„ჩვენთვის მარტივი იქნებოდა, აგვეღო ეს 50 მილიონი და დაგვეხარჯა. მაგრამ მეორე მხარეს დგას პასუხისმგებლობა გადასახადების გადამხდელთა მიმართ, რადგან ეს ხალხის ფულია“ – განაცხადა „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ, დიუშენით დაავადებული ბავშვების სიცოცხლისთვის აუცილებელი მედიკამენტების შესყიდვაზე.
რატომ გაახსენდა კობახიძეს ახლა, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტი ხალხის ფულია და რა თქვა მან ამით რეალურად? – ამ თემაზე „ბათუმელები“ პოლიტიკოს ცოტნე კობერიძეს ესაუბრა.
- ბატონო ცოტნე, კობახიძემ თქვა, რომ 50 მილიონი ძალიან ბევრია წამლისთვის, ამიტომ პრაგმატულად უნდა მივუდგეთ ამ თანხების ხარჯვას, რადგან ბიუჯეტი ხალხის ფულიაო. თქვენ რას ფიქრობთ ამ განცხადებაზე?
ბიუჯეტი 30 მილიარდია დაახლოებით და მეტიც და მაშინ დანარჩენი თანხების ხარჯვასაც ასეთივე პასუხისმგებლობით და რაციონალურობით უნდა მიუდგნენ. თუ რაციონალურობით მივუდგებით, უამრავი ხარჯია, რომელიც ფიზიკურად გაუმართლებელია და მე რომ მკითხოთ, უამრავი კულტურული თუ სხვა ტიპის ღონისძიებებია, რომელიც რეალურად პარტიული აპარატის დასაქმების და დაფინანსების ნაწილია.
აქედან გამომდინარე, ასეთი არგუმენტის მოყვანა ძალიან არასწორი და უცნაურია, განსაკუთრებით მაშინ, როცა „რაციონალურობაზეა“ საუბარი.
თუ მედიკამენტი ბავშვს ვნებს, არ აქვს მნიშვნელობა 50 მილიონი ღირს თუ 10 ლარი, სახელმწიფომ არ უნდა შემოიტანოს ასეთი მედიკამენტი, მაგრამ თუ ეს არგუმენტი არ არსებობს და მხოლოდ ის არის არგუმენტი, რომ „50 მილიონი ზედმეტია ბავშვებისთვის“, ეს პოზიცია უკვე ამორალურია.
რამდენი მილიონი იქნებოდა მაშინ გამართლებული? – თუ ამ წამლის ყიდვა შესაძლებელია და გამართლებულია და მაინც შევდივართ კალკულაციაში, სხვა უამრავი 50 მილიონის ხარჯია, რომელიც, ჩემი აზრით, უფრო მეტადაც გაუმართლებელია, ვიდრე წამლის ყიდვა.
- კობახიძე როცა ამბობს, რომ ხალხის ფულიაო, ჰკითხეს კი ხალხს, მაგალითად, იყვნენ თუ არა თანახმა გასამმაგებულიყო დეპუტატების ხელფასები, ყოველ წელს განახლდეს მთავრობის, პოლიციის და სხვა უწყებების ავტოპარკი, რაზეც ასევე მილიონები იხარჯება ხალხის ბიუჯეტიდან?
ზოგადად, ჩვენთან არ არის იმის კულტურა, რომ იმაზე მიდიოდეს საუბარი ბიუჯეტის ფული ვისი ფულია.
არ მახსენდება შემთხვევა, რომ პრემიერ-მინისტრს ესაუბრა, მათ შორის საგადასახადო პოლიტიკაზე, ამით ამოკრეფილ ფულზე და მერე ხარჯვით ნაწილზე. ეს ფილოსოფია ამათგან არ იგრძნობა.
არანაირი ლიბერტარიანული მთავრობა ჩვენ არ გვყავს, რომ მცირე მთავრობაზე და მცირე ხარჯვით ნაწილზე ილაპარაკონ და ახლა გაახსენდათ ეს ფილოსოფია, ადამიანები წამალს რომ ითხოვენ?
ზუსტად, რომ ხალხის ფულია ბიუჯეტი და ახლა არის ის იშვიათი შემთხვევა, როცა ხალხი თვითონ ითხოვს რაღაც კონკრეტული მიმართულებით დაიხარჯოს საბიუჯეტო ფული. ამიტომ ამ ხალხს უპასუხო იმ არგუმენტით [რაც კობახიძემ განაცხადა], ძალიან გაუმართლებელი და ამორალურია.
მაშინ თქვან, რამდენად უღირთ ადამიანის სიცოცხლე. მხოლოდ იმიტომ თუ ამბობ წამლის ყიდვაზე უარს, რომ თანხა გებევრება, რამდენად მორალურია ეს, რომ არ გიღირდეს ამ ფულის დახარჯვა ადამიანის სიცოცხლისთვის?! წარმოუდგენელი ამბავია.
ამერიკის შეერთებული შტატები, ერთი ჯარისკაცი რომ გადარჩეს, მილიონებს ხარჯავს. შეიძლება ეს სხვა ტიპის ამბავია, მაგრამ ჯამში ხომ ადამიანის სიცოცხლეზეა საუბარი. ერთი ადამიანის სიცოცხლეს უფრთხილდება და ცდილობს არ დაინანოს ფული.
ჩვენს შემთხვევაში ბავშვებზე ვსაუბრობთ და თუ ფიქრობ, რომ ეს წამალი უშველის, რა კალკულაციაზეა აქ საუბარი.
ჩემთვის გაუმართლებელი ხარჯია, მაგალითად, ვიღაც ხელოვანის ჩამოყვანა ბიუჯეტის ფულით; ასეთი გაუმართლებელი ხარჯია ავტოპარკები, რომელიც ახლდება ხოლმე ყოველ წელიწადს; გაუმართლებელი ხარჯია პარლამენტარების ხელფასის იქეთ კიდევ სხვა უამრავი გაუმართლებელი ხარჯი არსებობს.
ცოტნე კობერიძე/facebook
- როგორც ვიცით, წელს ახალი უწყებებიც შექმნეს და ასევე ორი სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაარსებაზეც არის საუბარი. არ მახსენდება, რომ ამაზე საზოგადოების აზრი მოესმინათ. გამოდის, ხალხის სახელით მანიპულირებენ?
ცხადია. ასეთი ტიპის პირდაპირი დემოკრატია ჩვენ არ გვაქვს, მაგრამ თბილისის საკრებულოში რომ ვიყავი, იქ შემოიტანეს საკითხი, რომ თბილისის მუნიციპალიტეტმა დააფინანსოს რაღაც ასაკის ზემოთ ადამიანებისთვის აუზი და ეს გადაფუთული იყო იმით, რომ ჯანმრთელობისთვის კარგია.
ვიღაცამ აუზში რომ იჭყუმპალაოს, ჯანმრთელობის არგუმენტით, მაგაში უნდა დაიხარჯოს მილიონი და ბავშვს, რომ წამალი სჭირდება, აქ ითხოვენ „არგუმენტებს“.
ათასი დღესასწაულებია: „თბილისობა“, „მცხეთობა“ და ასე შემდეგ, ჭიქები რომ მიუჭახუნონ ვიღაცებმა ერთმანეთს, ამისთვის იხარჯება კოლოსალური თანხები. ეს არის რაციონალური ხარჯვა და ბავშვის წამალი არა?!
ერთი „თბილისობის“ თანხამ შეიძლება გადაარჩინოს ეს ბავშვები.
- როცა ამბობენ, „ხალხის ფულიო“, ამ ბავშვებს საზოგადოების ნაწილად არ აღიქვამენ ან მათ ოჯახებს, როგორ ფიქრობთ?
ზოგადად, მე რასაც ვუყურებ, ცდილობენ მტრად შერაცხონ და დეჰუმანიზაცია მოახდინონ იმ ადამიანების, რომლებიც პროტესტს ხმამაღლა გამოხატავენ.
თუ მათთან არ ხარ თაყვანისცემის რეჟიმში, იქნები მათი მტერი და ოპოზიციაში გიდგებიან.
სხვა შემთხვევაში, როგორ უნდა თქვა, რომ ბავშვი ადამიანი არ არის?! პირიქით, ბავშვი ისეთი ტიპის მოცემულობაა, როცა სახელმწიფოს ბევრად მეტი პასუხისმგებლობა აკისრია მათ წინაშე. ბავშვს ხომ ვერ ეტყვის – „წადი, შენს თავს მიხედე“.
