წვევამდელი თუ სამხედრო აღრიცხვის ან/და სამხედრო სამსახურში გაწვევის უწყისს არ ჩაიბარებს, ან ამ უწყისის მისთვის ჩაბარებას სამხედრო გაწვევისა და რეკრუტირების ეროვნული სააგენტო ვერ ახერხებს, ასეთ შემთხვევაში უწყისი [ასევე შეტყობინებაც] გამოქვეყნდება საჯაროდ.
საჯაროდ გამოქვეყნებიდან მე-7 დღეს სამხედრო აღრიცხვისა თუ სამხედრო სამსახურში გაწვევის უწყისი/შეტყობინება ჩაბარებულად ჩაითვლება. აქედან 10 დღის ვადაში კი წვევამდელი ვალდებულია გამოცხადდეს სააგენტოს შესაბამის ქვედანაყოფში.
2026 წლის 31 აგვისტოს დადგენილებით ცვლილება შევიდა „სამხედრო აღრიცხვის, წვევამდელთა ეროვნული სამხედრო სამსახურისა და სარეზერვო სამხედრო სამსახურის ორგანიზების წესში“, რომელიც დღეიდან, 2026 წლის 1-ლი სექტემბრიდან შევიდა ძალაში.
ახალი ცვლილების მიხედვით, თუ წვევამდელის სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანის, ან ეროვნულ სამხედრო სამსახურში გაწვევის მიზნით უწყების ჩაბარება ვერ ხერხდება – მათ შორის, თუ მოქალაქე შეტყობინებას SMS-ზე ან ელფოსტაზე 2 სამუშაო დღეში არ უპასუხებს, ან ფოსტით შეტყობინების გაგზავნა შეუძლებელია – სააგენტო უწყებას ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოაქვეყნებს.
ასეთ შემთხვევაში, უწყება/შეტყობინება გამოქვეყნებიდან მე-7 კალენდარულ დღეს ავტომატურად ჩაბარებულად ჩაითვლება და პირი ვალდებულია შეტყობინების/უწყების ოფიციალურად ჩაბარებიდან [ანუ საჯაროდ გამოქვეყნებიდან] 10 კალენდარული დღის ვადაში გამოცხადდეს სააგენტოს შესაბამის სტრუქტურულ ქვედანაყოფში.
ამასთან, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის [სასკ] 196-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, წვევამდელთა სამხედრო აღრიცხვასთან დაკავშირებით შესაბამისი კომპეტენტური ორგანოს მიერ პირის გამოძახების შემთხვევაში მისი საპატიო მიზეზის გარეშე [დადგენილ ვადაში] გამოუცხადებლობა გამოიწვევს დაჯარიმებას 1 000 ლარის ოდენობით.
ამავე სასკ-ის 197-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, წვევამდელთა ეროვნულ სამხედრო სამსახურში გაწვევისთვის თავის არიდების მიზნით პირის გამწვევ კომისიაში [დადგენილ ვადაში] გამოუცხადებლობა გამოიწვევს დაჯარიმებას 1 000 ლარის ოდენობით.
თუ გამოუცხადებლობა, სამხედრო სამსახურში გაწვევისთვის თავის არიდების მიზნით მეორდება, ეს უკვე სისხლის სამართლის დანაშაულად ითვლება.
სისხლის სამართლის კოდექსის 356-ე მუხლის მიხედვით კი წვევამდელის მიერ სამხედრო სამსახურისათვის თავის არიდება, მათ შორის, ავადმყოფობის სიმულაციით, სხეულის თვითდაზიანებით, ყალბი დოკუმენტის გამოყენებით ან სხვაგვარად მოტყუებით, ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამ წლამდე.
წვევამდელებთან დაკავშირებით ამ და სხვა საკანონმდებლო ცვლილებებზე „ოცნების“ ხელისუფლებამ მუშაობა 5 თვის წინ დაიწყო.
ბათუმში „ყინულის სასახლის“ ერთ-ერთი თანამშრომლის სახლში ჩხრეკა მიმდინარეობს. პირველადი ინფორმაციით, აღნიშნული პირი სამედიცინო დახმარების ექთანია.
„ბათუმელებს“ პროკურატურის პრესსამსახურში განუცხადეს, რომ მიმდინარეობს გადაუდებელი საგამოძიებო მოქმედებები. უწყებაში ამბობენ, რომ ამ დროისთვის დაკავებული არავინაა.
პროკურატურაში არ აზუსტებენ, რას უკავშირდება საგამოძიებო მოქმედება.
„ბათუმელები“ დაუკავშირდა ყინულის სასახლის ადმინისტრაციასაც. მათი ინფორმაციით, საგამოძიებო მოქმედებები „არ უკავშირდება სპორტული ცენტრის, როგორც ორგანიზაციის ოფიციალურ საქმიანობას“-მოგვწერეს ადმინისტრაციიდან.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 1 სექტემბრის 21 საათიდან 2 სექტემბრის 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, უმეტესად უნალექოდ.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან მუნიციპალიტეტებში:
როგორც ფეისბუქში წერენ, ქალის ავტომობილი ბოლოს ჭალაადის მყინვართან ნახეს.
„მარია საქართველოში მარტო მოგზაურობს. ბოლოს მასთან დაკავშირება გუშინ, მესტიაში შეძლეს. ის საბაგიროთი იყო ასული და იქიდან ახლობლებს ფოტოებსა და ვიდეოებს უგზავნიდა.
გოგონა გადაადგილდებოდა ნაქირავები Mazda CX-5-ით. მისი ავტომობილი დღეს საღამოს ჭალაადის მყინვართან იპოვეს, თავად მარიას ადგილსამყოფელი კი უცნობია“ – წერენ ფეისბუქში.
შსს-ს ინფორმაციით გამოძიება დღეს, პირველ სექტემბერს დაიწყო, სისხლის სამართლის კოდექსის 143-ე მუხლით, რაც თავისუფლების უკანონო აღკვეთას გულისხმობს.
პირველი სექტემბრიდან, შსს საგზაო მოძრაობის პირობებში სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციისას წარმოქმნილი ხმაურის დონის შემოწმებას დაიწყებენ.
შსს-ს ინფორმაციით, ხმაურის დონის შემოწება საერთაშორისო – ISO 5130:2019 სტანდარტთან შესაბამისობაში არსებულ, ხმაურის დონის საზომი პორტატული მოწყობილობის კომპლექტის მეშვეობით.
სატრანსპორტო საშუალებების ექსპლუატაციისას წარმოქმნილი ხმაურის დასაშვები ნორმები მთავრობის დადგენილებით არის რეგულირებული.
„დადგენილების თანახმად, დასახლებულ პუნქტებში ღამის საათებში – 23:00 საათიდან 08:00 საათამდე, სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციისას წარმოქმნილი ხმაური არ უნდა აღემატებოდეს 80 დეციბალს.
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის თანახმად, იმ სატრანსპორტო საშუალების მართვა, რომლის ექსპლუატაციისას წარმოქმნილი ხმაური საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ ნორმას აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით და მართვის მოწმობისთვის მინიჭებული ქულების 10 ქულით შემცირებას.
იმავე ქმედების განმეორებით ჩადენა 200 ლარის ოდენობით დაჯარიმებას და მართვის მოწმობის ქულების 20 ქულით შემცირებას, ხოლო მესამე და ყოველი მომდევნო შემთხვევა 300 ლარის ოდენობით დაჯარიმებას და მართვის მოწმობის ქულების 30 ქულით შემცირებას“- წერს შსს.
1 სექტემბრის ღამეს რუსეთი კიევში რკინიგზის დეპოს ბალისტიკური რაკეტებით დაესხა თავს, რის შედეგადაც შვიდი ადამიანი დაიღუპა. ინფორმაციას უკრაინული მედია ავრცელებს „უკრზალიზნიცის“ პრესსამსახურის განცხადებაზე დაყრდნობით.
თავდასხმის ადგილას ხანძარი გაჩნდა, რკინიგზის ორი მონაკვეთი დროებით დაიკეტა. ოფიციალური ცნობებით, დაღუპულთაგან 6 დეპოს თანამშრომელია.
კიევის ცნობით, 1 სექტემბრის ღამეს რუსეთმა უკრაინაზე დარტყმა განახორციელა ბალისტიკური და ფრთოსანი რაკეტებით და 218 დრონით. დარტყმა 28 ადგილას დაფიქსირდა. უკრაინის საჰაერო თავდაცვის სისტემამ 199 სამიზნე გაანეიტრალა.
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ 1 სექტემბრის ღამეს უკრაინაზე რუსეთის თავდასხმის შედეგად ჯამში 12 ადამიანი, მათ შორის ერთი უცხოეთის მოქალაქე, დაიღუპა.
„რუსეთი მხოლოდ მაშინ აღწევს წარმატებას, როდესაც საჰაერო თავდაცვის საშუალებები არასაკმარისია. რუსული ტერორიზმის მსხვერპლთა რაოდენობა პირდაპირ დამოკიდებულია ახალი დახმარების პაკეტზე“ – განაცხადა მან.
2026 წლის 24 აგვისტოს აშშ-ის ხაზინის მდივანმა, სკოტ ბესენტმა წარმოადგინა კამპანია „Operation Economic Outcast“, რომელსაც „ეკონომიკური D-Day“ უწოდა. 60-ზე მეტი სუბიექტის წინააღმდეგ მიმართული სანქციების მიზანია ირანის ნავთობის კონტრაბანდის, კრიპტოვალუტის არხებისა და რეგიონული დაჯგუფებების დაფინანსების შეჩერება.
ზომებმა ირანი საერთაშორისო საბანკო სისტემას მოწყვიტა, დააჩქარა ეროვნული ვალუტის გაუფასურება და გაზარდა ინფლაცია. რიგითი მოქალაქეებისთვის ამან საკვებსა და საწვავზე ფასების მკვეთრი ზრდა, დანაზოგების გაუფასურება და სასიცოცხლო მედიკამენტების დეფიციტი გამოიწვია.
რიტორიკა და სტრატეგიული ცვლილება „ატლანტიკური საბჭოს“ დისკუსიაზე, სადაც სანქციები შეაფასეს, სახელმწიფო დეპარტამენტის სანქციების პოლიტიკის ყოფილმა კოორდინატორმა, ელჩმა დენიელ ფრიდმა აღნიშნა, რომ განცხადება შეიცავდა „მკვეთრ რიტორიკას, D-Day-ის შეფასებას და შედარებით მოკრძალებულ სანქციებს“.
მიუხედავად კრიტიკისა, რომ „რიტორიკამ ქმედებებს გაუსწრო“, ფრიდმა სამხედრო გზიდან ეკონომიკურ წნეხზე გადასვლას „უფრო მდგრადი სტრატეგია“ უწოდა, თუკი ვაშინგტონი ძალისხმევას ისეთ „არასაჭირო მიმართულებებზე არ გაფანტავს, როგორიც კანადაა“.
ჩინეთის ფაქტორი და წნეხი პარტნიორებზე
„ატლანტიკური საბჭოს“ სანქციების ექსპერტმა, მაია ნიკოლაძემ ყურადღება გაამახვილა მთავარ სავაჭრო პარტნიორებზე. მან ხაზი გაუსვა, რომ ირანული ნავთობის „80-დან 90%-მდე ჩინეთში გადის“, ხოლო არაბთა გაერთიანებული საამიროები გადაიქცა „მთავარ სატრანზიტო და სანქციების [ჰაბად]“.
მისი თქმით, ეს ქვეყნები, თურქეთთან და ერაყთან ერთად, „მომავალში წნეხის ქვეშ აღმოჩნდებიან“. ნიკოლაძემ ასევე აღნიშნა სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნები, რომლებიც ხელს უწყობენ „ირანის მიერ სანქციების არიდებას ჩრდილოვანი ფლოტის ოპერაციებით“.
ფრიდმა განმარტა, რომ აუცილებელია მეორადი სანქციების მკაცრი აღსრულება: „ან ჩინეთს უპირისპირდები, ან სერიოზულად არ ხარ განწყობილი“. მან დასძინა, რომ პარტნიორებს აინტერესებთ: “მართლა სერიოზულად ფიქრობს ტრამპის ადმინისტრაცია, თუ ეს მხოლოდ სიტყვებია?”
სანქციების შესაძლებლობები და შეზღუდვები
თეირანი შეზღუდვების გვერდის ავლისთვის ჩრდილოვან ტანკერებსა და კრიპტოვალუტას იყენებს. ნიკოლაძის თქმით, სანქციები ეფექტურია „რეჟიმის შემოსავლების შესამცირებლად და დროთა განმავლობაში მისი ფინანსური დასუსტებისთვის“, თუმცა მან გააფრთხილა გადაჭარბებული მოლოდინების შესახებ: „არასწორი მოლოდინია იმის ფიქრი, რომ სანქციებს თავისთავად შეუძლია საზღვაო ბლოკადის დასრულება“.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, ოზურგეთში 63 წლის ქალის განზრახ მკვლელობაში ბრალდებული დააკავეს.
„გამოძიებით დადგინდა, რომ 28 აგვისტოს ბრალდებული ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნასაკირალში ერთ-ერთი მოქალაქის საცხოვრებელ სახლში განზრახ მკვლელობის მიზნით ფარულად შეიჭრა.
მან სახლში მყოფ ქალს ცივი იარაღით სიცოცხლისთვის საშიში, მრავლობითი დაზიანებები მიაყენა და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა.
მიყენებული დაზიანებების შედეგად ქალბატონი შემთხვევის ადგილზე გარდაიცვალა“- წერს შსს.
სამართალდამცველებმა ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, დანაშაულის ჩამდენი პირი ბრალდებულის სახით დააკავეს.
გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 108-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც 15 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის პირველ სექტემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 489 640 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 440. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 320 ერთეული [+4]
ჯავშანტექნიკა – 25 257 ერთეული [+2]
საარტილერიო სისტემა – 48 954 ერთეული [+71]
MLRS – 2 079 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 597 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 440 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 354 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 492 177 ერთეული [+1 775]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 452 ერთეული [+10]
გემი/ნავი – 35 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 142 332 ერთეული [+412]
სპეცტექნიკა – 4 623 ერთეული [+2]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 060 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
„სამწუხაროდ, ეს საგანგაშო მაჩვენებელი არ არის, თუმც გამოკვეთილი ტენდენციაა, რომ იზრდება თანხების გამოტანა და ეს ძალიან მზარდი პროცესია. ჯერჯერობით არ არის საბანკო პანიკა, თუმცა დასავლურმა გამოცემებმა ამ პროცესს დაარქვეს „ნელი საბანკო პანიკა“ [Slow-motion bank run],“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ ეკონომისტი ზაზა ბროლაძე. მას რუსეთში ბანკებიდან მასობრივად თანხების განაღდებაზე ვესაუბრეთ: რა დაეტყო უკვე რუსეთის ეკონომიკას და საითკენ მიდის პროცესი?
