დღეს, 10 დეკემბერს, მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ უკვე მე-6 საქმეზე შეაჩერა საქმისწარმოება. თეთრიწყაროს სასამართლოს მოსამართლე „ოცნების“ პარლამენტის მიერ მიღებული, რეპრესიული სამართლებრივი ნორმით ადამიანების გასამართლებაზე უარს ამბობს.
„ჯარიმის გადაუხდელობის გამო ადამიანი შეიძლება იყოს ხანგრძლივ პატიმრობაში. ეს არის აშკარად არაკონსტიტუციური სასჯელი,“ – აცხადებს მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა.
მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუას მიერ შეჩერებული საქმისწარმოება ეხება წვრილმან ხულიგნობას [ასკ-ის 166-ე მუხლი], ასევე პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნის დაუმორჩილებლობას [ასკ-ის 173-ე მუხლი]. ამ მუხლებით აკავებენ ყველაზე ხშირად პროევროპული საპროტესტო აქციების მონაწილეებსაც. მოსამართლე ითხოვს საქართველოს კონსტიტუციის შეუსაბამოდ იქნას ცნობილი საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში 2025 წელს შეტანილი ის ცვლილებები, რომლებიც შეეხება სამართალდარღვევის ჩადენისთვის დაკისრებული ჯარიმის გადაუხდელობისას, ადმინისტრაციული პატიმრობის სავალდებულოდ შეფარდებას.
ასევე, მცენარე კანაფის ან მარიხუანის მცირე ოდენობით უკანონოდ შენახვისთვის სატრანსპორტო საშუალების მართვის და სხვა უფლებების 3 და 5 წლით სავალდებულოდ ჩამორთმევას. მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუას მიაჩნია, რომ აღნიშნული საკანონმდებლო ცვლილებები საფრთხეს უქმნის საქართველოს კონსტიტუციით დაცულ ადამიანის უფლებებს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი, მოსამართლემ შეაჩეროს საქმისწარმოება და მიმართოს საკონსტიტუციო სასამართლოს, როცა მიიჩნევს, რომ კონკრეტული სამართლებრივი ნორმა არაკონსტიტუციურია? როგორ რეაგირებს სასამართლო სისტემა ერთი კონკრეტული მოსამართლის თამამ გადაწყვეტილებაზე?
მოქმედი მოსამართლე, ვლადიმერ ხუჭუა „ბათუმელებთან“ განმარტავს, რატომ არის მნიშვნელოვანი მოსამართლემ საკონსტიტუციო სასამართლოსთვის მიმართვის მექანიზმი გამოიყენოს:
„ჩვენთან კანონმდებლობა არ არის დახვეწილი, ბევრი რაღაც არის საკამათო, მაგრამ არის პრობლემები, რომლებიც შეიძლება ისე გადაჭრა მიმართვის გარეშე, თვითონ საქმის წარმოების პროცესში ისეთი გადაწყვეტილება მიიღო. მაგრამ როცა ახლა კანონმდებელი ასე კეტავს მოსამართლეს, რომ გინდა არ გინდა უფლება უნდა ჩამოართვა, გინდა არ გინდა უნდა დააპატიმრო, როცა მიგაჩნია, რომ არასამართლიანია – კანონი ამბობს და გაჰყვე ამ კანონს, დაემორჩილო მხოლოდ არასამართლიან კანონს, არ მიმაჩნია სწორად. ამის გამო გადავწყვიტე, მიმემართა საკონსტიტუციო სასამართლოსთვის…
ეს ძალიან მნიშვნელოვანია იქიდან გამომდინარე, რომ, პირველ რიგში, კონკრეტული ადამიანის უფლებები არის დაცული. ადამიანს აქვს კონსტიტუციური გარანტია, რომ კონსტიტუციის შეუსაბამო კანონების მიღებით მისი უფლება ვერ დაირღვევა. ასევე, ამას შეიძლება ჰქონდეს შემაკავებელი ან პრევენციული ღონისძიების ეფექტი, რომ სხვა დროსაც არ განმეორდეს მსგავსი შემთხვევები.
