„საქართველოს მოსახლეობის 52%-ს და საარჩევნო სიებში რეგისტრირებულ ამომრჩეველთა 54%-ს ქალები შეადგენენ. სწორედ ქალთა ჩართულობამ და ხმების მობილიზებამ შეიძლება შეიძინოს კრიტიკული მნიშვნელობა გარდამტეხი ცვლილებებისთვის.
ამ დროს კი, ქალები ქვეყანაში აუნაზღაურებელ საშინაო შრომას კაცებზე სამჯერ მეტ დროს უთმობენ და თან, ქვეყნის ეკონომიკურ სარგებელსაც ქმნიან,“ – ნათქვამია სოციალური სამართლიანობის ცენტრის მიერ გამოქვეყნებულ კვლევაში, „რას ითხოვენ ქალი ამომრჩევლები?! – ქალების ნამდვილი საჭიროებები და წუხილები“.
საარჩევნო კომისიის გენდერულ პორტალზე ხელმისაწვდომი მონაცემების თანახმად, 2020 წლის 31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების I ტურში მონაწილეობა მიიღო ქალების 49.48%-მა (980 092) და კაცების 50.52%-მა (1 000 552). მეორე ტურში არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო ქალების 51.43% -მა (290 931) და კაცების 48.57%-მა (274 711).
„არსებითი ცვლილებებისთვის ქალ ამომრჩევლებთან მუშაობა უნდა გააქტიურდეს, რათა ქალთა ხმებმა შეიძინოს ის გადამწყვეტი მნიშვნელობა, რაც ქვეყნის უფრო უკეთეს, უფრო თანასწორ მომავალს სჭირდება,“ – ვკითხულობთ კვლევაში.
კვლევა მკვლევარმა ქრისტინე ჟღენტმა ჩაატარა, კვლევის ზედამხედველი კი სოციალური სამართლიანობის ცენტრის მკვლევარი ნარგიზა არჯევანიძე იყო.
„ჩვენ, ქალებს, არჩევნების დროს გვაქვს ის ძალაუფლება, ხმა მივცეთ იმ პოლიტიკურ სუბიექტს, რომელიც ჩვენს დაკვეთას შეასრულებს, რომელიც ჩვენი, ქალი ამომრჩევლების წინაშე იქნება ანგარიშვალდებული და ჩვენს საჭიროებებს გაითვალისწინებს,“ – ამბობს ნარგიზა არჯევანიძე.
ქალთა ხმების პოლიტიკური პარტიებისთვის მისაწვდენად და მათი საჭიროებების გამოსაკვეთად მკვლევარმა ქრისტინე ჟღენტმა სამაგიდო კვლევა აწარმოა, რომლის ფარგლებშიც შეაგროვა და დაამუშავა ქალთა სხვადასხვა სოციალური ჯგუფის შესახებ ბოლო ათი წლის განმავლობაში ჩატარებული ავტორიტეტული კვლევები, ანგარიშები, პუბლიკაციები, თემატური სტატიები, მიმოხილვები და სტატისტიკური მონაცემები.
აღსანიშნავია, რომ ქალთა საჭიროებების შესახებ საქართველოში აქამდე ჩატარებულ კვლევებში ძირითადად სოციალური და ეკონომიკური საკითხები დომინირებს.
კვლევის შედეგად გამოიკვეთა ქალთა რვა ჯგუფი და ის საკითხები, რისი გადაჭრის იმედითაც მიდიან ქალი ამომრჩევლები საარჩევნო ყუთთან.
ახალგაზრდა ქალები, ეთნიკური და რელიგიური უმცირესობების წარმომადგენელი ქალები, ლგბტქი ქალების საჭიროებები, სოფლად/მაღალმთიან რეგიონებში მცხოვრები ქალები, ემიგრანტი ქალები, კონფლიქტით დაზარალებული ქალები, შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ქალები, არაფორმალურ სექტორში დასაქმებული (გარემოვაჭრე) ქალები – ეს ქალთა ის ჯგუფებია, რომელთა საჭიროებებიც აისახა კვლევაში.