„განსაკუთრებით ბათუმში ალბათ ძალიან კარგად შეიმჩნევა, რატომაც იქცევიან ასე რუსეთის მოქალაქეები – ბოლო პერიოდში გაიზარდა მობილიზაციის შიშით საქართველოში ჩამოსული რუსების რაოდენობა. ეს პროცესი სავარაუდოდ უკავშირდება მოსალოდნელი მობილიზაციის შიშს.
რუსები მაქსიმალურად ცდილობენ თანხები გარეთ გაიტანონ, კრიპტოვალუტა შეიძინონ და ასე შემდეგ. მოქალაქეები რუსეთში მაქსიმალურად ცდილობენ, თანხები გაარიდონ რუსეთის სისტემას,“ – გვიყვება ეკონომისტი.
ბატონო ზაზა, რის მაჩვენებელია რუსეთში ბანკებიდან ნაღდი ფულის მასობრივად გატანის ტენდენცია? რუსეთის ცენტრალური ბანკის მონაცემებით, 2026 წლის დასაწყისიდან დაახლოებით 2 ტრილიონი რუბლი [24 მილიარდი დოლარი] გაიტანეს ბანკიდან მოქალაქეებმა.
ანაბრებიდან დიდი რაოდენობით თანხების გატანის მეორე ეტაპია ეს. პირველი დაიწყო 2022 წლის თებერვლიდან, როცა რუსეთი შეიჭრა უკრაინაში და მაშინ ეს მეტ-ნაკლებად დასტაბილურდა. დაახლოებით 2024 წლის შემოდგომაზე დაიწყო მეორე ეტაპი და ახლა არის, შეიძლება ითქვას, პიკური სიტუაცია – მიმდინარე წლის ივლისში წლის ყველაზე დიდი გადინება იყო. პრინციპში ეს ტენდენციაა.
ამის შესახებ წერდა „ვაშინგტონ პოსტიც“, რომ 2026 წლის პირველ 7 თვეში ბანკებიდან დაახლოებით 27 – 28 მილიარდი დოლარი გავიდა, ანუ თვეში დაახლოებით 300 მილიარდი რუბლი.
როგორც გითხარით, ივლისი ყველაზე პიკური თვე იყო და სადღაც 643 მილიარდი რუბლი, ანუ 7.4 მილიარდი დოლარით გაიზარდა მიმოქცევაში ნაღდი ფული. აგვისტოს პირველ ნახევარშიც დაახლოებით 300 მილიარდი რუბლი გაიტანეს…
ზაზა ბროლაძე
განსაკუთრებით ბათუმში ალბათ ძალიან კარგად შეიმჩნევა, რატომაც იქცევიან ასე რუსეთის მოქალაქეები – ბოლო პერიოდში გაიზარდა მობილიზაციის შიშით საქართველოში ჩამოსული რუსების რაოდენობა.
ეს ციფრები რამდენად მასშტაბურია რუსეთის ეკონომიკისთვის? შეიძლება ამ ტენდენციამ მოახდინოს მნიშვნელოვანი გავლენა რუსეთის ეკონომიკაზე, ომის რესურსებზე?
ანაბრებიდან გატანილი თანხები დაახლოებით წლის ბოლომდე იქნება 6 ტრილიონ რუბლამდე, ანუ საპროგნოზო მაჩვენებლის მიხედვით, დაახლოებით 70 მილიარდ დოლარამდე გაიტანენ ნაღდ ფულს რუსეთის კომერციული ბანკებიდან. მთლიანი ანაბრების ოდენობა არის სადღაც 69 ტრილიონ რუბლამდე – დაახლოებით 792 მილიარდი დოლარია, გამოდის, რომ მთლიანი თანხის დაახლოებით 6%-მდე გამოიტანეს.
სამწუხაროდ, ეს საგანგაშო მაჩვენებელი არ არის, თუმც გამოკვეთილი ტენდენციაა, რომ იზრდება თანხების გამოტანა და ეს ძალიან მზარდი პროცესია. ჯერჯერობით არ არის საბანკო პანიკა, თუმცა დასავლურმა გამოცემებმა ამ პროცესს დაარქვეს „ნელი საბანკო პანიკა“ [Slow-motion bank run].
ამ ეტაპზე მკვეთრი ინფლაციური პროცესები არ მიმდინარეობს – ინფლაცია 6%-მდეა ოფიციალური სტატისტიკით, თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ სცოდავს როსსტატი ინფორმაციის გამოქვეყნების მხრივ. რუსეთის ცენტრალური ბანკი აკეთებს ცალკე კვლევებს, სადაც ითვლიან მოსახლეობის ინფლაციურ მოლოდინებს, სადაც მეტ-ნაკლებად რეალური ციფრებია. ინფლაციური მოლოდინები მოსახლეობას აქვს სადღაც 14-15%-ის ფარგლებში. მოლოდინი არსებობს, რომ წლის ბოლოსთვის იქნება დაახლოებით 15%-მდე ინფლაცია, რაც რეალურია.
არავის არ სჯერა ომში მყოფი რუსეთის სტატისტიკის სამსახურის. მაგალითად, პირველ კვარტალში მთლიანი შიდა პროდუქტის 0.3%-იანი კლება დაფიქსირდა. ყველა მაჩვენებელი მიუთითებდა, რომ სიტუაცია არ გამოსწორებულა, პირიქით, უფრო გაუარესდა და ამ დროს როსტატმა 1.3%-იანი ზრდა აჩვენა მეორე კვარტალში. გამორიცხულია რუსეთს მზარდი ციფრები ჰქონდეს, მით უმეტეს არსებული სანქციების გათვალისწინებით.
სხვადასხვა წყაროს მონაცემით, რუსეთიდან ასევე 2026 წელს 321 მლრდ რუბლი რუსებმა საზღვარგარეთ გადარიცხეს. ეს რაზე მიანიშნებს და როგორ ხერხდება რუსეთიდან საზღვარგარეთ თანხის გადარიცხვა?
დიახ, უცხოეთში გზავნილებიც იზრდება.
თანხების გადარიცხვის სისტემები „ვიზა“ და „მასტერქარდი“ რუსეთში, მოგეხსენებათ, შეზღუდულია საერთაშორისო სანქციების გამო, ასევე, „სვიფტის“ გამო. უცხოეთში თანხის გადარიცხვა პრობლემურია. ამ ფონზე ცდილობენ რუსები მაქსიმალურად გარეთ გაიტანონ თანხები – კრიპტოვალუტა შეიძინონ და ასე შემდეგ.
დასავლელი ანალიტიკოსების გაანგარიშებით, როგორც არ უნდა წავიდეს ეს პროცესი ეკონომიკაში – თუნდაც კოლაფსი და სტაგნაცია არ მოხდეს – რუსეთს აქვს რესურსი, რომ 2027 წლის ბოლომდე მინიმუმ შეძლოს ომის დაფინანსება, რადგან ძალიან დიდი რაოდენობით რეზერვები აქვთ დაგროვებული. ისინი წლების განმავლობაში ემზადებოდნენ ამ სცენარისთვის. რუსეთში შექმნეს ე.წ. ეროვნული კეთილდღეობის ფონდი, სადაც დაახლოებით 50 მილიარდ დოლარამდეა, ამის გარდა 2300 ტონამდე ოქრო აქვთ ცენტრალური ბანკის დეპოზიტებზე განთავსებული.
ჯერჯერობით სრული ემბარგო რუსულ ნავთობისა და გაზის ექსპორტზე მსოფლიოს არ შეუძლია. შესაბამისად, რუსებს მიმდინარე შემოსავლებიც აქვთ, რაც აძლევთ ოპტიმიზმის საშუალებას, რომ ეკონომიკური სიძნელეების პირობებშიც 2027 წლის ბოლომდე მინიმუმ შეძლებენ ომის გაგრძელებას და ეკონომიკის შენარჩუნებას.
ჩემი აზრით, რუსეთში ეკონომიკური კოლაფსი არ ექნებათ, თუმცა სერიოზული პრობლემები რუსეთის ეკონომიკაში უკვე არსებობს.
რა სახით გამოჩნდა ეს პრობლემები რუსეთის ეკონომიკაში?
2026 წლის პირველ კვარტალში მთლიანი შიდა პროდუქტის 0.3%-იანი შემცირება იყო. ინფლაცია საკმაოდ მაღალია – 6-7% და ცენტრალურ ბანკს მიზნობრივი ინფლაცია აქვს 4%.
როგორც უკვე გითხარით, ინფლაციური მოლოდინები მოსახლეობას აქვს 14-15%-ის ფარგლებში. თავად ცენტრალური ბანკი აღნიშნავს პრობლემას და ივლისის გადაწყვეტილებაში წერს, რომ მოსახლეობის, ბიზნესისა და ფინანსური ბაზრის მონაწილეების ინფლაციური მოლოდინები გაზრდილია. ეს ოფიციალური უწყება, სადაც მართლაც სერიოზული ანალიტიკოსები მუშაობენ. სამთავრობო უწყება რომ ამას ამბობს, ეს დაახლოებით დოჩანაშვილის პერსონაჟს მახსენებს: „ყველაფერი არც თუ ისე გენიალურადაა“.
შრომის ბაზარი არის ძალიან საინტერესო – დემოგრაფიული კლება აქვთ მობილიზაციისა და ემიგრაციის გამო. შრომის დეფიციტია რუსეთში. უმუშევრობის ოფიციალური მაჩვენებელი არის 2.2%. რუსეთში კვალიფიციური კადრები ზოგი გაიქცა, ზოგი – ომში წაიყვანეს. მიგრანტების ხარჯზე არიან და ის მიგრანტები კვალიფიციურ სამუშაო ადგილებს ვერ ავსებენ. ამიტომაც, სერიოზული პრობლემები აქვთ.
ბიუჯეტში საკმაოდ მაღალი დეფიციტია – მთლიანი შიდა პროდუქტის 2.8%, რაც ძალიან მაღალი მაჩვენებელია.
ასევე, ცხადია, რომ დაეცა ნავთობისა და გაზის შემოსავლები – 2026 წლის პირველ კვარტალში 45%-ით.
როგორ აისახება ეს კრიზისი მოსახლეობაზე? შეიძლება, მაგალითად, პენსიების გაცემა რუსეთში მთავრობას გაუჭირდეს?
როგორც უკვე აღვნიშნე, რუსეთს აქვს უზარმაზარი რეზერვი, იგივე 2300 ტონა ოქრო. ამიტომაც, ჩემი აზრით, რუსეთში მსგავს მიმდინარე პრობლემებს არ დაუშვებენ. არ აწყობთ უამრავი პრობლემის ფონზე, რომ პენსიებმაც დაიგვიანოს. წარმოიდგინეთ, რა ამბავი ატყდება, პენსია რომ ვერ დარიგდეს, ან საბანკო ანაბრები გაიყინოს? მერე დაიწყებენ ვიდეოების ჩაწერას: „ვერნიტე მაი დენგი“ და ასე შემდეგ. ამ შემთხვევაში მართლა კოლაფსი მოხდება და ეს არ აწყობთ.
წითელი ხაზები არსებობს, რაც იციან, რომ არ უნდა გადაკვეთონ.
მე ვახსენე „ეროვნული კეთილდღეობის ფონდი“ და ამ ფონდში ომის დაწყებამდე ჰქონდათ დაახლოებით 100 მილიარდი დოლარი. დღეისთვის ამ ფონდში კიდევ დარჩათ 48 მილიარდი დოლარი. 2280 ტონა ოქროა ჯამურად დეპოზიტებზე, რაც დაახლოებით 300 მილიარდი დოლარის ღირებულება. ამიტომაც, რეზერვები საკმაოდ დიდი აქვთ.
პოლიტიკური და ეკონომიკური იზოლაციის გარდა, რუსეთისთვის დასავლეთის მიერ დაწესებულ სანქციებს რა ეფექტი შეიძლება ჰქონდეს უახლოეს პერიოდში?
დავაკვირდეთ სოფლის მეურნეობას: ქვეყანაში არ შედის დასავლური ტექნოლოგიები და სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის სერიოზული დეფიციტია. ამას ემატება დიზელის დეფიციტი, ცნობილი მიზეზების გამო – უკრაინელები მიზანმიმართულად და სწორად ბომბავენ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებს რუსეთში. ნელ-ნელა მათ სოფლის მეურნეობას კრიზისის ნიშნები უჩნდება: მოსავლის მოყვანასა და აღებაში პრობლემა აქვთ, ამ მოყვანილი პროდუქციის ექსპორტის პრობლემა აქვთ, იმიტომ რომ ჩაკეტილია, ხომ? ცალკეა ემბარგო, მერე მხრივ, უკრაინა ცალკე უზღუდავს საზღვაო მიმართულებას.
იგივე ავიაციაში სერიოზული პრობლემები აქვთ – ძირითადად იმპორტული იყო სათადარიგო ნაწილები.
შემოვლითი გზებით და სხვა ქვეყნების გამოყენებით რუსეთი ვერ ახერხებს ამ ტექნიკის შეძენას?
ახერხებენ, თუმცა შეზღუდული რაოდენობით, გაცილებით ძვირად და სტანდარტი დაბალია. არცერთი დასავლური კომპანია ღიად ე.წ. შემოვლით სქემებში არ მიიღებს მონაწილეობას დასანქცირების შიშით.
რა მოლოდინი შეიძლება არსებობდეს რუსეთში არსებული საბანკო კრიზისის გაღრმავებაზე? ცნობილია, რომ რუსეთში ომამდე ამუშავდა ეკონომიკური სისტემების ახალი მოდელი, რასაც დასავლეთში უწოდეს „ციხესიმაგრე რუსეთი“ [Fortress Russia]. ამ მოდელით რუსეთი მოემზადა იზოლაციისთვის. როგორ მუშაობს ეს მოდელი?
