფილი ინფორმაციის წარმოდგენას.
—
ბათუმი [ჭოროხი]-სარფის ახალი ავტომაგისტრალის დეტალურ პროექტზე უკვე მუშაობენ და ის, სავარაუდოდ, მიმდინარე წლის ბოლოს დასრულდება – უთხრეს „ბათუმელებს“ დაახლოებით 2 თვის წინ. ამის შემდეგ გამოაცხადებენ ტენდერს ახალი მაგისტრალის მშენებლობაზე, რომელიც 2021 წელს უნდა დაწყებულიყო.
ამ თემაზე:
„დასრულდება ავტობანის მშენებლობა“ – „ოცნების“ შეუსრულებელი საარჩევნო დაპირება
მთავარი ფოტო: საქართველო-თურქეთის საზღვარი, სარფი / ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან
