მოსამართლე გოჩა ფუტკარაძემ, ცესკოს მსგავსად, ამომრჩევლის პასუხისმგებლობა დაინახა იმაში, თუ კი არჩევნებზე ხმის ფარულობა დაირღვა. თუმცა წუხელ, 4 ნოემბერს, თეთრიწყაროს მოსამართლემ მსგავს ფაქტებზე თქვა, რომ ხმების ფარულობა არჩევნებზე დაირღვა.
24 მოსამართლიდან მხოლოდ ერთმა, თეთრიწყაროს მოსამართლემ, ვლადიმერ ხუჭუამ თქვა, რომ ხმის ფარულობა დაირღვა. დღეს, 5 ნოემბერს, საიას სარჩელების განხილვა სააპელაციო სასამართლოებში გაგრძელდება.
„ბათუმელები“ ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს მოსამართლის, გოჩა ფუტკარაძის დასაბუთებას გაეცნო იმაზე, თუ რატომ არ დააკმაყოფილა მოსამართლემ საიას სარჩელი:
„ამომრჩევლის მიერ სპეციალურ ჩარჩო-კონვერტში საარჩევნო ბიულეტენის სწორად მოთავსების, ხოლო შემდგომ ამომრჩევლის მიერ სპეციალური ჩარჩო-კონვერტით საარჩევნო ბიულეტენის ხმის დათვლის სპეციალურ ელექტრონულ აპარატში სწორად მოთავსების შემთხვევაში, შეუძლებელი იყო ხმის მიცემისა და საარჩევნო ბიულეტენის შევსების ფარულობის დარღვევა.
კერძოდ, შეუძლებელია გამოჩენილიყო, თუ რომელი საარჩევნო სუბიექტის წინ არსებული წრე გააფერადა ამომრჩეველმა. სპეციალური ჩარჩო-კონვერტში საარჩევნო ბიულეტენის დადგენილი წესით მოთავსების შემთხვევაში, სპეციალური ჩარჩო-კონვერტი მთლიანად ფარავდა საარჩევნო ბიულეტენებზე აღნიშნულ საარჩევნო სუბიექტების მონაცემებს,“ – წერს გადაწყვეტილებაში ხელვაჩაურის მოსამართლე გოჩა ფუტკარაძე.
საია ხელვაჩაურის სასამართლოში ხელვაჩაურის, ქედის, შუახევის და ხულოს საარჩევნო ოლქებში უბნების შედეგების ბათილად ცნობას ითხოვდა. საუბარია იმ უბნებზე, სადაც არჩევნები ელექტრონულად ჩატარდა.
საიას არგუმენტები სასამართლოში ხმის ფარულობის დარღვევაზე ასეთია:
„იმ უბნებზე, სადაც არჩევნები ელექტრონული ტექნოლოგიების გამოყენებით ჩატარდა, კენჭისყრის დღესვე გამოიკვეთა ხმის ფარულობის დარღვევის შემთხვევები, რომლებიც, გაანალიზების შემდეგ აღმოჩნდა იმდენად მასშტაბური, რომ ცხადყო საარჩევნო უფლების უმნიშვნელოვანესი პრინციპის, ხმის ფარულობის მასობრივი დარღვევა. აღნიშნული გამოიხატა მასში, რომ დაფიქსირებული ხმა ისახებოდა ბიულეტენის უკანა მხარეს. ფარულობის დაცვას ვერ უზრუნველყოფდა ვერც ჩარჩო კონვერტები, ეს გამოწვეული იყო, ერთი მხრივ, კონვერტის ზომით, ხოლო მეორე მხრივ იმით, რომ კომისიის წევრების [საარჩევნო ყუთისა და ხმის დათვლის სპეციალური ელექტრონული აპარატის ზედამხედველი კომისიის წევრი] მხრიდან გაცემული ბიულეტენის ჩარჩო-კონვერტში მოთავსების განმარტებული წესის დაცვის პირობებშიც კი ხმის მთვლელ აპარატში შეცურების მომენტში ბიულეტენის უკანა მხარე ნაწილ-ნაწილ ხილული ხდებოდა.