დიახ, ათწლეულებია რუსები ამ მოდელს აშენებენ და საკმაოდ დიდი თანხები მოაგროვეს. შექმნეს სარეზერვო ფონდი, ასევე ალტერნატიული საგადახდო სისტემები – მოსალოდნელი იყო და გაუჩერეს კიდევაც „სვიფტის“ არხით სარგებლობა. დღეს მათ აქვთ ალტერნატიული, რუსული საგადახდო საშუალებები. მაგალითად, „ვიზას“ მაგივრად იყენებენ გადახდის სისტემას „მირს“ და ამით ძირითადად ჩინეთზე არიან მიბმულები
ასევე, კრიპტოვალუტის მიმოქცევა განავითარეს სერიოზულად, რაშიც, სამწუხაროდ, საქართველოც ეხმარება. მათ აქვთ თანხების მოძრაობის ალტერნატიული საშუალებები შექმნილი. უცხოური ინვესტიციებიც შეზღუდეს და რუსეთის მთავრობასთან დაკავშირებულ ხალხს დაუკავშირეს სტრატეგიული ბიზნესი.
ალტერნატიული, დახურული ინტერნეტიც აქვთ შექმნილი, რითაც შეუძლიათ, რომ დასავლეთის ინტერნეტთან კავშირი მაქსიმალურად შეზღუდონ…
იმდენად დიდი რესურსები იყო წლების განმავლობაში ამ ყველაფერში ჩადებული, რომ დღემდე რუსეთის ეკონომიკა არ ჩამოიშალა. ეს ზუსტად ამ „ციხესიმაგრე ეკონომიკის“ დამსახურებაა – ამ სისტემამ შეინარჩუნა სიცოცხლისუნარიანობა. რა თქმა უნდა, ჩინეთის როლიც საკმაოდ სერიოზულია, თუმცა მხოლოდ ჩინეთის იმედზე ვერ დარჩებოდა რუსეთის ეკონომიკა.
მყისიერად რუსეთის ეკონომიკა ვერ ჩამოიშლება. ირანის ეკონომიკა გაცილებით დაბალი მასშტაბისაა და ირანის ეკონომიკაც კი ინარჩუნებს ძირითად მაჩვენებლებს მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკაა იქ ჩარეული და სერიოზული ინფრასტრუქტურული ობიექტები დაუზიანა, ირანის ეკონომიკაც კი, არ ჩამოიშალა. ჩვენ კი ძალიან გვინდა, რომ რუსეთის ეკონომიკა ჩამოიშალოს და უკრაინის გამარჯვება უფრო თვალსაჩინო იყოს, მაგრამ უნდა ვიყოთ რეალისტები და ზუსტად ვიცოდეთ, რა ხდება – რუსეთის ეკონომიკის ჩამოშლა უახლოეს მომავალში არ მოხდება.
ეს ომი არის გამოფიტვაზე. ერთ მხარეს არის უკრაინა და მას მხარს უჭერს დასავლეთი. ამერიკის შეერთებული შტატების და ევროპის მხარდაჭერის გარეშე უკრაინას ძალიან გაუჭირდებოდა. მეორე მხარეს არის რუსეთი, რომელსაც, ფაქტობრივად, მხოლოდ ჩინეთი უდგას გვერდით. ამიტომაც, ეს გრძელვადიანი პროცესია. რამდენი ხანია ფრონტის ხაზი, ფაქტობრივად, გაყინულია და მაინცდამაინც დიდი ცვლილებები არცერთი მიმართულებით არ ხდება.
გამომდინარე იქიდან, რომ უკრაინას უკან დასავლეთია და გაცილებით ძლიერი ეკონომიკები, დარწმუნებული ვარ, რუსეთი აუცილებლად გამოიფიტება, თუმცა ისე სწრაფად ეს არ მოხდება, როგორც გვინდა.
საბანკო კრიზისი რუსეთში აისახება საქართველოზე, რადგან აქ რუსეთიდან ათასობით მოქალაქე შემოდის?
რუბლებში ქართულ ბანკებში ანაბრები ძალიან დაბალია – სადღაც 100 მილიონ ლარამდეა [38 მილიონი დოლარი], ამიტომაც, ეს უმნიშვნელოა. თუმცა არაპირდაპირი არხი არის ფულადი გზავნილები რუსეთიდან საქართველოში, რომელიც კლებულობს სერიოზულად. სადღაც 42 მილიონი დოლარი იყო, მაგალითად, 2026 წლის ივლისში. ეს ნაკადი კლებადია. ომის დაწყების შემდგომ რუსული გზავნილების ბუმი იყო საქართველოში – რუსები გამორბოდნენ და თან გადმოჰქონდათ ფული. შემდეგ ეს ტენდენცია შეწყდა და დასტაბილურდა. ახლა იმაზე ნაკლებია, რაც ომამდე იყო.
თეორიულად რუსული საბანკო კრიზისი თუ გაღრმავდა, ამას შეიძლება პოზიტიური ეფექტი ჰქონდეს, რადგან რუსეთის მოქალაქეებმა შეიძლება დანაზოგები უფრო სტაბილურ იურისდიქციაში, ამ შემთხვევაში საქართველოში გადმოიტანონ. ეს მოხდა 2022 წელს, ანაბრები გახსნეს აქ, რაც ქართულ საბანკო სექტორს პოზიტიურად წაადგა. სხვა საქმეა, რამდენად მორალურად გამართლებული იყო ეს, მაგრამ ფაქტია, რომ პოზიტიურად წაადგათ.
დღეს, 31 აგვისტოს, ბათუმში პროევროპული აქციის 2 მონაწილეს გამვლელმა სიტყვიერი და ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა. აქციაზე გადაღებული ვიდეო მასალით ჩანს, რომ გამვლელი აგინებს და ემუქრება აქციის მონაწილეებს.
„ჩამოარეს და მითხრეს, რატომ ამბობთ, რომ რუსეთი ოკუპანტიაო… შემდეგ ფიზიკური შეურაცხყოფა მომაყენეს,“ – ამბობს აქციის მონაწილე დარიკო ჩიტაძე, რომელიც დღევანდელ აქციაზე პლაკატით იყო მისული: „რუსეთი ოკუპანტია“. მას და აქციის კიდევ ერთ მონაწილეს – მარიამ ქაჯაიას ადგილზე სასწრაფო სამედიცინო დახმარება დასჭირდათ.
„მე დავინახე, რომ ჩემგან ცოტა მოშორებით გამვლელმა დარიკო ჩიტაძეს ხელი ჩაარტყა… მივედი და ვუთხარი, რას აკეთებთ, კამერას ჩავრთავ-მეთქი და მეც დამიწყო ჩხუბი… ბავშვიც ახლდათ და ამით მანიპულირებდნენ. გამოირკვა, რომ ეს გზავნილი „რუსეთი ოკუპანტია“ და „რუსეთი ტერორისტია“ არ მოეწონათ.
მე ქალმა ხელები გადამიგრიხა და ჩამარტყა ქოლგა… აქვეა მუდმივად პოლიცია, მაგრამ პოლიციას საერთოდ არ ჰქონია რეაგირება,“ – ამბობს მარიამ ქაჯაია.
შს სამინისტროს ცნობით, ფაქტზე დაწყებულია გამოძიება სისხლის სამართლის 126-ე მუხლით – ფიზიკური ძალადობა.
საქართველოს პირველი პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას შვილმა, გიორგი გამსახურდიამ, 2026 წლის 20 აგვისტოს ფეისბუქზე საქართველოს მესამე პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის ფოტო-ქარდი გამოაქვეყნა წარწერით – „ყ*ლეო შენ“.
აქვს დიპლომატიური პასპორტი და სარგებლობს ყველა იმ პრივილეგიით, რაც გათვალისწინებულია პოლიციის ატაშეებისათვის.
გიორგი გამსახურდიას ფეისბუქ პოსტების შინაარსში არაფერი შეცვლილა მას შემდეგ, რაც „ოცნებამ“ „სიძულვილის ენას ბრძოლა გამოუცხადა“ – ის ისევ აგინებს და ლანძღავს ნებისმიერ ოპონენტს.
თუმცა თავისი თანამშრომლის მიმართ შს სამინისტროს არავითარი სადამსჯელო მექანიზმი არ გამოუყენებია. ყოველ შემთხვევაში საჯაროდ ამის შესახებ არაფერია ცნობილი.
ეს მაშინ, როცა სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის საბაბით, საქართველოში 2026 წლის პირველი ივნისიდან დღემდე არაერთი ადამიანი გაასამართლეს და ადმინისტრაციული ჯარიმებიც დააკისრეს.
შსს-მ ადამიანის უფლებების დაცვის დეპარტამენტში სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის ახალი სამმართველო სწორედ პირველ ივნისს შეიქმნა.
ამ სამმართველოს ხალხმა „სქროლვა-სქრინვის სამმართველო“ დაარქვა.
დააჯარიმეს ის ადამიანებიც კი, ვინც ფეისბუქზე სხვა პირს აგინა ან შეურაცხყო, მაგრამ მათთვის არავის უჩივლია – ისინი სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის ახალმა სამმართველომ თვითინიციატივით გამოავლინა და დააჯარიმა კიდეც.
რატომ არ რეაგირებს გიორგი გამსახურდიას გინებებზე სამმართველო? – „ბათუმელებმა“ ამ კითხვაზე პასუხის მიღება ვერ შეძლო. იმ შემთხვევაში თუკი შსს გვიპასუხებს, მასალა განახლდება.
„ბიძინა ყ*ეა? – არა – კი“ – სამოქალაქო აქტივისტი თორნიკე თოშხუა, რომელსაც ხელში მსგავსი შინაარსის მქონე ბანერი ეჭირა, 26 ივლისის საღამოს თბილისში, ქალაქის საკრებულოსთან დააკავეს.
იმავე საღამოს, პოლიციამ ათი ადამიანი დააკავა, რომლებიც საკრებულოსთან მივიდნენ იდენტური წარწერის მქონე ბანერებით.
31 ივლისს თორნიკე თოშხუა მეორედ დააკავეს ბანერის გამო, რომელზეც ამჯერად ეწერა – „ბიძინა ყ არაა? არის?“. გაასამართლეს და 5 დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა მიუსაჯეს.
ამას გარდა, საპროტესტო ბანერების გამო დაკავებულების ნაწილს სასამართლომ სამი, ხუთი და ექვსი ათასლარიანი ჯარიმები დააკისრა, ნაწილს კი პატიმრობა.
აქტივისტებმა, მათ შორის ქალებმა, ხუთ-ხუთი და ათ-ათი დღე გაატარეს პატიმრობაში.
კანონი, რომელიც მოქმედებს რიგით მოქალაქეებზე, ვერ ხედავს პირველი პრეზიდენტის შვილის სავარაუდო სამართალდარღვევას.
ფოტოზე: მარცხნივ, სქრინი გიორგი გამსახურდიას ფეისბუქიდან – “ყ*ეო შენ” – წერს გიორგი გამსახურდია მესამე პრეზიდენტის მისამართით. მარჯვნივ, აქტივისტ თორნიკე თოშხუას აკავებენ ბანერზე წარწერის გამო. მოგვიანებით მას 5-დღიანი პატიმრობა მიუსაჯა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ
თანამდებობაზე ყოფნის პარალელურად, გიორგი გამსახურდია აქტიურად აკომენტარებს საქართველოს ყოველდღიურ პოლიტიკურ ამბებს.
მისი პოსტები შეიცავს გინებას და უხამს ლექსიკას ოპოზიციის, აქტივისტების, ჟურნალისტების თუ სხვადასხვა ცნობილი ადამიანის მიმართ, ვისაც კი თავისი პოზიცია გამოუხატავს „ქართული ოცნების“ მისამართით.
გიორგი გამსახურდია განსაკუთრებით ესხმის თავს საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტს, სალომე ზურაბიშვილს.
პრეზიდენტისათვის მას არაერთი პოსტი აქვს მიძღვნილი და უმეტესობა დამამცირებელი, უხამსი ლექსიკის მატარებელია.
გიორგი გამსახურდია ასევე აგინებს და უხამსად მოიხსენიებს რუსეთის ყოფილ პრემიერ-მინისტრს და ყოფილ პრეზიდენტს დმიტრი მედვედევს. გიორგი გამსახურდია აგინებს პუტინსაც.
„ბათუმელებმა“ გიორგი გამსახურდიას ბოლო ერთი თვის ფეისბუქ აქტივობა შეისწავლა.
გიორგი გამსახურდიას გვერდი ფეისბუქში ვერიფიცირებულია და საჯაროა.
1500-ზე მეტი მოქალაქე აწერს ხელს პეტიციას, რომლითაც მასწავლებლები მოითხოვენ, გაიზარდოს კლასის დამრიგებლის ხელფასი.
ნატო ტიღაშვილი თბილისის 70-ე საჯარო სკოლაში ასწავლის. იგი დაწყებითი საფეხურის მასწავლებელი და დამრიგებელია. როგორც დამრიგებელს, ანაზღაურების სახით 79 ლარი და 38 თეთრი ერიცხება, მაშინ როცა მისი ყურადღება და პასუხისმგებლობა 27 ბავშვზე თანაბრად უნდა გადანაწილდეს.
ნატო ტიღაშვილის თქმით, მძიმე შრომის, მაღალი პასუხისმგებლობისა და დაბალი ანაზღაურების გამო, სკოლებში დამრიგებლობა ბევრ მასწავლებელს აღარ უნდა, რადგან „ხელფასი შეურაცხმყოფელია და აცდენილია რეალობას“.
„უბრალოდ, დაწყებით კლასში, სადაც კომბინირებულზე ვართ დასაქმებული მასწავლებლები, ვერ ვამბობთ დამრიგებლობაზე უარს, რადგან ვიღაცამ ხომ უნდა გააკეთოს ეს საქმე“- ამბობს მასწავლებელი.
„იმიტომ, რომ სამ საგანს ვასწავლით, რეალურად, მართლა ჩვენზე არიან ეს ბავშვები მოკედლებულები და არ გამოდის სხვანაირად. ამ ბავშვებსაც სჭირდებათ ვიღაც, ვისთანაც მივლენ რაღაც პრობლემის დროს.
დამრიგებლის შრომა არის შრომატევადი, იქნება ეს დოკუმენტაციის მოწესრიგება, მშობლებთან კომუნიკაცია და ბევრი სხვა დეტალია, რომელიც ითხოვს დიდ ძალისხმევას. ამიტომ ეს 79 ლარი არის დაცინვა, რადგან თუ ამ თანხას 27 ბავშვზე გავყოფთ, 2 ლარი და თეთრები გამოდის. პასუხისმგებლობა არის ძალიან დიდი, რადგან თუ რამე მოხდება პირველი ეს კითხვა ისმის, – „სად იყო დამრიგებელი?“, „დამრიგებელი სად გყავდათ?“. პასუხი პირველ რიგში მოეთხოვება დამრიგებელს და თუ ჩვენ ამხელა პასუხისმგებლობას ვიკიდებთ, მაშინ ანაზღაურებაც უნდა იყოს შესაბამისი, ხომ?!
უკვე აღარავის უნდა ეს დამრიგებლობა, გადავალ მაშინ სპორტის მასწავლებლად და ამით საათებს მაინც შევივსებ“ – ამბობს ნატო ტიღაშვილი.
მისი თქმით, უკვე შვიდი წელია, რაც სკოლაშია დასაქმებული და ამ წლების განმავლობაში დამრიგებლის ხელფასი არ გაზრდილა.
„ვინც სკოლის სტრუქტურაში ან განათლების სექტორშია დასაქმებული, ამას მშვენივრად ხვდება, მაგრამ ამის მიუხედავად, არ ფიქრობენ, რომ დამრიგებლის ხელფასი გაზარდონ. ალბათ იმიტომ, რომ დამრიგებლების ნაწილიც თანახმაა ამ ყველაფერზე… ვიღაცას სამსახურის დაკარგვის შიში აქვს, ვიღაცამ თავისი უფლებები არ იცის, ვიღაცას შესაძლოა პენსიაც ერიცხება, სკოლის ხელფასიც და ეს მისთვის მისაღებია. ბევრი მიზეზია.
მეორეა ის, რომ როცა ჩვენ ხელფასების ზრდაზე ვიწყებთ საუბარს, გვეუბნებიან რომ ფინანსები არ არის“ – ამბობს ნატო ტიღაშვილი.
წელს განათლების სამინისტრომ ტენდერის გარეშე მოითხოვა 700 000 ლარის დახარჯვა იმისთვის, რომ ღონისძიებაზე „ოცნების“ მთავრობის წევრებმა სიტყვით მიმართონ პირველკურსელებს.
თუ ასეთი შემთხვევების დროს არსებობს ფინანსები, დამრიგებლის ხელფასების დროს რატომ ჩნდება ხოლმე „კრიზისი“, რას გეუბნებიან? – ვკითხეთ მასწავლებელს.
მისი თქმით, სამინისტროს პასუხია, რომ ასეთ თანხებს ერთჯერადად ხარჯავს, მაგრამ ყოველწლიურად რომ გაიღოს თუნდაც იგივე ხარჯი ხელფასებზე, არ სურს.
„თავს არიდებენ ამხელა თანხების გაღებას ჩვენი ხელფასებისთვის. მაგრამ აქ ბავშვის უსაფრთხოებაზეა საუბარი, კრიზისების მართვაზე. ამის მიუხედავად, შეუძლიათ გვითხრან – „თუ არ მოგწონთ, წადით სამსახურიდან“. ეს მიდგომაა“-ამბობს ნატო ტიღაშვილი.
რამდენად აქვს სკოლას, განათლების სამინისტროს იმის რესურსი, რომ ამდენ მასწავლებელს უთხრას – „თუ არ მოგწონს, წადი?“- ვკითხეთ მას.
ნატო ტიღაშვილის თქმით, ბევრი ახალგაზრდა აბარებს საგნობრივ გამოცდებს და ცდილობენ სისტემაში შესვლას. მისი თქმით, „ეს ის ხალხია, ვინც ყველაზე მეტად იღებს ხმას და დაბალ ანაზღაურებასაც აპროტესტებს“.
„რამდენიმე დღეა, რაც პეტიცია გავაკეთე და ვითხოვთ, რომ დამრიგებლის ხელფასი სულ ცოტა 300 ლარი გახდეს ხელზე დარიცხული, რადგან მე ახლა პირველი სადამრიგებლო კლასი მყავს და მინიმუმ 300 ლარი პირველი სასწავლო დღისთვის მჭირდება, რომ კლასი გავალამაზო, ბავშვებს შემოსვლა უხაროდეთ.
რა თქმა უნდა, ამისთვის რესურსებს მე ვყიდულობ. ფერადი ფურცელი გჭირდება, ფერადი პრინტერი თითქმის ყოველდღე, რომ რაღაც თვალსაჩინოება ამოვბეჭდოთ და სხვა ბევრი რამ, რასაც ყოველთვის სკოლა ვერ მოგცემს. ეს ხომ პირადი ხარჯია. ამიტომ 76 ლარი ნამდვილად არ არის საკმარისი იმისთვის, რომ რესურსებიც ვიყიდოთ და ჩვენი შრომაც დაფასდეს. მითუმეტეს, ახალი სახელფასო ცვლილების ფონზე.
კიდევ ერთი პეტიცია მაქვს გაკეთებული იმაზე, რომ დაწყებითი მასწავლებლის 13-საათიანი ანაზღაურება გაუთანაბრდეს 18-საათიანი დატვირთვის ანაზღაურებას. დაწყებითებში საათები რეალურად არასდროს მოგვემატება, რადგან ბავშვს 6 გაკვეთილზე ვერ დასვამ. შესაბამისად, ჩვენ 13 საათი უნდა ჩაგვეთვალოს სრულ დატვირთვად და უნდა მოგვეცეს სრული ანაზღაურება“- ამბობს ნატო ტიღაშვილი.
მისი თქმით, პეტიციაზე, სადაც მასწავლებლები დამრიგებლის ანაზღაურების გაზრდას მოითხოვენ, უკვე მოაწერა ხელი 1400-მდე პირმა. პეტიციის შედეგები გადაეგზავნება განათლების სამინისტროს რეაგირებისთვის.
„თუ არადა მე თვითონ მივიტან ამ შედეგებს სამინისტროში და დავარეგისტრირებ, რომ პასუხი მივიღო სამინისტროსგან ჩვენს მოთხოვნაზე“ – გვეუბნება ნატო ტიღაშვილი.
„ბათუმელები“ კერძო სკოლის მასწავლებელსაც ესაუბრა დამრიგებლის ხელფასებთან დაკავშირებით.
ეკატერინე ჩიქოვანი სკოლა „ნიუჯი-ახალი თაობაში“ მუშაობს და მიიჩნევს, რომ მათი ანაზღაურებაც, საჯარო სკოლების მსგავსად, საკმაოდ დაბალია.
„არის კერძო სკოლები, რომლებიც უფრო მეტს იხდიან სადამრიგებლო საათებში და არის ისეთი სკოლებიც, რომლებიც საერთოდ არ უხდიან დამრიგებელს. სადამრიგებლოც შედის მასწავლებლის ანაზღაურებაში და ამიტომ. პირობითაც ვამბობ, თუ სკოლა გიხდის 1700 ლარს, ამაში შედის სადამრიგებლოც. ცალკე არ გიხდიან.
არის ისეთი კერძო სკოლებიც, სადაც ძალიან დაფასებულია დამრიგებლის შრომა, თუმცა ასეთი სკოლები იშვიათია.
არც ის მესმის, რატომ არიან ასე დაყოფილი კერძო და საჯარო სკოლის მასწავლებლები სახელმწიფოს მხრიდან, ჩვენც მომავალი თაობის აღზრდასა და მათ უსაფრთხოებას ვემსახურებით. იგივე პასუხისმგებლობები გვაქვს ჩვენც, ამიტომ შრომითი უფლებები ყველგან თანაბრად უნდა იყოს დაცული“- ამბობს ეკატერინე ჩიქოვანი.
მისი თქმით, დამრიგებელს, სადამრიგებლო კლასის გარდა სხვა პასუხისმგებლობაც აქვს აღებული, ამიტომ მისი შრომა ორმაგდება.
„სადამრიგებლოს გარდა ჩვენ გვაბარია სხვა კლასებიც, სადაც კონკრეტულ საგანს ვასწავლით. მე ქართულ ენასა და ლიტერატურას ვასწავლი სხვა კლასებში, მაგრამ მყავს სადამრიგებლო, მე-11 კლასი.
წარმოიდგინეთ, ჩემი მოვალეობა რამდენად უფრო მაღლა იწევს და რამდენად უფრო მეტი სამუშაო მაქვს, რადგან გაკვეთილის ჩატარების პარალელურად სადამრიგებლო კლასის მოსწავლეებზეც უნდა ვიზრუნო.
აი, მაგალითად, დილას ვიწყებთ 9 საათზე, ხომ? რა თქმა უნდა, ჯერ სადამრიგებლო კლასში შედიხარ და ამოწმებ, მოვიდნენ თუ არა მოსწავლეები დროულად, ვინმემ ხომ არ დააგვიანა. თუ რომელიმე ბავშვი აკლია, უნდა დაუკავშირდე მშობელს და მოიკითხო. იქნებ მშობელმა გამოუშვა სახლიდან და ბავშვი არ მოსულა კლასში?! თუ ასე არ მოვიქცევი, პასუხს მე მომთხოვენ.
მქონდა ასეთი შემთხვევა, როცა მშობელმა დამირეკა და გამაფრთხილა, რომ ბავშვი 5 წუთით დააგვიანებსო. თუმცა გავიდა 5 წუთზე ბევრად მეტი და ბავშვი არ გამოჩნდა. ამ დროს მე ჩემს გაკვეთილზე ვარ. ვთხოვე სხვა მასწავლებელს, რომ ჩამნაცვლებოდა. გამოვედი და დავურეკე მშობელს. სანამ გავარკვევდით თუ რა მოხდა, ერთი სიკვდილი დავამთავრე, როგორც იტყვიან.
აღმოჩნდა, რომ ბავშვმა იქვე სკოლასთან მაღაზიაში შეიარა და ამიტომ დააგვიანდა.
დამრიგებელი ვალდებულია იცოდეს სად არის ბავშვი, რატომ არ არის, როგორ არის. რაიმე რომ მოხდეს, პირველი რასაც იკითხავენ, არის – „დამრიგებელი სად იყო?“
თუ სკოლაში არ დადიოდა, იქ შესაძლოა ჩამორჩენა ჰქონდეს რომელიმე საგანში და ამაზეც დამრიგებელმა უნდა იზრუნოს. მე საფიქრალი მაქვს სადამრიგებლო კლასზეც და იმ კლასებზეც, სადაც საგანს ვასწავლი.
ნებისმიერი მასწავლებლის უკან დგას ოჯახი და დიახ, ჩვენ ვმუშაობთ ანაზღაურებისთვისაც. იმიტომ, რომ მყავს 8 წლის შვილი და მასაც აქვს საჭიროებები, ვიღაცას ჰყავს 3 შვილი, ვიღაცას ხანდაზმული მშობლები, რომლებსაც მზრუნველობა სჭირდებათ და ნამდვილად არ არის სამარცხვინო, თუ ვითხოვთ ღირსეულ, ჩვენი შრომის შესაბამის ანაზღაურებას.
რა თქმა უნდა, ბავშვებიც გვიყვარს, პასუხისმგებლობასაც ვიღებთ, მაგრამ მოვითხოვთ ამ შრომის დაფასებას. კიდევ ვამბობ ხაზგასმით, რომ არ არის სირცხვილი მასწავლებელმა ისაუბროს თავის ხელფასზე, ისაუბროს იმაზე, რომ რასაც აკეთებს პირნათლად, ამაში უნდა აიღოს ანაზღაურება“- ამბობს ეკატერინე ჩიქოვანი.
მისი თქმით, 79 ლარი, რომელსაც საჯარო სკოლაში დამრიგებლებს უხდიან, მშობლებთან ზარების განხორციელებისთვისაც კი არ არის საკმარისი.
„მე მაქვს მაგალითად, ულიმიტო პაკეტი, რომელიც თვეში ღირს 30 ლარი. თუ არ ჩავრთე, როგორ დავუკავშირდე მოსწავლეს, მშობელს? რაიმე რომ მოხდეს, ხომ უნდა გავარკვიო სასწრაფოდ. 79 ლარს რომ ვიღებ და ნახევარს ტელეფონში ვიხდი, აქ მაინც ხომ შეიძლება იყოს შეღავათები ჩვენთვის? ხომ შეუძლიათ კომპანიებს მოელაპარაკონ და ნაკლები ტარიფები არსებობდეს ჩვენთვის?!
თუ რამე მოხდა, „დამრიგებელი არ ვარგოდა“, „დამრიგებელია პასუხისმგებელი“, „დამრიგებელი სითბოს არ იჩენს“ – ამბობენ.
გავიდნენ და ნახონ, როგორი ფასებია გარეთ, პურის ფასი მოიკითხონ, ცხოვრება რა ღირს, ეს მოიკითხონ. გადასახადებმა მოიმატა, მასწავლებელმაც ხომ უნდა არჩინოს ოჯახი. თუ ყველაფერი ძვირდება, ეს ჩვენი ხელფასი რატომ ტრიალებს ერთი და იმავე ადგილას?!“ – კითხვას სვამს ეკატერინე ჩიქოვანი.
დღეს, 31 აგვისტოს, თბილისის სააპელაციო სასამართლოში 4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებული ორი ბრალდებულის საქმე განიხილეს: გიორგი კირვალიძეს 2 თვის წინ გაფორმებული საპროცესო შეთანხმება გაუუქმეს, მანუჩარ მიქელაძისთვის მისჯილი 5-წლიანი განაჩენი კი ძალაში დატოვეს.
გადაწყვეტილება მოსამართლე გიორგი კერატიშვილმა მიიღო.
კირვალიძისა და მიქელაძის საქმეები პირველ ინსტანციაში მოსამართლე თამარ მახარობლიძემ განიხილა. მან კირვალიძეს და 4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებულ კიდევ 11 ბრალდებულს საპროცესო შეთანხმება დაუმტკიცა. შეთანხმების პირობების მიხედვით, დაკავებულებს 3-წლიანი პირობით მსჯავრთან ერთად, რეალური საპატიმრო დრო 1 წლით განესაზღვრათ. ეს ნიშნავს, რომ მათ ციხე ოქტომბერში უნდა დაეტოვებინათ.
