„ოცნებას“ ეშინია ჩვენი, ემიგრანტების ხმების… როგორც კი მომმართავენ, ჩავერთვები და მეც ამ სარჩელის თანამონაწილე გავხდები,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ გერმანიაში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქე, ანნა ხელაია.
სხვადასხვა ქვეყანაში მცხოვრებ რამდენიმე ქართველ ემიგრანტს ახალ საკონსტიტუციო დავაზე ვესაუბრეთ: მას შემდეგ რაც „ოცნების“ მთავრობამ 2024 წლის არჩევნებში საზღვარგარეთ 13 % აიღო, ხოლო გაყალბებული არჩევნების შემდეგ ქართველ ემიგრანტებს მომავალ არჩევნებში მონაწილეობა შეუზღუდეს, ახალი კანონი საკონსტიტუციო სასამართლოში გაასაჩივრა „ლელომ“.
მანამდე ემიგრანტების ჩამოსაშორებლად მიღებული კანონი გაასაჩივრა საიამ. კონსტიტუციურ სარჩელს ამზადებს „კოალიცია ცვლილებებისთვის“ და „სტრატეგია აღმაშენებელი“…
სარჩელის საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანის დროს, მაგალითად, „ლელომ“ ემიგრანტებს მოუწოდა ამ სარჩელს შეუერთდნენ. ემიგრანტებთან გასაუბრებით ჩანს, რომ პოზიცია ერთიანი და მკაფიოა: იმის მიუხედავად, რომ კლანური მართლმსაჯულების პირობებში, ამ დავის პერსპექტივას ვერც ემიგრანტები ხედავენ, ისინი მიიჩნევენ, რომ ეს დავა ძალიან მნიშვნელოვანია.
რაც შეეხება სარჩელის ავტორობას – უკვე გახდნენ სარჩელის თანაავტორი, ან მიმართვისთანავე გავხდებითო.
- ანნა ხელაია: აქ სულ გვეკითხებიან, მიმართეთ ყველა ინსტანციას?
„ვისაც ვიცნობ, ჩემს გარშემო, არავის აქვს იმედი, რომ ამ სარჩელს დააკმაყოფილებს საკონსტიტუციო სასამართლო, მაგრამ ვფიქრობ, რომ ეს ნაბიჯები ძალიან მნიშვნელოვანია და აუცილებლად გადასადგმელი,“ – მიიჩნევს გერმანიაში მცხოვრები, ანნა ხელაია.
ანნა ხელაია გერმანელ პოლიტიკოსებთან, ხელისუფლების წარმომადგენლებთან შეხვედრებს ახსენებს და ამბობს, რომ დასავლური ინსტიტუტები განსაკუთრებულ ყურადღებას ანიჭებენ იმას: რამდენად მიმართეს მებრძოლებმა ყველა ინსტანციას საკუთარ ქვეყანაში.
„აქ სულ გვეკითხებიან: ყველა შესაძლებლობა უკვე გამოიყენეთ, რაც არის სამართლებრივი? მიმართეთ ყველა ინსტიტუციას? ჩვენ ვიცით, რომ საქართველოში ყველაფერი ერთი კაცის ხელშია, მაგრამ ეს უნდა იყოს მკაფიოდ დასანახი ყველასთვის. უნდა ჩანდეს, რომ ჩვენ ყველა იურიდიულ ზომას მივმართეთ, რომ კანონის ფარგლებში ყველაფერი ვცადეთ.
სასწაული რომც მოხდეს და დაგვიბრუნოს ხმის მიცემის უფლება, ამითაც არაფერი იცვლება, თუ „ოცნება“ არ ჩამოშორდება ხელისუფლებას და იგივე საარჩევნო გარემოში ჩატარდება არჩევნები. მე ეს ჩემი თვალით ვნახე, როცა კოორდინატორი ვიყავი არჩევნებზე: ჩემი ხელით დარეგისტრირებული ადამიანების სიაც კი შეცვლილი იყო – ემიგრანტებს ყველანაირად შეუშალეს ხელი, რომ არ მიეცათ ხმა. იციან აქაური განწყობები, იციან, რომ აქ თავისუფალია ადამიანის ნება.
