Batumelebi | რატომ უნდა დასვან უმრავლესობის დეპუტატებმა კითხვები – „გამჭვირვალობის“ კვლევა რატომ უნდა დასვან უმრავლესობის დეპუტატებმა კითხვები – „გამჭვირვალობის“ კვლევა – Batumelebi
RU | GE  

რატომ უნდა დასვან უმრავლესობის დეპუტატებმა კითხვები – „გამჭვირვალობის“ კვლევა

დღეს, 3 აგვისტოს, არასამთავრობო ორგანიზაცია „საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველომ“ ბათუმის საკრებულოს მუშაობა შეაჯამა და 13 რეკომენდაცია გასცა. საკრებულოს საქმიანობა 2017 წლის ნოემბრიდან 2019 წლის დეკემბრის ჩათვლით არის წარმოდგენილი.

შეხვედრაზე მიწვეულნი იყვნენ ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარე, სულიკო თებიძე და მმართველი პარტიის სხვა წევრები, თუმცა ისინი პრეზენტაციაზე არ მივიდნენ. შეხვედრას უმრავლესობის მხოლოდ ერთი წევრი, ნატალია ზოიძე, ასევე საკრებულოს ოპოზიციის ორი წევრი და არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.

რატომ არის მნიშვნელოვანი საკრებულოს საქმიანობის შეფასება? – როგორც „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ ბათუმის ოფისის და სამოქალაქო საბჭოების კოორდინატორი, მალხაზ ჭკადუა ამბობს, საკრებულო წარმომადგენლობითი ორგანოა, ამიტომ მნიშვნელოვანია როგორც მისი საქმიანობის შესწავლა, ასევე რეკომენდაციებიც, რადგან საკრებულომ უფრო მეტად ჩართოს მოქალაქეები გადაწყვეტილების მიღების პროცესში.

„უზრუნველყოფილი უნდა იყოს მოქალაქეებისთვის ინფორმაციის მიწოდება როგორც საკრებულოს სხდომების შესახებ, ასევე საკითხების შესახებაც, რომ უფრო მეტი მოქალაქე ჩაერთოს დისკუსიებში.

კარგია, რომ სხდომის შესახებ ინფორმაციები საკრებულოს ვებგვერდზე იტვირთება… მაჟორიტარებმა, საკრებულოს წევრებმა, კომისიებმა და ფრაქციებმა მეტი უნდა იმუშაონ ამომრჩევლებთან, რომ გამოკვეთონ მეტი დაინტერესების მქონე ადამიანი სხდომებზე დასასწრებად“, – ამბობს მალხაზ ჭკადუა.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველომ“ ბათუმის საკრებულოს მუშაობა შეაფასა.

ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი, რაზეც კვლევის დროს ორგანიზაციამ გაამახვილა ყურადღება, მერიის მიერ დაფუძნებული ა(ა)იპების და შპს-ეების გამჭვირვალობის საკითხია. ითქვა, რომ აღნიშნული ორგანიზაციები არ მიიჩნევენ თავს ვალდებულად საზოგადოებას მიაწოდონ ინფორმაცია, როგორც საკადრო პოლიტიკის, ასევე ხელფასების თუ სხვა დანახარჯების თაობაზე.

„სამწუხაროა, რომ ამ პერიოდში საკრებულოს არც კი ჰქონია მცდელობა შეესწავლა ა(ა)იპების და შპს-ბის საქმიანობა. ეს მიმართულება პრობლემურია ჩვენი ქალაქისთვის – ბათუმის შემოსავლებიდან დაახლოებით 34 მლნ იხარჯება ა(ა)იპების და შპს თანამშრომელთა შენახვაზე, ამიტომ იმსახურებს ეს საკითხი მეტ შესწავლას“, – ამბობს მალხაზ ჭკადუა.

მისი თქმით, კვლევის პროცესში ერთი მნიშვნელოვანი საკითხიც გამოიკვეთა – წლების განმავლობაში საკრებულოს თანამდებობის პირებმა სულ 13 კითხვა გაგზავნეს მერთან თუ სხვა თანამდებობის პირებთან და საკრებულოს არც ერთხელ არ გამოუყენებია კერძო აუდიტორის დაქირავების მექანიზმი, რაც თვითმმართველობის კოდექსით მნიშვნელოვანი.

გარდა ამისა, თუ სტატისტიკას დავაკვირდებით, ოპოზიციური ფრაქციების მიერ წარდგენილი სამართლებრივი აქტების პროექტებიდან არც ერთი არ განუხილავს საკრებულოს, მაშინ, როცა მმართველი ძალის მიერ წარდგენილი ყველა დოკუმენტი განხილულია“, – ამბობს მალხაზ ჭკადუა.

პრემია-დანამატები და ჯილდოები – კვლევის ერთ-ერთი კომპონენტი

მალხაზ ჭკადუას თქმით, ამ პერიოდში დანამატისა და პრემიის სახით 134 ათასი ლარია გაცემული. „პირველივე წელს, როცა ახალი საკრებულოს უფლებამოსილება იქნა ნოემბერ-დეკემბერში ცნობილი, თითქმის 100-პროცენტიანი დანამატი აიღეს თანამდებობის პირებმა.

ამ დანამატის თუ ჯილდოს გაცემის დროს დასაბუთება ნაკლებად არის წარმოდგენილი. მაშინ, როცა საჯარო უწყებას მოეთხოვება დასაბუთება ამგვარი დანამატების გაცემის დროს – თუ ვის რა დამსახურებისთვის მისცეს. ჩვენ არ ვამბობთ, რომ ეს სისტემა არ უნდა მუშაობდეს, მაგრამ უნდა ვიცოდეთ, კონკრეტულად რა საქმიანობა გასწია ამა თუ იმ პირმა დანამატის თუ ჯილდოს მიღებისთვის“, – ამბობს მალხაზ ჭკადუა.