თუმცა, გადაწყვეტილების გამოცხადების დროს გიორგი კირვალიძე, რომელიც თავდაპირველად დათანხმდა საპროცესოს, ანუ აღიარა წარდგენილი ბრალი და მოინანია ჩადენილი დანაშაული – მოულოდნელად წამოდგა და თქვა, რომ უარს ამბობდა აღიარებაზე.
სხდომის დასრულების შემდეგ, პროკურორმა როინ ხინთიბიძემ განმარტა, რომ საპროცესო კანონმდებლობა არ ცნობს შეთანხმების დამტკიცების შემდეგ მასზე უარის თქმის შესაძლებლობას.
მოგვიანებით, ცნობილი გახდა, რომ პროკურორმა გაასაჩივრამის მიერ გაფორმებული შეთანხმება.
კირვალიძის ადვოკატი, ბორის (ჩელე) ყურუა აცხადებს, რომ პროკურატურამ შეთანხმების გაუქმების მოთხოვნით ბრალდებული „გადააგდო“.
„იქ იყო კვალიფიციური მოსამართლე [თამარ მახარობლიძე], რომელსაც შეეძლო დაენახა ეს უარი და მისი ვალდებულებაც კი იყო, რომ არ დაემტკიცებინა საპროცესო შეთანხმება თუ აღიარება, როგორც საპროცესო შეთანხმების საფუძველი, არ იყო სახეზე. დღეს დამტკიცდა რაღაც ახალი პრაქტიკა, რომელსაც ჩვენ აუცილებლად გავასაჩივრებთ.
მოცემული სასამართლოს პირობებში არ ვიცი ამას რამდენად აქვს აზრი, გამომდინარე იქიდან, რომ საქმეს აქვს პოლიტიკური ელფერი.
[…] მაშინ, როცა ჩვენ დაცვის ყველა სტრატეგიაზე ვთქვით უარი, ვენდეთ ბრალდების მხარეს, მივაღწიეთ მათთან შეთანხმებას და გამოვიდა, რომ ბრალდების მხარემ „გადაგვაგდო“, – განაცხადა ადვოკატმა.
სააპელაციო სასამართლოში კირვალიძემ თქვა, რომ შეთანხმებულ საპროცესოზე უარი აღელვების გამო თქვა და რეალურად, მაშინაც ეთანხმებოდა საპროცესოს პირობებს – ბრალის აღიარება და მონანიება. მან თქვა, რომ დღეებს ითვლის შვილებთან შეხვედრამდე.
პროკურორმა ხინთიბიძემ აქცენტი გააკეთა იმაზე, რომ წერილობით დაფიქსირებული აღიარების მიუხედავად, საქალაქო სასამართლოს სხდომათა დარბაზში კირვალიძემ სხვა პოზიცია დააფიქსირა.
„განაჩენის გამოცხადების დროს მან [გიორგი კირვალიძემ] განმარტა, რომ აღარ აღიარებდა ჩადენილ დანაშაულს და გაგვეუქმებინა საპროცესო შეთანხმება. ვინაიდან განაჩენის გამოცხადება დასრულებული არ იყო, სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღარ არსებობდა ბრალდებულის აღიარება, რაც საფუძვლად შეიძლება დაედოს საპროცესო შეთანხმებას. ამის გამო გააუქმა სააპელაციომ აღნიშნული განაჩენი”, – განაცხადა პროკურორმა სხდომის დასრულების შემდეგ.
გიორგი კირვალიძის საქმე განსახილველად კვლავ საქალაქო სასამართლოს დაუბრუნდება.
რაც შეეხება მანუჩარ მიქელაძეს, სააპელაციოს მოსამართლე კერატიშვილმა ძალაში დატოვა საქალაქოს მოსამართლე მახარობლიძის გადაწყვეტილება 5-წლიანი პატიმრობის შესახებ. მიქელაძე საქალაქო სასამართლოშივე აღიარებდა, რომ ჩაიდინა ქმედება, რასაც ედავებოდნენ, თუმცა არ აღიარა წარდგენილი ბრალი, არ ცნო თავი დამნაშავედ და კატეგორიული უარი თქვა საპროცესო შეთანხმების გაფორმებაზე.
პატიმრობის მისჯის შემდეგ „ბათუმელები“ მანუჩარ მიქელაძის ცოლს,დიანა მიქელაძეს ესაუბრა.ის ამბობდა, რომ არ აქვს სასამართლოს სამართლიანობის იმედი. თუმცა, გადაწყვეტილებას მაინც გაასაჩივრებენ სააპელაციო სასამართლოში, რადგან მნიშვნელოვნად მიიჩნევენ, რომ ყველა სამართლებრივი მექანიზმი გამოიყენონ თავიანთი სიმართლის გასაჟღერებლად.
მანუჩარ მიქელაძის ადვოკატი, გურანდა ქურდოვანიძე აცხადებს, რომ მიუკერძოებელი სასამართლო მისი დაცვის ქვეშ მყოფს გაამართლებდა.
„მარტივად ავუხსენით მოსამართლეს, რომ ვერც ერთი მტკიცებულება, რომელიც ბრალდების მხარეს ჰქონდა წარდგენილი პირველი ინსტანციის სასამართლოში, ვერ დაადასტურა მოწვეულმა მოწმემ, ვერ დაადასტურა საქმეში გამოკვლეულმა ვერცერთმა მტკიცებულებამ. თუმცა, რატომღაც, სასამართლოს შინაგანი რწმენა არ გაუჩნდა იმისა, რომ აღნიშნული პიროვნების [მანუჩარ მიქელაძის] მიმართ არ უნდა ყოფილიყო აღნიშნული კვალიფიკაცია.
თუკი სასამართლო იქნებოდა დამოუკიდებელი, მიუკერძოებელი და თუკი საქმის განხილვა იქნებოდა მხოლოდ საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობის საფუძველზე, ერთადერთი გადაწყვეტილება უნდა მიეღო და უნდა მოეხდინა ცვლილება. თუმცა, დღეს მივიღეთ ის შედეგი, რასაც, ალბათ ველოდით, იმიტომ, რომ სასამართლო არ არის დამოუკიდებელი“ – ამბობს ადვოკატი.
როგორც მანუჩარ მიქელაძეს, ისე გიორგი კირვალიძეს პროკურატურა ედავებოდა სისხლის სამართლის ორი მუხლის დარღვევას: ჯგუფურ ძალადობაში მონაწილეობა (225-ე მუხლის მე-2 ნაწილი) და სტრატეგიული და განსაკუთრებული მნიშვნელობის ობიექტების ხელში ჩაგდების და ბლოკირების მცდელობა, ჩადენილი ჯგუფურად (19-222 მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით).
კრწანისის ტყეპარკისა და მიმდებარე ტერიტორიაზე „არაბული ქალაქის“ განაშენიანების გეგმაზე მუშაობა დაწყებულია. შესაბამისი პროცედურები დაწყებულია შესაბამის სახელმწიფო უწყებებშიც.
„ოცნების“ ხელისუფლებას კრწანისსა და გონიოში არაბული Eagle Hills-ის მიერ 6,6 მილიარდი აშშ დოლარის ინვესტიციის განხორციელება აქვს დაანონსებული. ამასთან, დაახლოებით 6 თვის წინ, „ოცნების“ მთავრობის პრემიერმა ირაკლი კობახიძემ განაცხადა, რომ „იგლ ჰილსმა“ წინასწარი გაყიდვები დაიწყო კრწანისის პროექტში და უკვე 267 ბინა გაყიდა. „იგლ-ჰილსთან“ გაფორმებული ხელშეკრულებები გასაიდუმლოებულია.
2026 წლის 27 აგვისტოს სივრცითი და ქალაქთმშენებლობითი განვითარების სააგენტომ გარემოს ეროვნულ სააგენტოში წარადგინა შპს „იგლ ჰილს საქართველოს“ მიერ შემუშავებული განაშენიანების გეგმის კონცეფცია, რომელიც კრწანისის პარკს [თბილისისა და გარდაბნის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიების ნაწილს] მოიცავს; ამ კონცეფციის სტრატეგიული გარემოსდაცვითი შეფასების [სგშ] სკოპინგის ანგარიში და სხვა დოკუმენტაცია.
პროექტის ვიზუალიზაცია/კონცეფციიდან
აღნიშნულ ეტაპზე უნდა გაიცეს სკოპინგის დასკვნა, რომელიც აუცილებელია სგშ-ს საბოლოო ანგარიშის მოსამზადებლად და შემდგომი ადმინისტრაციული წარმოების გასაგრძელებლად.
სკოპინგის დასკვნაში უნდა გაიწეროს კონკრეტული მითითებები და პირობები, რომლებიც სგშ-ს ავტორებმა უნდა გაითვალისწინონ მომდევნო ეტაპზე. ამ დასკვნაში უნდა იყოს ასევე საზოგადოების [მათ შორის, ადგილობრივი მოსახლეობის, არასამთავრობო ორგანიზაციების] და დარგობრივი უწყებების/ექსპერტების მიერ გამოთქმული დასაბუთებული შენიშვნები, რომლებიც შემდეგ უკვე საბოლოო დოკუმენტში უნდა აისახოს.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს განცხადებით ამ შემთხვევაში სგშ-ის სკოპინგის დასკვნის გამცემი უფლებამოსილი ორგანოებია გარემოს ეროვნული სააგენტო და საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრო.
სგშ-ის სკოპინგის განცხადებასა და სტრატეგიული დოკუმენტის კონცეფციასთან დაკავშირებით წერილობითი შენიშვნებისა და მოსაზრებების წარდგენა დაინტერესებულ პირებს 2026 წლის 21 სექტემბრის ჩათვლით შეუძლიათ შემდეგ მისამართებზე:
სსიპ გარემოს ეროვნულ სააგენტოში მისამართზე: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის გამზირი №150 ან ელფოსტაზე: eia@mepa.gov.ge (გთხოვთ, შენიშვნებისა და მოსაზრებების ელექტრონულ ფოსტაზე გამოგზავნისას ადრესატად მიუთითოთ: სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტო);
ასევე:
სსიპ ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში ელფოსტაზე: info@ncdc.ge (მის.: ქ. თბილისი, კახეთის გზატკეცილი, №99).
„გარდაბნისა და თბილისის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე, კერძოდ კი სოფელი ფონიჭალას მიმდებარედ, მდინარე მტკვრის ორივე სანაპიროზე შპს „იგლ ჰილს საქართველოს“ მიერ იგეგმება ბუნებასთან მაქსიმალურად ინტეგრირებული, დაბალი ინტენსივობისა და სიმჭიდროვის განაშენიანების განვითარება, რომელიც მეტ წილად განვითარდება ინდივიდუალური საცხოვრისებით, კერძოდ ვილებისა და თაუნჰაუსების სახით, დასახლების ცენტრალურ ნაწილში კი თავმოყრილი იქნება საზოგადოებრივი და სოციალური ინფრასტრუქტურის ობიექტები.“ – წერია კონცეფციაში.
პროექტის ვიზუალიზაცია/კონცეფციიდან
ამავე კონცეფციის მიხედვით, „კრწანისის ტერიტორია, რომელიც ფონიჭალის ნაკრძალსა და მდინარე მტკვარს ესაზღვრება, იძლევა იშვიათ შესაძლებლობას შეიქმნას სიცოცხლით სავსე, მყუდრო უბანი. პროექტი, რომელიც მოიცავს დაახლოებით 633 ჰექტარს, ასახავს ტრანსფორმაციულ ურბანულ ამბიციას – ხელახლა გააცოცხლოს მდინარისპირა ცხოვრება და გააძლიეროს თბილისის აგლომერაციის გლობალური იდენტობა“.
საპროექტო არეალი დოკუმენტების მიხედვით მოიცავს 41 მიწის ნაკვეთს [საერთო ფართობით 633 ჰა]. 41-ივე საკადასტრო ერთეული ფაქტობრივი მდგომარეობით წარმოადგენს სახელმწიფოს საკუთრებას, თუმცა ისინი „იგლ ჰილს საქართველოზე“ უზუფრუქტითაა გადაცემული.
„საპროექტო წინადადებით იგეგმება არსებული მიწის ნაკვეთების გაერთიანება მდ. მტკვრის სანაპიროების გათვალისწინებით და შემდგომი გამიჯვნა განაშენიანების დეტალური გეგმების არეალების შესაბამისად.
კონცეფციაში წარმოდგენილი გადაწყვეტილებები და პარამეტრები შესაძლოა შეიცვალოს ან დაზუსტდეს მიმდინარე ტექნიკური კვლევების, დაინტერესებულ მხარეებთან კონსულტაციების, ასევე სტრატეგიული გარემოსდაცვითი შეფასების [სგშ] პროცესის შედეგების საფუძველზე.“ – წერია კონცეფციაში.
„იგლ ჰილსის“ პროექტი უნდა განხორციელდეს გონიოშიც, ყოფილი სამხედრო პოლიგონის ტერიტორიაზე. ამ შემთხვევაში კონცეფცია, ასე ვთქვათ, საჯარო დოკუმენტების სახით არ გვაქვს, თუმცა, აღსანიშნავია, რომ გონიოში საინვესტიციო ტერიტორია მთლიანად მოქცეულია „ზურმუხტის ქსელის“ საზღვრებში და ის საერთაშორისო დონეზე დაცული ტერიტორიაა.
აჭარაში „ოცნების“ მთავრობის განათლების სამინისტრომ ბათუმში საჯარო სკოლის დაპროექტებაზე ტენდერი 360 ათასი ლარით გამოაცხადა.
ახალი სკოლის მშენებლობა ფრიდონ ხალვაშის გამზირზე, ე.წ. „ოცნების ქალაქის“ ტერიტორიაზეა დაგეგმილი. აქ სკოლისთვის ჯამში 7 390 კვადრატული მეტრი ფართობის მიწის ნაკვეთია გათვალისწინებული.
„გასათვალისწინებელია, რომ სკოლისთვის განკუთვნილ ტერიტორიას ოთხივე მხრიდან ესაზღვრება ქუჩა“ – წერია ტექნიკურ დავალებაში.