სასამართლოს მიაჩნია, რომ, მაგალითად, ჯარიმის გადაუხდელობის გამო ადამიანი იყოს ხანგრძლივ პატიმრობაში, ეს არის აშკარად არაკონსტიტუციური სასჯელი, როცა ეს უნდა გავრცელდეს ყველაზე, განურჩევლად მათი წარსულისა და სხვა ფაქტორებისა, როგორიც არის: ასაკი, განათლება, სამუშაო ადგილი, შემოსავლის წყარო, სოციალური თუ ეკონომიკური მდგომარეობა.
სასამართლო თვლის, რომ ყოველი ამგვარი საქმე, თუ კონკრეტული პირის მიმართ რაიმე უკანონო გადაწყვეტილება მიიღეს, ეს შეიძენს ისეთ ხასიათს, რომ შემდგომ ამის გამოსწორება სამართლებრივი გზითაც თითქმის შეუძლებელია,“ – უთხრა მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ „ბათუმელებს“.
რა რეაქცია ჰქონდა სასამართლოს სისტემას, როცა მხოლოდ ერთმა მოსამართლემ გააპროტესტა „ოცნების“ მიერ შემოღებული სამართლებრივი ნორმა?
„მე არა მაქვს კომუნიკაცია მოსამართლეებთან, არც სამართლებრივ საკითხებზე… სისტემის შიგნით ასეთი საკითხები არ იხილება. სამწუხაროდ,“ – გვიპასუხა უვადოდ გამწესებულმა მოსამართლემ.
კლანს არ ჰქონია რეაქცია? შეიძლება თქვენ წინააღმდეგ აამოქმედონ კონკრეტული მექანიზმები, რაც იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს შეუძლია. – ვკითხეთ ვლადიმერ ხუჭუას.
„არა, არავითარი ხმა არ მოსულა. მე არავითარი კომუნიკაცია არა მაქვს…. შეიძლება ამის გამო გემუქრებოდეს ადამიანს საფრთხე, მაგრამ მე, ყოველ შემთხვევაში, ამას არ ვუწევ ანგარიშს. ჩემთვის უკვე ეს ბარიერი გადალახულია დიდი ხანია,“ – გვიპასუხა ვლადიმერ ხუჭუამ.
თუ რომელიმე მოსამართლე მიიჩნევს, რომ კონკრეტული სამართლებრივი ნორმა ბუნდოვანია, ან ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, მას შეუძლია საქმის განხილვა შეაჩეროს და საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართოს. საქმისწარმოების განახლება ამ შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზეა დამოკიდებული.
მუხლებს, რომლებსაც მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა ასაჩივრებს საკონსტიტუციო სასამართლოში, ყველაზე ხშირად იყენებენ საპროტესტო აქციების დროს დემონსტრანტების დაკავების დროს. მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუას მიერ განსახილველი საქმეები არ უკავშირდება საპროტესტო აქციებს, თუმცა მისი წარდგინების საფუძველზე საკონსტიტუციო სასამართლო „ოცნების“ მიერ მიღებულ, კონკრეტულ ახალ სამართლებრივ ნორმებს ანტიკონსტიტუციურად მიიჩნევს, სადავო მუხლებს დღეს მოქმედი რედაქციით „ოცნება“ დემონსტრანტების წინააღმდეგაც ვეღარ გამოიყენებს.
მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა 2021 წლის ივნისიდან არის თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი მოსამართლე წალკის მუნიციპალიტეტში. ეს ის ერთადერთი მოსამართლეა, რომელმაც 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დააკმაყოფილა სარჩელი საარჩევნო უბნების ბათილად ცნობაზე. საქმე გაჟონილ ბიულეტენებს და ხმების ფარულობის დარღვევას ეხებოდა.
ამ თემაზე:
მოსამართლემ მოქალაქე არ დასაჯა და საკონსტიტუციოს მიმართა – „არაკონსტიტუციურია“
