10 ივლისს ბათუმში, იაშვილის სახელობის ბათუმის დედათა და ბავშვთა ცენტრალურ ჰოსპიტალში ქალის რძის პირველი ბანკი გაიხსნა.
ეს პირველი შემთხვევაა როცა საქართველოში და რეგიონში ქალის რძის ბანკი იხსნება. როგორც ბათუმის ბავშვთა ჰოსპიტლის ადმინისტრაცია განმარტავს, ახალი პროექტი მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს ახალშობილთა ინტენსიური მოვლის ხარისხის გაუმჯობესებას.
დედის რძე განსაკუთრებით აუცილებელია იმ ჩვილებისთვის, რომლებიც სიცოცხლის პირველივე დღეებიდან განსაკუთრებული სამედიცინო მხარდაჭერა სჭირდებათ.
საქართველოში და აჭარის რეგიონში პირველი რძის ბანკის პირველი დონორი 34 წლის ბათუმელი ხათუნა ფაღავაა.
ხათუნა დედა მესამედ 5 ივნისს გახდა. სწორედ მესამე ფეხმძიმობისას აღმოაჩნდა ჭარბი რძე და მიიღო შეთავაზება კლინიკისგან, რომ დედის რძის პირველი დონორი გამხდარიყო.
რა არის საჭირო იმისათვის რომ დონორი გახდე და რა პროცედურას გადის ქალის რძე, სანამ ის საჭიროების მქონე ახალშობილამდე მივა, ამის შესახებ „ბათუმელები“ დედის რძის პირველ დონორ ქალს, ხათუნა ფაღავას ესაუბრა.
- ქალბატონო ხათუნა, როგორ გაიგეთ, რომ დედის რძის დონორობა იყო შესაძლებელი საქართველოში?
ამჟამად ლაქტაციას გავდივარ ჩემი მესამე შვილის წყალობით, რომელიც შემეძინა ხუთ ივნისს. გამოწერის დღეს როცა უკვე დაწყებული მქონდა ჰიპერლაქტაცია, ექიმმა მითხრა, რომ იგეგმებოდა რძის ბანკის გახსნა და შემეძლო ვყოფილიყავი დონორი.
- თქვენი პირველი რეაქცია რა იყო, როდესაც შემოგთავაზეს დონორობა, რა დრო დაგჭირდათ დასათანხმებლად?
პირველი ბავშვის გაზრდა მომიწია „ფორმულით“ რაღაც მიზეზების და სირთულეების გამო, ახალბედა და გამოუცდელი დედა ვიყავი. მეორე ბავშვზე ძალიან ბევრი ინფორმაცია მოვიძიე და დავაგროვე. ვიცოდი, თუ რაოდენ მნიშვნელოვანი იყო ჩვილისთვის დედის რძე. როცა გავიგე რძის ბანკის შესახებ, უყოყმანოდ დავთანხმდი, არც კი მიფიქრია, იმიტომ რომ ამით დღენაკლულ პატარებს გამოკვებავენ.
- რას ნიშნავს თქვენთვის ეს ფაქტი, რომ საქართველოში პირველი რძის ბანკის პირველი დონორი ხართ?
ძალიან მიხარია, რომ ჩემი წვლილი შემაქვს ამ კარგ საქმეში და შესაძლებლობა მომეცა მცირედით დავეხმარო პატარებს. ვფიქრობ, რაც უფრო მეტი მეძუძური დედა გაიგებს რძის ბანკის არსებობის შესახებ და გამოთქვამს სურვილს დონორობაზე, მით უკეთესი იქნება პატარებისათვის.
თან ძალიან მადლიანი საქმეა.
- თავად პროცესი რომ აღგვიწეროთ დონორობის, რა დროს მოითხოვს ქალისგან?
რძის შეგროვება ხდება შესაბამისი წესების დაცვით. სტერილური რძის საწველით ყოველდღიურად ვაგროვებ, ვასხამ ისევ კლინიკის მიერ მოწოდებულ რძის პაკეტებში და ვყინავ მინუს-მაცივარში. პაკეტებიდან უნდა გამოიტუმბოს ჰაერი მაქსიმალურად, უნდა იყოს შენახული საკვები პროდუქტებისგან იზოლირებით, მაგალითად, თავდახურულ კონტეინერში შეუძლიათ გაყინონ რძის პაკეტები.
სამ-ოთხ დღეში ერთხელ ვუკავშირდები პერსონალს და თერმობოქსით მიაქვთ გაყინული პაკეტები.