ამავე დავალების მიხედვით, სასწავლო კორპუს(ებ)ის სართულიანობა უნდა იყოს 3 სართული + სარდაფის სართული ან ნახევარსართული. მოსწავლეთა სავარაუდო რაოდენობა კი – 750 მოსწავლე [±50 მოსწავლე] ერთ ცვლაში [25 მოსწავლე ერთ კლასში], ჯამში 1 500 მოსწავლე ორ ცვლაში.
ამასთან, „პროექტირებისას კონკურსანტი ვალდებულია საპროექტო დოკუმენტაცია დაამუშაოს აჭარის განათლებისა და სპორტის სამინისტროსთან შეთანხმებით ნორმატიული დოკუმენტების გათვალისწინებით.
პროექტირების პროცესში საპროექტო დავალებით გაუთვალისწინებელი სამუშაოების დაპროექტების საკითხი ზეპირი სახით შეთანხმდება შემსყიდველთან“.
შემსყიდველთან, ანუ სამინისტროსთან შეთანხმებით შეიძლება ასევე დაზუსტდეს „არქიტექტურული დეტალები და ფერთა გამა“.
კონკურსის მოთხოვნაა, რომ პროექტში გათვალისწინებული იყოს შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთათვის ადაპტაციის ღონისძიებები. „კერძოდ, შენობა-ნაგებობებთან მისასვლელი პირობები, შენობაში შესასვლელი პანდუსები ნორმების გათვალისწინებით, სველი წერტილები. ყველა სართულისათვის მოეწყოს სამგზავრო ლიფტი შშმპ-თვის“ – წერია პირობებში.
კონკურსში გამარჯვებულს დაპროექტებასთან ერთად ევალება შესაბამისი სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის მომზადებაც. სამომავლოდ, პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის დამტკიცებითა და შემდეგ მშენებლობაზე გამოცხადებული ტენდერით დაზუსტდება, რა თანხა იქნება საჭირო „ოცნების ქალაქში“ სკოლის ასაშენებლად. ტენდერით განისაზღვრება მშენებლობის დაწყება-დასრულებისთვის საჭირო ვადებიც.
კონკურსში წინადადებების მიღება 2026 წლის 25 სექტემბერს დაიწყება და 30 სექტემბერს დასრულდება.
მთავარი ფოტო: საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობა „ოცნების ქალაქში“ / ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან
ბათუმის მერის გამწვანებისა და ლანდშაფტური დაგეგმარების სამსახურის უფროსად ეთერ მაჭუტაძე დანიშნეს. ის ბათუმის მერმა დღეს, 31 აგვისტოს, წარუდგინა თანამშრომლებს.
მერიის ინფორმაციით, ეთერ მაჭუტაძე განათლებით აგროეკოლოგი, აგრონომი და სატყეო ინჟინერია, არის სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი:
„წლების განმავლობაში მუშაობდა მცენარეთა ინტროდუქციისა და აკლიმატიზაციის მიმართულებით. სხვადასხვა პერიოდში ხელმძღვანელობდა ბათუმის ბოტანიკურ ბაღს, გამწვანებისა და ლანდშაფტური დაგეგმარების სამსახურსა და ბათუმის ბულვარს“.
ეთერ მაჭუტაძე 2017 წელს, ბულვარის ადმინისტრაციის უფროსად დანიშნეს, მაშინაც, ზურაბ პატარაძე იყო აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე. პატარაძის აზერბაიჯანში ელჩად გადაყვანის შემდეგ კი, მაჭუტაძემაც დატოვა აღნიშნული თანამდებობა.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ბათუმში დააკავეს ინტერპოლის მიერ ძებნილი, თურქეთის რესპუბლიკის 2 მოქალაქე.
შსს-ს ინფორმაციით, დაკავებულები, თურქეთის სამართალდამცავი ორგანოების მოთხოვნის საფუძველზე, სხვადასხვა კატეგორიის დანაშაულის ჩადენისთვის, ინტერპოლის წითელი ცირკულარით იძებნებოდნენ.
„ამჟამად, ორივე დაკავებულის მიმართ კანონით გათვალისწინებული საექსტრადიციო პროცედურები მიმდინარეობს“ – წერს უწყება.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 31 აგვისტომდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 488 200 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 600. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 316 ერთეული [+5]
ჯავშანტექნიკა – 25 255 ერთეული [+7]
საარტილერიო სისტემა – 48 883 ერთეული [+50]
MLRS – 2 079 ერთეული [+7]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 597 ერთეული [+3]
თვითმფრინავი – 440 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 354 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 490 402 ერთეული [+2 055]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 442 ერთეული [+7]
გემი/ნავი – 35 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 141 920 ერთეული [+467]
სპეცტექნიკა – 4 621 ერთეული [+7]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 060 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
„რუსული არმიის დისკრედიტაციის“ ბრალდებით დაკავებულმა ვოლგოგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ყოფილმა პროფესორმა და იურიდიულ მეცნიერებათა კანდიდატმა, რომან მელნიჩენკომ განაცხადა, რომ იზოლატორში მას უკრაინის წინააღმდეგ ომში წასვლას აიძულებდნენ“, – ამის შესახებ ინფორმაციას რუსული დევნილი მედია ავრცელებს.
53 წლის პროფესორმა ზეწოლის შესახებ ადვოკატ დმიტრი სოტნიკოვისთვის გაგზავნილ წერილში ისაუბრა. მელნიჩენკომ რეკრუტერს ომში წასვლაზე უარი იმით აუხსნა, რომ ეთნიკურად უკრაინელია. გარდა ამისა, მას მხედველობასთან დაკავშირებული პრობლემები აქვს – ერთ თვალში მინუს 10%, მეორეში კი მინუს 20%.
ადვოკატმა შეშფოთება გამოთქვა თავისი კლიენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან დაკავშირებით და წინასწარი დაკავების იზოლატორის დირექტორს შშმ პირის სტატუსის მინიჭების მოთხოვნით მიმართა.
2022 წელს პროფესორი ანტისაომარი პოზიციის გამო უნივერსიტეტიდან გაათავისუფლეს. ამის შემდეგ ის დევნას განიცდიდა, სასამართლოში დავობდა იუსტიციის სამინისტროსთან „უცხოელი აგენტების“ შესახებ კანონის გამო და ამაზე საჯაროდაც საუბრობდა.
პროფესორი დააკავეს შეიარაღებული უწყებების თანამშრომლებმა, რომლებიც აღჭურვილი იყვნენ ჩაფხუტებითა და ჯავშანჟილეტებით. ისინი იურისტის ბინაში შეიჭრნენ და სახით იატაკზე დააწვინეს.
პოლიციის ვერსიით, გასული წლის სექტემბერში პროფესორმა ინტერნეტში განათავსა „ვიდეომასალა, რომელიც შეიცავდა რუსეთის შეიარაღებული ძალების დისკრედიტაციის შესახებ ინფორმაციას“. უცნობია, კონკრეტულად რომელ ჩანაწერებზეა საუბარი.
მელნიჩენკოს კომპიუტერი, მიკროფონები, ვებკამერა და მობილური ტელეფონები ჩამოართვეს. პროფესორი ტელეგრამ-არხს მართავდა და ონლაინ ლექციებს ატარებდა.
1795 აბიტურიენტს, რომლებმაც ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე დადგენილი მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი გადალახეს, ე.წ. მეორადი ჩარიცხვების საშუალება მიეცემათ.
ინფორმაცია ამის შესახებ, დღეს, 30 აგვისტოს გახდა ცნობილი განათლების მინისტრის, გივი მიქანაძის სპეციალური ბრიფინგის საშუალებით.
გივი მიქანაძის განმარტებით, ეს გამონაკლისი მხოლოდ 2026 წელს იქნება.
„გამომდინარე იქიდან, რომ დავიწყეთ უმაღლესი განათლების ეროვნული რეფორმა და მიმდინარე წელი გარკვეულწილად გარდამავალ პერიოდს წარმოადგენს, მხოლოდ წელს დავუშვებთ გამონაკლისს და საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ირაკლი კობახიძის ინიციატივით, 1795 აბიტურიენტს, რომლებმაც ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე განსაზღვრული მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი გადალახეს, ე.წ. მეორადი ჩარიცხვის შესაძლებლობას ვაძლევთ.
სექტემბრის პირველ ნახევარში გამოცხადება რეგისტრაცია სახელმწიფო და კერძო უმაღლეს და პროფესიულ საგანმანათლებლო დაწესებულებებში დარჩენილ ვაკანტურ ადგილებზე, რის შემდეგაც აბიტურიენტებს, რომლებმაც ეროვნულ გამოცდებზე გადალახეს მინიმალური ზღვარი, მიეცემათ შესაძლებლობა, აღნიშნულ პროგრამებზე დარეგისტრირდნენ,“ – თქვა გივი მიქანაძემ.
ერთიანი ეროვნული გამოცდების შედეგები შეფასებისა და გამოცდების ეროვულმა ცენტრმა 25 აგვისტოს გამოაქვეყნა.
ცენტრის ინფორმაციით, საბაკალავრო საფეხურზე ისწავლის 29 481 აბიტურიენტი. მათგან, სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში ჩაირიცხა 17 862 აბიტურიენტი, ხოლო კერძო უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში 11 619 აბიტურიენტი.
1795 აბიტურიენტი, რომლებმაც ზღვარი გადალახეს, ამ დრომდე სასწავლებლებს მიღმა იყვნენ დარჩენილი. ახალი გადაწყვეტილებით კი მათ სწავლის საშუალება ექნებათ.
ოზურგეთში, სოფელ ნასაკირალში, დღეს, 30 აგვისტოს, დაკრძალეს 60 წლის მარგო ზოიძე. ქალი, რომელიც 28 აგვისტოს, საკუთარ სახლში სასტიკად მოკლეს ყაჩაღებმა.
ოჯახის ახლობლების თქმით, მკვლელობა ფულის გამო მოხდა.
„მეზობლებთან უთქვამს 5 ათას ლარამდე მაქვს შეგროვილი ჯამშიო,“ – უთხრა „ბათუმელები“ ოჯახის ერთ-ერთმა ახლობელმა. მოკლულის ოჯახის ერთ-ერთ წევრს, ეს ინფორმაცია საჯაროდაც აქვს გამოქვეყნებული.
მარგო ზოიძე ნასაკირალში, სამსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსის მეორე სართულზე ცხოვრობდა. მისი მეუღლე მთელი ზაფხული გომისმთაზე მუშაობდა, მკვლელობის ღამეს ქალი სახლში მარტო იყო.
„28 აგვისტოს, გვიან ღამე, ფანჯრიდან შევიდნენ თურმე ყაჩაღები. გაუგია მარგოს, როგორ ცდილობდნენ მეტალოპლასტმასის ფანჯრის შემტვრევას, ასე უცებ ხომ ვერ შეამტვრევდნენ და ტელეფონზე დარეკვა უცდია. ზარის ჩამწერი ჰქონია ტელეფონზე და მთელი მკვლელობა ჩაწერილია.
სამნი ყოფილან. მარგო წინააღმდეგობას უწევდა თურმე. ეუბნებოდა არ მაქვს ფული, არაფერს მოგცემთო. ერთი მარგოს იჭერდა, ორი სახლში ფულს ეძებდა. მარგოს უბრძოლია – ვინც იჭერდა იმისთვის სახე ჩამოუკაწრავს, ნიღაბი ჩამოუძვრია და უთქვია „გიცანი, გიცანი ვინც ხარ, წადით აქედან არ მაქვს ფულიო“.
სახელებსაც ამბობს თურმე ჩანაწერში.
დანით დაჩეხეს. 60 ჭრილობა ჰქონდა ქალს.
ოზურგეთში, საავადმყოფოში რომ მიუყვანიათ, მარგოს ხელში ერთ-ერთი მკვლელის თმა ჰქონია შერჩენილი. ექიმს უთქვამს – „ჩემს პრაქტიკაში რა არ მინახავს, მაგრამ ასეთი სასტიკი არაფერიო“. მუცლის ზემოთ მთელი სხეული დაჩეხილი ჰქონდა თურმე მარგოს.
მეზობლებს იმ ღამეს გაუგიათ ხმაური. კართანაც მისულან – მარგო, მარგოო ეძახდნენ, მაგრამ ხმა არ გაუცია.
მეორე დღეს იპოვეს უკვე გარდაცვლილი და პოლიცია გამოიძახეს,“ – უყვება „ბათუმელებს“ ოჯახის ახლობელი.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, მომხდარ ფაქტზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 108-ე მუხლითაა დაწყებული, რაც ადამიანის განზრახ მკვლელობას გულისხმობს და ისჯება თავისუფლების აღკვეთით 10-დან 15 წლამდე ვადით.
„ბათუმელებმა“ შსს-ს ჰკითხა, დაკავებულია თუ არა მკვლელობაში ბრალდებულები.
შსს-ს ინფორმაციით, „ამ ეტაპზე დაკავებული არავინაა და მიმდინარეობს აქტიური სამძებრო სამუშაოები“.
შსს-ში ასევე არ დაგვიდასტურეს რაიმე ჩანაწერის არსებობა, რომელიც მკვლელობის შესახებ ინფორმაციას შეიცავს.
ბათუმის დინამო სეზონის დარჩენილ საშინაო თამაშებზე დიდ გათამაშებას იწყებს. სტადიონზე მისულ ნებისმიერ ქომაგს შეუძლია ავტომობილი ან სხვა ფულადი პრიზები მოიგოს.
წესი უმარტივესია – ყოველი ბილეთი, რომელსაც ბათუმში თამაშზე დასასწრებად იყიდი, სეზონის ბოლოს შეიძლება მომგებიანი აღმოჩნდეს.
დინამო ბათუმი:
„ძალიან გვეამაყება, რომ საქართველოში საუკეთესო გულშემატკივარი გვყავს. ყველა გამარჯვება თქვენი დამსახურებაცაა. ეს გათამაშება ჩვენი მადლობაა იმ ერთგულებისთვის, რასაც ყოველთვის ვგრძნობთ. დიდი მადლობა ჩვენს სპონსორ კროკოს, რომელმაც ეს იდეა რეალობად აქცია.“
კლუბში ამბობენ, რომ მთავარი მიზანი ქომაგების დაფასება და სტადიონზე კიდევ უფრო მაგარი მუხტის შექმნაა. მთავარ საჩუქარს და ფულად პრიზებს გუნდის გენერალური სპონსორი კროკო აფინანსებს.