ქალთა ყველა ჯგუფს, მისი ინტერესი და საჭიროება აქვს. მაგალითად, ახალგაზრდა ქალებისთვის მთავარი გამოწვევა გენდერულ სტერეოტიპებთან გამკლავებაა, ასევე არსაკმარისი შესაძლებლობები აქვთ თანამედროვე განათლების მისაღებად და სამუშაო ადგილების არ არსებობა ან დაბალი და არასათანადო ანაზღაურება.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი, რაც ახალგაზრდა ქალ ამომრჩევლებს აწუხებთ, არის სოფლებსა და დაბებში სოციალიზაციის და თვითრეალიზაციის სივრცეების არარსებობა.
ჯანდაცვის სერვისებზე წვდომა, უსაფრთხო, არაძალადობრივი გარემო, დასაქმება, ინფრასტრუქტურული და საცხოვრებელი პირობების მოგვარება – ეს ეთნიკური და რელიგიური უმცირესობების წარმომადგენელი ქალების წინაშე არსებული გამოწვევების არასრული ნუსხაა. ქალთა ამ ჯგუფისთვის პრობლემურ საკითხადაა ასევე მიჩნეული ადრეული ქორწინება. ამასთან, აუნაზღაურებელი შინშრომა და ფინანსური დამოუკიდებლობის არქონა პირდაპირ აისახება ქალების უფლებრივ მდგომარეობაზე და ზრდის ქალებზე ძალადობის ფაქტებს.
კიდევ ერთი ჯგუფი, რომელთა პრობლემებიც განხილულია კვლევაში, არიან ლგბტქი ქალები. კვლევის თანახმად, ისინი სრულიად მოწყვეტილი რჩებიან სახელმწიფოებრივი პოლიტიკის დაგეგმვის პროცესს, რაც აძლიერებს მათი ჩაგვრის, დისკრიმინაციისა და მათ მიმართ ძალადობის ფაქტებს. უსაფრთხოების საკითხებს თან სდევს დასაქმებისა და ეკონომიკური გამოწვევები, დისკრიმინაციული საზოგადოებრივი გარემო, ჯანდაცვისა და განათლების ხელმისაწვდომობა.
სოფლად მცხოვრები ქალებისა და გოგონებისთვის, გამოწვევად რჩება მემკვიდრეობის საკითხებიც, რადგან ქალებისთვის მემკვიდრეობისა და სასოფლო-სამეურნეო მიწის არდატოვების დისკრიმინაციული მიდგომა, ქალებს უზღუდავთ ფინანსური დამოუკიდებლობის მოპოვების შესაძლებლობას.
კვლევა ასევე ეხება ემიგრანტი ქალების საჭიროებებს. ემიგრაციის გამოცდილების მქონე ქალთა შეფასებით, ემიგრაციაში შეგროვებული ეკონომიკური, ფინანსური რესურსები ძირითადად ოჯახის საჭიროებებზე იხარჯება და არ არის საკმარისი ქალების ინდივიდუალური კეთილდღეობისთვის. ოჯახის წევრებსა და შვილებთან განშორების ემოციურ სტრესს, როგორც წესი, ემატება წლების განმავლობაში გაჩენილი გაუცხოებაც. შესაბამისად, ემიგრაციიდან დაბრუნებისას ჩნდება ოჯახთან რეინტეგრაციის პრობლემებიც.
ასევე, ემიგრაციიდან დაბრუნებას ვერ ახერხებენ ქალები, რადგან მათთვის შრომის ბაზარზე დასაქმების შესაძლებლობა ნაკლებადაა. ერთი მხრივ აქ ასაკობრივი ფაქტორი მუშაობს – დამსაქმებლები ახალგაზრდა კადრებს ანიჭებენ უპირატესობას და არა ემიგრაციიდან დაბრუნებულ 50 + ასაკის ქალებს, მეორე მხრივ ემიგრანტები წლების განმავლობაში არიან მოწყვეტილი საქართველოს რეალობას, რაც მათ რეინტეგრაციას ართულებს. ამასთან არ არსებობს გამართული სოციალური და ჯანდაცვის სისტემა, რაც ქალებს უფრო მოწყვლადებს ხდის.
ქალთა ყველა ჯგუფისათვის პრობლემურ საკითხადაა მიჩნეული დასაქმება (რეგიონებში დასაქმების შესაძლებლობის ნაკლებობა), განათლებაზე ხელმისაწვდომობა, ინფრასტრუქტურული და საცხოვრებელი პირობების მოუწესრიგებლობა.
„დღეს, საქართველოში კვლავ ვხვდებით ადგილებს, სადაც ქალები და გოგოები დიდ დროს და ძალისხმევას ხარჯავენ სასმელი წყლის სახლში მოტანაში. პრობლემურია სარწყავი, საკანალიზაციო სისტემების მოწესრიგების, უწყვეტი ელექტროენერგიის მიწოდების, გზების მოპირკეთებისა და სოფლების საჯარო ტრანსპორტით უზრუნველყოფაც,“ – ვკითხულობთ კვლევაში.
სოციალური სამართლიანობის ცენტრის მკვლევარი ნარგიზა არჯევანიძე ამბობს, რომ როდესაც ამომრჩევლის 54 % ქალია, მნიშვნელოვანია, ამ ქალების საჭიროებები პოლიტიკური პარტიებისთვის იყოს ნათელი.
„პოლიტიკურმა პარტიებმა უფრო მეტად უნდა ისაუბრონ ქალებთან, არამარტო ცენტრში, არამედ რეგიონებშიც, რომ გაიგონ რეალურად რა სჭირდებათ ქალებს. იმისათვის, რომ უფრო ინკლუზიური პოლიტიკა შეიმუშავონ და რეალურად მხარი დაუჭირონ გენდერულ თანასწორობას, მნიშვნელოვანია, რომ მათ თავიანთი პოლიტიკური დღის წესრიგის მთავარ, ცენტრალურ ნაწილად აქციონ ქალთა საჭიროებები.
ამ საჭიროებებზე ზრუნვა და შესაბამისი პოლიტიკის შემუშავებაა საჭირო, ვინაიდან სწორედ მათ მიერ შემუშავებული პოლიტიკა პირდაპირ აისახება ქალების ყოველდღიურობასა და ცხოვრებაზე. ეს საკითხები უნდა იყოს პრიორიტეტული.
ხშირად, სიღარიბის აღმოფხვრისკენ გადადგმული ნაბიჯები ან გენდერული თანასწორობისთვის მნიშვნელოვანი საკანონმდებლო ცვლილებები ან ის საკითხები, რაც უშუალოდ ქალებს ეხებათ და მათ ყოველდღიურობაზე აისახება, ხდება ხოლმე მეორეხარისხოვანი.
არაპრიორიტეტულ საკითხებად იქცევა განსაკუთრებით ისეთ გარემოში, რომელშიც ჩვენ ვიმყოფებით. დღევანდელი ხელისუფლების სხვადასხვა არადემოკრატიული, საკანონმდებლო ცვლილებების ფონზე, როდესაც გვაქვს ასეთი დემოკრატიული უკუსვლა და ავტორიტარული შემობრუნება, აი, ეს მოვლენები, პირდაპირ აისახება ქალების სხვადასხვა ჯგუფების და უმცირესობების ყოველდღიურობასა და ცხოვრებაზე.
ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ამ სხვადასხვა სოციალური ჯგუფის ქალების საჭიროებები და გამოცდილებები გაითვალისწინონ პოლიტიკოსებმა, რადგან მათ სჭირდებათ ყველაზე მეტი მხარდაჭერა,“ – ამბობს ნარგიზა არჯევანიძე.