აღარაფერს ვამბობ იმაზე, რომ საარჩევნო უბნები ნაკლები ოდენობით გახსნეს, რათა ემიგრანტებს არ ჰქონოდათ საშუალება, ხმა მიეცათ,“ – ამბობს ანნა ხელაია.
ანნა ხელაია
ანნა ხელაია გვიყვება იმაზეც, რომ ემიგრანტებისთვის 2024 წლის არჩევნების შემდეგ კიდევ უფრო მკაფიოდ გამოჩნდა, როგორ აშინებს „ოცნებას“ ემიგრანტების თავისუფალი ხმა:
„ეს კიდევ უფრო მკაფიოდ გამოჩნდა ახლა, როცა საარჩევნო უფლება შეგვიზღუდეს. ჯერ რამხელა შეურაცხყოფაა ემიგრანტებისთვის ხმის წართმევა. დაინახეს მართლაც „ოცნებაში“, რომ ეს ძალიან დიდი პოტენციალია და ამით შეიძლება არჩევნები წააგონ.
მე კოორდინატორი ვიყავი გერმანიაში და ახლაც მომყვება ის შემართება, განწყობა, აქ მცხოვრები ქართველი ამომრჩევლები დაღლილები საათობით რიგებში იდგნენ… ადამიანები მოვიდნენ და აღმოაჩინეს, რომ გადაწერილი არიან სხვაგან, აწვალებდნენ, სასწაული ხდებოდა, კონსულს შევხვდი და ისიც გაოცებული ჩანდა, ეს როგორო.
ეს ბრძოლა აუცილებლად უნდა განვაგრძოთ… ჩვენ აუცილებლად მივალთ გამარჯვებამდე“, – თავდაჯერებულობა ეტყობა ანნა ხელაიას.
- დავით ძიძიშვილი: მე უკვე ვარ სარჩელის თანაავტორი… გეტყვით, როგორ არის ეს შესაძლებელი
„საჭიროა მხოლოდ ნოტარიულად დამოწმებული მინდობილობის გაკეთება, ეს ძალიან მარტივია,“ – ბელგიაში მცხოვრები ჰიბრიდული ომების მკვლევარი, დავით ძიძიშვილი გვიყვება, როგორ გახდა თავად „ლელოს“ მიერ მომზადებული საკონსტიტუციო სარჩელის თანაავტორი.
„წინასწარ უთანხმდები ნოტარიუსს საქართველოს იმ ქალაქში, სადაც გინდა, რომ მომზადდეს მინდობილობა. შემდეგ მიდიან ნოტარიუსთან ორი მოწმე – ერთ-ერთი არ უნდა იყოს ნათესავი. ისინი ადასტურებენ იმას, რომ ნამდვილად გიცნობენ. იქვეა იურისტი, ან იმ ორგანიზაციის წარმომადგენელი, ვისაც გინდა, რომ გადასცე შენი მინდობილობა კონკრეტული მიზნობრიობით და ნოტარიუსი ამოწმებს ამ შეთანხმების ნამდვილობას. სულ ესაა.
ასე გავხდი მეც სარჩელის თანაავტორი. მიმაჩნია, რომ ეს ძალიან მნიშვნელოვანი საქმეა,“ – ამბობს დავით ძიძიშვილი.
დავით ძიძიშვილი
- რატომ არის მნიშვნელოვანი სარჩელის თანაავტორი ემიგრანტი გახდეს? – ვეკითხებით ემიგრანტების სარჩელის ერთ-ერთ ავტორს:
„რეალურად „ოცნების“ რეიტინგი ეს არის – დაახლოებით 13 %, რაც 2024 წლის არჩევნებში დაფიქსირდა საზღვარგარეთ მდებარე უბნებში. მაშინ, როცა ადამიანები არიან თავისუფალ გარემოში, არ ეშინიათ სუსის კონტროლის, სამსახურიდან გამოგდების და ასე შემდეგ, შეუძლიათ ჰქონდეთ თავისუფალი არჩევანი.