ეს გათამაშება კროკოს ახალი კამპანიის, „შენი ხმის“ ნაწილია, რომელიც ზოგადად ქართველი ქომაგების მხარდაჭერას ემსახურება.
„ბათუმის ტრიბუნების ენერგია განსაკუთრებული რამაა – ფეხბურთს სწორედ ერთგული ქომაგი ქმნის. გვინდა, გუნდსა და გულშემატკივარს შორის კავშირი კიდევ უფრო გაძლიერდეს. ტრიბუნის ხმა ფეხბურთელებისთვის უდიდესი ძალაა და ჩვენი ახალი კამპანია „შენი ხმაც“ სწორედ ამიტომ დავიწყეთ ბათუმიდან. შევხვდებით სტადიონზე!“ – ნიკო ადეიშვილი, კროკოს მარკეტინგის ხელმძღვანელი.
29 აგვისტოს ღამეს, ოკუპირებულ დონეცკში ელენოვკის კოლონიის უფროსის პირველი მოადგილის, დიმიტრი ნეელოვის მანქანა აფეთქდა. ამის შესახებ უკრაინული მედია იუწყება. მედია წერს, რომ ინფორმაცია უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურების წყაროებიდან მიიღეს.
წინასწარი ინფორმაციით, მანქანის ქვეშ ასაფეთქებელი მოწყობილობა იყო დამონტაჟებული. ნეელოვის მდგომარეობა უცნობია.
2026 წლის გაზაფხულზე, უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურმა და გენერალურმა პროკურატურამ დაუსწრებლად გამოუტანეს ნეელოვის წინააღმდეგ დადგენილება, რომ ის ბრალდებულია ომის დანაშაულებში. უკრაინის სამართალდამცავი ორგანოები მიიჩნევენ, რომ ის მონაწილეობდა და მონაწილეობს უკრაინელი სამხედრო ტყვეებისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის წამებაში, ცემასა და დამცირებაში.
2022 წლის 29 ივლისის ღამეს, ელენოვკას კოლონიის ერთ-ერთ ყაზარმაში, სადაც უკრაინელი სამხედრო ტყვეები იმყოფებოდნენ, აფეთქება მოხდა. მათ შორის იყვნენ აზოვსტალის დამცველებიც, რომლებიც მოლაპარაკებების შემდეგ რუსებს ტყვედ ჩაჰბარდნენ. მაშინ 50-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა და ასამდე დაშავდა.
რუსეთმა და უკრაინამ აფეთქებაში ერთმანეთი დაადანაშაულეს.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 30 აგვისტოს 21 საათიდან 31 აგვისტოს 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება, უმეტეს რაიონში ხანმოკლე წვიმა, შესაძლებელია ელვა-ჭექით.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან მუნიციპალიტეტებში:
საქართველოდან მოსკოვის მიმართულებით მოძრავი ავტობუსი ავარიაში მოხვდა. შედეგად ხუთი ადამიანი დაიღუპა და 38 დაშავდა.
დაშავებულთა შორის 10 ბავშვია. წინასწარი ინფორმაციით ავტობუსში 43 ადამიანი იმყოფებოდა.
რუსული მედიის ცნობით, საავადმყოფოდან დაშავებული ხუთი ბავშვი უკვე გაწერეს, ხოლო ხუთი ისევ ჰოსპიტალიზებულია. აქედან ორი, შვიდ წლამდე ასაკის ბავშვი რეანიმაციაშია მოთავსებული.
შემთხვევა სტავროპოლის მხარეში, სოფელ ინოზემცევოსთან, კავკაზის ფედერალური გზატკეცილის მესამე კილომეტრზე მოხდა.
საქართველოდან მოსკოვისკენ მიმავალი „სეტრას“ მარკის ავტობუსი წინ მიმავალ „კამაზის“ მარკის სატვირთო მანქანას შეეჯახა, გადაბრუნდა და თხრილში ჩავარდა.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 30 აგვისტომდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 486 600 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 400. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 311 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 25 248 ერთეული [+7]
საარტილერიო სისტემა – 48 833 ერთეული [+59]
MLRS – 2 072 ერთეული [+2]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 594 ერთეული [+1]
თვითმფრინავი – 440 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 354 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 488 347 ერთეული [+1 963]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 435 ერთეული [+6]
გემი/ნავი – 35 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 141 453 ერთეული [+394]
სპეცტექნიკა – 4 614 ერთეული [+6]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 060 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
დღეს, 29 აგვისტოს, თბილისში გაიმართა ტრადიციული “შაბათის მარში“, რომელიც ემიგრანტებს და ქვეყანაში ემიგრაციის პრობლემებს მიეძღვნა.
მარშის მონაწილეებმა მსვლელობა ავლაბრის მეტროსთან დაიწყეს და საქართველოს სახელმწიფო კანცელარიის წინ დაასრულეს.
მარშის მონაწილეთა თქმით, დღეს საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი პრობლემა ემიგრაციაა.
„2012-2025 წლებში, ქვეყნიდან 1 005 800-ზე მეტი საქართველოს მოქალაქე წავიდა, ხოლო უარყოფითმა მიგრაციულმა სალდომ, თითქმის 300 000 შეადგინა.
ამ ციფრების უკან დაცარიელებული სოფლები და ქალაქებია. სახლები, სადაც აღარავინ ცხოვრობს.
ამ ციფრების უკან გახლეჩილი ოჯახებია – მშობლები, რომლებიც შვილების გაზრდას ვიდეოზარიდან ადევნებენ თვალს.
ქვეყნიდან მიდიან ახალგაზრდები – საქართველო კარგავს თავის მომავალს, ადამიანებს, რომლებიც ქვეყნის მთავარი ინტელექტუალური და ადამიანური რესურსი უნდა იყვნენ.
ეს ყველაფერი ხდება იმიტომ, რომ სახელმწიფო მხოლოდ ბორია ივანიშვილს ემსახურება“, – ნათქვამია მარშის ორგანიზატორთა მიერ გავრცელებულ რელიზში.
ბათუმის ახალი ნაგავსაყარი პოლიგონის მშენებლობა ქობულეთის სოფელ ცეცხლაურში 2021 წელს დასრულდა, თუმცა მისი ექსპლუატაცია ამ დრომდე არ დაწყებულა.
აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროში არ აკონკრეტებენ, როდის ამოქმედდება ახალი ნაგავსაყარი. შესაბამისად, უცნობია, როდის დაიწყება „ძველის“, ანუ ადლიის მოქმედი ნაგავსაყარის კონსერვაცია, სრული დახურვა.
სამინისტროს ინფორმაციით, ცეცხლაურში ევროკომისიის დირექტივების შესაბამისი სანიტარული ნაგავსაყარი პოლიგონი აჭარის მყარი ნარჩენების მართვის პროექტის I ფაზის ფარგლებში აშენდა, მიმდინარე ეტაპზე კი II ფაზის სამუშაოები ხორციელდება.
პროექტის მეორე ფაზის სავარაუდო ბიუჯეტი კი, სამინისტროს ინფორმაციით, დაახლოებით 67 მილიონი ევროა.
II ფაზა შემდეგ სამუშაოებს ითვალისწინებს:
სოფელ ცეცხლაურში ახალი სანიტარული ნაგავსაყრელი პოლიგონის ექსპლუატაციისათვის საჭირო ტექნიკური აღჭურვილობის შეძენას;
მყარი საყოფაცხოვრებო ნარჩენების მექანიკურ-ბიოლოგიური დამუშავების ტექნოლოგიის [MBT] დანერგვასა და შესაბამისი ობიექტის მშენებლობას;
გადამტვირთი სადგურის მშენებლობასა და ნარჩენების შეგროვებისა და ტრანსპორტირებისთვის საჭირო სპეცტექნიკის შეძენას;
ბათუმსა და ქობულეთში კანონმდებლობასთან შეუსაბამო ნაგავსაყრელების დახურვას და რეაბილიტაციას.
„ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის [EBRD] წესებით, გამოცხადებულ საერთაშორისო საკონსულტაციო კომპანიის შესარჩევ ორეტაპიან საერთაშორისო ტენდერში ესპანურმა საერთაშორისო კომპანია IDOM-მა გაიმარჯვა, რომელსაც პროექტის მეორე ფაზის იმპლემენტაციის მხარდაჭერა დაევალა. ეს გულისხმობს ნარჩენების მექანიკურ-ბიოლოგიური დამუშავების ობიექტის [MBT], გადამტვირთი სადგურისა და კანონმდებლობასთან შეუსაბამო ნაგავსაყრელების დახურვის დეტალური დიზაინების, ასევე სამშენებლო სატენდერო დოკუმენტაციების მომზადებასა და მშენებლობაზე ზედამხედველობის განხორციელებას.
2025 წლის 18 დეკემბერს, EBRD-ის წესების თანახმად, მექანიკურ-ბიოლოგიური დამუშავების [MBT] ობიექტის მშენებლობის მიზნით, საერთაშორისო ორეტაპიანი ტენდერი გამოცხადდა. ამ დროისთვის, მიმდინარეობს EBRD-თან შეთანხმებით, ტენდერის მეორე ეტაპზე გადასავლის პროცედურები.
MBT-ის ტექნოლოგიის დანერგვა უზრუნველყოფს აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში დაგროვილი არასახიფათო მუნიციპალური ნარჩენების დამუშავებას. ის ასევე მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს სოფელ ცეცხლაურში მდებარე სანიტარული ნაგავსაყრელის მუშაობის ეფექტურობას და სიცოცხლისუნარიანობას.
აღსანიშნავია, რომ ახალი სანიტარული ნაგავსაყრელი პოლიგონის მუშაობა, მათი ინტეგრირებულად ექსპლუატაციის მიზნით, ნარჩენების მექანიკურ-ბიოლოგიური დამუშავების ობიექტის მშენებლობის დასრულების შემდეგ დაიწყება.
პროექტის II ფაზის ფარგლებში დაგეგმილია ბათუმსა და ქობულეთში მდებარე, კანონმდებლობასთან შეუსაბამო, ნაგავსაყრელების დახურვა და რეაბილიტაცია. კერძოდ, ქობულეთის მუნიციპალიტეტში დაგეგმილია 2 ნაგავსაყრელის და ბათუმის ერთი ნაგავსაყრელის დახურვა.
ამ ეტაპზე საკონსულტაციო კომპანიის მიერ არსებული ნაგავსაყრელის დახურვის დეტალური საპროექტო დოკუმენტაცია მზადდება. დახურვის ღონისძიებები კი ნარჩენების მექანიკურ-ბიოლოგიური დამუშავების ობიექტის ექსპლუატაციაში შესვლის შემდეგ დაიწყება“, – მოგვწერეს ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროდან 2026 წლის 25 აგვისტოს.
ნაგავსაყარი პოლიგონი ქობულეთის სოფელ ცეცხლაურში
რაც შეეხება ნარჩენების შუალედურ გადამტვირთ სადგურს, ის ბათუმის სამრეწველო ზონაში უნდა ააშენონ. ამ სადგურის ფუნქცია ნარჩენების აქ დროებითი თავმოყრა იქნება, აქედან კი ნარჩენებს ცეცხლაურში გაიტანენ.
„ამ ეტაპისთვის, დასრულებულია ხელვაჩაურის სამრეწველო ზონაში, ნარჩენების შუალედური გადამტვირთი სადგურის მშენებლობის დეტალურ დიზაინზე მუშაობა და 2026 წლის ბოლოსთვის, დაგეგმილია სამშენებლო ტენდერის გამოცხადება“, – მოგვწერეს სამინისტროდან.
იმ ტერიტორიის გვერდით, სადაც გადამტვირთი სადგური შენდება, 12 843 კვადრატულ მეტრ ტერიტორიას ღობავს ბათუმის მერიის შპს „სანდასუფთავებაც“. ტერიტორიის შესაღობად „სანდასუფთავებას“ ტენდერი აქვს გამოცხადებული 328 721 ლარით.
„სანდასუფთავებაში“ გვითხრეს, რომ ტერიტორიის შემოღობვა უშუალოდ გადამტვირთ სადგურს არ უკავშირდება.
„ბათუმის განვითარებისა და გაფართოების გათვალისწინებით, შპს „სანდასუფთავებას“ მიწის ნაკვეთები გადმოეცა როგორც ბონი-გოროდოკის, ასევე სამრეწველო ზონის ტერიტორიაზე. აღნიშნულ ლოკაციებზე დაგეგმილია სანდასუფთავების ოფისების, ავტოფარეხებისა და შესაბამისი საწყობების განთავსება. ინფრასტრუქტურის უბნების მიხედვით განაწილება ხელს შეუწყობს კონკრეტული ტერიტორიების შესაბამისი ლოკაციებიდან უფრო სწრაფ და ეფექტურ მომსახურებას“, – მოგვწერეს „სანდასუფთავებიდან“.
„სანდასუფთავება“ თავის მხრივ აცხადებს, რომ აუცილებელია „ახალ სანიტარული ნაგავსაყრელი პოლიგონის მიმდებარედ, სამედიცინო-ბიოლოგიური ნარჩენების თერმული გაუვნებელყოფის საწარმოს მოწყობა“. ეს კი იმისთვისაა საჭირო, რომ ადლიაში მდებარე ინსინერატორი გაუქმდეს.
შენდება თუ არა ახალი ინსინერატორის შენობა ცეცხლაურში და რა ეტაპზეა, ამ დროისთვის ინფორმაცია არ გვაქვს.
ცეცხლაურში მყარი ნარჩენების მექანიკურ-ბიოლოგიური დამუშავების ობიექტის მშენებლობასთან დაკავშირებით გარემოს ეროვნულ სააგენტოში მიმდინარე სკრინინგის პროცედურა 2026 წლის 11 მარტს დასრულდა. გარემოს ეროვნულმა სააგენტომ პოლიგონის ექსპლუატაციის პირობის ცვლილებაზე გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება გასცა. ამ გადაწყვეტილებით „აჭარის ნარჩენების მართვის კომპანიას“ გარკვეული პირობების შესრულებაც დაევალა.