არჩევნების ფარულობის პრინციპი დაირღვა იმითაც, რომ საარჩევნო უბნების გახსნისთანავე [06:45 საათზე] „ქართული ოცნების” წარმომადგენლების მიერ უბნებზე მასობრივად განთავსდა ვიდეო-კამერები. საარჩევნო უბნებზე დამონტაჟებული ვიდეოკამერები, ზოგ შემთხვევაში, უყურებდა რეგისტრატორის მაგიდებს და ვერიფიკაციის აპარატებს, ზოგ შემთხვევაში კი – ხმის მიცემის კაბინებს და ძირითად საარჩევნო ყუთს. ამას გარდა, ზოგ კენჭისყრის შენობაში დამონტაჟებული იყო კამერა, რომელიც არ იყო დალუქული. შესაბამისად ადგილი ჰქონდა ხმის ფარულობის პრინციპის მასშტაბურ დარღვევას, რამაც ამომრჩეველთა თავისუფალ ნებაზეც მოახდინა გავლენა. შესაბამისად, დაირღვა არა მხოლოდ ფარულობის, არამედ ნების თავისუფალი გამოვლენის პრინციპები“.
სასამართლო სხდომაზე ხელვაჩაურის საოლქო კომისიის წარმომადგენლებს უთქვამთ, რომ საარჩევნო ბიულეტენის უკანა მხარეს ე.წ. „გაფერადებული წრის კვალის“ გამოჩენით ამომრჩევლის ნების სხვა ადამიანებისთვის შეცნობა ან აღქმა შეუძლებელია. „საარჩევნო ბიულეტენის უკანა გვერდზე ე.წ. გაფერადებული წრის კვალის გამოჩენა არ წარმოადგენს კენჭისყრის ფარულობისა და ამომრჩევლის ნების თავისუფალი გამოვლენის პრინციპის დარღვევას,“ – ვკითხულობთ ხელვაჩაურის სასამართლოს გადაწყვეტილებაში.
მოსამართლე გოჩა ფუტკარაძე თავის გადაწყვეტილებაში ცესკოს არგუმენტებს იზიარებს:
„ამასთანავე, ცესკომ საარჩევნო ბიულეტენის ზომისა და არჩევნებში მონაწილე საარჩევნო სუბიექტების რაოდენობის გათვალისწინებით, დაამზადა ისეთი ზომის სპეციალური ჩარჩო-კონვერტი, რომელშიც საარჩევნო ბიულეტენის დადგენილი წესით მოთავსების შემთხვევაში, სრულად იქნებოდა უზრუნველყოფილი კენჭისყრის ფარულობა.
ამომრჩევლის მიერ საარჩევნო ბიულეტენის სპეციალურ ჩარჩო-კონვერტში არასწორად მოთავსების შემთხვევაშიც, ცესკოს მიერ დამზადებული საარჩევნო ბიულეტენის სისქისა და საარჩევნო ბიულეტენზე აღნიშნული საარჩევნო სუბიექტების სიმრავლის გათვალისწინებით, შეუძლებელია იმის დადგენა, თუ ამა თუ იმ ამომრჩეველმა, რომელ საარჩევნო სუბიექტს მისცა ხმა, მით უმეტეს იმის გათვალისწინებით, რომ 2024 წლის 26 ოქტომბერს, გამოყენებულ საარჩევნო ბიულეტენის უკანა გვერდზე არ ჩანდა/ჩანს საარჩევნო სუბიექტების სახელწოდებები და რიგითი ნომრები, მათ შორის არც რიგითი ნომრების წინ არსებული წრეები.