თუ მშობელი არღვევს ბავშვის უფლებებს, აქაც კი სახელმწიფო შემოდის მეურვეობის ნაწილში. ასე მარტივად არ არის აქ საქმე და თუ სახელმწიფოს ისეთი ანარქისტული პოზიცია აქვს, რომ ყველაფრის ნებაყოფლობით დაფინანსებით მოხდეს, მაშინ გვითხრას და მთელი რიგ ხარჯებს ჩამოვუწერთ, რომელიც გასაუქმებელია და ის ხარჯები რომ გაუქმდება და მოქალაქეს მეტი ფული რომ დარჩება, მერე მარტივად შევძლებთ ბავშვებს დავეხმაროთ.
ბიუჯეტი რომ ხალხის ფულია, ამაზე ახლა კი არ უნდა ვსაუბრობდეთ, წლების წინ უნდა გვქონოდა ამაზე საუბარი, მაგრამ სამწუხაროდ, უფროსი თაობის საბჭოთა გამოცდილებამაც მიგვაჩვია ამას, რადგან მაშინ ცენტრალიზებული იყო ეს სისტემა და ადამიანები ვერ იაზრებდნენ, რომ ბიუჯეტის ფული მოქალაქეებისგან აკრეფილი ფულია და არაფერი გვჭირს სახვეწარი.
როცა ხელისუფლება გეუბნება, რომ ხმა მომეცი იმიტომ, რომ მე ის გავაკეთე, ეს დავაფინანსე, სულ უნდა გვქონდეს განცდა, რომ ეს ჩვენი ფულია სინამდვილეში და არა იმ პოლიტიკოსის. იმ პოლიტიკოსსაც იმიტომ უხდი ხელფასს, რომ მას ევალება თვალყურის დევნება ამ ფულის ეფექტურ კონტროლზე.
ამ ხელფასების გარდა, ამ პოლიტიკოსებს სხვა, შავი ბიუჯეტიც გააჩნიათ და ვნახეთ როგორ გაათეთრეს ერთ დღეში მილიარდამდე ლარი ერთ ჯიხურში. ის რომ ჩამოვწეროთ, რამდენი მილიონები ნახეს მათი ყოფილი მინისტრების სახლებში, რამდენი ძვირადღირებული საათი უპოვეს და რამდენ მილიონს სთხოვდნენ თორნიკე რიჟვაძეს მისატანად, იმ წამლის ღირებულებაზე ბევრად მეტს ვიპოვით.
- გახსოვთ, ალბათ, ივანიშვილის საუბარი დევნილებთან, როცა უთხრა, საკმარისია დღეს თქვენ დაგაკმაყოფილოთ, ხვალ ხუთჯერ მეტი მოვა. ამ პოლიტიკის გაგრძელებაა ესეც?
როცა საკუთარი ჯიბის ფულად ხედავ ბიუჯეტს, მერე ეს კომპლექსი გაქვს. ხალხი რომ ხმას აძლევდა თავიდან, ეგონათ, რომ მის მილიარდებს მოიტანდა ხალხის დასახმარებლად და არა იმიტომ, რომ ბიუჯეტის ფულს ისე შეხედავდა, როგორც საკუთარს.
წამალზე თუ არ მიაკითხე სახელმწიფოს, აბა რაზე უნდა მიაკითხო.
თავდაცვაზე იხარჯება ბიუჯეტის 3%-ი და დანარჩენი 90%-ი რედისტრიბუცია ხდება ვიღაც ჯგუფებზე, საზოგადოების ხარჯზე. თუ ვიღაც ფიქრობს, რომ „ერისიონი“ უნდა დააფინანსოს სახელმწიფომ, მაშინ ჩემთვის ცეკვაზე უფრო მნიშვნელოვანი ბავშვის წამალია.
მშობელს რომ მაგას ეტყვი, რამდენად რაციონალურია შენი შვილის გადარჩენა, მერე სხვების შვილებიც მოვლენო, პირველ რიგში ეს ემპათიის ნაკლებობის ბრალია და არა იმის, ბიუჯეტს როგორ უყურებ. სიცოხლის გადარჩენისთვის ყველა ხარჯი, რა თქმა უნდა, რაციონალურია.
ეს ნიშნავს, რომ ემპათიის უნარი აქვთ დაკარგული და არ შეუძლიათ საკუთარი თავი წარმოიდგინონ სხვა ადამიანების პერსპექტივაში. არ შეუძლიათ იმ მშობლის, იმ ბავშვის თვალით შეხედონ სამყაროს და აღიქვან პერსპექტივა.