__
პოლიგონის ექსპლუატაციის პირობის ცვლილებაზე დეტალები, ასევე 2026 წლის იანვარში პროექტთან დაკავშირებით სამინისტროსგან მიღებული ინფორმაცია, ნახეთ ამ ბმულზე:
კვლევის მიხედვით, ერთ სულ მოსახლეზე ლუდის მოხმარება ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში მნიშვნელოვნად გაიზარდა.
კვლევის ძირითადი მიგნებების თანახმად, ერთის მხრივ შემცირდა ადგილობრივი ლუდის წარმოება, მეორეს მხრივ კი მზარდია ლუდის საშუალო ფასი ერთ ლიტრზე, რაც მწარმოებლების შემოსავლების ზრდას უწყობს ხელს.
„ლუდის მწარმოებლების ბრუნვამ 2025 წელს 636 მილიონ ლარს მიაღწია, რაც 2019-2025 წლებში 12.1%-იან საშუალო წლიურ ზრდის ტემპს შეესაბამება,“- ნათქვამია კვლევაში.
ადგილობრივი ლუდის წარმოების შემცირებასთან ერთად, იზრდება იმპორტირებული ლუდის პოპულარობა ადგილობრივ მომხმარებელს შორის.
2025 წელს იმპორტირებული ლუდის წილმა ლუდის მთლიანი მოხმარების 16% შეადგინა.
„საქართველოში ასევე მნიშვნელოვნადაა განვითარებული უალკოჰოლო სასმელების ინდუსტრია და 2025 წელს ქვეყანაში 474 მილიონი ლიტრი უალკოჰოლო სასმელი იწარმოა, ხოლო წარმოების ღირებულებამ თითქმის 1.0 მილიარდი ლარი შეადგინა. სექტორი სულ უფრო მეტად ექსპორტზე ორიენტირებული ხდება – 2025 წელს ექსპორტის მოცულობამ 162 მილიონ ლიტრს მიაღწია და ბოლო წლებში დაფიქსირებული ზრდის ტენდენცია გააგრძელა,“ – ნათქვამია თიბისი კაპიტალის კვლევაში.
გონიო-აფსაროსის არქეოლოგიურ კომპლექსში „რომაული დღის“ ორგანიზებისათვის აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტო 136 600 ლარის დახარჯვას გეგმავს.
სწორედ ამ თანხაზეა გამოცხადებული ტენდერი, რომელიც 7 სექტემბერს უნდა დასრულდეს.
ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანიამ ღონისძიებას ორგანიზება უნდა გაუწიოს.
სატენდერო პირობების თანახმად, ანტიკური ხანის მხატვრული სანახაობის ორგანიზებისათვის ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანიამ უნდა „გააცოცხლოს“ გონიოს ციხეში აღმოჩენილი ქანდაკებები.
კერძოდ, ოქროს ჭაბუკი, იუპიტერ დოლიჰენუსი და სერაპისი.
„გაცოცხლებულ, იგივე გაქვავებული ადამიანებს უნდა ჰქონდეთ სააგენტოს მიერ მიწოდებული ნიმუშების შესაბამისი ვიზუალი, კოსტუმები, გრიმი და ვარცხნილობა. ქანდაკებები უნდა განთავსდნენ სპეციალურ განათებულ პოდიუმზე,“ – ნათქვამია სატენდერო დოკუმენტაციაში.
ასევე ნიმუშების მიხედვით უნდა გააცოცხლონ ფრესკები, რაც გულისხმობს ერთ ან ორ კოსტუმირებულ პერსონაჟს.
გაცოცხლებული ქანდაკებების და ფრესკების პერფორმანსის ხანგრძლივობა ორ საათზე ნაკლები არ უნდა იყოს.
ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანიამ უნდა უზრუნველყოს ქორეოგრაფიული სპექტაკლის დადგმა, ასევე უნდა დაამზადოს ბუტაფორიული ცხენი და მოაწყოს ცეცხლოვანი შოუ.
რომაული ფესტივალის გამართვა გონიოს ციხეზე ტრადიციად იქცა.
სატენდერო წინადადების მიხედვით, 2026 წელს ფესტივალი 25 სექტემბრიდან 15 ოქტომბრამდე შუალედში ჩატარდება, რომელიმე მზიან დღეს.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 29 აგვისტომდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 485 200 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 420. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 310 ერთეული [+3]
ჯავშანტექნიკა – 25 241 ერთეული [+4]
საარტილერიო სისტემა – 48 774 ერთეული [+25]
MLRS – 2 070 ერთეული [+3]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 593 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 440 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 354 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 486 384 ერთეული [+1 360]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 429 ერთეული [+9]
გემი/ნავი – 35 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 141 059 ერთეული [+318]
სპეცტექნიკა – 4 608 ერთეული [+4]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 060 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
2026 წლის ზაფხულს აჭარაში, შავი ზღვის საკურორტო სანაპიროებზე მინიმუმ სამი შემთხვევა მოხდა, როდესაც სლავური წარმოშობის კაცები პლაჟზე სრულად გაშიშვლდნენ და ამან კონფლიქტი გამოიწვია.
ერთ შემთხვევაში პლაჟზე მყოფმა ქალმა აიძულა კაცს ჩაცმა პოლიციის გამოძახების მუქარით, მეორე შემთხვევაში პოლიცია გამოიძახეს, მესამე შემთხვევა 26 აგვისტოს მოხდა გონიოში.
კაცს, რომელიც პლაჟზე სველი საცურაო კოსტუმის გამოცვლისას გაშიშვლდა, გონიოელმა მოზარდებმა – ბიჭებმა ჯერ სიტყვიერად აგინეს, შემდეგ კი მის მანქანას ქვები დაუშინეს.
ვიდეოს სოციალურ ქსელში რუსულენოვანი მომხმარებლების მხრიდან გამოხმაურება მოჰყვა.
„ეს რა სიველურეა“, „ჯოგი“ – წერდნენ ვიდეოს კომენტარებში.
ერთ-ერთმა მომხმარებელმა პლაჟზე გაშიშვლება ძუძუთი კვებას შეადარა „პლაჟზე ტანსაცმლის გამოცვლა – ქვის სროლა, ძუძუთი კვება საჯარო ადგილას – რა გმირობაა“, – დაწერა ირონიულად მან.
ასევე კომენტარების ნაწილი შეეხებოდა აჭარის რეგიონის თავისებურებას, წერდნენ, რომ აჭარა მუსლიმური რეგიონია, ღრმად კონსერვატორული და ამიტომაა მძაფრი რეაქცია პლაჟზე სრულად გაშიშვლებაზე.
„ბათუმელები“ შეეცადა გაერკვია, სინამდვილეში, რატომაა მიუღებელი პლაჟზე სრულად გაშიშვლება, როგორია საქართველოს კანონმდებლობა ამ მიმართულებით და როგორია საზოგადოებაში დამკვიდრებული დაუწერელი წესები საჯარო ადგილებში მოქცევის შესახებ.
საქართველოში პლაჟზე სრულად გაშიშვლება დასჯადია.
ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 171-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, აკრძალულია საზოგადოებრივ ადგილებში ადამიანის ღირსებისა და საზოგადოებრივი ზნეობის შეურაცხმყოფელი ქმედების განხორციელება.
კერძოდ, საზოგადოებაში მიღებული ქცევის წესების აშკარა უპატივცემულობა, რომელიც იწვევს ადამიანისთვის დამამცირებელი ან შეურაცხმყოფელი გარემოს შექმნას – იქნება ეს სექსუალური ხასიათის ქცევა, სრული ან ნაწილობრივი უხამსი გაშიშვლება ან საზოგადოებრივ ადგილებში ფიზიოლოგიური მოთხოვნილების დაკმაყოფილება.
მსგავსი საქციელისათვის გათვალისწინებულია ჯარიმა 100-დან 200 ლარამდეა.
ოფიციალურად, საქართველოში ნუდისტური პლაჟი არ გვაქვს.
შესაბამისად, კანონმდებლობითაა განსაზღვრული, როგორ უნდა მოიქცეს მოქალაქე შავიზღვისპირეთის პლაჟებზე.
მამაკაცი პლაჟზე შიშვლად ირუჯებოდა, რის გამოც მოქალაქემ პოლიცია გამოიძახა
რატომ არის სიშიშვლე მისაღები კერძო სივრცეში, ნუდისტურ პლაჟზე, მაგრამ მიუღებელი ქალაქის ჩვეულებრივ პლაჟზე – ვკითხეთ ანთროპოლოგ თამთა ხალვაშს.
„პლაჟი ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო საჯარო სივრცეა, რადგან აქ სხეულის გამოჩენის ჩვეულებრივი საზღვრები ფართოვდება, მაგრამ მთლიანად არ ქრება.
არსებობს დაუწერელი წესები იმის შესახებ, რამდენად შეიძლება გაშიშვლება, რამდენად ახლოს ვიმყოფებით ერთმანეთთან და რა ითვლება მისაღებად.
ნუდისტური პლაჟების არსებობაც სწორედ ამას გვაჩვენებს, სიშიშვლეს დაუშვებლად რომელიმე რელიგია ან კულტურა კი არ აქცევს, არამედ კონკრეტული სივრცე და იქ არსებული სოციალური შეთანხმება, რომელიც კონტექსტზეა დამოკიდებული,“ – უთხრა თამთა ხალვაშმა „ბათუმელებს“.
მას რუსუელნოვან ტელეგრამ არხებზე მიმდინარე დისკუსიის შესახებაც ვკითხეთ, სადაც სიშიშვლის მიუღებლობას რელიგიური კონსერვატიზმით ან „ნაკლებ განვითარებულობით“ ხსნიან.
„ეს დისკუსია რუსულ ტელეგრამ არხებზე ძალიან ჰგავს კავკასიის შესახებ არსებულ რუსულ კოლონიურ წარმოდგენებს.
ეს წარმოდგენა ყოველთვის ასეთი იყო, რომ რუსეთის იმპერია კავკასიას უფრო ჩამორჩენილ სივრცედ წარმოაჩენდა და მას ძირითადად, „აღმოსავლურ“, „მუსლიმურ“, ან „ტრადიციულ“ ადგილად მონიშნავდა, ხოლო რუსეთს უფრო „ცივილიზებულად“, „განვითარებულად“ და „უნივერსალურად“.
თუ ამ იმპერიულ დაყოფას მივუსადაგებთ რუსულ ტელეგრამ არხების დისკუსიას, გამოდის, რომ ამ ლოგიკით, თითქოს არსებობს უფრო განვითარებული, თანამედროვე საზოგადოებები, რომლებმაც შიშველი სხეულის სირცხვილი უკვე „გადალახეს“ და უფრო ტრადიციული საზოგადოებები, სადაც ადამიანს შიშველი სხეულის ჯერ კიდევ რცხვენია, რადგან მას ისლამი, ქრისტიანული კონსერვატიზმი ან ტრადიცია ზღუდავს. ანუ სიშიშვლის მიმართ უსირცხვილო დამოკიდებულება ცივილიზებულობის ნიშანია ამ დისკუსიის მიხედვით, მოკრძალება და უხერხულობა კი, ჩამორჩენილობა.
ასეთია კოლონიური მზერის ლოგიკა. მაგრამ ცხადია, ეს ლოგიკა საფუძველშივე მცდარია.
პირველ რიგში იმიტომ, რომ არ არსებობს რაღაც უნივერსალური, „გათავისუფლებული“ სხეული, რომელმაც კულტურული თუ რელიგიური შეზღუდვები გადალახა. სხეული ყოველთვის სოციალური სხეულია და სიშიშვლის აღქმა ისეთ საზოგადოებებშიც კი, სადაც სიშიშვლე დასაშვებია საჯარო სივრცეში, ყოველთვის კონტექსტზეა დამოკიდებული.
რუსულ ბანიაში ან ნუდისტურ პლიაჟზე სრული სიშიშვლე შეიძლება ჩვეულებრივი ამბავი იყოს, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ რუსეთში შიშველი სხეული ნებისმიერ საჯარო სივრცეში ერთნაირად მისაღებია,“ – ამბობს თამთა ხალვაში.
როგორია ევროპული პლაჟების პრაქტიკა
საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ტურისტული მიმართულება კვიპროსში დასვენებაა.
კვიპროსის პლაჟებზე სიშიშვლე კანონიერად დაშვებულად არ ითვლება. ასევე, არ არსებობს ოფიციალური ნუდისტური პლაჟები.
კიდევ ერთი პოპულარული მიმართულებაა ესპანეთი. ესპანეთში სამოქალაქო, საჯარო პლაჟების გარდა არსებობს ნუდისტური პლაჟებიც.
მაგრამ არანუდისტურ პლაჟებზე ქცევის წესებს განსაზღვრავს ცალკეული მუნიციპალიტეტი.
იმ შემთხვევაში, თუკი მუნიციპალიტეტის წესებით საჯარო სივრცეში სიშიშვლე აკრძალულია, დამრღვევი პირი შესაძლოა დაჯარიმდეს.
მაგალითად, ბარსელონაში მოქმედებს საჯარო სივრცეში თანაცხოვრების წესები, რომელი წესების დაცვაც სავალდებულოა.
2026 წლის 15 თებერვლიდან ბარსელონას მუნიციპალიტეტმა აკრძალა ქუჩაში წელზემოთ შიშველი სიარული. თუ საჯარო სივრცეში პირი ტორსის დაუფარავად გაივლის, მას შესაძლოა 120 ევროდან 300 ევრომდე ჯარიმა დაეკისროს.
რაც შეეხება იტალიას. იტალიაშიც, ესპანეთის მსგავსად არსებობს ნუდისტური პლაჟები და იქ შიშვლად ყოფნა დაშვებულია.
მაგრამ საჯარო, არანუდისტურ პლაჟებზე სრული სიშიშვლე შეიძლება საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევად ჩაითვალოს.
გამომდინარე იქიდან, რომ იტალიის ზღვისპირა ქალაქების უმეტესობა ტურისტულად დატვირთულია, სხვადასხვა მუნიციპალიტეტი ინდივიდუალურად ცდილობს საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვას.
იტალიის ჩრდილოეთში, კომოს ტბის ნაპირას მდებარე მეთევზეთა სოფელ ვარენას მერიამ იმ ტურისტებისთვის, ვინც სოფლის ქუჩებში წელსზემოთ შიშველი, ან პლაჟისათვის განკუთვნილი ჩაცმულობით გაივლის, 200 ევრომდე ჯარიმა დააწესა.