აღსანიშნავია, რომ ცესკოს მიერ საარჩევნო ბიულეტენებისთვის შეძენილი ქაღალდი, რომელიც იყო მაღალი გრამაჟობის ოფსეტური ქაღალდი, შეძენილი იქნა საარჩევნო ბიულეტენების ტექსტის დამტკიცებამდე პერიოდში, მომწოდებელი კომპანია „სმარტმატიკისგან“ გაცემული რეკომენდაციის გათვალისწინებით. აღნიშნული რეკომენდაციით, საარჩევნო ელექტრონული აპარატებისთვის განკუთვნილი საარჩევნო ბიულეტენებისთვის ცესკოს უნდა შეეძინა ოფსეტური, 162 გრამიანი (+-20%) ქაღალდი. ცესკომ, კი შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე შეიძინა, 190 გრამიანი ოფსეტური ქაღალდი, რომელიც უფრო სქელია, ვიდრე რეკომენდებული იყო მომწოდებელი კომპანიის მიერ.
კენჭისყრის დღეს, ამომრჩევლის იდენტიფიკაცია/ვერიფიკაცია ხორციელდება მხოლოდ ამომრჩეველთა რეგისტრატორი კომისიის წევრის მიერ. შესაბამისად, კენჭისყრაში მყოფ სხვა პირთა მიერ, პრაქტიკულად შეუძლებელია ამომრჩევლის იდენტიფიკაცია კენჭისყრაში მონაწილე ამომრჩეველთა და კენჭისყრის შენობაში მყოფ პირთა რაოდენობისა და საარჩევნო უბნების ადგილსამყოფლის გათვალისწინებით, რაც გულისხმობს იმ უბნებს და მათში ამომრჩეველთა რაოდენობას, სადაც ელექტრონული არჩევნები გაიმართა იმის თეორიულად დაშვების შემთხვევაშიც, თუ საარჩევნო ბიულეტენის უკანა გვერდზე ჩანს სპეციალური მარკერის კვალი. კენჭისყრის დღეს, კენჭისყრის შენობებში განთავსებულ ვიდეოკამერებთან.
ამომრჩევლის მიერ ბიულეტენის კონვერტში სწორად მოთავსების შემთხვევაში, შეუძლებელი იყო ხმის მიცემისა და საარჩევნო ბიულეტენის შევსების ფარულობის დარღვევა.
აღნიშნულს უზრუნველყოფდა არჩევნებზე გამოყენებული სპეციალური ჩარჩო-კონვერტის ფორმა (ზომა/სისქე) და საარჩევნო ბიულეტენის ფორმა (სისქე/ზომა). ცესკოს მიერ სპეციალური ჩარჩოკონვერტი დამზადებული იყო იმგვარი სისქის ქაღალდისგან და იმ მოცულობით, რომელშიც საარჩევნო ბიულეტენების დადგენილი წესით მოთავსების შემთხვევაში სრულად იყო დაცული ხმის ფარულობა.
სასამართლო მიაჩნია, რომ საოლქო საარჩევნო კომისიების დასაბუთება მოსარჩელის საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში არის მართებული. სასამართლო სრულად იზიარებს მოპასუხეების პოზიციას იმის შესახებ, რომ მოსარჩელეს საჩივრის განხილვისას კომისიისათვის არ წარუდგენია, რაიმე სახის მტკიცებულებები, რომლებიც დაადასტურებდა სარჩელში მოყვანილ სადაო ფაქტობრივ გარემოებებს. ნიშანდობლივია, რომ მოსარჩელეს არც სასამართლოსათვის წარმოუდგენია, რაიმე მტკიცებულება სადაო ადმინისტრაციული აქტების ბათილობის შესახებ, რომელიც ზოგადად მაინც დაადასტურებდა კომისიების მიერ მიღებული ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობის ფაქტს,“ – ვკითხულობთ მოსამართლე გოჩა ფუტკარაძის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაში.