„ჩამოდით და აქ მიეცით ხმა“ – ეს არაადეკვატურობის პიკია არაერთი ფაქტორის გამო, მათ შორის, არის ეს: როგორ უნდა გაატაროს საბაჟო პუნქტებმა 100 ათასი ადამიანი ერთ დღეში? არსებობენ ადამიანები, რომლებიც ფიზიკურად ვერ შეძლებენ საქართველოში ჩამოსვლას, მათ შორის, საელჩოების თანამშრომლები…
პრობლემაა ლეგალური სტატუსიც – ვიცით, რომ ემიგრანტების დიდი ნაწილი ქვეყნიდან რომ გავიდეს, უკან ვეღარ დაბრუნდება.
გასაგებია, რაც არის „ოცნების“ განზრახვა, მაგრამ ჩვენ თუ ავდგებით და შევწყვეტთ ბრძოლას სამართლებრივი მექანიზმებით, ჩვენი რეალობა საერთოდ აღარავის ემახსოვრება. უნდა გავითვალისწინოთ რამდენი პრობლემაა მსოფლიოში. შენი პრობლემების შესახებ რაც უფრო მეტად ისაუბრებ, მეტ ნაბიჯს გადადგამ, მით უფრო მეტი ადამიანი ინტერესდება ამით.
სამართლებრივი მექანიზმების გამოყენებას აქვს ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი შედეგი. როცა ამ მექანიზმის გამოყენებით უსამართლო შედეგები დგება, გაცილებით უფრო მარტივია შემდეგ ასეთი ტიპის გადაწყვეტილების ახსნა საერთაშორისო პარტნიორებთან, ვიდრე იმის ახსნა, თუ რატომ არ მიდიხარ რაღაცის გასასაჩივრებლად,“ – ამბობს დავით ძიძიშვილი.
- რის მიღწევა შეიძლება, თუ ემიგრანტები მასობრივად ჩაერთვებიან ამ კამპანიაში და მიმართავენ საკონსტიტუციო სასამართლოს?
„მნიშვნელოვანია საერთაშორისო პარტნიორებს ყოველდღიურ რეჟიმში აჩვენო, როგორ ცდილობ, გამოიყენო ნებისმიერი სამართლებრივი მექანიზმები. როცა ამ დავაში შენი არგუმენტაცია ძალიან ძლიერია და შედეგი მაინც უსამართლოა, გაცილებით მარტივი ხდება, დააჯერო ნებისმიერ პარტნიორს უცხოეთში, რომ სასამართლოს 100 %-ით აკონტროლებს ივანიშვილი.
„ოცნება“ ეუბნება, მათ შორის, პარტნიორებს, რომ სასამართლო დამოუკიდებელია, მაგალითად, გიორგი ახობაძე ხომ გამართლდაო. ეს ხომ უსირცხვილო ტყუილია: ზვიადი და მზია პატიმრობაში ამყოფო და თურმე ახობაძე გამოუშვეს, მაგრამ ვიღაცაზე ეგ მოქმედებს. ამიტომაც, მნიშვნელოვანია პროცესს ჰქონდეს სრული საერთაშორისო მხარდაჭერა.
საკონსტიტუციოში დავა მნიშვნელოვანია სასამართლო სისტემის სამომავლო რეფორმის და გაჯანსაღების კუთხითაც. ეს ხომ ისეთი საქმეა, სადაც შავით თეთრზე გამოჩნდება, რამდენად დამოუკიდებელია სასამართლო. როცა მოვა საქართველოში ახალი ხელისუფლება – იმედი მაქვს, რომ ეს მალე მოხდება – შეიძლება ვიღაცას გაუჩნდეს კითხვა, მათ შორის, საერთაშორისო ასპარეზზე: რატომ ტარდება რეფორმა სასამართლოში? ასეთი ტიპის საქმეებზე მიღებული გადაწყვეტილებების არსებობა კი, საშუალებას მოგვცემს, რომ დასაბუთდეს სასამართლო რეფორმის საჭიროება,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ დავით ძიძიშვილმა.
