Batumelebi | იკრძალება ბავშვის თანდასწრებით მსუბუქ მანქანაში მოწევა? – რა წერია სტრატეგიის დოკუმენტში იკრძალება ბავშვის თანდასწრებით მსუბუქ მანქანაში მოწევა? – რა წერია სტრატეგიის დოკუმენტში – Batumelebi
RU | GE  

იკრძალება ბავშვის თანდასწრებით მსუბუქ მანქანაში მოწევა? – რა წერია სტრატეგიის დოკუმენტში

მოწევის აკრძალვა ავტომობილებში, სადაც არასრულწლოვანი იმყოფება; მოწევის აკრძალვა თეატრებში და ყველა სახის საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, მათ შორის ტაქსებში; საღეჭი თამბაქოს აკრძალვა და სხვა – ეს ის საკითხებია, რომლებიც საქართველოს კანომდებლობაში ამ დრომდე ასახული არ არის.

2021 წლის 22 ივნისიდან ძალაში შევიდა საქართველოს მთავრობის დადგენილება, რომლითაც „თამბაქოს კონტროლის სახელმწიფო სტრატეგია – 2021-2025“ დამტკიცდა.

„2021-2025 წლის სტრატეგია მიზნად ისახავს წინა წლებში შემუშავებული პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების და მიზნების გამყარებას, გაძლიერებას, განგრძობით და მდგრად განხორციელებას. თამბაქოს კონტროლი არის მრავალკომპონენტიანი სახელმწიფო პოლიტიკის საკითხი და დასახული მიზნის – თამბაქოთი გამოწვეული ავადობისა და ნაადრევი სიკვდილიანობის შემცირების მისაღწევად აუცილებელია უწყებათაშორის, ადგილობრივ, რეგიონულ თუ საერთაშორისო დონეებზე თანამშრომლობის უწყვეტი პროცესის უზრუნველყოფა“, – აღნიშნულია დოკუმენტში.

„წინამდებარე დოკუმენტი განსაზღვრავს საქართველოში თამბაქოს კონტროლის ძირითად სტრატეგიულ მიმართულებებს, რომლებიც უნდა აისახოს კანონმდებლობაში და განხორციელდეს უწყებრივი ღონისძიებების სახით…“ – აცხადებს მთავრობა.

დოკუმენტის მიხედვით, თამბაქოსთან დაკავშირებული იმ რეგულაციების გარდა, რომლებიც დაწესებულია შესაბამისი კანონებით, არის „ზოგიერთი საკითხი, რომელიც ჯერ კიდევ არ არის ასახული ქვეყნის კანონმდებლობაში“, კერძოდ:

  • მოწევის აკრძალვა ავტომობილებში, სადაც არასრულწლოვანი იმყოფება;
  • მოწევის აკრძალვა თეატრებში და ყველა სახის საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, მათ შორის ტაქსებში.
  • არომატიზატორის გამოყენების აკრძალვა;
  • საღეჭი თამბაქოს აკრძალვა;
  • თამბაქოსთან დაკავშირებული უნიკოტინო პროდუქტების რეგულირება;
  • დანამატების კონტროლი;
  • ელექტრონული სიგარეტებისა და სხვა მოწყობილობების შემადგენლობის და უსაფრთხოების კონტროლის გამკაცრება;
  • მოსაწევ თამბაქოზე კომბინირებული სამედიცინო გაფრთხილებები, ინფორმაციის განთავსება მცირე გვერდებზეც, სხვა ტექნიკური განსხვავებების აღმოფხვრა;
  • ზოგიერთი ტერმინოლოგიური განსხვავების გადაწყვეტა იმდენად, რომ ამან არ მოახდინოს მიღებულ ნორმათა შინაარსის შესუსტება;
  • თამბაქოს გადასახადების განაწილება ცალკეული პროგრამების დასაფინანსებლად.

როდის აისახება კანონმდებლობაში ეს საკითხები, სტრატეგიის დოკუმენტში დაკონკრეტებული არ არის, თუმცა დოკუმენტი შეიცავს 2021-2023 წლების სამოქმედო გეგმას, რომლის მიზნებია:

  • „საქართველოს მოსახლეობის ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისა და თამბაქოსთან დაკავშირებული ავადობის და ნაადრევი სიკვდილობის შემცირება“; „თამბაქოს მრავალკომპონენტიანი კანონმდებლობისა და პოლიტიკის აღსრულების გაძლიერება ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის თამბაქოს კონტროლის ჩარჩო კონვენციის[FCTC]-ის შესაბამისად“; „თამბაქოს მოწევის დაწყების პრევენცია, განსაკუთრებით ბავშვებსა და ახალგაზრდებში; აქტიური მოხმარების შეწყვეტის ხელშეწყობა“; „თამბაქოს პროდუქტებზე მოთხოვნის შემცირება და თამბაქოს ახალი და აღმოცენებადი პროდუქტებისთვის თამბაქოს არსებული პროდუქტების მსგავსი რეგულაციის უზრუნველყოფა“ და სხვა.

ამ გეგმის მიხედვით, თამბაქოს ყველა სახის ნაწარმზე ყოველწლიურად უნდა გაიზარდოს გადასახადები, კონვენციის მოთხოვნების შესაბამისად.