რატომ უნდა დასვას უფრო მეტი შეკითხვა უმრავლესობამ?

დისკუსიის დროს მალხაზ ჭკადუამ ხაზი გაუსვა იმას, თუ რატომ არის მნიშვნელოვანი მეტ კითხვას სვამდნენ უმრავლესობის წევრები და რატომ არ აკეთებენ ამას.

ვფიქრობ, ეს არის პოლიტიკური ნაწილი მათი მუშაობის, როდესაც მმართველი გუნდის წევრი ან ფრაქცია არ სვამს კითხვას, ვთქვათ, მერის მისამართით, ან თუნდაც იმაზე, რატომ გადადგა მერი და არ ითხოვს რიგგარეშე სხდომის ჩატარებას. ზოგადად, ძალიან პასიურები არიან უმრავლესობის წევრები აღმასრულებელი რგოლის მისამართით კითხვების დასმის შემთხვევაში, რადგან კითხვების დასმა აღიქმება არაგუნდურობად და ჩნდება კითხვები – ხომ არ აპირებს [საკრებულოს წევრი] ოპოზიციურ ფრაქციაში გადასვლას.

ვფიქრობ, პირიქით უნდა იყოს. თუ ადამიანები ორიენტირებული არიან იმაზე, რომ მათ კიდევ სურთ მიიღონ მონაწილეობა თვითმმართველობის არჩევნებში და მიიღონ ხმები, ისინი უნდა იყვნენ ყველაზე აქტიურები, რომ გაამართლონ საკუთარი ამომრჩევლის მოლოდინები და ინტერესები“, – ამბობს ჭკადუა.

საკრებულოს საქმიანობა 2017 წლის ნოემბრიდან 2019 წლის დეკემბრის ჩათვლით არის წარმოდგენილი.

უმრავლესობის წევრი ბათუმის საკრებულოდან ნატალია ზოიძე ამბობს, რომ „გამჭვირვალობა საქართველოს“ ანგარიში მნიშვნელოვანია, რადგან ბევრ ისეთ საკითხს გაესვა ხაზი, რაც მასშიც კითხვის ნიშნებს ბადებდა.

„გენდერული თანასწორობის საბჭოს მუშაობის ნაწილშიც მნიშვნელოვანი იყო შენიშვნა, რომ საკრებულოს წინაშე არ გაგვიკეთებია ანგარიში. ეს არც კი მომსვლია აზრად, მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენი დებულება ამას ითვალისწინებს. მე უფრო არასამთავრობოების და ქალთა ორგანიზაციების წინაშე მქონდა ანგარიშები წარდგენილი“, – ამბობს ბათუმის საკრებულოს ქალი დეპუტატი.

რაც შეეხება ა(ა)იპების თუ შპს-ების ხელმძღვანელების დანიშვნის საკითხს, რაზეც კვლევაში იყო საუბარი, ნატალია ზოიძის თქმით, თუ პოლიტიკური ნება არ იქნება, რომ ამ ორგანიზაციებმა გამჭვირვალედ იმუშაონ, მნიშვნელობა არ აქვს, ვინ დანიშნავს მათ – საკრებულო თუ მერი.

„ჩემი მაგალითი რომ ავიღოთ, 2012 წელს საკრებულომ „დელფინარიუმის“ დირექტორობიდან ისე გამათავისუფლა, არც კი მქონდა ინფორმაცია. მიუხედავად იმისა, რომ წინა დღით საკრებულოს წარმომადგენლები იმყოფებოდნენ და შემაქეს კიდეც გაწეული შრომისთვის. ამიტომ,  სანამ ასეთი ცნობიერების ადამიანები იქნებიან მმართველ რგოლში, არსებითი მნიშვნელობა არ ექნება საკრებულო დანიშნავს შპს-ს დირექტორს თუ მერი. უმჯობესია მერი იყოს, რადგან ერთ პირს მაინც დააბრალებ გადაცდომას და კოლეგიალურ ორგანოს რომ მიაღებინებ ასეთ გადაწყვეტილებას,  ცოტა უხერხულია“, – ამბობს ნატალია ზოიძე.

მთლიანობაში საკრებულოს 13-მდე რეკომენდაცია მისცა „საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველომ“. მალხაზ ჭკადუას თქმით, როცა წინ დგას ქალაქის და მოქალაქის ინტერესი, ასეთ დროს პოლიტიკური პრეფერენცია უნდა გამოირიცხოს, რადგან მთავარია მოქალაქეების საჭიროება და ის, თუ რამდენად სწორად მიეწოდებათ მათ სერვისები, საერთოდ მიეწოდებათ თუ არა ან რა ხარისხით.

ასევე, ყველაზე მთავარია, რომ კონტროლის მექანიზმი გამოიყენოს საკრებულომ, რომელიც მას აქვს აღმასრულებელი რგოლის მიმართ და ამას ავალდებულებს თვითმმართველობის კოდექსი. შესაბამისად, საკრებულო უნდა იყოს ყველაზე კრიტიკული ორგანო, სადაც იქნება მეტი დისკუსია და ეს არ უნდა იყოს მიბმული პოლიტიკურ უპირატესობებზე.

შეხვედრა ბათუმში, სასტუმრო „რედისონში“ გაიმართა.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი
ლელა დუმბაძე, ჟურნალისტი. ტელ: [0042] 27 45 12. lelabatumelebi@gmail.com