დედებს, რომლებსაც სურთ დონორობა და ასევე დედებს, რომლებსაც აინტერესებთ რა პროცესს გადის რძე, სანამ მათი პატარა გამოიკვებება, ვეტყვი შემდეგს:
პირველ რიგში დონორი იტარებს კვლევებს, შემდეგ იღებს თანხმობას რძის დონორობაზე, შემდეგ აბარებს შეგროვებულ რძეს და უკვე ჩაბარებულ რძეს უტარდება ცალკე კვლევა ბაქტერიოლოგიაზე. ამის შემდეგ რძე გაივლის პასტერიზაციას.
ყველა პროცედურა ტარდება ევროპული სტანდარტებით და მკაცრად კონტროლდება.
მე ორივე გამოვცადე, ხელოვნური კვებაც და ლაქტაციაც. პირველი შვილი „ფორმულით“ გამოვკვებე, ხოლო დანარჩენ ორზე გავდივარ ლაქტაციის პროცესს. დედები, რომლებსაც არ მიეცათ საშუალება რომ ბავშვი ბუნებრივი რძით გამოეკვებათ, თავს იდანაშაულებენ ხოლმე… როგორც მე ვიყავი პირველ ბავშვზე… მაგრამ მთავარია პატარას ჰყავდეს ბედნიერი დედა. ამის ხაზგასმა მინდა პირველ რიგში. ხელოვნურით გამოიკვებება თუ ლაქტაციით, დედებმა თავი არ დაიდანაშაულონ ამაში.
მეორეს მხრივ, მე ვხედავ განსხვავებას. ვინაიდან პირველი შვილი „ფორმულით“ გავზარდე, მომიწია შეჯახება კუჭ-ნაწლავის პრობლემებთან. დანარჩენ ორ ბავშვზე არ მქონია მსგავსი პრობლემა.
ბუნებრივი კვება გავლენას ახდენს ძილის პროცესზეც. ლაქტაციის დროს ჩემთვის უფრო მარტივია ბავშვის დაძინება. გავლენა აქვს ჯანმრთელობაზეც.
აი, ჩვილობაში მქონდა მეორე ბავშვზე რაღაც პრობლემა, ვირუსი და ვფიქრობ, ალბათ ხელოვნურზე რომ ყოფილიყო, გამოჯანმრთელების პროცესი უფრო რთული იქნებოდა.
- ეს პირველი შემთხვევაა, როცა საქართველოში რძის ბანკი გაიხსნა. თქვენი აზრით, რატომ არის მნიშვნელოვანი მსგავსი ბანკების არსებობა სხვა რეგიონებშიც?
ძალიან კარგი იქნება თუ სხვა რეგიონებშიც ექნებათ დღენაკლულ ჩვილებს დედის რძით გამოკვების საშუალება. როგორც ვიცი, ისეთი დღენაკლული ბავშვები იკვებებიან დონორის რძით, რომლებსაც აქვთ სხვადასხვა ჯანმრთელობის პრობლემა, მაგალითად, კუჭ-ნაწლავის და ასე შემდეგ.
დედებს, რომლებიც ფიქრობენ, რომ სხვისი რძე არ არის სასარგებლო მათი შვილისთვის, ვეტყვი, რომ დონორის რძე ვრცელ გზას და პროცედურას გადის, სანამ მათ პატარასთან მოხვდება. ეს ხდება ევროპული სტანდარტებით და რძე იმდენ პროცედურას გადის სანამ პატარამდე მივა და იმდენ კვლევას გადის თუნდაც დონორი, რომ ნამდვილად არ წარმოადგენს საშიშროებას.
ლაბორატორია
დედის რძის ბანკი ბავშვთა ჰოსპიტალში აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრმა გახსნა.
„მაღალი რისკის ახალშობილთა დედის რძის ბანკით უზრუნველყოფა“ – ასე ეწოდება პროგრამას, რომლის ფარგლებშიც გაიხსნა დედის რძის ბანკი.
პროგრამით ისარგებლებენ მაღალი რისკის ახალშობილები, რომელთა შერჩევა განსაზღვრული სამედიცინო რისკ-ფაქტორების მიხედვით მოხდება.
ქალის დონორული რძე გაიცემა ნეონატალური სერვისის მიმწოდებელი სამედიცინო დაწესებულების მოთხოვნის საფუძველზე, ვაუჩერული სისტემის გამოყენებით.