- კოკი იონათამაშვილი: სამწუხაროდ, ემიგრანტებს არ გაქვს ისეთი გავლენა, როგორც მოლდოვაში, მაგრამ „ოცნებას“ არ აწყობს მისი რეალური რეიტინგის გამოჩენა
ლატვიაში მცხოვრები კოკი იონათამაშვილმაც გვითხრა, რომ ნებისმიერ დროს შეუძლია გახდეს სარჩელის თანაავტორი, თუ ტექნიკურად ეს საჭიროა.
„სამწუხაროდ, საქართველოში ემიგრანტებს არ გვაქვს ისეთი გავლენა არჩევნების შედეგებზე, როგორც, მაგალითად, მოლდოვაში იყო… პოლიტიკურად რაც „ოცნებას“ აზიანებს ძალიან, ეს არის არჩევნების შედეგებს როცა უყურებენ საზღვარგარეთ – გინდა მტერი და გინდა მოყვარე – ხედავს, რომ უცხოეთის უბნებში მხარდაჭერა მათ აქვთ 5-15%-ის ფარგლებში.
ეს არის „ოცნების“ რეალური რეიტინგი და ამის გამოჩენა არ უნდათ. ამიტომაც, გადაწყვიტეს არჩევნებიდან ემიგრანტების ჩამოშორება,“ – ამბობს კოკი იონათამაშვილი, იგი „პლატფორმა 2025“-ის თანადამფუძნებელია. ის დაცინვად მიიჩნევს ემიგრანტებისთვის საარჩევნო ხმის შეზღუდვას.
კოკი იონათამაშვილი
„ნებისმიერი ადამიანი, ვინც არის საქართველოს მხარეს, ბუნებრივია, მისთვის აღმაშფოთებელია ეს მიდგომა, უპრეცედენტო დაცინვაა, რასაც „ქართული ოცნება“ აკეთებს. რუსეთიც კი ვერ ბედავდა დიდხანს ამას…
საქართველოში ისეთი ლაჩარი ხელისუფლებაა, რომ ეს აგრესიულად და ხისტად იქცევა.
მე ხანდახან ცოტა მერიდება კიდევაც ხოლმე ამაზე საუბარი, რომ აი ემიგრანტებს ხმა როგორ წაგვართვეს, რადგან უარესებს აკეთებენ: ფიზიკურად უსწორდებიან ადამიანებს, ამცირებენ, ციხეში სვამენ, მართლა აწამებენ და ამ ფონზე ჩვენ რომ ხმა შეგვიჩერეს, ეს პოლიტიკური თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია, თუმცა სხვა ქმედებები ფარავს ამ პრობლემას.
დღეს ძირითადი დარტყმა გადადის პოლიტპატიმრებზე, იმ ხალხზე, ვინც რუსთაველზეა, მედიაზე, მაგრამ ეს ერთიანი ბრძოლაა. როცა „ქართული ოცნება“ დამარცხდება, მათ შორის, იმიტომაც დამარცხდება და იმიტომაც სუსტდება, რომ საგარეო პოლიტიკის მხრიდან ზეწოლა ძლიერდება და პოლიტიკური კომუნიკაცია მცირდება, სანქციები გაიზრდება აუცილებლად და ამას ერთიან ბრძოლად ვუყურებ მე.
ეს სარჩელი ხელს შეუწყობს სწორედ ამას – საერთაშორისო ზეწოლის გაძლიერებას „ოცნებაზე“, – მიიჩნევს კოკი იონათამაშვილი.