თამბაქოსთან დაკავშირებული რეგულაციები, რაც უკვე ასახულია კანონმდებლობაში ნახეთ აქ:

„2017 წლის 30 მაისს მიღებული კანონებით თამბაქოს ნაწარმის რეგულირება დაუახლოვდა ევროპულ და საერთაშორისო სტანდარტებს. კერძოდ, 2014/40/EU დირექტივის შესაბამისად, საქართველოს კანონმდებლობით უკვე მიღწეულია:

  • თამბაქოსგან გამოფრქვეული ნივთიერებების კონტროლი;
  • ინგრედიენტების შესახებ ინფორმაციის წარმოდგენა;
  • თამბაქოს ე.წ. სტანდარტული წესით, ანუ „სადა“ შეფუთვა;
  • თამბაქოს რეკლამირების, სპონსორობისა და პოპულარიზაციის აკრძალვა;
  • სავაჭრო ობიექტებში თამბაქოს ნაწარმის ხილული განლაგების აკრძალვა;
  • თამბაქოს კოლოფებზე სამედიცინო გაფრთხილების ზომის გაზრდა, მათ შორის მოსაწევ თაბაქოზე მისი შეფუთვის (კოლოფი/ყუთი) ზედაპირის 65%-ზე დამატებითი სამედიცინო გაფრთხილებების, ანუ პიქტოგრამების სავალდებულო დატანა;
  • ელექტრონული სიგარეტებისა და გასახურებელი თამბაქოს რეგულირება;
  • საცალო გაყიდვის აკრძალვა მექანიკური და ელექტრონული მანქანებით, ინტერნეტით და ფოსტით;
  • სიგარეტის კოლოფებში მხოლოდ 20 ღერი სიგარეტის დაშვება, ღერებით გაყიდვის აკრძალვა;
  • თუთუნის შეფუთვა მხოლოდ 50 და 100-გრამიანი შეფუთვებით.

საქართველოს დიდი ხანია აქვს თამბაქოს პროდუქტების მარკირების და თვალყურის დევნების სისტემა, რომლის ძირითადი ელემენტები თანხვედრაშია დირექტივის მოთხოვნებთან.

დადგენილია თამბაქოს გაყიდვის მინიმალური ასაკი ‒ 18 წელი;

აკრძალულია თამბაქოს გაყიდვა მექანიკური ან ელექტრონული საშუალებებით;

აკრძალულია თამბაქოს პროდუქტების გამოფენა იმგვარად, რომ ხილული იყოს სავაჭრო ობიექტის გარედან (2021 წლიდან აიკრძალა შიდა ხილვადობაც);

აკრძალულია დისტანციური საცალო გაყიდვები, მათ შორის ინტერნეტით ან ფოსტით;

იკრძალება რეალიზაცია შეფუთვის გარეშე და თუკი კოლოფში 20 ღერზე მეტი ან ნაკლები სიგარეტია; იკრძალება ისეთი ტკბილეულის, სათამაშოს ან სხვა საგნის რეალიზაცია, რომელიც არის თამბაქოს ილუსტრაცია;

აკრძალულია თამბაქოს რეკლამის და პოპულარიზაციის სხვა ფორმებიც;

იკრძალება საფერფლის და თამბაქოს ნებისმიერი სხვა აქსესუარის ან მოხმარებისთვის განკუთვნილი მოწყობილობის რეკლამა ან პოპულარიზაცია, მათი ბრენდული ვარიანტების გამოფენა, თამბაქოს გავრცელება უფასოდ ან თვითღირებულებაზე დაბალი ფასით, ფასდაკლებები ან მსგავსი სახის რეკლამა“.

წყარო: „თამბაქოს კონტროლის სახელმწიფო სტრატეგია – 2021-2025“

„თამბაქოს კონტროლის სახელმწიფო სტრატეგია – 2021-2025“-ის დამტკიცებამდე, 2021 წლის აპრილში, საქართველოს პარლამენტმა „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ კანონის აღსრულების მდგომარეობის თაობაზე მიიღო დადგენილება. პარლამენტის დადგენილების მიხედვით, „თამბაქოს მოხმარების წესები უმეტესად საჯარო სექტორსა და სამედიცინო დაწესებულებებში ირღვევა, რაც ამ სექტორსა და დაწესებულებებში მონიტორინგის გააქტიურებას საჭიროებს“.

„ტაქსებსა და მსუბუქ ავტომობილებში თამბაქოს არასრულწლოვანთა თანდასწრებით მოხმარების აკრძალვის დაწესებაზე მსჯელობის დაწყება დროულია და მისი დაწესება გააძლიერებს თამბაქოს კონტროლის ღონისძიებებს,“ – წერია საქართველოს პარლამენტის დადგენილებაში.

ამ თემაზე ვრცლად:

ბავშვების თანდასწრებით მოწევა შეიძლება აიკრძალოს მსუბუქ ავტომანქანებშიც

ნუ აიძულებთ ბავშვებს ისუნთქონ თქვენი კვამლი

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი
თედო ჯორბენაძე, ჟურნალისტი მობ.: 599 139 412 ელ/ფოსტა: tedobatumi@gmail.com