თუ ეს უნარი არ გაგაჩნია პოლიტიკოსს, ეს საქმე საშენო არ არის, რადგან პოლიტიკაში გიწევს სხვების მაგივრად გადაწყვეტილებების მიღება და უნდა შეგეძლოს რაღაც სხვების პერსპექტივით აღიქვა. ისეთი კანონის მიღება გიწევს, რომელიც ეხება ქალსაც, კაცსაც, ბავშვსაც, უნდა გქონდეს გამოცდილების დანახვის უნარი.
ამ უნარის დაქვეითება არის პრობლემა პოლიტიკაში, რაც ახლა არსებობს და რასაც ახლა ვუყურებთ.
სხვისი სახელით ის თუ შეუძლიათ გადაწყვიტონ, რა კარგია კონცერტი, იმიტომ რომ ენდორფინს იღებ, ადამიანის ტრაგედიას როგორ ვერ აღიქვამ?! მაგრამ ფიქრობს, რომ კონცერტი ხმებს მოუტანს და ურჩევნია 10 000-ისთვის ფოჩიანი კანფეტები იყიდოს, ვიდრე ერთი ბავშვის სიცოცხლე გადაარჩინოს.
- „ოცნების“ ხელისუფლება პრაქტიკულად ბავშვებს ეუბნება უარს წამალზეც და გამოკვებაზეც, რადგან თუ ხალხის ფულზეა საუბარი,ხალხი იმასაც ითხოვს, რომ მათი შვილები გამოკვებოს სახელმწიფომ სკოლაში. კონსტიტუციაში ხომ გვიწერია, რომ სიცოცხლის და ჯანმრთელობის უფლება ფუნდამენტური უფლებებია, გამოდის ეს ყველაფერი იგნორირებულია დღეს სახელმწიფოს მხრიდან?
ეგ ყველაფერი იქამდეა დაყვანილი, ხვალ ან ზეგ, თვითონ ხელისუფლება როგორ იხეირებს. ამაში საზოგადოების ბრალიცაა, რადგან ერთ გზას რომ გააკეთებენ ეს უხარიათ და აღარ იმჩნევენ სხვა პრობლემებს.
სანამ საზოგადოება ცხვირში არ მოსცხებს ხელისუფლებას, მანამდე ასე დაუწყებენ საუბარს. როცა უნდათ „ხალხის ფულს“ მოიმიზეზებენ, როცა უნდათ, არა.
მე, პირადად, არცერთი „თბილისობა“ არ მგონია ღირდეს ერთი ადამიანის სიცოცხლის ფასად.
- ნაძვის ხეებიც ხომ გვაქვს მილიონად ნაყიდი ბიუჯეტიდან?
აქაც ხომ ის არგუმენტი აქვთ, რომ საახალწლო სოფელი არის ბავშვებისთვის, სანტა-კლაუსი არის ბავშვებისთვის და არიან ბავშვები, რომლებმა ჯერ ჯანმრთელობის პრობლემა უნდა მოიგვარონ, ნაძვის ხე რომ ნახონ და ამათ იმაზე დაგვიწყეს ლაპარაკი, თითქოს თითო ლარს უფრთხილდებიან. ეს არის არაგულწრფელობა.
- მოქალაქეებმა პეტიცია გააკეთეს და აპირებენ მიმართონ ხელისუფლებას, რომ დაფინანსდეს ბავშვების წამალი მათი, ანუ ხალხის ბიუჯეტიდან. როგორ ფიქრობთ, მაინც შეძლებს „ოცნება“, რომ ბავშვები დატოვოს წამლის გარეშე?
ხელისუფლება ცდილობს დაგანახოს, რომ პროტესტით რაიმეს მიღწევა აზრი არ აქვს. ჯიბრში ჩაუდგნენ პროტესტს და უნდათ რომ გადატეხონ. შენ უნდა მეხვეწო, – ეს პოზიცია უჭირავთ.
საზოგადოება არ უნდა გატყდეს, ჩვენც უნდა ვანახოთ, რომ სხვის პრობლემას არ ვივიწყებთ, არ გვაქვს მოკლე მეხსიერება. ამას თუ არ ვაჩვენებთ, ხელისუფლება უბრალოდ გათამამდება უფრო მეტადაც.
