დღეს, 19 ნოემბერს, ტუალეტის საერთაშორისო დღე აღინიშნება. ჯანმოსა და UNICEF-ის ერთობლივი მონიტორინგის პროგრამის უახლესი ანგარიშის მიხედვით, მსოფლიოში ამ დროისთვის 3.6 მილიარდი ადამიანისთვის არ არის ხელმისაწვდომი ტუალეტთან დაკავშირებული უსაფრთხო სანიტარული პირობები, პროგრესი სანიტარულ და ჰიგიენურ საკითხებში კი ძალიან ჩამორჩება.
ტუალეტების საკითხი პრობლემურია საქართველოშიც. საქართველოს სოფლებსა და დაბებში, შინამეურნეობათა ნაწილი მარტივ კოლექტორულ საპირფარეშოებს იყენებს, რომელთაც საკუთარი სახსრებით თვითონ უვლიან. UNICEF-ის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ ამგვარ საპირფარეშოებში სანიტარიულ-ჰიგიენური პირობების სათანადოდ დაცვა შესაძლებელია, საქართველოში ხშირად ისინი საკმარისად კარგად არ არის აგებული ან მოვლილი.
გარდა ამისა, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს 2020 წლის მონაცემებით, სოფლად საკანალიზაციო სისტემა (მათ შორის არასრულყოფილი და ნაწილობრივი) აქვს სკოლების მხოლოდ 40%-ს, ქალაქში ეს მაჩვენებელი ორჯერ მაღალია; ცალკეული სოფლის და ქალაქის ცალკეულ სკოლებში კვლავაც გამოიყენება დაკიდებული ტუალეტი, სათლი;
- იმ სკოლების უმეტესობაში, სადაც საკანალიზაციო სისტემა არ მოქმედებს, არ არსებობს ფეკალური მასის დაცლის ან გატანის გამართული გრაფიკი. დირექტორების ინფორმაციით, ნახმარი წყალი უსაფრთხოდ გაედინება საკანალიზაციო სისტემაში მხოლოდ სკოლების 13%-ში, უმეტესად ნახმარი წყალი სკოლის ეზოს ტერიტორიაზე (48%) ან სპეციალურ არხში იღვრება (27%).
- ტუალეტის ჯიხურების ფუნქციონირების, ისევე როგორც სისუფთავის მაჩვენებლები უფრო მაღალია ქალაქად, ვიდრე სოფლად. საინტერესოა, რომ თუკი სან-კვანძების გამართულობის თვალსაზრისით თბილისში ყველაზე უკეთესი მდგომარეობაა, ჯიხურების სისუფთავის კუთხით მდგომარეობა თბილისში სხვა ურბანული დასახლებების მსგავსია: დაკვირვების შედეგებით სუფთად ჩაითვალა დათვალიერებული ჯიხურების მხოლოდ 60%, ხოლო სოფლად – შესწავლილი ჯიხურების დაახლოებით ნახევარი. /2020 წელი
პრობლემურია საჯარო ტუალეტების რაოდენობა ქალაქებში და ხარისხი საქალაქთაშორისო გზებზეც.
UNICEF-ის ანგარიშის მიხედვით, საქართველოში 2015 – 2017 წლებში იმ შინამეურნეობების პროცენტული წილი, რომლებსაც სანიტარულ პირობებთან დაკავშირებით პრობლემა ჰქონდათ, 51.2%-დან 49.1%-მდე შემცირდა.
მიიჩნევა, რომ მსოფლიო მოსახლეობის სულ ცოტა 10% მოიხმარს ჩამდინარე წყლებით დაბინძურებულ საკვებს – ჯანმო
ჯანმოსა და UNICEF-ის რეკომენდაციით, მთავრობებმა ოთხჯერ უფრო სწრაფად უნდა იმუშაონ, რათა 2030 წლისთვის ყველა უზრუნველყონ სანიტარულად უსაფრთხო ტუალეტებით – საზოგადოების ჯანმრთელობის, გარემოსა და ეკონომიკის გაუმჯობესებისთვის.
ამავე თემაზე:
