მკურნალობენ თუ არა ბავშვებში C ჰეპატიტს


C ჰეპატიტის მკურნალობა 2020 წლამდე საქართველოში უფასოა. ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, ამ დროისთვის 52 ათასი ადამიანია ჩართული პროგრამაში. არიან თუ არა ამ პროგრამაში ჩართული ბავშვები და როგორ ხდება მათი მკურნალობა? – „ბათუმელები“ C ჰეპატიტის მკურნალობის პროექტში ჩართვაზე ეკა ადამიას ესაუბრა. იგი საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ჯანდაცვის პროგრამების სამმართველოს უფროსია.

  • ქალბატონო ეკა, არის თუ არა გამოვლენილი ბავშვებში C ჰეპატიტი და როგორ ხდება მათი მკურნალობა?

რეალურად C ჰეპატიტის მკურნალობისთვის განკუთვნილი მედიკამენტები 13-14 წლამდე ასაკის ბავშვებთან არ გამოიყენება. არსებობს რეკომენდაცია, რომ ბავშვებს რაღაც პერიოდი კლინიკურად არ უმკურნალონ. არსებობს თვითგანკურნების მაჩვენებლებიც, რაც ამ დაავადების მიმდინარეობას ახასიათებს. წელს მიიღეს გაიდლაინი, რომლის მიხედვითაც 13 წლიდან შეიძლება გამოიყენონ ეს მედიკამენტი და დაახლოებით შვიდი შემთხვევაა ასეთი, როცა 13-დან 18 წლამდე მოზარდები ჩაერთნენ მკურნალობის პროცესში. 13 წლამდე კი ეს მედიკამენტი გამოიყენება მხოლოდ გადაუდებელ შემთხვევაში. ჩვენთან არსებობს ეკოპროექტი, რაც ნიშნავს ტელეკონსულტაციას ექსპერტებთან. ეს ხორციელდება ნიუ-მექსიკოს უნივერსიტეტის ბაზაზე, რომელიც სხვა უნივერსიტეტის სამეცნიერო ბაზებიდან რთავს ექსპერტებს ტელემედიცინის საშუალებით. მსგავს სიტუაციაში ექსპერტების რჩევების შესაბამისად მიიღება გადაწყვეტილება. სულ ორი ასეთი შემთხვევა იყო 13 წლამდე ბავშვებში და ისინი ჩართულნი არიან მკურნალობის პროცესში.

  • 100 ათასმა ადამიანმა შესაძლოა არ იცის, რომ ის C ჰეპატიტით  არის ავად – ეს ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული ინფორმაციაა. რა კეთდება იმისთვის, რომ ადამიანებმა ჩაიტარონ დროული დიაგნოსტირება და ჩაერთონ მკურნალობის პროცესში? 

რეალურად დაგეგმილი სამიზნე ჯგუფის 40 პროცენტი გამოკვლეულია… ჩვენ მაქსიმალურად ვცდილობთ, რომ გაიზარდოს ცნობიერება და ადამიანები დროულად მოვიდნენ ჩვენამდე. ოქტომბრის მდგომარეობით, პროექტში ჩართულია 51 ათასი ადამიანი, მკურნალობა გაიარა 48 ათასმა პირმა და განკურნების მაჩვენებელია 98,2 პროცენტი. თავიდან იყვნენ პაციენტები, რომლებმაც იცოდნენ დაავადების შესახებ და ვერ ახერხებდნენ მკურნალობას, ახლა უკვე დარჩენილი არიან ადამიანები, რომლებმაც არ იციან თავიანთი სტატუსის შესახებ, არ აქვთ ინფორმაცია, რადგან არ აწუხებთ არაფერი. ცნობილია, რომ ეს დაავადება კლინიკურად არ ვლინდება, ვიდრე მძიმე ფორმაში არ გადავა. შესაბამისად, ეს კატეგორია არის რთულად მოსაზიდი.

  • რა აქტივობები გაქვთ ადამიანების მოსაზიდად? 

სხვადასხვა კამპანია ტარდება პერიოდულად და სკრინინგული ღონისძიებები გაფართოებულია. კონფირმაციულ კვლევაშიც თითქმის 74 ათას ადამიანს აქვს ჩატარებული კვლევა, შემდეგ კი დაკარგული პაციენტების პრობლემა გვაქვს: ზოგი სკრინინგს იტარებს და შემდეგ არ მოდის, ზოგი კონფირმაციულ კვლევას იტარებს და შემდეგ აღარ მოდის. ამ კუთხით აქტივობები დავსახეთ, რომ მოვიზიდოთ. ჩვენ ვუკავშირდებით ამ პაციენტებს, რომლებიც კვლევის შემდეგ აღარ მოდიან და დადებითები არიან. არის ამ კუთხითაც აქტივობა…  ყველაზე რთული იმ ჯგუფზე მუშაობაა, რომელიც სკრინინგზეც არ მოსულა. მათ მინდა ვუთხრა, რომ სანამ დროა, უნდა დაადგინოს თავისი დაავადების სტატუსი. რაც უფრო ადრე დადგინდება, მით უფრო კარგი იქნება მკურნალობის შედეგი. ისინი ყველა ვარიანტში განიკურნებიან, მაგრამ ადრეული მომართვის შემთხვევაში, მათ ექნებათ დაუზიანებელი ღვიძლი. C ჰეპატიტი ყველა შემთხვევაში განიკურნება, მაგრამ ღვიძლის მდგომარეობა დამძიმდება, თუკი ადამიანები მკურნალობის დაწყებას დააგვიანებენ. დღეს საქართველოში მცხოვრებ ადამიანებს აქვთ უნიკალური შანსი, რადგან მსოფლიოს ძალიან ცოტა ქვეყანას აქვს უფასოდ ასეთი დონის ხარისხის მედიკამენტის მიღების საშუალება.

ასე კატეგორიულად ვერ ვიტყვით, რომ აღარ დაფინანსდება. ჩვენი მიზანია უბრალოდ, რომ 2020 წლისთვის შედეგი დავდოთ და აღარ გვყავდეს ადამიანი, რომელსაც ეს დაავადება აწუხებს და პროგრამაში ჩართული არ არის… ჩვენ ვცდილობთ მაქსიმალურად  მივიტანოთ ინფორმაცია ადამიანებამდე და შევქმნათ კომფორტული გარემო. ვაპირებთ, რომ თითოეულ მუნიციპალიტეტის სამედიცინო კლინიკაშიც იყო სკრინინგი და კონფირმაციული კვლევა შესაძლებელი, რომ ადამიანებს ტრანსპორტირების პრობლემამ არ შეაწუხოს. ამ ეტაპზე ქვეყნის მასშტაბით იუსტიციის 12 სახლში არის სკრინინგის კუთხე. ეს არაა აქცია, პროგრამის სახით ხორციელდება. სახელმწიფომ თავის თავზე აიღო კონფირმაციული კვლევის, ასევე გენოტიპის დაფინანსება. ეს საკმაოდ ძვირადღირებული სერვისია და აქამდე ითვლებოდა, რომ ბარიერი იყო პაციენტებისთვის.

ახლახან სამეგრელო-ზემო სვანეთში სამმაგი სკრინინგის პროექტი განხორციელდა. იქ სამედიცინო დაწესებულებაში შესაძლებელი იყო სკრინინგი შიდსზე, C ჰეპატიტსა და ტუბერკულოზზე, ამან გამოიღო ძალიან კარგი შედეგი. გვინდა, რომ ანალოგიური პროექტი სხვა მუნიციპალიტეტებშიც გავაგრძელოთ.

  • გაქვთ თუ არა მონაცემები, რამდენმა ადამიანმა მიიღო საქართველოს მოქალაქეობა იმისთვის, რომ C ჰეპატიტის ძვირადღირებული პროგრამით ისარგებლოს? 

ეს მონაცემები ჩვენ არ გვაქვს. ჩვენთან აუცილებელია პირი იყოს საქართველოს მოქალაქე და ჰქონდეს პირადობის მოწმობა. ასევე, დაშვებულია ოკუპირებული ტერიტორიებიდან ნეიტრალური მოწვევის მქონე დოკუმენტის მქონე პირის ჩართვა. ჩვენი პროგრამით დროებითი და მუდმივი ბინადრობის მქონე პირებიც ვერ სარგებლობენ.

______________

მთავარ ფოტოზე: ეკა ადამია. ფოტო: რადიო „თავისუფლება“

ამავე თემაზე:

აჭარაში გამოკვლეული 2915 ადამიანიდან 58-ს C ჰეპატიტი, ერთს კი აივ ინფექცია დაუდგინდა

 

 

 

 

 

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი